Wikipedia
tlwiki
https://tl.wikipedia.org/wiki/Unang_Pahina
MediaWiki 1.46.0-wmf.24
first-letter
Midya
Natatangi
Usapan
Tagagamit
Usapang tagagamit
Wikipedia
Usapang Wikipedia
Talaksan
Usapang talaksan
MediaWiki
Usapang MediaWiki
Padron
Usapang padron
Tulong
Usapang tulong
Kategorya
Usapang kategorya
Portada
Usapang Portada
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Heolohiya
0
1897
2204525
2153992
2026-04-23T18:52:07Z
Mzhedrok
159886
Ginamit ko ang malaking titik sa “Bulkang Taal” dahil ito ay pantanging pangalan.
2204525
wikitext
text/x-wiki
{{Geology sidebar}}
[[Talaksan:Siccar Point red capstone closeup.jpg|thumb|right|Mga salansan ng bato sa Siccar Point sa Eskosya, Reyno Unido na inaral ni James Hutton at naging susi sa pagbubuo ng modernong heolohiya]]
Ang '''heolohiya''' (na tinatawag ding '''dignayan'''<ref>[https://www.facebook.com/watch/?v=438306478350564 Dibisyon ng Dignayan at Palyontolohiya, Pambansang Museo]</ref> o '''paladutaan'''<ref>del Rosario, Gonsalo (1969) Maugnaying Talasalitaang Pang-agham : Ingles-Pilipino [Correlative Word List for Sciences : English-Filipino] (in English & Tagalog), Manila: National Book Store, Inc.,</ref>) ay isang likas-agham na sumasaklaw sa pag-aaral ng [[daigdig]] at iba pang solidong bagay sa kalawakan, ng mga [[bato (heolohiya)|bato]] kung saan gawa ang mga ito, at ang mga proseso ng kanilang panloob at panlabas na pagbabago.
Iba't ibang pamamaraan ang ginagamit ng mga [[healogo]] o heolohista upang maunawaan ang istruktura at ebolusyon ng daigdig tulad ng paglalarawan ng mga bato, pagsasagawa ng ''field work'' o pagsisiyasat sa kapaligiran, mga kaparaanang heopisikal, mga kimikal na pagsusuri, mga eksperimento, at pagmomodelo gamit ng [[kompyuter]]. Ilan sa mga praktikal na silbi at aplikasyon ng dignayan ay ang pagtuklas sa mga rekursong [[mineral]], [[krudo]], [[tubig]], mga [[likas na panganib]] tulad ng lindol at pagguho ng lupa, at mga suliranin sa kalikasan.
== Kasaysayan ==
Sa panahon pa man ng [[sinaunang Gresya]] at [[sinaunang Roma]], mayroon nang mga nagsasagawa ng pagsasapantaha kaugnay ng katangian ng mga bato. Ilan sa kanila ay si Theophrastus, si [[Matandang Pliny]], at si [[Aristotle]]<ref>Moore, Ruth. The Earth We Live On. New York: Alfred A. Knopf, 1956. p. 13</ref><ref>Aristotle. Meteorolohiya. Aklat 1, Bahagi 14</ref> Samantala, ang mga sinaunang pantas mula sa [[Persya]] na sina [[Abu al-Rayhan al-Biruni]] at [[Avicenna]] ay nagsulat ng mga [[ipotesis]] kaugnay sa pinagmulan ng mga kontinente at bundok at dahilan ng mga lindol.<ref>Asimov, M.S.; Bosworth, Clifford Edmund, eds. (1992). The Age of Achievement: A.D. 750 to the End of the Fifteenth Century : The Achievements. History of civilizations of Central Asia. pp. 211–214. ISBN 978-92-3-102719-2.</ref><ref>Toulmin, S., and Goodfield, J. (1965) The Ancestry of science: The Discovery of Time, Hutchinson & Co., London, p. 64</ref><ref>Al-Rawi, Munin M. (November 2002). The Contribution of Ibn Sina (Avicenna) to the development of Earth Sciences (PDF) (Report). Manchester, UK: Foundation for Science Technology and Civilisation. Publication 4039. Archived (PDF) from the original on 2012-10-03. Retrieved 2008-07-22.</ref> Sa [[sinaunang Tsina]] naman, nagbigay ng ipotesis ang pantas ni si Shen Kuo hinggil sa pinagmulan ng mga kabibe sa isang bundok na ilang daan ang milya mula sa dagat.<ref>Needham, Joseph (1986). Science and Civilisation in China. Vol. 3. Taipei: Caves Books, Ltd. pp. 603–604. ISBN 978-0-521-31560-9.</ref>
[[Talaksan:Han Earthquake-detecting Machine Model - 2.jpg|thumb|right|Instrumentong panukat ng lakas ng lindol na ginamit ng mga Intsik noong panahon ng dinastiyang Han]]
Noong ika-17 at 18 dantaon naman umusbong ang modernong dignayan. Ilan sa mga susing prinsipyo nito na inilathala sa mga panahong iyon ay ang [[batas ng superposisyon]], [[prinsipyo ng orihinal na pagkakapahalang]], at ang [[prinsipyo ng lateral na pag-ilid ng lupa]], na lahat ay pawang isiniwalat ng tubong [[Denmark]] na pantas na si [[Nikolas Steno]]<ref>Wyse Jackson, Patrick N., ed. (2007). Four centuries of geological travel : the search for knowledge on foot, bicycle, sledge and camel. London: The Geological Society. ISBN 978-1-86239-234-2.</ref>. Noong 1785 naman, inilathala ng siyentistang [[Eskoses]] na si [[James Hutton]] ang kanyang ideya na higit pang mas matanda kaysa sa sinasabi sa [[bibliya]] ang tunay na edad ng daigdig batay sa kanyang obserbasyon ng bagal ng [[erosyon|pagkakadurog]] ng mga bato sa bundok at muling pagkakaipon at pagtigas ng mga nadurog na graba sa ilalim ng mga dagat.<ref>Hutton, J. (1785). Theory of the Earth, With Proofs and Illustrations. Tomo 1</ref>
[[Talaksan:Steno De Solido Dissertationis Prodromus 1669.jpg|thumb|right|Sipi ng aklat ni Nikolas Steno]]
Si Hutton din ang unang nagpaliwanag sa konsepto ng [[uniformitarianismo]] na nagsasaad na ang mga prosesong heolohikal sa kasalukuyan ay umiiral din sa mga panahong nagdaan na. Pinalaganap naman ni [[Charles Lyell]] ang uniformitarianismo noong dekada 1830, na siya namang makaiimpluwensiya sa pagkakabuo ng [[teorya ng ebolusyon]] nina [[Alfred Wallace]] at [[Charles Darwin]].<ref>Lyell, Charles (1991). Principles of geology. Chicago: University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-49797-6.</ref> Kamakalawa, napatunayan sa pamamagitan ng pagsusukat ng mga [[isotope]] na 4.6 bilyong taong gulang na ang daigdig, malayong-malayo sa sinasaad ng taong-simbahan noon.<ref>Dalrymple, G. Brent (1994). The age of the earth. Stanford, CA: Stanford Univ. Press. ISBN 978-0-8047-2331-2.</ref> Umusbong din ang modernong agham ng [[paleontolohiya]] o pag-aaral ng labi ng sinaunang buhay noong panahong iyon. Ilan sa mga kilalang nag-ambag sa larangan ng paleontolohiya mula sa panahong ito ay ang Briton na si [[Mary Anning]] na nakatuklas ng labi ng [[Ichthyosaur]] <ref>Howe, S. R.; Sharpe, T.; Torrens, H. S. (1981), Ichthyosaurs: a history of fossil 'sea-dragons', National Museum Wales</ref>.
Mula naman sa dekadang sakop ng 1910 hanggang 1930, natuklasan naman ang heopisikal na ebidensya ng pagkakaroon ng iba't ibang magkakapatong na suson ang [[interyor ng daigdig]]. <ref>Mohorovičić, A. (1910). "Das Beben vom 8. X. 1909" [Ang lindol ng 8 Oktubre 1909]. Godišnje izvješće Zagrebačkog meteorološkog opservatorija za godinu 1909 / Jahrbuch des meteorologischen Observatoriums in Zagreb (Agram) für das Jahr 1909 [Yearbook of the meteorological observatory in Zagreb (Agram) for the year 1909] (makasulat sa Aleman): 1–63.</ref><ref>https://www.amnh.org/learn-teach/curriculum-collections/earth-inside-and-out/inge-lehmann-discoverer-of-the-earth-s-inner-core</ref> Samantala, noong 1912, iminungkahi ng [[mamamayang Aleman|Aleman]] na si [[Alfred Wegener]] ang ipotesis na [[Continental Drift]] o ang dahan-dahang paghihiwalay ng mga kontinente sa isa't isa <ref>Wegener, Alfred (1912). "Die Herausbildung der Grossformen der Erdrinde (Kontinente und Ozeane), auf geophysikalischer Grundlage". Petermanns Geographische Mitteilungen. 63: 185–195, 253–256, 305–309.</ref>. Bagaman binalewala ng mga siyentista ang ipotesis na ito ni Wegener, muli na namang naungkat ang usapin ng dating pagkakaugnay-ugnay ng mga kontinente nang noong dekada 1960s, natuklasan ang ebidensya ng [[paglapad ng ilalim ng dagat]]<ref>Hess, H. H. (1 November 1962). "History of Ocean Basins". In A. E. J. Engel; Harold L. James; B. F. Leonard (eds.). Petrologic studies: a volume in honor of A. F. Buddington. Boulder, CO: Geological Society of America. pp. 599–620.</ref> Kamakalawa, ang pagkakatuklas ng penomenong ito, ang pagkakatuklas ng palupo ng mga bulkan na gumuguhit pagitna sa ilalim ng mga karagatan, at ang pagkakatuklas na walang bato mula sa mga kasalukuyang sahig ng dagat ay mas matanda sa 200 milyong taon<ref>Condie, K.C. 1997. Plate Tectonics and Crustal Evolution (4th Edition). 288 page, Butterworth-Heinemann Ltd.</ref> ay nagbunga sa pagkakabuo ng, at malaganap na pagtanggap sa, [[teorya ng Plate Tectonics]] pagsapit ng dekada 1980s.
=== Kasaysayan ng Dignayan sa Pilipinas ===
May mahabang kasaysayan ng pagmimina at pagproseso ng ginto<ref>https://www.ayalamuseum.org/collection/search?tag=Gold</ref><ref>Fox RB (1968) The Philippine Palaeolithic. In: Ikawa-Smith F (ed.) Early Palaeolithic in South and East Asia. Paris: Mouton, pp. 59–85</ref>, tanso<ref>Fox RB (1968) The Philippine Palaeolithic. In: Ikawa-Smith F (ed.) Early Palaeolithic in South and East Asia. Paris: Mouton, pp. 59–85</ref>, at bakal<ref>Dizon EZ (1983) The Metal Age in the Philippines an Archaeometallurgical Investigation. Manila, Philippines: National Museum of the Philippines.</ref> sa Pilipinas bago pa man dumating ang mga mananakop na Espanyol, bagaman hindi kasing-laganap kumpara sa mga kanugnog nitong mga kabihasnan. Sa pamamagitan ng ilang siglo ng praktika at pakikipagkalakal sa mga dayuhan, nagkaroon ng katutubong kaalaman ang mga sinaunang Pilipino hinggil sa mga pinagkukunan at pagkuha ng kanilang yamang mineral<ref>www.jstor.org/stable/42634423</ref>, kaalamang kanilang ipinasa sa mga sumunod na salinlahi at nabatid ng mga kolonyalistang Espanyol nang sila ay kanilang nakasalamuha<ref>https://www.jstor.org/stable/42632084</ref><ref>www.jstor.org/stable/42634423</ref>.
Noong panahon ng mga [[Kasaysayan ng Pilipinas (1565–1898)|Espanyol]], mahigpit na nakakawing ang noo'y impormal na pag-aaral ng dignayan sa pagnanais ng kolonyal na pamahalaan na makahanap ng suplay ng [[ginto]] at bakal<ref>https://www.jstor.org/stable/42720066</ref>. Pagsapit ng ika-19 dantaon, naging mas sistematiko ang kolonyal na pamahalaan sa paghahanap ng pagkukunan ng bakal, tanso, [[karbon (bato)|karbon]] at iba pang rekursong mineral sa pamamagitan ng pagtatatag ng Inspeccion General de Minas noong 1837<ref>{{Cite web |url=https://r6.denr.gov.ph/images/PENROAklan/History_MIssion_Vision_etc/history.pdf |title=Archive copy |access-date=2023-06-02 |archive-date=2023-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230602092604/https://r6.denr.gov.ph/images/PENROAklan/History_MIssion_Vision_etc/history.pdf |url-status=dead }}</ref>. Samantala, noong dekada 1880s, sinimulan ng [[Obserbatoryo ng Maynila|Observatorio Meteorológico de Manila]] na noo'y nasa pamumuno ng mga [[Heswita]] ang pagmamanman, pagtatala, at paglalarawan ng mga lindol<ref>https://www.observatory.ph/about/{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.gutenberg.org/cache/epub/18556/pg18556-images.html</ref>. Ang Espanyol na si [[Saderra Masó]], isa sa mga paring Heswita na kawani ng nasabing obserbatoryo<ref>https://jesuitonlinelibrary.bc.edu/?a=d&d=aajses19391201-01.2.9&e=-------en-20--1--txt-txIN-------</ref> na kalauna'y naging Kawanihan ng Panahon, ang isa sa mga unang modernong heolohista sa Pilipinas. Isa siya sa mga unang nagsagawa ng siyentipikong paglalarawan ng pagputok ng Bulkang Taal<ref>Masó, M. (1910). The eruption of Taal volcano, January 30, 1911. Weather Bureau.</ref>.
[[Talaksan:Earthquake map of the Philippines, 1862-1909.jpg|thumb|left|Mapa ng mga naganap na lindol sa Pilipinas mula 1862-1909 na binuo ni Fray Saderra Maso.]]
Nang masakop ng mga Amerikano ang Pilipinas, itinatag nila ang Kawanihan ng Minas noong 1903<ref>{{Cite web |url=https://r6.denr.gov.ph/images/PENROAklan/History_MIssion_Vision_etc/history.pdf |title=Archive copy |access-date=2023-06-02 |archive-date=2023-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230602092604/https://r6.denr.gov.ph/images/PENROAklan/History_MIssion_Vision_etc/history.pdf |url-status=dead }}</ref> na siyang magiging [[Kawanihan ng Pagmimina at Agham-Panlupa]] sa kasalukuyan. Itinatag naman sa [[Unibersidad ng Pilipinas]] ang Departamento ng Heograpiya at Dignayan, ang pinakaunang institusyong nagturo ng dignayan sa bansa; noong 1936 lamang ito pinamunuan ng isang Pilipino, ang [[pensionado]] na si Jose Maria Feliciano, na nagtapos ng kanyang doctorate sa Geology sa Unibersidad ng Chicago. Si Feliciano rin ang unang nahalal na pangulo ng Kalipunan ng Heolohiya sa Pilipinas<ref>https://www.geolsocphil.org/history.html</ref>. Sa rekomendasyon ni Feliciano at bilang tugon sa pagputok ng bulkang [[Hibok-Hibok]] sa [[Camiguin]], itinatag ang Komisyon sa Bolkanolohiya na siya namang pinagmulan ng kasalukuyang [[Surian ng Pilipinas sa Bulkanolohiya at Sismolohiya]]<ref>https://www.phivolcs.dost.gov.ph/index.php/about-us/history</ref>.
== Mga pangkalahatang sangay ==
Napakaraming sangay ng dignayan. Ang ilan sa mga sangay na ito ay ang mga sumusunod:
{{div col|colwidth=15em}}
* [[Agham Earth system]]
* [[Ekonomikong heolohiya]]
** [[Pagmimina|Heolohiya ng pagmimina]]
** [[Petrolyo heolohiya]]
* [[Heolohikal na Inhinyeriya]]
* [[Heolohiya pangkapaligiran]]
* [[Heoarkeolohiya]]
* [[Heokimika]]
* [[Heokronolohiya]]
* [[Heomorpolohiya]]
* [[Heopisika]]
* [[Glasyolohiya]]
* [[Kasaysayang pangheolohiya]]
* [[Tubig-dignayan|Hidroheolohiya]]
* [[Mineralohiya]]
* [[Heolohiyang pandagat]]
* [[Paleontolohiya]]
* [[Petrolohiya]]
* [[Heolohiyang pamplaneta]]
* [[Sedimentolohiya]]
* [[Seismolohiya|Pag-aaral ng mga lindol]]
* [[Agham ng lupa]]
* [[Speleolohiya|Agham pangkuweba]]
* [[Stratigrapiya]]
* [[Istruktural na heolohiya]]
* [[Bulkanolohiya]]
{{Div col end}}
Ang heolohiyang pang-ekonomiya, halimbawa, ay isang mahalagang sanga ng heolohiya na tumutukoy sa iba't ibang aspeto ng mga mineral pang ekonomiya na ginagamit ng tao para sa kanyang mga kailangan. Ang mga mineral na pang-ekonomiya ay ang puwedeng makuha para maibenta. Ang mga healogong pang-ekonomiya ay tumutulong maghanap at mag-asikaso sa mga natural na kayamanan ng ating mundo katulad ng petrolyo at karbo pati na ang mga kayamanang mineral tulad ng bakal, tanso at uranium.
Ang healogong pam-petrolyo ay nag-aaral ng mga lokasyong sa ibabaw ng mundo na maaaring pagkuhanan ng [[krudo]] na siyang pinoproseso bilang petrolyo at sabay na pinagkukunan ng natural na gasolina. Dahil maraming imbakan ng mga ito ay nakikita sa sedimentary basins, pinag-aaralan nila ang pormasyon ng mga ito, pati na ang kanilang ebolusyong tektoniko at sedimentaryo.
== Mga kaparaanan at pangunahing kagamitan ==
{{See also|Healogo}}
Pangunahing isinasagawa ng mga healogo ang ''field work'' o paglabas sa kapaligiran upang kumuha ng datos tulad ng identidad ng mga bato sa isang lugar. Batay sa mga naobserbahang distribusyon ng iba't ibang uri ng bato at heolohikal na istruktura sa isang lugar, gagawan nila ito ng [[mapang heolohikal]] <ref>{{Cite book |isbn=978-0-471-82902-7 |author= Compton, Robert R. |year= 1985 |publisher= Wiley |location= New York |title= Geology in the field|url=https://archive.org/details/geologyinfield0000comp }}</ref> Mula sa heolohikal na mapa ay maaaring makagawa ng mga ''cross-section''<ref>https://academic.oup.com/book/35096/chapter-abstract/299161755?redirectedFrom=fulltext</ref> upang mabigyang kahulugan ang heolohikal na kasaysayan ng lugar na pinuntahan at ang pagkakaugnay-ugnay ng mga bato sa isa't isa, at mabatid ang mga lugar na maaaring peligroso o mayaman sa partikular na rekurso, depende sa layunin ng pagmamapa.<ref>https://geologyscience.com/geology-branches/structural-geology/geological-maps/#Applications_of_Geological_Maps</ref><ref>https://web.archive.org/web/20220621021930/https://geology.utah.gov/map-pub/survey-notes/practical-uses-geo-maps/</ref> Para mas masigurong ang identidad ng mga batong natukoy sa parang, karaniwang kinukuhaan ng piraso ang bato upang panipisin at pakinisin bago tingnan sa ilalim ng ispesyal na mikroskopyo na tinatawag na [[petrolohikal na mikroskopyo]].<ref>https://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007/0-387-30845-8_179</ref><ref>https://pubs.geoscienceworld.org/aapgbull/article-abstract/44/6/959/550633/Uses-of-Petrographic-Microscope-in-Petroleum</ref> Maaari ring magsagawa ng iba pang mas palasak na obserbasyong heopisikal at heokimikal ang mga healogo tulad ng paggamit ng [[ground-penetrating radar]], [[sarbey aeromagnetiko]],<ref>https://clu-in.org/characterization/technologies/default2.focus/sec/Geophysical_Methods/cat/Overview/</ref> at [[pagsusukat ng konsentrasyon ng yamang mineral]] (''assaying'' sa Ingles), depende sa pangangailangan o layunin ng kanilang pagsisiyasat.<ref>https://www.gov.nl.ca/iet/mines/prospector/matty-mitchell/assay-geochem/</ref> Isa ring karaniwang gawain sa dignayan ay ang pailalim na pagbarena ng lupa, bato, o putik upang makakuha ng muwestrang kailangan nilang suriin.<ref>https://www.usgs.gov/centers/new-york-water-science-center/science/borehole-geophysics</ref>
<gallery mode=packed>
Brunton.JPG|Isang uri ng [[bruhula]] na tinatawag na Brunton compass na karaniwang ginagamit ng mga healogo sa pagmamapa at pagsukat.
Geologists-tools hg.jpg|Ispesyal na martilyong heolohikal (itaas) at lente (ibaba) na ginagamit ng mga healogo upang kumuha at tingnan nang mas maigi ang mga batong kanilang kinuha.
Sampling lava with hammer and bucket.jpg|Isang healogo na kumukuha ng kapirasong lava mula sa isang bulkan sa Hawaii
Thin Section of Hillhouse Gabbro - geograph 5888115.jpg|Mga minerales ng isang piraso ng isang gabro sa ilalim ng petrolohikal na mikroskopyo
</gallery>
== Mga Sanggunian ==
{{reflist}}
{{Nature nav}}
{{Earth}}
[[Kaurian:Heolohiya|*]]
kq10kgmawyujr2uwkdcm1cifshhsz0k
Richard Wagner
0
1985
2204545
1823744
2026-04-23T23:25:20Z
Aubreyjanev
159817
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */
2204545
wikitext
text/x-wiki
{{cleanup|date=Hulyo 2008}}
{{Unreferenced|date=Nobyembre 2009}}
{{copyedit|date=Nobyembre 2009}}
[[Talaksan:RichardWagner.jpg|thumb|Richard Wagner]]
Si '''Wilhelm Richard Wagner''' (22 Mayo 1813 – 13 Pebrero 1883) ay isang maimpluwensiyang [[kompositor]] na [[Aleman]], [[music theory|music theorist]], at [[essayist]], ngunit mas kilala sa kanyang mga [[opera]]. Hanggang sa kasalukuyan ay nananatiling itinatanghal ang kanyang musika. Ang pinakatanyag sa mga ito ay ang "Ride of the Valkyries" mula sa ''[[Die Walküre]]'' at ang "Bridal Chorus" mula sa ''[[Lohengrin]]''. Napakakontrobersiyal din niya. Una, dahil sa kanyang mga pagbabago sa musika at drama, at ikalawa, dahil sa kanyang pagiging hayagang tagapagtaguyod ng mga ideyang [[Anti-Semitism|anti-semitic]] o laban sa lahing Hudio.
== Sa Umaga ng kanyang Buhay ==
Si Richard Wagner ay isinilang sa [[Leipzig]], Alemanya, noong 22 Mayo 1813. Ang kanyang Ama, isang mababang opisyal sa Lungsod ng Leipzig, ay sumakabilangbuhay 6 na buwan makalipas ang kanyang Kapanganakan at noong Augusto 1814 ay nakipagisangdibdib na muli ang kanyang ina sa
Aktor na si Ludwig Geyer. Si Geyer, na ayon sa bulong-bulungan ay ang siyang tunay na ama ng batang si Richard ay pumanaw noong ang munting batang ito ay 6 na taong gulang, kayat si Wagner ay naiwan sa pangangalaga ng kanyang Ina.
Ang may murang gulang na si Richard Wagner ay nagambisyon na maging manunulat ng Drama, at nagkaroon lamang ng interes sa musika upang palamutian lamang ang mga drama na kanyang nais na maisulat para sa entablado. Kalaunan ay bumaling siya sa pagaaaral ng Musika, at nagpatala siya sa Pamantasan ng Leipzig noong 1831. Ang taong unang nakaimpluwensiya sa kanya ay si Ludwig van Beethoven.
Noong 1833, sa murang gulang na 20, natapos likhain ni Wagner ang kaunaunahan niyang kumpletong opera, Die Feen (Mga Diwata). Ang operang ito na malinaw na ginaya ang istilo ni Karl Maria von Weber ay nanatiling hindi naitanghal hanggang 50 taon kinalaunan. Samantala, ay nahawakan niya ang pagiging direktor ng mga Tanghalang pangopera sa Magdeburg at Koenigsigsberg,kung saan ay naisulat niya ang Das Liebesverbot, base sa Dramang "Measure for Measure" ni [[William Shakespeare]]. Ang pangalawang pagtatangka na ito sa Opera ay naitanghal sa Magdeburg noong 1836, bagamat hindi umani ng gasinong tagumpay.
Noong 24 Nobyembre 1836, nakipagisangdibdib si Wagner sa Aktres na si Christine Wilhelmine "Minna" Planer, at sila'y nanirahan sa Lungsod ng Riga kung saan siya'y naging director pangmusika ng lokal na Tanghalan ng Opera. Ilang linggo kinalaunan, tumakas si Minna kasama ang isang opisyal militar na iniwanan din siya na wala man lamang ni isang kusing. Tnanggap muli siya ni Wagner, subalit simula ito ng isang miserableng buhay ng magasawa na magwawakas lamang makalipas ang 30 taon. Noong 1839, ang magasawa ay nagkautang ng gayong kalaki na kinailangang lisanin nila ang Lungsod ng Riga upang takasan ang mga nagpautang sa
kanila. (Ang paulitulit na suliranin sa Utang ay naging suliranin ni Wagner hanggang sa huling mga sandali ng kanyang buhay) Sa kanilang pagtakas ay nakaranas sila ng matinding unos sa Karagatan patungong Londres, dito nakuha ni Wagner ang kanyang inspirasyon sa pagsulat Der fliegende Holländer. Nanirahan ang magasawa ng mga ilang taon sa Paris kung saan siyang sumulat ng mga artikulo at nagareglo para sa ibang mga Kompositor.
== Si Wagner sa Lungsod ng Dresden ==
Nakumpleto ni Wagner ang ikatlo niyang opera, Rienzi, noong 1840. Hindi inaasahan, tinanggap ito upang itanghal sa Teatrong Pangkorte ng Dresden sa Lupain ng Saxony sa Alemanya. Noong 1842, ang magasawa ay lumipat sa Dresden kung saan itinanghal ang Rienzi na umani ng malaking tagumpay. Si Wagner ay nanirahan sa Dresden sa sumunod na 6 na taon, kasabay ng kanyang pagkahirang bilang Konduktor ng Korte Real ng Lupain ng Saxony. Dito niya naisulat at itinanghal ang Der fliegende Hollaender at Tannhauser, ang dalawa sa Kalagitnaang Bahagi ng kanyang mga opera.
Ang paninirahan niya sa Dresden ay nagwakas lamang ng si Wagner ay masangkot sa Politikang makakaliwa. Isang makabansang Kilusan ang bumabalot sa mga nagsasariling Lupain sa Alemanya, na tumatawag ng pansin upang magkaroon ng Dagadag na Kalayaan at upang bigkisin o pagisahin ang mga watak-watak na mahihinang lupain at makabuo ng isang bansang Aleman. Dibdiban ang pakikilahok ni Richard Wagner sa kilusang ito at naging mga panauhin niya sa kanyang tahanan ang kaibigan niyang si August Roeckel, na editor ng isang radikal na makakaliwang pahayagan na Volksblaetter, at ang Anarkistang Ruso na si Mikhail Bakunin.
Ang malawakang kawalan ng kasiyahan sa Pamahalaang Saxon ay dumating sa kainitan noong Abril 1849, nung ang Haring Frederick Augustus II ng Saxony ay binuwag ang Parlamento at tumangging ipairal ang Bagong Saligang-Batas na iginigiit sa kanya ng mga mamamayan. Ang Paghihimagsik sa (buwan ng)Mayo ay sumiklab kung saan si Wagner ay kasangkot bagama't sa isang maliit na papel. Ang bubot na Himagsikan ay maagang dinurog ng pinagsanib na Lakas ng Tropang Saxon at Prussia, ang Mandamiento de Aresto (Kalatas sa Pagdakip) ay inilabas upang dakpin ang mga naghihimagsik. Si Wagner ay napilitang tumakas patungong Paris, pagkatapos nito sa Lungsod Zeurich Swiso. Hindi nagawang makatakas nina Roeckel at Bakunin na humantong sa mahabang mga taon ng pagdurusa sa Bilangguan
== Pagtakas, Inpluwensiya ni Schopenhauer, at Mathilde Wesendonk ==
Ginugol ni Wagner ang mga sumunod na 12 taon sa labas ng sariling bansa. Nakumpleto na niya ang Lohengrin bago pa man ang himagsikan sa Dresden at sinulatan niya ang kaibigang si Franz Liszt upang himukin itong itanghal ang opera kahit na wala siya sa Alemanya. Si Liszt, na napatunayang isang tunay na kaibigan sa panahon ng kagipitan, ay sumangayon na ipalabas ang opera sa Kaunaunahang Pagkakataon sa Weimar noong Agosto 1850.
Magkagayunpaman, natagpuan ni Wagner ang sarili sa isang miserableng kalalagayan, hiwalay sa daigdig ng musikang Aleman at walang maituturing na pinagkakakitaan. Ang mga pautikutik na mga notang kanyang isinusulat ay lalago bilang isang Dambuhalang Kathang Musika. Ang Ring Cycle na tinaguriang Der Ring des Nibelungen, ay waring walang pagasa na maisatanghal. Ang kanyang asawang si Minna na hindi nakitaan ng pagpapahalaga o paghanga sa kanyang mga Obra matapos ang Rienzi ay nagumon sa Kalungkutan at kawalan ng pagasa. Sa wakas ay nagkasakit si Wagner ng erysipelas, na nagpahirap sa kanya na makapagpatuloy ng pagsulat. Ang unang naisagawa ni Wagner
noong unang mga taon niya sa Zurich ay ang mga Sanaysay : "Ang Likhang-Sining sa Hinaharap" (1849), kung saan ay inilarawan niya ang isang opera bilang Gesamtkunstwerk, o "pinagsanib na Likhangsining", kung saan ang mga ibat-ibang Sining gaya ng musika, awit, sayaw, mga tula, sining na napagmamasdan, at mga likhaing pangentablado ay nagsamamsama upang makabuo ng isang kaisahan. Sinulat din niya ang "Judaism in Music" (1850), ang laban sa Hudyong polyeto na ipinatatama laban sa mga Kompositor na Hudyo. At ang "Opera at Drama" (1851), na tumatalakay sa mga ideang aestetiko na isasakaganapan niya sa mga yugto ng opera ng Ring cycle.
Sa mga sumunod na taon ay nakatagpo si Wagner ng dalawang bukal ng Inspirasyon na gagabay sa kanyang buhay at ito rin ang naging inspirasyon niya sa paglikha niya ng sikat niyang Obra ang Tristan at isolde. Ang unang inspirasyon ay dumating noong 1854, nang ang kanyang kaibigang
makata na si Georg Herwegh ay nagmulat sa kanyang mga mata upang pagaralan ang mga isinulat na aklat ng philosopong si [[Arthur Schopenhauer]]. Sa kalaunan ay tinawag ni Wagner ang yugtong ito na isa sa pinakamahalagang pangyayari sa kanyang buhay. Ang personal na katatayuan niya nung mga panahong iyon ay nagpadali upang maging konverte siya sa Pilosopiya ni Schopenhauer na nakasentro sa isang malalim at malungkot na pananaw sa kondisyon ng buhay ng sangkatauhan. Nanatili siyang tagasunod sa pananaw ni Schopenhauer habang buhay kahit na umangat na siya sa kanyang abang kalalgayan. Ang isa sa mga doktrina ni Schopenhauer ay konsepto kung saan ang
musika ay iniluluklok sa pinakamataas na luklukan ng Sining kung ihahambing sa ibang uri ng Sining. Yayamang ito lamang ang Sining na walang kinalaman o hindi nakasalig sa materyosong daigdig. Walang atubiling niyakap ng may galak sa puso ni Wagner ang pilosopiyang ito ni Schopenhauer.
Ang mga palaaral kay Wagner ay nagsasabi na ang pilosopiyang ito ni Schopenhauer ang siyang nagbunsod upang ilagay ni Wagner ang musika sa nangingibabaw na posisyon sa mga huli niyang opera kasama na rito ang kalahating ng Ring Cycle ( Sigfried at Die Goetterdaemmerung) na isusulat pa lamang niya. Maraming aspeto sa pilosopiya at doktrina ni Schopenhauer ay pumasok kinalaunan sa libretti ni Wahner. Halimabawa ang mapagtakwil sa sarili na si Hans Sachs sa operang Die Meistersinger, itinuturing na pinaka simpatetikong Karakter, ay likhangisipan ni Schopenhauer (bagamat ito'y salig sa tunay na tao).
Ang pangalawang bukal ng inspirasyon ni Wagner ay ang makatang-manunulat na si Mathilde Wesendonck, ginang ng negosyante sa telang seda na si Otto von Wesendonck. Nakilala ni Wagner ang mga Wesendoncks sa Zuerich noong 1852. Si Otto, isang panatikong tagahanga ng musika ni Wagner ay nagpatayo ng isang munting bahay sa kanyang ariarian upang tirahan ni Wagner. Noong 1857, nahulog ang loob ni Wagner kay Mathilde. Bagaman at tinutugunan naman ni Mathilde ang damdamin ni Wagner.walang intensiyon ang una na masira ang Kasal nila ni Otto Wesendocks. Ipinababtid ni Mathilde sa asawa ang mga pagtatagpo nila ni Wagner. Ang kanilang tipanan ang nagbunsod kay Wagner upang isaisantabi muna ang kanyang Ring cycle (na ipagpapatuloy lamang niya sa mga susunod na 12 taon) upang simulan ang Dramang-musika na Tristan und Isolde, salig sa Salayasay ng Pagibiigan ng Kabalyerong si Tristan at ng may-asawa nang si Isolde na hango
naman sa Alamat ni Haring Arthur. Ang kanilang tipanan ay nagwakas noong 1858, nang harangin ni Minna ang isang liham mula Wagner para kay Mathilde. Sinundan ito ng away, at si Wagner ay nagtungo nagiisa sa Zurich, upang tumuloy kinalaiunan sa Venice. Nang sumunod na taon ay tumuloy siyang muli sa Paris upang pamahalaan ang binagong bersiyon ng Tannhauser, na naitanghal sa tulong ng Prinsesa de Metternich. Ang unang Pagtatanghal ng Tannhauser nong 1861 ay isang kabiguan, kagagawan ng mga aristokrato mula Jockey Club. Ang iba pang pagtatanghal nito ay kinansel at dali-daling nilisan ni Wagner ang Lungsod ng Paris.
Noong 1861, ang pagharang kay Wagner na makapasok sa Alemanya ay inalis, at ang Kompositor ay nanirahan sa Biebrich, Prussia, kung saan niya pinasimulan na likhain ang operang Die Meistersinger von Nuernberg. Kapansinpansin ang operang ito ang pinakamasaya sa kanyang mga nilikha. (Ang kanyang pangalawang asawa na si Cosima ay sumulat sa bandang huli: "Kung ang mga lahing hinaharap ay maghahanap ng kaginhawahan sa natatanging obrang ito, alalahanin lamang nila ang mga luhang pumatak kung saan nagmula ang matatamis na ngiti") Noong 1862, nakipaghiwalay si Wagner kay Minna, samantalang patuloy ang suportang finansiyal niya sa kanya
hanggang sa kamatayan nito noong 1866.
== Ang Pagtangkilik ni Haring Ludwig II ==
=== Si Richard at Cosima Wagner ===
Ang Kapalaran ni Wagner ay dramatikong pumihit noong taong 1864, nang si haring Ludwig II ay maluklok sa trono bilang Hari ng Bavaria sa murang gulang na 18. Ang batang Hari, isang marubdob na tagahanga ni Wagner buhat pa sa pagkabata ay ipinatawag si Wagner sa Munich, Punong Lungsod ng Bavaria. Binayaran ng Hari ang lahat ng pagkakautang ni Wagner at nagplano upang may maitanghal na bagong opera. Matapos ang napakahirap na pageensayo ay naitanghal ng matagumpay ang operang ''Tristan at Isolde'' sa Teatrong PangKorte ng Munich noong 10 Hunyo 1865.
Samantala ay nasangkot na naman si Wagner sa isang bagong kalaguyo, ngayon naman ay kay Cosima von Buellow, ang ginang ng Konductor na Hans von Buellow, isa sa marubdob na tagatangkilik ni Wagner at ang kumumpas sa unang pagtatanghal ng Tristan at Isolde. Si Cosima ay ang anak ni [[Franz Liszt]] at ng tanyag na Kondesang Marie d'Agoult, at siya'y may 24 taong nakakabata kay Wagner. Bagamat magkaibigang matalik si Liszt at Wagner ay hindi sumangayon ang una sa pakikipagtipan ni Cosima kay Wagner. Noong Abril 1865, ay nagsilang siya sa ilehitimong anak na babae ni Wagner, na tinawag niyang Isolde. Ang kanilang tipanan ay lumikha ng malaking iskandalo sa Munich, at pinalala pa ito ng hindi magkaroon ng pagkakaintindihan ang mga miyembro ng Korte dahilan sa labis na impluwensiya ni Wagner sa Haring Ludwig II. Noong Disyembre 1865, napilitan ang Hari na himukin si Wagner na lisanin ang Lunsod ng Munich. Waring pinagisipan din niya na bumaba sa pagiging Hari upang sundan ang kanyang Bayani sa ibang bayan, sa Wakas hinimok ni Wagner ang Hari na hwag gawin ito.
Pinatuloy ni Haring Ludwig si Wagner sa villa Triebschen, katabi ng Lawa Lucerne sa Switzerland. Nakumpleto ang Die Meistersinger sa Triebschen noong 1867, at itinanghal sa Munich noong ika-21 ng Hunyo sa sumunod na taon. Nang buwan ng Oktubre, ay nakumbinse ni Cosima si Hans von Buellow na makipagdiborsiyo. Si Richard at Cosima ay ikinasal noong 25 Agosto 1870. (Sa mga panahong ito ay hindi nakipagusap si Liszt sa kanyang manugang sa loob ng ilang mga taon) Sa kaaaarawan ng Pasko ng taon ding iyon, ay itinanghal ni Wagner ang Siegfried Idyll para sa Kaarawan ni Cosima. Ang Pakikipagisangdibdib kay Cosima ay nanatiling panghabangbuhay. Nagkaroon sila ng sumunod na anak na babae na si Eva at isang lalake na pinangalanang
Siegfried.
== Mga Opera ==
Ang pamanang-yaman sa Sining ni Wagner ay binubuo ng mga opera o mga Dramang-Pangmusika (music dramas) na kanyang kinatha. Ang mga ito ay humigit-kumulang na nahahati sa tatlong Pangkat. Ang mga naunang tatlong opera ay ang: Die Feen (Mga Diwata), Das Liebesverbot (ang Bawal na Pagibig), at Rienzi. Ang mga ito'y bihira nang itanghal sa kasalukuyan bagama't ang Overture sa Operang Rienzi ay kadalasan pa ring tinutugtog ng mga Orkestra at napaka popular lalu na sa mga Bandang Pagkonsierto sa Pilipinas.
Ang mga nilikha ni Wagner sa Kalagitnaang-Yugto ng kanyang Kapanahunan ay maituturing na kapansinpansing may mataaas na uri, na nagsimula sa Der fliegende Hollaender (Ang lumilipad na Holandes), na sinundan ng Tannhauser at Lohengrin
Ang mga opera sa panahon ng Kahinugang Yugto (matured period) ay ang Tristan und Isolde (Si Tristan at si Isolde), na itinuturing na kanyang Dalub-Katha (Dalubhasang-Katha) o obramaestra. Ang sumunod ay ang Die Meistersinger von Nuerberg (Mga Dalubhasangmangaawit sa Nuremberg), ang
kaisaisang Komedia sa kanyang mga Obra bukod sa Das Liebesverbot, at isa sa pinakamahabang opera na hanggang sa kasalukuyan ay itinatanghal pa rin. Ito ay sinundan ng Der Ring des Nibelungen, na karaniwang tinatawag na The Ring Cycle, isang set ng apat na opera salig sa Mitolohiyang Aleman at Scandinavian. Tumatagal ng humigit kumulang na 16 oras kung itatanghal, Ang Ring cycle ay tinagurian na isa sa Pinakaambisyosong Katha na naisagawa. Ang pinakahuling opera ni Wagner ay ang Parsifal, isang mapaggunamgunam na Likha hango sa matandang Kristiyanong Alamat tungkol sa Banal na Kalis (the Holy Grail.)
Sa pamamagitan ng kanyang mga opera at sanaysay-teoretika, ay naimpluwensiyahan niya ang Sining ng Opera. Siya ay isang tagapagsulong ng isang Porma ng Opera na tinatawag niyang "music drama", kung saan ang lahat ng elemento o sangkap na pangmusika at dramatika ay naglagum-lagum upang makabuo ng isang Likhang-Sining (Gesamtkunstwerk). Tungo sa ganitong layunin ay napagbuti niya ang isang Istilong Pangkomposisyon kung saan ang Orkestra ay nagtataglay ng dramatikong Papel na katumbas mismo ng Papel na ginagampanan ng mga mangaawit. Ang pagiging ekspresibo ng
Orkestra ay inaayudahan ng paggamit ng leitmotifs, mga mumunting butil ng temang musika na umaagapay sa isang karakter ng drama o ng isang Plot, kung saan ang isang partikular na leitmotif ay nakaakibat sa isang karakter sa tuwinang ito'y magpapakita o susulpot sa entablado o kung ang isang idea o tema gaya ng tema ng "Pagibig" ay mababanggit ay sasabayan naman ito ng leitmotif o musikang kaakibat nito. Ang paggamit ng leitmotif ay ang elemento na nagbibigay buhay at liwanag sa paginog ng istorya.
Di tulad ng ibang Kompositor ng Opera, na ibinibigay sa iba ang bahagi ng pagsulat sa libretto (Ang texto at ang lyrics), isinulat ni Wagner ang sarili niyang libretti, na tinagurian niyang "mga tula". Ang mga plot ng kanyang istorya ay hango sa mga Alamat at Mitolohiyang Europeo.
Ang istilong pangmusika ni Wagner ay maituturing na pinakarurok o nagtataglay ng pinakamataas na Antas sa Panahong Romantiko sa Kasaysayan ng Musika, dahilan sa nagawa nito na suyurin ang expressiong pang-emotional. Ipinakilala niya ang mga bagong idea sa Harmonya at sa Anyo ng
musika, kasama na rito ang labis na Kromaticismo. Sa Dramang Pangmusika na Tristan und Isolde, pumasakabila pa siya sa hangganan ng tradisyonal na sistema ng Katonohan (Tonality) na nagbibigay sa Tono at sa Akorde ng kakanyahan. Ito ay nagbigay daan sa Atonalidad sa Ika-20 Siglo. May mga manunulat ng Kasaysayan ng Musika na nagpapalagay na ang simula ng Musikang moderna ay nagsimula sa mga unang Akorde ng Tristan und Isolde (ang tinatawag na Akorde ng Tristan).
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Wagner, Richard}}
[[Kategorya:Mga kompositor mula sa Alemanya]]
b91otmup870atb01dchbz4b5aa6fspe
Pamantasang De La Salle
0
2726
2204522
2087665
2026-04-23T18:48:26Z
Mzhedrok
159886
Nagdagdag ako ng “na” pagkatapos ng “magkahiwalay” upang maging wasto ang pagkakaugnay ng mga salita.
2204522
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox_Pamantasan
|name = [[Talaksan:DLSU M Logotype.png|245px]]
|native_name = <small>Pamantasang De La Salle</small>
|image = DLSU Logo Clear Background.png
|motto = ''Religio Mores Cultura''<br />''Christian Achievers for God and Country''<br />''La Sallian Achievers for God and Country''
|itinatag = 1911
|uri = Pribado, Pamantasang Lasalyano
|pangulo = [[Armin Altamirano Luistro|Br. Armin Luistro FSC]]
|city = [[Maynila]]
|country = [[Pilipinas]]
|adres = 2401 [[Taft Avenue]], Manila
|students = mahigit 11,000
|staff = 400
|campus = Urban, 50,400 m²
|colors = Luntian at Puti
|free_label = Himno
|free = De La Salle Alma Mater Hymn
|mascot = [[#The Green Archer|Gordo, Flaco and Sally]]
|nickname = [[La Salle Verde Arquero]]
|affiliations = [http://www.aun.chula.ac.th/ AUN], [http://www.au.ac.th/asea_ccu/ ASEACU], [http://www.dlsu.edu.ph/inside/organizations/iic/index.html IIC], [[University Athletic Association of the Philippines|UAAP]], [http://www.fiuc.org/ IFCU], [http://www.dlsu.edu.ph/inside/organizations/pate/index.html PATE], [http://www.unesco.org/iau/ IAU]
|website = [http://www.dlsu.edu.ph/ www.dlsu.edu.ph]
}}
Ang '''Pamantasang De La Salle''' (''De La Salle University'' (DLSU) sa wikang [[Wikang Ingles|Ingles]]), o kilala rin bilang '''La Salle''', ay isang pribadong Katolikong pampananaliksik na pamantasan na itinaguyod at ipinatatakbo ng Kapatirang De La Salle na matatagpuan sa [[Taft Avenue]], [[Malate, Maynila]], [[Pilipinas]]. Itinaguyod ito noong 1911 bilang '''Kolehiyong De La Salle''' sa Daang Nozaleda sa [[Paco, Maynila]]. Inilipat ito sa kasalukuyan nitong kinaroroonan noong ikadalawampu't-isa ng Setyembre upang tugonan ang pagdami ng mga pumapasok na mag-aaral. Naging pamantasan ito noong Pebrero noong 1975. Ito ang pinakamatandang miyembro ng [[De La Salle Philippines]] (DLSP), isang samahan ng mga pamantasang Lasalyano sa Pilipinas.
Nagsimula ito bilang isang institusyong panlalaki. Sa kasalukuyan, nag-aalok ito ng mga koedukasyong kursong pang-''undergraduate'' at pang-''graduate'' sa pamamagitan ng pito nitong mga dalubhasaan at isa nitong paaralan. Ilan sa mga pinagdadalubhasaan ng mga ito ay ang mga disiplinang negosyo, inhenyeriya, at ang malalayang sining.
Ikinilala ng [[Komisyon sa Mas Mataas na Edukasyon (Pilipinas)|Komisyon sa Mas Mataas na Edukasyon]] (CHED) ang Pamantasang De La Salle bilang isang ''Center of Excellence'' sa anim nitong mga programa, at ''Center of Development'' sa tatlo nitong mga programa. Kasalukuyang kasapi ang pamantasan sa ilang internasyonal na samahang pamantasan katulad ng ''ASEAN University Network (AUN)'', at ang ''International Association of Universities''. Kasapi rin ang pamantasan sa ilang mga lokal na samahan, katulad ng ''South Manila Inter-Institutional Consortium''.
== Akademiko ==
Ang pamantasan ay kabilang sa pagbuo ng kasunduang consortium kasama ang ibang malalaking pamantasan sa [[Pilipinas]]. Ang mga kasunduang ito ay nagbigay daan sa mga programang palitan ng mga mag-aaral at pakuldad sa mga miyembrong paaralan, kabilang na rin dito ang pagbabahagi ng mga espesyalisasyon. Sa kasalukuyan, ang De La Salle ay may kasunduang pangkonsorsiyum sa [[Saint Scholastica's College]], [[Philippine Christian University]], [[St. Paul University]] of Manila, [[Philippine Normal University]], [[Ateneo de Manila University]], at [[University of the Philippines]]. Sa pamamagitan ng mga konsorsiya na ito, nakakagamit ang mga mag-aaral at guro ng De La Salle ng mga pasilidad ng ibang paaralan, at nakakapagtrabaho sa kanila mga ''counter-part''.
Binubuo ang pakuldad ng pamantasan ng mga ''religious'' at ''lay professors'' na nagsanay sa labas ng bansa tulad ng [[Europa]], [[Amerika]], at [[Asya]], kabilang na ang [[Pilipinas]].
=== Mga Dalubhasaan ===
Ang pamantasan ay mayroong anim na kolehiyo ng kadalubhasaan na nagbibigay ng mga programang undergradweyt at gradweyt.
[[Talaksan:DLSU CBE.png|80px|right]]
[[Talaksan:DLSU CCS.png|80px|right]]
[[Talaksan:CED logo.png|80px|right]]
[[Talaksan:DLSU COE.png|80px|right]]
[[Talaksan:DLSU CLA.png|80px|right]]
[[Talaksan:DLSU COS.png|80px|right]]
==== Dalubhasaan ng Negosyo at Ekonomiks ====
Ang Kolehiyo ng Negosyo at Ekonomiks (College of Business and Economics o CBE) ng DLSU-M ay isa ngayon sa pinakanangunguna at dinamikong kolehyong pan[[negosyo]] sa [[Pilipinas]]. Ito ay binubuo ng Departamento ng [[Economics]], [[Accountancy]], [[Marketing]], [[Finance]], [[Business Management]] at [[Commercial Law]].
Ang kolehiyo ay kasalukuyang umuupa ng mga [[profesor]] mula sa tanyag na mga kompanya para sa kaniyang mga kursong ''[[Accounting]]''. Pinagmamalaki ng naturang kolehiyo ang kanyang mga estudyante, na nakakuha ng panguna, pangalawa, at pang-apat sa board exams para sa ''Accounting'' noong 2004.
==== Dalubhasaan ng mga Araling Kompyuter ====
Ang Kolehiyo ng mga Pag-aaral sa Kompyuter (College of Computer Studies o CCS) ay isa sa mga pinakamagaling sa unibersidad at sa Pilipinas. Ang kolehyo ay isa nang ganap na kolehyo ng DLSU-M. Dati itong nabibilang sa independenteng institusyon na De La Salle – Professional Schools, Inc. kasama ng Graduate School of Business para sa Master's of Business Administration (MBA). Ang Kolenhiyo ng mga Pag-aaral sa Kompyuter ay nahahati sa tatlong departamento: Computer Technology, Information Technology at Software Technology. May tatlong kurso naman na ibinibigay ang kolehiyo, ang Computer Science, Information and Communication Technology Management at Computer Systems Engineering. Ang mga mag-aaral ng Computer Science ay pinapapili ng kanilang ''specialization'' matapos ang kanilang unang taon. Ang mga ''specialization'' ng Computer Science ay Instructional Systems Technology, Software Technology at Network Engineering.
==== Dalubhasaan ng Edukasyon ====
Hinahawakan ng Kolehiyo ng Edukasyon (College of Education of CED) ang Batsilyer sa Agham sa Pangalawang Edukasyon, isa sa mga pinakalumang kurso sa unibersidad. Kadalasang mababa ang tingin ng ibang mga estudyante sa ibang paaralan sa kolehyong ito. Sa kabila noon, hindi maitatago na ito ang pinakamatanda at ito ang espesyalidad na kurso ng DLSU. Nasa eleganteng Yuchengco Hall ang kolehyong ito.
==== Dalubhasaan ng Inghenyeriya ====
Pinangungunahan ng Kolehiyo ng Inghenyeriya (College of Engineering o COE) ang bansang Pilipinas para sa pagsulong ng mataas na antas ng [[edukasyon]]g pang-[[inghenyeriya]] para sa mga estudyante. Pinagyayabang ng kolehyo ang kanilang matataas na marka sa ''board exams'' ng Pilipinas. Ang maging pinakamagaling na inghenyeriyang kolehyo sa Asya Pasipiko sa [[ika-21 siglo]] ang kanilang pangunahing misyon. Matatagpuan ang lahat na departamento ng kolehyo sa Velasco Hall, maliban sa Departamento ng Inghenyeriyang Mekanikal, na nasa unang palapag ng Miguel Hall. Sa kasalukuyan, karamihan sa mga estudyante ng kolehyo ay lalaki.
=== Dalubhasaan ng Malalayang Sining ===
Inaalok ng Kolehyo ng malalayang Sining (College of Liberal Arts o CLA) ang pangkalahatang kursong edukasyon. Nasa unibersidad na ang kolehyo simula pa nang magbukas ito, at nahati sa dalawang magkahiwalay na kolehyo noong 1978. Nasa 70% ng kabuuang kurso ng unibersidad. Matatagpuan ang mga silid-aralan at ang opisina ng [[Dekano]] at Pangalawang Dekano sa Miguel Hall, samantala matatagpuan sa William Shaw Hall ang mga opisina ng mga profesor.
Kilala ang Miguel Hall, na pangunahing gusali ng CLA, sa kanyang bukas at nakalalayang karakter na dala ng kawalan ng ''hallways'' sa karaniwang sens ng salita. Di-tulad ng ''hallways'' ng mga pangunahing gusali ng ibang kolehyo na magkabilaang pinalilibutan ng mga dingding, ang gilid eksteryor lamang ng “''hallways''” ng Miguel Hall—mula sa ikatlong palapag pataas—ang nakadingding habang ang gilid interyor naman ay nilagyan lamang ng mabababang rehas; nag-iiwan ang ''setup'' na ito ng espasyo sa gitna na ideal para sa ''people-watching'' mula sa anumang kinaroroonan. Sa kasalukuyan, karamihan sa mga estudyante ng kolehyo ay babae.
==== Dalubhasaan ng Agham ====
Isa sa mga pinakaunang kolehyo sa bansang Pilipinas ang Kolehiyo ng Agham (College of Science o CoS) ng DLSU. Pinagyayabang ng kolehyo ang uring dekalidad na mga profesor. Si Dr. Wyona Patalinghug, na puno of the Departamento ng Kimika ay ang nag-iisang ''[[crystallography|crystallographer]]'' sa Pilipinas. Nasa St. Joseph Hall (o SJ) at SRTC ang kolehiyong ito.
=== Sentro ng Kahusayan ===
{| width=100%
|- valign ="top"
|width=50%|
'''Centers of Excellence'''
* [[Biyolohiya]]
* [[Wikang Filipino|Filipino]]
* [[Inhinyeriya kimika]] (nag-iisang akreditasyon sa [[Pilipinas]])
* [[Inhinyeriya mekanika]] (nag-iisang akreditasyon sa [[Pilipinas]])
* [[Inhinyeriya elektronika at pang-komunikasyon]]
* [[Wikang Ingles|Ingles]]
* [[Kimika]]
* [[Matematika]]
* [[Panitikan]]
* [[Pisika]]
|
'''Sentro ng Pagpapaunlad'''
* [[Ekonomika]]
* [[Inhinyeriyang pang-industriya]]
* [[Inhinyeriyang sibil]]
* [[Pamamahalang pangkalakal]]
* [[Teknolohiyang pang-impormasyon]]
|}
=== Mga Sentro ng Pagsasaliksik ===
* Advanced Research in Computing (AdRIC)
* Bienvenido N. Santos Creative Writing Center
* Brother Alfred Shields FSC Marine Biological Station in Matuod, Batangas
* Center for Business and Economics Research and Development (CBERD)
* Center for Educational Media (CREM)
* Center for Engineering Research, Training and Consultancy
* Center for Natural Sciences and Environmental Research (CENSER)
* Center of Research in Advanced Information and Computing Technology (CReATe)
* [http://ched-zrc.dlsu.edu.ph/ CHED-Zonal Research Center] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060827020104/http://ched-zrc.dlsu.edu.ph/ |date=2006-08-27 }}
* Culture and Cognition Research Laboratory (CCRL)
* Educational Management Center
* European Documentation and Research Centre (EDRC)
* ''Laboratoryo sa Pananaliksik sa Sikolohiya'' (LAPIS) (Laboratory for Research in Psychology)
* Lasallian Institute for Development and Educational Research (LIDER)
* Science and Technology Research Center (STRC)
* Social Development Research Center (SDRC)
== Kampus ==
[[Talaksan:DLSU Campus Map.png|left|575px]]
[[Talaksan:LSHall Front.jpg|thumb|right|200px|[[St. La Salle Hall]]]]
[[Talaksan:DLSU Football Field.jpg|thumb|right|200px|St. Joseph and Velasco Halls]]
Ang kampus ng De La Salle University-Manila ay sa kasalukuyan binubuo ng labing-syam na gusali. Nakatayo ito sa 5.04 hektaryang lupa na nakaharap sa [[Taft Avenue]] sa distrito ng Malate, malapit sa Rizal Memorial Sports Complex, De La Salle-College of Saint Benilde, at [[Vito Cruz LRT Station]]. Ang pinakaunang gusali ng pamantasan ay ang St. La Salle Hall, isang istrakturang neoklasiko na dinisenyo ni Tomas Mapua, ngayon ay ginagamit ng Kolehiyo ng Negosyo at Ekonomiks.
Pagkatapos ng gyera, lumaki ang kampus nang itayo ang Br. Athanasius Gym at St. Joseph Hall noong 1950s, at Br. Alphonsus Bloemen Hall at Br. Connon Hall noong 1970s naman. Noong 1980, sinimulan ang pagtatayo ng Velasco Hall, Br. Miguel Hall at ang bagong ''University Library''. Pinalawak pa ang kampus sa Daang Fidel Reyes noong 1990s nang itinayo ang Gokongwei Hall, Science and Technology Research Center, at Enrique M. Razon Sports Complex. Ang mga mas bagong gusali ay ang Br. John Hall na matatagpuan sa pinaka-timog na bahagi ng kampus, ang Don Enrique T. Yuchengco Hall na itinayo ay dating lugar ng Br. Athanasius Gym, at ang Br. Andrew Gonzalez Hall noong Hunyo 2006 na matatagpuan sa harapan ng Enrique M. Razon Sports Complex. Sa kasalukuyan, ang Br. Andrew Gonzalez Hall ang pinakamataas na gusaling pang-edukasyon sa [[Pilipinas]].
May dalawang istilong pang-arkitekto na kitang-kita sa mga gusali sa pamantasan. Karamihan ng mga gusali ay gumagamit ng neoklasikong arkitektura, samantala ang iba naman ay gumagamit ng hindi gaanong magayak na disenyo na ''modernist style''. Ang disenyo ng Br. Andrew Gonzalez Hall ay isang modernong interpretasyon ng makalumang neoklasikong istilo. Gumagamit ito ng magandang porma at proporsiyon ng classical architecture, ngunit ginamitan ng modernong linya at materyales tulad ng ''reflective glass curtain walls'' at modernong kagamitan.
'''Mga Gusaling Pangsilid-aralan'''
* [[St. La Salle Hall]]
* St. Joseph Hall
* St. Brother Miguel Hall
* Velasco Hall
* Gokongwei Hall
* St. Mutien-Marie Hall
* [[Don Enrique T. Yuchengco Hall]]
* [[Br. Andrew Gonzalez Hall]]
'''Iba pang mga gusali'''
* Br. Connon Hall
* William Hall
* [[Enrique M. Razon Sports Center]]
* [[De La Salle University-Manila Library|University Library Building]]
* Pearl of Great Price Chapel
* Science and Technology Research Center (STRC)
* [[St. La Salle Hall#Marilen-Gaerlan Conservatory|Marilen-Gaerlan Conservatory]]
* Br. John Hall
* Br. Alphonsus Bloemen Hall - the university cafeteria
* L'Hermitage House - used for recollections
* Warehouse (formerly the Alphonsus Bloemen Building)- houses the rehearsal hall of the [[DLSU Pops Orchestra]] as well as the offices of the 247th Naval ROTC Unit.
* DLSU Press
== Paaralang Gradwado ng Negosyo ==
Nagsimula ang kuwento ng Paaralang Gradwado ng Negosyo (Graduate School of Business o GSB) noong 1960. Pagkatapos ng dalawang taong pananaliksik at gawaing paghahanda kasama ng alumni at pangongonsulta sa mga pinuno sa komunidad negosyante, binuksan ng de la Salle ang Graduate School of Business sa pag-alok ng programang pandigring Master ng Pangangasiwa ng Negosyo (MBA).
Noong 1982, sinimulan ng GSB ang programang pandigring Doktor ng Negosyo (DM). Iniba ang pangalan ng programa noong [[Hunyo]] 1992 sa Doktor ng Pangangasiwa sa Negosyo (DBA) alinsunod sa ''Regional DBA Program'' na sinuportahan ng Canadian International Development Agency (CIDA) at ng Association of Deans of the Southeast Asian Graduate School of Management (ADSGM). Ang DLSU ang isa sa mga institusyong nagbibigay ng digris sa ilalim ng Programang ADSGM-CIDA DBA Program; ang [[Unibersidad ng Pilipinas]] ang isa pa.
Inaalok simula noong taong akademiko 1996–97 ng GSB ang programang Master ng Agham sa ''Computational Finance'' (MSComFi) para sa profesyonal na investors sa mga pamilihang pinansiyal.
== Mga sanggunian ==
* [http://www.psi.dlsu.edu.ph/gsb/ Paaralang Gradwado ng Negosyo ng DLSU-PSI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070529204815/http://www.psi.dlsu.edu.ph/gsb/ |date=2007-05-29 }}
== Tingnan din ==
* [[De La Salle Philippines]]
* [[De La Salle-Santiago Zóbel School]]
== Mga Kawing Panlabas ==
* [http://www.dlsu.edu.ph/ De La Salle University], opisyal na ''website''
* [http://www.psi.dlsu.edu.ph/gsb/ Paaralang Gradwado ng Negosyo ng DLSU-PSI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070529204815/http://www.psi.dlsu.edu.ph/gsb/ |date=2007-05-29 }}
[[Kategorya:Unibersidad at kolehiyo sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Unibersidad at kolehiyong Katoliko]]
9v5lj3qaeegyc3hk5hz5n41zlqwax28
Heometriya
0
3950
2204521
2148434
2026-04-23T18:44:31Z
Mzhedrok
159886
Pinalitan ko ang “nag-ebolb” ng “nag-evolve” upang gamitin ang mas karaniwang baybay ng hiram na salita.
2204521
wikitext
text/x-wiki
[[File:Teorema de desargues.svg|thumb|right|250px|Isang ilustrasyon ng [[teorema ni Desargues]] na isang mahalagang resulta ng heometriyang [[heometriyang Euclidean|Euclidyano]] at [[heometriyang prohektibo|prohektibo]].]]
{{General geometry}}
Ang '''heometriya''' o '''sukgisan''' ({{lang-grc|γεωμετρία}}; ''[[wikt:γῆ|geo-]]'' "daigdig", ''[[wikt:μέτρον|-metron]]'' "pagsukat") ay isang sangay ng [[matematika]] na umuukol sa mga tanong ng [[hugis]], [[sukat]], relatibong posisyon ng mga pigura at mga katangian ng [[espasyo]]. Ang isang matematiko na gumagawa sa larangan ng heometriya ay tinatawag na ''heometro'' (geometer). Ang heometriya ay lumitaw ng independiyente sa isang bilang ng mga sinaunang kultura bilang isang katawan ng praktikal na kaalaman na umuukol sa [[haba]] (length), mga [[area]], at mga [[bolyum]] na ang mga elemento ng isang pormal na agham matematikal ay lumitaw sa Kanluran noong panahon ni [[Thales]] (ika-6 siglo BCE). Noong mga ika-3 siglo BCE, ang heometriya ay inilagay sa isang [[sistemang aksiyomatiko|anyong aksiyomatiko]] ni [[Euclid]] na ang pagtatrato na [[heometriyang Euclidian|heometriyang Euclidyano]] ang nagtakda ng pamantayan para sa mga sumunod na siglo.<ref>Martin J. Turner,Jonathan M. Blackledge,Patrick R. Andrews (1998). "''[http://books.google.com/books?id=oLXgFdfKp78C&pg=PA1&dq&hl=en#v=onepage&q=&f=false Fractal geometry in digital imaging]''". [[Academic Press]]. p.1. ISBN 0-12-703970-8</ref> Si [[Archimedes]] ay bumuo ng mga malikhaing pamamaraan para sa pagkukwenta ng mga area at bolyum na sa maraming paraan ay nakakita sa kalkulong [[integral]]. Ang larangan ng [[astronomiya]] lalo na ang pagmamapa ng mga posisyon ng mga [[bituin]] at [[planeta]] sa sperong kalawakan at sa paglalarawan ng relasyon sa pagitan ng mga galaw ng mga katawang pangkalawakan ay nagsilbi bilang mahalagang pinagkunan ng mga problemang heometriko sa sumunod na isa at kalahating [[millenia]]. Ang parehong heometriya at astronomiya ay isinaalang alang sa klasikong daigdig na bahagi ng [[Quadrivium]] na isang pang-ilalim na mga sining liberal na itinuring na mahalagang madalubhasa ng isang malayang mamamayan. Ang pagpapakilala ng mga [[koordinado]] ni [[René Descartes]] at ang sabay na mga pag-unlad ng [[alhebra]] ay nagmarka sa isang bagong yugto ng heometriya dahil ang mga pigurang heometriko gaya ng mga ng mga [[kurbang plano]] ay maaari na ngayong ikatawan ng [[heometriyang analitiko|analitiko]]. Ito ay gumampan ng isang mahalagang papel sa pag-ahon ng [[kalkulong inpinetisimal]] noong ika-17 siglo. Sa karagdagan, ang teoriya ng [[perspektibo]] ay nagpakitang mayroon higit sa heometriya kesa lamang sa mga katangiang metriko ng mga pigura. Ang perspektibo ang pinagmulan ng [[heometriyang prohektibo]]. Ang paksa ng heomeriya ay karagdagang pinayaman ng pag-aaral ng mga likas na istraktura ng mga obhektong heometriko na nagmula kay [[Euler]] at [[Carl Friedrich Gauss|Gauss]] at tumungo sa pagkakalikha ng [[topolohiya]] at [[diperensiyal na heometriya]]. Sa panahon ni Euclid, walang maliwanag na distinksiyon sa pagitan ng espasyong pisikal at espasyong heometrikal. Simula ika-19 siglo, ang pagkakatuklas ng [[heometriyang hindi Euclidean|heometriyang di-Euclidyano]] na konsepto ng espasyo ay sumailalim sa isang radikal na transpormasyon at ang tanong ay lumitaw: ''aling espasyong heometrikal ang mahusay na umaangkop sa espasyong pisikal?'' Sa paglitaw ng matematikal pormal noong ika-20 siglo, ang [[espasyo]], [[Punto (heometriya)|punto]], [[Guhit (heometriya)|linya]] at [[Plano (heometriya)|plano]] ay nawalan rin ng mga nilalamang intuitibo nito kaya ngayon ay kailangan nating itangi ang pagitan ng espasyong pisikal, mga espasyong heometrikal (kung saan ang espasyo, punto etc ay mayroon pa ring kahulugang intuitibo nito) at mga espasyong abstrakto. Ang kontemporaryong heometriya ay nagsaalang alang ng mga [[manipoldo]] na mga espasyong labis na mas abstrakto kesa sa [[espasyong Euclidean|espasyong Euclidyano]] na tanging pagtatantiyang katulad ng mga ito sa mga iskalang maliit. Ang mga espasyong ito ay maaaring pagkaloob ng karagdagang istrktura na ang halimbaw ay ang mga ugnayan sa pagitan ng heometriyang [[pseudo-Riemannian]] at [[pangkalahatang relatibidad]]. Ang isa sa pinakabatang mga teoriya ng pisika na [[teoriya ng tali]] ay labis na heometriko rin sa lasa. Bagaman ang kalikasang biswal ng heometriya ay gumagawa ritong inisyal na malalapitan kesa sa ibang mga bahagi ng matematika gaya ng [[alhebra]] o [[teoriya ng bilang]], ang wikang heometriko ay ginagamit rin sa kontekstrong malayo sa tradisyonal na probenansiyang Euclidyano (halimbawa sa [[heometriyang praktal]]) at [[heometriyang alhebraiko]].<ref>It is quite common in algebraic geometry to speak about ''geometry of [[Algebraic variety|algebraic varieties]] over [[Finite field|finite fields]]'', possibly [[Singularity theory|singular]]. From a naïve perspective, these objects are just finite sets of points, but by invoking powerful geometric imagery and using well developed geometric techniques, it is possible to find structure and establish properties that make them somewhat analogous to the ordinary [[Sphere|spheres]] or [[Cone (geometry)|cones]].</ref>
==Buod==
[[File:Chinese pythagoras.jpg|thumb|300px|right|[[Patunay (matematika)|Patunay]] na biswal ng [[teoremang Pythagorean]] para sa tatsulok na (3, 4, 5) gaya ng sa [[Chou Pei Suan Ching]].]]
Ang itinalang pag-unlad ng heometriya ay sumasaklaw sa higit sa dalawang [[millenia]]. Bahagyang nakapagtataka na ang mga persepsiyon kung ano ang bumubuo sa heometriya ay nag-evolve sa loob ng mga panahon.
===Heometriyang praktikal===
Ang heometriya ay nagmula sa isang praktikal na agham na umuukol sa pagsu-survey, pagsukat, mga area at bolyum. Sa mga kilalang nagawa, ang isa ay makahahanap ng mga pormula para sa mga [[haba]], [[area]] at [[bolyum]] gaya ng sa [[teoremang Pythagorean]], [[sirkumperensiya]] at [[area ng disko]], area ng [[tatsulok]], bolyum ng isang silindro, spero at pyramid. Ang isang paraan ng pagkukwenta ng ilang mga hindi makukuhang distansiya o taas ay batay sa pagkakapareho ng mga pigurang heometriko ay itinuro kay [[Thales]]. Ang pag-unlad ng astronomiya ay tumungo sa paglitaw ng [[trigonometriya]] at [[trigonometriyang sperikal]] kasama ng tumutulong na mga pamamaraang komputasyonal.
===Heometriyang aksiyomatiko===
[[File:Parallel postulate en.svg|thumb|right|Isang ilustrasyon ng [[postuladong parallelo]] ni [[Euclid]].]]
{{See also|Heometriyang Euclidean}}
Si [[Euclid]] ay kumuha ng isang mas abstraktong pakikitungo sa kanyang akdang ''[[Mga Elemento ni Euclid|Mga Elemento]]'' na isa sa pinakamaimpluwensiya ''(influential)'' na mga aklat na kailanman isinulat. Ipinakilala ni Euclid ang ilang mga [[aksiyoma]] o mga [[postulado]] na naghahayag ng pangunahin o ebidente sa sariling mga katangian ng mga punto, linya at plano. Siya ay nagpatuloy sa mahigpit na paghihinuha ng ibang mga katangian sa pamamagitan ng pangangatwirang matematikal. Ang natatanging katangian ng pakikitungo ni Euclid ay ang pagiging mahigpit nito at ito ay nakilala bilang heometriyang aksiyomatiko o [[heometriyang sintetiko]]. Sa simula nang ika-19 siglo, ang pagkakatuklas ng mga [[heometriyang hindi Euclidean|heometriyang di-Euclidyano]] nina [[Gauss]], [[Lobachevsky]], [[Bolyai]] at iba pa ay tumungo sa muling pagbuhay ng interes at noong ika-20 siglo, si [[David Hilbert]] ay gumamit ng pangangatwirang aksiyomatiko sa pagtatangka sa magbigay ng isang modernong saligan ng heometriya.
[[File:Geometry Lessons.jpg|thumb|Mga aralin ng heometriya noong ika-20 siglo.]]
===Mga konstruksiyong heometriko ===
Ang mga klasikong heometro ay nagbigay ng espesyal na atensiyon sa pagtatayo ng mga obhektong heometriko na inilarawan sa ibang paraan. Sa klasiko, ang tanging mga instrumentong pinayagan sa mga konstruksiyong heometriko ang [[kompas]] at [[ruler]]. Gayundin, ang bawat konstruksiyon ay dapat kumpleto sa isang may hangganang bilang ng mga hakbang. Gayunpaman, ang ilang mga problema ay lumabas na mahirap o imposibleng malutas ng tanging mga paraang ito at ang mga malikhaing konstruksiyon gamit ang mga [[parabola]] at iba pang mga kurba gayundin din ang mga kasangkapang mekanikal ay natagpuan.
===Mga bilang sa heometriya===
Sa [[sinaunang Gresya]], ang [[mga Pythagorran|mga Pythagorean]] ay nagsaalang-alang ng papel ng mga bilang sa heometriya. Gayunpaman, ang pagkakatuklas ng mga [[komensurabilidad (matematika)|hindi komensurableng]] mga haba na sumalungat sa kanilang mga pananaw pilosopikal ay gumawa sa kanilang paglisan sa mga abstraktong bilang at pumabor sa mga konkretong kantidad na heometriko gaya ng haba at area ng mga pigura. Ang mga bilang ay muling ipinakilala sa heometriya sa anyo ng mga [[koordinado]] ni [[Descartes]] na nakatanto na ang pag-aaral ng mga hugis heometriko ay maaaring tumulong sa representasyong alhebraiko ng mga ito at siyang pinangalanan ng [[planong Cartesian]]. Ang [[heometriyang analitiko]] ay naglalapat ng mga pamamaraan ng alhebra sa mga tanong na heometriko na karaniwan sa pamamagitan ng pag-uugnay ng mga kurbang heometriko at mga ekwasyong alhebraiko. Ang mga ideyang ito ay gumampan ng isang mahalagang papel sa pagpapaunlad ng [[kalkulo]] noong ika-17 siglo at tumungo sa pagkakatuklas ng maraming mga bagong katangian ng mga kurbang plano. Ang modernong [[heometriyang alhebraiko]] ay nagsasaalang alang ng parehong mga tanong sa isang malawak na mas abstraktong lebel.
===Heometriya ng posisyon===
{{Main|Heometriyang prohektibo|Topolohiya}}
Kahit sa mga sinaunang panahon, ang mga heometro ay nagsaalang alang ng mga tanong ng relatibong posisyon o relasyong pang-espasyo ng mga pigura at hugis na heometriko. Ang ilang mga halimbawa ay ibinigay ng mga naka inskriba at nakasirkumskribang mga bilog ng mga [[poligon]], mga linyang bumabagtas at [[tangent]] sa mga [[seksiyong koniko]] at mga konpigurasyong Pappus at Menelaus ng mga punto at linya. Sa Gitnang mga Panahon, ang bago at mas komplikadong mga tanong ng uring ito ay isinaalang alang:''Ano ang maksimum na bilang ng mga spero na sabay na humihipo sa isang ibinigay na spero ng parehong radius''? ([[problemang humahalik na bilang]]) ''Ano ang pinakasiksik na [[pagpapake ng spero]] ng magkatumbas na sukat sa espasyo?'' ([[konhekturang Kepler]]) Ang karamihan sa mga tanong na ito ay kinasasangkutan ng mga mahigpit na hugis heometrikal gaya ng mga linya o spero. Ang heometriyang [[heometriyang prohektibo|prohektibo]], [[heometriyang konbeks|konbeks]] at [[heometriyang diskreto|diskreto]] ang tatlong mga pang-ilalim na mga disiplina sa loob ng kasalukuyang heometriya na umuukol sa mga ito at mga kaugnay na tanong. Si [[Leonhard Euler]] sa kanyang pag-aaral ng mga problema tulad ng [[Mga Pitong Tulay ng Königsberg]] ay nagsaalang alang ng pinaka pundamental na mga katangian ng mga pigurang heometrika na batay lamang sa hugis na hindi nakasalalay sa mga katangiang metriko ng mga ito. Tinawag ni Euler ang bagong sangay na ito ng heometriya na ''geometria situs'' (heometriya ng lugar) na kilala na ngayon bilang [[topolihiya]]. Ito ay hindi nagtatangi sa pagitan ng mga obheto na maaaring tuloy tuloy na ideporma sa bawat isa. Gayunpaman, ang mga obhekto ay nagpapanatili ng ilang heometriya gaya ng sa kaso ng mga [[buhol na hiperboliko]].
===Heometriyang lagpas kay Euclid===
[[File:Hyperbolic triangle.svg|thumb|right|Ang [[diperensiyal na heometriya]] ay gumagamit ng mga kasangkapan mula sa [[kalkulo]] upang pag-aralan ang mga problema sa heometriya.]]
Sa halos mga dalawang libong taon mula kay Euclid, bagaman ang saklaw ng mga tanong heometrikal na itinanong at sinagot ay hindi maiiwasang lumawig, ang basikong pagkaunawa ng espasyo ay nanatiling likas na pareho. Si [[Immanuel Kant]] ay nangatwirang may isa lamang absolutong heometriya na alam na totoong [[a prior]] ng isang panloob na pakultad ng isip: ang heometriyang Euclidyano ay sintetiko a prior.<ref>Kline (1972) "Mathematical thought from ancient to modern times", Oxford University Press, p. 1032. Kant did not reject the logical (analytic a priori) ''possibility'' of non-Euclidean geometry, see [[Jeremy Gray]], "Ideas of Space Euclidean, Non-Euclidean, and Relativistic", Oxford, 1989; p. 85. Some have implied that, in light of this, Kant had in fact ''predicted'' the development of non-Euclidean geometry, cf. Leonard Nelson, "Philosophy and Axiomatics," Socratic Method and Critical Philosophy, Dover, 1965; p.164.</ref> Ang nananaig na pananaw na ito ay pinataob ng rebolusyonaryong pagkakatuklas ng [[heometriyang hindi Euclidean|heometriyang hindi Euclidyano]] sa mga akda ni [[Carl Friedrich Gauss|Gauss]] (na hindi kailanman naglimbag ng kanyang teoriya) gayundin nina [[Bolyai]] at [[Lobachevsky]] na nagpakitang ang ordinaryong [[espasyong Euclidean|espasyong Euclidyano]] ang tanging isang posibilidad para sa pag-unlad ng heometriya. Ang isang malawak na pangitain ng paksa ng heometriya ay inihayag ni [[Riemann]] sa kanyang inaugurasyong pagtuturo noong 1867 na ''Über die Hypothesen, welche der Geometrie zu Grunde liegen'' (Tungkol sa mga hipotesis kung saan ang heometriyay nakabatay)<ref>http://www.maths.tcd.ie/pub/HistMath/People/Riemann/Geom/</ref> na inilimbag lamang pagkatapos ng kanyang kamatayan. Ang bagong ideya ni Riemann ng espasyo ay napatunayang mahalaga sa [[pangkalahatang relatibidad]] ni [[Albert Einstein]] at ang [[heometriyang Riemannian]] na nagsasaalang alang ng labis na pangkalahatang mga espasyo kung saan ang nosyon ng haba ay inilalarawan ay saligan ng modernong heometriya.
===Dimensiyon===
Kung saan ang tradisyonal na heometriya ay pumapayag sa mga dimensiyong 1 (isang [[linya]]), 2 (isang [[plano]]) at 3 (ating daigdig na naunawaan bilang [[tatlong dimensiyonal]] na espasyo), ang mga matematiko ay gumamit ng mga [[mas mataas na dimensiyon]] sa loob ng halos 200 siglo. Ang dimensiyon ay sumailalim sa mga yugto ng pagiging anumang [[natural na bilang]] na ''n'' na posibleng walang hangganan sa pagpapakilala ng [[espasyong Hilbert]] at anumang positibong real na bilang sa [[heometriyang praktal]]. Ang [[teoriyang dimensiyon]] ay isang ideyang teknikal na sa simula ay sa loob ng [[pangkalahatang topolohiya]] na tumatalakay sa mga depinisyon. Sang ayon sa karamihang mga ideyang matematikal, ang dimensiyon ay inilalarawan na ngayon imbis na isang intuisyon. Ang konektadong mga [[manipoldong topolohikal]] ay may isang mahusay na nilalarawang dimensiyon. Ito ang teorema ng [[inbariansa ng sakop]] kesa sa anumang ''a priori''. Ang isyu ng dimensiyon ay mahalaga pa rin sa heometriya sa kawalan ng mga kompletong sagot sa mga klasikong tanong. Ang mga dimensiyong 3 ng espasyo at 4 ng [[espasyo-panahon]] ay mga espesyal na kaso sa [[topolohiyang heometriko]]. Ang dimensiyong 10 o 11 ay isang mahalagang bilang sa [[teoriya ng tali]]. Ang pagsasaliksik ay maaaring magdala ng isang nakasasapat na dahilang heometriko para sa kahalagahan mga dimensiyong 10 o 11.
===Simetriya===
[[File:Order-3 heptakis heptagonal tiling.png|right|thumb|Isang [[Order-3 na bisektadong tiling|tiling]] ng [[heometriyang hiperboliko|planong hiperboliko]].]]
Ang tema ng [[simetriya]] sa heometriya ay halos kasing tanda ng mismong agham ng heometriya. Ang mga hugis simetriko gaya ng [[bilog]], mga [[regular na poligon]] at mga [[solidong platoniko]] ay humawak ng malalim na kahalagahan para sa maraming mga sinaunang pilosopo at inimbestighan sa detalye bago ang panahon ni Euclid. Ang mga paternong simetriko ay nangyayari sa kalikasan at artistikong iginuhit sa maraming mga anyo kabilang ang mga grapika ni [[M. C. Escher]]. Gayunpaman, hanggang sa ikalawang kalahati ng ika-19 siglo lamang nang ang nagpapaisang papel ng simetriya sa mga pundasyon ng heometriya ay nakilala. Ang [[programang Erlangen]] ni [[Felix Klein]] ay naghayag na sa isang napaka tumpak na kahulugan, ang simetriya na inihayag sa pamamagitan ng nosyon ng isang transpormasyong [[grupo (matematika)|grupo]] ay tumutukoy sa kung ano ang heometriya. Ang simetriya sa klasikong [[heometriyang Euclidean|heometriyang Euclidyano]] ay kinakatawan ng mga [[kongruensa (heometriya)|kongruensa]] at mga matibay na mosyon samantalang ang [[heometriyang prohektibo]] na analogosong papel na ginamapanan ng mga [[kolineayasyon]] na mga transpormasyong heometriko na kumukuha ng mga linyang tuwid. Gayunpaman, sa mga bagong heometriya nina Bolyai at Lobachevsky, Riemann, [[William Kingdon Clifford|Clifford]] at Klein, at [[Sophus Lie]] na ang ideya ni Klein upang ilarawan ang heometriya sa pamaamgitan ng mga [[grupong simetriya]] nito ay napatunayang napakamaimpluwensiya ''(influential)''. Ang parehong mga simetriyang diskreto at tuloy tuloy ay gumagampan ng mga papel sa heometriya, ang una ay sa [[topolohiya]] at [[teoriyang grupong heometriko]] at ang huli ay sa [[teoriyang Lie]] at [[heometriyang Riemannian]]. Ang isang ibang uri ng simetriya ang prinsipyo ng dualidad sa [[heometriyang prohektibo]] kasama ng ibang mga larangan. Ang meta-phenomenon na ito ay halos mailalarawan bilang sumusunod: sa anumang teorema, ipalit ang ''punto'' sa ''plano'', ''pagsanib'' sa ''pagtatagpo'', ''nasa'' sa ''naglalaman'' at ikaw ay makakakuha ng magkatumbas na totoong teorema. Ang isang katulad at malapit na kaugnay na anyo ng dualidad ay umiiral sa pagitan ng isang [[espasyong bektor]] at espasyong dual nito.
==Kontemporaryong heometriya==
===Heometriyang Euclidyano===
[[File:E8Petrie.svg|right|thumb|120px|Ang [[4 21 politopo|4<sub>21</sub>politopo]] na ortogonal na minapa sa [[E8 (matematika)|E<sub>8</sub>]] [[grupong Lie]] [[planong Coxeter]]]]
Ang heometriyang Euclidyano ay naging malapit na kaugnay ng [[heometriyang komputasyonal]], [[grapikang kompyuter]], [[heometriyang konbeks]], [[heometriyang diskreto]] at ilang mga sakop ng [[kombinatorika]]. Ang momentum ay ibinigay sa karagdagang akda sa heometriyang Euclidyano at ang mga grupong Euclidyano ng [[kristalograpiya]] at sa akda ni [[H. S. M. Coxeter]] at maaaring makita sa mga teoriya ng nga [[grupong Coxeter]] at mga politopo. Ang [[teoriyang grupong heometriko]] ay isang lumalawig na sakop ng teoriya ng mas pangkalahatang mga [[grupong diskreto]] na humahango sa mga modelong heometriko at mga pamamaraang alhebraiko.
===Heometriyang diperensiyal===
Ang [[diperensiyal na heometriya|heometriyang diperensiyal]] ay naging ng tumataas na kahalagahan sa [[pisikang matematikal]] sanhi ng postulasyon ng [[pangkalahatang relatibidad]] ni [[Albert Einstein]] na ang [[uniberso]] ay naka-kurba. Ang kontemporaryong heometriyang diperensiyal ay likas na nangangahulugang ang mga espasyong isinasaalang alang nito ay mga [[manipoldong makinis]] ang istrakturang heometriko ay pinangangasiwaan ng isang [[metrikong Riemannian]] na tumutukoy sa kung paanong ang mga distansiya ay nasusukat malapit sa bawat punto at hindi ang mga bahaging a priori ng ilang pangkapaligirang patag na espasyong Euclidyano.
===Topolohiya at heometriya===
[[File:Trefoil knot arb.png|thumb|right|120 px|Ang pagkapal ng isang [[buhol na trefoil]].]]
Ang larangan ng [[topolohiya]] na nakakita ng malaking pag-unlad noong ika-20 siglo ay sa teknikal na kahulugan isang uri ng [[heometriyang transpormasyon]] kung saan ang mga transpormasyon ay mga [[homeomorpismo]]. Ito ay kadalasang inihahayag sa anyo ng dictum na 'ang topolohiya ay isang heometriyang gomang kumot'. Ang kontemporaryong [[topolohiyang heometriko]] at [[topolohiyang diperensiyal]] at mga partikular na pang-ilalim na larangan gaya ng [[teoriyang Morse]] ay mabibilang ng karamihang mga matematiko bilang bahagi ng heometriya. Ang [[topolohiyang alhebraiko]] at [[pangkalahatang topolohiya]] ay tumungo sa kanilang mga sariling landas.
===Heometrikang alhebraiko===
[[File:Calabi yau.jpg|thumb|120px|Kwintikong [[manipoldong Calabi–Yau]]]]
Ang larangan ng [[heometrikang alhebraiko]] ang modernong inkarnasyon ng [[heomeriyang Cartesian]] ng mga [[koordinado]]. Mula huli hanggang 1950 hanggang gitna nang 1970, ito ay sumailalim sa malaking mga pang pundasyong pag-unlad na malaking sanhi ng akda nina [[Jean-Pierre Serre]] at [[Alexander Grothendieck]]. Ito ay tumungo sa pagpapakilala ng [[skema (heometriyang alhebraiko)|mga skema]] at mas malaking pagbibigay diin sa mga pamamaraang [[topolohiyang alhebraiko|topolohikal]] kabilang ang iba't ibang mga [[teoriyang cohomolohiya]]. Ang pag-aaral ng mababang dimensiyonal na mga bariedad na alhebraiko na mga [[kurbang alhebraiko]], mga surpasyong alhebraiko at mga bariedad na alhebraiko ng dimensiyong 3 ay isinulong. Ang teoriyang [[basehang Gröbner]] at [[real na heometriyang alhebraiko]] ay kasama sa mga mas nilalapat na pang-ilalim na larangan ng modernong heometriyang alhebraiko. Ang heometriyang aritmetiko ay isang aktibong larangan na nagsasama ng heometriyang alhebraiko at [[teoriya ng bilang]]. Ang ibang mga direksiyon ng pagsasaliksik ay kinasasangkutan ng mga [[espasyong moduli]] at heometriyang kompleks. Ang mga pamamaraang alhebro-heometriko ay karaniwang inilalapat sa [[teoriya ng tali]] at [[teoriya ng brano]].
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
{{Matematika}}
[[Kategorya:Heometriya]]
hd6h8kstpj4mbdi37wnr92zjrmq3ewb
Anime
0
4805
2204514
2192205
2026-04-23T18:32:57Z
Mzhedrok
159886
Inalis ko ang “mga” dahil ipinapahiwatig na ng “magkakaibang” ang maramihan.
2204514
wikitext
text/x-wiki
[[Talaksan:Gray cyan hair anime girl.png|thumb|Isang karakter sa istilong anime|353x353px|thumb]]
Ang '''anime''' ay ang tawag sa estilo ng pagguhit at animasyon na nagmula sa bansang Hapon. Sa limitadong kahulugan, tinutukoy lang ng salitang ito ang lahat ng mga pagguhit at animasyon mula sa Hapon.
Bago ginamit ang salitang ''anime'' sa kahulugan nito ngayon, marami munang termino ang ginamit para tukuyin ito sa bansang Hapón bago magdekadang 1960. Ang salitang ''anime'' ay pinaikli mula sa ''animēshon'', isang hiram na salita sa wikang Ingles na ''animation'', bagamat marami ring mga teorya ang nabuo upang ipaliwanag ang pinagmulan ito.
Gumawa na ang bansang Hapón ng sarili nitong mga animasyon simula pa noong unang bahagi ng ika-20 siglo. Gayunpaman, ang estilong kilala ngayon ay pinasimulan noong dekadang 1960 sa pangunguna ni Osamu Tezuka at unti-unting sumikat at kumalat bandang dekadang 1980 sa labas ng bansang pinagmulan nito.
Ngayon, inilalabas ang mga anime bilang mga serye sa telebisyon, sa mga sinehan, sa bahay, pati na rin online. Madalas isinasa-anime ang mga sikat na serye ng manga at nobelang magaan, at larong nakabidyo, bagamat meron ding mga ginagawang orihinal sa industriya. Malawak ang saklaw ng mga kuwentong madalas isinasa-anime, kumpara sa katumbas nito sa Kanluranin, mula sa pampamilya hanggang sa mga ''niche'' na paksa. Marami ring mga anime ang nagtatampok sa karahasan. May mga anime ring nagtatampok sa pornograpiya, na tinatawag sa pangkalahatan bilang mga ''hentai''.
Tinatayang umaabot sa 200 magkakaibang serye ng anime ang nagagawa ng industriya taon-taon. Sa kasalukuyan, madalas inilalabas ang mga anime sa unang buwan ng alinman sa apat na ''season'' sa bansang Hapon: taglamig (Enero - Marso), tagsibol (Abril - Hunyo), tag-init (Hulyo - Setyembre), at taglagas (Oktubre - Disyembre), bagamat may mga anime ring di sumusunod sa sistemang ito.
Kumpara sa mga animasyong Kanluranin, mas binibigyang-pansin ng anime ang detalye ng mga lugar at paggamit ng [[kamera]] kaysa sa paggalaw. Dahil rito, malimit inuuri ang anime sa ilalim ng limitadong animasyon.
Malaki at malawak ang industriya ng anime. Simula noong dekadang 1980's, unti-unti itong nakakuha ng manonood sa labas ng Hapón sa pamamagitan ng dub o subtitle sa lokal na wika. Noong 2016, 60% ng mga animasyong ginawa sa buong mundo ay anime.
== Terminolohiya ==
Sinusulat ng mga [[Hapones]] ang terminong [[Wikang Ingles|Ingles]] na ''animation'' ("[[animasyon]]") sa [[Katakana]] bilang アニメーション (''animēshon,'' {{bigkas|a.ni.meː.ɕoɴ}}), at ang terminong anime (''アニメ'') ay lumitaw noong 1970 bilang pagpapaikli, ngunit ang anime ay galing sa terminong [[Pranses]] na ''dessin animé''.<ref name="manga!" /><ref>{{cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?term=anime|title=Etymology Dictionary Reference: Anime|date=|accessdate=2007-09-13|work=Etymonline}}</ref>
Sa bokabularyong Hapones, puwedeng gamitin ang dalawang salitang ito ngunit ang anime, na mas maikli, ang mas karaniwang ginagamit.
Ang bigkas ng mga Hapones sa ''anime'', /a.ni.me/, ay magkaiba sa mga Ingles na /ˈæ.nɪ.meɪ/, na kung saan may iba-ibang patinig at lakas ng tono. (Sa Hapones, bawat lakas ng tono ay nagdadala ng pantay-pantay na lakas ng tono.) Tulad sa ibang Hapones na salita tulas ng ''saké'' (isang uri ng alak na bigas), [[Pokémon]] (na isang anime), and ''Kobo Abé'', ang anime ay minsang binabaybay na animé sa Ingles (na tulad din sa Pranses), na may mahabang binibigyang-diing bigkas sa huling letrang e, para lang malaman na ito ay binibigkas nang ganoon, at hindi bigkas na [anim].
== Kasaysayan ==
=== Pinagmulan ===
[[Talaksan:Momotaro's Divine Sea Warriors-screeny.JPG|thumb|Isang maikling kuha mula sa unang mahabang apelikulang anime, ang ''Momotaro's Divine Sea Warriors'' (1944).]]
Ang anime ay nagsimula noong ika-20 siglong kung saan ang mga Hapon na gumagawa ng mga pelikula ay nag-eksperimento sa mga pamamaraan ng animasyon na natuklasan din sa [[Pransiya]], [[Alemanya]], [[Estados Unidos]] at [[Rusya]].<ref name="manga!">{{cite book |last=Schodt |first=Frederik L. | title=Manga! Manga!: The World of Japanese Comics |url=https://archive.org/details/mangamanga00fred |publisher=[[Kodansha]] International |date=Reprint edition (18 Agosto 1997) |location =Tokyo, Japan |isbn=ISBN 0-87011-752-1 }}</ref> Ang pinakalumang anime ay napalabas noong 1917. Ito ay isang dalawang minutong tagpo ng isang samurai na sumusubok sa kanyang bagong espada, ngunit magtitiis lang sa pagkatalo.<ref>[http://imprinttalk.com/?p=1557 "Japan’s oldest animation films,"] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120709113524/http://imprinttalk.com/?p=1557 |date=2012-07-09 }} ''ImprintTALK.'' 31 Marso 2008; {{cite web | url = http://www.hdrjapan.com/japan/japan-news/historic-91%11year%11old-anime-discovered-in-osaka// | title = Historic 91-year-old anime discovered in Osaka | publisher = HDR Japan | date = 2008-03-30 | accessdate = 2008-05-12 | archive-date = 2008-04-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080402012234/http://www.hdrjapan.com/japan/japan-news/historic-91%11year%11old-anime-discovered-in-osaka/ | url-status = dead }}</ref>
Ang kauna-unahang anime na may salita ay ang ''[[Chikara to Onna no Yo no Naka]]'' na pinalabas noong 1933.<ref name="animeguide">{{cite book |title=Anime: A Guide to Japanese Animation (1958-1988) |last=Baricordi |first=Andrea |author2=de Giovanni, Massimiliano; Pietroni, Andrea; Rossi, Barbara; Tunesi, Sabrina |date=Disyembre 2000 |publisher=[[Protoculture Inc.]] |location=[[Montreal, Quebec]], [[Canada]] |isbn=2-9805759-0-9 |page= 12}}</ref><ref name="kodanasha1993">{{cite book |title=Japan: An Illustrated Encyclopedia |url=https://archive.org/details/japanillustrated0001unse |year=1993 |publisher=[[Kodansha]] |location=[[Tokyo]], [[Japan]] |isbn=9784062064897 |page= |pages= }}</ref>
Noong 1930, naging kapalit ng animasyon ang mga ayos ng pagsasabuhay na kung saan ay hindi pa umuunlad sa mga aksiyong pangkasalukuyan sa Hapon. Hindi tulad ng [[Estados Unidos]], ang aksiyong pangkasalukuyan na industriya sa Hapon ay naiiwan na isang maliit na merkado at nahirapan mula sa pagbabadyet, lokasyon, at sa mga gumaganap. Ang kawalan ng mga aktor na mukhang banyaga, lalo na sa mga pelikula na kung saan ang lokasyon ng kuwento ay sa ibang bansa o sa pantasya na hindi naman angkop sa tagpuan ng bansang Hapon. Nagbukas ng pribelehiyo ang animasyon sa mga artista para gumawa ng anumang mga tauhan at tagpuan.<ref name="manga characters look white">{{cite web|title=Do Manga Characters Look "White"?|url=http://web.archive.org/web/20060517194357sh_re_/www.matt-thorn.com/mangagaku/faceoftheother.html <!-- ([[Internet Archive]] backup) --> | accessdate = 11 Disyembre 2005 }}
</ref>
Ang tagumpay ng pelikula ng [[Disney]] na ''[[Snow White at ang Pitong Duwende]]'' noong 1937 ay may malaking impluwensiya sa mga animador na Hapones.<ref>{{cite web|url=http://www.corneredangel.com/amwess/papers/history.html|title=A Brief History of Anime|year=1999|accessdate=2007-09-11|work=Michael O'Connell, Otakon 1999 Program Book|archive-date=2007-08-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20070824124913/http://www.corneredangel.com/amwess/papers/history.html|url-status=dead}}</ref>
Noong 1960, si [[Ozamu Tezuka]] ay gumamit ng maraming pamamaraan ng animasyon ng Disney upang mabawasan ang mga gastos at bilang ng mga pramo sa produksiyon. Siya ay hinangaan nang ito ay mapabilang sa isang pansamantalang hakbang na nagpapahintulot sa kanya na gumawa ng mga materyal sa isang mahigpit na iskedyul sa mga baguhang animador.
Nakakita ang paglago ng anime noong dekadang 1970 sa pagkilala ng mga [[manga]] na kung saan ay madalas na nagiging anime lalo na ang mga manga ni [[Osamu Tezuka]] at siya ay tinatawag na isang "[[alamat]]"<ref>{{cite web| url = http://www.asahi.com/english/Herald-asahi/TKY200605110157.html| archiveurl = https://web.archive.org/web/20060520053910/http://www.asahi.com/english/Herald-asahi/TKY200605110157.html| archivedate = 2006-05-20| title = 5 missing manga pieces by Osamu Tezuka found in U.S.| accessdate = 2006-08-29| last = Ohara| first = Atsushi| authorlink = | author2 = [[Asahi Shimbun]]| date = 11 Mayo 2006| publisher = Asahi.com| url-status = live}}</ref> at ang "[[diyos]] ng [[manga]]"<ref>{{cite web| url = http://www.abcb.com/ency/t/tezuka_osamu.htm| title = Dr. Osamu Tezuka| accessdate = 2006-08-29| date = 2000-03-14| work = The Anime Encyclopedia| publisher = The Anime Café}}</ref><ref>{{cite web| url = http://www.paulgravett.com/articles/006_tezuka/006_tezuka.htm| title = Osamu Tezuka: The God of Manga| accessdate = 2006-08-29| last = Gravett| first = Paul|year = 2003}}</ref>. Ang kanyang mga gawa, kasama na ng iba pang mga tagapanguna ay nakapagbigay-buhay sa mga katangian at genre na naging haligi ng anime sa kasulukuyang panahon. Ang higanteng [[robot]] o demakinang gamit (kilala na [[Mecha]] sa labas ng bansang Hapon), ay nagsimula kay Tezuka na paunlarin ito bilang ''Super Robot Benre'' sa ilalim nina [[Go Nagai]] at iba pa, at mas lalo pang napaunlad ang mga ito pagkatapos ng dekada ni [[Yoshiyuki Tomino]] at siya ang nakapagpaunlad ng ''Real Robot Genre''. Ang demakinang anime tulad ng ''[[Gundam]]'' at ''[[Macross]]'' ay naging klasiko noong dekadang 1980 at ang genre na ito ay laganap hindi lamang sa Hapon kung hindi pati na rin sa buong mundo. Noong dekadang 1980, ang anime ay naging parte na ng telebisyon sa bansang Hapon at nagkaroon ng paglaki sa produksiyon. Pagkatapos ng ilang tagumpay na paghalay ng anime sa ibang bansa noong dekadang 1980, ang anime ay nakatanggap pa ng mas malaking bahagi sa merkado noong dekadang 1990 at hanggang ngayon sa ika-21 siglo.
=== Pagkatapos ng Digmaan ===
Pagkatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], biglang nagbago ang sitwasyon ng [[Hapon]]es na anime sa kamalayan ng mga tao na nagresulta sa malubhang pang-ekonomiyang krisis. Ito ay kinuha ng ilang mga taon para sa mga gawain upang ipagpatuloy sa isang pare-pareho ang paraan, at produksiyong minarkahan ang tunay na simula ng "bagong panahon ng animasyon sa Hapon"<ref>Luca Raffaelli, ''op. cit.'', p. 194.</ref> ay din ang unang animadong tampok na pelikula sa kulay, at ang unang ng bagong Toei Doga: ito ay {{nihongo|''[[Hakujaden]]''|白蛇伝}} ng Taiji Yabushita (kasaling pundador ng Toei na may Sanae Yamamoto), na binuo sa 1958 at ipinamamahagi sa Kanluran (sa Italya sa ilalim ng pamagat ng "Ang Alamat ng Puting Ahas"). Ito ay sinundan ng ilan pang mga pelikulang tampok na ginawa ng Toei, kabilang ang {{nihongo|''Shōnen Sarutobi Sasuke''|少年猿飛佐助}} sa 1959 , at {{nihongo|''Saiyuki''|最遊記}} na batay sa isang manga sa pamamagitan ni Osamu Tezuka sa 1960, {{nihongo|''[[Anju to Zushiōmaru]]''|安寿と厨子王丸}} sa parehong taon, at {{nihongo|''Arabiyan Naito - Shindobado no Bōken''|アラビアンナイト シンドバッドの冒険}} sa 1962; sila rin ang ipinamamahagi sa Kanluran.<ref>cfr. Marco Pellitteri, ''Mazinga Nostalgia'', cit., p. 136. In particolare, il primo fu distribuito in Italia con il titolo ''Le tredici fatiche di Ercolino'', il secondo con quello di ''Shirab, il ragazzo di Bagdad'', mentre il terzo fu intitolato ''[[Robin e i due moschettieri e mezzo]]''.</ref>
<!-- unknown source [[File:Momotaro.jpg|right|thumb|150px|Imaheng kinuha sa ''Momotaro umi no shinpei'' ni Mitsuyo Seo, 1943]] -->
=== Kapanganakan ng Industriyang Manga sa Telebisyon ===
Gayunman, ang industriya ng mga modernong diwang anime ay dapat tiyak ang kanyang kapanganakan at ang kanyang kapalaran ay may dalawang kadahilanan: una, ang pagkakaroon ng isang merkado sa [[Hapon]] sa dating pabalik ng komiks ([[manga]]), na kung saan ay lubos na masigla at matagumpay, ikalawa, ang iba pang mga pagdating na telebisyong anime sa dekadang 1960.<ref>cfr. Davide Castellazzi, ''op. cit.'', p. 11, pp. 21 e segg.</ref> Noong ika-1 ng Enero ng 1963, ang araw ng unang pagpapalabas ng unang episodyo sa telebisyong itim at puti na ''[[Astro Boy]]'' na gawa ni [[Osamu Tezuka]], maaaring maging tiyak ang pagsasa-alang-alang ng petsa ng kapanganakan ng mga modernong Hapones na anime<ref>cfr. Luca Raffaelli, ''op. cit.'', p. 193 e segg.</ref> na ginawa ng Mushi Productions, Tezuka itinatag sa pamamagitan ng pareho, at kinuha mula sa kanyang eponymous manga, serye ay isang mahusay na tagumpay sa ibang bansa, at magkakaroon nang 193 na rin sa dulo ng episodyo, ang huling ng kung saan aired sa Hapon sa katapusan ng 1966.<ref>cfr. Saburo Murakami. ''Anime in TV – Storia dei cartoni animati giapponesi prodotti per la televisione''. Milano, Yamato, 1998, pp. 6 e segg.</ref> Ang unang animeng teleseryeng episodyo nang tatlumpung minuto, ''Tetsuwan Atom'', kasama ang mga kapanahong ''Tetsujin 28-Gō (Super Robot 28)'' na kinuha mula sa manga sa pamamagitan ng Yokoyama Mitsuteru, din ang unang animeng robot, ang tagapagtatag ng isang tinapay tiyak na kabilang sa mga pinaka-kinatawan ng Hapon,<ref name="Marco Pellitteri p. 137">cfr. Marco Pellitteri, ''op. cit.'', p. 137.</ref> upang madagdagan ang kanyang tugatog sa dekadang 1970 sa sagas ng sobrang robot Pumunta Nagai at pagiging totoo inaugurated sa pamamagitan ng Yoshiyuki Tomino.<ref>cfr. Arianna Mognato. ''Super Robot Anime – Eroi e robot da Mazinga Z a Evangelion''. Milano, Yamato Video, 1999, pp. 31 e segg.</ref> Dagdag dito, tiyak na mapalakas sa baguhang industriyang animasyon ng Tumataas na Araw sa pamamagitan ni Osamu Tezuka ay pagkatapos ay muli, na sa 1965 na maisasakatuparan laging may Mushi rin ang unang animeng teleseryeng kulay nang tagumpay, ''Kagubatan Taitei (Kimba ang Lion White)'', batay sa isa pang ng kanyang manga,<ref>cfr. Francesco Prandoni, ''op. cit.'', p. 43; la prima serie a colori in assoluto fu ''Dolphin oji'' della ''TV Doga'', interrotta però dopo soli tre episodi per lo scarso gradimento incontrato nell'aprile del 1965 (cfr. Saburo Murakami, ''op. cit.'', p. 15).</ref> mula sa ito, dalawang taon mamaya, may-akda ang Drew ang tampok na pelikula ng parehong pangalan, magkano ang mas pino, na dumating sa Italya "disguised" sa pamamagitan ng Amerikano produksiyon sa ilalim ng pamagat ''Leo ang Hari ng Kagubatan'', at kung kanino Tezuka nanalo ng Golden Lion sa Festival Venice Film para sa mga bata XIX ng Venice.<ref name="Marco Pellitteri p. 137"/>
=== Pagsikat ===
Dahil ang kalagitnaan ng mga ikaanimnapung taon sa pinangyarihan ng Hapon nakakaalam na malaki ang patuloy na paglago, ang mga estudyo ay ang pagtaas, higit pa at higit pa diskarte ay pinuhin, at mga pribadong mga tsanel sa telebisyon, pati na rin ang estado tagapagbalita sa radyo NHK progresibong dagdagan ang kanilang demand animated serye. Bukod pa rito, mula sa simula at dumarami, ang karakter na anime ay pinagsamantalahan upang mag-anunsiyo ng iba't-ibang mga produkto at sa gayon, tinitiyak ng karagdagang kita sa Studios, at din na nagsisimula sa magtuloy direct financing ng serye mula sa mga producer ng mga laruan, lalo na sa konteksto ng pangkalahatang robotiko, na naglalayong sirain ang susunod na pangangalakal ng mga gadget at mga modelo.<ref>cfr. Francesco Prandoni, ''op. cit.'', p. 31; Arianna Mognato, ''op. cit.'', p. 29.</ref> Hanggang sa dekadang 1980, samakatuwid, ay tinalakay bilang isang tunay na boom sa anime,<ref name="Marco Pellitteri p. 137"/> din fueled sa pamamagitan ng ang pagkalat ng VCR at ang kasunod na pagsabog ng merkado, bidyo sa tahanan, na kung saan ay inilaan para sa isang partikular na uri ng produksiyon, ang tinatawag na Orihinal Video Anime (OVA) ay opisyal na itinatag sa 1983 na may ang gawain ng siyensiyang piksiyong ''Dallos''.<ref>cfr. Andrea Fontana; Davide Tarò. ''ANIME – Storia dell'animazione giapponese 1984-2007''. Piombino, Il Foglio, 2007, p. 19.</ref> Para sa higit sa tatlumpung taon, pagkatapos, produksiyon, upang matugunan ang mga pangangailangan ng isang increasingly malawak at iba-iba, ay binubuo ng iba't-ibang mga genres at subgenres, lubos na hindi kilala sa Kanluraning mundo ng telebisyon, at ito ay tumatagal sa parehong mga kamay mula sa malaking imbakan ng tubig ng mga malikhain at manga ng mga tradisyunal na kultura ng Hapon, parehong sa paglitaw ng orihinal na may-akda na markahan ang kasaysayan, na bukod sa iba pang Isao Takahata, Hayao Miyazaki, Mamoru Oshii, at Katsuhiro Otomo, na ang blockbuster ng pelikulang ''Akira'' nang 1988, sa partikular, ay ambag tiyak ang pagkalat at tagumpay ng Anime sa Kanluran.<ref>cfr. Susan J. Napier, ''op. cit.'', p. 41.</ref> Dahil ang digmaan sa kalagitnaan nang dekadang 1990, ito ay tinatayang sila ay ginawa, kabilang ang teleserye, OVAs, at pelikula, ng isang kabuuang tungkol sa 3000 gumagana opisyal,<ref name="Francesco Prandoni p. 2">cfr. Francesco Prandoni, ''op. cit.'', p. 2.</ref> tinukoy sa 1990 bilang maraming bilang 350-import sa Italya <ref name="Francesco Prandoni p. 2"/>(''di cui al 1990 ben 350 importate in Italia'').<ref>cfr. Marco Pellitteri, ''ibidem''.</ref>
[[Talaksan:Studio GAINAX.jpg|left|thumb|200px|Ang lumang opisina ng [[GAINAX]] sa [[Tokyo]], ang gumawa ng ''[[Neon Genesis Evangelion]]''.]]
=== Bagong Pagnuran ng Anime ===
Sa huli nang dekadang 1980 at sa dekadang 1990, gayunpaman, kung ang produksiyon ay pinagsama-samang bidyo sa tahanan, animasyon, teleseryeng alam, gayunpaman, ang isang tunay na pagiging pagod, kahit na para sa napakalaki paglago ng merkado para sa mga larong bidyo mula sa bahay. Pagkatapos ay tumagal nang ilang taon para sa Creative Animation Japan makahanap ng isang epektibong pagtugon sa krisis ng mga ideya, na kinilala sa pamamagitan ng pinaka sa mga seryeng ''Shin Seiki Evangelion (Neon Genesis Evangelion)'' sa pamamagitan ni Hideaki Anno, na sa 1995 ipataw ang tinatawag na mga bayarin sa tagumpay na "Bagong Animasyong Seryeng" Hapon.<ref>cfr. Stefano Gariglio in A. Fontana; D. Tarò, ''op. cit.'', pp. 105 e ss.</ref> Sa trabahong ito, sa katunayan, paradigmatically maaaring karanasan sa lahat ng mga makabagong-likha na pinayagan ang teknikal at artistikong malay-tao ng pag-akda Anime sa telebisyon o higit pa, ang konsentrasyon ng mga mapagkukunan sa mas kakaunting ng episodo (13 o maximum na 26), ng patnugot diskarte kahit na mas malapit sa film sa totoong buhay, isang marahas pagbabawas ng dependency ratio ng paksa ng manga at higit kalayaan mula sa mga hadlang ng paninda.<ref>cfr. Stefano Gariglio, ''op. cit.'', pp. 105 e ss.</ref> Ito ay sa loob ng ito taasan bagong talento sumulpot, at samakatuwid ang reference numero kung saan, bukod pa sa nabanggit na Hideaki Anno, Satoshi Kon, at Shinichiro Watanabe .
=== Industriya at Merkado ===
[[Talaksan:Anime DVDs.JPG|right|thumb|200px| Mga handa nang ibentang ''anime'' sa [[DVD]].]]
Maaari ng isang sabihing ang anime, salamat din sa karagdagang paglago ng merkado sa bidyo sa bahay sa pagdating ng mga DVD at pagiging mapagkumpitensya sa gastos, at kaya maging isang internasyonal na kababalaghan, ay may eksportasyong umaangat nang dahan-dahan, kaya na sa 2004, 60% ng animasyon sa sirkulasyon sa buong mundo ay ginawa sa bansang Hapon.
Ang Anime industriya, na ang taunang market ay nagkakahalaga ng humigit-kumulang 200,000,000,000 yen (higit sa 1 at kalahating bilyon euros), ay tungkol sa 430 mga kompanya produksiyon sa Japan, kung saan higit sa kalahati (264) ay matatagpuan sa gitnang distrito ng Tokyo, na may isang sapilitan napakalaking. Ang gastos ng paggawa ng isang episodo ng TV para sa 30 minuto sa average na hovers sa paligid ng ¥10,000,000 (80,000 €) ngunit maaari drop sa limang.<ref>JETRO, [http://www.jetro.go.jp/en/reports/market/pdf/2005_35_r.pdf ''Japan Animation Industry Trends''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721214211/http://www.jetro.go.jp/en/reports/market/pdf/2005_35_r.pdf |date=2011-07-21 }} in "Japan Economic Monthly", giugno 2005, pp. 2 e segg.</ref> tiyak na upang maglaman ng mga gastos, higit pa at mas madalas japanese studies major outsource ilang mga yugto ng produksiyon sa mga banyagang kompanya, lalo na sa Tsina, Timog Korea, at sa Pilipinas, kung hindi direktang buksan ang mga sangay sa mga bansang iyon, tulad ng ginawa ng Toei Animation.<ref>[http://www.toeiphil.com/ ''Toeiphil.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110303224454/http://www.toeiphil.com/ |date=2011-03-03 }}.</ref>
Ang Trade Japan Panlabas na Organisasyon sa 2004 Papel JETRO White sa International Trade at Foreign Direct Investment ay nagpapahiwatig ng nilalaman ng industriya, at animasyon sa partikular, bilang isang makabuluhang palatandaan at produksiyon bilang isang "mahalaga sa kulturang mapagkukunan at turista"<ref>JETRO, [http://www.jetro.go.jp/en/stats/white_paper/2004.pdf ''2004 JETRO White Paper on International Trade and Foreign Direct Investment''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060505172944/http://www.jetro.go.jp/en/stats/white_paper/2004.pdf |date=2006-05-05 }}, p. 35.</ref> napakahalaga para sa na nagsusulong ng mga imahe ng bansang Hapon sa buong mundo (malambot na kapangyarihan) ninanais sa view ng paglikha, sa ilalim ng kanyang pamumuno, ng isang libreng lugar kalakalan sa Malayong Silangan.
== Tampok ==
[[Talaksan:Manga emotions-RU.jpg|thumb|300px|left|Mga halimbawa ng Emosyon na Anime]]
Ang ''animasyon'' sa bansang [[Hapon]] ay naiiba mula sa mga animasyon ng ibang bansa, lalo na ang kumakatawan sa isang lumalagong kulturang may mabisyong sapin. Kinabibilangan ito ng maraming mga natatanging linyang pang-istorya at simbolong ideyolohiko, isteryotipiko, at kastikong tipiko. Ang pinakasimpleng halimbawa nito ay ang tiyak na genre ng mga anime, tulad ng mga taga-pamahalaan, na naninirahan sa kanilang sariling mga [[batas]], o madalas na nakalarawan sa anime na isang [[elemento]] ng [[kultura]]ng [[Hapones]].
Nakatayo ang anime sa pagitan ng ibang mga bansa na nagiging tagapagparami ng mga kaugnayan sa [[lipunan]]g Hapones. Humahantong ang mga ito sa malalakas na pangkalahatang pagtulak na may tiyak na porsento ng mga produkto sa isang matandang madla, na maaaring magresulta sa mas higit na atensiyon sa [[Pilosopiya|pilosopiko]] at ideyolohikal na mga sangkap, ang pamamayani ng "lumang" motibo ng mga paksa, at kasama ang mga pinagbabawal na paksa ng mga [[kasarian]] at karahasan sa [[kultura]] at lipunan.
Karamihan sa mga anime ay nilikha na may isang inaasahang tiyak na, kung minsan ay medyo makitid, punto sa mga manonood. Ang mga pamantayan para sa dibisyon ay maaaring ang [[kasarian]], [[edad]], pagka[[tao]] o uri ng mga manonood. Kaya pinili ang mga tagaguhit para tumukoy sa mga malalakas na pangkalahatang tulak ng mga [[produkto]], na maaaring maapektuhan ang [[gulay]]an, mga ideya at kahit na ang estilo ng mga [[imahe]]. Ang mga [[bata]] ''(anime na [[Kodomo]])'' ay isang malaking bahagi ng buong produkto ng animasyong ginagamit sa Hapon, ngunit sa labas ng kanilang [[bansa]], mas tinatangkilik ang mga matatanda.
=== Pagguhit ===
[[Talaksan:Monster tv.jpg|thumb|250px|Mukhang totoong anime na tulad sa ''[[Monster (anime)|Monster]]'']]
Hindi pa lubusang magaling ang mga gumuguhit ng mga anime na gumawa ng mga makatotohanang tao galing sa tauhang anime. Kadalasang makikita ang mga tauhang anime na may malalaking mga [[mata]]. Sa katunayan, may mga umiiral na estilo na lumilitaw sa ilalim ng mga malakas na impluwensiya ng kanluraning tradisyon ng [[karikatura]] at paninindigan ng mga tauhang anime laban sa ilang likod ng mga ito na hindi kinakaya kaya maraming mga sukat ng mata ang nagbibigay ng atensiyon na nagdadagdag sa detalye ng mukha. Ang [[ilong]] at [[bibig]] ang karaniwang ginagamit sa pamamagitan ng ilang mga linyang may alun-alon para bigyan ng ekspresyon ang mga tauhang nagsasalita. Gayon pa man, may mga gawa na ginagamit ang mga kahawig ng "totoong" [[larawan]]: ang ilong, bibig at [[pisngi]] pati na rin sa iba pang mga bahagi ng taong iginuhit at malabo na may mas malaking kasunod, halimbawa, sa isang pelikulang anime noong 1998 na ''[[Werewolves]]'' (''Jin Roh: The Wolf Brigade'').
[[Talaksan:Hitohira.jpg|thumb|left|200px|Ang mga karakter ng anime sa "[[Hitohira]]", ang katangian ng bawat karakter sa literal na kahulugan, ay nakasulat sa kanilang mga mukha]]
Sa mga mata kadalasang makikita ang pangkalahatang anyo ng tauhan. Ang isang tiyak, masayahin, at palakaibigang pangunahing tauhan ay madalas na malaki, nakintab at puno ang mga saradong mata. Malungkot o negatibong may mapakipot na mga mata, at kung minsan kalahating-sarado o shaded na sa pamamagitan ng isang palawit—ay madalas na sila lagyan ng kulay tulad ng mga mata anumang matalim ibong maninila o snakes, o underlined tuso magalang na karakter ay may mata soro—tulad ng sa lahat ng oras nakasara, kahit na ang karakter ay patuloy na nakangiting, ngunit humigit-kumulang sa parehong hugis ay maaaring magkaroon ng mga karaniwang dormice, at kung ang karakter ay hindi romantikong, ngunit Ito ay hindi isang kasamaan, tuso at mapanira, pintor na maaaring magbigay ng ito sa sapat na malaki mata, ngunit may mga maliliit na pupils, mga puntos, sa karagdagan, kung karakter ang biglang inalis ng isang kaakit-akit na paraan ng ay o kahit na kaluluwa, ang kanyang mga mata nawala ang kanilang mga kislap at maging walang buhay—ay mawala lahat ng liwanag na nakasisilaw. Points ay isang karagdagang paraan ng pagpapahayag, bilang isang ganap na kailangan sa katangian ng mga iskolar (bilang laban sa sira-sira henyo), iba't-ibang mga mahihiyain guys o otaku. Baso, itim, kulay o kusa makintab, ang lahat ng hugis at sukat magpaganda ng mukha, siguro 1 / 4 ng lahat ng character kilala anime, tulad ng karamihan sa kanilang lubos na kasiyahan.
Buhok sa anime ay karaniwang binubuo ng strands. Hairstyle mga character ay maaaring ibang-iba, minsan kakaiba hugis at kulay. Buhok, pati na rin ang mga detalye ng mga damit ng mga karakter, madalas na mangibabaw ang hangin o pagkawalang-kilos, paggawa ng mga ito asynchronously kapag ilipat mo ang iyong karakter. Ang buhok ng iba't-ibang kulay ay orihinal na nangangahulugan "katauhan" ang bayani, ang paggawa ng kapansin-pansin ang mga ito naiiba. Ngayon, kapag ang mga imahe ng mga karakter ay nagtrabaho hanggang sa pinakamaliit na detalye ng mukha at kilos, maraming kulay ng buhok ay hindi isang pangangailangan, sa halip - isang tradisyon. Sa karagdagan, ang kulay ng buhok madalas na sumasalamin sa katangian ng karakter. Halimbawa, ang pulang buhok ay isang katangian tagapagpahiwatig ng init ng ulo (Asuka mula sa seryeng ''Evangelion'', Lina kabaligtaran mula sa seryeng ''Slayers''). Blonde buhok din magpahiwatig ng dayuhan pinanggalingan ng mga bayani, dahil ang karamihan sa Japanese ay may itim na buhok. Hiwalay, ito ay nagkakahalaga mentioning clarified buhok bilang bahagi ng estereotipo ng isang bagamundo o sira-sira—ang nai-nabanggit na ang lubos na pinaka-Japanese ay may itim na buhok, at pag-iilaw—ay ang pinaka-epektibong paraan para sa isang tao upang tumayo out mula sa karamihan ng tao at sa labas ng paaralan.
Dahil ang mga anime serye ay karaniwang ipinapakita sa telebisyon gamit ang isang dalas paligid ng isang serye ng mga linggo, para sa kanilang paggawa ng kasangkot mga tauhan mula sa manunulat, direktor, taga-disenyo at dose-dosenang mga animators. Bilang karagdagan, upang magkasya sa schedule para sa release, kung maaari, nang walang pagkawala ng kalidad, gamitin kaya-na tinatawag na limitado animation pamamaraan . Kabilang dito ang redrawing bahagi ng larawan sa pangangalaga ng karamihan ng mga larawan katulad ng dati, istatiko na bakgrawnd, ang isang pinagaan na form ng paglipat ng mga emosyon.
Paghahatid ng emosyon sa anime ay ang dahilan para sa mga hiwalay na diskusyon. Sa karagdagan sa mga tradisyunal na paraan ng pagpapahayag ng damdamin anime character—pagbabago pangmukha expression o tono ng kanyang tinig, na ginamit ng isang numero ng ibang mga paraan. Damdamin ay portrayed unrealistically pagkabalisa, hypertrophied—characters makipag-usap sa kanyang mga mata sarado, upang ihatid tapusan tono, o kumuha ng isang kaakit-akit tingnan ng diyablo kapag nagpapakita galit . Sa katawa-tawa na sitwasyon, upang ipakita ang pagkawalang-saysay pakiramdam, ang icon ay ginagamit, tulad ng isang larawan "pawis" o "namamagang ugat" na nagbubuhat sa ulo ng mga bayani, alinman sa frame sa itaas ito.
Bilang karagdagan sa "malubhang" larawan, diyan ay din ng isang popular na estilo "Tibi" o "super-deformed" (SD), kung saan ang character ay portrayed simplistically, may disproportionately malaki ang ulo at mga mata sa kalahating-mukha. Karaniwan na ginagamit sa ang estilo ng SD na komedyang sitwasyon, bilang ay nagpapakita ng isang malinaw na kakulangan ng kabigatan, patawa nangyayari. Gayon pa man, may mga serials, lahat na ginawa sa paraan na ito, may tulad ng isang estilo ay ginagamit upang lumikha ng pakikiramay para sa "maliit na mabalahibo at" ang pangunahing karakter. Halimbawa, sa komedyang serye "Yamato Nadeshiko Shichi Henge" sa pangunahing karakter na 90% ng screen ng oras sa kanyang Chibi form, behaving bilang kung hindi lubos na ito ng mundo. Iba pang mga character, ay mas sapat na, ay depicted, ayon sa pagkakabanggit, ay ganap pangkaraniwan.
=== Gamit ===
Sa bansang Hapon, ang terminong ito ay hindi tumutukoy sa istilo ng animasyon ng basta sa bansang Hapon lamang, bagkos ito ay tumutukoy sa kahit anong porma ng animasyon saan man sa buong mundo.<ref>{{cite web|url=http://www.bellaonline.com/articles/art4260.asp|title=What is Anime?|date=|publisher=Bellaonline|accessdate=2007-10-28|work=Lesley Aeschliman}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.artgallery.nsw.gov.au/__data/page/9842/Tezuka_Kit_1.pdf|format=PDF|title=Tezuka: The Marvel of Manga - Education Kit|year=2007|publisher=Art Gallery New South Wales|accessdate=2007-10-28|work=}}</ref>
Sa talahuluganang Ingles, sinasabi na ang anime ay "isang porma ng animasyong Hapones" o "istilo ng animasyong lalo pang pinaulad ng mga Hapones"<ref>{{cite web|url=http://dictionary.reference.com/browse/anime|title=Anime Dictionary Definition|accessdate=2006-10-09|work=[[Reference.com|Dictionary.com]]}}</ref>
Ang mga gawaing hindi gawa sa bansang Hapong humihiram ng istilo rito ay kadalasang tinatawag na "animasyong impluwensiya ng anime" pero minsan ay hindi alam ng manonood kung saan galing ang kanyang pinapanood kung kayat tinatawag niya ang lahat ng animasyong palabas bilang "anime." Ang ibang mga gawain ay koproduksiyong kasama ng ibang hindi Hapones na kompanya, tulad ng animadong Rankin/Bass Works, ang ginawa ng Cartoon Network at Production I.G na seryeng IGPX, o kaya ang Ōban Star-Racers. Ang ibang mga manonood ay hindi kinikilala ang mga ito bilang isang anime.
Sa Ingles, ang salitang anime ay ginagamit bilang isang hindi tiyak na pangngalan, at hindi ito nabibilang ("Do you watch anime?", "How much anime have you collected?").<ref>[[American Heritage Dictionary]], 4th ed.; Dictionary.com Unabridged (v 1.1).</ref> Ngunit, sa ibang pagkakataon, ang salitang ito ay ginagamit bilang isang nabibilang na pangngalan. Ito rin ay puwedeng gamitin bilang pang-uri o pangtukoy na pangngalan ("The anime ''Guyver'' is different from the movie ''Guyver''").
Sa Filipino, ang anime ay puwedeng gamitin bilang pangngalan o pang-uri ("Nanonood ako ng anime." "Anime ang istilo ng pagguhit niya.")
=== Mga Kasingkahulugan ===
Ginagamit ng mga Anglo-Sahon ang terminong ''Japanimation'', bilang pagtukoy sa anime, ngunit ito ay malimit na ginagamit.<ref>{{cite web|url=http://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/lexicon.php?id=46|title=ANN: Japanimation|date=|publisher=Anime News Network|accessdate=2007-11-11|work=}}</ref>
Ang terminong Japanimation ay kadalasang ginamit noong dekadang 1970 at dekadang 1980, ngunit nawala ito noong kalagitnaan nang dekadang 1990.<ref name="bookref2">{{cite book|last=Patten|first=Fred|title=Watching Anime, Reading Manga: 25 Years of Essays and Reviews|url=https://archive.org/details/watchinganimerea0000patt|publisher=Stone Bridge Press|year=2004|isbn=1880656922}}</ref>
Sa katunayan, ang terminong ito ay nakikita lamang sa mga nostalhikong pagkaka-unawa.<ref name="bookref2"/>
Kahit na ang termino ay nilikha sa labas ng bansang Hapon, para malaman ang animasyon ng Japan sa iba, ito ngayon ay madalas na ginagamit sa bansang Hapon, bilang isang lokal na animasyon; sapagkat ang mga Hapones ay hindi kumukilala sa anime bilang pagkilala ng pinanggalingan ng animasyon, Japanimation ang gamit para tukuyin ang gawaing Hapon sa ibang klase ng animasyon.<ref name="bookref2"/>
Sa bansang Hapon, ang manga ay puwedeng gamitin sa parehong komiks at animasyon (kahit na ang paggamit ng mga manga na sumangguni sa animation ay mas limitado sa mga hindi-tagahanga). Sa mga nagsasalita ng Ingles, manga ay limitado lang sa ibig-sabihin na "komiks mula sa bansang Hapon." Puwede ring ito ang dahilan dahil sa mataas na popularidad ng Manga Entertainment, isang tagakalat ng anime sa [[Estados Unidos]] at Inglatera. Dahil ang Manga Entertainment ay mula sa Inglatera, ang paggamit ng termino ay madalas sa labas ng bansang Hapon. Ang terminong animanga ay ginagamit para sa magkasamang anime at manga, ngunit puwede irn itong gamitin para ilarawan ang mga komik na ginawa mula sa mga animation cells.
== Mga Katangiang Panlabas ==
{{Anime/Manga}}
Maraming nagsasabi na ang anime ay isang istilo ng pagguhit.<ref>{{cite web|url=http://www.animenation.net/news/askjohn.php?id=1292|title=Ask John: Do Japanese Viewers Treat Anime Shows as Fads?|date=2006-04-07|publisher=AnimeNation|accessdate=2008-01-23|work=Ask John|archive-date=2008-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20080128153442/http://www.animenation.net/news/askjohn.php?id=1292|url-status=dead}}</ref>
Bilang isang ''visual medium'', ito ay nagbibigay ng halaga sa guhit o iba pang istilong biswal. Ang mga istilo ay naiiba sa ibat-ibang manguguhit o/at iba't-ibang estudyo. Ang ibang anime ay gumagamit ng malaking gamit ng common na istilo tulad ng FLCL, ito ay kilala sa pagkaroon ng pinagrabeng istilo nito. Sa kabaligtaran, ang ibang anime tulad ng ''Only Yesterday'' o ''Jin-Roh'' kumuha ng maraming makakatotohanan na paglalapit, tampok ang ilang pinagrabeng pangkakanyahang.
Habang ang ibang mga pamagat at iba't-ibang mga artista na may sariling estilo pansining, maraming pangkakanyahan sangkap upang maging karaniwan na sila ay inilarawan bilang depinitibo ng anime sa pangkalahatan. Gayunman, ito ay hindi nangangahulugan na ang lahat ng mga modernong anime ibahagi ang isang mahigpit na karaniwang sining estilo. Maraming mga anime ay may isang napaka-iba't-ibang istilo ng sining sa kung ano ang nais ay karaniwang tinatawag na "istilong anime," ngunit sa mga tagahanga pa rin gainagamit ang salitang "anime" upang tingnan ang mga pamagat na ito. Kadalasan, ang pinaka-karaniwang uri ng anime drawings ang mga "pinagrabeng pisikal na katangian tulad ng malaki ang mata, malaking buhok at haba ng mga paa... at pagsasalita nang pabula, bilis ng mga linya at onomatopeik, at pagsigaw."<ref>[https://archive.today/20120529010833/search.japantimes.co.jp/print/fl20060528x1.html Japan Times]. Retrieved 6 Pebrero 2008.</ref>
Ang impluwensiya ng kaligrapiyang Hapones at pagpinta ng mga Hapon din magpakilala sa guhit katangian ng isang istilo ng anime. Ang ikot tinta magsipilyo ayon sa kaugalian na ginagamit para sa pagsusulat ng Kanji at para sa pinturang gumagawa ng isang kudlit ng malawak na iba't-ibang kapal.
Mahilig din humiram ang anime ng maraming elemento mula sa manga kasama ang teksto sa background, at paghiram panel ng mga layout sa manga rin. Halimbawa, ang isang pambungad ay maaaring gamitin manga panel na sabihin ang kuwento, o upang magsadula ng isang point para sa mga nakakatawa epekto. Ito ang pinakamahusay na nagpakita sa anime na Kare Kano.
=== Disenyo sa mga Tauhan ===
Katawan ng proporsyon na nakukuha sa anime ay nanggaling mula sa proporsyon ng katawan ng tao. Ang taas ng ulo ay itinuturing bilang batayang yunit ng proporsyon. Ang tangkad ay maaaring mag-iba-iba hangga't ang naiwan ng katawan ay nananatiling proporsyonal. Karamihan sa anime character ay tungkol sa mga pito hanggang walong ulo matangkad, at matinding tangkad ay naka-set sa paligid ng siyam na ulo ang tangkad.<ref name="headheight">{{cite web|url=http://animeworld.com/howtodraw/bodies1.html|title=Body Proportion|accessdate=2007-08-16|work=Akemi's Anime World}}</ref>
Pagkakaiba-iba sa proporsiyon ay maaaring modded. Super deformed karakter na katangian ang isang hindi pang-proporsiyong maliit na katawan na nakuha sa ulo. Kung minsan ang mga tiyak na bahagi sa katawan, gaya ng binti, ay pinaikli o haba para sa mga idinagdag na diin. Kadalasa'y super deformed na karakter ay dalawa hanggang apat na mga ulo ang tangkad. Ang ilang mga anime ay gumagana tulad ng ''Crayon Shin-Chan'' ganap na ipagwalang-bahala ang mga ito proporsyon. Ito ay sapat na tulad na ito itulad sa karikatura ng ibang bansa. Para sa mga pagmamalabis, ang tiyak na mga tampok katawan ay nadagdagan sa proporsyon.<ref name="headheight" />
Ang mga karaniwang pamamaraan ay ang mga malalaking mata estilo inilabas sa maraming anime at manga character. Osamu Tezuka, ang pinaniwalaang unang gumamit ng istilong ito, ay inspirasyon ng pinagrabe tampok ng American [[kartun]] tulad ng Betty Boop, Mickey Mouse, at ang Disney's Bambi.<ref name="manga!" /><ref name="Dreamland">{{cite book |last=Schodt |first=Frederik L. | title=Dreamland Japan: Writings on Modern Manga |url=https://archive.org/details/liang.dreamlandjapanwr0000scho_d1o1 |publisher=Stone Bridge Press |year=1996 |location=Berkeley, California |isbn=1-8806562-3-X }}</ref>
Natagpuan ni Tezuka na ang mga malalaking mata estilo ay pinapayagan ng kanyang mga karakter upang ipakita ang damdamin tiyakan. Noong sinimulan ni Teuka ang pagguhit ng Ribbon walang Kishi, ang unang manga na partikular na naka-target sa mga batang babae, pinagrabe ni Tezuka ang laki ng mga mata ng mga tauhan. Sa katunayan, sa pamamagitan ng Ribbon no Kishi, si Tezuka ay nakagawa ng template na madalas na sinusunod ng mga shōjo artists.
Kulay ang idinagdag sa mga mata, lalo na sa kornea, at binigyan ng diin. Ang diin na ito ay nakukuha sa pag pahid ng maraming kulay. Kadalasan, ang isang timpla ng mga klase ng kulay ng ilaw, ang mga tono ng kulay, at ang isang madilim na lilim ay ginagamit.<ref>{{cite web|url=http://www.biorust.com/tutorials/detail/141/en/|title=Basic Anime Eye Tutorial|accessdate=2007-08-22|work=Centi, Biorust.com|archive-date=2007-08-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20070824072700/http://biorust.com/tutorials/detail/141/en/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.youtube.com/watch?v=VyJ9yfYl_Fc|title=How to color anime eye (YouTube)|date=2007-06-06|accessdate=2007-08-22|work=Carlus}}</ref>
isang cultural antropologo na si Matt Thorn ay nagsasabi na nga mga Hapon na animator at ang mga mambabasa ay hindi maramdaman ang ganoong inilarawan sa mata bilang lokal o hindi dayuhan.<ref name="manga characters look white"/>
Gayunman, hindi lahat ng anime ay may malaking mata. Halimbawa, ang ilan sa mga gawain ng Hayao Miyazaki at Toshiro Kawamoto ay kilala para sa hindi pagkakaroon ng makakatotohanang proporsyonado at wasto mata, pati na rin ang tunay na kulay ng buhok sa kanilang mga tauhan.<ref name="companion">{{cite book |last=Poitras |first=Gilles | title=Anime Companion |publisher=Stone Bridge Press |year=1998 |location =Berkeley, California |isbn=ISBN 1-880656-32-9 }}</ref>
Dagdag pa, maraming iba pang mga produksiyong din na ito ay kilala na gumamit ng mas maliit na mga mata. Ang disenyo ay para magkaroon ng mas maraming pagkakahawig sa mga tradisyunal na sining Hapon.
Ang ilan sa mga character ay may mas maliit na mga mata, na kung saan ang mga simpleng itim na tuldok ang siyang ginagamit.
Ang mga tauhan sa anime ay maaaring gamitin malawak na pagkakaiba-iba ng mga mukha na expression upang mangahulugan nilalaman at mga saloobin.<ref>{{cite web|url=http://www.mangatutorials.com/tut/expressions.htm|title=Manga Tutorials: Emotional Expressions|accessdate=2008-08-22|work=Rio}}</ref>
Ang mga pamamaraan na ito ay madalas na sa iba't-ibang anyo kaysa sa kanilang katumbas sa kanluranin animation.
Mayroong bilang ng mga iba pang mga elemento pangkakanyahan na pangkaraniwan sa anime , ngunit mas madalas na ginagamit sa [[komedya]]. Ang isang tauhan na nabigla o namangha ay magsagawa ng "face fault," na kung saan sila ipinapakita isang balisang pinagrabe expression. Galit na mga character na maaaring magpalabas ng isang "ugat" o "stressmark" effect, kung saan ang mga linya na kumakatawan nakaumbok veins ay lalabas sa kanilang mga noo. Galit na mga kababaihan ay paminsan-minsan tawagan ng maso mula sa walang pinanggalingan at hampasin ng isang tao sa mga ito, nangunguna sa mga konsepto ng Hammerspace at pisika sa [[kartun]]. Male character ay bumuo ng isang duguan ng ilong sa paligid ng kanilang mga babaeng love interes (kadalasan upang ipahiwatig ang pagpukaw, batay sa isang lumang kuwento).<ref name="bloody">{{cite web|url=http://www.umich.edu/~anime/info_emotions.html|title=Emotional Iconography in Animae|author=University of Michigan Animae Project|date=Current}}</ref>
Napahiya ang alinman sa mga character na gumawa ng isang malaki at mabigat sweat-drop (na ito ay naging isa sa mga pinaka-malawak na kinikilala motifs ng maginoo anime) o ng isang nahahalata pulang pamumula o mga set ng kahilera na linya sa ilalim ng mga mata, lalo na bilang isang paghahayag ng repressed romantikong damdamin. Ang ilang mga anime, kadalasan sa mga pampolitikang plots at iba pang mga paksa ng mga bagay na mas grabe, ay iniwan na sa paggamit ng mga pamamaraan na ito.
=== Pamamaraan ng Animasyon ===
Tulad ng lahat ng animasyon, ang produksiyon ng mga proseso ng storyboarding, voice acting, character disenyo, buo na produksiyon at sa gayon pa rin mag-aplay. Sa pamamagitan ng pagpapabuti sa pangkompyuter na teknolohiya, ang kompyuter na animasyon ay nadagdagan ang kahusayan ng buong proseso ng produksiyon.
[[File:Nimaru Sasuki Profile Anime Purple Girl V1 (cropped).png|thumb|center|Tulad lamang nang ganitong produkto]]
Ang anime ay madalas na itinuturing na isang porma ng limitadong animation. Ito ay nangangahulugan na ang istilo, kahit na sa mas malaki ang produksiyong na ng limitadong animasyon ay ginagamit upang lokohin ang mga mata sa pag-iisip ng may mas marami pang galaw kaysa sa naroon na.<ref name="manga!" />
Marami sa mga pamamaraan na ginamit ay napapaloob nangmay cost-cutting na hakbang habang nagtatrabaho sa ilalim ng isang set na badyet.
Ang scene sa anime ay binibigyan diin upang maipakita ang three-dimensional view. Ang background ay para ilarawan ang mga tanawin at kapaligiran.<ref name="manga!" /> Halimbawa, ang anime ay madalas inilalagay diin sa mga pagbabago ng panahon, bilang ay makikita sa maraming anime, tulad ng ''Tenchi Muyo!''. Kung minsan ang mga aktwal na mga setting ay na dodoble sa isang anime. Ang pinagmulan ng ''The Melancholy of Haruhi Suzumiya'' ay batay sa mga iba't-ibang lokasyon sa loob ng lungsod ng [[Nishinomiya, Hyogo]], Japan.<ref>{{cite web|url=http://www.rinku.zaq.ne.jp/p_v/haruhi.html|title=Reference pictures to actual places|accessdate=2007-01-25}}</ref>
Ang camera angles, camera movement, at lighting play ng isang mahalagang papel sa tanawin. Ang direktor ay nagkaroon ng pagpapasiya ng pagtukoy tumitingin angulo para sa mga tanawin, lalo na tungkol sa pinagmulan. Sa karagdagan, ang camera angles ay nagpapakita ng perspektibo.<ref name="production">{{cite web|url=http://www.huitula.com/productionIG2_page2.htm|title=Anime production process - feature film|year=2000|accessdate=2007-08-27|work=PRODUCTION I.G}}</ref>
Ang direktor ay maaari ring pumili ng camera effect sa loob ng sinematograpia, tulad ng panning, mag-zoom, mukha closeup, at malawak na tanawin.<ref>{{cite web|url=http://www.understandinganime.com/cinematography.php|title=Cinematography: Looping and Animetion Techniques|year=1999|accessdate=2007-08-29|work=Understanding Anime|archive-date=2008-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080613154025/http://www.understandinganime.com/cinematography.php|url-status=dead}}</ref>
Ang malaking mayorya ng anime ay gumagamit ng tradisyonal na animation, na kung saan ay nagbibigay-daan para sa mas mahusay na dibisyon ng trabaho, mag-ayos sa magpose diskarte at checking ng guhit bago sila pagpapaubaya ng industriya.<ref name="Jouvanceau2004">{{cite book
| last = Jouvanceau
| first = Pierre
| authorlink = Pierre Jouvanceau
| author2 = Clare Kitson (translator)
| title = The Silhouette Film
| publisher = [[Le Mani]]
| year = 2004
| location = Genoa
| pages = 103,
| url = http://www.heeza.fr/description.php?lang=2&path=64&sort=Article&page=0&id=296
| doi =
| id =
| isbn = 88-8012-299-1
| access-date = 2009-06-06
| archive-date = 2008-03-20
| archive-url = https://web.archive.org/web/20080320051512/http://www.heeza.fr/description.php?lang=2&path=64&sort=Article&page=0&id=296
| url-status = dead
}}</ref>
Ang ibang medium ay limitado lamang sa independently-made short films,<ref name="Sharp2003">{{cite web
| last = Sharp
| first = Jasper
| authorlink = Jasper Sharp
| title = Beyond Anime: A Brief Guide to Experimental Japanese Animation
| work = Midnight Eye
| publisher =
| year = 2003
| url = http://www.midnighteye.com/features/beyond_anime.shtml
| doi =
| accessdate = 2008-07-21}}</ref>
halimbawa nito ay ang silhouette at iba pang cutout animation nina Noburo Ofuji,<ref name="Jouvanceau2004"/><ref name="Cinémathèque2008">{{cite web
| last =
| first =
| authorlink =
| title = Tribute to Noburo Ofuji
| work = To the Source of Anime: Japanese Animation
| publisher = Cinémathèque québécoise
| year = 2008
| url = http://www.cinematheque.qc.ca/animation_japonaise.pdf
| format = PDF
| doi =
| accessdate = 2008-07-21
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20080819214736/http://www.cinematheque.qc.ca/animation_japonaise.pdf
| archivedate = 2008-08-19
| url-status = live
}}</ref> ang stop motion puppet animation ni Tadahito Mochinaga, Kihachirō Kawamoto<ref name="Sharp2004">{{cite web
| last = Sharp
| first = Jasper
| authorlink = Jasper Sharp
| title = Interview with Kihachirō Kawamoto
| work = Midnight Eye
| publisher =
| year = 2004
| url = http://www.midnighteye.com/interviews/kihachiro_kawamoto.shtml
| doi =
| accessdate = 2008-07-21}}</ref> at Tomayasu Morata
<ref>{{cite web
| last = Hotes
| first = Catherine
| authorlink = Catherine Munroe Hotes
| title = Tomoyasu Murata and Company
| work = Midnight Eye
| publisher =
| year = 2008
| url = http://www.midnighteye.com/features/tomoyasu-murata-and-company.shtml
| doi =
| accessdate = 2008-07-21}}</ref> at ang computer animation ni Satoshi Tomioka
<ref>{{cite book
| last = Walters
| first = Helen
| authorlink = Helen Walters
| author2 =
| title = Animation Unlimited: Innovative Short Films Since 1940
| publisher = Laurence King
| year = 2004
| location = London
| pages =
| url = http://lib.leeds.ac.uk/record=b2662684
| doi =
| id =
| isbn = 18-5669-346-5
| access-date = 2009-06-06
| archive-date = 2015-11-03
| archive-url = https://web.archive.org/web/20151103123138/http://lib.leeds.ac.uk/record=b2662684
| url-status = dead
}}</ref>
(pinaka kilala ang ''Usavich'').
<ref>{{cite web
| last =
| first =
| authorlink =
| title = Works
| work = KANABAN-Web
| publisher = Kanaban Graphics
| year = 2008
| url = http://www.kanaban.com/html/Kanaban_E.html
| doi =
| accessdate = 2008-07-21
| archive-date = 2008-07-20
| archive-url = https://web.archive.org/web/20080720163334/http://www.kanaban.com/html/Kanaban_E.html
| url-status = dead
}}</ref>
== Industriya ==
[[Talaksan:Producció anime.jpg|thumb|center|800px|Istruktura ng modernong industriyang anime.<ref>{{citar web|url = http://www.jetro.go.jp/chile/revista_electro/revista200510.pdf|títol = Japanese Marked Trend Octubre 2005, N°1|consulta = 24 de març de 2008|últim = Okubo|primer = Atsushi|publicació = Japanese Tech and Market Magazine.|idioma= castellà}}</ref>]]
Sa pagitan nang 1900 at unang bahagi nang 2000, ang Anime produksiyon ay nadagdagan malaki.<ref>{{citar publicació|url = http://web-japan.org/nipponia/nipponia27/es/feature/feature02.html|títol = La Animación Japonesa: Hechos y Cifras|autor = Yoshihiro, Yonezawa| publicació = NIPPONIA}}</ref>
Sa 2001, pelikula, mga video at telebisyon Productions naabot isang tinatayang halaga ng 180,000,000,000 yen (€ 1350000000), at kung paano eksibisyon ay tinatayang na 43 bilyong yen (323,400,000). Gayundin ang halaga ng broadcasts sa telebisyon ay matibay:
<center>
{| class="wikitable" border="1"
! Taon
! Pagpapalabas ng umaga
! Pagpapalabas ng hapon
! Pagpapalabas ng gabi
! Kabuuan
|-align="center"
| 1996
| 643
| 850
| 1,090
| 2,583
|-align="center"
| 1997
| 667
| 660
| 1,261
| 2,588
|-align="center"
| 1998
| 673
| 452
| 1,406
| 2,531
|-align="center"
| 1999
| 906
| 393
| 1,254
| 2,553
|-align="center"
| 2000
| 724
| 271
| 1,291
| 2,286
|}
</center>
=== Mga Kompanyang Anime ===
Ang bilang ng mga tagalikha Anime sa Japan ay 3657 at ng kompanya ng mga 247. Ang bilang ng mga lisensiya ito ay nakabuo ay € 2772500000, at 5,709,000 pa eksibisyon. Dapat ka ring mapapansin na, Toei Animation , na ang pinakamalaking kompanya Anime sa Japan, ay nakabuo ng malalaking halaga ng kita mula sa benta ng mga produkto Anime parehong sa loob at labas ng bansang Hapon:
<center>
{| class="wikitable" border="1"
! Taon
! Kita sa halagang milyong [[yen]] sa labas ng Hapon
! Kita sa halagang milyong [[yen]] sa Hapon
|-----
| 1999
| 1,561
| 8,233
|-bgcolor="#EFEFEF"
| 2000
| 5,452
| 9,393
|-----
| 2001
| 7,154
| 8,876
|-bgcolor="#EFEFEF"
| 2002
| 6,253
| 11,442
|-----
|}
</center>
Sa loob ng kompanya, animation Studios ay sa negosyo, na humahantong sa bilang:
<center>
{| class="wikitable" border="1"
!Pangalan
!Pagkakatatag
!Kabuuang manggagawa
|-align="center"
|[[Aniplex]]
|1997
|50
|-align="center"
|[[Bee Train]]
|1997
|70
|-align="center"
|[[BONES (estudi)|BONES]]
|1998
|-align="center"
|[[Eiken]]
|1952
|50
|-align="center"
|[[Gainax|GAINAX]]
|1981
|20
|-align="center"
|[[Gonzo]]
|1992
|155
|-align="center"
|[[J.C.STAFF]]
|1986
|120
|-align="center"
|[[Kyoto Animation]]
|1981
|67
|-align="center"
|[[Madhouse]]
|1972
|120
|-align="center"
|[[Manglobe]]
|2002
|-align="center"
|[[Nippon Animation]]
|1975
|100
|-align="center"
|[[Production I.G]]
|1987
|184
|-align="center"
|[[Satelight]]
|1995
|77
|-align="center"
|[[Studio 4°C]]
|1986
|
|-align="center"
|[[Studio Ghibli]]
|1985
|150
|-align="center"
|[[Studio Nue]]
|1972
|-align="center"
|[[Studio Pierrot]]
|1979
|-align="center"
|[[Sunrise]]
|1972
|170
|-align="center"
|[[Tatsunoko]]
|1962
|43
|-align="center"
|[[Toei Animation]]
|1956
|462
|-align="center"
|[[Tokyo Movie Shinsha|TMS Entertainment]]
|1995
|298
|}
</center>
== Pagpapakalat ==
Habang ang anime ay ipinasok merkado na Japan sa pagkatapos ng 1960, ito ay lumago bilang isang pangunahing cultural export market sa panahon ng paglago nito sa panahon nang dekadang 1980 at dekadang 1990. Ang animeng merkado para sa Estados Unidos ay lamang ay "nagkakahalaga ng humigit-kumulang sa $4.35 bilyon, ayon sa Japan External Trade Organization."<ref>{{cite web|url=http://online.wsj.com/article/SB118851157811713921.html?mod=googlenews_wsj|title=Manga Mania|date=2007-08-31|accessdate=2007-08-31|work=Bianca Bosker (Wall Street Journal)}}</ref>
Ang anime ay isang pangkalakalan ''(commercial)'' na tagumpay sa Asia, Europa at Latin America, kung saan ang anime ay naging mas pangunahing kaysa sa Estados Unidos. Halimbawa, ang Saint Seiya video game ay inilabas sa Europa dahil sa ang pagiging popular ng ipakita kahit na ilang taon matapos ang serye ay na-off-air.
Ang anime distrubution companies ay may hawak ng licensing at pamamahagi ng mga anime na sa labas ng bansang Hapon. Ang nakalisensiyang anime ay puwedeng mabago sa pamamagitan ng Distributor sa pamamagitan ng dubbing sa wika ng mga bansa at ang pagdadagdag ng wika ng subtitles sa wikang Hapon. Gamit ang isang katulad global pamamahagi pattern tulad ng Hollywood, ang mundo ay nahahati sa limang rehiyon.
Ang ilang mga pag-edit ng mga kalinangang pangsangunian ay maaaring mangyari sa mas mahusay na sundin ang mga sanggunian ng mga hindi Hapon na kalnangan.<ref>{{Cite web |url=http://w3.salemstate.edu/~poehlkers/Emerson/Pokemon.html |title=Pokemon Case Study<!-- Bot generated title --> |access-date=2009-06-06 |archive-date=2008-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080820181118/http://w3.salemstate.edu/%7Epoehlkers/Emerson/Pokemon.html |url-status=dead }}</ref> Ang ilang mga kompanya ay maaaring tanggalin ang anumang katutol-tutol na nilalaman, sumusunod sa lokal na batas. Ang pagbabago ng proseso ay malayo mas laganap sa ang nakaraan (hal. Robotech), ngunit ang paggamit nito ay tinanggihan dahil sa ang demanda para sa mga anime sa kanyang orihinal na anyo. Ang "light touch" na diskarte sa localisasyon ay pinapaboran na tumitingin ang orihinal na anyo ng anime. Ang paggamit ng ganitong uri ng pamamaraan ay tanda ng tagumpay ng Naruto at Cartoon Network ng Adult Swim programming bloke, pareho ng mga menor de edad na ng mga pagbabago.
Sa pagdating ng mga DVD, ito ay naging posible na maisama ang maramihang wika ng mga track sa isang simpleng produkto. Na ito ay hindi na ang kaso sa VHS cassette, sa hiwalay na VHS ng media ay ginagamit at sa bawat VHS cassette pareho ang presyo sa isang solong DVD. Ang "dapyo" diskarte din naaangkop sa DVD release sa dahilang sila kabilang pareho ang dubbed audio at ang orihinal na Japanese audio na may subtitles, kadalasang hindi inilathala. Inedit na anima na para sa telebisyon ay karaniwang pinalabas sa DVD "uncut", kasama ang lahat ng tanawin buo.
Ang mga TV network ay madalas ay madalas na magpalabas ng anime. Sa Japan, ang mga pangunahing pambansang TV network, tulad ng sa TV Tokyo broadcast anime regular. Mas maliit na mga panrehiyong estasyon ng broadcast anime sa ilalim ng UHF. Sa [[Estados Unidos]], cable TV channels tulad ng Cartoon Network, Disney, Sci-fi, at iba pa ay inaalay ang ilan sa kanilang mga timeslots sa anime. Ang ilan, tulad ng Anime Network at ang FUNimation Channel, ay anime lang ang madalas na ipinapalabas. Ang Sony-based Animax at Disney's Jetix channel ay nagpapalabas ng anime sa loob ng maraming mga bansa sa mundo. AnimeCentral naman ang sa Inglatera.
Kahit na ito ay lumabag sa karapatang-kopya ng mga batas sa maraming bansa, ang ilang mga tagahanga ay nagdaragdag ng subtitles sa anime para sa kanilang mga sarili. Ang mga ito ay ipinamamahagi na fansubs. Ang etikal epekto ng paggawa, pamamahagi, o nanonood fansubs ay paksa ng maraming kontrobersiya kahit kung ang mga fansub groups ay hindi kumikita mula sa kani-kanilang mga gawain. Kapag ang serye na ito ay lisensiyado sa labas ng bansang Hapon, fansub groups ng madalas na ay namamahagi ng kanilang trabaho. Sa isang kaso, ang Media Factory Incorporated ay hiniling na walang fansubs ng kanilang materyal na gagawin, na kung saan ay iginagalang ng fansub community.<ref>{{cite web|title=Anxious times in the cartoon underground|work=CNet|url=http://news.cnet.com/Anxious-times-in-the-cartoon-underground/2100-1026_3-5557177.html | accessdate=2007-09-06|date=2005-02-01}}</ref> Sa katunayan, ang Bandai mismo ay nagpasalamat sa mga fansubbers para sa kanilang mga papel sa pagtulong sa anime na The Melancholy of Haruhi Suzumiya na kilala sa mga bansang nagsasalita ng Ingles.<ref>{{cite web | title=Adventures of the ASOS Brigade Episode 00: Made by Fans for Fans | work= | url=http://asosbrigade.com/ | accessdate=2006-12-23 | archive-date=2007-01-01 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070101232949/http://www.asosbrigade.com/ | url-status=dead }}</ref>
Ang Internet ay nagkaroon ng isang makabuluhang papel sa ang pagpapalabas ng mga anime na sa labas ng bansang Hapon. Bago ang 1990, ang anime lang sa loob ng bansang Hapon.Tulad din ng katanyagan ng Internet na lumago, lumago rin ang interes sa anime. Karamihan sa fandom ng anime ay lumago sa pamamagitan ng Internet. Ang kumbinasyon ng internet communities at ang pagtaas ng halaga ng mga anime material, mula sa mga video sa mga imahe, ay tumulong sa paglago ng fandom.<ref name="anime-internet">{{cite web|url=http://comipress.com/article/2006/07/20/489|title=100 Questions About Anime & Manga Overseas|date=2006-07-20|accessdate=2007-08-23|work=Comipress}}</ref> At dahil, mas lumago pa ang gamit ng internet, ang internet advertising ay lumago mula 1.6 bilyon yen hanggang sa 180 na yen sa pagitan ng 1995 at 2005.<ref>{{cite web|url=http://en.j-cast.com/2005/12/21000171.html|title=Free Anime: Providers Bear Losses to Build Business|date=2005-12-21|accessdate=2007-08-27|work=J-Cast Business News|archive-date=2007-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20070823111524/http://en.j-cast.com/2005/12/21000171.html|url-status=dead}}</ref>
== Impluwensiya sa Pandaigdigang Kalinangan ==
Anime ay naging pangkalakalan ''(commercial)'' pinakinabangang sa kanluranin na bansa, tulad ng unang bahagi ng pangkalakalan ''(commercial)'' matagumpay kanluranin adaptations ng mga anime, tulad ng ''Astro Boy'', ay may naigawa.<ref name="commercially successful">{{cite web | title = Progress Against the Law: Fan Distribution, Copyright, and the Explosive Growth of Japanese Animation | url = http://groups.csail.mit.edu/mac/classes/6.805/student-papers/fall03-papers/Progress_Against_the_Law.html | accessdate = 1 Mayo 2006 }}</ref>
Ang kahanga-hanga ang tagumpay ng Nintendo ng multi-bilyong dolyar [[Pokemon]] franchise <ref>{{cite news | title = Pokemon (sic) Franchise Approaches 150 Million Games Sold | url = http://sev.prnewswire.com/entertainment/20051004/LATU06404102005-1.html | publisher = PR Newswire | date = 2005-10-04 | accessdate = 2006-09-16 | archive-date = 2009-02-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090216034141/http://sev.prnewswire.com/entertainment/20051004/LATU06404102005-1.html | url-status = dead }}</ref> ay nakatulong ng malaki ang spin-off na anime serye na unang pinalabas sa dulo nang 1990, ay tumatakbo pa rin sa buong mundo sa araw na ito. Sa paggawa nito, ang anime ay ginawa ng makabuluhang epekto sa kalinangang kanluranin. Dahil ang ika-19 siglo, maraming mga banyaga ay nagpahayag ng isang partikular na interes patungo sa bansang Hapon. Ang anime ay nagpakita ng kalinangan ng mga Hapon sa mga banyaga. Bukod sa anime, ibang parte pa ng kalinangang Hapon ay nadagdagan sa pagkakatangkilik.<ref>{{cite news| last = Faiola| first = Anthony| title = Japan's Empire of Cool| work = [[The Washington Post]]| page = A1| publisher = [[Washington Post Company]]| date = 2003-12-27| url = http://www.washingtonpost.com/ac2/wp-dyn/A33261-2003Dec26?language=printer| accessdate = 2007-08-17| archiveurl = https://archive.today/20121216135122/http://www.washingtonpost.com/ac2/wp-dyn/A33261-2003Dec26?language=printer| archivedate = 2012-12-16| url-status = live}}</ref> Sa buong mundo, ang bilang ng tao nag-aaral sa wikang Hapon ay nadagdagan. Noong 1984, ang mga Japanese Language Proficiency Test ay ginawa upang matugunan ang pagtaas ng demanda.<ref>{{cite web |title=Introduction |publisher=The Japan Foundation |url=http://www.jlpt.jp/e/about/index.html |accessdate=2009-05-01}}</ref>
Ang anime-influenced animation ay tumutukoy sa mga animasyon na hindi gawa sa bansang Hapon na gumagaya sa istilong biswal ng anime.<ref name="whatisanime">{{cite web|url=http://www.animenewsnetwork.com/editorial/2002-07-26|title=What is anime?|date=2002-07-26|accessdate=2007-08-18|work=ANN}}</ref>
Karamihan ng mga gumagawa ay nilikha sa pamamagitan ng studios sa Estados Unidos, Europa, at iba pang bahagi ng Asya; at sila ay pangkalahatang incorporate stylizations, pamamaraan, at katatawanang inilarawan sa anime physics, tulad ng sa kaso ng [[Avatar: The Last Airbender]]. Kadalasan, produksiyon crews alinman sa mga tagahanga ng mga anime o ay kinakailangan tingnan ang anime.<ref>{{cite web|url=http://www.scifi.com/sfw/anime/sfw12366.html|title=SciFi Channel Anime Review|accessdate=2006-10-16|work=SciFi}}</ref> Ang iba pa ngang mga mangugughit ay ginagawa na ang anime bilang ang kanilang inspirasyon sa kani-kanilang mga proyekto.<ref>{{cite web|url=http://www.ugo.com/ugo/html/article/?id=17924|title=Aaron McGruder - The Boondocks Interview|date=|accessdate=2007-10-14|work=Troy Rogers|publisher=UnderGroundOnline|archive-date=2007-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20071030033247/http://www.ugo.com/ugo/html/article/?id=17924|url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.g4tv.com/screensavers/features/49962/Ten_Minutes_with_Megas_XLR.html], ''Ten Minutes with "Megas XLR"'', 13 Oktubre 2004</ref> Bukod dito, ang isang Pranses na production team para sa Ōban Star-Racers inilipat sa Tokyo upang makipagtulungan sa isang Japanese production team mula sa Hal Film Maker.<ref name="company">{{cite web|url=http://www.savtheworld.com/eng/company.php|title=''STW company background summary''|access-date=2009-06-06|archive-date=2007-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20070813141936/http://www.savtheworld.com/eng/company.php|url-status=dead}}</ref>
Ang mga kritiko at ng pangkalahatang anime fanbase hindi kinikilala ang mga ito bilang mga anime.<ref>{{cite web|url=http://www.animenation.net/blog/2006/05/15/ask-john-how-should-the-word-anime-be-defined/|title=How should the word ''Anime'' be defined?|date=2006-05-15|accessdate=2008-09-26|work=AnimeNation}}</ref>
Ang ilang mga animated na teleserye ng [[Estados Unidos]] ay may ibang anime styling sa layuning [[komedya]], halimbawa ''South Park'' (na may "Chinpokomon" at "Good Times with Weapons"). ''South Park'' ay may nakaka-aliw na pagguhit at ginaya nito ang "Brittle Bullet", ang ikalimang episode ng FLCL, na ipinalabas ng ilang buwan matapos ang "Chinpokomon" ay malabas. Ang layunin sa [[komedya]]ng anime ay ang pambuwelo para sa mga pangunahing saligan ng Kappa Mikey, isang Nicktoons Network orihinal na [[kartun]]. Kahit clichés karaniwang matatagpuan sa anime na ginaya sa ilang serye, tulad ng Perfect Hair Forever. Anime na nagsimula na lumabas sa unang bahagi nang dekadang 1990, sa panahon ng Anime boom, simula sa Anime Expo, Animethon, Otakon, at JACON. Kasalukuyang ang mga anime conventions ay taunang ginagawa sa ibat-ibang lugar sa ibat-ibang bansa sa buong mundo.<ref>{{cite web|url=http://www.animecons.com/events/|title=Convention Schedule|accessdate=2007-09-06|work=AnimeCons}}</ref> Marami sa mga pumupunta sa mga convention na ito ay sumasali sa cosplay, na kung saan sila ay nagsusuot ng mga damit katulad ng mga tauhan sa anime. Paminsan minsan, may mga bisita mula sa bansang Hapon tulad ng mga manunulat, direktor, manguguhit at marami pang iba. Dumarami rin ang mga anime clubs hindi lamang sa mga paaralan o kung saan nagkakakita-kita ang mga tagahanga ng anime ngunit pati sa internet ay laganap na rin ito.<ref>{{Cite web |url=http://daily.stanford.edu/article/2002/5/21/animeAchievesGrowingPopularityAmongStanfordStudents |title=Anime achieves growing popularity among Stanford students<!-- Bot generated title --> |access-date=2009-06-06 |archive-date=2009-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090124162244/http://daily.stanford.edu/article/2002/5/21/animeAchievesGrowingPopularityAmongStanfordStudents |url-status=dead }}</ref>
=== Kultura ===
==== Shinto at Budismo ====
Ang Shinto ay ang katutubong relihiyon ng bansang Hapon, characterized sa pamamagitan ng isang pangitain animistic likas na katangian. Ang {{nihongo|''Shintō''|神道}} ay ang paraan ng mga diyos, ang pag-uugali na sa masarap na pagsasamahan sa espiritung kalikasan at ninuno, ang {{nihongo|''[[kami]]''|神}}, sa pangkalahatan ay positibo, itakda ang laban sa {{nihongo|''[[oni (folclore)|oni]]''|鬼}}, marahas na demonyo. May mga hindi mabilang paksa at legends pagkatapos ay kinuha mula sa tradisyon Shinto, na nagsisimula sa mga nakolekta sa Kojiki at Nihongi (mga teksto ng dating mula sa ikawalo siglo AD), na nagbibigay ng higit pa sa isang Anime inspirasyon ng mga kuwento nila sabihin.<ref>cfr. Antonia Levi. ''Samurai from Outer Space: Understanding Japanese Animation''. Open Court, 1996, p. 34; Marcello Ghilardi. ''Cuore e acciaio. Estetica dell'animazione giapponese''. Padova, Esedra, 2003, p. 38.</ref> Sa partikular, ang isang katangian ng Shintoism ay tiyak na upang pagsamahin ang mga elemento ng pantasya at katotohanan na kabilang sa matatagpuan sa ibayo ng normal na limitasyon ng pang-unawa ng tao sa ordinaryong araw-araw na buhay, isang katangian na kung saan ay madaling makikita sa maraming mga Hapon animated gumagana.<ref>cfr. Marcello Ghilardi, ''op. cit.'', p. 40.</ref>
Ngunit madalas na-play ng isang papel sa isang lagay ng lupa rin ang Budismo , sa mga partikular na ang {{nihongo|''[[Buddhismo Zen|Zen]]''|禅}}. Hindi alintana ang mga madalas na presensiya sa mga kuwento ng Monaco, ay susi sa karikatura kaysa sa malubhang, ang Zen tradisyon, para sa kanyang direktang at praktiko diskarte sa katotohanan, hindi madaling kapitan ng sakit sa konstruksiyon ng mga haka-haka system na claim na ipaliwanag ito, lends mismo na rin sa mga kuwento kung saan ang mga character na maglaro mga tungkulin ng aksiyon, ibig sabihin ang mga diwa pa rin ng entertainment at panoorin.<ref>cfr. Marcello Ghilardi, ''op. cit.'', p. 42.</ref>
[[Talaksan:Kuniyoshi Utagawa, Dragon 2.jpg|thumb|left|200px|Mitolohikong alamat ng mga shintohista (ginawa ni Kuniyoshi Utagawa, noong 19 siglo).]]
==== ''Bushidō'' ====
Ang isa pang kadahilanang leads sa tradisyong anime, anecdotes, at sitwasyong etika ay tiyak na angkop na lalo na sa militar kumplikadong code ng-uugali itinatag sa pamamagitan ng bushi-gawin, ang paraan ng marangal mandirigma.<ref>Il testo di riferimento in materia è costituito da ''Hakagure kikigaki'' (Annotazioni su cose udite all'ombra delle foglie), scritto dal samurai [[Yamamoto Tsunetomo]] nel XVIII secolo. Sull'argomento in fatto di animazione giapponese cfr. Gianluca Di Fratta. ''La via dei samurai'', in AA.VV., ''Con gli occhi a mandorla. Sguardi sul Giappone dei cartoon e dei fumetti'', Tunué, 2007, pp. 217 e segg.; Arianna Mognato, ''op. cit.'', p. 85.</ref> Ang mga kuwento ng mga diwa sa mga partikular na may posibilidad na pagsamahin ang mga aspeto ng Bujutsu "ang diskarte at militar {{nihongo|''[[bujutsu]]''|武術,|'la tecnica e l'abilità marziale'}} at {{nihongo|''[[budō]]''|武道,|'la via marziale che conduce alla pace'}} ang militar na paraan na humahantong sa kapayapaan" upang magbigay ng tamang dami ng isang ipakita ng fighting, ngunit din upang kumatawan sa landas ng moral at character pagsasanay.<ref>cfr. Marcello Ghilardi, ''op. cit.'', p. 45.</ref> Gayunpaman, na ibinigay na ang Bushido ay characterized sa pamamagitan ng pagkakaroon ng moral katangian gabay, tulad ng hustisya, kahulugan ng duty, katapatan, pakikiramay, karangalan, katapatan at tapang, ito ay mabuti upang panatilihin sa isip na ito ay hindi lamang ang mga kultural na background ng mga diwa na kahit paano ang mga ito ay nakatutok sa labanan, o direkta sa kontrahan set sa pyudal Japan, ngunit din sa maraming mga kuwento ng ordinaryong buhay, nanirahan sa pagitan ng mga bangko paaralan tulad ng sa bahay.<ref>cfr. Marcello Ghilardi, ''op. cit.'', p. 46; Gianluca Di Fratta, ''op. cit.'', p. 218.</ref> Ito ay {{nihongo|''shugyō''|修行}}, ang matinding pagsasanay ensayado ng bushi (o budoka) upang dumating sa pagpipigil sa sarili at disiplina sa sarili, upang makilala ang mga lokasyon at ebolusyon protagonists ng Anime, madalas ay nakikibahagi sa mga negosyo na maglagay ng isang pilay sa kanilang mga panloob na mga mapagkukunan at nangangailangan ng mga ito sa pagtagumpayan ang kanilang mga takot at kahinaan.<ref>cfr. Marcello Ghilardi, ''op. cit.'', pp. 47 e 108.</ref> Minsan, pagkatapos, ang tunay na layunin ng path na ito, ang pagpasa sa pamamagitan ng kontrol ng {{nihongo|''[[Ki (filosofia)|ki]]''|氣 oppure 气}}, ang panloob na enerhiya, ay kahit na makakuha ng isang kamalayan ng kawalan ng laman ng mga katotohanan na hahantong sa pagbibigay ng up ang pag-angkin ng kaakuhan at upang Pinahahalagahan ang paglipad ng materyal na pag-iral, sa gayon ay hindi kahit na kamatayan ay walang dahilan upang takot.<ref>cfr. Marcello Ghilardi, ''op. cit.'', p. 50; Gianluca Di Fratta, ''op. cit.'', p. 222.</ref> Gayunpaman, ito di-prodromal pananaliksik at ay din na tinukoy sa pamamagitan ng bayani ng kanyang sariling identity, bilang laban sa di-umano'y ang pag-apruba ng kompanya.<ref>cfr. Marcello Ghilardi, ''op. cit.'', p. 79.</ref>
==== Mga ''Senpai'' at ''Kōhai'' ====
Ang path ng budoka, gayunpaman, ang isang patakaran ay hindi maaaring nagsimula nang walang isang gabay, ito ay kinakatawan ng isang magulang o isang guro {{nihongo|maestro|先生,|sensei}} ay ng maliit na kahalagahan, na ipinapakita ang paraan sa kanyang pag-uugali.<ref>cfr. Gianluca Di Fratta, ''op. cit.'', p. 220.</ref> na ito relasyon sa Japanese lipunan, ay karaniwang kinakatawan ng mga pares-senpai Koha, kung saan ang una ay "ang isa na nagsimula muna," at ikalawang "ang isa na nagsimula mamaya." Ang ulat na ito, na nagpapahiwatig paggalang at malasakit ng junior mga mag-aaral sa senpai, ngunit din na dapat sila talaga magagawang payuhan at direktang mga ito sa buhay, maaaring kilalanin ang halos anumang panlipunang konteksto, mula sa paaralan sa trabaho, mula sa sports sa politika, at hindi maaaring hindi din makikita sa Anime, na madalas ay ang relasyon sa pagitan ng mga pangunahing character.<ref>cfr. Marcello Ghilardi, ''op. cit.'', pp. 48 e segg.</ref>
==== Ang ''Giri'' at Ang Bilis ng Tungkulin ====
Para sa mga Hapon pag-iisip, samakatuwid, ang tunay na lakas ay namamalagi sa kanyang pagwawalang-bahala ng mga personal na kaligayahan upang ituloy isang mainam at pagtupad ng isang tungkulin.<ref>cfr. Gianluca Di Fratta, ''op. cit.'', pp. 223 e segg.</ref> Ang bilis ay tiyak na ang duty sa tumira ng isang utang, na maaaring sa paggalang ng kanyang higit sa lahat, ang mga magulang, ninuno at kahit laban sa kanyang pangalan, ngunit sa mga kuwento ng maraming mga diwa darating na laban sa buong mundo, laban sa kung saan ang kalaban, madalas lumalagpas sa kanilang personal na mga damdamin at kulob paghihiwalay nito walang mintis pagkakaiba nagpapahiwatig, ay responsable para sa mga tagapagligtas sa matinding pagpapakasakit sa sarili {{nihongo|sacrificio di sé|我慢,|gaman}}.<ref>cfr. Marcello Ghilardi, ''op. cit.'', pp. 78 e segg.; Gianluca Di Fratta, ''op. cit.'', pp. 226 e segg.</ref> na ito, gayunpaman, mula sa isang ganap na walang kaugnayan sa relihiyon, dahil kalinisang-asal ay isang konsepto ng sarili nito, kung saan ang uniberso ay regarded sa pamamagitan ng Hapon amoral at walang bahala.<ref>cfr. Antonia Levi, ''op. cit.'', p. 98.</ref> Ang mga halimbawa sa mga diwa ng tulad ng isang diskarte ay maraming kultura, at ang pinakamadaling upang spot ay tiyak sa na pinakayamang robot na ugat (mecha) na lumago noong dekadang 1970 at dekadang 1980, at na, bagama't may ibang nuances, ito ay umiiral sa araw na ito. Ngunit hindi lamang, dahil ang serye tulad ng ''Saint Seiya (Knights ng Zodiac)'' ay mula sa manga sa pamamagitan ng Masami Kurumada, sa pangalan ng isa sa mga maraming, mayroong isang malinaw na hinalaw.<ref>cfr. Marcello Ghilardi, ''op. cit.'', pp. 97 e segg.</ref>
==== Tao, Kalikasan, at Teknolohiya ====
Ano ang sinabi tungkol sa tradisyon Shinto ay din kapaki-pakinabang sa kung paano ang mga komplikadong talakayan sa kaugnayan sa pagitan ng kalikasan at teknolohiya sa lugar para sa isang mahabang oras sa Hapong lipunan (pati na rin ang lahat ng bagay sa mundo) ay makikita sa Anime. Habang, sa katunayan, ang teknolohiya ay minsan kinakatawan bilang isang positibong tao, na kung saan mas malaki kagalingan at pag-unlad garantiya, hindi sa banggitin kapag ang paksa ng kakila-kilabot pagbabanta, sa kabilang banda ito sa iba pang mga gawa, ay nagiging sa pinakamasama kalamidad, tulad ng dahil sa kapaligiran ganap na pagkasira, o kahit isang tagapagtaguyod ng mass pagkawasak. Pagkatapos doon ay ito pagtitigalawa ng mga damdamin na may paggalang sa isang posisyon ng pagbubuo, tulad ng nakikita sa maraming mga gumagana na kung saan ito dalawahan positibo at negatibong halaga nangyayari nang sabay-sabay sa isang dramatic resulta ay madalas na makabalighuan: ang pinsala na sanhi ng teknolohiya para lamang sa kalahati ng mga ito maaaring repaired.<ref>cfr. Marcello Ghilardi, ''op. cit.'', pp. 133 e segg.</ref> Narito muli, ang pinaka-agarang halimbawa magtagpo sa genre mecha, lalo na tungkol sa teknolohiya sa kanyang salvific halaga (sa tingin ng Pumunta Nagai ay gumagana), habang ang dungis sa pangalan nito, walang armonya kaugnayan sa mga katangian na kung saan ay kakaiba sa likas na katangian, ay madalas na natagpuan sa ang gawain ng mga may-akda tulad ng Hayao Miyazaki at Tatsuo Yoshida .<ref>cfr. ad esempio, per Go Nagai, la trilogia formata dalle serie TV ''[[Mazinga Z]]'', ''[[Grande Mazinga]]'' e ''[[UFO Robot Goldrake]]''; per Hayao Miyazaki, la serie TV ''[[Conan, il ragazzo del futuro]]'' e il lungometraggio ''[[Princess Mononoke]]''; per Tatsuo Yoshida, la serie TV ''[[Kyashan il ragazzo androide]]''.</ref> Mula sa isa pang pananaw, ang ugnayan sa pagitan ng tao at teknolohiya, sa partikular, ay din sa gilid sa pamamagitan ng kung saan ang mga diwa privileged isama kamakabaguhan at rework, na nagreresulta sa huling isang inseparable kumbinasyon ng mga luma at bagong.<ref>cfr. Dani Cavallaro, ''op. cit.'', p. 6.</ref>
== Diwa ng ''Anime'' sa mundo ==
=== Asya ===
Ang mga diwa ay sa paglipas ng panahon isang pandaigdigang kumalat. Higit pa sa Japan, Asia animation Japan ay lubhang popular sa mga bansa tulad ng Taiwan, ang South Korea at timog-silangan, kung saan, halimbawa, ang mga bata serye Doraemon ay lubhang matagumpay sa Thailand at sa Pilipinas dahil sa ang maagang nineties, bilang isang resulta ng Pokémon.<ref>cfr. Susan J. Napier, ''op. cit.'', p. 5 e segg.</ref> Mas karaniwan, gayunpaman, ang mga telebisyon sa Gitnang Silangan, bagaman UFO Robo Grendizer edition serye bilang Arab ay nagkaroon ng isang malaking sumusunod na doon, masyadong.<ref>cfr. Wasim. [http://www.grendizer.net/Grendizer.html ''Grendizer'']. URL consultato il 30 dicembre 2007.</ref> Hindi lamang sa ibang bansa Sumikat ang [http://www.aniplogs.com anime] kundi ito rin ay malugod na tinanggap sa Pilipinas. Isa sa mga naunang nagpalabas nito ay ang mga lokal na channel na ABS-CBN, GMA7 at ABC 5. Dahil sa hindi pa naging uso ang "cable TV" noon at kakaunti lamang ang kayang magbayad sa serbisyo, ang anime ay napagtuunan ng pansin ng mga kabataan at dito ay nagsimula itong sumikat.
Isa sa mga pinaka sikat na anime noon ay ang Voltes V na naunang pinalabas sa GMA7, bagamat ito'y luma na, sumikat ito sa mga kabataan dahil isa ito sa mga pinakaunang anime na nagpalabas ng ''genre'' na robot o kilala rin sa tawag na ''Mecha'' o ''Meka''. Sinundan ito ng pagbabalabas ng ''Daimos'' at kung ano ano pa. Sumunod nito ang pagsibol ng mas bago na anime kabilang ang ''Ghost Fighter'' na kilala rin sa tawag na ''Yu Yu Hakusho'' kasunod nito ang biglaang paglagananap ng ''Dragonball Z'' na ikinatuwa ng mga kabataan.
=== Hilagang Amerika ===
Ang unang Anime aired sa US ay mga serye Boy Astro (Tetsuwan Atom) network NBC sa pagitan ng 1963 at 1964, halos sabay-sabay sa Japan.<ref>cfr. JETRO, ''Japan Animation Industry Trends'', cit., p. 7; Hal Marcovitz, ''op. cit.'', pp. 29 e segg.</ref> Simula noon, pag-import ay maging matatag, bagaman hindi hanggang sa ang napakalaking ' maagang nineties. Sa eytis ng maraming klasikong serye, gayunpaman, ay ipinadala sa pamamagitan ng iba't-ibang mga TV, kahit na madalas na iniangkop at reassembled sa dialogues at ang masamang balak sa panlasa ng mga Amerikano publiko, tulad ng sa kaso ng ''Tranzor Z (Mazinger Z), Labanan ng Planeta (Gatchaman Kagaku Ninja Tai)'' at ''Star Blazers'',<ref>cfr. John Gosling. (1996) [http://www.awn.com/mag/issue1.5/articles/goslingeuro1.5.html ''Anime in Europe'']. URL consultato il 30 dicembre 2007.</ref> o ang pinaka-kapansin-pansin ng ''Force Limang , Voltron'' at ''Robotech''. Ang unang binubuo ng isang serye na nagreresulta mula sa pagsama-sama ng limang magkakahiwalay na mga diwa (''Gaiking Daiku maryū, Robo Danguard alas wakusei, Starzinger SF Saiyuki, Getter Robo G'', at ''UFO Robo Grendizer''), para sa isang kabuuan ng 130 episodes (26 sa bawat serye);<ref>cfr. Sseligma. [http://web.mit.edu/sseligma/www/force5.html ''Force Five''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090416173700/http://web.mit.edu/sseligma/www/force5.html |date=2009-04-16 }}. URL consultato il 30 dicembre 2007.</ref> huli ay din makuha sa pamamagitan ng patungan ng isang serye na may dalawang orihinal na serye (''O Hyakujū Golion'' at ''Kiko kantai Dairugger XV''), pati na rin ang third, na pinagsasama ang tatlong (''Chōjikū Yosa Macross, Mospeada'', at ''Kiko Soseiki Chōjikū Kidan Southern Cross'') para sa isang kabuuang 85 episodes. Mamaya, din sa tagumpay ng pelikula ''Akira'' sa Amerikanong sinehan, sa maagang nineties siya nagsimulang upang bumuo ng isang mas pansin ang hindi pangkaraniwang bagay, mula sa parehong TV at mga operator ng sektor home video, kaya na sa huling sampung taon US Anime merkado ay lumago tremendously.<ref>cfr. Susan J. Napier, ''op. cit.'', p. 6.</ref> Ang mahusay na tagumpay nakamit sa pamamagitan ng iba't-ibang mga sagas ng Gundam at Pokemon, ang unang lugar sa Billboard naabot mula sa Ghost pelikula sa Shell sa 1998 , at ang pagtaas ng katanyagan ng gumagana Studio Ghibli<ref>cfr. JETRO, ''Japan Animation Industry Trends'', cit., p. 7. Nel 1996 la ''Walt Disney Enterprises'' ha acquisito i diritti di distribuzione di tutte le opere dello Studio Ghibli per il Nord America (cfr. Susan J. Napier, ''op. cit.'', p. 8); inoltre, la filiale giapponese del colosso americano attualmente si occupa anche di acquistare ''anime'' che distribuisce in ben 54 paesi (cfr. JETRO, cit.).</ref> na humantong sa US merkado para sa mga diwa na ang pangalawang sa likod ng mga Hapon domestic market, na may 38 serye at 500 nakatanggap ng mga bagong mga DVD inilabas sa 2007 , at isang halaga ng industriya home video lamang tinatayang sa $400,000,000 sa 2006 , bagaman isang nagpasya drop.<ref>cfr. [[Anime News Network]]. (2007) [http://www.animenewsnetwork.com/convention/2007/nyaf-icv2/icv2/whitepaper ''ICv2 Whitepaper'']. URL consultato il 30 dicembre 2007. Secondo molti operatori, la flessione delle vendite di ''anime'' nel settore ''home video'' negli Stati Uniti è dovuta sia all'aumento del fenomeno del ''[[file sharing]]'' e del ''[[fansub]]'' (cfr. Arthur Smith. [http://www.animenewsnetwork.com/industry-comments/arthur-smith-open-letter-on-fansubbing ''Open Letter from GDH International's Arthur Smith''], 2007), sia ad una serie di altri fattori, come la saturazione del mercato e la svalutazione dei prodotti attraverso adattamenti ed edizioni di scarsa qualità (cfr. [http://www.animenation.net/blog/2008/09/18/ask-john-what-are-the-top-ten-reasons-for-animes-decline-in-america/ ''What are the top ten reasons for anime decline in America?''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110811010225/http://www.animenation.net/blog/2008/09/18/ask-john-what-are-the-top-ten-reasons-for-animes-decline-in-america/|date=2011-08-11}}, in ''AnimeNation News Blog'', ''Ask John'', Sept. 18 2008).</ref> Ito rin ang isa sa mga pinakamahalagang Amerikano portal web western Hapon animation, ang ' Anime News Network .
=== Europa ===
Pantay-pantay kung hindi mas malaki ang pagsasahimpapawid ng Anime mayroon sa Europa : hiwalay mula sa Italya, na kung saan ay sinabi, kahit Espanya at Pransiya ay sa katunayan pinagdudusahan sa huling dekadang 1970 at dekadang 1980, ang isang "mapayapang imbasyon." Sa katunayan, sa Pransiya sa unang mga diwa ay isinumite pabalik sa 1974 , na may mga serye Ang Prince Saphir (Ribbon walang kishi) at Le ROI Leo (Kagubatan Taitei), ngunit ang pag-import ay hindi magsisimula hanggang matapos ang napakalaking tagumpay ng serye Goldorak (UFO Robo Grendizer), pumasa sa 1978.<ref>cfr. John Gosling, ''op. cit.''. Attualmente la Francia è il maggior editore europeo di animazione giapponese con società di rilievo come la [http://www.beez-ent.com/ Beez Entertainment] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081106175500/http://www.beez-ent.com/ |date=2008-11-06 }} e la [http://www.dybex.com Dybex] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120223135709/http://www.dybex.com/ |date=2012-02-23 }}.</ref> Sa Espanya sa simula ng eytis nagpunta sa hangin serye tulad ng ''Mazinger Z, El Vengador (Kotetsu Jeeg), Captain Harlock, Robotech Star Blazers'' at pagkatapos,<ref>cfr. Acier Garcia. (1999) [http://www.geocities.com/Hollywood/Derby/8798/anime.htm ''El anime en España: la mediocridad al poder'']. URL consultato il 30 dicembre 2007.</ref> kahit na ito ay ang susunod na pagdating Los Caballeros ng Zodiac (Saint Seiya) at Dragon Ball na idedeklara ang pagsabog ng kababalaghan doon pati na rin.<ref>cfr. John Gosling, ''op. cit.''; Acier Garcia, ''op. cit.''.</ref> Sa parehong mga bansang ito, gayunpaman, katulad ng kung ano ang nangyari sa Italya, ang mga diwa na aroused strong makipagtalo, madalas sumasailalim Narito interruptions at sensura.<ref name="cfr. John Gosling, op. cit.">cfr. John Gosling, ''op. cit.''.</ref> Sa Alemanya, gayunpaman, kung saan nagkaroon ng isang serye ng mga partikular na tagumpay sa Lead, ang Anime programming sa telebisyon ay isang walang kinikilingan kamakailang kababalaghan. Ang unang ilang serye ipinadala sa pagkatapos West Germany, mula sa Speed ang magkakarera (Mach Pumunta! Pumunta! Pumunta!) sa 1971 Captain Hinaharap (Fuch Captain) sa 1980 , sila ay mahusay na puna, dahil minsan ay inakusahan ng pagiging masyadong marahas at hindi naaangkop mga anak, lamang sa pamamagitan ng kasunod na paghahatid ng mga naturang serye bilang Lady Oscar (Versailles walang bara) at sports Kickers (Ganbare! Kickers) at Mila superstar (atake No. 1), sa kalagitnaan ng nineties, ang mga Hapon animation ay natagpuan pinaka puwang sa Aleman programming sa telebisyon.<ref>cfr. John Gosling, ''op. cit.''. A favorire una precoce diffusione televisiva degli ''anime'' in Germania non bastò la co-produzione nippo-tedesca di ben due serie: ''Heidi'' (''[[Heidi (anime)|Alps no shōjo Heidi]]'') nel 1974 e ''Die Biene Maja'' (''[[L'ape Maia|Mitsubachi Maya no bōken]]'') nel 1975, entrambe trasmesse dalla [[ZDF]], rispettivamente nel 1977 e nel 1976.</ref> sitwasyon ay iba't-ibang sa United Kingdom , kung saan ang animation sa nakalipas na Japan ay hindi kadalasan matatagpuan sa isang lugar sa iskedyul ng telebisyon, ngunit sa salungat, kung saan ang mga diwa ng merkado home video ay nakuha na hold sa pamamagitan ng huli eytis, na may mga benta talaan ng VHS ng film at ang kapanganakan ng Akira Manga Video, hindi katulad Italya at France kung saan ito ay naganap lamang sa ikalawang kalahati ng nineties.<ref>cfr. John Gosling, ''op. cit.''; Susan J. Napier, ''op. cit.'', p. 5.</ref> Ang kamakailang mga internasyonal na tagumpay kinawiwilihan sa pamamagitan ng pelikula Hayao Miyazaki at Studio Ghibli pagkatapos ay binuksan ang pinto sa Japanese animation sa mga bansa tulad ng Finland at Poland,<ref name="cfr. John Gosling, op. cit."/> at sa Abril 2007 sa Romania, Hungary at Czech Republic kinuha lugar sa European ilunsad ng Animax, ang satellite channel pampakay pagbabayad ng Sony Pictures Entertainment, na broadcasts 24 na oras ng 24 na mga diwa, at pagkatapos ay kumalat sa Alemanya.<ref name="Sony Animax">cfr. il sito ufficiale di [http://www.animaxtv.com/ ''Sony Animax''].</ref>
=== Timog Amerika ===
Ang pagtagos ng mga diwa sa Latin America ay nakatutok lamang sa mga bansa tulad ng Mexico , ang Chile at Argentina . Sa partikular, ang unang broadcast Anime sa Mexico, pinakamalaking importador Latin America, ang ay nasa dulo ng seventies ''Heidi Meteoro (Mach Pumunta! Pumunta! Pumunta!), Mazinger Z, Candy , Kimba (Kagubatan Taitei)'' at ''Abeja Maya (Maya walang boken Mitsubachi)'',<ref>cfr. [http://www.animexico.net/Portada ''Historia del Anime en México''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071226140702/http://animexico.net/Portada |date=2007-12-26 }}. URL consultato il 30 dicembre 2007; [http://www.animexis.com.mx/ ''Guías de anime transmitido en México'']. URL consultato il 30 dicembre 2007.</ref> na may pare-pareho ang presence sa panahon ng Hapon animation sa mga iskedyul ng mga lokal na TV. Mula sa Mexico ang parehong bilang sila ay pagkatapos ay kumalat sa Venezuela at Peru, ngunit lalo na sa Chile, sa TV na ang Anime dating na sa maagang eytis,<ref>cfr. [https://web.archive.org/web/20060428100428/http://members.tripod.com/~GabZWing/Anime_Chile_inicio1.html ''Anime in Chile'']. URL consultato il 30 dicembre 2007.</ref> at pagkatapos ay sa Argentina kung saan ang mga animation ng bansang Hapon, pagkatapos ng ilang appearances sa telebisyon ng ''Mazinger Z'' sa 1981 <ref>cfr. Walter Medina. (2005) [http://www.solesdigital.com.ar/cine/mazinger.htm ''Mazinger: El regreso del gigante mecánico''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090705030257/http://www.solesdigital.com.ar/cine/mazinger.htm |date=2009-07-05 }}. URL consultato il 30 dicembre 2007.</ref> at ''Robotech'' sa ikalawang kalahati nang dekadang 1980,<ref>cfr. Leandro Vizcaya. (2007) [http://www.animeforos.com.ar/3506-post1.html ''Robotech: un fenomeno que sigue facturando''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131005004523/http://www.animeforos.com.ar/3506-post1.html |date=2013-10-05 }}. URL consultato il 30 dicembre 2007.</ref> ay kalat na kalat nang higit pa dahil sa ang maagang dekadang 1990. Bilang katibayan ng katanyagan ng Anime sa Latin America ay din lumapaw ang buong teritoryo ng nabanggit pampakay satellite channel Animax mula sa Sony.<ref name="Sony Animax"/>
=== Aprika ===
Ang pagkalat ng mga diwa sa Africa ay kamakailan-lamang na kasaysayan. Maliban sa Arabic edisyon ng ''UFO Robo Grendizer'' na namin ang tinutukoy, na ipinadala matagumpay sa Ehipto sa maagang dekadang 1980,<ref>cfr. Gerdha. [http://www.nagaifans.it/goldrake/Episodi/Episodi.htm ''Nagaifans.it - Goldrake: episodi''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181021185444/http://www.nagaifans.it/goldrake/Episodi/Episodi.htm |date=2018-10-21 }}. URL consultato il 24 febbraio 2008.</ref> Hapon animation market at may natagpuan ng isang lugar sa African kontinente lamang dahil sa ang taon Dalawang libo, lalo na sa South Africa.<ref>cfr. Anime Direct – South Africa. [http://animedirect.za.net/index.php?m=co&c=2 ''About Anime & Manga in SA''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080208232133/http://animedirect.za.net/index.php?m=co&c=2 |date=2008-02-08 }}. URL consultato il 24 febbraio 2008.</ref> Sa 2007, gayunpaman, Sony ay inilunsad nito satellite channel Animax sa ilang mga African estado, kabilang ang, bilang karagdagan sa South Africa, Namibia, Kenya, Botswana, Zambia, Mozambique, Lesotho, at Zimbabwe.<ref>cfr. Anime News Network. [http://www.animenewsnetwork.com/news/2007-08-25/sony-brings-anime-channel-to-africa ''Sony Brings Anime Channel to Africa'']. URL consultato il 24 febbraio 2008; sito ufficiale di [http://www.animaxtv.com/ ''Sony Animax''].</ref>
=== Awstralya ===
Dahil ang huli pasulong nineties, kahit ang Australia ay naging isang pangunahing mang-aangkat ng mga Hapon animation, pati na ipinapakita ng ang matinding mga gawain ng mga publisher ng bahay Libangan video baliw,<ref>cfr. il sito ufficiale della [http://www.madman.com.au/actions/about.do?pageId=3 ''Madman Entertainment''].</ref> at ang pagkalat dito ng pampakay channel Animax Sony sa mobile TV.<ref>cfr. il sito ufficiale di [http://www.animaxtv.com/ ''Sony Animax'']. ''Animax'' è attualmente diffuso anche in [[India]] e nel [[Sud-est asiatico]].</ref>
== Talababa ==
<references group="lower-alpha" responsive="" />
== Tingnan din ==
{{col-begin}}
{{col-break}}
* Mga artikulo
** [[Industriyang Anime]]
** [[Wikt:Appendix:Japanese film credit terms]]
** [[Orihinal na bidyong animasyon]]
** [[Q-version]] (anime extras)
** [[Seiyū]] (voice acting)
** [[Hentai]] (materyales na may pagkasekswal na dating)
** [[Manga]]
** [[Fandom ng Anime at Manga]]
** [[Talaan ng mga henero ng anime]]
{{col-break}}
{{Portada|Anime at Manga}}
{{Wikipedia-Books|Anime at Manga|position=left}}
* Talaan
** [[Tala ng mga anime]]
** [[Tala ng mga anime ayon sa bilang ng mga kabanata]] <br /> (para sa mga mahahabang serye)
{{col-end}}
== Sanggunian ==
{{Reflist|2}}
== Bibliyograpiya ==
=== Sa Ibang Wika ===
* {{in lang|en}} Antonia Levi. ''Samurai from Outer Space: Understanding Japanese Animation''. Open Court, 1996, pp. 169. ISBN 0-8126-9332-9.
* {{in lang|en}} [[Fred Patten]]. ''Watching Anime, Reading Manga. 25 Years of Essays and Reviews''. Berkeley, Stone Bridge Press, 2004, pp. 384. ISBN 1-880656-92-2.
* {{in lang|en}} [[Susan J. Napier]]. ''ANIME. From Akira to Howl's Moving Castle''. New York, Palgrave Macmillan, 2005, pp. 355. ISBN 1-4039-7052-1.
* {{in lang|en}} [[Jonathan Clements]]; [[Helen McCarthy]]. ''The Anime Encyclopedia. A guide to japanese animation since 1917''. Berkeley, Stone Bridge Press, 2006, pp. 867. ISBN 1-933330-10-4.
* {{in lang|en}}AA.VV. ''Cinema Anime'', a cura di Steven T. Brown. New York, Palgrave Macmillan, 2006, pp. 248. ISBN 978-0-230-60621-0.
* {{in lang|en}} Dani Cavallaro. ''Anime Intersections. Tradition and Innovation in Theme and Technique''. Jefferson, McFarland, 2007, pp. 209. ISBN 978-0-7864-3234-9.
* {{in lang|en}}Hal Marcovitz. ''ANIME''. Gale, 2008, pp. 104. ISBN 978-1-59018-995-5.
* {{in lang|en}}AA.VV. ''Japanese Visual Culture. Explorations in the World of Manga and Anime'', a cura di Mark W. MacWilliams. New York, M. E. Sharpe Inc., 2008, pp. 350. ISBN 978-0-7656-1602-9.
* {{in lang|en}}Simon Richmond. ''The Rough Guide to Anime. Japan's finest from Ghibli to Gankutsuō''. New York, Rough Guides, 2009, pp. 292. ISBN 978-1-85828-205-3.
== Mga kawing panlabas ==
{{Commonscat|Anime}}
{{Wiktionary}}
{{Wikiquote}}
* [http://animeresearch.com/ AnimeResearch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509092720/http://www.animeresearch.com/ |date=2008-05-09 }}{{in lang|en}} — katalog ng mga kaurian ng anime.
* [http://www.corneredangel.com/amwess/ Online Bibliography of Anime and Manga Research] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160112103921/http://corneredangel.com/amwess/ |date=2016-01-12 }}{{in lang|en}}
; Hornal
* [http://www.animemagazine.ru/ Online аниме-журнал Animemaniacs]
* [http://www.aniguide.ru/ Сайт журнала «Lahat ng mga Anime»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081002162313/http://www.aniguide.ru/ |date=2008-10-02 }}
; Kategorya ng Anime at manga
* {{dmoz|Arts/Animation/Anime}}
* {{dmoz|World/Russian/Искусство/Анимация/Аниме/|Anime}}.
* [http://www.animeoxide.com/ Anime] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090320033346/http://www.animeoxide.com/ |date=2009-03-20 }}
{{Authority control}}
{{linktext|アニメ}}
[[Kategorya:Anime]]
[[Kategorya:Mga genre ng pelikula]]
a4gzc8h4pmcr2spuqvi77dhg1wvdjti
Estetika
0
5758
2204517
2084435
2026-04-23T18:36:43Z
Mzhedrok
159886
Nilagyan ko ng gitling ang “binibigyang-kahulugan” upang maging wasto ang anyo ng tambalang pandiwa.
2204517
wikitext
text/x-wiki
Ang '''estetika''' ''([[Inggles]]: aesthetics)'' ay ang isang sangay ng [[pilosopiya|batnayan]] na may kinalaman sa kalikasan ng [[sining]], kagandahan at panlasa at kasama ang paglikha o pagpapahalaga sa [[kagandahan]].<ref>{{cite web|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/Aesthetics|title=Aesthetics|work=Merriam-Webster Dictionary|language=Ingles}}</ref> Kadalasan, ang santinganang pagtingin ng isang tao ay maaaring mabago ng kanyang [[kultura|kalinangan]]; sa pagkahula ng sining, mababago nito ng kanyang pangtingin, at gayundin ang kanyang kalagayan sa buhay.
Sa isang pananaw na aghimuing alaman, binibigyang-kahulugan nito ang pag-aaral ng pansarili at damdaming ulirat na pinahahalagahan, o minsan tinatawag bilang paghuhusga ng mga damdamin at panlasa.<ref>Zangwill, Nick. "[http://plato.stanford.edu/entries/aesthetic-judgment/ Aesthetic Judgment]", ''Stanford Encyclopedia of Philosophy'', 02-28-2003/10-22-2007. Hinango 07-24-2008 (sa Ingles).</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Pilosopiya]]
[[Kategorya:Estetika]]
b2wjzcmf6510d7c2nmvua7rk11xakww
Haiti
0
7135
2204554
2132160
2026-04-24T01:25:42Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204554
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = Republika ng Haiti
| common_name = Haiti
| native_name = {{lang|fr-HT|République d'Haïti}}{{nbsp}}([[Haitian French|French]])<br />{{native name|ht|Repiblik d Ayiti}}
| image_flag = Flag of Haiti.svg
| image_coat = Coat of arms of Haiti.svg
| motto = ''L'union fait la force''<br/>"Gumagawa ang unyon ng lakas"
| anthem = ''[[La Dessalinienne]]''<br/>"Ang Kanta ng Dessalines"<div style="padding-top:0.5em;">{{center|[[File:Haiti National Anthem.ogg]]}}</div>
| image_map = Haiti (orthographic projection).svg
| image_map2 =
| capital = [[Port-au-Prince]]
| coordinates = {{Coord|18|32|N|72|20|W|type:city}}
| largest_city = kabisera
| official_languages = {{unbulleted list | [[Haitian French|French]] | [[Haitian Creole]] }}
| demonym = [[#Demograpiya|Haitiano]]
| government_type = [[Unitaryong]] [[republikang]] [[semi-presidensyal]]
| leader_title1 = [[Pangulo ng resident of Haiti|President]]
| leader_name1 = [[Ariel Henry]] (acting)
| leader_title2 = [[Prime Minister of Haiti|Prime Minister]]
| leader_name2 = [[Ariel Henry]] (acting)
| legislature = [[National Assembly (Haiti)|National Assembly]]{{efn|name=vacantleg|The National Assembly currently has zero members, with all 30 seats in the Senate and all 119 seats in the Chamber of Deputies vacant since all previous members have served their terms as prescribed by the [[Haitian Constitution]] and no election has been held to fill those vacated seats.}}
| upper_house = [[Senate (Haiti)|Senate]]{{efn|name=vacantleg}}
| lower_house = [[Chamber of Deputies (Haiti)|Chamber of Deputies]]{{efn|name=vacantleg}}
| sovereignty_type = [[Himagsikang Haitiano|Kasarinlan]]
| sovereignty_note = mula sa {{flagicon|France}} [[Pransiya]]
| established_event1 = Declared
| established_date1 = 1 January 1804
| established_event2 = Recognized
| established_date2 = 17 April 1825
| established_event3 = [[First Empire of Haiti|First Empire]]
| established_date3 = 22 September 1804
| established_event4 = [[State of Haiti|Southern Republic]]
| established_date4 = 9 March 1806
| established_event5 = [[State of Haiti|Northern State]]
| established_date5 = 17 October 1806
| established_event6 = [[Kingdom of Haiti|Kingdom]]
| established_date6 = 28 March 1811
| established_event7 = [[Unification of Hispaniola]]
| established_date7 = 9 February 1822
| established_event8 = Dissolution
| established_date8 = 27 February 1844
| established_event9 = [[Second Empire of Haiti|Second Empire]]
| established_date9 = 26 August 1849
| established_event10 = Republic
| established_date10 = 15 January 1859
| established_event12 = [[Constitution of Haiti|Current constitution]]
| established_date12 = 29 March 1987
| established_event11 = [[United States occupation of Haiti|United States occupation]]
| established_date11 = 28 July 1915 – 1 August 1934
| area_km2 = 27,750<ref>{{Cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/haiti/summaries/#geography|title=Country Summary|publisher=Central Intelligence Agency|access-date=1 September 2023|via=CIA.gov|archive-date=17 Agosto 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817125957/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/haiti/summaries/#geography|url-status=dead}}</ref>
| area_rank = 143rd <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] -->
| area_sq_mi = 10,714 <!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]-->
| percent_water = 0.7
| population_estimate = 11,470,261<ref>{{Cite CIA World Factbook|country=Haiti|access-date=22 June 2023|year=2023}}</ref>
| population_estimate_year = 2023
| population_estimate_rank = 83rd
| population_density_km2 = 382 <!--(population_estimate ÷ area_km2)-->
| population_density_sq_mi = 989.7 <!--(population_estimate ÷ area_sq_mi)-->
| population_density_rank = 32nd
| GDP_PPP = {{increase}} $38.952 billion<ref name="IMFWEO.HT">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=263,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (Haiti) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |date=10 October 2023 |access-date=15 October 2023}}</ref>
| GDP_PPP_year = 2023
| GDP_PPP_rank = 144th
| GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $3,185<ref name="IMFWEO.HT" />
| GDP_PPP_per_capita_rank = 174th
| GDP_nominal = {{increase}} $25.986 billion<ref name="IMFWEO.HT" />
| GDP_nominal_year = 2023
| GDP_nominal_rank = 139th
| GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $2,125<ref name="IMFWEO.HT" />
| GDP_nominal_per_capita_rank = 172nd
| Gini = 41.1 <!--number only-->
| Gini_year = 2012
| Gini_change = <!--increase/decrease/steady-->
| Gini_ref = <ref name="wb-gini">{{cite web |url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/ |title=Gini Index |publisher=The World Bank |access-date=21 November 2015}}</ref>
| Gini_rank =
| HDI = 0.535 <!--number only-->
| HDI_year = 2021<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
| HDI_change = decrease <!--increase/decrease/steady-->
| HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf|title=Human Development Report 2021/2022|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=8 September 2022|access-date=8 September 2022}}</ref>
| HDI_rank = 163rd
| currency = [[Haitian gourde|Gourde]] (G)
| currency_code = HTG
| time_zone = [[Eastern Time Zone|EST]]
| utc_offset = −5
| utc_offset_DST = −4
| time_zone_DST = [[Eastern Time Zone|EDT]]
| drives_on = right
| calling_code = [[Telephone numbers in Haiti|+509]]
| cctld = [[.ht]]
| country_code =
}}
Ang '''Republika ng Haiti''' (bigkas: /hey·tí/; {{lang-fr|République d'Haïti}}, bigkas /ha·í·ti/; {{lang-ht|Repiblik Ayiti}}; lumang ortograpiyang Tagalog: ''Hayti''<ref name=Panganiban>{{cite-Panganiban|Hayti}}</ref>) ay isang bansang matatagpuan sa [[Dagat Caribbean]]. Kahati nito ang [[Republikang Dominikana]], sa nasasakupan nito sa pulo ng [[Hispaniola]]. ''Ayiti'' (''lupain ng mataas na mga kabundukan'') ang katutubong itinawag ng mga [[Taino]] o ng mga [[Amerindian]] para sa mabundok na kanlurang bahagi ng pulo. Pinakamataas na bahagi ng pulo ang [[Pic la Selle]], na may taas na {{convert|2680|m|ft|0|}}. Ang kabuuang sukat ng Haiti ay 27,750 kilometro parisukat (10,714 kilometro mi) at kabisera nito ang [[Port-au-Prince]]. Ang [[Wikang Haitian Creole|Haitian Creole]] at [[Wikang Pranses|Pranses]] ang mga opisyal na wika nito.
Ang rehiyunal, historikal, at etnolingwistikong posisyon ng Haiti ay bukod tangi sa maraming mga kadahilanan. Ito ang kauna-unahang bansang naging malaya sa Latin Amerika, ang kauna-unahang bansang malayang pinamumunuan ng itim na lahi pagkatapos ng panahong kolonyal sa daigdig, at ang tanging bansa na lumaya sa isang matagumpay na pag-aaklas ng mga alipin noong 1804.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/country_profiles/1202772.stm |title=Country profile: Haiti |date=2010-01-19 |publisher=BBC News |accessdate=2010-01-23}}</ref> Kahit na mayroong pangkaraniwang ugnayang kultural ang Haiti sa mga kalapit bansa nitong Hispano-Karibyano, ito lamang ang nag-iisang bansang malaya sa rehiyon na predominanteng mananalita ng Wikang Pranses. Isa lamang ito sa dalawang malayang bansa sa Kanlurang Hating-lobo (ang isa ay ang [[Canada]]), na nagtalaga sa [[Wikang Pranses]] bilang punong wika; ang iba pang mga pook na nagsasalita ng Pranses ay pawang mga panlabas na sangay at teritoryo ng [[Pransiya]].
Pinakamahirap na bansa sa Amerika ang Haiti. Salungat sa mga palasak na paniniwala, gayunman, hindi ito ang pinakamahirap sa [[Kanlurang hating-globo]]. Sa iba't ibang okasyon, nakaranas ito ng mga kaguluhang pampolitika sa kabuuan ng kasaysayan nito. Ang pinakahuli ay noong Pebrero 2004, isang rebelyon ang pumwersang magpabitiw at magpatalsik kay Pangulong [[Jean-Bertrand Aristide]], at isang pansamantalang pamahalaan ang namahala na may pagtitibay mula sa [[United Nations Stabilization Mission in Haiti]] (MINUSTAH).
Noong 12 Enero 2010, isang 7.0 magnitude na lindol ang yumanig sa Haiti at nagwasak sa kabiserang lungsod ng [[Port-au-Prince]]. Naiulat na 150,000 katao ang namatay at lumaon pangkatang inilibing, subalit ang tumpak na bilang ay mahirap alamin at ang mga ulat ng bilang ay pabago bago, at malaking bilang ang nawalan ng tirahan..<ref>{{cite web |url=http://www.nytimes.com/2010/01/24/world/americas/24bodies.html?th&emc=th |title=More Than 150,000 Have Been Buried, Haiti Says |last=Cave |first=Damien |date=23 Enero 2010 |publisher=New York Times |accessdate=2010-01-24}}</ref> Ang palasyo ng Pangulo, Parlyamento, at iba pang mga mahahalagang estruktura ay nawasak, kasama ang hindi mabilang na bahay at negosyo.
==Etimolohiya==
Nagmula ang pangalang Haiti sa katutubong wikang [[Taíno]] na katutubong salita {{refn|group=lower-alpha|The Taínos may have used ''Bohío'' as another name for the island.<ref>{{cite book|last1=Guitar|first1=Lynne|last2=Ferbel-Azcárate|first2=Pedro|last3=Estevez|first3=Jorge|title=Indigenous Resurgence in the Contemporary Caribbean|date=2006|publisher=Peter Lang Publishing|location=New York|isbn=0-8204-7488-6|page=41|url=https://books.google.com/books?id=qXZeQZMDpgYC&pg=PA41|accessdate=10 July 2015|chapter=iii: Ocama-Daca Taíno (Hear me, I am Taíno)|lccn=2005012816}}</ref><ref>{{cite book|last1=Edmond|first1=Louisket|title=The Tears of Haiti|date=2010|publisher=[[Xlibris]]|location=|isbn=978-1-4535-1770-3|page=42|url=https://books.google.com/books?id=_1wDXEB1fOUC&pg=PA42&dq=ayiti+bohio+kiskeya|accessdate=10 July 2015|lccn=2010908468}}</ref>{{Self-published inline|certain=yes|date=December 2017}}<ref>{{cite book|last1=Senauth|first1=Frank|title=The Making and Destruction of Haiti|date=2011|publisher=[[AuthorHouse]]|location=Bloomington, Indiana, USA|isbn=978-1-4567-5384-9|page=1|url=https://books.google.com/books?id=QBdccuwnqY8C&pg=PA1&dq=ayiti+bohio+kiskeya|lccn=2011907203}}</ref>}} para sa buong pulo ng [[Hispaniola]] na nangangahulugang "lupain ng matataas na kabundukan".<ref>{{cite web|url=https://books.google.com/books?id=HOE8AAAAYAAJ&pg=PA321&dq=Dessalines+haiti+indian&hl=en&sa=X&ved=0CB0Q6AEwAGoVChMIp-bwqdjwxwIVTG4-Ch3_OQGR#v=onepage&q=Dessalines%20haiti%20indian&f=false |title=A Dictionary of Dates Relating to All Ages and Nations: For Universal Reference Comprehending Remarkable Occurrences, Ancient and Modern, The Foundation, Laws, and Governments of Countries-Their Progress In Civilization, Industry, Arts and Science-Their Achievements In Arms-And Their Civil, Military, And Religious Institutions, And Particularly of the British Empire |page=321 |author1=Haydn, Joseph |author2=Vincent, Benjamin |year=1860 |accessdate=12 September 2015}}</ref>
Ang titik ''h'' ay walang tunong sa wikang Pranses at ang ''[[ï]]'' sa ''Ha'''ï'''ti'', ay isang tandang diyakritikal na ginagamit upang ipakita na ang kasunod na patinig ay hiwalay na binibigkas.<ref>{{cite book|author=Stein, Gail |title=The Complete Idiot's Guide to Learning French|url=https://books.google.com/books?id=zaT3kj55aTcC&pg=PA18|year=2003|publisher=Alpha Books|isbn=978-1-59257-055-3|page=18}}</ref>
Ibinalik ang pangalan sa Haiti ng rebolusyonaryong si Jean-Jacques Dessalines bilang opisyal na pangalan ng malayang Saint-Domingue, bilang pagkilala sa mga ninunong Amerindiyano.<ref>{{cite web|url=https://books.google.com/books?id=lp54N7g2CYQC&pg=PA12&dq=Jean-Jacques+Dessalines+Haiti+taino+honor&hl=en&sa=X&ved=0CB0Q6AEwAGoVChMIlcGS4vbwxwIVTKMeCh2Knwdr#v=onepage&q=Jean-Jacques%20Dessalines%20Haiti%20taino%20honor&f=false |title=The Hour and the Man: A Fictional Account of the Haitian Revolution and the life of Toussaint L'Ouverture |page=12 |author=Martineau, Harriet |year=2010 |isbn=9789990411676 |accessdate=12 September 2015}}</ref>
Sa wikang Pranses, ''Perlas ng Antilles''(''Le Perle des Antilles'') ang naging palayaw ng Haiti dahil sa likas na ganda nito,<ref>{{cite web|url=https://books.google.com/books?id=3xAIAAAAQAAJ&pg=PA33&dq=haiti+la+perle+des+antilles&hl=en&sa=X&ved=0CCAQ6AEwAGoVChMI07THq7TrxgIVSKQeCh2RdQOM#v=onepage&q=haiti%20la%20perle%20des%20antilles&f=false |title=Haïti, 13 ans de séjour aux Antilles |author= Eldin, F. |page=33 |year=1878 |accessdate=21 July 2015|language=fr}}</ref> at dahil sa dami ng yamang nakuha ng [[Kaharian ng Pransya]], dahil itinuring na pinakamayamang kolonya ito ng isang bansang Europeo noong panahong iyon.<ref>{{Cite web|title = Haiti, the First Black Republic|url = http://library.flawlesslogic.com/haiti.htm|website = library.flawlesslogic.com|accessdate = 2015-12-06}}</ref>
== Pagkakahating Administratibo ==
{{See|Mga Departamento ng Haiti|Mga Arrondissement ng Haiti|Mga Commune ng Haiti}}
Ang Haiti ay nahahati sa sampung [[Mga Departamento ng Haiti|Departamento]]. Ang mga departamentong ito ay nakatala sa baba, na kasama ang mga kabiserang lungsod na nasa loob ng panaklong.
[[Talaksan:Haiti departments numbered.png|right|thumb|300px|Mga Departamento ng Haiti]]
# [[Departamento ng Artibonite|Artibonite]] ([[Gonaïves]])
# [[Departamento ng Centre|Centre]] ([[Hinche]])
# [[Departamento ng Grand'Anse|Grand'Anse]] ([[Jérémie]])
# [[Departamento ng Nippes|Nippes]] ([[Miragoâne]])
# [[Departamento ng Nord (Haiti)|Nord]] ([[Cap-Haïtien]])
# [[Departamento ng Nord-Est|Nord-Est]] ([[Fort-Liberté]])
# [[Departamento ng Nord-Ouest|Nord-Ouest]] ([[Port-de-Paix]])
# [[Departamento ng Ouest|Ouest]] ([[Port-au-Prince]])
# [[Departamento ng Sud-Est|Sud-Est]] ([[Jacmel]])
# [[Departamento ng Sud|Sud]] ([[Les Cayes]])
Ang mga departamento ay nahahati pa sa 41 mga [[arrondissement]] (distrito), at 133 mga [[commune]] o barangay, na nagsisilbing ikalawa at ikatlong antas ng pagkakahating administratibo.
== Heograpiya ==
[[Talaksan:Haiti OnEarth WMS.jpg|Haiti mula sa kalawakan|thumb|left]]
[[Talaksan:Haiti map.png|right|thumb|300px|Mapa ng Haiti]]
{{Main|Heograpiya ng Haiti}}
Ang Haiti ay matatagpuan sa kanlurang bahagi ng [[Hispaniola]], ang ikalawang pinakamalaking pulo sa ''Greater Antilles''. Ikatlo sa pinakamalaking bansa sa ''Carribbean'' ang Haiti, pagkatapos ng [[Cuba]] at ng [[Dominican Republic]] (ang huli ay kahati ng Haiti ng 360 kilometro ng (224 mi) hangganan nito).
Ang hilagang panig ay binubuo ng ''Massif du Nord'' (Hilagang Massif) at ng ''Plaine du Nord'' (Hilagang Kapatagan). Ang ''Massif du Nord'' ay karugtong ng ''Cordillera Central'' sa Dominican Republic. Ito ay nagsisimula sa silangang hangganan ng Haito, sa hilaga ng [[Ilog Guayamouc]], at umaabot sa hilagang kanlurang patungo sa hilagang tangway. Ang kababaang bahagi ng ''Plaine du Nord'' ay matatagpuan sa hilagang hangganan ng Dominican Republic, sa pagitan ng ''Massif du Nord'' at ng Karagatang Hilagang Atlantiko. Ang gitnang bahagi ay binubuo ng dalawang kapatagan at dalawang pangkat ng bulubundukin. Ang ''Plateau Central'' (Gitnang Kapatagan), na umaabot sa parehong bahagi ng Ilog Guayamouc, at sa timog ng ''Massif du Nord''. Sa timog kanluran ng ''Plateau Central'' ay matatagpuan ang ''Montanges Noires'', kung saan ang hilagang kanlurang bahagi nito ay sasama sa ''Massif du Nord''. Ang pinakakanlurang bahagi nito ay tinatawag na Cap Carcasse.
Binubuo ang katimugang bahagi ng [[Plaine du Cul-de-Sac]] (ang timog silangan) at ang katimugang bulubunduking tangway na kilala bilang [[Tangway ng Tiburon]]. Ang kabundukan ng [[Chaîne de la Selle]] - ang karugtong ng katimugang bahagi ng mga bulubundukin ng Republikang Dominikana (ang Sierra de Baoruco) - ay umaabot mula sa Massif de la Selle sa silanganan at sa [[Massif de la Hotte]] sa kanluran. Sa bulubunduking ito, nakapaloob ang pinakamataas na bahagi ng Haiti, ang [[Pic la Selle]] na may taas na {{convert|2680|m|ft|0}}.<ref>{{cite web |url=http://www.elahmad.com/maps/qibla-english.htm?latitude=18.9712&longitude=-72.2845&t=h&zoom=9 |title=Map of Haiti |publisher=Elahmad.com |accessdate=24 July 2013 |archive-date=19 Enero 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100119062954/http://www.elahmad.com/maps/qibla-english.htm?latitude=18.9712&longitude=-72.2845&t=h&zoom=9 |url-status=dead }}</ref>{{Failed verification|date=July 2013}}.
== Kalusugan ==
Kalahati ng bilang ng mga bata sa Haiti ay hindi nabakunahan at 40% lamang ng populasyon ang may kakayahan makakuha ng pangunahing atensiyong medikal.<ref>"[http://www.businessweek.com/news/2010-01-14/haiti-survivors-face-outbreaks-of-diarrhea-measles-malaria.html Haiti Survivors Face Outbreaks of Diarrhea, Malaria (Update1)]". BusinessWeek. 14 Enero 2010.</ref> Kahit bago maganap ang lindol ng 2010, halos kalahati ng bilang ng namamatay ay dulot ng HIV/AIDS, mga komplikasayon sa baga, meningitis at pagtatae, kasama na ang kolera at tipus, ayon sa [[Samahan ng Pandaigdigang Kalusugan]].<ref>"[http://www.cnn.com/2010/HEALTH/01/13/haiti.earthquake.medical.risks/index.html?hpt=Sbin Haiti earthquake could trigger possible medical 'perfect storm']". CNN.com. 13 Enero 2010.</ref> Siyamnapung bahagdan ng mga bata sa Haiti ay nakararanas ng mga sakit mula sa tubig at bulate sa tiyan.<ref>"[http://ipsnews.net/news.asp?idnews=44683 ENVIRONMENT: Haiti Can't Face More Defeats] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120115003820/http://ipsnews.net/news.asp?idnews=44683 |date=2012-01-15 }}". IPS ipsnews.net. Nobyembre 13 , 2008.</ref> Tinatayang 5% ng bilang ng mga matatanda sa Haiti ay nahawaan ng [[HIV]].<ref>"[http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/3280749.stm Haiti's Aids and voodoo challenge]". BBC News. 20 Nobyembre 2003.</ref> Ang mga kaso ng [[tuberculosis]] (TB) sa Haiti ay sampung ulit na mas mataas kaysa sa ibang mga bansa sa Amerikang Latino.<ref>"[http://www.globalsecurity.org/military/world/haiti/intro.htm Haiti Introduction]". Globalsecurity.org.</ref> May tinatayang 30,000 katao sa Haiti ang nararanas ng [[malaria]] taon taon.<ref>"[http://www.foxnews.com/story/0,2933,562682,00.html Haiti and Dominican Republic Look to Eradicate Malaria]". FOXNews.com. 8 Oktubre 2009.</ref>
== Edukasyon ==
[[File:Vector calculus in Haiti.jpg|thumb|Isang silid aralan sa [[Cité Soleil]]]]
Ang sistema ng edukasyon sa Haiti ay nakabatay sa sistema ng edukasyon sa [[Pransiya]]. Ang Mas mataas na edukasyon, na nasa ilalim ng pananagutan ng Ministri ng Edukasyon, ay ibinibigay ng mga pamantasan at iba pang institusyong pampubliko at pampribado.<ref>{{cite news |title = Education in Haiti; Primary Education |url = http://www.buildingwithbooks.org/intra/Intl_Programs/profile_Haiti.html |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080323105543/http://www.buildingwithbooks.org/intra/Intl_Programs/profile_Haiti.html |archivedate = 2008-03-23 |accessdate = 15 Nobyembre 2007 |url-status = live }}</ref> Mayo 15,200 paaralang elementarya sa Haiti, na 90% nito ay hindi mga publikong pinamamahalaan ng pamayanan, ng mga organisasyong relihiyoso o ng mga NGO.<ref>{{cite news |title = Education: Overview |url = http://www.usaid.gov/ht/education.htm |work = United States Agency for International Development |accessdate = 15 Nobyembre 2007 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20071017050613/http://www.usaid.gov/ht/education.htm |archivedate = 2007-10-17 |url-status = dead }}</ref> Ang antas ng pagpapatala sa elementary ay 67%, at bibihira sa 30% ang nakaaabot ng ika-6 na baitang. Ang antas ng pagpapatala sa Mataas na paaralan ay nasa 20% ng mga maaaring italang mga kabataan. Ang mga organisasyong pangkawanggawa, kabilang ang [[Food for the Poor]] at [[Haitian Health Foundation]], ay nagtatayo ng mga paaralan para sa mga bata at nagbibigay ng mga kinakailangang mga gamit sa paaralan. Ang antas ng kamuwangan sa Haiti ay nasa 52.9%.<ref name="CIA_20110303" />
Ang lindol sa Haiti noong Enero 2010 ay isang malaking sagabal sa reporma ng edukasyon sa Haiti dahil ang limitadong mapagkukunan ng pondo ay inilaan sa pagliligtas ng buhay. Nananatiling nasa 50% ang antas ng kamuwangan.
== Demograpiya ==
{{Main|Demograpiya ng Haiti}}
[[Talaksan:Haiti-demographie.png|thumb|300px|Populasyon ng Haiti (libo) mula 1961 hanggang 2003]]
Datapwa't 360 katao lamang bawat kilometro parisukat (940 bawat mi. parisukat) ang pamantungang dami ng tao sa Haiti, ang [[populasyon]] nito ay labis na nakatipon sa mga pook urban, mga baybayin at mga lambak. Ang populasyon ng Haiti noong 2008 ayon sa tantiya ng UN ay nasa 9.8 milyon,<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/low/americas/country_profiles/1202772.stm Country profile: Haiti], BBC News, 10 Nobyembre 2008. Retrieved 2010-02-16.</ref> na ang kalahati ng populasyon ay nasa gulang 20 pababa.<ref>[http://www.unfpa.org/public/global/pid/227 New Haiti Census Shows Drastic Lack of Jobs, Education, Maternal Health Services] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130514113013/http://www.unfpa.org/public/global/pid/227 |date=2013-05-14 }}, [[United Nations Population Fund]] (UNFPA), 10 Mayo 2006. Retrieved 2010-02-16.</ref> Ang pinakaunang pormal na senso ay ginanap noong 1950, at nagtala ng populasyon na 3.1 milyon.<ref>[http://countrystudies.us/haiti/21.htm Haiti - Population], [[Library of Congress Country Studies]]. Retrieved 2010-02-16.</ref>
90-95% ng mga taga-Haiti ay mula sa lahing Aprikano; ang nalalabing 5-10% ng populasyon ay halos may lahing [[mulatto]] o may lahing halo. May maliit na bahagdan ng populasyon ang hindi Aprikano at pangunahing binubuo ng mga Kaukasyan/Puting Haitians; karamihan ay mga ''Haitiang Arabo'',<ref>[http://countrystudies.us/haiti/25.htm The Upper Class], [[Library of Congress Country Studies]]. Retrieved 2010-02-16.</ref> at mula sa mga Kanluraning Europeo gaya ng [[Pransiya]], [[Alemanya]], [[Poland]], [[Portugal]], at [[Espanya]].<ref name="joshuaproject.net">{{cite web|author=Joshua Project |url=http://www.joshuaproject.net/peopctry.php |title=Aimaq, Firozkohi of Afghanistan Ethnic People Profile |publisher=Joshua Project |date= |accessdate=2010-01-14}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vjw/haiti.html |title=The Virtual Jewish History Tour: Haiti |publisher=Jewishvirtuallibrary.org |date= |accessdate=2010-01-14}}</ref> Ang mga Haitians na may lahing Asyano (karamihan ay mula sa lahing [[Tsina|Tsino]]) ay tintatayang nasa 400.<ref name="joshuaproject.net"/>
Karamihan ng mga Haitian na may halong lahi ay naninirahan sa mga mayayamang bahagi ng kabisera, gaya ng [[Pétionville]] o [[Kenscoff]]. Marami ang ipinanganak sa timog-kanlurang bahagi ng Haiti, tulad ng: Jacmel, Les Cayes, Cavaillon. Noong panahong kolonyal ng bansa, ang mga pook na ito ay may malaking bilang ng mga Europeo kaysa sa hilaga, kung saan nakabukod sa ibang lugar, at ang lugar na ito ay may kakaunting lungsod at itinalaga upang gawing malalaking plantasyon na may malaking bilang ng mga aliping Aprikano.
=== Mga Wika ===
Isa sa dalawang opisyal na wika ng Haiti ay ang wikang [[Wikang Pranses|Pranses]], kung saan ito ang pangunahing sinusulat, sinasalita sa mga paaralan, at ang wika ng pamahalaan. Ito ay sinasalit ng karamihan ng mga nakapag-aral na mga Haitian at ginagamit sa larangan ng kalakalan. Ang ikalawa ay ang [[Haitian Creole]],<ref>{{cite web |url=http://www.indiana.edu/~creole/creolenatllangofhaiti.html |title=creolenationallanguageofhaiti |publisher=Indiana.edu |date= |accessdate=2010-01-14 |archive-date=2015-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150713215719/http://www.indiana.edu/~creole/creolenatllangofhaiti.html |url-status=dead }}</ref> na sinasalita ng halos lahat ng populasyon ng Haiti. Ang Haitian Creole ay isa sa mga wikang nakabatay sa wikang Pranses, na naglalaman din ng mga salitang Aprikano, at impluwensiya mula sa Espanyol, at [[Taino]]. Ang Haitian creole ay may malapit na ugnayan sa Louisiana Creole. Ang wikang [[wikang Espanyol|Espanyol]] ay sinasalita din ng iilan, subalit hindi it isa sa mga opisyal na wika.
=== Relihiyon ===
Pangkalahatang Kristiyanong bansa ang Haiti, na may 80% ng mga Haitian ang nagpahayag na sila ay mga Katoliko Romano. 16% ng populasyon ay mga Protestante. May mga naniniwala din sa [[Haitina Vodou]], na sa Haiti lang matatagpuan, at bumubuo sa 2/3 ng populasyon.<ref>[http://www.foxnews.com/story/0,2933,584423,00.html "Haiti Kids Taken by Americans Reportedly Have Families"] [[Associated Press]] on [[Fox News]], 2010-01-31.</ref>
== Talababa ==
<references group="lower-alpha"/>
== Mga sanggunian ==
{{reflist|refs=
<ref name="CIA_20110303">{{cite web |publisher=Central Intelligence Agency |work=The World Factbook |title=Haiti |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ha.html |access-date=2019-09-30 |archive-date=2016-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160131115215/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ha.html |url-status=dead }}</ref>
}}
{{West_Indies}}
{{Latinunion}}
[[Kategorya:Mga bansa sa Hilagang Amerika|Haiti]]
[[Kategorya:Haiti]]
[[Kategorya:Mga dating kolonya ng Espanya]]
ekq25pi0fkyxy3ukp2v04t17mz4ewm8
Julio Cesar
0
8041
2204547
2139427
2026-04-23T23:44:06Z
Aubreyjanev
159817
Nagdagdag ng sanggunian at inayos ang isang spelling
2204547
wikitext
text/x-wiki
{{unsourced}}
{{Infobox Person
|name = Imperator Gaius '''Julius Caesar''' Divus<br /><small>[[Diktador]] ng [[Republikang Romano]]</small>
|image = Julius Caesar Coustou Louvre MR1798.jpg
|image_size = 120px
|caption = Rebulto ni Julius Caesar o Caesar sa [[Museo ng Louvre]] sa [[Paris]]
|birth_name = Gaius Julius
|birth_date = 12 Hulyo 100 BC o 102 BC
|birth_place = [[Subura]], [[Roma]]
|death_date = 15 Marso 44 BC
|death_place = [[Curia ni Pompey]], [[Roma]]
|nationality = Romano
|spouse = [[Cornelia Cinna minor]] (84–68 BK)<br />[[Pompeia]] (68–63 BK)<br />[[Calpurnia Pisonis]] (59–44 BK)
|children = [[Julia Caesaris]] (85/84-54 BK)<br />[[Caesarion]] (47-30 BK)<br />[[Augustus]] (63 BK-AD 14) (apo sa pamangkin, inampon ni Caesar bilang anak at tagapagmana pagkatapos niyang mamatay noong 44BK)
|parents = [[Gaius Julius Caesar]]<br />[[Aurelia Cotta]]
}}
Si '''Imperador Gaius Julius Caesar Divus''' ('''CAIVS IVLIVS CAESAR''' o '''GAIVS IVLIVS CAESAR''' sa Klasikong [[Wikang Latin|Latin]]) (Hulyo 12, ca. [[100 BCE]]–Marso 15, [[44 BCE]]) ay isang [[Sinaunang Roma|Romanong]] politiko, heneral, at dakilang manunulat ng prosang Latin<ref>{{Cite web |title=BBC - History - Julius Caesar |url=https://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/caesar_julius.shtml |access-date=2026-04-23 |website=www.bbc.co.uk |language=en-GB}}</ref>. Susi siya sa pagbagsak ng [[Republikang Romano]] tungo sa pag-usbong ng [[Imperyong Romano]]. Ipinalawak ng kaniyang pagsakop ng [[Gallia]] ang daigdig Romano hanggang sa [[Dagat Atlantiko]] at nagbigay-daan ito sa pagpapakilala ng mga impluwensiyang Romano sa ang ngayon ay [[Pransiya]], kung saan ang mga bunga nito ay kapuna-puna. Nagdulot din ito sa pagkalipol ng [[mga wikang Seltiko]] sa Gallia. Noong [[55 BCE]] inilunsad ng Caesar ang kauna-unahang paglusob ng mga Romano sa [[Dakilang Britanya|Britanya]].
Nakipaglaban at nanalo ang Caesar sa isang digmaang sibil na nag-iwan sa kaniya bilang tunay at kaisa-isang puno ng daigdig Romano. Nagsimula siya ng malawakang pagbabago ng lipunan at pamahalaang Romano. Iprinoklama siyang panghabambuhay na [[diktador]], at lubos niyang isinentralisa, o isinaisa, ang humihina at nagwawatak-watak nang pamahalaan ng Republika. Nakipagsabwatan ang kaibigan ng Caesar na si [[Marcus Junius Brutus|Marcus Brutus]] upang patayin siya nang pataksil sa pag-asang mailigtas ang Republika. Siya ay pinatay sa loob ng senado ng kaniyang kaibígan na si Brutus, pagpatay nang pataksil noong ''[[Ides of March]]'' ay nagsiklab ng panibagong digmaang sibil sa pagitan ng ''Caesarians''—[[Caesar Augustus|Octavianus]], Mark Antony ([[Marcus Antonius]]), at Marcus [[Marcus Aemilius Lepidus (triumvirate)|Lepidus]]—at ng mga Republikano—Brutus, [[Gajus Cassius Longinus|Cassius]], at [[Cicero]], kasáma ng mga iba. Nagtapos ang alitang ito sa pagtagumpay ng Caesarians sa [[Labanan sa Fílippoi]], at sa pormal na pagtatatag ng [[Ikalawang Triumviratus]] nang sa pamamagitan ay kinontrol nina Octavianus, Antonius, at Lepidus ang Roma. Napatubog na naman ang Roma sa isa pang digmaang sibil dahil sa tensiyon sa pagitan nina Octavianus at Antonius na nauwi sa pagkatalo ng pangalawa sa [[Labanan sa Actium]] at ang pag-iwan kay Octavianus bílang tunay at kaisa-isang pinuno ng daigdig Romano.
Nagdulot ang panahong ito ng mga digmaang sibil sa pagpalit-anyo ng Roma mula Republika patungong Imperyo kung saan ang pamangkin ng Caesar sa tuhod at inampon niyang anak na si Octavian ang naging unang Emperor nito sa pangalang Caesar Augustus. Ang mga namúnò sa mga unang panahon ng [[Imperyong Romano]] ay ang kaniyang angkan na tinawag na [[Dinastiyang Hulio-Claudian]].
Kilalá nang detalyado ang mga kilusang militar ng Caesar mula sa kaniyang sariling sinulat na [[Mga akdang pampanitikan ni Julius Caesar|''Commentarii'']] (''Mga Pagpupuna'') at maraming bahagi ng kaniyang búhay ay itinalâ ng mga mananalaysay tulad nina [[Suetonius]], [[Ploútarchos]], at [[Dio Cassius]].
== Unang bahagi ng buhay ==
Si Caesar ay isinilang sa isang pamilyang ''patrician'', ang ''[[:en:Gens|gens]] ay [[:en:Julia_(gens)|Julia]]'', na nag-aangkin ng kaangkanan mula kay [[Ascanio|Iulus]], anak ng maalamat na prinsipeng [[Troya|Troyang]] si [[Aineias]], sinasabi ring anak daw ni [[Venus (diyosa)|Venus]].<sup>[[:en:Julius_Caesar#cite_note-7|[5]]]</sup> Ang ''[[Cognomen|cognomeng]]'' "Caesar" ay nagmula, according to [[Pliny_the_Elder|Pliny the Elder]], sa isang ninuno na isinilang sa paraan ng [[caesarean section]] (mula sa pandiwang Latin na "gupitin", ''caedere'', ''caes-'').<sup>[[:en:Julius_Caesar#cite_note-8|[6]]]</sup> Ang ''[[:en:Augustan_History|Historia Augusta]]'' ay nagbibigay ng tatlong [[:en:Etymology_of_the_name_of_Julius_Caesar|alternatibong paliwanag]]: na ang kauna-unahang Caesar ay may sobrang makapal na buhok (Latin ''caesaries''); na mayroon siyang makislap na abung mata (Latin ''oculis caesiis''); o na siya ay napatay ng isang elepante (''caesai'' in Moorish) sa isang labanán .<sup>[[:en:Julius_Caesar#cite_note-9|[7]]]</sup> Si Caesar ay nag-issue ng mga barya na may imahen ng mga elepante, na maaaring nagsasabi na gusto niya ang hulíng interpretasyon na ito ng kaniyang pangalan.{{commons|Julius Caesar}}
== Pagpapalitan ==
{{start box}}
{{s-off}}
{{succession box|title=[[:en:List of Roman consuls|Consul]] ng [[Republikang Romano]] |before=[[Lucius Afranius (consul)|Lucius Afranius]] at <br />[[Quintus Caecilius Metellus Celer]]||after=[[Lucius Calpurnius Piso Caesoninus]] at [[Aulus Gabinius]]|years=''kasáma si [[Marcus Calpurnius Bibulus]]''<br />59 BK
}} <!-- End of 8th up/ 1st counting down--->
{{succession box
|title=[[:en:Roman dictator|Diktador]]
|before=''wala''<br /><small>puwesto hulíng hawak ni [[Lucius Cornelius Sulla|Sulla]] noong 81 BK</small>||after=''none''<br /><small>puwesto hawak parin niya noong 48 BK</small>|years=49 BK<br />(eleven days)
}}
{{succession box|title=[[:en:List of Roman consuls|Consul]] ng [[Republikang Romano]]|before=[[Lucius Cornelius Lentulus Crus]] at<br />[[Gaius Claudius Marcellus Maior]]||after=[[Quintus Fufius Calenus]] and<br />[[Publius Vatinius]]|years=''kasáma si [[Publius Servilius Vatia Isauricus (consul 48 BCE)|Publius Servilius Vatia Isauricus]]''<br />48 BK
}} <!-- End of 7th up/ 2nd down--->
{{succession box
|title=[[:en:Roman dictator|Diktador]]
|before=''none''<br /><small>puwesto hulíng hawak niya noong 49 BK</small>||after=''wala''<br /><small>puwesto magiging hawak niya sa 46 BC</small>|years=48 - 47 BK
}}
{{succession box|title=[[:en:List of Roman consuls|Consul]] ng [[Republikang Romano]]|before=[[Quintus Fufius Calenus]] at<br />[[Publius Vatinius]]||after=Gaius Julius Caesar <br /><b>''alone without colleague<b/>''|years=''kasáma si [[Marcus Aemilius Lepidus (triumvir)|Marcus Aemilius Lepidus]]''<br />46 BK
}} <!-- End of 6th up/ 3rd down--->
{{succession box
|title=[[:en:Roman dictator|Diktador ng Sampung Taon]]
|before=''none''<br /><small>puwesto hulíng hawak niya noong 47 BK</small>||after=''siya parin''<br />as Diktador sa perpetuwidad|years=46-44 BK
}}
{{succession box|title=[[:en:List of Roman consuls|Consul]] ng [[Republikang Romano]]|before=Gaius Julius Caesar and<br />[[Marcus Aemilius Lepidus]]||after=Gaius Julius Caesar and<br />[[Mark Antony|Marcus Antonius]]|years=''alone without colleague''<br />45 BK
}} <!-- 5th up/ 4th down--->
{{succession box|title=[[:en:List of Roman consuls|Consul]] ng [[Republikang Romano]]|before=Gaius Julius Caesar <br />'''''nag-iisa (walang kasáma)''''' ||after= [[Publius Cornelius Dolabella]]<br /> (''with [[Mark Antony|Marcus Antonius]]'')|years=''with [[Mark Antony|Marcus Antonius]]''<br />44 BK
}}<!--End of 4th up/ 5th down--->
{{succession box
|title=[[:en:Dictator perpetuo|Diktador sa perpetuwidad]]
|before=''sarili''<br /><small>bílang Dictator nang sampung taon</small>||after=wala, binuwag ang puwesto|years=44 BK
}}
{{s-rel}}
{{succession box|title=[[Pontifex Maximus#Incomplete list of Pontifices maximi|Pontifex Maximus]] |before=[[Quintus Caecilius Metellus Pius]]|after=[[Marcus Aemilius Lepidus (triumvir)|Marcus Aemilius Lepidus]] |years=63-44 BC}}
{{end box}}
{{Mga Emperador ng Roma}}
[[Kategorya:Mga politiko ng Sinaunang Roma]]
[[Kategorya:Militar]]
[[Kategorya:Mga emperador ng Imperyong Romano]]
[[Kategorya:Tao]]
[[Kategorya:Mga maharlika]]
izmobpdi24uoga4uvgpyhy4mbmr05zo
Ion
0
9534
2204526
2165942
2026-04-23T18:54:25Z
Mzhedrok
159886
Naglagay ako ng kuwit bago ang “at” upang malinaw ang paghihiwalay ng dalawang sugnay.
2204526
wikitext
text/x-wiki
{{Underlinked|date=Hunyo 2017}}
{{Cleanup|date=Marso 2007}}
Ang '''ion''' o '''dagipik''' ay isang [[atomo]] o kalipunan ng atomo na may netong [[Karga ng kuryente|karga ng elektrisidad]]. Ang '''aniyon''' ang mga ion na may mas maraming elektron kaysa sa proton at may negatibong karga. Ang '''katyon''' ang mga ion na may mas maraming proton kaysa sa elektron at may positibong karga.
Mono-atomikong iono ang tawag sa ayong may iisang atomo, at poli-atomikong iono kapag higit sa isa ang atomo nito. Ionisasyon ang tawag sa proseso ng pagbabago ng isang neutral na atomo upang maging isang ayon. Ang kalagayang ito ay tinatawag na ionisado. Rekombinasyon naman ang tawag kapag pinagsasama uli ang iono at elektrom upang makabuo ng isang neutral na atomo. Oxyanion ang tawag minsan sa mga polyatomic na anion na may oksiheno.
Isinusulat ang mga ayon sa paggamit ang superscript sa pormula nito kasama ang netong karga nito (positibo o negatibo) at ang bilang ng elektron na nawala o nakamit kung mahigit sa isa. Halimbawa: H<sup>+</sup>, SO<sub>3</sub><sup>2-</sup>.
Plasma ang tawag sa kalipunan ng mga ayong walang tubig o gas na naglalaman ng kargadong partikula na sinasabing ika-apat na katayuan ng materya dahil iba ang katangian nito sa solido, likido at gas.
== Etimolohiya ==
Ang katagang ion ay likha ni [[Michael Faraday]] mula sa [[Wikang Griyego|Griyegong]] ἰόν (''ion''), na pambalaking pahanunang pangkasalukuyan ng ἰέναι (''ienai'') na nangangahulugang "pumunta". Ang katyon ay isang bagay na papuntang pababa (Griyego: κάτω, ''kato'', nangangahulugang "taas") at ang aniyon ay isang bagay na papuntang pataas (Griyego: ἄνω, ''ano'', nangangahulugang "baba"). Tinatawag silang ganito dahil ang mga ion ay nauukit sa mga elektrodo na may kasalungat na karga.
== Potensiyal ng ionisasyon ==
Ang potensiyal ng ionisasyon o enerhiya ng ionisasyon ang tawag sa enerhiya na kinakailangan upang matanggal ang isang elektron mula sa kanyang pinakamababang estado ng enerhiya sa loob ng isang atomo o [[molekula]] ng isang gas na may mas mababang netong karga ng elektrisidad. Ang ika- ''n'' na bilang ng enerhiya ng ionisasyon ng isang atomo ay ang enerhiyang kailangan nito upang matanggal ang kanyang n bilang ng elektron matapos alisin ang unang ''n'' -1 na elektron.
Laging mas malaki ang enerhiya ng ionisasyon ng huli kaysa una at mas malaking enerhiya ang kailangan matapos maubos lahat ang elektron mula sa isang bloke ng ligirang atomika (atomic orbitals). Ito ang dahilan kung bakit ang iono ay nabubuo na isang buong bloke ng ligirang atomika upang maging mas panatag ito. Halimbawa, ang sodio ay may isang balenteng elektron sa kanyang pinakalabas na talukap kaya ito natatagpuang kulang ng isang elektron sa kanyang ionisadong porma bilang Na<sup>+</sup>. Sa kabilang ibayo ng peryodikong talaan, ang cloro (Cl) ay may pitong elektrong balente at kaya tumatanggap ng isa pang elektron sa kanyang ionisadong porma bilang Cl<sup>−</sup> para pumanatag. Francio ang may pinakamababang enerhiya ng ionisasyon sa lahat ng mga elemento samantalang ang floro ang may pinakamataas.
== Iba pang mga iono ==
Ang dianion ay isang uri ng ayon na may dalawang negatibong karga. Pentalene na aromatiko (argolya) ay isang dianion. Ang zwitterion ay isang ayon na may netong serong karga ngunit may positibo at negatibong karga sa molekula nito.
== Kasaysayan ==
Unang iminungkahi ni Michael Faraday noong 1830 ang iono upang ipaliwanag ang bahagi ng molekula na naglalakbay patungo sa anode o sa cathode. Subalit, ang mekanismo kung papaano ito nangyayari ay naipaliwanag lamang noong 1884 ni Svante August Arrhenius sa kanyang doctoral dissertation (pahayag pampantas) sa Unibersidad ng Uppsala. Hindi ito unang tinanggap ng mga siyentipiko ngunit nagawaran siya ng Premyo Nobel noong 1903 dahil dito.
== Kagamitan ==
Mahalaga sa buhay ang mga iono. May mahalagang papel ang iono ng sodio, potasiyo, kalsiyum at iba bang iono sa selula ng organismong buhay lalo na sa mga lamad-selula nito. Maraming praktikal na gamit sa araw-araw ang iono tulad ng smoke detector (paniktik ng usok) at kakaibang teknolohiya tulad ng ion engines at ion cannons.
{{Commonscat|Ions}}
[[Kategorya:Mga ion| ]]
[[Kategorya:Kimikang pisikal]]
8zjb38gzquory7fy6aduclobv0k38gs
Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX
0
10914
2204513
2166684
2026-04-23T18:29:19Z
Mzhedrok
159886
Itinuwid ko ang baybay ng “Hibiki” at naglagay ng kuwit pagkatapos nito upang malinaw ang paghihiwalay ng sugnay.
2204513
wikitext
text/x-wiki
{{multiple issues|
{{cleanup|date=Hunyo 2022}}
{{Refimprove|date=Setyembre 2010}}
}}
{{Infobox animanga/Header
| name = Yu-Gi-Oh! GX
| image =
| caption =
| ja_kanji = 遊☆戯☆王デュエルモンスターズGX
| ja_romaji = Yū☆gi☆ō Dyueru Monsutāzu Jī Ekkusu
| genre = [[Adventure]], [[Fantasy]], [[Comedy]]
}}
{{Infobox animanga/Anime|
title=Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX
|director=Hatsuki Tsuji
|studio=[[Studio Gallop]]
|network=[[TV Tokyo]]
|first_aired=10 Oktubre 2004
|last_aired=
|num_episodes=140+ (current)}}
{{Infobox animanga/Manga
| title =
| author = [[Naoyuki Kageyama]]
| publisher = [[Shueisha]]
| demographic = ''[[Shōnen manga|Shōnen]]''
| magazine = [[V-Jump]]
| first = 17 Disyembre 2005
| last =
| volumes = 5
}}
{{Infobox animanga/Footer}}
'''''Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX''''', kilala sa ibang bansa bilang '''''Yu-Gi-Oh! GX''''' (遊☆戯☆王デュエル モンスターズGX ''Yūgiō Dyueru Monsutāzu GX'') ay isang [[anime]] ''labaskuwento ng orihinal na prankisa ng ''[[Yu-Gi-Oh!]]''. Ginawa ang bersysong [[manga]] ni Naoyuki Kageyama (影山なおゆき ''Kageyama Naoyuki'') ipinalimbag ng magasin na ''[[V-Jump]]'' ng [[Shueisha]] sa [[Hapon (bansa)|bansang Hapon]].
Sa [[Hilagang Amerika]], ipinamamahagi ito ng [[Warner Bros.|Warner Bros. Television Animation]] at [[4Kids Entertainment]]. Sa [[Pilipinas]], ipinalabas ito ng [[Hero TV]] noong 1 Hunyo 2006 at sa [[ABS-CBN]] naman ito ipinalabas noong 31 Hulyo 2006. Sa Pilipinas, ang unang kapanahunan lang ang ipinakita.
Nanganghulugan ang GX bilang ''G''eneration Ne''X''t.
== Balangkas ng kuwento ==
Sampunt taon na ang lumipas pagkatapos ng ''Ceremonial Battle'', isang binatang lalaki na nagngangalang [[Judai Yuki]] na gustong pumasok sa paaralan ng ''Duelist Yousei'' sa isang malayong [[pulo]]. Nakasalubong niya si [[Yuugi Mutou]] at binigyan siya ng ''Wing Kuriboh'', dahil dito nahuli siya sa klase at sa ika-110 lamang ang kanyang naging ranggo sa kabuang pagsusulit. Sa kalaunan, nakaharap niya si [[Chronos De Medici]] at natalo niya ito sa ''Duel Monsters''.
==Mga Karakter sa Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX==
[[Image:Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX Cast.JPG|thumb|Mga Karakter sa Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX]]
=== Judei Yuki ===
{{Yu-Gi-Oh! Characters|
|image= [[Talaksan:Judai Yuuki.JPG|250px]]
|caption=Si Judei Yuki
|appears_in=[[Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX]]
|debut=''Yu-Gi-Oh! GX'' Episode 1
|birthday=Unknown
|sign=Unknown
|age=15 at debut; currently 16
|height=152cm
|weight=Unknown
|blood_type=Unknown
|favorite_food=Ebi (Shrimp) fry, [[Mochi]], Tamagopan (Egg-bread)
|least_favorite_food=None in particular
|status_at_debut=Student taking Duel Academy entrance exam
|relations=Unknown
|seiyu=[[KENN]]
|English_voice_actor=[[Louie Paraboles]]
|}}
'''Judei Yuki''', '''Judai Yuki''' (遊城十代 ''Yūki Jūdai'') en [[Hapon (bansa)|Hapon]], kilala sa Ingles na anime bilang '''Jaden Yuki''', ay ang pangunahing karakter sa seryeng anime na ''Yu-Gi-Oh! GX'' (''[[Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX]]'' sa [[Hapon (bansa)|bansang Hapon]]). Siya ay pinagbosesan ng voice actor/rock singer na si KENN sa wikang Hapon, Matthew Charles sa wikang Ingles, at Louie Paraboles sa wikang Tagalog.
Dati siyang naglalaro ng baseball. Dahil sa larong ito, siya ay napinsala at dinala sa hospital. Sa hospital niya nakilala si Kouyou Hibiki, na isang duelist. Tinuruan siya nito na maglaro ng duel monsters at doon nagsimula ang pagkahilig ni Judai sa larong ito. Kahit anong deck ang buoin ni Judai ay hindi nya matalo si Hibiki. Hanggang sa isang araw, bago yumao si Hibiki, ipinamana niya kay Judai ang kanyang deck.
Sumali ang 15-taong gulang na si Judai Yuki sa ''Duel Academy'' at pasang-awa siyang napasama sa ''Slifer Red'' (''Osiris Red''), at hindi na lumipat kahit saan silid sa ''Duel Academy''.
===Andrei Tenjoun===
{{Yu-Gi-Oh! Characters|
|image=[[Talaksan:Fubuki GX.jpg|230px]]
|caption=Andrei Tenjouin (Fubuki Tenjouin)
|appears_in=[[Yu-Gi-Oh! GX|''Yu-Gi-Oh! (Duel Monsters) GX'']]
|debut=''Yu-Gi-Oh! GX'' Episode 5 (Photograph)
|birthday=Unknown
|Deck=Idol
|sign=Unknown
|age=16 at debut; currently 18
|height=Unknown
|weight=Unknown
|blood_type=Unknown
|favorite_food=Unknown
|least_favorite_food=Unknown
|status_at_debut=Missing Obelisk Blue duelist
|relations=Younger sister: [[Alexa Tenjouin]] (Asuka Tenjouin)
|seiyu=[[Kouji Yusa]]
|English_voice_actor=[[Michael Punzalan]]
|}}
Si '''Andrei Tenjoun''', kilala sa [[Japan]] bilang {{nihongo|'''Fubuki Tenjouin'''|丸藤亮|''Tenjouin Fubuki''}}, ay isa sa mga [[fictional character]] sa [[anime]] series na ''[[Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX]]. Siya ay tinaguriang '''"Blizard Prince"''' at ang lagda niya ay '''Fubuki 10 Join.''' Siya ay pinagbosesan ni Kouji Yusa sa wikang Hapon, Jason Anthony Griffith sa wikang Ingles (sa pangalang '''Atticus Rhodes''') at [[Michael Punzalan]] sa wikang Tagalog.
Siya ang nawawalang kapatid ni [[Alexa Tenjouin]] (Asuka Tenjouin) na nawawala sa dating dormitoryo ng Obelisk Blue. Sa kanyang alaala, sila ay nag-take ng duel exam, sa panawagan ni Tobi Daitokuji. Sa katunayan, iyon pala ay isang patibong.
Ang pinuno ng Seven Stars na si Kagemaru, ay binago si Andrei para maging si '''Darkness'''. Ngunit tinalo siya ni Judai sa isang '''Shadow Duel'''. Bumalik siya sa dati at nawala na rin ang kapangyarihang itim na kumokontrol sa kanya. Sa laban ni Alexa kay Titan, nandun siya para suportahan ang kanyang kapatid.
Bumalik siya sa kanyang dating sarili pagkatapos ng Seven Stars arc. Minsan ay nakasuot siya ng Hawaiian na damit at tumutugtog ng ukelele, optimistic siya sa lahat ng oras, pero siya ay isang tanga sa harap ng kanyang kapatid na babae. Magaling siyang surfer at sikat siya sa mga babae, na nagtulak kay [[Sean Banzaime]] (Jun Manjoume) na humingi ng mga payo patungkol sa mga usaping pag-ibig. Naiirita din si Alexa sa mga kalokohan ni Andrei, tulad na magkagusto siya sa ibang duelists o mapunta sa showbiz sa isang banda na '''Bro-Bro and Sissy''' (sa orihinal na version, sa halip, minungkahi niya si Alexa na sumali sa stage name na '''Asuryn''', para makakuha siya ng maraming tagasuporta para sa kanyang '''Bucky''' fanclub para itapat nito sa kanyang kaibigan na si [[Brian Marafuji]]).
Dahil absent siya sa nakaraang term, naging repeater siya sa second year sa second season.
=== Alexa Tenjouin ===
{{Yu-Gi-Oh! Characters|
|image=[[Talaksan:AsukaTenjouin.jpg|230px]]
|caption= Alexa Tenjouin (Asuka Tenjouin)
|appears_in=[[Yu-Gi-Oh! GX|''Yu-Gi-Oh! (Duel Monsters) GX'']]
|debut=''Yu-Gi-Oh! GX'' Episode 1
|birthday=Unknown
|Deck=Cyber Girl, Byakuya
|sign=Unknown
|age=15 at debut; currently 17
|height=Unknown
|weight=Unknown
|blood_type=Unknown
|favorite_food=Tamagopan (egg-bread)
|least_favorite_food=Unknown
|status_at_debut=Obelisk Blue duelist
|relations=Older brother: [[Andrei Tenjouin]] (Fubuki Tenjouin)
|seiyu=[[Sanae Kobayashi]]
|English_voice_actor=[[Davene Venturanza]]
|}}
Si '''Asuka Tenjouin''' o mas kilala na '''Alexa''' ay isang sa mga bidang tauhan sa [[anime]] na ''[[Yu-Gi-Oh! GX]]''. Siya ay pinagbosesan ni Sanae Kobayashi sa wikang Hapon, Pricilla Everett sa wikang Ingles (sa pangalang '''Alexis Rhodes'''), at Davene Venturanza sa wikang Tagalog.
Siya ay 15 years old. Matatag siyang babae. Bukod pa sa matatag, isa siya sa mga pinakamagaling na duelist sa Duel Academy. Dahil dito, tinagurian siyang '''"Reyna"''' ng Obelisk Blue.
Hinahangaan niya si Judai Yuki. Pero maraming fans ang naniniwala na may gusto si Alexa kay Judai. Totoo ito sa English version, pero sa orihinal, wala siyang ginugustuhang lalake, kaya nagpilit ang kanyang kapatid na si Andrei na magkagusto siya sa kahit sinong lalaki. Isa sa mga eksena ay ang kausap niya si Rocky Misawa (Daichi Misawa) na "masaya siya dahil mananatili si Judai sa Academy". Ngunit ang sabi ni Rocky na ang tinutukoy niya ay sina Judai at Paolo, at sinabi niya sa kanya na "crush" niya si Judai pero pilit niyang iniiba niya ang usapan. Sa episode 15, tinawag niyang tanga si Judai pagkatapos siyang manalo kay Mitsuru Ayanokouji dahil hindi alam ni Judai kung ano ang ibig sabihin ng salitang "fiance".
===Iba pang mga karakter===
*'''[[Daichi Misawa]]''' (''Rocky Misawa'') isang matalinong duelista na natalaga sa ''Apollo Yellow'' na dormitoryo.
*'''[[Jun Manjoume]]''' (''Shan Banzaime'') isang magaling na duelist sa dormitoryong Obelisk Blue. Siya ang pinakamatinding katunggali ni Judei sa akademiya.
*'''[[Sho Marufuji]]''' (''Paulo Marufuji'') kaklase at kasama sa kwarto ni Judei. Sya ang naging kapatid-kapatiran ni Judei habang sila ay nasa academy.
*'''[[Ryo Marufuji]]''' (''Bryan Marufuji'') Ang pinakamahusay na duelist sa Duel Academy. Siya ang nakatatandang kapatid ni Sho.
==Mga nagboses==
===Mga nagboses sa [[wikang Hapon]]===
*[[Hiroshi Shimizu]] bilang [[Chronos De Medici]]
*[[Kenichirou Ohashi|KENN]] bilang [[Judai Yuki]]
*[[Masami Suzuki]] bilang [[Shou Marafuji]]
*[[Mika Ishibashi]] bilang [[Hanekuriboh|Wing Kuriboh]]
*[[Sanae Kobayashi]] bilang [[Asuka Tenjouin]]
*[[Taiki Matsuno]] bilang [[Jun Manjoume]]
*[[Takehiro Hasu]] bilang [[Hayato Maeda]]
*[[Tsuyoshi Maeda]] bilang [[Ryo Marufuji]] (丸藤 亮)
*[[Yuuki Masuda]] bilang [[Daichi Misawa]] (三沢 大地)
*[[Akira Ishida]] bilang [[Ed Phoenix]]
*[[Masami Iwasaki]] bilang Headmaster Samejima
*[[Mugihito]] bilang Chairman Kagemaru
*[[Takehito Koyasu]] bilang Takuma Saiou
*[[Daisuke Nakamura]] bilang N-Air Hummingbird
*[[Hiroshi Yanaka]] bilang Monkey Saruyama
*[[Jirou Jay Takasugi]] bilang [[Pegasus J. Crawford]]
*[[Kazuhiko Nishimatsu]] bilang Anacis
*[[Kazuhiro Shindou]] bilang Gin Ryusei
*[[Kenjiro Tsuda]] bilang [[Seto Kaiba]]
*[[Kouhei Takasugi]] bilang Aqua Dolphin
*[[Makoto Tomita]] bilang Manjome Shouji
*[[Mamoru Miyano]] bilang Abidos the Third
*[[Masaaki Ishikawa]] bilang Houomaru
*[[Ryuichi Nagashima]] bilang Sensei Kabayama
*[[Satoshi Tsuruoka]] bilang Jinzo
*[[Shunsuke Kazama]] bilang [[Yuugi Mutou]]
*[[Tadashi Miyazawa]] bilang [[Sugoroku Mutou]]
*[[Taiten Kusunoki]] bilang Don Zaloog
*[[Tomomi Taniuchi]] bilang Junko Kurada
*[[Toshiharu Sakurai]] bilang Iwamaru
*[[Yuki Nakao]] bilang Black Magician Girl
*[[Yuko Mizutani]] bilang Sara
===Mga nagboses sa [[wikang Tagalog]]===
{{POV|date=Hunyo 2009}}
{{Refimprove|date=Disyembre 2013}}
{| {{prettytable}}
!Si... !! Bilang...
|-
| [[Louie Paraboles]] || [[Judai Yuki|Judei Yuki]]
|-
| [[Davene V. Brillantes]] || [[Asuka Tenjouin|Alexa Tenjouin]], Rei Saotome, Yubel (babae)
|-
| [[Jefferson Utanes]] || [[Sean Banzaime]], Abidos the Third, [[Yuugi Muto]], [[Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX minor characters|Dennis]], [[Chairman Kagemaru]], Proffesor Albert Zweinstein
|-
| [[Bernie Malejana]] || [[Hayato Maeda|Jepoy Maeda]],Ojama Yellow Rowell Go ,SAL, Napoleon, Tyranno Kenzan, Headmaster Samejima
|-
| [[Jo Anne Chua]]|| [[Sho Marufuji|Paolo Marafuji]], Hanekuribo, Alice
|-
| [[Michael Punzalan]] || [[Ryo Marufuji|Brian Marafuji]],[[Fubuki Tenjouin|Andrei Tenjoin]],Dark Scorpion - Gorg the Strong ,Dox, Gravekeeper`s Chief,Kaibaman, Para,[[Seto Kaiba]],[[Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX minor characters|Tyrone Taizan]]
|-
| [[Archie de Leon]] || [[Misawa Daichi|Rocky Misawa]],Mad Dog, Gelgo, Jim Crocodile Cook, Trueman
|-
| [[Roni Abario]] || [[Chronos De Mediz]],Don Zaloog, Marco Banzaime, Mattimatica
|-
| [[Noel Escondo]]|| Dark Scorpion - Chick the Yellow
|-
| [[Irish Labay]]|| Gravekeeper`s Assailant
|-
| [[Celeste Dela Cruz]]|| Dark Magician Girl
|-
| [[Dee-Ann Paras]]|| Elemental Hero Burstlady
|-
| [[Carlo Christopher Caling]]|| [[Daitokuji|Sir. Tobi]],[[Daitokuji|Sir. Tobi /Rafael]]
|-
| [[Owen Caling]]||[[Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX minor characters|Rei Saotome]]
|-
| [[Yvette Tagura]]||[[Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX minor characters|Ms. Cherry]]
|-
| [[Jojo Galvez]]|| [[Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX minor characters|Psycho Shocker]]
|-
| [[Filipina Pamintuan]]|| [[Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX minor characters|Matthew Motegi]]
|-
| [[Montreal Repuyan]]|| Saiou Takuma, Edo Phoenix, Yubel (lalake)
|-
| [[Noel Urbano]]|| Austin O'Brien
|}
==Awiting tema ng Yu-Gi-Oh! Duel Monsters==
Pangbukas na awitin:
# "Kaisei Josho Hallelujah" ni Jindou (season1)
# "99%" ng BOWL (season2)
# "Teardrop" ng BOWL (season3)
# "Precious Time, Glory Days" ng Psychic Lover (season4)
Pangwakas na awitin:
# "Genkai Battle" ng JAM Project (season1)
# "Wake up your heart" ng KENN with the NaB's (season2)
# "Taiyo" ng Bite the Lung (season3)
# "Endless Dreams" ni Kitada Nihiroshi (season4)
==Yu-Gi-Oh! Players Pilipinas==
*[[Lokasyon ng Yu-Gi-Oh! sa Metro Manila]]
*[[Mga Manlalaro Ng Yu-Gi-Oh! sa buong Metro Manila]]
==Talababa==
{{reflist}}
==Mga Ugnay aa Yu-Gi-Oh! Philippines==
*[http://yugiohphil.proboards50.com/ Sa mga Pinoy Players]
*[http://yugiohpinas.proboards91.com/ Sa mga Pinoy Players sa Pampanga] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070101014808/http://yugiohpinas.proboards91.com/ |date=2007-01-01 }}
*[http://www.bankee.com.ph/events.ihtml /Mga Events ng Yu-Gi-Oh! sa Pilipinas ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060814023706/http://www.bankee.com.ph/events.ihtml |date=2006-08-14 }}
*[https://web.archive.org/web/20091027052952/http://geocities.com/yugiohpinas/ /Yu-Gi-Oh! sa Pilipinas]
{{Ang direktoryo ng Yu-Gi-Oh!}}
[[Kategorya:Anime]]
[[Kategorya:Mga serye sa telebisyon mula sa Hapon]]
062duoe8zzqvs3dh3ij7vg9vzmx5c84
Bagyong Milenyo
0
15873
2204463
2202242
2026-04-23T13:01:00Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204463
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox hurricane
|Name= Bagyong Milenyo (Xangsane)
|Type=bagyo
|Year=2006
|Basin=WPac
|Image location=Typhoon Xangsane 27 sept 2006.jpg
|Image name=Bagyong Milenyo papalapit sa [[Pilipinas]] noong Setyembre 27
|Formed=Setyembre 25, 2006
|Dissipated=Oktubre 2, 2006
|10-min winds=85
|1-min winds=125
|Pressure=940
|Damages=750
|Inflated=-1
|Fatalities=Hindi bababa sa 312 sa kabuuan<ref name="RW-Xinhua"/><ref name="RW-AFP-1004ph">{{cite news |url=http://www.reliefweb.int/rw/RWB.NSF/db900SID/KHII-6U98TF?OpenDocument&rc=3&emid=TC-2006-000144-PHL |title=Philippines still assessing damage from typhoon Xangsane |date=4 Oktubre 2006 |accessdate=8 Oktubre 2006 |agency=Agence France-Presse |publisher=ReliefWeb |archive-date=12 Disyembre 2012 |archive-url=https://archive.today/20121212003214/http://www.reliefweb.int/rw/RWB.NSF/db900SID/KHII-6U98TF?OpenDocument&rc=3&emid=TC-2006-000144-PHL |url-status=dead }}</ref><ref name="RW-AFP-1003">{{cite news |url=http://www.reliefweb.int/rw/RWB.NSF/db900SID/VBOL-6U8DWE?OpenDocument&rc=3&cc=phl |title=Typhoon death toll nears 250 in Vietnam, Philippines |date=3 Oktubre 2006 |accessdate=8 Oktubre 2006 |agency=Agence France-Presse |publisher=ReliefWeb |archive-date=13 Disyembre 2012 |archive-url=https://archive.today/20121213002155/http://www.reliefweb.int/rw/RWB.NSF/db900SID/VBOL-6U8DWE?OpenDocument&rc=3&cc=phl |url-status=dead }}</ref>
|Areas=[[Pilipinas]], [[Tsina]], [[Biyetnam]], [[Kambodya]], [[Thailand]]
|Hurricane season=[[Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2006]]
}}
Ang '''Bagyong Milenyo''' (pandaigdigang pangalan: '''Xangsane''') ay isang bagyo na naka-apekto sa [[Pilipinas]], [[Vietnam]], at [[Thailand]] noong [[panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2006]]. Ang pandaigdigang bansag na ''Xangsane'' ay isinumite ng [[Laos]] at nangangahulugang "[[gadya]]" o "[[elepante]]".<ref name="Typhoon Name (RSMC)">{{cite web|url=http://www.jma.go.jp/jma/jma-eng/jma-center/rsmc-hp-pub-eg/tyname.html|title=List of names for tropical cyclones adopted by the Typhoon Committee for the western North Pacific Ocean and the South China Sea |author=RSMC Tokyo - Typhoon Center |publisher=[[Japan Meteorological Agency]] |accessdate=2006-10-08}}</ref>
[[Talaksan:Xangsane 2006 track.png|thumb|Ang tinahak ng Bagyong Milenyo (2006)]]
Nagumpisa ito noong Setyembre 25, 2006 nang mamatyagan ito sa loob ng lugar na pananagutan ng Pilipinas. Nagpalabas ang "Joint Typhoon Warning Center" ng abiso hinggil sa nabubuong unos na tinawag nilang ''Tropical Depression 18W''.
Noong Setyembre 26, binansagan ng [[Japan Meteorological Agency]] ang bagyo bilang ''Xangsane''. Ang Xangsane ay nangangahulugang elepante sa wikang Laos. Pagkalipas ng ilang oras, tinaguriang isang ''typhoon'' ang unos.
{{Location map many |Philippines |relief=1
| label = [[Gamay]]
| lat=12.23
| long=125.18
| mark = Star.png
| marksize = 40
| position = bottom
| width = 260
| float = none
| caption = Ang unang pagtama ng Bagyong Milenyo
}}
Tumama ang Bagyong Milenyo sa [[Samar (pulo)|Samar]] noong Setyembre 27. Upang hindi magkasakuna, iniutos ng pamahalaan ng Pilipinas na huwag palayagin ang mga sasakyang dagat at huwag paliparin ang mga eroplano. Higit sa 3,500 ang hindi nakabiyahe. Ipinasara din ng pamahalaan ang mga tanggapang publiko at mga paaralan. Ito ay nag landfall sa mga bayan ng: [[Gamay, Northern Samar]], [[Barcelona, Sorsogon]], [[Castilla, Sorsogon]], [[San Narciso, Quezon]], [[Lucena, Pilipinas|Lucena]], [[Calamba, Laguna|Calamba]] at sa [[Samal, Bataan]].
==Typhoon Storm Warning Signal==
{|class="wikitable" style="margin:1em auto 1 em auto;"| Setyembre 28, 2006
|-
! PSWS !! LUZON !! BISAYAS
|-
| style=background-color:orange;" |'''PSWS #3''' || [[Albay]], [[Batangas]], [[Camarines Norte]], [[Camarines Sur]], [[Catanduanes]], [[Cavite]], '''[[Kalakhang Maynila]]''', [[Laguna]], [[Pampanga]], [[Rizal]], [[Tarlac]], [[Zambales]] || [[Hilagang Samar]], [[Silangang Samar]]
|-
| style="background-color:yellow;" |'''PSWS #2''' || [[Aurora]], [[Marinduque]], [[Kanlurang Mindoro]], [[Silangang Mindoro]],, [[Nueva Ecija]], [[Nueva Vizcaya]], [[Romblon]] || [[Kanlurang Samar]]
|-
| style="background-color:skyblue;" |'''PSWS #1''' || [[Benguet]], [[Ifugao]], [[Mountain Province]], [[Quirino]], [[Pangasinan]] || WALA
|}
==Pinsala==
[[Talaksan:Billboard structure crushes a bus during Typhoon Xangsane.jpg|thumb|Isang pampasaherong bus sa [[Abenida Epifanio de los Santos|EDSA]]-[[Palitan ng Magallanes|Magallanes]] na winasak ng isang natumbang ''billboard''.]]
Ayon sa mga opisyal na datos, higit sa 76 katao ang namatay sa Pilipinas at may 69 tao ang nawawala. May 13,072 bahay ang nasalanta ng bagyo at 61,076 pamilya ang naapektuhan. Ang mga malakas na hangin ng Bagyong Milenyo ang dahilan ng pagbagsak ng mga poste ng kuryente at pagkasira ng telekomunikasyon. Nawalan ng kuryente sa mga rehiyon ng Bikol, Timog Katagalugan at Gitnang Luzon.
Umalis ang bagyo noong Setyembre 29 at nagtungong Vietnam kung saan nakapatay ito ng tatlong tao.
===Pagretiro===
Ayon sa PAGASA ang pangalang #Milenyo ay hindi na kailanman gagamitin dulot nang malawakang pinsala at mga buhay na nawala, Ang ipinalit sa pangalan nang bagyo ay ''[[Bagyong Mario|Mario]]'' na nagamit sa taon 2014.
==Tingnan ito==
* [[Bagyong Labuyo]]
* [[Bagyong Pepeng]]
* [[Bagyong Reming]]
* [[Milenyo]]
{{S-start}}
{{Succession box|before=Luis|title=Kapalitan|years=Mario|after=Neneng}}
{{S-end}}
==Mga sanggunian==
{{reflist|refs=
<ref name="RW-Xinhua">{{cite news |url=http://www.reliefweb.int/rw/RWB.NSF/db900SID/VBOL-6UBDD7?OpenDocument |title=Typhoon, flood claim 71 lives in central Vietnam |date=2006-10-06 |accessdate=2006-10-08 |agency=Xinhua News Agency |publisher=ReliefWeb |archive-date=2006-10-10 |archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20061010231006/http%3A//www.reliefweb.int/rw/RWB.NSF/db900SID/VBOL%2D6UBDD7?OpenDocument |url-status=dead }}</ref>
}}
[[Kategorya:Mga kalamidad sa Pilipinas ng 2006]]
[[Kategorya:2006 sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2006]]
[[Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas]]
c6zg4fpzqojcpgxqz29r68ft7j611mh
PIT
0
17442
2204500
2054783
2026-04-23T18:01:44Z
Mzhedrok
159886
Idinagdag ko ang “noong” at “na” upang maging wasto ang pagkakaugnay ng taon at bilang sa pangungusap.
2204500
wikitext
text/x-wiki
Ang '''Parti Ivorien des Travailleurs''' (''Ivorian Workers' Party'') o '''PIT''' ay isang partidong pampolitika [[sosyalismo|sosyalista]] sa [[Côte d’Ivoire]]. Itinatag ang partido noong 1990. Si Francis Wodié ang pinuno ng partido.
Inilalathala ng partido ang Téré express.
Nakakakuha ng 102253 boto (5.7%) si Francis Wodié noong halalang pampangulo ng 2000. Sa halalang pamparlamento noong 2000, nagtamo ng 4 na upuan ang partido.
[[Kaurian: Mga partidong pampolitika sa Côte d’Ivoire]]
{{stub}}
gecs4g7af93ppawh1phsjqxcohnwopx
Sho Marufuji
0
17726
2204512
1648098
2026-04-23T18:26:56Z
Mzhedrok
159886
Inalis ko ang ikalawang “sa” upang maiwasan ang pag-uulit at maging mas maayos ang daloy ng pangungusap.
2204512
wikitext
text/x-wiki
{{mergeto|Mga tauhan ng Yu-Gi-Oh!}}
{{Yu-Gi-Oh! Characters|
|image=[[Image:Syrus.JPG|230px]]
|caption=Paolo Marafuji (Sho Marufuji)
|appears_in=[[Yu-Gi-Oh! GX|''Yu-Gi-Oh! (Duel Monsters) GX'']]
|debut=''Yu-Gi-Oh! GX'' Episode 1
|birthday=Unknown
|Deck=Vehicroid
|sign=Unknown
|age=15 at debut; currently 17
|height=Unknown
|weight=Unknown
|blood_type=Unknown
|favorite_food=[[Fried prawn]], tamagopan (egg-bread) <br> [[Chopped liver|Liver and onions]] (English version)
|least_favorite_food=[[Milk]]
|status_at_debut=Student taking the Duel Academy entrance exam
|relations=Older brother:[[Brian Marafuji]] (Ryo Marufuji)
|seiyu=[[Masami Suzuki]]
|English_voice_actor=[[Joanne Chua]]
|}}
Si '''Paolo Marafuji''', kilala sa Japan bilang '''Sho Marafuji''', ay isa sa mga bidang tauhan sa anime na [[Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX]]. Siya ay pinagbosesan ni Masami Suzuki sa wikang [[Hapon]], Wayne Grayson sa wikang Ingles (sa pangalang '''Syrus Truesdale'''), at Joanne Chua sa wikang Tagalog.
Siya ang mahina at nakakabatang kapatid ni [[Brian Marafuji]], at nanatili sa dorm ng Osiris Red kasama sina [[Jepoy Maeda]] (Hayato Maeda) at [[Judai Yuki]]. Isa siyang disenteng duelist, pero may pag-aalinlangan siya sa sarili. May gusto siya sa Dark Magician Girl. Tinawag niyang si Judai "Aniki" (o '''Kuya''' sa wikang Tagalog).
Sa patuloy na pagprogreso niya bilang duelist, siya ay na-promote sa Apollo Yellow at Obelisk Blue. Sa mga nagdaang episodes, gusto niyang gamitin ang natanggal na titulo ng kanyang kapatid. Tinagurian na siyang '''Kaiser Paolo'''.
[[Kategorya:Tauhan (panitikan)]]
{{Ang direktoryo ng Yu-Gi-Oh!}}
{{stub}}
lpzntgcb7vahm7sw2jziblslee2j53l
Hello Kitty
0
21818
2204559
2166812
2026-04-24T01:52:06Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204559
wikitext
text/x-wiki
Si {{nihongo|'''Hello Kitty'''|ハローキティ|Harō Kiti}} ang pinakakilala sa mga piksiyonal na karakter na ginawa ng kompanyang [[Hapon]]es na [[Sanrio]]. Nakikilala si Hello Kitty, isang kakaiba at mausisang puting pusa sa kakaibang tali o ibang dekorasyon nito sa kanyang kaliwang tenga, at ang kawalan ng bibig, maliban sa animadong serye. Ginawa sa Hello Kitty noong 1974 ng Sanrio sa [[Tokyo]], [[Hapon]]. Ipinarehistro noong 1976, kilalang tatak sa buong mundo si Hello Kitty.
== Katangian ==
May malaking ulo at pulang laso sa kaniyang mga [[tenga]] ang pusang kartun-karakter subalit walang [[bibig]]. Kalahating-[[Hapones]] at kalahating-[[Ingles]] ang kaniyang itsura. Sinabi ng [[Sanrio]] na hindi siya binigyan ng bibig dahil nagsasalita siya mula sa [[puso]] sa halip na nagwiwika ng isang partikular na [[wika]]. Mas nararamdaman ng mga kabataan ng buong muno na kabahagi siya ng mga ito. Nagiging popular si Hello Kitty sa mga kabataang babaeng nagsisipag-aral noong mga dekada ng 1980. Noong mga 1990, lumikha ang kompanya ng mas maraming produktong may larawan ng pusa na mas magiging kaakit-akit sa mga kadalagahan. Sa ganitong paraan, mas mapapanatili ang kasikatan niya sa mga batang babaeng lumaking nakakakilala si Hello Kitty.
== Kasikatan ==
Nasa mga may 50,000 mga produkto ang larawan ni Hello Kitty na ipinagbibili sa mga ibat ibang bansa. Nakatira siya sa [[cyberspace]] sa websayt ng Sanrio town. Ipinanganak siya noong Nobyembre 1 at naninirahan sa [[London]] kapiling ang kaniyang mga [[magulang]] at kakambal na kapatid na babae ring si Mimmy. Hilig niya ang maglakbay, musika, magbasa, at kumain ng mga [[cookie]] na niluto ng kaniyang kapatid na kuting.
Naging isang animadong karakter si Hello Kitty sa “Hello Kitty’s Furry Tale Theatre”, na ipinalabas sa mga telebisyon sa [[Estados Unidos]] noong 1987 at 1991.
== Sanggunian ==
* The Independent, 21 Mayo 2008 pp. 22–23.
* [http://www.sanriotown.com/main/index.php?lang=us/ Websayt ng Sanriotown] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220407190549/http://www.sanriotown.com/main/index.php?lang=us%2F |date=2022-04-07 }}
* [http://directory.proud-collector.com/a0006964/article.aspx Kasaysayan ng Hello Kitty] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070402010520/http://directory.proud-collector.com/a0006964/article.aspx |date=2007-04-02 }}
* [http://www.popcultmag.com/criticalmass/books/kitty/hellokitty1.html ''PopCult magazine interview with Ken Belson, author of Hello Kitty: The Remarkable Story of Sanrio and the Billion Dollar Feline Phenomenon''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070403055556/http://www.popcultmag.com/criticalmass/books/kitty/hellokitty1.html |date=2007-04-03 }}
* [http://www.wired.com/wired/archive/7.12/cute_pr.html ''Cute, Inc. from Wired Magazine'']
* [http://sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/g/a/2004/07/14/helkit.DTL ''San Francisco Gate article''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061231221110/http://sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/g/a/2004/07/14/helkit.DTL |date=2006-12-31 }}
== Mga kawing panlabas ==
* [http://www.sanrio.com/ ''The Official Hello Kitty Website'']
* [http://www.sanriotown.com/ ''The Official Hello Kitty Community Website''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181105021207/http://www.sanriotown.com/ |date=2018-11-05 }}
* [http://www.crystalacids.com/news/2006/09/15/402/ Hello Kitty Stump Village - serye sa Claymation TV]
* [http://www.sanrio.co.jp/characters/hellokitty/welcome.html Sanrio.co.jp] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061129001406/http://www.sanrio.co.jp/characters/hellokitty/welcome.html |date=2006-11-29 }} - (wikang Hapon)
* [http://www.vsegames.com/hkpartypals/ Hello Kitty Happy Party Pals]{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - sityo ng laro
* [http://www.youtube.com/watch?v=faSJZi6zx94 Lumang awiting pangtema]
* [http://www.hellokittyworld.it Hello Kitty World] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100802003010/http://www.hellokittyworld.it/ |date=2010-08-02 }} - mga pagsusuri ng mga produktong Hello Kitty
* [http://www.circlemakers.org/hellokitty.html ''Crop Circle created by British artists circlemakers.org to celebrate Hello Kitty's 30th birthday'']
== Silipin din ==
* [[Sanrio]]
[[Kategorya:Tauhan (panitikan)]]
[[Kategorya:Hapon]]
[[Kategorya:Piksiyonal na pusa]]
[[Kategorya:Mga seryeng anime]]
[[Kategorya:Tatak ng mga laruan]]
[[Kategorya:Mga karakter ng Sanrio]]
[[Kategorya:Mga introduksiyon ng 1974]]
m0k6wqfpiwpuvka8zgvtxmpzzda8d8b
Baliwag
0
22135
2204503
2055279
2026-04-23T18:04:49Z
Mzhedrok
159886
Naglagay ako ng kuwit bago ang “bagama’t” upang malinaw ang paghihiwalay ng dalawang sugnay.
2204503
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Philippine city 2
| name = Baliwág
| image_skyline = Glorietta Plaza Baliuag.jpg
<!--{{Photomontage
| photo1a = 09599jfBaliuag Museum and Library Bulacan Exhibitfvf 10.jpg
| photo2a = JfBliuag9964Bustosfvf 14.JPG
| photo2b = FvfPobBaliuag8478 31.JPG
| photo3a = Mariano Ponce historical marker.jpg
| photo3b = BaliuagChuchjf5953 05.JPG
| size = 250
| position = center
| spacing = 2
| color =
| border = 0
| foot_montage = (From top, left to right): [[Baliuag Museum and Library]] (Old Town Hall) • [[Baliwag Transit]] terminal • Baliuag Clock Tower overviewing the Baliuag Wet and Dry Market • [[Mariano Ponce]] house birthplace marker • [[St. Augustine Parish Church (Baliuag)]]
}}-->
| image_caption =
| image_seal =
| seal_size = 100x80px
| image_map = {{PH wikidata|image_map}}
| map_caption = {{PH wikidata|map_caption}}
| image_map1 = {{hidden begin|title=OpenStreetMap|ta1=center}}{{Infobox mapframe|id={{#invoke:Wikibase|id}}|frame-width=250}}{{hidden end}}
| pushpin_map = Philippines
| pushpin_label_position = left
| pushpin_map_caption = Kinaroroonan sa {{PH wikidata|country}}
| coordinates = {{PH wikidata|coordinates}}
| settlement_type = {{PH wikidata|settlement_type}}
| subdivision_type = [[Talaan ng mga bansa|Bansa]]
| subdivision_name = {{PHL}}
| subdivision_type1 = [[Mga rehiyon ng Pilipinas|Rehiyon]]
| subdivision_name1 = {{PH wikidata|region}}
| subdivision_type2 = [[Mga lalawigan ng Pilipinas|Lalawigan]]
| subdivision_name2 = {{PH wikidata|province}}
| official_name = City of Baliwag
| etymology = <!--origin of name-->
| named_for = <!--named after (if person or place)-->
| other_name = Lungsod ng Baliwag
| nickname = ''Buntal Hat Capital of the Philippines''
| motto = ''Dugong Baliwag, Pusong Baliwag''
| subdivision_type3 = [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas#Representasyong pandistrito|Distrito]]
| subdivision_name3 = [[Distritong pambatas ng Bulacan#Ikalawang Distrito|Ikalawang Distrito]]
| established_title = Itinatag
| established_date = 26 Mayo 1733 <ref>https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=762875027066434&id=162440863776523</ref>
| cityhood = 17 Disyembre 2022
| parts_type = [[Mga barangay]]
| parts_style = para
| p1 = 27 (tingnan ang [[#Mga barangay|Mga barangay]])
| leader_title = {{PH wikidata|leader_title}} <!--mayor-->
| leader_name = Ferdinand V. Estrella ([[PDP-Laban]])
| leader_title1 = [[Bise alkalde]]
| leader_name1 = Christopher F. Clemente ([[National Unity Party (Pilipinas)|NUP]])
| leader_title2 = Kinatawan
| leader_name2 = Gavini C. Pancho
| leader_title3 = [[Sangguniang Panlalawigan|SP Board member]]
| leader_name3 =
| leader_title4 = Manghahalal
| leader_name4 = {{PH wikidata|electorate}} mga botante ([[Pangkalahatang halalan sa Pilipinas, {{PH wikidata|electorate_point_in_time}}|{{PH wikidata|electorate_point_in_time}}]])
| government_type = {{PH wikidata|government_type}}
| government_footnotes = {{thinsp}}<ref>{{DILG detail}}</ref>
| elevation_footnotes =
| elevation_m = 23
| elevation_max_footnotes =
| elevation_max_m =
| area_rank =
| area_footnotes = {{PSGC detail|area}}
| area_total_km2 = {{PH wikidata|area}}
| population_footnotes = {{PH census|current}}
| population_total = {{PH wikidata|population_total}}
| population_as_of = {{PH wikidata|population_as_of}}
| population_density_km2 = auto
| population_demonyms = Baliuageño (lalaki) <br/> Baliuageña (babae)
| population_rank = Pang-19 sa 1,488 mga bayan
| population_note =
| timezone = [[Pamantayang Oras ng Pilipinas|PST]]
| utc_offset = +8
| postal_code_type = [[Talaan ng mga kodigong postal sa Pilipinas|Kodigong postal]]
| postal_code = {{PH wikidata|postal_code}}
| postal2_code_type = {{PSGCstyle}}
| postal2_code = {{PSGC detail}}
| area_code_type = {{areacodestyle}}
| area_code = {{PH wikidata|area_code}}
| website = {{PH wikidata|website}}
| demographics_type1 = Ekonomiya
| demographics1_title1 = {{PH wikidata|income_class_title}}
| demographics1_info1 = {{PH wikidata|income_class}}
| demographics1_title2 = [[Measuring poverty|Kalaganapan ng kahirapan]]
| demographics1_info2 = 5.37% (2015)<ref>{{cite web |url=https://psa.gov.ph/sites/default/files/City%20and%20Municipal-level%20Small%20Area%20Poverty%20Estimates_%202009%2C%202012%20and%202015_0.xlsx|title=PSA releases the 2015 Municipal and City Level Poverty Estimates|location=Quezon City, Philippines |accessdate=1 January 2020}}</ref>
| demographics1_title3 = Kita
| demographics1_info3 = {{small|{{Increase}} [[Philippine Peso|PHP]] 491.54 milyon (2017)}} <ref>{{cite web|url= https://www.coa.gov.ph/index.php/component/phocadownload/category/6866-municipalities|title="Commission on Audit 2017 Report-Bulacan"|publisher=Commission on Audit|location=Quezon City, Philippines|accessdate= 8 July 2018}}</ref>
| demographics1_title4 = Ranggo sa kita
| demographics1_info4 =
| demographics1_title5 = Mga asset
| demographics1_info5 = {{small|{{Increase}} [[Philippine Peso|PHP]] 613.43 milyon (2017)}}
| demographics1_title6 = Ranggo sa mga asset
| demographics1_info6 =
| demographics1_title7 = Pananagutan/pagkakautang
| demographics1_info7 = {{PH wikidata|liabilities}} {{PH wikidata|liabilities_point_in_time}}
| demographics1_title8 = Ranggo sa pananagutan/pagkakautang
| demographics1_info8 =
| demographics1_title9 = Mga paggasta
| demographics1_info9 = {{small|{{Increase}} [[Philippine Peso|PHP]] 459.84 milyon (2017)}}
| demographics1_title10 = Ranggo sa paggasta
| demographics1_info10 =
| demographics_type2 = Mga pasilidad
| demographics2_title1 = Kuryente
| demographics2_info1 = [[Manila Electric Company|MERALCO]]
| demographics2_title2 = Tubig
| demographics2_info2 =
| demographics2_title3 = Telekomunikasyon
| demographics2_info3 =
| demographics2_title4 = Cable TV
| demographics2_info4 =
| demographics2_title5 =
| demographics2_info5 =
| demographics2_title6 =
| demographics2_info6 =
| demographics2_title7 =
| demographics2_info7 =
| demographics2_title8 =
| demographics2_info8 =
| demographics2_title9 =
| demographics2_info9 =
| demographics2_title10 =
| demographics2_info10 =
| blank_name_sec1 = {{PH wikidata|climate_title}}
| blank_info_sec1 = {{PH wikidata|climate_type}}
| blank1_name_sec1 = Mga katutubong wika
| blank1_info_sec1 = {{PH wikidata|language}}
| blank2_name_sec1 = Mga kapatid na bayan/lungsod
| blank2_info_sec1 =
| blank3_name_sec1 =
| blank3_info_sec1 =
| blank4_name_sec1 =
| blank4_info_sec1 =
| blank5_name_sec1 =
| blank5_info_sec1 =
| blank6_name_sec1 =
| blank6_info_sec1 =
| blank7_name_sec1 =
| blank7_info_sec1 =
| blank1_name_sec2 = Pangunahing mga relihiyon
| blank1_info_sec2 =
| blank2_name_sec2 = Kapistahan
| blank2_info_sec2 =
| blank3_name_sec2 = Diyosesis
| blank3_info_sec2 =
| blank4_name_sec2 = Patron
| blank4_info_sec2 =
| blank5_name_sec2 =
| blank5_info_sec2 =
| blank6_name_sec2 =
| blank6_info_sec2 =
| blank7_name_sec2 =
| blank7_info_sec2 =
| short_description =
| footnotes =
}}
Ang '''Baliwag'''{{efn|name=fn1|Sang-ayon sa kumbensiyong pagbaybay na ginagamit sa [https://www.baliwag.gov.ph/ opisyal na websayt] at [https://web.facebook.com/baliwag3006/ opisyal na pahinang Facebook] ng bayan, ang opisyal na pagbaybay ay "Baliwag." Gayong baybay rin ang makikita sa kanilang bagong sagisag.}} (binaybay ring '''Baliuag''') ay isang lungsod sa lalawigan ng [[Bulacan]], [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. Napapalibutan ito ng mga bayan ng [[San Rafael, Bulacan|San Rafael]] sa dakong silangan, [[Bustos, Bulacan|Bustos]] sa timog, [[Pulilan]] at [[Plaridel, Bulacan|Plaridel]] sa timog-kanluran, at [[Candaba]] (sa lalawigan ng [[Pampanga]]) sa hilagang-kanluran. Maraming pamilihan at malalaking bangko ang matatagpuan dito, bagama't malaking bahagi ng kabuhayan nito ay nasa sektor ng agrikultura. Kilala ang Baliwag sa makulay nitong prusisyon tuwing [[Semana Santa]] at sa sikat nitong produkto na "buntal hat".
May layong 50 kilometro mula sa [[Maynila]] ang Baliwag, at mararating ito sa loob ng 2 oras sa pamamagitan ng pagdaan sa [[North Luzon Expressway]] mula Balintawak hanggang Labasan ng Santa Rita sa [[Guiguinto]]. Maari ding sumakay sa mga bus ng [[Baliwag Transit]] sa mga estasyon nito sa [[Divisoria]], [[Caloocan]] at Cubao.
==Mga Barangay==
Binubuo ang Baliwag ng 27 mga barangay:
{| border="0"
|-----
| valign="top" |
* Bagong Nayon
* Barangca
* Calantipay
* Catulinan
* Concepcion
* Hinukay
* Makinabang
* Matangtubig
* Pagala
* Paitan
* Piel
* Pinagbarilan
* Poblacion
* Sabang
| valign="top" |
* San Jose
* San Roque
* Santa Barbara
* Santo Cristo
* Santo Niño
* Subic
* Sulivan
* Tangos
* Tarcan
* Tiaong
* Tibag
* Tilapayong
* Virgen delas Flores
|}
==Mga Larawan==
<gallery>
Talaksan:Baliuag- San Agustin Church (2).jpg|Simbahan ng San Agustin sa Baliwag
</gallery>
==Demograpiko==
{{Populasyon}}
== Talababa ==
<references group="lower-alpha"/>
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
==Mga Kawing Panlabas==
*[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }}
{{Bulacan}}
[[Kategorya:Mga bayan ng Bulacan]]
79pt9v8iyvhk346seu3pdrxpvj9ehka
Talisay, Camarines Norte
0
22570
2204607
2162636
2026-04-24T08:43:33Z
Mario10100
150897
Pagbabago sa Bise-Mayor na nakaayon ukol sa nangyaring Halalan noong nakaraang taon.
2204607
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Philippine municipality 2
| infoboxtitle = Bayan ng Talisay
| locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}}
| caption = Mapa ng [[Camarines Norte]] na nagpapakita sa lokasyon ng Talisay.
| region = [[Kabikulan]] (Rehiyong V)
| province = [[Camarines Norte]]
| barangays = 15
| class = Ika-4 Klase
| mayor =Donovan A. Mancenido
| areakm2 =30.76 km² (11.88 sq mi)
| population_as_of = 2020 | population_total = 27244
| population_density_km2 =890/km² (2,300/sq mi)
| founded =1908
| coordinates_wikidata = yes
|vice_mayor=Juancho Z. Ramores|zip code=4602|area code=+63 (0)54|elevation=}}
Ang '''Talisay''', o ang '''Bayan ng Talisay''' ay isang ika-4 klaseng [[mga bayan ng Pilipinas|bayan]] sa [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Camarines Norte]], [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. Ipinangalan ang bayan sa puno ng [[Talisay]], na laganap sa pook noon.
== Kasaysayan ==
Ang kasaysayan ng bayan ng Talisay ay nauugnay sa mga unang misyonerong Espanyol sa rehiyong ito. Noo'y kilala bilang "Tarisay" ang bayan ay tinatag bilang [[Tuklong|bisita o visita]] sa ilalim ng Daet noong taong 1654. Itong panahon ay naging tanda sa pagpapalawak ng mga [[Franciscano|Franciscanong]] misyonero, na dumating sa [[Daet]] noong taong 1583 upang mapalaganap ang [[Kristiyanismo sa Pilipinas|Kristiyanismo]] sa buong [[Bicol|Kabikulan]].
== Panahon ng mga Kastila (Ika-16 hanggang Ika-19 na siglo) ==
Sa huling bahagi ng Ika-16 na siglo at ng simula ng ika-17 na siglo, ang Talisay noon ay sumailalim sa hurisdiksyon ng mga [[Franciscano]]. Subalit, dahil sa kakulangan ng mga kaparian, ang [[Daet]] at ang mga [[Tuklong|bisita]] nito (kabilang ang Talisay) ay pahirapang panatilihin ang relihiyong pamumuno. Sa gitnang bahagi ng ika-17 na siglo, ang pamumuno ng mga lugar na iyon ay nailipat mula sa mga [[Franciscano]] sa mga sekular na kaparian.
Sa panahong ito, ang Talisay ay patuloy na umusbong at lumaki habang nakaugnay pa rin sa kolonyal na istraktura ng mga Espanyol. Ang bayan ay umuunlad sa pagsasaka ng palay, na naging pangunahing pang-ekonomiyang aktibidad. Sa ika-19 na siglo, ang Talisay ay nabuo bilang isang mas matatag na lugar ng tirahan, ginagaya ang uso sa urbanisasyon ng [[Daet]] at ng mga kalapit na komunidad.
Ang Simbahang Parokya ng San Francisco ng Assisi, na nagmula pa sa panahon ng mga Kastila ay nagsisilbi ngayon sa bayan bilang isang palatandaang pangkasaysayan. At isa sa mga simbahang sumailalim noon sa hurisdiksyon ng [[Franciscano]].
== Ang Ikalawang Pandaigdigang Digmaan (taong 1941-1944) ==
Ang Talisay ay may papel sa noo'y pananakop ng mga [[Pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|Hapon]] sa bansa, maalalang mga kilusan na tumulong sa noo'y [[Wenceslao Vinzons|Gobernador Wenceslao Q. Vinzons]] na mag-alsa mula sa Hapon. Bagamat napasakamay ng mga Hapon ang gobernador, ang mga kilusan ay patuloy na lumaban upang makamit ang kalayaan. Makaraan ng digmaan, may isang maliit na bantayog na iniluklok bilang pagaalaala sa mga beterano at bayani, na ngayon ay nasa tabi ng munisipyo ng bayan.
== Ang Modernong Talisay sa Kasalukuyang Panahon ==
Sa ngayon, ang Talisay ay kilala sa kontribusyon sa [[Agrikultura sa Pilipinas|agrikultura]], particular sa pagsasaka ng [[palay]]. Bagamat lumaki na ito bilang natatanging komunidad sa kabila ng ilang siglo, ang kasaysayan ay nakaugat mula sa panahon ng mga kastila, pamumunong kolonyal, at ang katatagan ng mga mamamayan sa kabila ng pagsakop.
Ang Pista ng Paruyan, na ginaganap tuwing Ika-4 ng Oktubre, ay nagsisilbing patunay sa malalim na koneksyon nito sa pagsasaka, na nagpapatibay sa pagkakakila bilang isa sa mga pinakamahalagang komunidad na pang-agrikultura. Magkasabay ang Pista ng Paruyan sa Pista ni [[Francisco ng Asisi|San Francisco ng Assisi]], na nagsisilbi bilang patron ng mismong parokya sa bayan ng Talisay.
== Heograpiya ==
Ang Talisay ay isang munisipalidad na may baybayin, na kilala bilang San Jose Beach, na matatagpuan sa [[Camarines Norte]], sa loob ng Rehiyon ng Kabikulan ng Pilipinas. Ang Talisay ay kalapit ng [[Vinzons]] sa hilagang-kanluran, [[Daet]] sa timog-silangan, at [[San Vicente, Camarines Norte|San Vicente]] sa timog-kanluran. Bagamat matuturing na coastal town ang mga Talisay at ang mga kalapit na bayan nito, ang bayan ng Talisay ay pangunahing pang-agrikultural na komunidad kaysa coastal na komunidad. Samakatuwid, ang bayan ng Talisay ay nakasentro sa pagsasaka kaysa sa pangingisda.
Ang topograpiya ng bayan ay halos patag, na may ilang pagulong na burol sa ilang mga lugar. Ang mga palayan ay nangingibabaw sa tanawin, sumasalamin sa ekonomiyang agrkultural, habang ang mga ilog at daluyan ng tubig ay nagbibigay na mahalagang irigasyon.
Ang Talisay ay may tropikong klima, isinasalarawan ng malakas na pag-ulan tuwing Hunyo hanggang Disyembre at tagtuyo tuwing Enero hanggang Mayo. Kabilang sa Pacific typhoon belt, bulnerable ang bayan sa mga malalakas at baha lalo na sa mga komunidad na malalapit sa ilog. Sa kabila ng mga pagsubok, ang bayan ay nanatiling matatag, ang agrikultura nito'y may kritikal na papel sa pagsusustento ng lokal na ekonomiya.
==Mga Barangay==
Ang Bayan ng Talisay ay nahahati sa 15 na mga [[barangay]].
* Binanuaan
* Caawigan
* Cahabaan
* Calintaan
* Del Carmen
* Gabon
* Itomang
* Poblacion
* San Francisco
* San Isidro
* San Jose
* San Nicolas
* Santa Cruz
* Santa Elena
* Santo Niño
==Demograpiko==
{{Populasyon}}
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
==Mga Kawing Panlabas==
*[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }}
{{Camarines Norte}}
[[Kategorya:Mga bayan ng Camarines Norte]]
{{stub}}
8fxdnr952t6i27n4jik6nrnnjgrqc86
Boksing
0
43463
2204605
2039734
2026-04-24T08:32:45Z
~2026-23297-82
161177
Iba ang connotation ng boksing at suntukan
2204605
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox martial art
|image = Boxing Tournament in Aid of King George's Fund For Sailors at the Royal Naval Air Station, Henstridge, Somerset, July 1945 A29806.jpg{{!}}border
|imagecaption = Dalawang lalaki mula sa [[Maharlikang Hukbong-dagat]] na nagsusuntukan para sa karidad. Nakodipika ang modernong palaro sa [[Inglatera]].
|imagesize = 226px
|name = Boksing| aka = Kanluraning Boksing, Pagsusuntukan, Pugilato <small><sup>See note.</sup><ref>Note: The [[Encyclopædia Britannica Eleventh Edition]] notes as different pugilism and boxing. Vol. IV ''"Boxing"'' (p. 350)[https://archive.org/stream/encyclopaediabri04chisrich#page/350/mode/1up ]; Vol. XXII ''"Pugilism"'' (p. 637)[https://archive.org/stream/encyclopaediabri22chisrich#page/637/mode/1up/search/Pugilism] Consulted April 17, 2017.</ref></small>
|focus = [[Suntok]], [[Hampas]]
|country = Sinaunang-panahon
|olympic = 688 BK ([[Sinaunang Gresya]])<br />1904 (moderno)
|parenthood = [[Bare-knuckle boxing]]
}}
Ang '''boksing''' ([[wikang Ingles|Ingles]]: ''boxing'') ay isang laro sa larangan ng [[palakasan]] kung saan dalawang magkatunggali na may parehong timbang ang naglalaban sa pamamagitan ng kanilang mga [[kamao]] o [[buntalan]] sa natakdang oras sa loob ng [[boksingan]].<ref>Grabianowski, Ed. [http://entertainment.howstuffworks.com/boxing.htm ''How Boxing Works''], HowStuffWorks.com {{in lang|en}}</ref>
Ang [[Amateur boxing|pambaguhang boksing]] ay palarong [[Palarong Olimpiko|Olimpiko]] and palaro sa [[Commonwealth Games|Komonwelt]] at mahahanap sa karamihan ng mga pandaigdigang palaro—mayroon din itong sariling Pandaigdigang Kampeonato. Pinangangasiwaan ang boksing ng isang [[Referee (boxing)|reperi]] sa mga interbal mula isa hanggang tatlong minuto na tinatawag na mga raun.
Disidido ang resulta kapag itinuring na ang kalaban ay hindi na makakatuloy ayon sa reperi, diskuwalipikado dahil sumuway, o sumuko sa pamamagitan ng [[Submission (combat sports)|paghagis ng isang tuwalya]]. Kapag nakumpleto ang mga nakatadang raun ng isang laban, pinapasya ang panalo batay sa mga [[Professional boxing#Scoring|iskorkard ng mga tagahatol]] pagwakas ng palighasan. Kung sakaling pantay ang iskor ng dalawang katunggali mula sa mga tagahatol, itinuturing na [[Tie (draw)|tabla]] ang mga propesyonal na takda. Sa Olimpikong boksing, dahil kailangan magdeklara ng panalo, pinagkakalooban ng mga tagahatol ang isang manlalaban batay sa mga pamantayang teknikal.
== Mga kilalang boksingero ==
{{div col|colwidth=20em}}
* [[Manny Pacquiao]]
* [[Muhammad Ali]]
* [[Floyd Mayweather, Jr.|Floyd Mayweather]]
* [[Ricky Hatton]]
* [[Rocky Marciano]]
* [[Juan Manuel Márquez]]
* [[Marco Antonio Barrera]]
* [[Erik Morales]]
* [[Mike Tyson]]
* [[Roberto Duran]]
* [[Henry Armstrong]]
* [[Miguel Cotto]]
* [[Oscar de la Hoya]]
* [[Nonito Donaire]]
* [[Marvin Hagler]]
* [[Flash Elorde]]
{{div col end}}
== Tingnan din ==
* [[Buntal]]
* [[Hampas]]
== Mga sanggunian ==
<references />
[[Kategorya:Sining ng pakikipaglaban]]
[[Kategorya:Laro]]
[[Kategorya:Boksing]]
{{stub|Palakasan}}
l86xytwh6bdb50tuzks29c7ud5xlb7a
2204606
2204605
2026-04-24T08:36:23Z
~2026-23297-82
161177
2204606
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox martial art
|image = Boxing Tournament in Aid of King George's Fund For Sailors at the Royal Naval Air Station, Henstridge, Somerset, July 1945 A29806.jpg{{!}}border
|imagecaption = Dalawang lalaki mula sa [[Maharlikang Hukbong-dagat]] na nagbo-boksing para sa karidad. Nakodipika ang modernong palaro sa [[Inglatera]].
|imagesize = 226px
|name = Boksing| aka = Kanluraning Boksing, Pugilato <small><sup>See note.</sup><ref>Note: The [[Encyclopædia Britannica Eleventh Edition]] notes as different pugilism and boxing. Vol. IV ''"Boxing"'' (p. 350)[https://archive.org/stream/encyclopaediabri04chisrich#page/350/mode/1up ]; Vol. XXII ''"Pugilism"'' (p. 637)[https://archive.org/stream/encyclopaediabri22chisrich#page/637/mode/1up/search/Pugilism] Consulted April 17, 2017.</ref></small>
|focus = [[Suntok]], [[Hampas]]
|country = Sinaunang-panahon
|olympic = 688 BK ([[Sinaunang Gresya]])<br />1904 (moderno)
|parenthood = [[Bare-knuckle boxing]]
}}
Ang '''boksing''' ([[wikang Ingles|Ingles]]: ''boxing'') ay isang laro sa larangan ng [[palakasan]] kung saan dalawang magkatunggali na may parehong timbang ang nagsusuntukan, o naglalaban sa pamamagitan ng kanilang mga [[kamao]] o [[buntalan]], na may suot na espesyal na guwantes, sa natakdang oras sa loob ng [[boksingan]].<ref>Grabianowski, Ed. [http://entertainment.howstuffworks.com/boxing.htm ''How Boxing Works''], HowStuffWorks.com {{in lang|en}}</ref>
Ang [[Amateur boxing|pambaguhang boksing]] ay palarong [[Palarong Olimpiko|Olimpiko]] and palaro sa [[Commonwealth Games|Komonwelt]] at mahahanap sa karamihan ng mga pandaigdigang palaro—mayroon din itong sariling Pandaigdigang Kampeonato. Pinangangasiwaan ang boksing ng isang [[Referee (boxing)|reperi]] sa mga interbal mula isa hanggang tatlong minuto na tinatawag na mga raun.
Disidido ang resulta kapag itinuring na ang kalaban ay hindi na makakatuloy ayon sa reperi, diskuwalipikado dahil sumuway, o sumuko sa pamamagitan ng [[Submission (combat sports)|paghagis ng isang tuwalya]]. Kapag nakumpleto ang mga nakatadang raun ng isang laban, pinapasya ang panalo batay sa mga [[Professional boxing#Scoring|iskorkard ng mga tagahatol]] pagwakas ng palighasan. Kung sakaling pantay ang iskor ng dalawang katunggali mula sa mga tagahatol, itinuturing na [[Tie (draw)|tabla]] ang mga propesyonal na takda. Sa Olimpikong boksing, dahil kailangan magdeklara ng panalo, pinagkakalooban ng mga tagahatol ang isang manlalaban batay sa mga pamantayang teknikal.
== Mga kilalang boksingero ==
{{div col|colwidth=20em}}
* [[Manny Pacquiao]]
* [[Muhammad Ali]]
* [[Floyd Mayweather, Jr.|Floyd Mayweather]]
* [[Ricky Hatton]]
* [[Rocky Marciano]]
* [[Juan Manuel Márquez]]
* [[Marco Antonio Barrera]]
* [[Erik Morales]]
* [[Mike Tyson]]
* [[Roberto Duran]]
* [[Henry Armstrong]]
* [[Miguel Cotto]]
* [[Oscar de la Hoya]]
* [[Nonito Donaire]]
* [[Marvin Hagler]]
* [[Flash Elorde]]
{{div col end}}
== Tingnan din ==
* [[Buntal]]
* [[Hampas]]
== Mga sanggunian ==
<references />
[[Kategorya:Sining ng pakikipaglaban]]
[[Kategorya:Laro]]
[[Kategorya:Boksing]]
{{stub|Palakasan}}
r4v5pu1qj1l1e715x4abu4srdtz5yu2
Jose C. Abriol
0
70182
2204505
2176175
2026-04-23T18:08:27Z
Mzhedrok
159886
Pinalitan ko ang “rin” ng “din” dahil ang naunang salita ay nagtatapos sa katinig.
2204505
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Jose C. Abriol
| image =
| caption =
| birth_date = 4 Pebrero 1918
| birth_place = [[Pilipinas]]
| death_date = 6 Hulyo 2003 (sa edad na 85)
| death_place =
| education =
| occupation = [[pari]], [[tagapagsalin]] ng [[Bibliya]]
| movement =
| debut_works =
| notable_works = ''Ang Banal na Biblia''
| spouse =
| parents =
| children =
| website =
}}
Si '''Jose C. Abriol'''<ref name=MCathedral/><ref name=MC2>[http://www.manilacathedral.org/Rectors/rectors_2.htm Jose C. Abriol] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090106120424/http://www.manilacathedral.org/Rectors/rectors_2.htm |date=2009-01-06 }}, opisyal na websayt ng Metropolitanong Katedral-Basilika ng Maynila, ManilaCathedral.org</ref> (4 Pebrero 1918<ref name=RCam2/> - 6 Hulyo 2003<ref name=RCam2/>) ay isang [[Mga Pilipino|Pilipinong]] [[pari]] ng [[Simbahang Romano Katoliko]], [[monsenyor]], at [[pagsasalinwika|tagapagsalin]] ng [[Bibliya]] mula sa [[Pilipinas]]. Naging opisyal siyang kasapi ng [[pinuno ng simbahan|kaparian]] noong 14 Mayo 1942. Isinalinwika niya ang [[Banal na Bibliya]] mula sa orihinal na [[wikang Hebreo|Hebreo]] at [[wikang Griyego|Griyego]]. Bukod dito, naging [[rektor]] din siya ng [[Katedral ng Maynila]] mula 1962 hanggang 1975, na kaalinsabay ng pagiging [[kansilyer]] (''chancellor'') ng [[Arkidiyosesis ng Maynila]]. Bihasa siya sa siyam na mga wika, sa [[wikang Kastila|Kastila]], [[wikang Latin|Latin]], Griyego, Hebreo, [[wikang Italyano|Italyano]], [[wikang Ingles|Ingles]], [[wikang Aleman|Aleman]]<ref name=ManilaStandard/> at [[wikang Tagalog|Tagalog]] ([[wikang Filipino|Filipino]]). Ayon sa opisyal na websayt ng Metropolitanong Katedral ng Maynila sa Pilipinas, si Abriol ang una at nagiisang Pilipinong naparangalan bilang isa sa 2000 Bukodtanging Intelektuwal ng ika-21 Daantaon ng Pandaigdigang Lundayang Pangtalambuhay (Internasyunal na Sentrong Biyograpiko, o ''International Biographical Centre'', IBC) ng [[Inglatera]] noong Pebrero 2003.<ref name=MCathedral/><ref name=MC2/><ref name=ManilaStandard/> Naglingkod siya bilang pari sa loob ng animnapung mga taon. Namatay siya sa edad na 85, limang buwan makalipas na matanggap ang kaniyang parangal.<ref name=MCathedral>[http://www.manilacathedral.org/rectors/abriol.htm Msgr. Jose C. Abriol (1962-1975)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090124230028/http://manilacathedral.org/rectors/abriol.htm |date=2009-01-24 }}, Basilika Menor ng Imaculada Concepcion, Metropolitanong Katedral ng Maynila, ManilaCathedral.org</ref><ref name=MC2/><ref name=RCam2>[http://www.rcam.org/news/2004/joseabriol.htm ''Msgr. Jose Abriol: A Great Church Intellectual Passes Away] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110527032410/http://www.rcam.org/news/2004/joseabriol.htm |date=2011-05-27 }}'', websayt ng Romano Katolikong Arsodiyosesis ng Maynila, RCam.org</ref><ref name=ManilaStandard>Macairan, Evelyn Z. [http://www.manilastandardtoday.com/?page=news04_july09_2003 ''Msgr. Abriol, Church Intellectual, Dies at 85''], News, ManilaStandardToday.com</ref> Itinuturing siya bilang isa sa mga "dakilang intelektuwal ng Simbahang Pilipino at ng mundo."<ref name=RCam2/><ref name=ManilaStandard/>
==Bilang tagapagsalinwika==
Kaugnay ng kaniyang gawain sa pagpapakalat ng Katolisismo sa Pilipinas, sumulat at nagsalinwika siya sa [[wikang Filipino]] ([[wikang Tagalog]]) ng dadaaning mga aklat at mga [[nobena]]. Kabilang sa mga ito ang unang salin ng kabuoan ng mga aklat ng [[Bibliya]]ng [[Katoliko Romano]], ang [[Katekismo]] ng Simbahang Katoliko, ang Ordenaryo ng Misal ng Ikalawang Batikano, ang Sakramentaryo, at ang Leksyonaryo. Habang naglilingkod bilang rektor ng Katedral ng Maynila, tuwiran niyang isinalin ang ''Ang Banal na Biblia'' mula sa orihinal na Hebreo at Griyego.<ref name=MCathedral/>
==Bilang pari==
Bukod sa pagiging rektor ng Katedral ng Maynila at kansilyer ng Arsodiyosesis ng Maynila (1962-1975), dati rin siyang nanungkulan bilang [[kura paroko]] sa [[parokya]] ng San Miguel ang Arkanghel sa [[Jalajala, Rizal|Jala-Jala, Rizal]] (1947-1951), kura paroko sa San Rafael, Balut, Tondo sa Maynila (1951-1962), at kura paroko ng Basilikang Menor (Mababang Basilika) ng Itim na [[Nazareno]] sa [[Quiapo, Maynila]] (1976-1993). Naging kasapi rin siya ng Komisyong Panarkidiyosesis ng Maynila para sa Konserbasyon (Pagpapanatili at Pangangalaga) ng Patrimonya ng Sining at Kasaysayan ng Simbahan (''Manila Archdiocesan Commission for the Conservation of the Patrimony of the Art and History of the Church'') mula 1993 hanggang 1999. Naging Bikaryong Panlahat o Bikaryo Heneral din siya ng Arsodiyosesis ng Maynila mula 1965 hanggang Hulyo 2003.<ref name=MCathedral/>
==Mga parangal at pagkilala==
===Sa loob ng Pilipinas===
Sa Pilipinas, tumanggap si Abriol ng Gawad Bukas Palad (''Bukas Palad Award'') noong 1999 mula sa [[Pamantasang Ateneo de Manila]], ng Gawad Bukodtanging Manilenyo noong 2000 (''Outstanding Manilan Award'') mula sa sa [[Lungsod ng Maynila]], at ng Gawad Pagkilala noong 2000 mula sa [[Komisyon sa Wikang Filipino]] (dating ''National Language Institute'').<ref name=MCathedral/>
===Sa labas ng Pilipinas===
Bukod sa pagtanaw kay Abriol ng IBC - isang pangunahing tagapaglathala ng mga akdang pangtalambuhay at mga tala, katulad ng ''Dictionary of International Biography'' (Talahuluganan ng Pandaigdaigang Talambuhay) at ''Who's Who in the Pacific Nations'' (Sino ang Sino sa mga Bansang Pasipiko) bilang isang Bukodtanging Intelektuwal noong 2003, naparangalan rin siya bilang isa sa mga dalawang libong Bukodtanging Siyentipiko ng ika-21 Daantaon (''2000 Outstanding Scientists of the 21st Century'') at bilang isa sa dalawang libong Bukodtanging Iskolar ng ika-21 Daantaon (''2000 Outstanding Scholars of the 21st Century''). Nakatala na sa kasalukuyan ang pangalan at talambuhay ni Abriol sa edisyon na pangtaon 2003 ng lathalaing ''2000 Outstanding Intellectuals of the 21st Century''.<ref name=MCathedral/>
==Mga akda==
Kabilang sa mga akda ni Abriol ang mga sumusunod:<ref name=Paulines>[http://www.paulines.ph/products/bookscat_scriptures.htm "Msgr. Jose C. Abriol" (tagapagsalin ng "Banal na Biblia, Ang")] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060223075959/http://www.paulines.ph/products/bookscat_scriptures.htm |date=2006-02-23 }}, Scriptures, Paulines.ph.</ref>
:* ''Ang Bagong Tipan'' (tagapagsalin, 1997)
:* ''Ang Lumang Tipan''<ref name=RCam2/> (tagapagsalin)
:* ''Ang Banal na Biblia'' (tagapagsalin, 2000)<ref name=MCathedral/>
==Sanggunian==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:Abriol, Jose C.}}
[[Kategorya:Mga Pilipino]]
[[Kategorya:Mga paring Katoliko]]
[[Kategorya:Mga tagapagsalin ng Bibliya]]
[[Kategorya:Wikang Filipino]]
[[Kategorya:Wikang Tagalog]]
[[Kategorya:Mga salin at bersiyon ng Bibliya]]
dja48tq9g8e0fku4paqhvsh0kh2pge9
Euclides
0
78627
2204520
2021558
2026-04-23T18:42:39Z
Mzhedrok
159886
Pinalitan ko ang “Euclides” ng “Euclid” upang maging pare-pareho ang gamit ng pangalan.
2204520
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox scientist
| name = Euclides
| image = Scuola di atene 07.jpg
| caption = Si Euclid na nasa ''[[Paaralan ng Atenas]]'' ni [[Raphael Sanzio|Raphael]].
| birth_date = Hindi alam
| death_date = Hindi alam
| field = [[Matematika]]
| known_for = [[Heometriyang Euclidiano]] <br />''[[Mga Elemento ni Euclides]]''
}}
Si '''Euclides''', '''Euclid''', o '''Eukleides''' {{ndash}} mula sa Griyegong ''Ευκλείδης'' o "Eukleides" {{ndash}} (ipinanganak noong mga 330 BK) ang Griyegong pilosopong Ama ng [[Heometriya]]. Siya ay aktibo sa [[Alexandria]], Ehipto sa paghahari ni [[Ptolemy I]]. Ang kanyang aklat ng [[heometriya]] na pinamagatang ''[[Mga Elemento ni Euclides|Mga Elemento]]'' ay naglalaman ng maraming mga aksiyoma, proposiyon at pagpapatunay ng mga proposiyon sa heometriya. Kanyang ihinuha ang mga prinsipyo ng tinatawag ngayong [[heometriyang Euclidean]] mula sa isang hanay ng mga aksiyoma. Ang aklat na ito ang isa sa pinakamaimpluwensiya ''(most influential)'' na akda sa kasaysayan ng matematika na nagsisilbi bilang aklat pampaaraalan para sa pagtuturo ng matematika lalo na sa heometriya mula sa paglilimbag nito hanggang sa huling ika-19 at simulang ika-20 siglo.<ref>Ball, pp. 50–62.</ref><ref>Boyer, pp. 100–19.</ref><ref>Macardle, et al. (2008). ''Scientists: Extraordinary People Who Altered the Course of History.'' New York: Metro Books. g. 12.</ref> Kaunti ang nalalaman hinggil sa buhay ni Euclid. Ang ilang mga historikal na reperensiya kay Euclid ay isinulat nina Proclus at Pappus of Alexandria mga siglo pagkatapos niyang mabuhay. Ipinakilala ni Proclus si Euclides bilang ang may akda ng ''Mga Elemento'' sa kanyang ika-5 siglong komentaryo nito. Binanggit naman ni Pappus noong ika-4 siglo na si Apollonius ay "gumugol ng isang napakahabang panahong kasama ng mga estudyante ni Euclides sa Alexandria at kaya ay nagkamit ito ng isang gayong siyentipikong kasanayan ng pag-iisip. Karagdagan ring pininiwalaan na si Euclides ay maaaring nag-aral sa Akademya ni [[Plato]] sa [[Athens]].
[[Talaksan:P. Oxy. I 29.jpg|thumb|right|Isa sa pinakamatandang manuskrito ng [[Mga Elemento ni Euclides]].]]
[[Image:Woman teaching geometry.jpg|thumb|230px|Ang harapan ng saling [[Latin]] ng Mga Elemento ni Euclides ni [[Adelard of Bath]] c. 1309–1316; ang pinakamatandang umiiral na saling Latin ng Mga Elemento ay isang ika-12 siglong salin ni Adelard na nagsalin sa Latin mula sa Arabiko.]]
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
{{Stub|Matematiko|Gresya}}
[[Kategorya:Mga sinaunang Griyego]]
[[Kategorya:Mga matematikong Griyego]]
[[Kategorya:Heometriyang Euclidean| ]]
s74uu7kzlllbno35j3f8pu7r5lch520
Himagsikang Pranses
0
83789
2204563
2162219
2026-04-24T02:22:26Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204563
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox event|image=Anonymous - Prise de la Bastille.jpg|image_name=Ang Pagsalakay sa Bastille, ika-14 ng Hulyo 1789|Event_Name=Himagsikang Pranses|partof=Mga Himagsikang Atlantiko|result=*Pagkalansag ng ''Ancien Régime'' at pagkalikha ng konstitusyonal na monarkiya
*Pagpapahayag ng Unang Republikang Pranses sa Setyembre 1792
*Paghahari ng Kilabot at Pagbitay kay Louis XVI
*Mga Digmaang Panghimagsik Pranses
*Pagkakatayo ng Konsuladong Pranses sa Nobyembre 1799|date=ika-5 Mayo 1789 – ika-9 November 1799|duration=(10 taon, 6 buwan, at 4 araw)|native_name=''Révolution française''|native_name_lang=Pranses|Location=Kaharian ng Pransiya|Image_Caption=Ang Pagsalakay sa Bastille, ika-14 ng Hulyo 1789|caption=Ang Pagsalakay sa Bastille, ika-14 ng Hulyo 1789}}
Ang '''Himagsikang Pranses''' ({{Lang-fr|Révolution française}} {{IPA-fr|ʁevɔlysjɔ̃ fʁɑ̃sɛːz|}}) ay isang yugto ng masukdol na pagbabago sa pulitika at lipunan sa [[Pransiya]] na nagsimula sa [[Estados Heneral]] ng 1789, at nagwakas sa pagkatatag ng [[Konsuladong Pranses]] noong Nobyembre 1799. Marami sa mga kaisipan nito ay itinuturing na panimulang-ugat at saligang-batayan ng umiiral na pampulitikang hulwagang [[demokrasyang liberal]].{{Sfn|Livesey|2001}} Samantala, ang mga pariralang tulad ng ''[[liberté, égalité, fraternité]]'' (Tagalog: ''kalayaan, kapantayan, kapatiran'') ay muling lumitaw sa iba pang mga pag-aaklas at himagsikan, tulad ng [[Himagsikang Ruso (1917)|Himagsikang Ruso]] ng 1917,{{Sfn|Shlapentokh|1996}} at mga napukaw na kilusan para sa [[Paglansag ng pang-aalipin|paglansag ng pangaalipin]] at [[pangkalahatang karapatan sa paghalal]]. {{Sfn|Desan|Hunt|Nelson|2013}} Ang mga [[pagpapahalaga]] at katatagang samahan na nilikha nito ay nangingibabaw sa pulitika ng Pransiya hanggang ngayon.{{Sfn|Fehér|1990}}
Ang mga [[Mga Dahilan ng Rebolusyong Pranses|sanhi]] nito ay karaniwang pinagkakasunduan ng mga mananalaysay na isang pagkasasama ng mga salik na panlipunan, pampolitika at pang-ekonomiya, na nagpatunay sa kawalang-kakayanan sa pamamahala ng ''[[Ancien Régime]]'' (Tagalog'': Sinaunang Kailaran''). Noong Mayo 1789, ang malawakang panlipunang pagkabalisa ay humantong sa pagpupulong ng Estados-Heneral, na pinalitan tungo sa Pambansang Kapulungan noong Hunyo. Ang patuloy na saligawsaw at kaguluhan ay sumukdol sa [[Pagsalakay ng Bastille]] noong Hulyo 14, na humantong pa sa sunod-sunod ng mga sukdulang hakbang ng Kapulungan, kabilang ang paglansag ng pyudalismo, ang paglapat ng himansaang panupil sa Simbahang Katoliko sa Pransiya, at pagpapalawig ng karapatang bumoto.
Nangibabaw sa sumunod na tatlong taon ang pagsisikap at pakikibaka para sa politikal na panupil, na pinalala pa ng pangekonomiyang depresyon at pambayanang ligalig. Hinangad at sinubok ng Austria, [[Kaharian ng Gran Britanya|Britanya]], [[Kaharian ng Prusya|Prusya]] at iba pang labas na kapangyarihan na ibalik ang ''Ancien Régime'' sa pamamagitan ng dahas. Samantala, nakita ng maraming pulitikong Pranses na digmaan ang pinakamahusay na paraan para mapag-isa ang bayan at mapanatili ang diwa at kaluluwa ng himagsikan sa pamamagitan ng pagluwas sa iba pang mga bansa. Nagbunga ang mga salik na ito sa pagsiklab ng Panghimagsikang Digaang Pranses noong Abril 1792 at pagpapahayag Unang Republikang Pranses noong Setyembre, na sinundan ng Pagbitay kay Louis XVI noong Enero 1793.
Pinalitan ang pag-aalsang nakabase sa [[Paris]] na noong 31 Mayo - 2 Hunyo 1973 ng mga [[Girondista|Girondin]] na nangibabaw sa Pambansang Kalipunan kasama ng Lupon ng Pangmadlang Kaligtasan, na pinamumunuan ni [[Maximilien de Robespierre|Maximilien Robespierre]]. Nagbunsod ito ng Paghahari ng Kilabot, isang pagtatangka na puksain ang diumano'y "mga laban-himagsikan "; sa panahon na ito ay natapos noong Hulyo 1794, mahigit 16,600 ang pinatay sa Paris at sa mga lalawigan. Maliban pa sa mga panlabas na kaaway nito, ang Republika ay humarap sa maraming panloob na pagsalungat mula sa mga Royalista at Jacobins. Upang harapin ang mga banta na ito, ang Tagapagtungong Pranses ay sumunggab ng kapangyarihan noong Nobyembre 1795. Sa kabila ng sunod-sunod na mga tagumpay sa sandatahan, karamihan sa mga ito na napanalunan ni [[Napoleon I ng Pransiya|Napoleon Bonaparte]], ang mga salungatan at pampulitikang pagkakahati, at pagwawalang-kilos ng ekonomiya ay humantong sa paglalansag ng Tagpagtungong Pranses at pagkakapalit nito ng Konsulado noong Nobyembre 1799. Ito ay karaniwang nakikita bilang palatandaan ng pagwawakas ng panahong Himagsikan.
== Mga Sanhi ==
Ang mga saligang pinagmulan ng Himagsikang Pranses ay karaniwang nakikita na nagmula sa kabiguan ng ''[[Ancien Régime]]'' na pamahalaan ang panlipunan at panekonomiyang di-pagkakapantay. Ang mabilis na paglaki ng populasyon at ang kawalang kakayahang tustusan ang utang ng pamahalaan ay nagbunga sa panekonomiyang depresyon, kawalan ng trabaho at mataas na halaga ng bilihing pagkain.{{Sfn|Sargent|Velde|1995}} Kasama ng isang paurong na sistemang pambuwis, at pagtutol sa reporma ng umiiral na nanunungkulang kapilian, nagresulta ito sa isang pagdarahop at kagipitan na napatunayang hindi kayang pamahalaanan ni [[Louis XVI ng Pransiya|Louis XVI]].{{Sfn|Baker|1978}} {{Sfn|Jordan|2004}}
[[Talaksan:Antoine-François_Callet_-_Louis_XVI,_roi_de_France_et_de_Navarre_(1754-1793),_revêtu_du_grand_costume_royal_en_1779_-_Google_Art_Project.jpg|left|thumb| [[Louis XVI ng Pransiya|Louis XVI]], na naluklok sa trono noong 1774]]
Kasabay sa panahong ito, ang mga paguusap at pagtatalakay sa mga paksang ito at ang pulitikal na pagtatalo at pagtutol ay naging bahagi ng mas malawak na lipunang Europeo, sa halip na nakakulong o nakatakda lamang sa isang maliit na kapilian. Nagkaroon ito ng iba't ibang anyo, gaya na lamang ng Ingles na 'kalinangang kapihan', at lumawak sa mga lugar na sinakop ng mga Europeo, lalo na sa Hilagang Lupalop Amerika, na bahagi noon ng Britanya. Ang mga pakikipag-ugnayan sa pagitan ng magkakaibang pangkat sa mga lungsod ng [[Edinburgh]], [[Geneva]], [[Boston]], [[Amsterdam]], [[Paris]], [[Londres|London]] o [[Viena|Vienna]] ay higit kaysa madalas na pinahahalagahan.{{Sfn|Jourdan|2007}}
Hindi na bago ang mga namamagitnang-bansang kapilian na nagbahagi ng mga kaisipan at istilo; ang nagbago ay ang kanilang lawak at ang mga bilang na nasasangkot. {{Sfn|Jourdan|2007}} Sa ilalim ni [[Luis XIV ng Pransiya|Louis XIV]], ang Korte sa [[Palasyo ng Versailles|Versailles]] ang sentro ng kalinangan, moda, at pampulitikang kapangyarihan. Ang mga pagpapabuti sa pagpapanuto at karunungang pagbasa't pagsulat sa paglipas ng yugtong ika-18 siglo ay nangangahulugan ng mas malaking madlang tagapanood at tagapakinig para sa mga diyaryo at pahayagan, mga Masonic lodge, kapihan at samahang pambasa na nagbibigay ng mga lugar kung saan ang mga tao ay maaaring makipagusap, makisang-ayon, makipag-talo, makipag-katwiran at magtalakay ng mga kaisipan. Ang paglitaw ng "[[pangmadlang kalipunan]]" (''public sphere'') na ito ay nagdulot upang mapalitan ang Versailles ng Paris bilang tampulan ng kalinangan at kaisipan, na nag-iwan sa Korte ng Hari na ilang o nakahiwalay at hindi gaanong nakakaimpluwensya sa pangmadlang pagpapalagay.{{Sfn|Blanning|1997}}
Karagdagan pa sa mga panlipunang pagbabagong ito, ang populasyon ng Pransya ay dumami mula 18 milyon noong 1700 hanggang 26 milyon noong 1789, na ginawa itong pinakamataong bansa Europa; Ang Paris ay may higit sa 600,000 mga naninirahan, kung saan humigit-kumulang isang-katlo ay alinman sa walang hanap-buhay o walang regular na trabaho. {{Sfn|Garrioch|1994}} Ang di-mahusay na pamamaraan ng pagsasaka ay nangahulugan na ang mga magsasaka ay nagpupumilit na magtanim ng sapat na pagkain upang suportahan ang mga bilang na ito at ang mga sinaunang pamamaraan ng transportasyon ay nagpahirap sa pagpapamahagi ang kanilang gawang produkto. Bilang resulta ng kawalang-timbang na ito, ang halaga ng pagkaing bilihin ay tumaas ng 65 bahagdan sa pagitan ng 1770 at 1790 ngunit ang sahod ay tumaas lamang ng 22 bahagdan.{{Sfn|Hufton|1983}} Ang ganitong mga kakapusan ay ipinagkapinsala para sa umiiral na nanunungkulang pamahalaan, dahil maraming mamamayan ang isinisisi ang pagtaas ng presyo sa kabiguan ng gobyerno na pigilan ang mga mapamsamantalang panghuhuthot na nagdulot ng pagkakaitan ng mga kapos at dukha. {{Sfn|Tilly|1983}} Ang mga salat na ani sa buong taon ng 1780, na nagtapos sa pinakamatinding taglamig sa loob ng maraming dekada noong 1788/1789, ay lumikha ng mga tagalalawigang magsasaka sa mga kanayunan na walang anumang maibebenta, at mga [[Proletariat|proletaryo]] sa lungsod na ang kakayahang bumili ay bumagsak.{{Sfn|Tilly|1983}}
Ang isa pang malaking pabigat sa ekonomiya ay utang ng himansaan. Ang mga nakaugalian na pananaw sa Himagsikang Pranses ay kadalasang iniuugnay ang pagdarahop sa pananalapi sa mga gastos ng Digmaang Anglo-Pranses noong 1778-1783 ngunit ipinapakita ng mga modernong pag-aaral sa ekonomiya na ito ay bahagyang paliwanag lamang. Noong 1788, ang tumbasan ng utang sa [[kabuuang pambansang kita]] sa France ay 55.6 bahagdan, kumpara sa 181.8% sa Britanya, at bagama't mas mataas ang mga gastos sa paghiram sa France, ang bahagdan ng kita na inilaan sa mga pagbabayad ng interes ay halos pareho lang sa bawat bansa.{{Sfn|Weir|1989}} Ang isang mananalaysay ang nagpalagay sa paghinuha na "ang antas ng utang ng estado ng Pransya noong 1788, o ang nakaraang kasaysayan nito, ay hindi maituturing na paliwanag para sa pagsiklab ng himagsikan noong 1789".{{Sfn|Weir|1989}}
[[Talaksan:Europe_1783-1792_en.png|right|thumb| Noong 1789, ang Pransiya ang pinakamataong bansa sa Europa.]]
Ang ugat ng suliranin ay nasa sistema ng pagbubuwis na ginamit para pondohan ang paggasta ng pamahalaan. Bagama't iminumungkahi madalas sa pananaliksik na ang maginoo at [[klero]] ay kadalasang hindi nagbabayad sa mga buwis, ang mas kamakailang nagawang mga pananaliksik ay nangangatwiran na ang pasanin sa buwis, sa katunayan ay naihagi nang mas pantay sa pagitan ng mga panlipunan-ekonomikong uri kaysa sa dating pagkakaunawa ngunit ang pagtatasa at pagiipon nito ay "isang sakuna". Malawak na nag-iiba ang mga singil ng buwis ay mula sa isang rehiyon patungo sa isa pa, kadalasang may kaunti o walang kaugnayan sa mga alituntuning itinakda sa mga opisyal na kautusan at nakolekta nang pabago-bago; ito ay ang "nakalilitong pagiging magulo ng sistema" na nagdulot ng kapootan sa bawat antas.{{Sfn|Chanel|2015}} Ang mga pagtatangkang gawing mas malinaw ang tuntuning sistema ay hinarangan ng mga rehiyonal na ''Parlements'' na may panupil sa patakarang pananalapi. Ang nagbungang pagkakabagabag sa harap ng malawakang paghihirap sa ekonomiya ay humantong sa pagtawag sa Estados-Heneral, na naging mapagsukdol sa pamamagitan ng pakikibaka para sa panupil ng pampublikong pananalapi. {{Sfn|Weir|1989}}
Bagaman hindi nagwalang-bahala sa pagdarahop, at handang isaalang-alang ang mga pagbabago, madalas na umatras si Louis XVI kapag nahaharap sa pagsalungat mula sa mga mapaninggal na salik sa loob ng mga maginoo.{{Sfn|Doyle|1990}} Dahil dito, ang trono at korte ay tinudla ng galit ng madla, lalo na si Reyna [[Marie Antoinette|Marie-Antoinette]], na itinuring na isang maaksayang gastador na batyaw ng Austria, at sinisi sa pagpapaalis sa mga 'mapagunlad' o 'progresibong' kagawad-bansa tulad ni Jacques Necker. Para sa kanilang mga kalaban, ang mga kaisipan ng [[Panahon ng Kaliwanagan|Kaliwanagan]] sa pagkakapantay-pantay at demokrasya ay nagbigay ng pangkaisipang balangkas para sa pakikitungo sa mga paksang ito, habang ang Himagsikang Amerikano ay nakita bilang patibay ng kanilang pasaayos na kagamitan.{{Sfn|Doyle|1990}}
== Pagdarahop ng ''Ancien Régime'' ==
=== Pagdarahop sa pananalapi ===
[[Talaksan:Parliaments_and_Sovereign_Councils_of_the_Kingdom_of_France_in_1789_(fr).png|left|thumb| Ang mga rehiyonal na mga ''Parlement'' noong 1789; matyagan ang lawak na sakop ng Parlement de Paris]]
Ang himansaan ng Pransya ay humarap sa isang sunod-sunod na mga paghihirap ukol sa laang-gugugulin noong ika-18 siglo, na pangunahing sanhi ng mga kakulangan sa istruktura sa halip na kakulangan ng mga mapagkukunan. Hindi tulad ng Britain, kung saan tinatakda ng [[Parlamento ng Gran Britanya|Parliament]] pareho ang mga paggasta at buwis, sa Pransya sinusupil ng Korona ang paggasta, ngunit hindi ang kita.{{Sfn|White|1995}} Ang mga pambansang buwis ay maaari lamang maaprubahan ng Estados-Heneral, na hindi naupo mula noong 1614; ang mga tungkulin nito ay ginamppanan ng mga rehiyonal na ''parlement'', ang pinakamakapangyarihan ay ang ''Parlement de Paris'' (tingnan ang Map).{{Sfn|Schama|1989}}
Bagama't handang pagtibayin ang buwisang isang beses, ang mga katawan na ito ay nag-aatubili na magpasa ng mga pangmatagalang hakbang. Samantala, ang pagiipon ay ginampanan ng mga pribadong indibidwal. Ito ay nagdulot ng malaking pagbawas nang kita mula sa mga opisyal na tagaipon, at bilang resulta, ang Pransiya ay nagpupumilit na bayaran ang utang nito sa kabila ng pagiging mas malaki at mas mayaman kaysa sa Britanya.{{Sfn|White|1995}} Kasunod ng bahagyang di-pagbayad ng utang noong 1770, sa loob ng limang taon ay naging balanse ang badyet salamat sa mga repormang pinasimulan ni Turgot, ang Punong-Tagasupil ng Pananalapi. Binawasan nito ang mga gastos sa paghiram ng gobyerno mula 12% bawat taon hanggang sa mas mababa sa 6%, ngunit siya ay pinaalis noong Mayo 1776 matapos makipagtalo na hindi kayang makialam ng Pransiya sa [[Digmaang Mapanghimagsik sa Amerika]].{{Sfn|White|1995}}
Dalawang kagawad-bansa ang sumunod bago ang bangkerong Suwiso na si Necker ang pumalit noong Hulyo 1777. Nagawa niyang pondohan ang digmaan sa pamamagitan ng mga pautang sa halip na buwis, ngunit ang kanyang matinding babala tungkol sa epekto sa pambansang pananalapi ay humantong sa kanyang kapalit noong 1781 ni Charles Alexandre de Calonne.{{Sfn|Hibbert|1982}} Ang patuloy na pakikialam ng Pransya sa Amerika at ang nauugnay na 1778 hanggang 1783 Digmaang Anglo-Pranses ay maaari lamang mapondohan sa pamamagitan ng pagbibigay ng malaking dami ng bagong utang ng himansaan. Lumikha ito ng malaking uring nagpapaupa na namumuhay ayon sa interes ng kanilang ari-arian, pangunahin sa kanila ang mga kasapi ng maginoong Pranses, o ang gitnang-uring nangangalakal. Noong 1785, ang pamahalaan ay naghirap upang matabunan ang mga bayarin na ito; dahil ang di-pagbayad sa utang ay negatibong makakaapekto sa karamihan ng lipunang Pranses, ang tanging ibang pagpipilian ay ang pagpapataas ng mga buwis. Nang tumanggi ang mga ''parlements'' na kolektahin ang mga ito, hinikayat ni Calonne si Louis na ipatawag ang Kalipunan ng mga Kilala, isang pampayong lupon na pinangungunahan ng nakatataas na maginoo. Sa pamumuno ni de Brienne, isang dating arsobispo ng Toulouse,{{Efn|Noong 1781, diumano'y tinutulan ni Louis na hirangin siya bilang Arsobispo ng Paris sa pangangatwiran na 'ang Arsobispo man lamang ay naniniwala sa Diyos'.{{sfn|Bredin|1988|p=42}}}} tumanggi din ang konseho na pagtibayin ang mga bagong buwis, na nangangatwiran na ito ay magagawa lamang ng mga Estate.{{Sfn|Schama|1989}}
Pagsapit ng 1788, ang kabuuang utang ng estado ay lumobo sa walang ulirang 4.5 bilyong livres. Ang humalili kay Calonne, si De Brienne ay sinubukang tugunan noong Mayo 1787 ang mga pagtatalo ukol sa laang-gugulin sa paraang hindi nagtataas ng mga buwis sa pamamagitan ng pagpapababa ng halaga sa halip; ang bunga ay di-mapigil na pamimintog ng antas ng presyo ng bilihin ng mga kalakal na nagpalala sa kalagayan ng mga magsasaka at maralitang tagalungsod.{{Sfn|Gershoy|1957}} Sa isang huling pagtatangka na lutasin ang krisis, bumalik si Necker bilang Kagawad ng Pananalapi noong Agosto 1788 ngunit hindi siya nakipagkasundo kung paano mapataas ang kita. Noong Mayo 1789, ipinatawag ni Louis ang Estados-Heneral sa unang pagkakataon sa loob ng mahigit isang daan at limampung taon.{{Sfn|Doyle|1990}}
=== Estados-Heneral ng 1789 ===
[[Talaksan:Troisordres.jpg|right|thumb| Katawawa-tawa na paglalarawan ng Ikatlong Estado na nagdadala ng Unang Estado (klero) at Ikalawang Estado (maginoo) sa likod nito]]
Ang Estatdos-Heneral ay nahahati sa tatlong bahagi: ang Una para sa mga kasapi ng klero; Pangalawa para sa maginoo; at Pangatlo para sa "pankaraniwan".{{Sfn|Hunt|1984}} Ang bawat isa ay hiwalay na nagkaupo, na nagbibigay-daan sa Una at Pangalawang Estado na lampasan ang Ikatlo, sa kabila ng kumakatawan sa mas mababa sa 5% ng populasyon, habang ang dalawa ay higit na walang bayad sa buwis.{{Sfn|Schama|1989}}
Noong halalan ng 1789, ibinalik ng Unang Estado ang 303 kinatawan, na kumakatawan sa 100,000 klerong Katoliko; halos sampung bahagdan ng mga lupain sa Pransya ay direktang pagmamay-ari ng mga indibidwal na obispo at monasteryo. Karagdagan pa dito ang mga [[pahunos]] na binabayaran ng mga magsasaka.{{Sfn|Doyle|1990}} Mahigit sa dalawang-katlo ng mga klero ang nabubuhay sa mas mababa sa 500 livres bawat taon, at kadalasang mas malapit sa mga maralitang taga-lungsod at kanayunan kaysa sa mga nahalal para sa Third Estate, kung saan ang pagboto ay limitado sa mga lalaking [[nagbabayad ng buwis]] na Pranses, na may edad na 25 o tapos na.{{Sfn|Schama|1989}} Bunga nito, kalahati ng 610 na kinatawan na nahalal sa Ikatlong Estado noong 1789 ay mga abogado o lokal na may katungkulan, at halos isang ikatlong bahagdan nito ay binubuo ng mga negosyante, habang limampu't isa ang mayayamang may-ari ng lupa.{{Sfn|Doyle|1990}}
Ang Ikalawang Estado ay naghalal ng 291 na kinatawan, na kumakatawan sa humigit-kumulang 400,000 lalaki at babae, na nagmamay-ari ng humigit-kumulang 25 bahagdan ng lupain at tumitipon at ng mga pampanginoong paningil, at bayad-upahan mula sa kanilang mga nangungupahan. Katulad ng klero, hindi ito isang nagkaisang katawan, at ito'y nahahati sa ''noblesse d'épée'', o ang sinaunang aristokrasya, at ''noblesse de robe'' . Ang huli ay nagmula sa ranggo mula sa hudisyal o administratibong mga katungkulan at malimit na mga masisipag na propesyonal, na nangingibabaw sa mga panrehiyong ''parlement'' at madalas ay masidhing mapaninggil sa panlipunang mga paksa.{{Sfn|Schama|1989}}
[[Talaksan:David - Emmanuel Joseph Sieyès.png|left|thumb| Si Abbé Emmanuel Joseph Sieyès, na nagmungkahi na ang Ikatlong Estado ay tumindig at bumukod upang buuin ang sarili nito lamang bilang ang Pambansang Kalipunan]]
Upang tulungan ang mga sugong-kinatawan, bumuo at pumuno ang bawat rehiyon ang isang talaan ng mga kairingan, na kilala bilang ''Cahiers de doléances.''{{Sfn|Frey|Frey|2004}} Bagama't naglalaman ang mga ito ng mga kaisipan na tila masukdol o radikal ilang buwan lamang ang nakalipas, karamihan ay sumuporta sa monarkiya, at ipinapalagay na ang Estados-Heneral ay sasang-ayon sa mga reporma sa pananalapi, sa halip na pangunahing pagbabago sa saligang-batas. {{Sfn|Doyle|2001}} Ang pag-alis ng pagsensura sa mga palimbagan ay nagbigay-daan sa malawakang pamamahagi ng mga pampulitikang sulatin, karamihan ay isinulat ng mga liberal na kasapi ng aristokrasya at itaas panggitnang-uri.{{Sfn|Neely|2008}} Si Abbé Sieyès, isang tagaisip pulitikal at pari na inihalal sa Ikatlong Estado, ay nangatuwiran na dapat itong unahin kaysa sa iba pang dalawa dahil ito ay kumakatawan sa 95 bahagdan ng dami ng mamamayan.{{Sfn|Furet|1995}}
Ang Estatados-Heneral ay nagpulong sa Menus-Plaisirs du Roi noong Mayo 5 1789, malapit sa [[Palasyo ng Versailles]] sa halip na sa Paris. Binigyang kahulugan ng madla ang pagpili ng lugar ng kaganapan bilang isang pagtatangkang masupil ang kanilang mga pagtatalo. Gaya ng nakaugalian, ang bawat Estado ay nagtipun-tipon sa magkahiwalay na mga silid, na ang mga muwebles at palamuti pati mga seremonya ng pagbubukas ay sadyang binibigyang-diin ang kataasan ng Una at Pangalawang Estado. Iginiit din nila na ipatupad ang panuntunan na ang mga may-ari lamang ng lupa ang maaaring maluklok bilang mga kinatawan para sa Ikalawang Estado, at sa gayon ay ibinukod at di-naksasama ang napakapopular na Comte de Mirabeau.{{Sfn|Schama|1989}}
[[Talaksan:Estatesgeneral.jpg|right|thumb| Pagpupulong ng Estados-Heneral noong Mayo 5 1789 sa Versailles]]
Dahil ang hiwalay na mga kapulungan ay nangangahulugan na ang Ikatlong Estado ay maaaring palaging matatalo sa botohan ng dalawang iba, sinikap ni Sieyès na pagsamahin ang tatlo. Ang kanyang pamamaraan ay kailanganin na ang lahat ng mga kinatawan ay pagtibayin ng kabuoang Estados-Heneral, sa halip na ang bawat Estado ay magpapatunay ng sarili nitong mga kasapi. Dahil nangangahulugan ito ng pagkalehitimo ng mga kinatawan na nagmula sa Estados-Heneral, kailangan nilang magpatuloy sa pag-upo bilang isang katawan.{{Sfn|Hibbert|1982}} Pagkatapos ng pinalawig na kawalang-kilos, noong Hunyo 10 ang Ikatlong Estado ay nagpatuloy sa pagpatibay at pagpatunay ng sarili nitong mga kinatawan, isang hakbang na natapos noong Hunyo 17. Makalipas ang dalawang araw, sinamahan sila ng mahigit isandaang kasapi ng Unang Estado, at ipinahayag nila ang kanilang sarili bilang [[Pambansang Kapulungan]] . Ang natitirang mga kinatawan mula sa iba pang dalawang Estado ay pinaanyayahan na sumali, ngunit nilinaw ng Kapulungan na nilalayon nilang gumawa ng batas na mayroon man o wala ang kanilang pagtulong.{{Sfn|Schama|1989}}
Sa pagtatangkang pigilan ang pagpupulong ng Pambansang Kapulungan, inutusan ni Louis XVI ang ''Salle des États'' na ito'y isara, at sinabing kailangan itong maghanda para sa isang talumpating panghari. Noong Hunyo 20, nagpulong ang Kapulungan sa isang tennis court sa labas ng Versailles at nanumpa na hindi humawan at magkakawatak-watak hangga't hindi napagkasunduan ang isang bagong saligang-batas. Bumuhos ang paghatid ng kalatas ng pagkatig mula sa Paris at iba pang mga lungsod; pagsapit ng Hunyo 27, sinamahan na sila ng karamihan ng Unang Estado, kasama ang apatnapu't pitong kasapi ng Pangalawang Estado, at umatras si Louis.{{Sfn|Schama|1989}}
== Konstitusyonal na monarkiya (Hulyo 1789 – Setyembre 1792) ==
=== Paglansag ng ''Ancien Regime'' ===
Kahit na ang mga limitadong mga pagbabago at repormang ito ay hindi sumang-ayon kay Marie Antoinette at sa nakababatang kapatid ni Louis na Comte d'Artois; sa kanilang payo, itiniwalag muli ni Louis si Necker bilang punong kagawad noong Hulyo 11.{{Sfn|Schama|1989}} Noong Hulyo 12, ang Pambansang Kapulungan ay pumasok sa isang walang tigil at mahaba na pagpupulong-talakayan pagkatapos kumalat ang mga alingawngaw na pinaplano ni Louis na gamitin ang [[Guwardiyang Suwisa]] upang sapilitan itong isara sa paggamit ng karahasan. Nagdala ang balita na ito ng dagsa ng mga umpukan ng mamamayan na nagprotesta sa mga lansangan, at ang mga piling-hukbong rehimyento ng ''Gardes Françaises'' ay tumanggi na ipakalat sila.{{Sfn|Schama|1989}}
Sa ika-14, marami sa mga sundalong ito ang sumama sa mga dagsang mandurumog sa pagsalakay sa Bastille, isang muog-tanggulan ng hari na may malalaking imbak ng mga armas at balang-pulbura. Sumuko ng gubernador nito, si Bernard-René de Launay, pagkatapos ng maraming oras na pakikipaglaban na ikinasawi ng 83 na umatake. Dinala siya ''Hôtel de Ville'', pinatay, at ang kanyang ulo ay sinibat sa sa isang tulos, at ipinarada sa mga kalye ng lungsod. Pagkatapos, giniba ng dagsa ng mamamayan ang muog-tanggulan sa napakaikling panahon. Bagama't nabali-balitaang humahawak ito ng maraming bilanggo, pito lamang ang nadatnang hawak ng Bastille: apat na manghuhuwad, dalawang maginoo na ikinulong dahil sa "imoral na pag-uugali", at isang pinaghihinalaan sa pagpaslang. Gayunpaman, bilang isang makapangyarihang sagisag ng ''[[Ancien Régime]]'', ang pagkawasak nito ay itinuturing na isang pagtatagumpay, at ang [[Araw ng Bastille]] ay ipinagdiriwang pa rin taun-taon.{{Sfn|Schama|1989}} Ang pagbagsak nito ay itinuturing ng ilan sa kalinangang Pranses bilang hudyat ng simula ng Himagsikan.{{Sfn|Davidson|2016}}
[[Talaksan:Prise_de_la_Bastille.jpg|right|thumb| The Ang Pagsalakay sa Bastille noong Hulyo 14 1789; ang tanyag na sagisag na kaganapan ng buong Himagsikan, na ginugunita pa rin bawat taon bilang [[Araw ng Bastille]] ]]
Napangamba sa pagkamaari na buong mawalan ng kakayanang panupil sa kabisera, hinirang ni Louis ang Marquis de Lafayette na punong tagautos ng [[Pambansang Pananggol]], kasama si Jean-Sylvain Bailly bilang pinuno ng isang bagong-tayong pangangasiwa na kilala bilang [[Komyun sa Paris (Rebolusyong Pranses)|Commune]] . Noong Hulyo 17, binisita ni Louis ang Paris na kasama ng 100 mga kinatawan, kung saan siya ay binati ni Bailly at tinanggap ang isang tatlong-kulay na cockade sa malakas na pagpapalakpak. Gayunpaman, malinaw na ang kapangyarihan ay lumipat mula sa kanyang korte; tinanggap siya bilang 'Louis XVI, ama ng mga Pranses at hari ng isang malayang sambayanan.'{{Sfn|Schama|1989}}
Ang panandaliang pagkakaisa na ipinatupad sa Pambansang Kapulunagn sa pamamagitan ng isang karaniwang banta ay mabilis na nawala. Nagtalo ang mga kinatawan sa kung ano ang dapat na anyo ng saligang-batas, habang ang nanunungkulang lungsudning ay mabilis na nanghina. Noong Hulyo 22, ang dating Kagawad ng Pananalapi na si Joseph Foullon at ang kanyang anak ay kinuyog mandurumog na daluhunging taga-Paris, at hindi ito napigilan ni Bailly o Lafayette. Sa mga kanayunan, ang ligaw na alingawngaw at matinding silakbo sa takot ng mga mamamayan ay nagbunga sa pagkabuo ng mga hukbong-mamamayan at isang pangsakang pag-aalsa na kilala bilang ''la Grande Peur'' . {{Sfn|Hibbert|1982}} Ang panlulupaypay at pagkawasak ng tuntunin ng batas at kaayusan, at ang madalas na pagsalakay sa mga ari-arian ng mga maginoo ay nagbunsod sa karamihan ng mga maginoo na tumakas sa ibang bansa. Sa kanilang pagdayo, pindohan nila ang mga isig sa loob ng Pransiya na ibig bumalik sa dating kailralan, at hinimok din nila ang mga monarko sa ibang bansa na suportahan ang salungat-himagsikan.{{Sfn|Lefebvre|1962}}
Bilang ganti, inilathala ng Pambansang Kalipunan ang mga [[Atas Agosto|Atas Agusto]], na naglansag ng pyudalismo at iba pang pribilehiyong hawak ng mga maginoo, lalo na ang kawalan ng buwis. Ilan pang mga kautusan ang pagkakapantay ng lahat sa harap ng batas, ang pagbubukas ng pampublikong panunungkulan sa lahat, ang kalayaan sa pagsamba at pananampalataya, at pagpapawalang-bisa ng mga naiibang pribilehiyong hawak ng mga lalawigan at bayan. {{Sfn|Lefebvre|1962}} Mahigit sa dalawamput-limang bahagdan ng lupang maaararo sa Pransiya ang napapasailalim sa [[manoryalismo]], na nagbigay ng karamihan sa kita para sa malalaking may-ari ng lupa. Ipinasawalang-bisa ang mga ito, kasama ang mga [[pahunos]] sa simbahan. Ang nilalayon ay para sa mga nangungupahan na magbayad ng uyan para sa mga kawalan na mga ito, ngunit ang karamihan ay tumanggi na sumunod at ang tungkuling ito ay pinawalang-bisa noong 1793.{{Sfn|Forster|1967}}
Sa pagpatigil ng 13 rehiyonal na mga ''parlement'' noong Nobyembre, ang mga pangunahing pantayong haligi ng lumang rehimen ay nawala sa hindi pa apat na buwan. Sa gayon, mula sa unang yugto nito, ang Himagsikan ay nagpakita ng mga palatandaan ng pagiging masukdol o radikal ; ang nanatiling hindi malinaw ay ang na sigmo ng saligang batas upang gawing lapat panangkap ang mga layunin.{{Sfn|Furet|Ozouf|1989}}
=== Paglikha ng bagong saligang-batas ===
Sa tulong ni [[Thomas Jefferson]], na sa panahong iyon ay embahador ng Amerika sa Pransiya, naghanda si Lafayette ng isang bbalangkas na saligang-batas na kilala bilang [[Pamamahayag ng Karapatan ng Tao at ng Mamamayan]], na kahawig sa ilan sa mga probisyon ng Pamamahayag ng Kasarinlan. Gayunpaman, walang pinagkasunduan ang Pransiya sa gampanin ng Korona, at hanggang sa nalutas ang katanungan na ito, walang may kakayahan upang lumikha ng mga institusyong pampulitika. Nang iharap ang balangkas ng saligang-batas sa lupon ng mga mambabatas noong Hulyo 11, tinanggihan ito ng mga pragmatista tulad ni Jean Joseph Mounier, Pangulo ng Asembleya, na may pangamba sa paglikha ng mga pag-asa na hindi maibibigay. {{Sfn|Schama|1989}}
[[Talaksan:Declaration_of_Human_Rights.jpg|left|thumb| Ang [[Pamamahayag ng Karapatan ng Tao at ng Mamamayan]] noong Agosto 26, 1789]]
Matapos pamatnugutan ni Mirabeau, inilathala ito noong 26 Agosto bilang tuntuning pahayag.{{Sfn|Baker|1995}} Naglalaman ito ng mga probisyon na itinuturing na masukdol sa anumang lipunang Europeo, lalo pa noong 1789 France, at habang patuloy na pinagtatalunan ng mga mananalaysay ang pananagutan para sa mga pagbaybay sa mga pananalita nito, karamihan ay sang-ayon na sa katotohanan to ay isang tipon ng maraming may-akda. Bagama't gumawa si Jefferson ng malaking ambag sa balangkas ni Lafayette, siya mismo ay kinikilala ang kanyang utang-kaisipan kay [[Montesquieu]], at ang huling burador ay may malaking pagkakaiba.{{Sfn|Ludwikowski|1990}} Ang Pranses na mananalaysay na si Georges Lefebvre ay nangangatwiran na kasama ng pag-aalis ng pribilehiyo at [[Piyudalismo|pyudalismo]], ito ay "sumasalungguhit ng pagkakapantay-pantay sa paraang hindi ginawa ng (Amerikanong Pamamahayag ng Kasarinlan)".{{Sfn|Lefebvre|1962}}
Higit sa lahat, magkaiba ang layunin ng dalawa; Nakita ni Jefferson ang [[Saligang Batas ng Estados Unidos]] at Bill of Rights bilang pag-aayos ng sistemang pampulitika sa isang tiyak na punto ng panahon, na sinasabing 'wala silang orihinal na kaisipan...ngunit ipinahayag ang kaisipang Amerikano' sa yugtong iyon. {{Sfn|Jefferson|1903}} Ang 1791 Pranses na Saligan Batas ay tiningnan bilang isang panimulang punto, ang Pamamahayag ng Karapatan ay nagbibigay ng isang pangitaing hangarin, isang pangunahing pagkakaiba sa pagitan ng dalawang Himagsikan. Naka-ugnay bilang panimulang pambungas sa Saligang Batas ng Pransiya ng 1791, at ng 1870 hanggang sa 1940 Ikatlong Republikang Pranses ito ay isinama sa kasalukuyang Salihang Batas ng France noong 1958. {{Sfn|Fremont-Barnes|2007}}
Nagpatuloy ang mga talakayan. Si Mounier, na tinutulungan ng mga mapaninggal tulad ni Gérard de Lally-Tollendal, ay nagnanais ng isang sistemang bikameralidad, na may mataas na kapulungan na hinirang ng hari, na magkakaroon ng karapatan sa pag-beto. Noong ika-10 ng Setyembre, tinanggihan ito ng mayorya na pinamumunuan nina Sieyès at Talleyrand pabor sa isang pagpupulong, habang pinanatili lamang ni Louis ang isang " [[Beto|pansumansalang veto]] "; nangangahulugan ito na maaari niyang ipagpaliban ang pagpapatupad ng isang batas, ngunit hindi ito hadlangan. Sa batayan na ito, isang bagong lupon ang ipinatawag upang magkasundo sa isang saligang-batas; ang pinakapinagtatalunan na paksa ay ukol sa ang [[pagkamamamayan]], na nauugnay sa katanungan tungkol sa balanse sa pagitan ng mga pansariling karapatan at tungkulin. Sa huli, ang 1791 Saligang Batas ay nagtatangi sa pagitan ng 'mga tahas na mamamayan' na humahawak na mga karapatang pampulitika, na tinukoy bilang mga lalaking Pranses na higit sa 25 taong gulang, na nagbabayad ng mga direktang buwis na katumbas ng tatlong araw na paggawa, at 'mga balintiyak na mamamayan', na tasado at natakdaan sa 'mga karapatang sibil'. Dahil dito, hindi ito ganap na tinanggap ng mga masukdol na radikal sa Samahang Jacobin.{{Sfn|Ludwikowski|1990}}
[[Talaksan:Sansculottes.jpg|right|thumb| Mga ''sans-culottes'', mga manggagawa ng lungsod ng Paris, 1789]]
Nagdulot ang mga kakulangan sa pagkain at ang lumulubhang katayuan ng ekonomiya ng pagkabigo sa kakulangang pag-unlad, at ang uring manggagawa sa Paris, na tinaguriang "mga walang-salawal" o ''sans-culottes'', ay naging lalong hindi mapakali. Humantong ito sa huling bahagi ng Setyembre, nang ang Rehimiyentong Flandes ay dumating sa Versailles upang palakasin ang Panharing Taliba, at alinsunod sa nakaugaliang pagsasanay ay tinanggap ng isang pormal na piging. Ang popular na galit ay pinalakas ng mga paglalarawan ng press tungkol dito bilang isang 'masibang kahalayan, at sinasabing ang tatlong-kulay na cockade ay pinahamak. Itinuring ang pagdating ng mga hukbong ito bilang isang pagtatangka na takutin ang Pambansang Kapulungan.{{Sfn|Schama|1989}}
Sa Oktubre 5 1789, nagtipon ang mga dagsa ng kababaihan sa labas ng Hôtel de Ville, sa panhihimok ng pagkilos na bawasan ang mga halaga ng bilihin, at pagbutihin ang mga panustos ng tinapay. {{Sfn|Doyle|1990}} Ang mga protestang ito ay mabilis na naging politikal, at pagkatapos kunin ang mga armas na nakaimbak sa Hôtel de Ville, humigit-kumulang 7,000 ang nagmartsa sa Versailles, kung saan sila ay pumasok sa Kapulungan upang iharap ang kanilang mga hinaing. Sinundan sila ng 15,000 kasapi ng Pambansang Pananggol sa ilalim ni Lafayette, na sinubukan silang himukon upan tumigil, ngunit nagutos nang naging malinaw na aalis sila kung hindi niya pagbibigyan ang kanilang kahilingan. {{Sfn|Schama|1989}}
Sa pagdating ng Pambansang Pananggol noong gabing iyon, nagmungkahi si Lafayette kay Louis na ang kaligtasan ng kanyang pamilya ay nangangailangan ng kanilang paglipat sa Paris. Kinaumagahan, pumasok ang ilan sa mga nagprotesta sa mga silid ng hari, na hinahanap si Marie Antoinette, na nakatakas. Hinalughog nila ang palasyo, napatay ang ilang guwardiya. Bagaman ang sitwasyon ay nanatiling tensiyonado, sa kalaunan ay naibalik ang kaayusan, at ang Royal family at Assembly ay umalis patungong Paris, na sinamahan ng Pambansang Pananggol.{{Sfn|Doyle|1990}} Sa pagpapahayag sa kanyang pagtanggap sa mga Atas Agosto at Pamamahayag ng Karapatan, nangako si Louis sa katapatan sa [[monarkiyang konstitusyonal]], at ang kanyang tungkuling titulo ay binago mula sa 'Hari ng Pransiya' patungo sa 'Hari ng mga Pranses'. {{Sfn|Schama|1989}}
=== Himagsikan at ang simbahan ===
Nangangatwiran ang mananalaysay na John McManners na "sa ika-labingwalong siglo ng Pransiya, ang trono at altar ay karaniwang binabanggit na tila nasa malapit na pagkakaanib; ang kanilang sabay na pagbagsak ... sa isang araw ay magbibigay ng huling patibnay ng kanilang pag-iral pakikipagtutulungan." Ang isang mungkahi ay tumuturo na pagkatapos ng isang siglo ng pagkakausig, ang ilang [[Huguenot|Protetanteng Pranses]] ay matahas na tumaguyod at tumulong sa isang rehimeng laban sa mga Katoliko, isang hinanakit na pinalakas ng mga nag-iisip ng Panahon ng Kaliwanagan kagaya ni [[Voltaire]].{{Sfn|Censer|Hunt|2001}} Isinulat ng pilosopo na si [[Jean-Jacques Rousseau]] na ito ay "hayag na salungat sa batas ng kalikasan ... na ang kaunting bilang ng mga tao ay nagpapakataba sa kanilang sariling lalamunan sa kalabisan, habang ang nagugutom na karamihan ay nahantong sa kakapusan ng mga pangangailangan."{{Sfn|Hunt|Martin|Rosenwein|2003}}
[[Talaksan:Decret_de_l'Assemblée_National_qui_supprime_les_Ordres_Religieux_et_Religieuses.jpg|right|thumb| Sa katawa-tawang paglalarawan na ito, tinatamasa ng mga monghe at madre ang kanilang bagong kalayaan pagkatapos ng atas noong Pebrero 16, 1790.]]
Nagdulot ang Himagsikan ng pagkalaki-laki na paglipat ng kapangyarihan mula sa Simbahang Katoliko patungo sa himansaan o estado. Bagama't ang lawak ng paniniwala sa relihiyon ay isang katanungan, ang pag-aalis ng pagpaparaya para sa mga kaunting pananampalataya ay nangahulugan na noong 1789 ay ang pagiging Pranses ay katumbas na nangangahulugan din nang pagiging Katoliko.{{Sfn|Betros|2010}} Ang simbahan ay ang pinakamalaking katawan na nagmamay-ari ng lupa sa Pransiya, na sumusupil sa halos sampung bahagdan ng lahat ng pagmamay-aring lupa at napataw na [[pahunos]], isang bahagdang sampu na buwis sa kita ng mga mamamayan, na natitipon mula sa mga magsasaka sa anyo ng mga naaning pananim. Bilang kapalit, nagbigay ang simbahan ng kaunting antas ng tulong sa lipunan.{{Sfn|Censer|Hunt|2001}}
Pinawi ng mga atas ng Agosto ang mga pahunos, at noong ika-2 ng Nobyembre, sinamsam ng Pambansang Kalipunan ang lahat ng ari-arian ng simbahan, at ang halaga ng kayamanang ito ay ginamit upang patibayin ang isang bagong salaping papel na kilala bilang mga ''assignat.'' Bilang kapalit, inako ng estado ang mga katungkulan tulad ng pagbabayad sa mga klero at paglingap sa mga dukha, mga may sakit, at mga ulila.{{Sfn|McManners|1969}} Noong Pebrero 13, 1790, ang mga relihiyosong orden at monasteryo ay binuwag, habang ang mga monghe at madre ay hinimok na bumalik sa pribadong buhay.{{Sfn|Censer|Hunt|2001}}
Ginawa silang mga empleyado ng estado sa bisa ng Saligang Batas Sibil ng Klerigo noong Hulyo 12, 1790, at gayundin itinakda ang bayaran ng suweldo at isang pamamaraan sistema para sa paghalal ng mga pari at obispo. Tinutulan ito ni [[Papa Pío VI|Papa Pius VI]] at ng maraming Katolikong Pranses dahil itinanggi nito ang awtoridad ng [[Papa]] sa Simbahang Pranses. Noong Oktubre, tatlumpung [[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] ang naghain ng isang pamamahayag nasulat na tumuligsa sa batas, na lalong nagpasidhi sa pagsasalungat. {{Sfn|Shusterman|2013}}
Nang ang mga klero ay kinailangang manumpa ng katapatan sa Konstitusyon ng Sibil noong Nobyembre 1790, hinati nito ang mga kasapi simbahan sa pagitan ng dalawamput-apat na bahagdan na sumunod sa bagong patakaran, at ang karamihang klero na tumanggi.{{Sfn|Kennedy|1989}} Pinatigas nito ang popular na pagtutol laban sa panghihimasok ng estado, lalo na sa námihasang na mga lugar na Katoliko tulad ng [[Normandiya|Normandy]], Brittany at Vendée, kung saan iilan lamang ang mga pari na nanumpa, at ang karamihang mamamayang sibilyan ay tumalikod sa himagsikan.{{Sfn|Shusterman|2013}} Ang bunga ay pamumuno ng estado sa pag-usig sa mga "sutil na klero", marami sa kanila ay pinilit na ipinatapon, pinalayas, o pinaslang.{{Sfn|Censer|Hunt|2001}}
=== Pampulitikang pagkakahati-hati ===
Ang yugto mula Oktubre 1789 hangang tagsibol ng 1791 ay karaniwang tinuturing panahon ng himaymay at katiwasayan, kung kailan ang ilan sa pinakamahalagang pagbabagong pambatas ang naisakatuparan. Habang tiyak naman na totoo, maraming mga pook sa kalalawiganan ang nakaranas ng labanan tungkol sa mulaan ng lehitimong kapangyarihan, lalo na sa mga lugar kung saan ang mga opisyal at nanungkulan ng ''Ancien Régime'' ay naiwaksi, ngunit ang mga bagong panlipunang banghay ay hindi pa naisaayos. Ang suliranin na ito ay hindi gaanong halata sa Paris, dahil ang pagkabuo ng Pambansang Pananggol ay ginawa ito na pinakamahusay na nababantayang lungsod sa Europa, ngunit ang kumakalat na kaguluhan sa mga lalawigan tiyak na nakaapekto sa mga kasapi ng Pambansang Kapulungan.{{Sfn|Scott|1975}}
[[Talaksan:Federation.jpg|left|thumb| Ipinagdiwang ang ''Fête de la Fédération'' noong 14 Hulyo 1790, na gumunita sa pagkatatag ng konstitusyonal na monarkiya.]]
Lumikha ng mayorya ang mga gitnaan (''centrist'') na pinamumunuan nina Sieyès, Lafayette, Mirabeau at Bailly sa pamamagitan ng pagpanday ng pagkasundo-sundo sa mga tagasuporta ng monarkiya (''monarchien'') tulad ng Mounier, at mga independyente kabilang sina Adrien Duport, Barnave at Alexandre Lameth. Sa isang dulo ng pampulitikang gradasyon o espektro, tinuligsa ng mga reaksyunaryo tulad nina Cazalès at Maury ang Himagsikan sa lahat ng anyo nito, samantala nasa kabilang dako ng espektro ang mga ekstremista tulad ni [[Maximilien de Robespierre|Maximilien Robespierre]]. Nakakuha siya, at si Jean-Paul Marat ng lumalakas na suporta para sa pagsalungat sa pamantayan para sa 'tahas na mga mamamayan', na nag-alis ng karapatan sa karamihan ng proletaryo ng Paris. Noong Enero 1790, sinubukan ng Pambansang Pananggol na dakpin si Marat para sa pagtuligsa kina Lafayette at Bailly bilang 'mga kaaway ng sambayanan'.{{Sfn|Schama|1989}}
Noong 14 Hulyo 1790, ginanap ang mga pagdiriwang sa buong Pransiya bilang paggunita sa pagbagsak ng Bastille, at ang mga kalahok na nanunumpa ng katapatan sa 'bansa, ang batas, at ang hari.' Ang ''Fête de la Fédération'' (Piyesta ng Pederasyon) sa Paris ay dinaluhan ni Louis XVI at ng kanyang pamilya, kasama si Talleyrand na nagdaos ng [[Misa|pagmimisa]]. Sa kabila ng pagpapakitang ng pagkakaisa nito, ang Pambansang Kapulungan ay unti-unti nahati, habang ang mga panlabas na mga pangkat tulad ng Kaniigang Paris at Pambansang Pananggol ay nakipagtagisan para sa kapangyarihan. Isa sa pinakamahalaga ay ang Samahang Jacobin; nagsimula bilang isang pagtitipon o forum para sa pangkalahatan at pampublikong pakikipagtalo at talakayan, ngunit noong Agosto 1790 mayroon na itong mahigit 150 kasapi, nahati sa iba't ibang paksyon.{{Sfn|Schama|1989}}
Nagpatuloy ang Pambansang Kapulungan sa pagbuo ng mga bagong institusyon; noong Setyembre 1790, inalis ang mga rehiyonal namga ''Parlements,'' at ang kanilang mga legal na tungkulin ay pinalitan ng isang bagong may kasarinlang hudikatura, na may mga paglilitis sa hurado para sa mga kasong kriminal. Gayunpaman, ang mga katamtamang kinatawan ay hindi mapalagay sa mga popular na kahilingan at hinaing para sa pangkalahatan na karapatan upang humalal, mga kapisanan ng manggagawa, at abot-kayang tinapay. Sa taglamig ng 1790 at 1791, nagpasa sila ng isang serye ng mga hakbang na nilayon upang wakasan ang popular na kasukdulan o radikalismo. Kabilang dito ang pagbubukod ng mga mas mahihirap na mamamayan mula sa Pambansang Pananggol, mga pagtatakda upang limitahan sa paggamit ng mga petisyon, paskil at talastasan, at ng Hunyo 1791 ang Batas Le Chapelier ay sumawata sa mga samahang kalakalan at anumang anyo ng samahan o kapisanan ng mga manggagawa.{{Sfn|Tackett|2003}}
Ang kinámihasnán na isig para sa pagpapanatili ng batas at kaayusan ay ang hukbong sandatahan, na lalong nahati sa pagitan ng mga opisyal, karamihan sa kanila ba nagmula sa mga maginoo, at mga ordinaryong sundalo. Noong Agosto 1790, pinigilan ng loyalistang si Heneral Bouillé ang isang seryosong pag-aalsa kay Nancy; bagama't binati ng Kalipunan, binatikos siya ng mga radikal na Jacobin dahil sa matinding kalupitan ng kanyang mga kilos. Nangangahulugan na ang lumalagong kaguluhan na maraming propesyonal na opisyal ang umalis o dumayo sa ibang bansa, na lalong nagpahina sa institusyon.{{Sfn|Doyle|2009}}
=== Varennes at kasunod ===
Hinawakan sa Tuileries Palace sa ilalim halos pagkakabilanggo sa sariling bahay, si Louis XVI ay hinimok ng kanyang kapatid na lalaki at asawa na muling igiit ang kanyang kasarinlan sa pamamagitan ng pakikikanlong kay Bouillé, na nakakuta sa Montmédy kasama ang 10,000 sundalo na itinuturing na tapat sa Korona.{{Sfn|Price|2003}} Umalis sa palasyo na nagbabalatkayo ang pamilya noong gabi ng Hunyo 20, 1791. Kinabukasan, nakita at nakilala si Louis nang dumaan siya sa Varennes, at dinampot sila at dinala pabalik sa Paris. Ang tangkang pagtakas ay nagkaroon ng malalim na epekto sa pananaw ng publiko. Dahil malinaw na si Louis ay naghahanap ng kanlungang matataguan sa Austria, ang Pambansang Kalipunan ngayon ay humingi ng mga panunumpa ng katapatan sa rehimen, at nagsimulang maghanda para sa digmaan, habang ang katatakutan sa 'mga batyaw at mga taksil' ay naging malaganap. {{Sfn|Tackett|2003}}
[[Talaksan:Retour_Varennes_1791.jpg|right|thumb| Pagkatapos madampot sa Paglikas patungong Varennes ; ang maginoong pamilya ay inihatid pabalik sa Paris]]
Sa kabila ng mga masidhing panawagan na palitan ang monarkiya ng isang republika, napanatili ni Louis ang kanyang katayuan, ngunit sa pangkalahatan ay itinuturing na may matinding paghihinala at pinilit siyang na manumpa ng katapatan sa saligang-batas. Ang isang bagong batas ay nagsasaad na ang pagbawi sa sumpang ito, ang pakikipagdigma sa bansa, o pagpapahintulot sa sinuman na gawin ito sa kanyang pangalan ay ituturing na pagbibitiw o pagwaksi. Gayunpaman, naghanda ng petisyon ang mga radikal na pinamumunuan ni Jacques Pierre Brissot ay na humihingi sa kanyang pagpapatalsik, at noong ika-17 ng Hulyo, isang napakalaking madla ng mga tao ang nagtipon sa Champ de Mars upang lagdaan ito. Sa pangunguna ni Lafayette, inutusan ang Pambansang Pananggol na "panatilihinang kaayusan ng publiko" at tinugunan nila ang pamamato sa pamamagitan ng pagpapaputok sa mga tao, na ikinamatay ng 13-50 katao.{{Sfn|Tackett|2004}}
Winasak ng lubos ng pamumuksa ang karangalan ni Lafayette; tumugon ang mga nanunungkulan sa pamamagitan ng pagsasara ng mga radikal na samahan at pahayagan, habang ang kanilang mga pinuno ay nagpatapon o nagtatago, kasama na si Marat. {{Sfn|Conner|2012}} Noong Agosto 27, inilabas ni Emperor Leopold II at Frederick William II ng Prussia ang Pagpapahayag ng Pillnitz na nagpahayag ng kanilang ibig pagtulong kay Louis, at nagpapahiwatig ng pakanang lusubin ang Pransiya para sa kanya. Ngunit, sa katotohanan, ang pagpupulong sa pagitan nina Leopold at Frederick ay pangunahing talakayin ang mga Partisyon ng Poland ; ang Deklarasyon ay nilayon upang bigyang-kasiyahan ang Comte d'Artois at iba pang mga French emigrés - ngunit ang bantang ito ay nagdulot ng masigasig na pagtulong ng mga mamamayan sa likod ng rehimen.{{Sfn|Soboul|1975}}
Alinsunod sa kilos na iminungkahi ni Robespierre, pinagbawalan ang mga kasalukuyang kinatawan sa mga halalan na ginanap noong unang bahagi ng Setyembre para sa Kalipunang Mambabatas Pranses . Bagama't si Robespierre ay isa rin sa mga hindi kasama, ang kanyang mga kasapi sa mga samahan ay nagbigay sa kanya ng kapangyarihang politikal na na wala sina Lafayette at Bailly, na parehong nagbitiw ayon sa pagkakabanggit bilang pinuno ng Pambansang Pananggol at ng Paris Commune. Ang mga bagong batas ay tinipon sa 1791 Saligang Batas, at inihain kay Louis XVI, na nangako na ipagtanggol ito "mula sa mga kaaway sa loob at labas ng bansa". Noong ika-30 ng Setyembre, ang Pagtitipong Manghahalal (Constituent Assembly) ay binuwag, at ang Kalipunang Mambabatas ay nagpulong sa kinabukasan. {{Sfn|Lefebvre|1962}}
=== Pagbagsak ng monarkiya ===
Ang Kalipunang Mambabatas ay ay madalas na itinatakwil ng mga mananalaysay bilang isang hindi mahusay na katawan, na napilitang makipagkasundo sa mga pagkakahati sa gampanin ng monarkiya na pinalala ng pagsalungat ni Louis sa mga hangganan sa kanyang mga kapangyarihan at mga pagtatangka na baligtarin ang mga ito gamit ang tulong-panlabas.{{Sfn|Lyons|1975}} Ang paghihigpit sa prangkisa sa mga nagbayad ng pinakamababang halaga ng buwis ay nangangahulugan lamang ng 4 na milyon lamang sa 6 milyong Pranses na mahigit 25 ang nakaboto. Ibinukod rin nito ang mga ''sans culottes'' o uring manggagawang tagalungsod, na unti-unting tinanaw ang bagong rehimen na hindi nakatutugon sa kanilang mga kairingan para sa tinapay at trabaho.{{Sfn|Mitchell|1984}}
Nangahulugan ito na ang bagong saligang-batas ay sinalungat ng mga mahahalagang salik sa loob at labas ng Kalipunan, na siya rin mismong nahati sa tatlong pangunahing grupo. 245 miyembro ay kaanib sa samahang ''Feuillants'' ni Barnave, mga konstitusyonal-monarkista na sa kanilang pananaw na ang Himagsikan ay sapat na ang narating, habang ang isa pang 136 ay tagakaliwang Jacobin na tagakatig sa isang republika, na pinamumunuan ni Brissot at karaniwang tinatawag bilang ''Brissotins''.{{Sfn|Schama|1989}} Ang natitirang 345 ay kabilang sa ''La Plaine'', isang paksyong nangingitna at na nagpalipat-lipat ng mga boto depende sa paksa; marami sa kanila ang nagbahagi ng mga paghihinala ng ''Brissotins'' tungkol sa panunumpa ni Louis sa Himagsikan. {{Sfn|Schama|1989}} Matapos opisyal na tanggapin ni Louis ang bagong Konstitusyon, isang tugon ang naitala bilang " ''Vive le roi, s'il est de bon foi!'' ", o "Mabuhay ang hari – kung tutuparin niya ang kanyang salita".{{Sfn|Thompson|1932}}
Bagama't kakaunti lamang, ang panupil ng mga ''Brissotins'' sa mga mahalagang lupon ay nakapahintulot sa kanilang tumuon sa dalawang paksa, parehong nilalayon na ilarawan si Louis bilang salungat sa Himagsikan sa pamamagitan ng pag-udyok sa kanya sa paggamit ng kanyang kapangyarihang beto. Ang una ay ukol sa mga humayong maginoo at dating mamamayan; sa pagitan ng Oktubre at Nobyembre, inaprubahan ng Kalipunan ang mga hakbang sa pagsamsam sa kanilang ari-arian at pagbabanta sa kanila ng parusang kamatayan.{{Sfn|Schama|1989}} Ang pangalawa ay ang mga di-huradong pari, na ang pagsalungat sa Saligang Batas Sibil ay humantong sa isang katayuan ng malapit na digmaang sibil sa katimugang France, na sinubukan ni Bernave na sugpuin sa pamamagitan ng pagpapaluwag sa marahas na mga probisyon. Noong ika-29 ng Nobyembre, ang Kalipunan ay nagpasa ng isang kautusan na nagbibigay ng nagmamatigas na klero ng walong araw upang sumunod, o haharapin nila ang mga sakdal paratang ng 'pakikipagsabwatan laban sa bansa', na kahit si Robespierre ay tiningnan na masyadong malayo, masyadong maaga.<ref>{{Cite journal |last=Gershoy |first=Leo |date=1933 |editor-last=Hazen |editor-first=Charles D. |title=The French Revolution |url=https://www.jstor.org/stable/45337195 |journal=Current History |volume=38 |issue=3 |pages=IV–VI |issn=2641-080X |jstor=45337195}}</ref> Tulad ng inaasahan at talagang nilalayon ng kanilang mga may-akda, pareho silang ibineto ni Louis na ngayon ay inilalarawan bilang laban sa pangkalahatang pagbabago.{{Sfn|Schama|1989}}
[[Talaksan:Jacques_Bertaux_-_Prise_du_palais_des_Tuileries_-_1793.jpg|left|thumb| Ang pagsalakay sa Tuileries Palace, Agosto 10, 1792]]
Kasama nito ang isang planong paglusob para makidigmaan laban sa Austria at Prusya, na pinamunuan din ni Brissot, na siyang mga layunin ay pinakahulugan bilang isang pinaghalong sinikong pagtutuos at mapanghimagsikang pangunguliran. Habang pinagsamantalahan nito ang popular na damdamin laban sa mga Austriyan, ito ay sumasalamin rin sa isang tunay na paniniwala sa pagluwas ng mga pagpapahalagahan ng pampulitikang kalayaan at popular na kasarinlan.{{Sfn|Lalevée|2019}} Sa kabalintunaan, pinamunuan ni Marie Antoinette ang isang paksyon sa loob ng korte na nais din ang digmaan, na nakikita ito bilang isang paraan upang makuha ang kontrol sa militar, at ibalik ang kapangyarihan ng hari. Noong Disyembre 1791, nagbigay talumpati si Louis sa Kalipunan na nagbibigay ng mga dayuhang kapangyarihan ng isang buwan upang buwagin ang mga emigrante o humarap sa isang digmaan, na sinalubong ng masigasig ng kanyang mga tagasuporta at paghihinala kanyang mga kalaban.{{Sfn|Schama|1989}}
Ang kawalang kakayahan ni Bernave na bumuo ng isang pagkakasundong pagtutulungan sa Kalipunan ay nagdulot sa pagtalaga ng isang bagong pamahalaan, na ang karamihan ay binubuo ng mga ''Brissotins''. Noong Abril 20, 1792 nagsimula ang Mga Digmaang Panghimagsikang Pranses nang salakayin ng mga hukbong Pranses ang mga isigang-hukbong Austriyan at Prusyan sa kanilang mga hangganan, bago makadanas ng serye ng mga mapaminsalang pagkatalo. Kalakip ng pagsisikap na pakilusin ang sambayanan pagtulong, nagpataw ng utos ang pamahalaan na lahat na mga di-huradong mga pari na manumpa o, kung hindi ay sila'y ipapatapon. Binuwag rin ng pamahalaan ang Saligang Pananggol at pinalitan ito ng 20,000 ''fédérés''; Habang sumuko si Louis sa pagkakabuwag ng Pananggol, ngunit bineto ang iba pang dalawang panukala, habang tinawag ni Lafayette ang Kalipunan upang sugpuin ang mga samahan.{{Sfn|Shusterman|2013}}
Nadagdagan ang kapootan ng madla nang ang mga salaysay ng Manipestong Brunswick ay umabot sa Paris noong Agosto 1, na nagbabanta ng 'di malilimutang paghihiganti' kung may sumalungat sa mga Magkaanib sa paghahangad na ibalik ang kapangyarihan ng monarkiya. Sa umaga ng Agosto 10, sinalakay ng pinagsamang puwersa ng Paris Pambansang Pananggol at panlalawigang fédérés ang Tuileries Palace, na ikinamatay ng marami sa mga [[Guwardiyang Suwisa]] na nagbabantay doon.{{Sfn|Dwyer|2008}} Sumilong si Louis at ang kanyang pamilya ay sa Kalipunan at pagkaraan ng 11:00 ng umaga, ang mga kinatawan na naroroon ay bumoto para sa 'pansamantalang pagpapaalis ng hari', na epektibong sinugpo ang monarkiya.{{Sfn|McPhee|2012}}
== Unang Republika (1792–1795) ==
=== Pagpapahayag ng Unang Republika ===
[[Talaksan:Execution_of_Louis_XVI.jpg|right|thumb| Pagbitay kay Louis XVI sa Place de la Concorde, nakaharap sa bakanteng pedestal kung saan dating nakatayo ang rebulto ng kanyang lolo, si Louis XV .]]
Sa huling Agosto, idinaos ang mga halalan para sa Pambansang Kombensiyon. Ang mga paghihigpit sa kinakailangan upang maging botante ay nangahulugang bumaba ang dami mula sa 3.3 milyon, laban sa 4 milyon noong 1791, habang sa kasagsagan nito ay laganap ang pananakot.{{Sfn|Crook|1996}} Nahati ang mga dating ''Brissotins'' sa panahong ito sa dalawang kampo, una, ang mga katamtamang ''[[Girondista|Girondin]]'' na pinamumunuan ni Brissot, at mga masukdol at radikal na ''Montagnards'', pinangungunahan ni [[Maximilien de Robespierre|Maximilien Robespierre]], Georges Danton, at Jean-Paul Marat. Habang patuloy na nagbabago ang katapatan, humigit-kumulang 160 sa 749 na kinatawan ay mga Girondin, 200 Montagnards at 389 na miyembro ng ''La Plaine'' . Pinangunahan nina Bertrand Barère, Pierre Joseph Cambon at Lazare Carnot, tulad ng dati ang sentral na paksyon na ito ay kumilos bilang isang swing vote.{{Sfn|Shusterman|2013}}
Sa Pamumuksa ng Setyembre, nasa pagitan ng 1,100 at 1,600 na mga bilanggo na nakakulong sa mga kulungan ng Paris ay biglaang pinatay, ang karamihan kanila ay karaniwang mga kriminal.{{Sfn|Lewis|2002}} Ang kilos na ito ay tugon sa paghuli kay Longwy at Verdun ng Prusya, at ang mga karamihan sa mga salarin ay sa mga kasapi ng Pambansang Pananggol at ''fédérés'' patungo sa harapan. Pinagtatalunan kung sino ang nananagutan sa mga gawaing iti, ngunit kahit na ang mga makatamtaman ay nagpahayag ng pakikiramay sa karumal-dumal na kilos, na hindi nagtagal ay kumalat sa mga lalawigan; ang mga patayan ay sumasalamin sa malawakang pangangamba sa panlipunang ligalig.{{Sfn|Tackett|2011}}
Noong Setyembre 20, nanalo ang hukbong-sandatahang Pranses ng nakamamanghang tagumpay laban sa mga Prusyan sa Valmy. Napanatag at nakatatag ng loob dahil dito pinalitan ng Kumbensyon ang monarkiya ng Unang Republikang Pranses at ipinakilala ang isang bagong kalendaryo, kung saan ang 1792 ay naging "Unang Taon" noong Setyembre 22. {{Sfn|Bakker|2008}} Sa mga sumunod na ilang buwan ay kinuha sa paglilitis kay ''Citoyen Louis Capet'' ("Kabayan Louis Capet"), dating Louis XVI. Habang ang kombensiyon ay pantay na nahati sa katanungan ng kanyang pagkakasala, ang mga miyembro ay lalong naimpluwensyahan ng mga radikal na nakasentro sa mga Samahang Jacobin at Paris Commune. Pinadali ng Brunswick Manipesto ang paglalarawan kay Louis bilang isang banta sa Himagsikan, na tila napatunayan nang ang mga sipi mula sa kanyang personal na sulat ay nailathala na inilahad na siya ay nakikipagsabwatan sa mga Royalista na destiyero na naglilingkod sa mga hukbong Prusyan at Austrian. {{Sfn|Barton|1967}}
Noong Enero 17, 1793, hinatulan ng Kalipunan ng kamatayan si Louis para sa "pagsasabwatan laban sa kalayaan ng sambayanan at pangkalahatang kaligtasan", sang-ayon 361 na bilang, at tutol 288; dumagdag pa ang 72 na kasapi ang bumoto para bitayin siya na napapailalim sa iba't ibang mga kasunduan na pagaantala. Ang pagahatol ng parusa ay isinagawa noong 21 Enero sa ''Place de la Révolution'', ngayon ay Place de la Concorde.{{Sfn|Doyle|1990}} Nanawagan ang takot na mga mapaninggil sa buong Europa na wasakin ang mapanghimagsik na Pransiya; noong Pebrero ang Kumbensyon ay inunahan ito sa pamamagitan ng pagpapahayag ng digmaan sa [[Kaharian ng Gran Britanya|Britain]] at Republickang Olandes; ang mga bansang ito kinalaunan ay sinalihan ng Espanya, Portugal, [[Kaharian ng Napoles|Naples]] at Tuscany sa Digmaan ng Unang Pagsasanib.{{Sfn|Wasson|2009}}
=== Krisis sa politika at pagbagsak ng mga Girondista ===
Inasahan ng mga Girondin na ang digmaan ay magiisa sa mga mamamayan sa likod ng pamahalaan at magbibigay ng katwiran para sa pagtaas ng mga presyo at kakulangan sa pagkain, ngunit natagpuan nila ang kanilang mga sarili na pinatatamaan ng galit ng karamihan. Marami ang umalis papuntang lalawigan. Ang unang pagtatala sa panhukbong tungkulin o ''levée en masse'' noong ika-24 ng Pebrero ay nagdulot ng mga kaguluhan sa Paris at iba pang mga sentrong pangrehiyon. Bukod s pagkalito na sa mga pagbabagong ipinataw sa simbahan, noong Marso ang kinámihasnán na manininggal at royalista sa rehiyon ng Vendée ay bumangon sa pag-aalsa. Noong ika-18, natalo si Dumouriez sa labanan sa Neerwinden at kumalas patungo sa mga Austriyan. Sumunod ang mga pag-aalsa sa [[Burdeos|Bordeaux]], [[Lyon]], [[Tolon|Toulon]], [[Marsella|Marseilles]] at Caen . Ang Republika ay tila nasa bingit ng pagkabagsak.{{Sfn|Shusterman|2013}}
Ang ligalig at pagdarahop ay nagdulot sa pagkalikha noong ika-6 ng Abril 1793 ng Lupon ng Pampublikong Kaligtasan, isang tagapagpaganap na lupon na nananagutan sa Kumbensyon.{{Sfn|Shusterman|2013}} Ang mga Girondin ay gumawa ng isang nakakasawi na pagkakamali sa sa pamamagitan ng pagsakdal kay Marat sa harap ng Panghimagsikang Hukuman para sa diumano'y pamamahala sa mga pamumuksa at patayan noong Setyembre; siya ay mabilis na napawalang-sala, na higit na nagpabukod sa mga Girondin mula sa mga ''sans-culottes'' . Nang tumawag si Jacques Hébert para sa isang popular na pag-aalsa laban sa "mga alipores ni Louis Capet" noong 24 Mayo, siya ay inaresto ng Lupon ng Labindalawa, isang tribunal na pinangungunahan ni Girondin na itinatag upang ilantad ang 'mga pakanang sabwatan'. Bilang tugon sa mga protesta ng Commune, ang Lupon ng Pampublikong Kligtasan ay nagbabala "kung sa pamamagitan ng iyong walang humpay na pag-aalasa ay may nangyari sa mga kinatawan ng bansa,. . . Mawawasak ang Paris".{{Sfn|Shusterman|2013}}
[[Talaksan:Jacques-Louis_David_-_La_Mort_de_Marat.jpg|left|thumb| ''Ang Kamatayan ng Marat'' ni Jacques-Louis David (1793)]]
Dahil sa lumalalang ligalig, ay nagbunga sa mga samahan upang kumilos laban sa Girondins. Kasama ang tulong ng Commune at ilang bahagi ng Pambansang Pananggol, nagtangka sila noong Mayo 31 na agawin ang kapangyarihan sa isang kudeta. Bagama't nabigo ang pagpapatalsik na ito, noong ika-2 ng Hunyo ang kombensiyon ay napaliligiran ng dagsa humigit-kumulang hanggang 80,000 ka tao, na humihingi ng murang tinapay, bayad sa kawalan ng trabaho, at mga pampulitika pagbabago, kabilang ang tungkol paghihigpit ng boto sa mga ''sans-culottes'', at ang karapatang tanggalin ang mga kinatawan.{{Sfn|Schama|1989}} Sampung kasapi ng komisyon at isa pang dalawampu't siyam na miyembro ng pangkat ng Girondin ang dinampot, at noong Hunyo 10, kinuha ng mga Montagnards ang Lupon ng Pampublikong Kaligtasan.{{Sfn|Schama|1989}}
Samantala, isang lupon na pinamumunuan ng malapit na kaanib ni Robespierre na si Saint-Just ang naatasang maghanda ng bagong Saligang Batas. Natapos sa loob lamang ng walong araw, pinagtiby ito ng kombensiyon noong Hunyo 24, at naglalaman ng mga masukdol na pagbabago, kabilang ang karapatang bumoto ng lahat na lalaki at paglansag ng pang-aalipin sa mga sinakop na kolonya ng Pransya. Gayunpaman, pinatigil ang mga karaniwang prosesong pambatas kasunod ng pagpatay kay Marat noong Hulyo 13 ng Girondist na si Charlotte Corday, na ginamit ng Lupon ng Pampublikong Kaligtasan bilang dahilan para humawak sa kapangyarihan. Ang Saligang Batas ng 1793 ay sinuspinde nang walang katiyakan panahon kung kailan matatapos noong Oktubre.{{Sfn|Kennedy|2000}}
Kabilang sa mga pangunahing pinagtutuunang-pansin ng bagong pamahalaan ang paglikha ng bagong panhimansaang ideolohiya, pang-ekonomiyang pamamalakad at pagkapanalo sa digmaan.{{Sfn|Schama|1989}} Natulungan sila ng mga pagkakawatak-watak sa kanilang mga kalaban sa loob ng bansa; habang ang mga lugar tulad ng Vendée at [[Bretanya|Brittany ay]] gustong ibalik ang monarkiya, karamihan ng mga rehiyon at lalawigan ay sumuporta sa Republika ngunit salunagt sa rehimen sa Paris. Noong Agosto 17, bumoto ang Kumbensyon ng pangalawang ''levée en masse''; sa kabila ng mga paunang suliranin sa pagbibigay sadata, sat iba pang kailangan ng mga sundalo, at pagtustos ng ganoong kalaking bilang. Sa kalagitnaan ng Oktubre ay muling nasakop ng mga Republikanong pwersa ang Lyon, Marseilles at Bordeaux, habang natalo nila ang mga hukbo ng Pagsasanib sa Hondschoote at Wattignies.{{Sfn|Schama|1989}} Kasama sa bagong uri ng mga pinunong militar ang isang batang koronel na nagngangalang [[Napoleon I ng Pransiya|Napoleon Bonaparte]], na hinirang na kumander ng artilerya sa Pagkubkob sa Toulon dahil sa kanyang pakikipagkaibigan kay Augustin Robespierre. Ang kanyang tagumpay sa gampaning iyon ay nagdulot sa pagtaas ng ranggo sa Hukbo ng Italy noong Abril 1794, at ang simula ng kanyang pagtaas ng kanyang militar at pampulitikang kapangyarihan.{{Sfn|McLynn|1997}}
=== Paghahari ng Kilabot ===
[[Talaksan:Octobre_1793,_supplice_de_9_émigrés.jpg|right|thumb| Siyam na dayuhan ay binitay sa pamamagitan ng guillotine, 1793]]
[[Talaksan:Robespierre.jpg|right|thumb|Larawan ni Maximilien de Robespierre, pininta 1793, mula Musée Carnavalet]]
Sinimulan ang Paghahari ng Kilabot bilang isang paraan upang magamit ang panghimagsikang sigasig, ngunit mabilis na sumama ito sa pagsasaayos lamang ng mga pansariling karaingan. Sa katapusan ng Hulyo, ang Convention ay nagtakda ng mga kontrol sa presyo sa isang malawak na hanay ng mga kalakal, na may parusang kamatayan para sa mga nag-iimbak, at noong Setyembre 9 ay itinatag ang 'mga mapanghimagsik na pangkat' upang ipatupad ang mga ito. Noong ika-17, ipinag-utos ng Batas ng mga Hinihilaan ang pag-aresto sa mga pinaghihinalaang "kaaway ng kalayaan", na nagpasimula ng tinawag na "Kilabot". Ayon sa mga talaan, mula Setyembre 1793 hanggang Hulyo 1794 may 16,600 katao ang pinatawan ng bitay sa mga paratang na pagkilos laban sa himagsikan; dagdag pa ang 40,000 ang maaaring pinatay o namatay habang naghihintay ng paglilitis.{{Sfn|Gough|1998}}
Ang mga nakapirming halaga ng bilihin, hatol na bitay para sa mga 'mag-iimbak' o 'manghuhuthot', at pagsamsam ng mga inimbak ng butil ng mga pangkat ng mga may sandatang manggagawa ay nangahulugan lahat na sa simula ng Setyembre, ang Paris ay dumaranas ng matinding kakapusan sa pagkain. Gayunpaman, ang pinakamalaking hamon ng Pransiya ay ang pagbabayad sa napakalaking pampublikong utang na tinanggap mula sa dating rehimen, na patuloy na lumobo dahil sa digmaan. Sa una, ang pambansang utang ay tinustusan ng pagbebenta ng mga nasamsam na ari-arian, ngunit ito ay lubhang hindi epektibo; dahil kakaunti ang bibili ng mga ari-arian na maaaring bawiin, makakamit lamang ang katatagan ng pananalapi sa pamamagitan ng pagpapatuloy ng digmaan hanggang sa matalo ang mga kontra-himagsikang Pranses. Habang dumarami ang panloob at panlabas na banta sa Republika, lumala ang katayuan nito; ang hinarap nila ito sa pamamagitan ng pag-imprenta ng ''assignat'' humantong sa pagkakapintog at mas mataas na halaga ng bilihin.{{Sfn|White|1995}}
Noong 10 Oktubre, kinilala ng Kumbensyon ang Lupon ng Pampublikong Kaligtasan bilang ang pinakamataas na Pamahalaang Panghimagsikan, at binimbin ang Saligang Batas hanggang sa pagkakamit ang kapayapaan.{{Sfn|Kennedy|2000}} Sa kalagitnaang Oktubre, si Marie Antoinette ay pinatunayang nagkasala ng mahabang listahan ng mga krimen at pinugutan; makalipas ang dalawang linggo, ang mga pinuno ng Girondista na dinampot noong Hunyo ay hinatulan rin ng kamatayan, kasama [[Louis Philippe II, Duke ng Orleans|si Philippe Égalité]]. Ang Paghahari ng Kilabot ay hindi lamang umiral sa Paris. Matapos ng pagkabawi ng Lyons, mahigit 2,000 ang napaslang.{{Sfn|Schama|1989}}
[[Talaksan:Georges_Danton.jpg|left|thumb| si [[Georges Danton]]; malapit na kaibigan ni Robespierre at isa sa mga pinuno ng samahang ''Montagnard'', ay pinatay noong Abril 5, 1794]]
Nagwagi sa Cholet noong 17 Oktubre, ang hukbong Republikano ng isang napakahalagang tagumpay laban sa mga mag-aalsang Vendée, at tumakas ang mga nakaligtas patungo sa Brittany. Ang isa pang pagkatalo sa Le Mans noong Disyembre 23 ay nagtapos sa pagaaklas para iturin naisang malaking banta, bagama't nagpatuloy ang mga pag-aaklas hanggang 1796. Ang lawak ng malupit na panunupil na sumunod ay pinagtatalunan ng mga mananalaysay na Pranses mula noong kalagitnaan ng ika-19 na siglo.{{Sfn|Cough|1987}} Mula Nobyembre 1793 hanggang Pebrero 1794, mahigit 4,000 ang nilunod sa Loire sa Nantes sa ilalim ng pangangasiwa ni Jean-Baptiste Carrier. Sinasabi ng mananalaysay na si Reynald Secher na kasing dami ng 117,000 ang napatay sa mula 1793 hanggang 1796. Bagama't ang mga bilang na iyon ay pinagdududahan, naghinuha si François Furet na "hindi lamang nagpapahayag ng patayang pamumuksa at pagkawasak sa mga sukat na dati'y di pa naganap, ngunit isang napakarahas na pagkasigagsig na ibinigay nito bilang pamana nito ang karamihan sa pagkakakilanlan ng rehiyon."{{Sfn|Furet|Ozouf|1989}} {{Efn|Other estimates of the death toll range from 170,000 {{sfn|Hussenet|2007|p=148}} to 200,000–250,000 {{sfn|Martin|1987|p=?}}}}
Sa kasagsagan ng Paghahari ng Kilabot, ang pinakamaliit na pagpapahiwatig ng pagkasalungat sa himagsikang pag-iisip ay maaaring maglagay sa sarili sa ilalim ng paghihinala, at maging ang mga tagasuporta nito ay hindi ligtas dito. Sa ilalim ng pagkatindi ng mga kaganapan, lumitaw ang mga pagkakabiyak sa loob ng paksyong ''Montagnard'', na may marahas na hindi pagkakasundo sa pagitan ng mga radikal na <nowiki><i id="mwAwU">Hébertist</i></nowiki> at mga katamtamang kalagitnaan na pinamumunuan ni Danton.{{Efn|In one exchange, a Hébertist named Vadier threatened to 'gut that fat [[turbot]], Danton', who replied that if he tried, he (Danton) would 'eat his brains and shit in his skull'.{{sfn|Schama|1989|p=814}}}} Nakita ni Robespierre ang kanilang pagtatalo bilang nakakabuwag sa rehimen, at, bilang isang [[Deismo|deista]], tumutol siya sa mga kontra-relihiyosong patakaran na itinaguyod ng [[Ateismo|ateistang]] si Hébert, na inaresto at pinatay noong 24 Marso kasama ang 19 sa kanyang mga kasamahan, kasama ang Carrier.{{Sfn|Schama|1989}} Si Danton ay inaresto din at pinatay noong 5 Abril kasama si Camille Desmoulins, pagkatapos ng isang palabas na paglilitis na malamang na gumawa ng higit na pinsala sa Robespierre kaysa sa anumang iba pang aksyon sa panahong ito upang mapanatili ang katapatan ng mga natitirang Hébertist.{{Sfn|Schama|1989}}
Pinagkaitan ng Batas ng ika-22 Prairial (Hunyo 10) ay ng "mga kalaban ng mga tao" ang karapatang ipagtanggol ang kanilang sarili. Ang mga dinakip sa mga lalawigan ay ipinadadala na ngayon sa Paris para hatulan; at mula Marso hanggang Hulyo, ang mga pagbitay sa Paris ay tumaas mula lima hanggang dalawampu't anim bawat araw.{{Sfn|Schama|1989}} Kinutya ng maraming Jacobin ang pagdiriwang ng Kulto ng Kataas-taasan noong 8 Hunyo, isang marangya at magastos na seremonya na pinamunuan ni Robespierre, at pinaratangan din siya sa papakalat ng paggiiit na diumano'y siya ay pangalawang Mesiyas. Ang pagpapaluwag ng mga [[Mga kontrol sa presyo|kontrol sa presyo]] at talamak na pamimintog ng halaga ng bilihonay nagdulot ng pagtaog ng kaguluhan sa mga ''sans-culotte'', ngunit dahil sa pinahusay na katayuan ng hukbong-sandatahan, nabawasan ang pangamba na nasa panganib ang Republika. Maraming natakot na ang kanilang sariling kaligtasan ay nakasalalay sa pagtanggal kay Robespierre; sa isang pagpupulong noong Hunyo 29, tinawag siyang diktador ng tatlong kasapi ng Lupon ng Pampublikong Kaligtasan.{{Sfn|Schama|1989}}
[[Talaksan:Execution_robespierre,_saint_just....jpg|right|thumb| Ang pagkabitay kay Robespierre noong Hulyo 28, 1794 ay naghudyat ng pagtatapos ng Paghahari ng Kilabot.]]
Tumugon si Robespierre sa pamamagitan ng hindi pagdalo sa mga pagtitipon, isang pasya na nakapagpahintulot sa kanyang mga kalaban na bumuo ng isang koalisyon laban sa kanya. Sa isang talumpati na ginawa sa kombensiyon noong Hulyo 26, iginiit niya na may ilang kasapi ang nakipagsabwatan laban sa Republika, isang halos tiyak na pagkakahatol ng kamatayan kung mapapatunyan. Nang tumanggi siyang magbigay ng mga pangalan, naputol ang pagtitipon sa kagitlahanan. Nang gabing iyon, binigkas niya ang parehong talumpati sa Samahang Jacobin, kung saan ito ay binati ng napakalaking palakpakan at mga kahilingan para sa pagpatay sa mga 'taksil'. Malinaw kung hindi kikilos ang kanyang mga kalaban, ay siya ang kikilos; sa Kumbensiyon sa kinaumagahan, si Robespierre at ang kanyang mga kaalyado ay pinagsisigawan. Nabigo ang kanyang boses nang sinubukan niyang magsalita, humiyaw ang isang kasaping kinatawan na "Ang dugo ni Danton ay sumasakal sa kanya!"{{Sfn|Schama|1989}}
Matapos pahintulutan ng Kumpensiyon [[Maximilien de Robespierre|ang pagkadakip]] sa kanya, siya at ang kanyang mga tagasuporta ay sumilong sa Hotel de Ville, na ipinagtanggol ng mga salik ng Pambansang Panaggol. Nilusob ng ibang mga pangkat nito na tapat sa Kumbensiyon ang gusali nang gabing iyon at kinulong si Robespierre, na malubhang nasugatan ang sarili sa pagtatangkang magpakatiwakal. Siya ay pinatay noong ika-28 Hulyo kasama ang 19 niyang kasamahan, kabilang sina Saint-Just at Georges Couthon, na sinundan ng 83 miyembro ng Commune.{{Sfn|Schama|1989}} Ang Batas ng Ika-22 Prairial ay pinawalang-bisa, at lahat na nakaligtas na mga Girondista ay ibinalik sa kanilang mga panunungkulan bilang kinatawan, at ang Samahang Jacobin ay ipinapinid at ipinagbawal.{{Sfn|Soboul|1975}}
Mayroong iba't ibang mga pagdadalumat ukol sa Paghahari ng Kilabot, at ng kawaksing karahasan sa pagpapasagawa nito; Tinanaw ng Marxistang mananalaysay na si Albert Soboul ang malubhang kahalagahan na ipagtanggol ang Himagsikan mula sa panlabas at panloob na mga banta. Ipinapangatuwiran ni François Furet ang sukdulang katindihan ng ideolohikal na pagpupunyagi ng mga manghihimagsik, at ang kanilang mga layuning napakamapanguliran na lubusang nangailangan ng pagkakalipol sa anumang pagsalungat.{{Sfn|Furet|1989}} Isang pagpapalagay na nasa gitna ay nagmumungkahi na ang karahasan ay hindi maiiwasan ngunit ang naganap na mga pangyayari ay dulot ng mga serye ng magkakasangkot-sangkot na panloob na mga kaganapan, na lalong pinalubha ng digmaan.{{Sfn|Hanson|2009}}
=== Reaksyong Thermidoryan ===
Hindi natapos ang pagdanak ng dugo sa pagkamatay ni Robespierre. Nasaksihan ng Timog Pransiya ang alon ng paghihiganti na mga pagpatay, na nakatutok laban sa di-umano'y mga Jacobin, mga nanunungkulang Republikano at mga Protestante. Bagama't ang mga nagwagi sa Thermidor ay tumindig sa pagsupil sa Commune sa pamamagitan ng pagbitay sa kanilang mga pinuno, napanatili ng ilan sa mga malapit na sangkot sa "Kilabot" ang kanilang mga kinatatayuan. Kasama sa kanila si Paul Barras, na kalaunan ay punong ehekutibo ng Tagapagtungong Pranses, at si Joseph Fouché, pinuno ng mga pagpatay sa Lyon na nagsilbi bilang Kagawad ng Pulisya sa ilalim ng Tagapagtungo, Konsulado at [[Unang Imperyong Pranses|Imperyo]].{{Sfn|Andress|2006}} Sa kabila ng kanyang pagkakaugnay kay Augustin Robespierre, ang pagtatagumpay ng hukbo sa Italya ay nangangahulugan na nakatakas si [[Napoleon I ng Pransiya|Napoleon Bonaparte]] sa pagsisiyasat.{{Sfn|McLynn|1997}}
[[Talaksan:Paul_Barras_directeur.jpg|left|thumb| Dating Viscount at Montagnard Paul Barras, na nakibahagi sa Thermidorian reaction at nang maglaon ay namuno sa French Directory]]
Ang Kasunduan ng La Jaunaye noong Disyembre 1794 ay nagwakas sa pag-aalsang Chouannerie sa kanlurang Pransiya, na nagpapahintulot sa kalayaan sa pagsamba at pagbabalik ng mga di-huradong pari.{{Sfn|Andress|2006}} Sinamahan din ito ng pagtatagumpay ng hukbong-sandatahan; noong Enero 1795, tinulungan ng mga pwersang Pranses ang Makbayang Olandes na itayo ang Republikang Batavian, na nagpatitibay at nagpaligtas sa katayuan sa ang kanilang hilagang hangganan.{{Sfn|Schama|1977}} Ang pakikidigmaan sa Prusya ay nagwakas sa pagkalamang ng Pransiya sa pamamagitan ng Kapayapaan ng Basel noong Abril 1795, habang ang Espanya ay nakipagpayapa sa kanila pagkatapos noon.{{Sfn|Hargreaves-Mawdsley|1968}}
Gayunpaman, ang Republika ay nahaharap pa rin sa isang krisis sa kanilang tahanan. Ang mga kakulangan sa pagkain na nagmula pa sa mahihinang anihan noong 1794 ay pinalubha sa Hilagang Pransiya dahil sa pangangailangang magbigay ng hukbo sa [[Flandes|Flanders]], habang ang naganap na taglamig ang pinakamasama mula pa noong 1709.{{Sfn|Lyons|1975}} Noong Abril 1795, napuspos sa pagkagutom ang karamihang mamamayan at ang salaping ''assignat'' ay nagkakahalaga na lamang ng 8 bahagdan ng dapat nitong halaga. Dahil sa kanilang malubhang kagipitan, muling bumangon sa pag-aalsa ang mga dukhang taga-Paris.{{Sfn|Woronoff|1984}} Mabilis silang pinakalat ng hukbo ng pamahalaan at ang pangunahing bunga nito ay isa pang yugto ng pagdaramputan. Sa kasagsagan nito, pinagbibitay at pinagpapaslang ang mga nakabilanggong Jacobin sa kulungan ng Lyon.{{Sfn|Woronoff|1984}}
Isang lupon ang bumalangkas ng bagong saligang batas, na pinagtibay ng isang [[Reperendum|plebisito]] noong ika-23 Setyembre 1795 at ipinatupad noong ika-27. {{Sfn|Doyle|1989}} Pinanukala nina Pierre Daunou at Boissy d'Anglas, nagtatag ito ng isang bikameral na lehislatura, na naglalayon na pabagalin ang pambatasang pagyayari, at upang mawakasan ang mababangis na pagbabago ng patakaran sa ilalim ng mga nakaraang sistemang unikameral. Ang Konseho ng Limandaan ay may pananagutan sa pagbalangkas ng batas, na sinuri at inaprubahan ng Konseho ng Matatanda, isang mataas na kapulungan na naglalaman ng 250 lalaki sa edad na 40. Ang kapangyarihang tagapagpaganap ay nasa kamay ng limang Tagapagtungo, na pinili ng Konseho ng Matatanda mula sa isang listahang ibinigay ng mababang kapulungan, na may limang taong mandato. {{Sfn|Lyons|1975}}
Ang mga kinatawan ay pinili sa pamamagitan ng di-direktang halalan. Dahil isinailalim rin sa mahigpit na pagkamarapatang pangari-arian, idinulot nito ang pagbalik sa kapangyarihan ng mga mapaninggil at katamtamang kinatawan. Dagdag pa, dahil sa "batas ng 2/3" ay 150 lamang na bagong kinatawan anf maihahalal sa bawat taon. Ang natitirang 600 ''Conventionnel'' ay naluklok pa rin sa kanilang mga katungkulan, isang pagpapasya na sinadya upang mapanatili ang katatagan ng Republika.
== Tagapagtungo (1795–1799) ==
[[Talaksan:Attaque_de_la_Convention_nationale,_1790.jpg|right|thumb| Ang mga hukbo sa ilalim ni [[Napoleon I ng Pransiya|Napoleon ay]] nagpaputok sa mga Royalistang nag-aklas sa Paris, Oktubre 5, 1795]]
Ang Tagapagtungo ay may hindi maputing reputasyon sa mga mananalaysay; para sa mga nakikisimpatya sa mga Jacobin, kinakatawan nito ang pagtataksil sa Himagsikan, habang binigyang-diin ng mga Bonapartist ang katiwalian nito upang mailarawan si [[Napoleon I ng Pransiya|Napoleon]] sa mas mabuti.{{Sfn|Lyons|1975}} Bagama't tiyak na wasto ang mga pagpunang ito, nahaharap din ito sa panloob na kaguluhan, isang tumitimik na ekonomiya at isang magastos na digmaan, habang hinahadlangan ng di-praktikal na saligang batas. Dahil kinokontrol ng Konseho ng 500 ang pambabatas at pananalapi, maaari nilang malumpo ang pamahalaan kung gugustuhin nila, at dahil walang kapangyarihan ang mga Tagapagtungo na tumawag ng mga bagong halalan, ang tanging paraan upang masira ang kawalang pagkakasundo ay ang mamuno sa pamamagitan ng mando o paggamit ng dahas. Bunga nito, ang Tagapagtungo ay nailalarawan sa pamamagitan ng "talamak na karahasan, makatigalawang na anyo ng katarungan, at paulit-ulit na pagdulog sa mabigat na panunupil."{{Sfn|Brown|2006}}
[[Talaksan:Bouchot_-_Le_general_Bonaparte_au_Conseil_des_Cinq-Cents.jpg|left|thumb| [[Napoleon I ng Pransiya|Napoléon Bonaparte]] sa harap ng Konseho ng Limandaan noong ika-18 Brumaire, 9 Nobyembre 1799]]
Tiniyak ng pagpapanatili ng mga ''Conventionnel'' na ang mga Thermidorian ay mayroong mayorya sa lehislatura at tatlo sa limang Tagapagtungo, ngunit humarap sila sa dumaraming hamon mula sa kanan. Noong ika-5 ng Oktubre, ang mga tropa ng Kombensiyon na pinamumunuan ni Napoleon ay sinugpo ang isang royalista na pagaaklas sa Paris; nang idinaos ang unang halalan makalipas ang dalawang linggo, mahigit 100 sa 150 bagong kinatawan ang mga royalista ng ilang uri.{{Sfn|Lyons|1975}} Nawasak ang kapangyarihan ng mga ''san culottes'' ng Paris dahil sa pagsupil sa pag-aalsa noong Mayo 1795; at ngayong maginhawa na sa panggigipit mula sa ibaba, ang mga Jacobin ay naging natural na mga tagasuporta ng Tagapagtungo laban sa mga naghahangad na ibalik ang monarkiya. {{Sfn|Lyons|1975}}
Ang pag-alis ng mga panunupil sa presyo at ang pagbagsak sa halaga ng ''assignat'' ay humantong sa pamimintog at pagtaas ng presyo ng pagkain. Pagsapit ng Abril 1796, mahigit 500,000 Parisian ang naiulat na nangangailangan ng tulong, na nagdulot sa insureksyon sa Mayo na kilala bilang Pagsasabwatan ng Mga Pantay. Sa pangunguna ng manghihimagsik na si François-Noël Babeuf, ipinadinig nila ang kanilang kanilang mga kairingan para sa pagpapatupad ng 1793 Constitution at isang mas pantay na pamamahagi ng kayamanan. Sa kabila ng bahagyang suporta mula sa mga bahagi ng sandatahang-lakas, madali itong nadurog, at ikinabitay si Babeuf at iba pang mga pinuno.{{Sfn|Lyons|1975}} Gayunpaman, noong 1799 ang ekonomiya ay napatatag na at ang mahahalagang pagbabago sa patakaran ay nagdulot sa patuloy na pagpapalawak ng gamlangang Pranses; marami sa mga pagbabagong itoang nanatili sa hanggang halos kabuuan ika-19 na siglo.{{Sfn|Lyons|1975}}
Bago ang 1797, tatlo sa limang Tagapagtungo ay totoongna Republikano; Barras, Révellière-Lépeaux at Jean-François Rewbell, gayundin ang humigit-kumulang 40% ng kinatawang mambabatas. Ang parehong bahagdan ay karamihang nakasentro o walang pampartidong kaugnayan, kasama ang dalawang Tagapagtungo, sina Étienne-François Letourneur at Lazare Carnot . Bagamat 20 bahagdan lamang ang masigasig na Royalista, maraming mga nanggigitna ang sumuporta sa pagpapanumbalik ng ipinatapon na si Louis XVIII ng France sa paniniwalang ito ang magwawakas sa Digmaan ng Unang Pagsasanib kasama ang Britanya at Austriya.{{Sfn|McLynn|1997}} Ang mga halalan noong Mayo 1797 ay nagdulot sa malalaking tagumpay para sa nasa Kanan, kung saan ang mga Royalista na si Jean-Charles Pichegru ay nahalal na Pangulo ng Konseho ng 500, at si Barthélemy ay nagtalaga bilang Tagapagtungo.{{Sfn|McLynn|1997}}
[[Talaksan:Jean Auguste Dominique Ingres 016.jpg|right|thumb|Ang Unang Konsul, si Napoleon Bonaparte]]
Dahil ang mga Royalista ay tila mapapasakamay na ang ugit ng kapangyarihan, nagsagawa ng kudeta ang mga Republikano noong Setyembre 4 . Gamit ang mga tropa mula sa Hukbo ng Italya ni Bonaparte sa ilalim ni Pierre Augereau, napilitan ang Konseho ng 500 na pagtibayin ang pagkadakip kay Barthélemy, Pichegru at Carnot. Kinansela ang mga resulta ng halalan, at may animnapu't tatlong nangungunang royalista ang ipinatapon sa [[French Guiana]] at mga bagong batas na ipinasa laban sa mga emigrés, Royalists at ultra-Jacobins. Bagama't nawasak ang kapangyarihan ng mga monarkista, nagbukas ito ng daan para sa direktang hidwaan sa pagitan ni Barras at ng kanyang mga kalaban sa kaliwa.{{Sfn|McLynn|1997}}
Sa kabila ng pangkalahatang pagkapagod sa digmaan, nagpatuloy ang sagupaan at ang halalan noong 1798 ay nagpakita ng muling pagkabuhay sa lakas ng Samahang Jacobin. Ang paglusob sa Ehipto noong Hulyo 1798 ay nagpatunay sa mga takot sa Europa sa pagpapalawak ng kapangyarihang Pranses, at nagsimula ang Digmaan ng Ikalawang Pagsasanib noong Nobyembre. Nang walang nanaig na mayorya sa lehislatura, ang mga Tagapagtungo ay umasa sa hukbo sa pagpapatupad ng mga atas at pagkuha ng kita mula sa mga nasakop na teritoryo. Dahil dito, ang mga heneral tulad nina Bonaparte at Joubert ay naging mahalagang mga manlalaro sa pulitika, habang ang hukbo at ang Tagapagtungo ay naging bantog sa kanilang talamak na katiwalian.{{Sfn|McLynn|1997}}
Hinahaka na ang Tagapagtungo ay hindi bumagsak dahil sa mga kadahilanang pang-ekonomiya o militar, ngunit dahil noong 1799, marami ang mas ginusto ang mga "kawalang katiyakan ng awtoritaryan na pamumuno kaysa sa patuloy na kalabuan ng parlyamentaryong pulitika".{{Sfn|Hunt|Lansky|Hanson|1979}} Ang tagapagbalangkas ng pagwawakas nito ay si Sieyès, na nang tanungin kung ano ang kanyang ginawa noong Paghahari ng Kilabot ay sumagot umano ng "Nakaligtas ako". Nominado sa Tagpagtungo, ang kanyang unang kilos ay ang pagtanggal sa Barras, gamit ang isang pagaanib na kinabibilangan ni Talleyrand at dating Jacobin na si Lucien Bonaparte, kapatid ni Napoleon at pangulo ng Konseho ng 500.{{Sfn|McLynn|1997}} Noong 9 Nobyembre 1799, pinalitan ng Kudeta ng 18 Brumaire ang limang Mga Tagapagtungo sa Konsuladong Pranses, na binubuo ng tatlong kasapi, sina Bonaparte, Sieyès, at Roger Ducos ; itinuturing ng karamihan sa mga mananalaysay na ito ang pagwawakas ng Himagsikang Pranses.{{Sfn|McLynn|1997}}
== Ideolohiyang Jacobin ==
Ang ilang mga mananalaysay, tulad ni François Furet, sa ''Interpreting the French Revolution'', at Marisa Linton, sa ''Choosing Terror'', ay tumalakay ng ideolohiyang Jacobin nang hindi ito binigyang-kahulugan. Ang mga paksang may kaugnayan sa ideolohiyang ito, tulad ng pang-aalipin at imperyalismo, ay hindi pinapansin sa dalawang akdang ito.
Dahil sa himagsikan, ang hari ay tumigil sa pagiging "soberano" ng imperyo. Ang bagong "sovereign" ay ngayon ang "mamamayan." Ang mga manghihimagsik, gayunpaman, ay kinilala ang pagkakaroon ng isang katauhan lamang, ang mga Pranses, habang mayroong ilang mga bansa sa kanilang imperyo. Ang pagkilala sa ibang mga tao ay nangangahulugan ng pagkakaroon ng pagkilala sa kanilang sariling soberanya at sa gayon ang kanilang karapatan sa kalayaan. Sa kabila ng kanilang propaganda para sa kalayaan, hindi kailanman kinilala ng mga manghihimagsik ang karapatang ito, o maging ang karapatan sa awtonomiya.
Sa paglilitis sa mga Girondista, isa sa mga pangunahing sakdal laban sa kanila ay ang kanilang diumano'y pederalismo, na itinuturing ng mga Jacobin bilang isang krimen.
== Digmaang Panghimagsikang Pranses ==
{{Pangunahin|Mga Digmaang Panghimagsikang Pranses}}
[[Talaksan:Valmy_Battle_painting.jpg|right|thumb| Ang tagumpay ng Pransya sa Labanan ng Valmy noong 20 Setyembre 1792 ay nagpatunay sa Panghimagsikang kaisipan ng mga hukbong binubuo ng mga mamamayan]]
Nagpasimula ang Himagsikan ng isang pagkasunod-sunod ng mga tunggalian at labanan na nagsimula noong 1792 at natapos lamang sa pagkatalo ni Napoleon sa Waterloo noong 1815. Sa mga unang yugto nito, ito ay tila hindi malamang magpapatuloy; tumutukoy sa pagtutol ang Saligang Batas ng 1791 ng mga "digmaan para sa layunin ng pananakop", at bagama't muling umusbong ang mga kinámihasnán na tensyon sa pagitan ng Pransiya at Austriya noong 1780s, maingat na tinanggap ni Emperador Joseph ang mga pagbabago. Ang Austriya ay nakikipagdigma sa mga Ottoman, gayundin sa mga Ruso, habang parehong nakipag-ayos sa Prusya tungkol sa paghahati sa Poland . Higit sa lahat, ginusto ng Britanya ang kapayapaan, at gaya ng sinabi ni Emperor Leopold pagkatapos ng Pamamahayag ng Pillnitz, "kung wala ang England, walang kaso".{{Sfn|Rothenberg|1988}}
== Pang-aalipin - Imperyalismo - Ang Himagsikang Haiti ==
Bagama't ang Himagsikang Pranses ay may mabigat na epekto sa maraming lugar sa Europa,<ref>{{Cite web |title=The National Archives – Homepage |url=https://www.nationalarchives.gov.uk/education/resources/french-revolution/ |access-date=25 January 2021 |website=The National Archives}}</ref> ang mga sinakop na kolonya ng Pransya ay nakadama ng natatanging impluwensya. Tulad ng sinabi ng may-akda ng [[Martinika|Martinic]] na si Aimé Césaire, "mayroong sa bawat kolonya ng Pransya ang isang himagsikan, na naganap sa kasabay ng Higagsikang Pranses, na naaayon dito."{{Sfn|Dorginy|2003}}
Ang Himagsikan sa Saint-Domingue ay ang pinakakilalang halimbawa ng mga paghihimagsik ng mga alipin sa mga kolonya ng France. Noong 1780s, ang Saint-Domingue ang pinakamayamang pag-aari ng France, na lumilikha ng mas maraming asukal kaysa sa pinagsama-samang lahat ng mga isla ng British West Indies .
Ang mga manghihimagsik ay nanatiling imperyalista na nagpapanatili ng sistema ng pang-aalipin hanggang sa ito ay nilansag sa Saint-Domingue, kasunod ng pag-aalsang alipin na nagsimula noong Agosto 1791. Si Sonthonax at Polverel ay ang dalawang komisyoner na opisyal na nagpahayag ng pagkakalansag ng pangalipin noong 1793. Ang Pambansang Kumbensiyon ay hindi bumoto upang alisin ang pang-aalipin hanggang Pebrero 1794 matapos dumating ang tatlong kinatawan mula sa Saint-Domingue sa Pransiya upang ipaliwanag kung bakit inalis ang pang-aalipin sa kolonya.<ref>[https://independent.academia.edu/HOELWA Hoel, ''La Révolution française, Saint-Domingue et l’esclavage'']</ref>
Gayunpaman, Naipatupad lamang ang 1794 decree sa Saint-Domingue, [[Guadalupe (Pransya)|Guadeloupe]] at [[French Guiana|Guyane]], at isanghindi maihatid na sulat sa [[Senegal]], [[Mauritius]], [[Réunion]] at [[Martinika|Martinique]], na nahuli ng mga Briton, at dahil dito ay nanatiling hindi maimpluwensiyahan ng batas ng Pransiya.<ref>Sue Peabody, ''French Emancipation'' https://www.oxfordbibliographies.com/view/document/obo-9780199730414/obo-9780199730414-0253.xml Accessed 27 October 2019.</ref>
Hindi kinilala ng mga manghihimagsik ang karapatan sa [[kalayaan]], o ang [[kasarinlan]], sa mga mamamayan ng imperyong Pranses. Si Toussaint Louverture, na naging bantog sa pakikibaka laban sa hukbo ng Pransya bilang isang pinuno ng militar, ay nakakuha ng kasarinlan, na naging isang panimula at paghahanda para sa hinaharap na pagkakalaya.<ref>Laurent Dubois, ''Avengers of the New World: The Story of the Haitian Revolution''</ref>
== Talastasan at palasagisagan ==
=== Mga Pahayagan ===
Ang mga pahayagan at polyeto ay may mahalagang ginampanan sa pagpapasigla at pagkakatukoy sa Himagsikan. Bago ang 1789, mayroong maliliit na bilang ng mga pahayagan na lubhang sinuring pansensura na nangangailangan ng isang lisensya mula sa hari upang magpatuloy, ngunit ang Estados-Heneral ay lumikha ng isang napakalaking kagustuhan para sa magbasa ng balita, at higit sa 130 mga pahayagan ang lumitaw sa pagtatapos ng taon. Kabilang sa mga pinakamahalaga ay ang ''L'Ami du peuple'' ni Marat at ang ''{{Interlanguage link|Revolutions de Paris|fr}}'' ni Elysée Loustallot.<ref>{{Cite web |date=24 January 2014 |title=Illustrations from Révolutions de Paris |url=https://history.dartmouth.edu/research/student-research/illustrations-revolutions-de-paris |access-date=25 January 2021 |website=Department of History |language=en |archive-date=29 Enero 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210129211310/https://history.dartmouth.edu/research/student-research/illustrations-revolutions-de-paris |url-status=dead }}</ref> Sa sumunod na dekada, mahigit 2,000 pahayagan ang naitatag, at 500 sa mga ito ay sa Paris lamang. Karamihan sa mga pahayagang ito ay nagtagal ng iilang linggo lamang, ngunit sila ang naging pangunahing pamamaraan ng pagpapatalastas, kasama ang napakaraming panitikang polyeto. {{Sfn|Chisick|1993}}
Binasa ang mga pahayagan ay nang malakas sa mga pahay-panuluyan, inuman at anumang samahan, at ipinapaikot mano-mano. Nagkaroon ng malawakang pagpapalagay na ang pagsulat ay isang pananawagan o bokasyon, hindi isa lamang negosyo, at ang gampanin ng pamamahayag ay ang pagsulong ng makabayang republikanismo. {{Sfn|Chapman|2005}} Pagsapit ng 1793 ang mga radikal ay pinakaaktibo ngunit sa simula ay binaha ng mga royalista ang bansa ng kanilang inilathalang " {{Interlanguage link|L'Ami du Roi|fr}} " (Mga Kaibigan ng Hari) hanggang sa sila ay naisupil at nasugpo.{{Sfn|Chisick|1988}}
=== Mga Panghimagsikang sagisag ===
Upang maipakita at mapahayag ang mga pagkakaiba sa pagitan ng bagong Republika at ng lumang rehimen, ang mga pinuno ay kailangang magpatupad ng isang bagong pangkat ng mga sagisag na ipagdiwang, sa halip na ang mga lumang simbolo ng pananampalataya at paghahari. Sa layuning ito, ang mga sagisag ay hiniram mula sa mga makasaysayang kalinangan at binigyan ng mga bagong kahulugan, habang ang mga sa lumang rehimen ay winasak o binago patungo sa mga katanggap-tanggap na katangian. Ang mga binagong sagisag na ito ay ginamit upang itanim sa publiko ang isang bagong pakahulugan ng kámihasnán at paggalang sa [[Panahon ng Kaliwanagan]] at sa Republika.<ref name="autogenerated1">Censer and Hunt, "How to Read Images" LEF CD-ROM</ref>
==== ''La Marseillaise'' ====
[[Talaksan:Marche-des-marseillois.jpg|left|thumb| Marche des Marseillois, 1792, mapantuyang guhit, mula London<ref>{{Cite web |last=Richard Newton |year=1792 |title=Marche des Marseillois, satirical etching |url=https://www.britishmuseum.org/collection/object/P_1988-1001-4 |access-date=9 April 2022 |website=[[British Museum]]}} The text is from the French original, but Newton invented the images of the dancing soldiers himself.</ref>]]
[[Talaksan:La Marseillaise.ogg|thumb|Nakuha ng panghimagsikang awit na ''La Marseillaise'' ang palayaw nito matapos kantahin sa Paris ng mga boluntaryo mula sa Marseille na nagmamartsa patungo sa kabisera.]]
Ang "''[[La Marseillaise]]"'' ( {{IPA-fr|la maʁsɛjɛːz}} ) ay naging pambansang awit ng France. Naisulat at naakda ang awit noong 1792 ni Claude Joseph Rouget de Lisle, at kaunaunahang pinamagatang "''Chant de guerre pour l'Armée du Rhin'' ". Pinagtibay ito ng Pambansang Pranses na Kumbensiyon bilang awit ng Unang Republika noong 1795. Nakuha nito ang palayaw pagkatapos kantahin sa Paris ng mga nagpahingungod mula sa [[Marsella|Marseille]] na nagmamartsa sa kabisera.
Ang kanta ang unang halimbawa ng pangawit na istilo ng "Martsang Europeo", habang ang nakapupukaw na himig at liriko ay nagdulot sa malawakang paggamit nito bilang isang kanta ng himagsikan at pagsasama sa maraming piraso ng klasikal at sikat na musika. Inutusan si De Lisle na 'gumawa ng isang himno na naghahatid sa kaluluwa ng mga tao ng sigasig na ipinapabatid (nang musika).'{{Sfn|Cerulo|1993}}
==== Gilotina ====
Ang gilotina ay nananatiling "ang pangunahing sagisag ng Paghahari ng Kilabot sa Himagsikang Pranses." {{Sfn|Hanson|2007}} Kinatha at linikha ng isang manggagamot sa panahon ng Himagsikan bilang isang mas mabilis, mas mahusay at mas natatanging paraan ng pagpapataw-bitay, ang gilotina ay naging bahagi ng kulturang popular at makasaysayang alaala. Ito ay ipinagdiriwang ng pampulitikang kaliwa bilang tagapaghiganti ng mga mamamayan, halimbawa sa panghimagsikang awit na ''La guillotine permanente'',{{Sfn|Delon|Levayer|1989}} at tinungayaw bilang sagisag ng Kilabot ng nasa kanan.{{Sfn|Hunt|Martin|Rosenwein|2003}}
Ang pagpapatuloy nito ay naging isang tanyag na libangan na umakit ng malaking pulutong ng mga manonood. Nagbenta ang mga tindero ng mga programang naglilista ng mga pangalan ng mga nakatakdang mamatay. Maraming tao ang dumating araw-araw at nag-aagawan para sa pinakamabuting tayuan at upuan kung saan tatanawin ang mga paglilitis; ang mga kababaihang nananahi (<nowiki><i>tricoteuses</i></nowiki>) ay bumuo ng isang pangkat na palagiang pumupunta, na ikinagalit ng karamihan ng tao. Madalas dinala ng mga magulang ang kanilang mga anak. Sa pagtatapos ng Kilabot, kaunti na lamang ang pumunta. Ang pag-uulit ay pinalipas kahit na ang pinakakasuklam-suklam na mga kalibangan, at ang mga manonood ay nainip.<ref>R.F. Opie, ''Guillotine'' (2003)</ref>
==== Cockade, ''tricolore'' at ang liberty cap====
[[Talaksan:Sans-culotte.jpg|right|thumb| Isang ''sans-culotte'' at ang ''tricolore'']]
Maraming nagsuot ng mga cockade na mga manghihimagsik simula noong 1789. Inipit na nila ngayon ang asul-at-pula na cockade ng Paris sa puting cockade ng Ancien Régime. Hiniling ni Camille Desmoulins sa kanyang mga tagasunod na magsuot ng berdeng cockade noong 12 Hulyo 1789. Ang hikbong-mamamayan ng Paris, na nabuo noong 13 Hulyo, ay nagpatibay ng asul at pulang cockade. Ang asul at pula ang mga kinámihasnáng kulay ng Paris, at ginagamit ang mga ito sa eskudo ng lungsod. Ang mga cockade na may iba't ibang mga scheme ng kulay ay ginamit noong storming ng Bastille noong ika-14 Hulyo.{{sfn|Crowdy|2004|p=42}}
Ang takip ng Liberty, na kilala rin bilang ''Phrygian cap'', o pileus, ay walang paldiyas, pyeltro na hugis balisungsong na ang dulo ay hinila pasulong. Sinasalamin nito ang republikanismo at kalayaan ng mga Romano, na tumutukoy sa ritwal ng Romano ng pagpapalaya o pagtutubos, kung saan ang isang pinalayang alipin ay tumatanggap ng takip sa ulo bilang sagisag ng kanyang bagong kalayaan.{{sfn|Harden|1995|pp=66–102}}
== Gampanin ng kababaihan ==
[[Talaksan:Chérieux_-_Club_des_femmes_patriotes_dans_une_église_-_1793.jpg|left|thumb| Samahan ng mga makabayang kababaihan]]
Ang ginampanan ng kababaihan sa Himagsikan ay matagal nang paksa ng pagtatalo. Sila ay inalisan ng mga karapatang pampulitika sa ilalim ng ''Ancien Régime'', inuri sila ng 1791 Constitution bilang "balintiyak" na mga mamamayan, na humantong sa mga kahilingan para sa panlipunan at pampulitikang pagkakapantay-pantay para sa mga kababaihan at pagwawakas sa pangingibabawng lalaki. Ipinahayag nila ang mga kahilingang ito gamit ang mga polyeto at samaahan tulad ng ''Cercle Social'', na ang karamihan sa mga miyembrong lalaki ay tinitingnan ang kanilang sarili bilang mga kontemporaryong peminista. {{Sfn|Hunt|1996}} Gayunpaman, noong Oktubre 1793, ipinagbawal ng Pambansang Kalipunan ang lahat ng mga samahan ng kababaihan, na siyang ikinadurog ng kilusan; ito ay dinulot ng pagbibigay-diin sa pagkalalaki sa isang sitwasyon sa panahon ng digmaan, ang tunggalian ukol sa "panghihimasok" ng pagkababae sa mga tungkulin ng estado dahil kay Marie Antoinette, at kinámihasnán na nakaugaliang sa pangingibabaw ng lalaki.{{Sfn|Devance|1977}} Pagkaraan ng isang dekada, kinumpirma at pinananatili ng Napoleonikong Batas ang pagkapangalawang-uri na katayuan ng kababaihan.{{Sfn|Abray|1975}}
[[Talaksan:Olympe_de_Gouges.png|right|thumb| Olympe de Gouges, isang Girondistang manunulat ng ''Pamamahayag ng Mga Karapatan ng Babae at ng Babaeng Mamamayan'', na pinatay noong Nobyembre 1793]]
Ang Lipunan ng Mapanghimagsik na Kababaihang Republikano, isang militanteng grupo sa dulong kaliwa, ay humingi ng batas noong 1793 na magpipilit sa lahat ng kababaihan na magsuot ng tricolor cockade upang ipakita ang kanilang katapatan sa Republika. Hiniling din nila ang mahigpit na pagsupil sa halaga ng bilihin upang hindi maging masyadong mahal ang tinapay – ang pangunahing pagkain ng mga mahihirap na tao. Matapos maipasa ng Convention ang batas noong Setyembre 1793, hiniling ng Mapanghimagsik na Kababaihang Republikano ang mahigpit na pagpapatupad, ngunit tinutulan sila ng mga babaeng nagtitinda sa palengke, mga dating tagapaglingkod, at mga babaeng nanampalataya na mahigpit na sumalungat sa mga panunupil sa presyo (na magpapaalis sa kanila sa negosyo) at nagalit sa mga pag-atake sa maginoo at sa pananampalataya. Sumiklab ang suntukan sa mga lansangan sa pagitan ng dalawang paksyon ng kababaihan.
Samantala, itinuring ng mga kalalakihang sumusupil sa mga Samahang Jacobin ang katipunan ng Republikanong Panghimagsikang Kababaihan bilang mga mapanganib na pamukaw-madla. Sa puntong ito kontrolado ng mga Jacobin ang pamahalaan; binuwag nila ang Katipunan ng Republikanong Panghimagsikang Kababaihan, at ipinag-utos na ang lahat ng samahan at pagtitipon ng kababaihan ay labag sa batas. Mahigpit nilang pinaalalahanan ang mga kababaihan na manatili sa bahay at alagaan ang kanilang mga pamilya sa pamamagitan ng pagpapaubaya ng mga pampublikong gawain sa mga lalaki. Ang mga organisadong kababaihan ay tuluyang maisara sa Himagsikang Pranses pagkatapos ng ika-30 Oktubre 1793.{{sfn|Levy|Applewhite |Johnson|1979|pp=143–149}}
=== Mga kilalang babae ===
Sumulat si Olympe de Gouges ng maraming dula, maikling kwento, at nobela. Binigyang-diin ng kanyang mga katha na magkaiba ang babae at lalaki, ngunit hindi nito dapat pigilan ang pagkakapantay-pantay sa ilalim ng batas. Sa kanyang ''Pamamahayag ng Mga Karapatan ng Babae at ng Babaeng Mamamayan,'' iginiit niya na ang mga kababaihan ay karapat-dapat may karapatan, lalo na sa mga lugar na may kinalaman sa kanila, tulad ng diborsyo at pagkilala sa mga anak sa labas.<ref name="De Gouges Writings 564–568">De Gouges "Writings" 564–68</ref>
== Mga Patakarang pang-ekonomiya ==
[[Talaksan:France-500Livres-1790-uni.jpg|thumb| Unang ''Assignat'' ng 29 Setyembre 1790: katumbas ng 500 livres]]
== Pangmatagalang kinahinatnan ==
Nagkaroon ng napakamalaking epekto sa kasaysayan ng Europa at Kanluraning kasaysayan ang Himagsikang Pranses, sa pamamagitan ng pagwawakas sa pyudalismo at paglikha ng landas para sa hinaharap na pagsulong sa siyang malawak na tinukoy na mga pangsariling kalayaan o karapatan.{{Sfn|Palmer|Colton|1995}} {{Sfn|Fehér|1990}} Ang epekto nito sa nasyonalismong Pranses ay malalim, habang pinasigla din ang mga kilusang nasyonalista sa buong Europa.{{Sfn|Dann|Dinwiddy|1988}} Ikinakatwiran ng mga makabagong mananalaysay na ang kaisipan ng "bansang estado" ay direktang bunga ng Himagsikan.{{Sfn|Keitner|2007}}
=== Pransiya ===
Ang idinulot ng Himagsikan sa lipunang Pranses ay napakalaki at humantong sa maraming pagbabago, ang ilan ay lubusang tinanggap, habang ang iba ay patuloy na pinagtatalunan.{{Sfn|Stewart|1951}} Sa ilalim ni Louis XIV, ang kapangyarihang pampulitika ay sentralisado sa Versailles at nasa kamay ng monarko, na siyang kapangyarihan ay nagmula sa napakalaking personal na yaman, pagsupil sa hukbong sandatahan at paghirang ng mga pari, mga gobernador ng lalawigan, mga abogado at mga hukom.{{Sfn|Thompson|1952}} Sa wala pang isang taon, ang hari ay naging isang tau-tauhan, ang maginoo ay pinagkaitan ng mga titulo at ari-arian, at ang simbahan ng mga monasteryo at ari-arian nito. Ang mga klero, mga hukom at mahistrado ay pinamahalaan ng estado, at ang hukbo ay pinatagilid, na may kapangyarihang militar na inilagay na hawak ng mapanghimagsikang Pambansang Pananggol. Ang mga pangunahing salik ng 1789 ay ang slogan na "Kalayaan, Kapantayan at Kapatiran" at ang "[[Pamamahayag ng Karapatan ng Tao at ng Mamamayan|Pamamahayag ng Karapatan ng Tao at ng Mamamayan"]], na tinawag ni Lefebvre na "ang pagkakatawang-tao ng kabuuang Himagsikan"{{Sfn|Lefebvre|1947}}
Ang pangmatagalang epekto sa France ay malalim, at patuloy na humuhubog sa pulitika, lipunan, pananampalataya at mga kaisipan, at pinagsukdol ang pagkakahati-hati sa pulitika para sa higit sa isang siglo. Ayon sa sulat ng mananalaysay na si François Aulard:<blockquote>"Mula sa panlipunang pananaw, ang Himagsikan ay nabuo sa pagsugpo sa kung ano ang tinatawag na sistemang pyudal, sa pagpapalaya ng indibidwal, sa higit na paghahati ng lupang pag-aari, ang paglansag ng mga pribilehiyo ng maginoong kapanganakan, ang pagtatatag ng pagkakapantay-pantay, ang pagpapapayak ng buhay. . . . Ang Himagsikang Pranses ay naiiba sa iba pang mga himagsikan sa pagiging hindi lamang pansambayanan, sapagkat ito ay naglayong maghandog sa buong sangkatauhan."<ref>Aulard in Arthur Tilley, ed. (1922) p. 115</ref></blockquote>
==== Katayuan ng simbahang Katoliko ====
Isa sa pinakamainit na pinagtatalunan sa kasagsagan ng Himagsikan ay ang katayuan ng Simbahang Katoliko.{{Sfn|Kennedy|1989}} Noong 1788, mayroon itong nangingibabaw na kinatatayuan sa loob ng lipunan; kasingkahulugan ng pagiging Pranses ang maging isang Katoliko. Pagsapit ng 1799, karamihan sa mga ari-arian at mga institusyon nito ay sinamsam at ang mga pinunong nakatataas nito ay patay na o pinatapon. Ang kapangyarihang pangkalinangan nito ay linulusob rin, sahil sa may mga pagsisikap upang alisin ang buhay sibil ng mga salik ng relihiyon tulad ng Linggo, mga banal na araw, mga santo, mga panalangin, mga ritwal at mga seremonya. Sa huli, ang mga pagtatangkang ito ay hindi lamang nabigo, ngunit pumukaw ng masidhing kilos mula sa mga nanampalataya; Ang pagsalungat sa mga pagbabagong ito ay isang pangunahing salik sa likod ng pag-aalsa sa Vendée. {{Sfn|Kennedy|1989}}
[[Talaksan:Le_Bataillon_Carré,_Affaire_de_Fougères_1793_(Square_Battalion).jpg|left|thumb| Ang Digmaan noong 1793 sa Vendée ay bahagyang pinasimulan ng pagsalungat sa pag-uusig ng estado sa simbahang Katoliko]]
Sa paglipas ng mga siglo, ang mga samahang katatagan ng pagkakawanggawa ay naitayo upang maglaan ng panustos ang mga ospital, paglingap at kalinga sa mahihirap, at mga paaralan; nang ang mga ito ay sinamsamat ibinenta, ang paglalaan ay hindi pinalitan, na nagdulot ng malaking pagkagambala sa mga sistemang ito ng suporta.{{Sfn|Sutherland|2002}} Sa ilalim ng ''Ancien Régime'', ang tulong pangkalusugan para sa mahihirap sa kanayunan ay madalas na ibinibigay ng mga madre, na kumikilos bilang mga nars ngunit gayundin ng mga manggagamot, at maninistis; inalis ng Himagsikan ang karamihan sa mga samahang ito nang hindi pinapalitan ang organisadong suporta sa pag-kalinga.{{Sfn|McHugh|2012}} Nanatiling malakas ang pangangailangan, at pagkaraan ng 1800, ipinagpatuloy ng mga madre ang kanilang gawain sa mga ospital at sa mga nayon sa lalawigan. Sila ay pinahintulutan ng mga nanunungkulan dahil sila ay may malawak na suporta at isang ugnayan sa pagitan ng mga piling lalaking manggagamot at mga magsasakang walang tiwala na nangangailangan ng tulong.{{Sfn|Léonard|1977}}
==== Ekonomika ====
==== Konstitusyonalismo ====
Ang Himagsikan ay nangahulugan ng pagwawakas sa hindi makatwirang pamumuno ng hari at ipinangako ng pamumunong umaalitunton ayon sa batas, na nasa ilalim ng isang kaayusang nababatay sa saligang-batas o konstitusyon, ngunit hindi nito ibinukod ang posibilidad ng isang monarko. Bilang emperador, si Napoleon ay nagtayo ng isang sistemang konstitusyonal (bagaman nanatili siyang ganap na nasa kontrol), at ang mga naibalik na Bourbon ay napilitang sumama sa ganito. Pagkatapos ng pagbibitiw ni Napoleon III noong 1871, malamang na ang mga monarkista ay may mayorya ng pagboto, ngunit sila ay napakabuwag-buwag sa maraming pangkat, at hindi sila magkasundo kung sino ang dapat maging hari, at sa halip ay ang Ikatlong Republikang Pranses ay inilunsad na may malalim na pangako na itaguyod ang mga mithiin ng Himagsikan.<ref>Furet, ed., ''A Critical Dictionary of the French Revolution,'' pp. 479–93</ref> <ref>Robert Tombs, "Inventing politics: from Bourbon Restoration to republican monarchy," in Martin S. Alexander, ed., ''French history since Napoleon'' (1999), pp. 59–79</ref> Ang mga mapaninggal o makalumang Katolikong mga kaaway ng Himagsikan ay naluklok sa kapangyarihan sa panahong [[Pransiyang Vichy]] (1940–44), at sinubukanna bawiin ang pamana ng himagsikan, ngunit pinanatili nila itong isang republika. Itinanggi ni Vichy ang prinsipyo ng pagkakapantay-pantay at sinubukang palitan ang mga mapanghimagsikang sawikaing " Kalayaan, Kapantayan, Kapatiran" nang "Trabaho, Pamilya, at Amang Bayan." Gayunpaman, walang mga pagsisikap ang mga Bourbon, Vichy o sinuman na ibalik ang mga kapangyarihan at pribilehiyong inalis mula sa mga maginoo noong 1789. Ang Pransiya ay napanatili ang pagiging lipunan ng pagkakapantay sa ilalim ng batas.{{Sfn|Hanson|2009}}
=== Komunismo ===
Ang layuning Jacobin ay hinawakan ng mga [[Marxismo|Marxist]] noong kalagitnaan ng ika-19 na siglo, at naging salik ng [[Komunismo|kaisipang komunista]] sa buong mundo. Noon sa [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], si "Gracchus" Babeuf ay itinuring na isang bayani.
=== Europa bukod sa France ===
Inilarawan ng mga panekonomikong mananalaysay na sina Dan Bogart, Mauricio Drelichman, Oscar Gelderblom, at Jean-Laurent Rosenthal ang na-lipong batas bilang ang "pinaka malaking iniluwas" ng Himagsikang Pranses. Sulat nila, "Habang isinauli ng restorasyon ang karamihan sa kanilang kapangyarihan sa mga monarkong ganap na pinatalsik ni Napoleon, ang mga pinaka-mapangahas, tulad ni Ferdinand VII ng Espanya, ang nagabala na ganap na baligtarin ang mga pambatas na pagbabago na dala ng mga Pranses."<ref name=":0">{{Cite journal |date=June 2010 |title=State and private institutions (Chapter 3) – The Cambridge Economic History of Modern Europe |doi=10.1017/CBO9780511794834.005}}</ref> Napansin din nila na ang Himagsikag Pranses at ang Digmaang Napoleoniko ay naging sanhi ng Inglatera, Espanya, Prusya at Republikang Olandes na isentralisa ang kanilang mga sistema ng pananalapi sa isang kaantasan hindi pa naganap upang tustusan ang mga kampanyang militar ng Digmaang Napoleoniko.<ref name=":0" />
Nalaman ng isang pag-aaral noong 2016 sa ''European Economic Review'' na ang mga lugar ng Alemanya kung saan sinakop ng Pransiya noong ika-19 na siglo at nalapat sa pagpapatupad ng Napoleonikong Batas ay mas may mataas na antas ng pagtitiwala at pakikipagtulungan ngayon.<ref>{{Cite journal |last=Buggle |first=Johannes C. |date=1 August 2016 |title=Law and social capital: Evidence from the Code Napoleon in Germany |url=http://www.diw.de/documents/publikationen/73/diw_01.c.424945.de/diw_sp0566.pdf |journal=European Economic Review |volume=87 |issue=Supplement C |pages=148–75 |doi=10.1016/j.euroecorev.2016.05.003}}</ref>
==== Alemanya ====
Ang Aleman na sagot sa Himagsikan ay tumayuntayon mula sa pagsangayon patungo sa pagsalungat. Sa una ay nagdala ito ng liberal at demokratikong mga kaisipan, ang pagwawakas ng mga guild, pamumusabos, at ng ghetto ng mga Hudyo. Nagdala ito ng mga panekonomiyang kalayaan at repormang pansaka at pambatas na pagbabago. Higit sa lahat, ang tunggalian ay nakatulong sa pagpapasigla at paghubog ng nasyonalismong Aleman.
==== Switzerland ====
Sinakop ng mga Pranses ang mga Suwiso at ginawa itong "Republika Helvetiko" (1798–1803), isang papet na estado ng Pransya. Ang pakikialam ng Pransya sa lokalismo at mga nakaugalian ay labis na ikinapoot sa Switzerland, bagama't ang ilang mga reporma ay tumagal at nakaligtas sa huling panahon ng pagpapanumbalik . <ref>Marc H. Lerner, "The Helvetic Republic: An Ambivalent Reception of French Revolutionary Liberty," ''French History'' (2004) 18#1 pp. 50–75.</ref> <ref>Palmer, ''The Age of the Democratic Revolution'' 2:394–421</ref>
==== Scandinavia ====
Nagpatibay ng hangong pagbabago ang Kaharian ng Dinamarka na alinsunod sa Himagsikang Pranses, kahit sa kawalang tuluyang pakikipag-ugnayan. Ang pagbabagong ito ay paunti-unti at ang rehimen mismo ang nagsagawa ng mga [[repormang pansakahan]] na nagbunga sa pagpapahina ng absolutismo sa pamamagitan ng paglikha ng isang uri ng mga independiyenteng magsasaka na freeholder . Karamihan sa mga pagkilos ay nagmula sa mabuting-organisadong mga liberal na nangunang pinagpatungo ang pagbabagong pulitika sa unang kalahati ng ika-19 na siglo.{{Sfn|Horstboll|Ostergård|1990}}
Halaw ang Saligang batas ng Noruwega ng 1814 sa Himagsikang Pranses,<ref>{{Cite web |date=24 May 2013 |title=The Bicentenary of the Norwegian Constitution |url=https://www.stortinget.no/nn/In-English/About-the-Storting/News-archive/Front-page-news/2012-2013/The-Bicentenary-of-the-Norwegian-Constitution-2014/}}</ref> at itinuturing ito na isa sa pinaka liberal at demokratikong saligang batas noong panahong yaon.<ref>{{Cite web |title=The Norwegian Constitution: from autocracy to democracy |url=https://www.uib.no/en/news/79930/norwegian-constitution-autocracy-democracy |access-date=2022-12-20 |archive-date=2021-07-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210729061204/https://www.uib.no/en/news/79930/norwegian-constitution-autocracy-democracy |url-status=dead }}</ref>
=== Hilagang Amerika ===
==== Estados Unidos ====
Lubos na ikinahati ng Himagsikang Pranses ang talakayang pulitikal ng Amerika, at ang pagkakahati o polarisasyong ito ay humantong sa paglikha ng Unang Sistema Pampartido. Sa pagsiklab ng digmaan sa Europa noong 1793, ang Partido Demokratiko-Republikan na pinamunuan ng dating kagawad ng Amerika sa Pransiya na si [[Thomas Jefferson]] ay pinaboran ang mapanghimagsik na Pransiya at itinuro ang 1778 treaty na may bisa pa rin. Si [[George Washington]] at ang kanyang nagkakaisang gabinete, kabilang si Jefferson, ay nagpasya na ang kasunduan ay hindi nagbigkis sa Estados Unidos na pumasok sa digmaan. Sa halip, si Washington ay nagpahayag ng neutralidad. <ref>Susan Dunn, ''Sister Revolutions: French Lightning, American Light'' (2000)</ref> Sa ilalim ni Pangulong [[John Adams]], isang Pederalista, may isang di-idineklarang digmaang-pandagat ang naganap sa pagitan nila at ng Pransiya mula 1798 hanggang 1799, na kadalasang tinatawag na " Quasi War ". Si Jefferson ay naging pangulo noong 1801, ngunit naging masidhi kay Napoleon bilang isang diktador at emperador. Gayunpaman, ang dalawa ay pumasok sa mga negosasyon sa Teritoryong Louisiana at sumang-ayon sa Pagbili sa Louisiana noong 1803, isang pagkatamo na lubos na nagpalaki sa laki ng Estados Unidos.
== Talasaysayan ==
Nakatanggap-pansin ang Himagsikang Pranses ng lubusang napakalaking laki ng makasaysayang alumanahin, kapwa mula sa pangkalahatang madla, pati na rin sa mga dalubhasa at talisikan. Samantala, ang mga pananaw sa kahalagahan nito at mga pangunahing pangyayari ay madalas na nailalarawan bilang nahahati sa mga ideolohikal na panig.{{Sfn|Rude|1991}} Sa pangkalahatan, ang mga pag-aaral sa Himagsikan ay unang tumuon sa mga pampulitikal na kaisipan at kaganapan, ngunit unti-unting nagbago ang mga ito ang patungo sa kasaysayang panlipunan na sinusuri ang epekto nito sa mga indibidwal.{{Sfn|Rude|1991}}
Katwiran ng mga kapanahong mapaninggal tulad nina [[Edmund Burke]] at Friedrich von Gentz na ito ay yari ng ilang mga nagsasabwatang mga tao na nilinlang ang masa upang sirain ang lumang kaayusan, isang palagay na nag-ugat sa paniniwala na ang mga manghihimagsik ay walang mga makatarungang hinaing.{{Sfn|Rude|1991}}
Sa ika-19 na siglo, ang Himagsikan ay masinsinang sinuri ng mga ekonomista at dalubhasang pampulitika tulad ni Alexis de Tocqueville, na nagmungkahi na ito ay bunga ng isang mas masaganang gitnang uri na may kamalayan sa kahalagahan nito sa lipunan.{{Sfn|Rude|1991}} Marahil ang pinaka-maimpluwensya ay si [[Karl Marx]], na kinilala ang pagkalikas ng [[Uring panlipunan|uring panlipunang]] sa Himagsikan bilang saligan at batayan sa pag-unawa sa mismong panlipunang kasunlaran ng katauhan. Nangatwiran siya na ang mga pagpapahalagang makapantay na sinimulan nitong ipinakilala, ay nagbunga ng isang padron o banghay ng isang walang uri at malatulungin na lipunan, na tinatawag na "[[sosyalismo]]", na nakatagpo ng tuluyang pagpapahayag noong 1870 hanggang 1871 sa Kaniigang Paris.{{Sfn|Marx|1983}}
Noong ika-20 siglo, binigyang-diin ng mga mananalaysay na naimpluwensyahan ni Marx, lalo na si Albert Soboul, ang gampanin ng mga magsasaka at manggagawa sa lungsod sa Himagsikan at ipinakita ito bilang [[tunggalian ng uri]] . {{Sfn|Rude|1991}} Ang pangunahing tema ng katwirang ito ay ang Himagsikan ay lumitaw mula sa lumalambo at umuusbong na burgesya, na may suporta mula sa mga <nowiki><i>sans-culottes</i></nowiki>, na nagkaisa upang sirain ang uring maginoo o aristokrasya.{{Sfn|Comninel|1987}} Ngunit, ang mga Kanluraning paham ay unti-unting tinalikuran ang mga Marxismo na pagdadalumat noong dekada 1990; habang para sa marami ang ang tema ng tunggalian ng uri ay na napawalang-saysay, ngunit walang bagong paliwanag na modelo ang nakapalit dito na nakakuha ng malawakang suporta.{{Sfn|Spang|2003}} {{Sfn|Bell|2004}} Gayunpaman, sa Kanluraning kasaysayan, ang Himagsikang Pranses ay nakikita pa rin bilang isang mahalagang punto ng paghahati sa pagitan ng [[Makabagong kasaysayan|maagang pagkakabagong yugto ng kasaysayan]] at huling modernong mga panahon, at sa gayon ay isa sa pinakamahahalagang mga kaganapan nito.{{Sfn|Spang|2003}}
Sa loob ng Pransiya, ang Himagsikan ay pangmatagalang pinilayan ang kagamhanan ng maginoo, at pinatuyo patigang ang kayamanan ng Simbahan, bagaman ang parehong institusyon ay nakaligtas sa kabila ng pinsalang natamo nila. Matapos ang pagbagsak ng [[Unang Imperyong Pranses|Unang Imperyo ng Pransya]] noong 1815, nawalan ng maraming karapatan at kalayaan ang masa o publikong Pranses mula noong Himagsikan, ngunit naalala ang pasalihang pulitika na naging katangian ng panahon. Ayon sa isang mananalaysay: "Libu-libong lalaki at kahit maraming babae ang nagkaroon ng karanasan sa larangan ng pulitika: sila ay nagsalita, nagbasa, at nakinig sa mga bagong pamamaraan; sila ay bumoto; sila ay sumapi sa mga bagong organisasyon; at sila ay lumakad para sa kanilang pampulitikang layunin. Ang Himagsikan ay naging isang nakaugalian (o kinámihasnán), at ang republikanismo ay isang pangmatagalang patalaga."{{Sfn|Hanson|2009}}
=== Mga pagkiling sa makasaysayang pagsulat ng Himagsikang Pranses ===
Ang kasaysayan ng Himagsikang Pranses ay karaniwang naisulat na may tatlong malalakas na pagkiling: ang puting pagkiling", ang pagkiling Pranses, at ang pagkiling Jacobin.
Gayunpaman, may nananatiling mga mananalaysay na lumalaban sa pagkiling Jacobin.
Kabilang na sa kanila ay ang mga nagpapakilala sa kanilang mga sarili sa mga di-Jacobin na manghihimagsik, lalo na si Brissot at ang kanyang partido. Bagaman isang pangunahing mukha sa mga rmanghihimagsik, si Brissot ay bihirang pinahahalagahan ng mga mananalaysay. Ang isang kapansin-pansing bumukod dito ay J. Israel sa ''Revolutionary Ideas''. Bilang resulta, inatake siya ng mga kapanig ni Robespierre. Si Israel ay interesado hindi lamang kay Brissot kundi sa lahat ng nakapaligid sa kanya, tulad na lamang ni Condorcet, na nag-uugnay sa lahat ng mga manghihimagsik ito sa mga intelektuwal na Europeo na tinatawag niyang "radical enlighteners". Sa 'A Response to Chappey and Missé', sumulat ang Israel: "Gusto kong ipakita na patungkol sa makarepublikang demokratikong ubod ng Himagsikang Pranses, si Robespierre ay hindi sa anumang paraan ang "La révolution incarnée" (engkarnasyon ng himagsikan), halos kabaligtaran pa nga. Malinaw, ang aking libro ay tuluyang sumasalungat sa kamakailang nauuso sa talasaysayan ng Himagsikang Pranses, mula noong 2000, na ang ilan ngayon ay matagumpay na itinalaga ang "retour de Robespierre." [. . . ] Binibigyang-kahulugan nina Belissa at Bosc ang mga naminsala at nanira kay Robespierre bilang "contra-revolutionnaire" ngunit ang terminong iyon ay bahagya na nalalapat sa mga radikal tagapaliwanag na tinututukan ko..."
Salungat sa mga mananalaysay na nakikiisa sa mga manghihimagsik ay ang mga kritikal na mananalaysay na tumitingin sa labas ng himagsikan, sa nakámihasnán ni Tocqueville at sa kanyang aklat na ''L'Ancien régime et la Révolution''. Kabilang sa mga mananalaysay na radikal na di sang-ayon sa mga pagkiling Jacobin, Pranses at, mas bihira, mga puti , ay sina Taine,<ref>''Les origines de la France contemporaine''</ref> Cochin,<ref>''Les sociétés de pensée et la démocratie''</ref> Sorel,<ref>''L'Europe et la Révolution française''</ref> Cobban,<ref>''The Social Interpretation of the French Revolution''</ref> Doyle,<ref>''The Oxford History of the French Revolution''</ref> Bénot,<ref>''La Révolution française et la fin des colonies''</ref> Blanning<ref>''The origins of the French revolutionary wars''</ref> at Hoel.<ref>[https://independent.academia.edu/HOELWA Hoel, ''La Révolution française, Saint-Domingue et l’esclavage'']</ref> Para sa mga mananalaysay na ito, ang Himagsikang Pranses ay hindi gaanong isang himagsikan kaysa sa isang pagpapatulin ng isang pagsunlad na nagaganap sa ilalim ng monarkiya. Ang himagsikan ay hindi makikita sa ideolohikal na mga termino, ngunit sa sa diwa nito bilang isang "pangkapangyarihan pakikibaka", maging sa sandaigdigang antas o sa loob ng Imperyong Pranses. Kagaya na lamang ng sinabi ni Cobban: "Totoo, ang pangmadlang pananaw sa lahat ng mga bansa ay nakita ang pakikibaka bilang isang ideolohikal na pakikibaka sa pagitan ng himagsikan at nanunungkulang kapangyarihan; ngunit ang mga tunay na nagpasiya ng mga pandaigdigang patakaran ay malaya mula sa guniguning ito, bagama't kailangan nilang payagan at handa silang gamitin ito sa iba. Ang kasaysayan ng Digmaang Panghimagsikan at Napoleoniko ay maaaring ikwento halos tungkol lamang sa kapangyarihang pampulitika at ipinaliwanag sa pamamagitan ng mga nakámihasnán ng mga bansang kasangkot at ang mga kakanyahan ng kanilang mga pinuno at mga ministro. [. . . ] Ang lantad na pagkilala sa pangingibabaw ng kapangyarihan sa mga ugnayang pandaigdig ay hindi naging walang pagbubunga sa pagsulat ng pambansang kasaysayang Pranses." <ref>''Aspects of the French Revolution''</ref>
== Tingnan din ==
<references group="lower-alpha" responsive="1"></references>
== Mga Sanggunian ==
<references responsive="0"></references>
== Pinagbatayan ==
{{refbegin}}
=== Mga pagsisyasat at masasanggunian ===
* Andress, David, ed. ''The Oxford Handbook of the French Revolution'' (Oxford University Press, 2015). [https://www.amazon.com/Oxford-Handbook-French-Revolution-Handbooks/dp/0199639744/ excerpt], 714 pp; 37 articles by experts
* Aulard, François-Alphonse. ''The French Revolution, a Political History, 1789–1804'' (4 vol. 1910); famous classic; [https://archive.org/details/frenchrevolutio02mialgoog volume 1 1789–1792 online]; [https://archive.org/details/bub_gb_UJMJAQAAIAAJ Volume 2 1792–95 online]
* [[Joxe Azurmendi|Azurmendi, Joxe]] (1997). [https://web.archive.org/web/20160303184957/http://basque.criticalstew.org/wp-content/uploads/The-democrats-and-the-violent.pdf ''The democrats and the violent. Mirande's critique of the French Revolution'']. Philosophical viewpoint. (Original: ''Demokratak eta biolentoak'', Donostia: Elkar {{ISBN|978-84-7917-744-7}}).
* Ballard, Richard. ''A New Dictionary of the French Revolution'' (2011) [https://www.amazon.com/New-Dictionary-French-Revolution/dp/184885465X/ excerpt and text search]
* Bosher, J.F. ''The French Revolution'' (1989) 365 pp
* Davies, Peter. ''The French Revolution: A Beginner's Guide'' (2009), 192 pp
* Gershoy, Leo. ''The French Revolution and Napoleon'' (1945) 585 pp
* Gershoy, Leo. ''The Era of the French Revolution, 1789–1799'' (1957), brief summary with some primary sources
* Gottschalk, Louis R. ''The Era of the French Revolution'' (1929), cover 1780s to 1815
* Hanson, Paul R. ''The A to Z of the French Revolution'' (2013)
** Hanson, Paul R. ''Historical dictionary of the French Revolution'' (2015) [https://archive.org/details/historicaldictio0ed2hans online]
* {{cite book |last=Jaurès |first=Jean |author-link=Jean Jaurès |title=A Socialist History of the French Revolution |year=1903 |publisher=[[Pluto Press]] |edition=2015 |isbn=978-0-7453-3500-1}}; inspiration for Soboul and Lefebvre, one of the most important accounts of the Revolution in terms of shaping perspectives;
* Jones, Colin. ''The Longman Companion to the French Revolution'' (1989)
* Jones, Colin. ''The Great Nation: France from Louis XV to Napoleon'' (2002) [https://www.amazon.com/Great-Nation-Napoleon-Penguin-History/dp/0140130934/ excerpt and text search]
* {{cite book |editor=McPhee, Peter |title=A Companion to the French Revolution |url=https://books.google.com/books?id=Hj9dY-JAzw0C&pg=PR15 |year=2012 |publisher=Wiley |isbn=978-1-118-31641-2 }}
* [[Louis Madelin|Madelin, Louis.]] ''The French Revolution'' (1916); textbook by leading French scholar. [https://archive.org/details/cu31924024309704 online]
* Paxton, John. ''Companion to the French Revolution'' (1987), 234 pp; hundreds of short entries.
* Popkin, Jeremy D. ''A Short History of the French Revolution'' (5th ed. 2009) 176 pp
* {{cite journal|last=Popkin|first=Jeremy D|title=The Press and the French Revolution after Two Hundred Years|url=https://archive.org/details/sim_french-historical-studies_spring-1990_16_3/page/664|journal=French Historical Studies|year=1990|volume=16|issue=3|pages=664–683|doi=10.2307/286493|jstor=286493}}
* Scott, Samuel F. and Barry Rothaus, eds. ''Historical Dictionary of the French Revolution, 1789–1799'' (2 vol 1984), short essays by scholars [https://www.questia.com/library/1349250/historical-dictionary-of-the-french-revolution-1789-1799 vol. 1 online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200505194248/https://www.questia.com/library/1349250/historical-dictionary-of-the-french-revolution-1789-1799 |date=2020-05-05 }}; [https://www.questia.com/read/71902167/historical-dictionary-of-the-french-revolution-1789-1799 vol 2 online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150710075751/https://www.questia.com/read/71902167/historical-dictionary-of-the-french-revolution-1789-1799 |date=2015-07-10 }}
* Sutherland, D.M.G. ''France 1789–1815. Revolution and Counter-Revolution'' (2nd ed. 2003, 430 pp [https://www.amazon.com/French-Revolution-Empire-Quest-Civic/dp/0631233636/ excerpts and online search from Amazon.com]
=== Kasaysayang Europeo at Atlantiko ===
* Amann, Peter H., ed. ''The eighteenth-century revolution: French or Western?'' (Heath, 1963) readings from historians
* Brinton, Crane. ''A Decade of Revolution 1789–1799'' (1934) the Revolution in European context
* Desan, Suzanne, et al. eds. ''The French Revolution in Global Perspective'' (2013)
* Fremont-Barnes, Gregory. ed. ''The Encyclopedia of the French Revolutionary and Napoleonic Wars: A Political, Social, and Military History'' (ABC-CLIO: 3 vol 2006)
* Goodwin, A., ed. '' The New Cambridge Modern History, Vol. 8: The American and French Revolutions, 1763–93'' (1965), 764 pp
* Palmer, R.R. "The World Revolution of the West: 1763–1801," ''Political Science Quarterly'' (1954) 69#1 pp. 1–14 {{JSTOR|2145054}}
* Palmer, Robert R. ''The Age of the Democratic Revolution: A Political History of Europe and America, 1760–1800.'' (2 vol 1959), highly influential comparative history; [https://www.questia.com/read/22790906 vol 1 online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120513020725/http://www.questia.com/read/22790906 |date=2012-05-13 }}
* Rude, George F. and Harvey J. Kaye. ''Revolutionary Europe, 1783–1815'' (2000), scholarly survey [https://www.amazon.com/Revolutionary-Europe-Blackwell-Classic-Histories/dp/0631221905/ excerpt and text search]
=== Politika at digmaan ===
* Andress, David. ''The terror: Civil war in the French revolution'' (2006).
* ed. [[Baker, Keith M.]] ''The French Revolution and the Creation of Modern Political Culture'' (Oxford, 1987–94) ''vol 1: The Political Culture of the Old Regime,'' ed. K.M. Baker (1987); ''vol. 2: The Political Culture of the French Revolution,'' ed. C. Lucas (1988); ''vol. 3: The Transformation of Political Culture, 1789–1848,'' eds. F. Furet & M. Ozouf (1989); ''vol. 4: The Terror,'' ed. K.M. Baker (1994). [https://www.amazon.com/French-Revolution-Creation-Political-Culture/dp/0080413870/ excerpt and text search vol 4]
* [[Blanning, T.C.W.]] ''The French Revolutionary Wars 1787–1802'' (1996).
* [[Desan, Suzanne]]. "Internationalizing the French Revolution," ''[[French Politics, Culture & Society]]'' (2011) 29#2 pp. 137–60.
* [[William Doyle (historian)|Doyle, William]]. ''Origins of the French Revolution'' (3rd ed. 1999) [https://www.questia.com/library/book/origins-of-the-french-revolution-by-william-doyle.jsp online edition] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120513171829/http://www.questia.com/library/book/origins-of-the-french-revolution-by-william-doyle.jsp |date=2012-05-13 }}
* Englund, Steven. ''Napoleon: A Political Life.'' (2004). 575 pp; emphasis on politics [https://www.amazon.com/Napoleon-Political-Life-Steven-Englund/dp/0674018036/ excerpt and text search]
* Fremont-Barnes, Gregory. ''The French Revolutionary Wars'' (2013), 96 pp; [https://www.amazon.com/French-Revolutionary-Wars-Essential-Histories-ebook/dp/B00DSLXXKM/ excerpt and text search]
* [[Griffith, Paddy]]. ''The Art of War of Revolutionary France 1789–1802,'' (1998); 304 pp; [https://www.amazon.com/Art-War-Revolutionary-France-1789-1802/dp/1853673358/ excerpt and text search]
* Hardman, John. ''Louis XVI: The Silent King'' (2nd ed. 2016) 500 pp; much expanded new edition; now the standard scholarly biography; (1st ed. 1994) 224; older scholarly biography
* [[Schroeder, Paul]]. ''The Transformation of European Politics, 1763–1848.'' 1996; Thorough coverage of diplomatic history; hostile to Napoleon; [https://www.questia.com/library/book/the-transformation-of-european-politics-1763-1848-by-paul-w-schroeder.jsp online edition] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120513035458/http://www.questia.com/library/book/the-transformation-of-european-politics-1763-1848-by-paul-w-schroeder.jsp |date=2012-05-13 }}
* {{cite book |last1=Wahnich |first1=Sophie |date=2016 |title=In Defence of the Terror: Liberty or Death in the French Revolution |publisher=Verso |edition=Reprint |isbn=978-1-78478-202-3}}
=== Ekonomiya at lipunan ===
* Anderson, James Maxwell. ''Daily life during the French Revolution'' (2007)
* Andress, David. ''French Society in Revolution, 1789–1799'' (1999)
* Kennedy, Emmet. ''A Cultural History of the French Revolution'' (1989)
* McPhee, Peter. "The French Revolution, Peasants, and Capitalism," ''American Historical Review'' (1989) 94#5 pp. 1265–80 {{JSTOR|906350}}
* Tackett, Timothy, "The French Revolution and religion to 1794," and Suzanne Desan, "The French Revolution and religion, 1795–1815," in Stewart J. Brown and Timothy Tackett, eds. ''The Cambridge History of Christianity'' vol. 7 (Cambridge UP, 2006).
==== Kababaihan ====
* Dalton, Susan. "Gender and the Shifting Ground of Revolutionary Politics: The Case of Madame Roland." ''Canadian journal of history'' (2001) 36#2
* Godineau, Dominique. ''The Women of Paris and Their French Revolution'' (1998) 440 pp 1998
* Hufton, Olwen. "Women in Revolution 1789–1796" ''Past & Present'' (1971) No. 53 pp. 90–108 {{JSTOR|650282}}
* {{cite book|last=Hufton |first=Olwen |chapter=In Search of Counter-Revolutionary Women. |title=The French Revolution: Recent debates and New Controversies |editor-last=Kates |editor-first=Gary |editor-link=Gary Kates |year=1998 |pages=302–36}}
* Kelly, Linda. ''Women of the French Revolution'' (1987) 192 pp. biographical portraits or prominent writers and activists
* Landes, Joan B. ''Women and the Public Sphere in the Age of the French Revolution'' (Cornell University Press, 1988) [https://www.amazon.com/Women-Public-Sphere-French-Revolution/dp/0801494818/ excerpt and text search]
* Melzer, Sara E., and Leslie W. Rabine, eds. ''Rebel daughters: women and the French Revolution'' (Oxford University Press, 1992)
* Proctor, Candice E. ''Women, Equality, and the French Revolution'' (Greenwood Press, 1990) [https://www.questia.com/read/14219316/women-equality-and-the-french-revolution online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170706115607/https://www.questia.com/read/14219316/women-equality-and-the-french-revolution |date=2017-07-06 }}
* Roessler, Shirley Elson. ''Out of the Shadows: Women and Politics in the French Revolution, 1789–95'' (Peter Lang, 1998) [https://www.questia.com/read/53103857/out-of-the-shadows-women-and-politics-in-the-french online]
=== Talasaysayan at alaala ===
* Andress, David. "Interpreting the French Revolution," ''Teaching History'' (2013), Issue 150, pp. 28–29, very short summary
* Censer, Jack R. "Amalgamating the Social in the French Revolution." ''Journal of Social History 2003'' 37(1): 145–50. [http://muse.jhu.edu/login?auth=0&type=summary&url=/journals/journal_of_social_history/v037/37.1censer.html online]
* Cox, Marvin R. ''The Place of the French Revolution in History'' (1997) 288 pp
* Desan, Suzanne. "What's after Political Culture? Recent French Revolutionary Historiography," ''French Historical Studies'' (2000) 23#1 pp. 163–96.
* Furet, François and Mona Ozouf, eds. ''A Critical Dictionary of the French Revolution'' (1989), 1120 pp; long essays by scholars; strong on history of ideas and historiography (esp pp. 881–1034 [https://www.amazon.com/Critical-Dictionary-French-Revolution/dp/0674177282/ excerpt and text search]
* Furet, François. ''Interpreting the French revolution'' (1981).
* Germani, Ian, and Robin Swayles. ''Symbols, myths and images of the French Revolution''. University of Regina Publications. 1998. {{ISBN|978-0-88977-108-6}}
* Geyl, Pieter. ''Napoleon for and Against'' (1949), 477 pp; summarizes views of major historians on controversial issues
* Hanson, Paul R. ''Contesting the French Revolution'' (2009). 248 pp.
* Kafker, Frank A. and James M. Laux, eds. ''The French Revolution: Conflicting Interpretations'' (5th ed. 2002), articles by scholars
* Kaplan, Steven Laurence. ''Farewell, Revolution: The Historians' Feud, France, 1789/1989'' (1996), focus on historians [https://www.amazon.com/Farewell-Revolution-Historians-Feud-France/dp/0801482712/ excerpt and text search]
* Kaplan, Steven Laurence. ''Farewell, Revolution: Disputed Legacies, France, 1789/1989'' (1995); focus on bitter debates re 200th anniversary [https://www.amazon.com/Farewell-Revolution-Disputed-Legacies-France/dp/0801427185/ excerpt and text search]
* [[Kates, Gary]], ed. ''The French Revolution: Recent Debates and New Controversies'' (2nd ed. 2005) [https://www.amazon.com/French-Revolution-Controversies-Rewriting-Histories/dp/0415358337/ excerpt and text search]
* Landes, Joan B. 1991. “More than Words: The Printing Press and the French Revolution.” ''Eighteenth-Century Studies'' 25: 85–98.
* Lewis, Gwynne. ''The French Revolution: Rethinking the Debate'' (1993) [https://www.questia.com/library/103416378/the-french-revolution-rethinking-the-debate online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200820123545/https://www.questia.com/library/103416378/the-french-revolution-rethinking-the-debate |date=2020-08-20 }}; 142 pp.
* {{cite book |editor=McPhee, Peter |title=A Companion to the French Revolution |url=https://books.google.com/books?id=Hj9dY-JAzw0C&pg=PR15 |year=2012 |publisher=Wiley |isbn=978-1-118-31641-2 }}; 540 pp; 30 essays by experts; emphasis on historiography and memory
* Reichardt, Rolf: [http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:0159-2012082703 ''The French Revolution as a European Media Event''], [[European History Online]], Mainz: [[Institute of European History]], 2010, retrieved: 17 December 2012.
* Ross, Steven T., ed. ''The French Revolution: conflict or continuity?'' (1971) 131 pp; excerpt from historians [http://trove.nla.gov.au/work/11449740?selectedversion=NBD535017 table of contents]
=== Pangunahing Sanggunian ===
* {{cite book |author=Anderson, F.M. |title=The constitutions and other select documents illustrative of the history of France, 1789–1901 |publisher=The H. W. Wilson company 1904. |url=https://archive.org/details/constitutionsan02andegoog |year=1904 }}, complete text online
* {{cite journal |last1=Burke |first1=Edmund |title=Reflections on the Revolution in France |journal=The Physics Teacher |volume=25 |issue=2 |page=72 |date=1790 |title-link=Reflections on the Revolution in France |bibcode=1987PhTea..25...72F |doi=10.1119/1.2342155}}
* Dwyer, Philip G. and Peter McPhee, eds. '' The French Revolution and Napoleon: A Sourcebook'' (2002) 235 pp; [https://www.questia.com/library/108790015/the-french-revolution-and-napoleon-a-sourcebook online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200820124453/https://www.questia.com/library/108790015/the-french-revolution-and-napoleon-a-sourcebook |date=2020-08-20 }}
* Legg, L.G. Wickham, ed. ''Select Documents Illustrative of the History of the French Revolution'' (2 Volumes, 1905) 630 pp [https://archive.org/details/cu31924024309985 vol 1 online free]; in French (not translated)
* Levy, Darline Gay, et al. eds. ''Women in Revolutionary Paris, 1789–1795'' (1981) 244 pp [https://www.amazon.com/Women-Revolutionary-Paris-1789-1795-Darline/dp/0252008553/ excerpt and text search]
* Mason, Laura, and Tracey Rizzo, eds. ''The French Revolution: A Document Collection'' (1998) 334 pp [https://www.amazon.com/The-French-Revolution-Document-Collection/dp/0669417807/ excerpt and text search]
* Stewart, John Hall, ed. ''A Documentary Survey of the French Revolution'' (1951), 818 pp
* Thompson, J.M., ed. ''The French revolution: Documents, 1789–94'' (1948), 287 pp
{{refend}}
== Panlabas na kawing ==
{{Library resources box|onlinebooks=yes|label=Himagsikang Pranses}}
* [http://www.domaine-vizille.fr/ Museum of the French Revolution|Museo ng Himagsikang Pranses]. (Wikang Pranses)
* [http://www.fordham.edu/halsall/mod/modsbook13.html Primary source documents] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080410080619/http://www.fordham.edu/halsall/mod/modsbook13.html |date=2008-04-10 }} from The Internet Modern History Sourcebook. (Wikang Ingles)
* [http://chnm.gmu.edu/revolution/ Liberty, Equality, Fraternity: Exploring the French Revolution], a sayt bunga ng pakikipagtulungan ng Center for History and New Media (George Mason University) and the American Social History Project (City University of New York). (Wikang Ingles)
* Vancea, S. [https://web.archive.org/web/20151114165139/http://cliojournal.wikispaces.com/The%20Cahiers%20de%20Doleances%20of%201789 The Cahiers de Doleances of 1789], Clio History Journal, 2008. (Wikang Pranses)
* [https://web.archive.org/web/20140130232229/http://frda-stage.stanford.edu/en/images French Revolution Digital Archive] isang pakikipagtulungan ng Stanford University Libraries at ng ''Bibliothèque nationale de France'', na naglalaman ng 12000 na na-digitize na mga larawan
* [http://les.guillotines.free.fr/ The guillotined of the French Revolution] talaan tungkol sa lahat ng hinatulan ng kamatayan ng Himagsikang Pranses
* [http://hdl.library.upenn.edu/1017/d/ead/upenn_rbml_MsColl515 Jean-Baptiste Lingaud papers], Kislak Center for Special Collections, Rare Books and Manuscripts, University of Pennsylvania. Kasama ang isang malawak na bilang ng mga listahan ng pangalan at mga lihim na talaan ng pagsubaybay pati na rin ang mga utos ng pagpapa-rakip para sa mga maginoo at kanilang mga tagatulong. Ang pinaka-kapansin-pansin sa bahaging ito ng koleksyon ay mga liham at dokumento mula sa Revolutionary Committee at sa Surveillance Committee.
* [http://purl.lib.ua.edu/18375 French Revolution Pamphlets], Division of Special Collections, University of Alabama Libraries. Higit sa 300 na-digitise na polyeto, mula sa mga manunulat kabilang ni Robespierre, St. Juste, Desmoulins, at Danton.
* [http://www.bbc.co.uk/programmes/p00547gg "The French Revolution's Legacy"] (Wikang Ingles)isang talakayan BBC Radio 4 nina Stefan Collini, Anne Janowitz and Andrew Roberts (''In Our Time'', 14 June 2001, Wikang Ingles)
bihvly2vk65160yadsm2uyjr8uxs8ky
Paganismo
0
102122
2204577
2197048
2026-04-24T04:29:02Z
Jojit fb
38
2204577
wikitext
text/x-wiki
Ang '''paganismo'''<ref name=Gaboy>{{cite-Gaboy|''Paganism'', paganismo; ''heathen''; ''infidel''; ''rustic''}}</ref> ay (Ingles: ''paganism'', mula sa [[wikang Latin|Latin]]g ''paganus'', na nangangahulugang "naninirahan sa kanayunan", "[[rustiko]]", o "[[karaniwan]]")<ref name=Gaboy/><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |access-date=2009-08-17 |archive-date=2010-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100618160830/http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100618160830/http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |date=2010-06-18 }}</ref> ay isang pangkalahatang katawagang ginagamit upang tukuyin ang sari-saring mga [[pananampalataya]]ng maraming [[diyos]] o [[relihiyon]]g [[politeistiko]]. Kinabibilangan ang nilarawang pangkat sa karamihan ng [[Silanganing mga relihiyon]], [[Mitolohiya ng mga Katutubong Amerikano|relihiyon at mitolohiya ng Katutubong mga Amerikano]], pati na ang hindi-[[Abrahamikong relihiyon|Abrahamikong]] mga [[relihiyong-bayan]] sa pangkalahatan. Hindi ibinibilang sa mas makitid na mga kahulugan ang anuman sa mga [[relihiyon ng mundo]] at hinahangganan ang katawagan sa lokal o rural na mga daloy na hindi naisaayos bilang mga [[relihiyong sibil]]. Katangian ng mga tradisyong '''pagano''' ang kawalan ng [[proselytism|proselitismo]] at ang pagkakaroon ng isang nabubuhay na [[mitolohiya]] na nagpapaliwanag ng gawaing pampananampalataya.<ref>"''[http://www.wicca.utvinternet.com/manifest.htm And it Harms No-one''", ''A Pagan Manifesto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081218212131/http://www.wicca.utvinternet.com/manifest.htm |date=2008-12-18 }}'', [[Janet Farrar]] & [[Gavin Bone]], 1998.</ref>
Ang salitang ''pagano'' ay isang paghango ng [[Kristiyano]] mula sa "[[hentil]]" ng [[Hudaismo]], at bilang ganito, mayroon itong kalakip na pagkiling na Abrahamiko, at mga pahiwatig o konotasyong nagpapasama, nagpapalala, o nagpapababa ng antas, kapag nasa piling o inihahambing ng mga [[monoteista]]ng Kanluranin,<ref>"''Pagan''", ''Encyclopedia Britannica'', ika-11 edisyon, 1911, nakuha noong 22 Mayo 2007.[http://encyclopedia.jrank.org/ORC_PAI/PAGAN_Lat_paganus_of_or_belongi.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091119114022/http://encyclopedia.jrank.org/ORC_PAI/PAGAN_Lat_paganus_of_or_belongi.html |date=2009-11-19 }}</ref> na maihahambing sa "hindi-binyagan", taong itinuturing na lapastangan sa relihiyon, o taong nalalabuan ng paniniwala, o kaya "hindi sibilisado" (''heathen'' sa Ingles),<ref name=Gaboy/> at [[impiyel]] o taong walang pinaniniwalaang relihiyon o walang relihiyon (katulad ng taong hindi naniniwala sa [[Kristiyanismo]] o [[Islam]]; Ingles: ''[[infidel]]''<ref name=Gaboy/> na kilala rin bilang ''[[kafir]]'' (كافر) at ''[[mushrik]]'' sa Islam. Sa kadahilanang ito, iniiwasan ng mga [[etnolohista]] (o [[etnologo]]) ang salitang "paganismo," dahil sa kawalan ng katiyakan at sari-saring mga kahulugan, sa pagtukoy sa mga pananalig na tradisyonal o makasaysayan, kaya't mas ninanais ang mas tumpak na mga kaurian o kategoryang katulad ng [[politeismo]], [[shamanismo]], [[panteismo]], o [[animismo]]; subalit may ibang mga dalubhasang hindi sumasang-ayon sa ganitong mga katawagan dahil, ayon sa kanila, mga aspeto lamang ang mga ito na pinagsasaluhan ng iba't ibang mga pananampalataya at hindi nagpapahiwatig sa mga mismong relihiyon.
Magmula noong hulihan ng ika-20 daang taon, naging malawakan ang paggamit ng ''pagano'' o ''paganismo'' bilang pansariling katawagang ginagamit na mga sumusunod sa [[neopaganismo]].<ref>[http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/classic/A1032166 "''A Basic Introduction to Paganism''"], BBC, nakuha noong 19 Mayo 2007.</ref> Bilang ganito, sari-saring makabagong mga iskolar o dalubhasa ang nagsimulang gamitin ang salita sa tatlong magkakahiwalay na mga kapangkatan ng mga pananampalataya: sa [[politeismong historikal]] (katulad ng [[politeismong Keltiko|politeismong Seltiko]]), [[relihiyong-bayan|pambayan]]/[[relihiyong etniko|etniko]]/[[relihiyong indihena|indihena]] o [[relihiyong katutubo|katutubo]] (katulad ng [[Intsik na relihiyong-bayan|relihiyong-pambayang Intsik]] at [[Aprikanong tradisyonal na relihiyon]]), at neopaganismo (katulad ng ''[[Wicca]]'' at [[Hermanikong neopaganismo]]).
== Depinisyon ==
{{blockquote|Maaaring nakaliligaw pa nga na sabihing mayroong isang relihiyong tinatawag na paganismo sa simula ng [Karaniwang Panahon] ... Maaaring hindi gaanong nakalilito kung sasabihing ang mga pagano, bago ang kanilang pakikipagtagisan sa Kristiyanismo, ay wala talagang relihiyon sa kahulugang karaniwang ginagamit ang salitang iyon ngayon. Wala silang tradisyon ng diskurso tungkol sa ritwal o mga usaping panrelihiyon (maliban sa debateng pilosopikal o mga traktadong antiquarian), walang organisadong sistema ng mga paniniwala na hinihingan silang panghawakan, walang estruktura ng awtoridad na natatangi sa larangang panrelihiyon, higit sa lahat ay walang pagtalima sa isang tiyak na grupo ng mga tao o hanay ng mga ideya maliban sa kanilang pamilya at kontekstong pampolitika. Kung ito ang tamang pananaw sa buhay pagano, sumusunod na dapat nating tingnan ang paganismo bilang isang relihiyong naimbento lamang sa pagitan ng ikalawa at ikatlong siglo AD, sa pakikipagtagisan at pakikipag-ugnayan sa mga Kristiyano, Hudyo, at iba pa.|J A North 1992, 187–88|{{sfn|Cameron|2011|pp=26–27}}}}
Ang pagbibigay-kahulugan sa paganismo ay napakakomplikado at problematiko. Mahalaga ang pag-unawa sa konteksto ng kaugnay nitong terminolohiya.{{sfn|Davies|2011|loc=Defining paganism}} Ang mga [[Early Christian]] ay tumukoy sa iba’t ibang hanay ng mga [[Cult (religious practice)|kulto]] sa kanilang paligid bilang iisang grupo dahil sa kaginhawahan at [[rhetoric|retorika]].{{sfn|Cameron|2011|p=26}} Bagaman karaniwang ipinahihiwatig ng paganismo ang [[polytheism|politeismo]], ang pangunahing pagkakaiba sa pagitan ng mga klasikal na pagano at mga Kristiyano ay hindi simpleng usapin ng [[monotheism|monoteismo]] laban sa politeismo, sapagkat hindi lahat ng pagano ay mahigpit na politeista. Sa buong kasaysayan, marami sa kanila ang naniwala sa isang [[Creator deity|kataas-taasang diyos]]. Gayunpaman, karamihan sa mga naturang pagano ay naniwala sa isang uri ng mas mababang mga diyos o [[daimon]]—tingnan ang [[henotheism]]—o mga banal na [[Emanationism|emanasyon]].{{sfn|Cameron|2011|pp=28, 30}} Para sa mga Kristiyano, ang pinakamahalagang pagkakaiba ay kung ang isang tao ba ay sumasamba sa ''[[one true God|iisang tunay na Diyos]]''. Ang mga hindi (maging politeista, monoteista, o [[atheist|ateista]]) ay itinuturing na nasa labas ng [[Christian Church|Simbahan]] at samakatuwid ay tinawag na pagano.{{sfn|Cameron|2011|pp=27, 31}} Sa kabilang banda, para sa mga klasikal na pagano, magiging kakaiba ang paghihiwalay ng mga grupo batay sa bilang ng mga [[deity|diyos]] na kanilang sinasamba. Mas itinuturing nilang makabuluhang pagkakaiba ang mga kolehiyong pari (tulad ng [[College of Pontiffs]] o [[Epulones]]) at mga gawaing pangkulto.{{sfn|Cameron|2011|p=29}}
Ang pagtukoy sa paganismo bilang isang katutubong relihiyong bago ang Kristiyanismo ay hindi rin lubos na katanggap-tanggap. Hindi lahat ng makasaysayang tradisyong pagano ay bago ang Kristiyanismo o katutubo sa kanilang mga lugar ng pagsamba.{{sfn|Davies|2011|loc=Defining paganism}}
Dahil sa kasaysayan ng katawagan nito, tradisyonal na saklaw ng paganismo ang sama-samang mga kulturang bago at hindi Kristiyano sa loob at paligid ng [[classical world|klasikal na daigdig]]; kabilang ang mga Greko-Romano, Celtiko, Germaniko, at Slavikong mga tribo.{{sfn|Cameron|2011|p=28}} Gayunpaman, sa makabagong paggamit ng mga [[folklorist|dalubhasa sa folklor]] at lalo na ng mga [[contemporary pagan|makabagong pagano]], pinalawak ang orihinal na apat-na-libong-taong saklaw na ginamit ng mga unang Kristiyano upang isama ang mga katulad na tradisyong panrelihiyon na umaabot hanggang sa [[prehistory|prehistorya]].{{sfn|Davies|2011|loc=Chapter 1: The ancient world}}
==Tingnan din==
*[[Barbaro]]
*[[Relihiyon]]
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Paganismo|*]]
[[Kategorya:Kristiyanismo]]
[[Kategorya:Kasaysayan ng relihiyon]]
[[Kategorya:Relihiyon]]
7k2t1sjszmk7s5crbb66jz03uonupqg
2204578
2204577
2026-04-24T04:32:48Z
Jojit fb
38
2204578
wikitext
text/x-wiki
Ang '''paganismo'''<ref name=Gaboy>{{cite-Gaboy|''Paganism'', paganismo; ''heathen''; ''infidel''; ''rustic''}}</ref> ay (Ingles: ''paganism'', mula sa [[wikang Latin|Latin]]g ''paganus'', na nangangahulugang "naninirahan sa kanayunan", "rustiko", o "karaniwan")<ref name=Gaboy/><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |access-date=2009-08-17 |archive-date=2010-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100618160830/http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100618160830/http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |date=2010-06-18 }}</ref> ay isang pangkalahatang katawagang ginagamit upang tukuyin ang sari-saring mga [[pananampalataya]]ng maraming [[diyos]] o [[relihiyon]]g [[politeistiko]]. Kinabibilangan ang nilarawang pangkat sa karamihan ng mga silanganing relihiyon, relihiyon at mitolohiya ng Katutubong mga Amerikano, pati na ang hindi-[[Abrahamikong relihiyon|Abrahamikong]] mga relihiyong-bayan sa pangkalahatan. Hindi ibinibilang sa mas makitid na mga kahulugan ang anuman sa mga relihiyon ng mundo at hinahangganan ang katawagan sa lokal o rural na mga daloy na hindi naisaayos bilang mga relihiyong sibil. Katangian ng mga tradisyong '''pagano''' ang kawalan ng proselitismo at ang pagkakaroon ng isang nabubuhay na [[mitolohiya]] na nagpapaliwanag ng gawaing pampananampalataya.<ref>"''[http://www.wicca.utvinternet.com/manifest.htm And it Harms No-one''", ''A Pagan Manifesto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081218212131/http://www.wicca.utvinternet.com/manifest.htm |date=2008-12-18 }}'', [[Janet Farrar]] & [[Gavin Bone]], 1998.</ref>
Ang salitang ''pagano'' ay isang paghango ng [[Kristiyano]] mula sa "[[hentil]]" ng [[Hudaismo]], at bilang ganito, mayroon itong kalakip na pagkiling na Abrahamiko, at mga pahiwatig o konotasyong nagpapasama, nagpapalala, o nagpapababa ng antas, kapag nasa piling o inihahambing ng mga [[monoteista]]ng Kanluranin,<ref>"''Pagan''", ''Encyclopedia Britannica'', ika-11 edisyon, 1911, nakuha noong 22 Mayo 2007.[http://encyclopedia.jrank.org/ORC_PAI/PAGAN_Lat_paganus_of_or_belongi.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091119114022/http://encyclopedia.jrank.org/ORC_PAI/PAGAN_Lat_paganus_of_or_belongi.html |date=2009-11-19 }}</ref> na maihahambing sa "hindi-binyagan", taong itinuturing na lapastangan sa relihiyon, o taong nalalabuan ng paniniwala, o kaya "hindi sibilisado" (''heathen'' sa Ingles),<ref name=Gaboy/> at [[impiyel]] o taong walang pinaniniwalaang relihiyon o walang relihiyon (katulad ng taong hindi naniniwala sa [[Kristiyanismo]] o [[Islam]]; Ingles: ''[[infidel]]''<ref name=Gaboy/> na kilala rin bilang ''[[kafir]]'' (كافر) at ''[[mushrik]]'' sa Islam. Sa kadahilanang ito, iniiwasan ng mga [[etnolohista]] (o [[etnologo]]) ang salitang "paganismo," dahil sa kawalan ng katiyakan at sari-saring mga kahulugan, sa pagtukoy sa mga pananalig na tradisyonal o makasaysayan, kaya't mas ninanais ang mas tumpak na mga kaurian o kategoryang katulad ng [[politeismo]], [[shamanismo]], [[panteismo]], o [[animismo]]; subalit may ibang mga dalubhasang hindi sumasang-ayon sa ganitong mga katawagan dahil, ayon sa kanila, mga aspeto lamang ang mga ito na pinagsasaluhan ng iba't ibang mga pananampalataya at hindi nagpapahiwatig sa mga mismong relihiyon.
Magmula noong hulihan ng ika-20 daang taon, naging malawakan ang paggamit ng ''pagano'' o ''paganismo'' bilang pansariling katawagang ginagamit na mga sumusunod sa [[neopaganismo]].<ref>[http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/classic/A1032166 "''A Basic Introduction to Paganism''"], BBC, nakuha noong 19 Mayo 2007.</ref> Bilang ganito, sari-saring makabagong mga iskolar o dalubhasa ang nagsimulang gamitin ang salita sa tatlong magkakahiwalay na mga kapangkatan ng mga pananampalataya: sa [[politeismong historikal]] (katulad ng [[politeismong Keltiko|politeismong Seltiko]]), [[relihiyong-bayan|pambayan]]/[[relihiyong etniko|etniko]]/[[relihiyong indihena|indihena]] o [[relihiyong katutubo|katutubo]] (katulad ng [[Intsik na relihiyong-bayan|relihiyong-pambayang Intsik]] at [[Aprikanong tradisyonal na relihiyon]]), at neopaganismo (katulad ng ''[[Wicca]]'' at [[Hermanikong neopaganismo]]).
== Depinisyon ==
{{blockquote|Maaaring nakaliligaw pa nga na sabihing mayroong isang relihiyong tinatawag na paganismo sa simula ng [Karaniwang Panahon] ... Maaaring hindi gaanong nakalilito kung sasabihing ang mga pagano, bago ang kanilang pakikipagtagisan sa Kristiyanismo, ay wala talagang relihiyon sa kahulugang karaniwang ginagamit ang salitang iyon ngayon. Wala silang tradisyon ng diskurso tungkol sa ritwal o mga usaping panrelihiyon (maliban sa debateng pilosopikal o mga traktadong antiquarian), walang organisadong sistema ng mga paniniwala na hinihingan silang panghawakan, walang estruktura ng awtoridad na natatangi sa larangang panrelihiyon, higit sa lahat ay walang pagtalima sa isang tiyak na grupo ng mga tao o hanay ng mga ideya maliban sa kanilang pamilya at kontekstong pampolitika. Kung ito ang tamang pananaw sa buhay pagano, sumusunod na dapat nating tingnan ang paganismo bilang isang relihiyong naimbento lamang sa pagitan ng ikalawa at ikatlong siglo AD, sa pakikipagtagisan at pakikipag-ugnayan sa mga Kristiyano, Hudyo, at iba pa.|J A North 1992, 187–88|{{sfn|Cameron|2011|pp=26–27}}}}
Ang pagbibigay-kahulugan sa paganismo ay napakakomplikado at problematiko. Mahalaga ang pag-unawa sa konteksto ng kaugnay nitong terminolohiya.{{sfn|Davies|2011|loc=Defining paganism}} Ang mga [[Early Christian]] ay tumukoy sa iba’t ibang hanay ng mga [[Cult (religious practice)|kulto]] sa kanilang paligid bilang iisang grupo dahil sa kaginhawahan at [[rhetoric|retorika]].{{sfn|Cameron|2011|p=26}} Bagaman karaniwang ipinahihiwatig ng paganismo ang [[polytheism|politeismo]], ang pangunahing pagkakaiba sa pagitan ng mga klasikal na pagano at mga Kristiyano ay hindi simpleng usapin ng [[monotheism|monoteismo]] laban sa politeismo, sapagkat hindi lahat ng pagano ay mahigpit na politeista. Sa buong kasaysayan, marami sa kanila ang naniwala sa isang [[Creator deity|kataas-taasang diyos]]. Gayunpaman, karamihan sa mga naturang pagano ay naniwala sa isang uri ng mas mababang mga diyos o [[daimon]]—tingnan ang [[henotheism]]—o mga banal na [[Emanationism|emanasyon]].{{sfn|Cameron|2011|pp=28, 30}} Para sa mga Kristiyano, ang pinakamahalagang pagkakaiba ay kung ang isang tao ba ay sumasamba sa ''[[one true God|iisang tunay na Diyos]]''. Ang mga hindi (maging politeista, monoteista, o [[atheist|ateista]]) ay itinuturing na nasa labas ng [[Christian Church|Simbahan]] at samakatuwid ay tinawag na pagano.{{sfn|Cameron|2011|pp=27, 31}} Sa kabilang banda, para sa mga klasikal na pagano, magiging kakaiba ang paghihiwalay ng mga grupo batay sa bilang ng mga [[deity|diyos]] na kanilang sinasamba. Mas itinuturing nilang makabuluhang pagkakaiba ang mga kolehiyong pari (tulad ng [[College of Pontiffs]] o [[Epulones]]) at mga gawaing pangkulto.{{sfn|Cameron|2011|p=29}}
Ang pagtukoy sa paganismo bilang isang katutubong relihiyong bago ang Kristiyanismo ay hindi rin lubos na katanggap-tanggap. Hindi lahat ng makasaysayang tradisyong pagano ay bago ang Kristiyanismo o katutubo sa kanilang mga lugar ng pagsamba.{{sfn|Davies|2011|loc=Defining paganism}}
Dahil sa kasaysayan ng katawagan nito, tradisyonal na saklaw ng paganismo ang sama-samang mga kulturang bago at hindi Kristiyano sa loob at paligid ng [[classical world|klasikal na daigdig]]; kabilang ang mga Greko-Romano, Celtiko, Germaniko, at Slavikong mga tribo.{{sfn|Cameron|2011|p=28}} Gayunpaman, sa makabagong paggamit ng mga [[folklorist|dalubhasa sa folklor]] at lalo na ng mga [[contemporary pagan|makabagong pagano]], pinalawak ang orihinal na apat-na-libong-taong saklaw na ginamit ng mga unang Kristiyano upang isama ang mga katulad na tradisyong panrelihiyon na umaabot hanggang sa [[prehistory|prehistorya]].{{sfn|Davies|2011|loc=Chapter 1: The ancient world}}
==Tingnan din==
*[[Barbaro]]
*[[Relihiyon]]
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Paganismo|*]]
[[Kategorya:Kristiyanismo]]
[[Kategorya:Kasaysayan ng relihiyon]]
[[Kategorya:Relihiyon]]
i2ntaprmtbaevdinmkhgyeieongl95b
2204580
2204578
2026-04-24T04:34:00Z
Jojit fb
38
2204580
wikitext
text/x-wiki
Ang '''paganismo'''<ref name=Gaboy>{{cite-Gaboy|''Paganism'', paganismo; ''heathen''; ''infidel''; ''rustic''}}</ref> ay (Ingles: ''paganism'', mula sa [[wikang Latin|Latin]]g ''paganus'', na nangangahulugang "naninirahan sa kanayunan", "rustiko", o "karaniwan")<ref name=Gaboy/><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |access-date=2009-08-17 |archive-date=2010-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100618160830/http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100618160830/http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |date=2010-06-18 }}</ref> ay isang pangkalahatang katawagang ginagamit upang tukuyin ang sari-saring mga [[pananampalataya]]ng maraming [[diyos]] o [[relihiyon]]g [[politeistiko]]. Kinabibilangan ang nilarawang pangkat sa karamihan ng mga silanganing relihiyon, relihiyon at mitolohiya ng Katutubong mga Amerikano, pati na ang hindi-[[Abrahamikong relihiyon|Abrahamikong]] mga relihiyong-bayan sa pangkalahatan. Hindi ibinibilang sa mas makitid na mga kahulugan ang anuman sa mga relihiyon ng mundo at hinahangganan ang katawagan sa lokal o rural na mga daloy na hindi naisaayos bilang mga relihiyong sibil. Katangian ng mga tradisyong '''pagano''' ang kawalan ng proselitismo at ang pagkakaroon ng isang nabubuhay na [[mitolohiya]] na nagpapaliwanag ng gawaing pampananampalataya.<ref>"''[http://www.wicca.utvinternet.com/manifest.htm And it Harms No-one''", ''A Pagan Manifesto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081218212131/http://www.wicca.utvinternet.com/manifest.htm |date=2008-12-18 }}'', [[Janet Farrar]] & [[Gavin Bone]], 1998.</ref>
Ang salitang ''pagano'' ay isang paghango ng [[Kristiyano]] mula sa "[[hentil]]" ng [[Hudaismo]], at bilang ganito, mayroon itong kalakip na pagkiling na Abrahamiko, at mga pahiwatig o konotasyong nagpapasama, nagpapalala, o nagpapababa ng antas, kapag nasa piling o inihahambing ng mga [[monoteista]]ng Kanluranin,<ref>"''Pagan''", ''Encyclopedia Britannica'', ika-11 edisyon, 1911, nakuha noong 22 Mayo 2007.[http://encyclopedia.jrank.org/ORC_PAI/PAGAN_Lat_paganus_of_or_belongi.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091119114022/http://encyclopedia.jrank.org/ORC_PAI/PAGAN_Lat_paganus_of_or_belongi.html |date=2009-11-19 }}</ref> na maihahambing sa "hindi-binyagan", taong itinuturing na lapastangan sa relihiyon, o taong nalalabuan ng paniniwala, o kaya "hindi sibilisado" (''heathen'' sa Ingles),<ref name=Gaboy/> at impiyel o taong walang pinaniniwalaang relihiyon o walang relihiyon (katulad ng taong hindi naniniwala sa [[Kristiyanismo]] o [[Islam]]; Ingles: ''infidel''<ref name=Gaboy/> na kilala rin bilang ''kafir'' (كافر) at ''mushrik'' sa Islam. Sa kadahilanang ito, iniiwasan ng mga [[etnolohista]] (o [[etnologo]]) ang salitang "paganismo," dahil sa kawalan ng katiyakan at sari-saring mga kahulugan, sa pagtukoy sa mga pananalig na tradisyonal o makasaysayan, kaya't mas ninanais ang mas tumpak na mga kaurian o kategoryang katulad ng [[politeismo]], [[shamanismo]], [[panteismo]], o [[animismo]]; subalit may ibang mga dalubhasang hindi sumasang-ayon sa ganitong mga katawagan dahil, ayon sa kanila, mga aspeto lamang ang mga ito na pinagsasaluhan ng iba't ibang mga pananampalataya at hindi nagpapahiwatig sa mga mismong relihiyon.
Magmula noong hulihan ng ika-20 daang taon, naging malawakan ang paggamit ng ''pagano'' o ''paganismo'' bilang pansariling katawagang ginagamit na mga sumusunod sa neopaganismo.<ref>[http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/classic/A1032166 "''A Basic Introduction to Paganism''"], BBC, nakuha noong 19 Mayo 2007.</ref> Bilang ganito, sari-saring makabagong mga iskolar o dalubhasa ang nagsimulang gamitin ang salita sa tatlong magkakahiwalay na mga kapangkatan ng mga pananampalataya: sa politeismong historikal (katulad ng politeismong Seltiko), pambayan/etniko/indihena o katutubo (katulad ng relihiyong-pambayang Intsik at Aprikanong tradisyonal na relihiyon), at neopaganismo (katulad ng ''[[Wicca]]'' at Hermanikong neopaganismo).
== Depinisyon ==
{{blockquote|Maaaring nakaliligaw pa nga na sabihing mayroong isang relihiyong tinatawag na paganismo sa simula ng [Karaniwang Panahon] ... Maaaring hindi gaanong nakalilito kung sasabihing ang mga pagano, bago ang kanilang pakikipagtagisan sa Kristiyanismo, ay wala talagang relihiyon sa kahulugang karaniwang ginagamit ang salitang iyon ngayon. Wala silang tradisyon ng diskurso tungkol sa ritwal o mga usaping panrelihiyon (maliban sa debateng pilosopikal o mga traktadong antiquarian), walang organisadong sistema ng mga paniniwala na hinihingan silang panghawakan, walang estruktura ng awtoridad na natatangi sa larangang panrelihiyon, higit sa lahat ay walang pagtalima sa isang tiyak na grupo ng mga tao o hanay ng mga ideya maliban sa kanilang pamilya at kontekstong pampolitika. Kung ito ang tamang pananaw sa buhay pagano, sumusunod na dapat nating tingnan ang paganismo bilang isang relihiyong naimbento lamang sa pagitan ng ikalawa at ikatlong siglo AD, sa pakikipagtagisan at pakikipag-ugnayan sa mga Kristiyano, Hudyo, at iba pa.|J A North 1992, 187–88|{{sfn|Cameron|2011|pp=26–27}}}}
Ang pagbibigay-kahulugan sa paganismo ay napakakomplikado at problematiko. Mahalaga ang pag-unawa sa konteksto ng kaugnay nitong terminolohiya.{{sfn|Davies|2011|loc=Defining paganism}} Ang mga [[Early Christian]] ay tumukoy sa iba’t ibang hanay ng mga [[Cult (religious practice)|kulto]] sa kanilang paligid bilang iisang grupo dahil sa kaginhawahan at [[rhetoric|retorika]].{{sfn|Cameron|2011|p=26}} Bagaman karaniwang ipinahihiwatig ng paganismo ang [[polytheism|politeismo]], ang pangunahing pagkakaiba sa pagitan ng mga klasikal na pagano at mga Kristiyano ay hindi simpleng usapin ng [[monotheism|monoteismo]] laban sa politeismo, sapagkat hindi lahat ng pagano ay mahigpit na politeista. Sa buong kasaysayan, marami sa kanila ang naniwala sa isang [[Creator deity|kataas-taasang diyos]]. Gayunpaman, karamihan sa mga naturang pagano ay naniwala sa isang uri ng mas mababang mga diyos o [[daimon]]—tingnan ang [[henotheism]]—o mga banal na [[Emanationism|emanasyon]].{{sfn|Cameron|2011|pp=28, 30}} Para sa mga Kristiyano, ang pinakamahalagang pagkakaiba ay kung ang isang tao ba ay sumasamba sa ''[[one true God|iisang tunay na Diyos]]''. Ang mga hindi (maging politeista, monoteista, o [[atheist|ateista]]) ay itinuturing na nasa labas ng [[Christian Church|Simbahan]] at samakatuwid ay tinawag na pagano.{{sfn|Cameron|2011|pp=27, 31}} Sa kabilang banda, para sa mga klasikal na pagano, magiging kakaiba ang paghihiwalay ng mga grupo batay sa bilang ng mga [[deity|diyos]] na kanilang sinasamba. Mas itinuturing nilang makabuluhang pagkakaiba ang mga kolehiyong pari (tulad ng [[College of Pontiffs]] o [[Epulones]]) at mga gawaing pangkulto.{{sfn|Cameron|2011|p=29}}
Ang pagtukoy sa paganismo bilang isang katutubong relihiyong bago ang Kristiyanismo ay hindi rin lubos na katanggap-tanggap. Hindi lahat ng makasaysayang tradisyong pagano ay bago ang Kristiyanismo o katutubo sa kanilang mga lugar ng pagsamba.{{sfn|Davies|2011|loc=Defining paganism}}
Dahil sa kasaysayan ng katawagan nito, tradisyonal na saklaw ng paganismo ang sama-samang mga kulturang bago at hindi Kristiyano sa loob at paligid ng [[classical world|klasikal na daigdig]]; kabilang ang mga Greko-Romano, Celtiko, Germaniko, at Slavikong mga tribo.{{sfn|Cameron|2011|p=28}} Gayunpaman, sa makabagong paggamit ng mga [[folklorist|dalubhasa sa folklor]] at lalo na ng mga [[contemporary pagan|makabagong pagano]], pinalawak ang orihinal na apat-na-libong-taong saklaw na ginamit ng mga unang Kristiyano upang isama ang mga katulad na tradisyong panrelihiyon na umaabot hanggang sa [[prehistory|prehistorya]].{{sfn|Davies|2011|loc=Chapter 1: The ancient world}}
==Tingnan din==
*[[Barbaro]]
*[[Relihiyon]]
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Paganismo|*]]
[[Kategorya:Kristiyanismo]]
[[Kategorya:Kasaysayan ng relihiyon]]
[[Kategorya:Relihiyon]]
guv2r6p3g9eh9xo3jvjlu4sduyywb4c
2204581
2204580
2026-04-24T04:36:53Z
Jojit fb
38
/* Depinisyon */
2204581
wikitext
text/x-wiki
Ang '''paganismo'''<ref name=Gaboy>{{cite-Gaboy|''Paganism'', paganismo; ''heathen''; ''infidel''; ''rustic''}}</ref> ay (Ingles: ''paganism'', mula sa [[wikang Latin|Latin]]g ''paganus'', na nangangahulugang "naninirahan sa kanayunan", "rustiko", o "karaniwan")<ref name=Gaboy/><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |access-date=2009-08-17 |archive-date=2010-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100618160830/http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100618160830/http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |date=2010-06-18 }}</ref> ay isang pangkalahatang katawagang ginagamit upang tukuyin ang sari-saring mga [[pananampalataya]]ng maraming [[diyos]] o [[relihiyon]]g [[politeistiko]]. Kinabibilangan ang nilarawang pangkat sa karamihan ng mga silanganing relihiyon, relihiyon at mitolohiya ng Katutubong mga Amerikano, pati na ang hindi-[[Abrahamikong relihiyon|Abrahamikong]] mga relihiyong-bayan sa pangkalahatan. Hindi ibinibilang sa mas makitid na mga kahulugan ang anuman sa mga relihiyon ng mundo at hinahangganan ang katawagan sa lokal o rural na mga daloy na hindi naisaayos bilang mga relihiyong sibil. Katangian ng mga tradisyong '''pagano''' ang kawalan ng proselitismo at ang pagkakaroon ng isang nabubuhay na [[mitolohiya]] na nagpapaliwanag ng gawaing pampananampalataya.<ref>"''[http://www.wicca.utvinternet.com/manifest.htm And it Harms No-one''", ''A Pagan Manifesto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081218212131/http://www.wicca.utvinternet.com/manifest.htm |date=2008-12-18 }}'', [[Janet Farrar]] & [[Gavin Bone]], 1998.</ref>
Ang salitang ''pagano'' ay isang paghango ng [[Kristiyano]] mula sa "[[hentil]]" ng [[Hudaismo]], at bilang ganito, mayroon itong kalakip na pagkiling na Abrahamiko, at mga pahiwatig o konotasyong nagpapasama, nagpapalala, o nagpapababa ng antas, kapag nasa piling o inihahambing ng mga [[monoteista]]ng Kanluranin,<ref>"''Pagan''", ''Encyclopedia Britannica'', ika-11 edisyon, 1911, nakuha noong 22 Mayo 2007.[http://encyclopedia.jrank.org/ORC_PAI/PAGAN_Lat_paganus_of_or_belongi.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091119114022/http://encyclopedia.jrank.org/ORC_PAI/PAGAN_Lat_paganus_of_or_belongi.html |date=2009-11-19 }}</ref> na maihahambing sa "hindi-binyagan", taong itinuturing na lapastangan sa relihiyon, o taong nalalabuan ng paniniwala, o kaya "hindi sibilisado" (''heathen'' sa Ingles),<ref name=Gaboy/> at impiyel o taong walang pinaniniwalaang relihiyon o walang relihiyon (katulad ng taong hindi naniniwala sa [[Kristiyanismo]] o [[Islam]]; Ingles: ''infidel''<ref name=Gaboy/> na kilala rin bilang ''kafir'' (كافر) at ''mushrik'' sa Islam. Sa kadahilanang ito, iniiwasan ng mga [[etnolohista]] (o [[etnologo]]) ang salitang "paganismo," dahil sa kawalan ng katiyakan at sari-saring mga kahulugan, sa pagtukoy sa mga pananalig na tradisyonal o makasaysayan, kaya't mas ninanais ang mas tumpak na mga kaurian o kategoryang katulad ng [[politeismo]], [[shamanismo]], [[panteismo]], o [[animismo]]; subalit may ibang mga dalubhasang hindi sumasang-ayon sa ganitong mga katawagan dahil, ayon sa kanila, mga aspeto lamang ang mga ito na pinagsasaluhan ng iba't ibang mga pananampalataya at hindi nagpapahiwatig sa mga mismong relihiyon.
Magmula noong hulihan ng ika-20 daang taon, naging malawakan ang paggamit ng ''pagano'' o ''paganismo'' bilang pansariling katawagang ginagamit na mga sumusunod sa neopaganismo.<ref>[http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/classic/A1032166 "''A Basic Introduction to Paganism''"], BBC, nakuha noong 19 Mayo 2007.</ref> Bilang ganito, sari-saring makabagong mga iskolar o dalubhasa ang nagsimulang gamitin ang salita sa tatlong magkakahiwalay na mga kapangkatan ng mga pananampalataya: sa politeismong historikal (katulad ng politeismong Seltiko), pambayan/etniko/indihena o katutubo (katulad ng relihiyong-pambayang Intsik at Aprikanong tradisyonal na relihiyon), at neopaganismo (katulad ng ''[[Wicca]]'' at Hermanikong neopaganismo).
== Depinisyon ==
{{blockquote|Maaaring nakaliligaw pa nga na sabihing mayroong isang relihiyong tinatawag na paganismo sa simula ng [Karaniwang Panahon] ... Maaaring hindi gaanong nakalilito kung sasabihing ang mga pagano, bago ang kanilang pakikipagtagisan sa Kristiyanismo, ay wala talagang relihiyon sa kahulugang karaniwang ginagamit ang salitang iyon ngayon. Wala silang tradisyon ng diskurso tungkol sa ritwal o mga usaping panrelihiyon (maliban sa debateng pilosopikal o mga traktadong antiquarian), walang organisadong sistema ng mga paniniwala na hinihingan silang panghawakan, walang estruktura ng awtoridad na natatangi sa larangang panrelihiyon, higit sa lahat ay walang pagtalima sa isang tiyak na grupo ng mga tao o hanay ng mga ideya maliban sa kanilang pamilya at kontekstong pampolitika. Kung ito ang tamang pananaw sa buhay pagano, sumusunod na dapat nating tingnan ang paganismo bilang isang relihiyong naimbento lamang sa pagitan ng ikalawa at ikatlong siglo AD, sa pakikipagtagisan at pakikipag-ugnayan sa mga Kristiyano, Hudyo, at iba pa.|J A North 1992, 187–88|{{sfn|Cameron|2011|pp=26–27}}}}
Ang pagbibigay-kahulugan sa paganismo ay napakakomplikado at problematiko. Mahalaga ang pag-unawa sa konteksto ng kaugnay nitong terminolohiya.{{sfn|Davies|2011|loc=Defining paganism}} Ang mga unang Kristiyano ay tumukoy sa iba’t ibang hanay ng mga kulto sa kanilang paligid bilang iisang grupo dahil sa kaginhawahan at [[rhetoric|retorika]].{{sfn|Cameron|2011|p=26}} Bagaman karaniwang ipinahihiwatig ng paganismo ang [[polytheism|politeismo]], ang pangunahing pagkakaiba sa pagitan ng mga klasikal na pagano at mga Kristiyano ay hindi simpleng usapin ng [[monotheism|monoteismo]] laban sa politeismo, sapagkat hindi lahat ng pagano ay mahigpit na politeista. Sa buong kasaysayan, marami sa kanila ang naniwala sa isang kataas-taasang diyos. Gayunpaman, karamihan sa mga naturang pagano ay naniwala sa isang uri ng mas mababang mga diyos o daimon—tingnan ang henoteismo—o mga banal na emanasyon.{{sfn|Cameron|2011|pp=28, 30}} Para sa mga Kristiyano, ang pinakamahalagang pagkakaiba ay kung ang isang tao ba ay sumasamba sa ''iisang tunay na Diyos''. Ang mga hindi (maging politeista, monoteista, o [[atheist|ateista]]) ay itinuturing na nasa labas ng [[Christian Church|Simbahan]] at samakatuwid ay tinawag na pagano.{{sfn|Cameron|2011|pp=27, 31}} Sa kabilang banda, para sa mga klasikal na pagano, magiging kakaiba ang paghihiwalay ng mga grupo batay sa bilang ng mga [[deity|diyos]] na kanilang sinasamba. Mas itinuturing nilang makabuluhang pagkakaiba ang mga kolehiyong pari (tulad ng [[College of Pontiffs|Kolehiyo ng mga Pontipise]] o Epulones) at mga gawaing pangkulto.{{sfn|Cameron|2011|p=29}}
Ang pagtukoy sa paganismo bilang isang katutubong relihiyong bago ang Kristiyanismo ay hindi rin lubos na katanggap-tanggap. Hindi lahat ng makasaysayang tradisyong pagano ay bago ang Kristiyanismo o katutubo sa kanilang mga lugar ng pagsamba.{{sfn|Davies|2011|loc=Defining paganism}}
Dahil sa kasaysayan ng katawagan nito, tradisyonal na saklaw ng paganismo ang sama-samang mga kulturang bago at hindi Kristiyano sa loob at paligid ng [[classical world|klasikal na daigdig]]; kabilang ang mga Greko-Romano, Celtiko, Germaniko, at Slavikong mga tribo.{{sfn|Cameron|2011|p=28}} Gayunpaman, sa makabagong paggamit ng mga [[folklorist|dalubhasa sa folklor]] at lalo na ng mga [[contemporary pagan|makabagong pagano]], pinalawak ang orihinal na apat-na-libong-taong saklaw na ginamit ng mga unang Kristiyano upang isama ang mga katulad na tradisyong panrelihiyon na umaabot hanggang sa [[prehistory|prehistorya]].{{sfn|Davies|2011|loc=Chapter 1: The ancient world}}
==Tingnan din==
*[[Barbaro]]
*[[Relihiyon]]
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Paganismo|*]]
[[Kategorya:Kristiyanismo]]
[[Kategorya:Kasaysayan ng relihiyon]]
[[Kategorya:Relihiyon]]
9f53llovhxpejhukr43wy4m9k3znuca
2204582
2204581
2026-04-24T04:39:20Z
Jojit fb
38
/* Depinisyon */
2204582
wikitext
text/x-wiki
Ang '''paganismo'''<ref name=Gaboy>{{cite-Gaboy|''Paganism'', paganismo; ''heathen''; ''infidel''; ''rustic''}}</ref> ay (Ingles: ''paganism'', mula sa [[wikang Latin|Latin]]g ''paganus'', na nangangahulugang "naninirahan sa kanayunan", "rustiko", o "karaniwan")<ref name=Gaboy/><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |access-date=2009-08-17 |archive-date=2010-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100618160830/http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100618160830/http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |date=2010-06-18 }}</ref> ay isang pangkalahatang katawagang ginagamit upang tukuyin ang sari-saring mga [[pananampalataya]]ng maraming [[diyos]] o [[relihiyon]]g [[politeistiko]]. Kinabibilangan ang nilarawang pangkat sa karamihan ng mga silanganing relihiyon, relihiyon at mitolohiya ng Katutubong mga Amerikano, pati na ang hindi-[[Abrahamikong relihiyon|Abrahamikong]] mga relihiyong-bayan sa pangkalahatan. Hindi ibinibilang sa mas makitid na mga kahulugan ang anuman sa mga relihiyon ng mundo at hinahangganan ang katawagan sa lokal o rural na mga daloy na hindi naisaayos bilang mga relihiyong sibil. Katangian ng mga tradisyong '''pagano''' ang kawalan ng proselitismo at ang pagkakaroon ng isang nabubuhay na [[mitolohiya]] na nagpapaliwanag ng gawaing pampananampalataya.<ref>"''[http://www.wicca.utvinternet.com/manifest.htm And it Harms No-one''", ''A Pagan Manifesto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081218212131/http://www.wicca.utvinternet.com/manifest.htm |date=2008-12-18 }}'', [[Janet Farrar]] & [[Gavin Bone]], 1998.</ref>
Ang salitang ''pagano'' ay isang paghango ng [[Kristiyano]] mula sa "[[hentil]]" ng [[Hudaismo]], at bilang ganito, mayroon itong kalakip na pagkiling na Abrahamiko, at mga pahiwatig o konotasyong nagpapasama, nagpapalala, o nagpapababa ng antas, kapag nasa piling o inihahambing ng mga [[monoteista]]ng Kanluranin,<ref>"''Pagan''", ''Encyclopedia Britannica'', ika-11 edisyon, 1911, nakuha noong 22 Mayo 2007.[http://encyclopedia.jrank.org/ORC_PAI/PAGAN_Lat_paganus_of_or_belongi.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091119114022/http://encyclopedia.jrank.org/ORC_PAI/PAGAN_Lat_paganus_of_or_belongi.html |date=2009-11-19 }}</ref> na maihahambing sa "hindi-binyagan", taong itinuturing na lapastangan sa relihiyon, o taong nalalabuan ng paniniwala, o kaya "hindi sibilisado" (''heathen'' sa Ingles),<ref name=Gaboy/> at impiyel o taong walang pinaniniwalaang relihiyon o walang relihiyon (katulad ng taong hindi naniniwala sa [[Kristiyanismo]] o [[Islam]]; Ingles: ''infidel''<ref name=Gaboy/> na kilala rin bilang ''kafir'' (كافر) at ''mushrik'' sa Islam. Sa kadahilanang ito, iniiwasan ng mga [[etnolohista]] (o [[etnologo]]) ang salitang "paganismo," dahil sa kawalan ng katiyakan at sari-saring mga kahulugan, sa pagtukoy sa mga pananalig na tradisyonal o makasaysayan, kaya't mas ninanais ang mas tumpak na mga kaurian o kategoryang katulad ng [[politeismo]], [[shamanismo]], [[panteismo]], o [[animismo]]; subalit may ibang mga dalubhasang hindi sumasang-ayon sa ganitong mga katawagan dahil, ayon sa kanila, mga aspeto lamang ang mga ito na pinagsasaluhan ng iba't ibang mga pananampalataya at hindi nagpapahiwatig sa mga mismong relihiyon.
Magmula noong hulihan ng ika-20 daang taon, naging malawakan ang paggamit ng ''pagano'' o ''paganismo'' bilang pansariling katawagang ginagamit na mga sumusunod sa neopaganismo.<ref>[http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/classic/A1032166 "''A Basic Introduction to Paganism''"], BBC, nakuha noong 19 Mayo 2007.</ref> Bilang ganito, sari-saring makabagong mga iskolar o dalubhasa ang nagsimulang gamitin ang salita sa tatlong magkakahiwalay na mga kapangkatan ng mga pananampalataya: sa politeismong historikal (katulad ng politeismong Seltiko), pambayan/etniko/indihena o katutubo (katulad ng relihiyong-pambayang Intsik at Aprikanong tradisyonal na relihiyon), at neopaganismo (katulad ng ''[[Wicca]]'' at Hermanikong neopaganismo).
== Depinisyon ==
{{blockquote|Maaaring nakaliligaw pa nga na sabihing mayroong isang relihiyong tinatawag na paganismo sa simula ng [Karaniwang Panahon] ... Maaaring hindi gaanong nakalilito kung sasabihing ang mga pagano, bago ang kanilang pakikipagtagisan sa Kristiyanismo, ay wala talagang relihiyon sa kahulugang karaniwang ginagamit ang salitang iyon ngayon. Wala silang tradisyon ng diskurso tungkol sa ritwal o mga usaping panrelihiyon (maliban sa debateng pilosopikal o mga traktadong antiquarian), walang organisadong sistema ng mga paniniwala na hinihingan silang panghawakan, walang estruktura ng awtoridad na natatangi sa larangang panrelihiyon, higit sa lahat ay walang pagtalima sa isang tiyak na grupo ng mga tao o hanay ng mga ideya maliban sa kanilang pamilya at kontekstong pampolitika. Kung ito ang tamang pananaw sa buhay pagano, sumusunod na dapat nating tingnan ang paganismo bilang isang relihiyong naimbento lamang sa pagitan ng ikalawa at ikatlong siglo AD, sa pakikipagtagisan at pakikipag-ugnayan sa mga Kristiyano, Hudyo, at iba pa.|J A North 1992, 187–88|{{sfn|Cameron|2011|pp=26–27}}}}
Ang pagbibigay-kahulugan sa paganismo ay napakakomplikado at problematiko. Mahalaga ang pag-unawa sa konteksto ng kaugnay nitong terminolohiya.{{sfn|Davies|2011|loc=Defining paganism}} Ang mga unang Kristiyano ay tumukoy sa iba’t ibang hanay ng mga kulto sa kanilang paligid bilang iisang grupo dahil sa kaginhawahan at [[rhetoric|retorika]].{{sfn|Cameron|2011|p=26}} Bagaman karaniwang ipinahihiwatig ng paganismo ang [[polytheism|politeismo]], ang pangunahing pagkakaiba sa pagitan ng mga klasikal na pagano at mga Kristiyano ay hindi simpleng usapin ng [[monotheism|monoteismo]] laban sa politeismo, sapagkat hindi lahat ng pagano ay mahigpit na politeista. Sa buong kasaysayan, marami sa kanila ang naniwala sa isang kataas-taasang diyos. Gayunpaman, karamihan sa mga naturang pagano ay naniwala sa isang uri ng mas mababang mga diyos o daimon—tingnan ang henoteismo—o mga banal na emanasyon.{{sfn|Cameron|2011|pp=28, 30}} Para sa mga Kristiyano, ang pinakamahalagang pagkakaiba ay kung ang isang tao ba ay sumasamba sa ''iisang tunay na Diyos''. Ang mga hindi (maging politeista, monoteista, o [[atheist|ateista]]) ay itinuturing na nasa labas ng [[Christian Church|Simbahan]] at samakatuwid ay tinawag na pagano.{{sfn|Cameron|2011|pp=27, 31}} Sa kabilang banda, para sa mga klasikal na pagano, magiging kakaiba ang paghihiwalay ng mga grupo batay sa bilang ng mga [[deity|diyos]] na kanilang sinasamba. Mas itinuturing nilang makabuluhang pagkakaiba ang mga kolehiyong pari (tulad ng [[College of Pontiffs|Kolehiyo ng mga Pontipise]] o Epulones) at mga gawaing pangkulto.{{sfn|Cameron|2011|p=29}}
Ang pagtukoy sa paganismo bilang isang katutubong relihiyong bago ang Kristiyanismo ay hindi rin lubos na katanggap-tanggap. Hindi lahat ng makasaysayang tradisyong pagano ay bago ang Kristiyanismo o katutubo sa kanilang mga lugar ng pagsamba.{{sfn|Davies|2011|loc=Defining paganism}}
Dahil sa kasaysayan ng katawagan nito, tradisyonal na saklaw ng paganismo ang sama-samang mga kulturang bago at hindi Kristiyano sa loob at paligid ng klasikal na daigdig; kabilang ang mga Greko-Romano, [[Seltiko]], [[Hermaniko]], at Slabikong mga tribo.{{sfn|Cameron|2011|p=28}} Gayunpaman, sa makabagong paggamit ng mga dalubhasa sa [[tradisyong-pambayan]] at lalo na ng mga makabagong pagano, pinalawak ang orihinal na apat-na-libong-taong saklaw na ginamit ng mga unang Kristiyano upang isama ang mga katulad na tradisyong panrelihiyon na umaabot hanggang sa [[prehistory|prehistorya]].{{sfn|Davies|2011|loc=Chapter 1: The ancient world}}
==Tingnan din==
*[[Barbaro]]
*[[Relihiyon]]
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Paganismo|*]]
[[Kategorya:Kristiyanismo]]
[[Kategorya:Kasaysayan ng relihiyon]]
[[Kategorya:Relihiyon]]
raknbjchuu58jaydbkws7ngq42w5jxl
2204583
2204582
2026-04-24T04:40:51Z
Jojit fb
38
2204583
wikitext
text/x-wiki
Ang '''paganismo'''<ref name=Gaboy>{{cite-Gaboy|''Paganism'', paganismo; ''heathen''; ''infidel''; ''rustic''}}</ref> ay (Ingles: ''paganism'', mula sa [[wikang Latin|Latin]]g ''paganus'', na nangangahulugang "naninirahan sa kanayunan", "rustiko", o "karaniwan")<ref name=Gaboy/><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |access-date=2009-08-17 |archive-date=2010-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100618160830/http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100618160830/http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |date=2010-06-18 }} (sa Ingles)</ref> ay isang pangkalahatang katawagang ginagamit upang tukuyin ang sari-saring mga [[pananampalataya]]ng maraming [[diyos]] o [[relihiyon]]g [[politeistiko]]. Kinabibilangan ang nilarawang pangkat sa karamihan ng mga silanganing relihiyon, relihiyon at mitolohiya ng Katutubong mga Amerikano, pati na ang hindi-[[Abrahamikong relihiyon|Abrahamikong]] mga relihiyong-bayan sa pangkalahatan. Hindi ibinibilang sa mas makitid na mga kahulugan ang anuman sa mga relihiyon ng mundo at hinahangganan ang katawagan sa lokal o rural na mga daloy na hindi naisaayos bilang mga relihiyong sibil. Katangian ng mga tradisyong '''pagano''' ang kawalan ng proselitismo at ang pagkakaroon ng isang nabubuhay na [[mitolohiya]] na nagpapaliwanag ng gawaing pampananampalataya.<ref>"''[http://www.wicca.utvinternet.com/manifest.htm And it Harms No-one''", ''A Pagan Manifesto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081218212131/http://www.wicca.utvinternet.com/manifest.htm |date=2008-12-18 }}'', [[Janet Farrar]] & [[Gavin Bone]], 1998.</ref>
Ang salitang ''pagano'' ay isang paghango ng [[Kristiyano]] mula sa "[[hentil]]" ng [[Hudaismo]], at bilang ganito, mayroon itong kalakip na pagkiling na Abrahamiko, at mga pahiwatig o konotasyong nagpapasama, nagpapalala, o nagpapababa ng antas, kapag nasa piling o inihahambing ng mga [[monoteista]]ng Kanluranin,<ref>"''Pagan''", ''Encyclopedia Britannica'', ika-11 edisyon, 1911, nakuha noong 22 Mayo 2007.[http://encyclopedia.jrank.org/ORC_PAI/PAGAN_Lat_paganus_of_or_belongi.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091119114022/http://encyclopedia.jrank.org/ORC_PAI/PAGAN_Lat_paganus_of_or_belongi.html |date=2009-11-19 }}</ref> na maihahambing sa "hindi-binyagan", taong itinuturing na lapastangan sa relihiyon, o taong nalalabuan ng paniniwala, o kaya "hindi sibilisado" (''heathen'' sa Ingles),<ref name=Gaboy/> at impiyel o taong walang pinaniniwalaang relihiyon o walang relihiyon (katulad ng taong hindi naniniwala sa [[Kristiyanismo]] o [[Islam]]; Ingles: ''infidel''<ref name=Gaboy/> na kilala rin bilang ''kafir'' (كافر) at ''mushrik'' sa Islam. Sa kadahilanang ito, iniiwasan ng mga [[etnolohista]] (o [[etnologo]]) ang salitang "paganismo," dahil sa kawalan ng katiyakan at sari-saring mga kahulugan, sa pagtukoy sa mga pananalig na tradisyonal o makasaysayan, kaya't mas ninanais ang mas tumpak na mga kaurian o kategoryang katulad ng [[politeismo]], [[shamanismo]], [[panteismo]], o [[animismo]]; subalit may ibang mga dalubhasang hindi sumasang-ayon sa ganitong mga katawagan dahil, ayon sa kanila, mga aspeto lamang ang mga ito na pinagsasaluhan ng iba't ibang mga pananampalataya at hindi nagpapahiwatig sa mga mismong relihiyon.
Magmula noong hulihan ng ika-20 daang taon, naging malawakan ang paggamit ng ''pagano'' o ''paganismo'' bilang pansariling katawagang ginagamit na mga sumusunod sa neopaganismo.<ref>[http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/classic/A1032166 "''A Basic Introduction to Paganism''"], BBC, nakuha noong 19 Mayo 2007.</ref> Bilang ganito, sari-saring makabagong mga iskolar o dalubhasa ang nagsimulang gamitin ang salita sa tatlong magkakahiwalay na mga kapangkatan ng mga pananampalataya: sa politeismong historikal (katulad ng politeismong Seltiko), pambayan/etniko/indihena o katutubo (katulad ng relihiyong-pambayang Intsik at Aprikanong tradisyonal na relihiyon), at neopaganismo (katulad ng ''[[Wicca]]'' at Hermanikong neopaganismo).
== Depinisyon ==
{{blockquote|Maaaring nakaliligaw pa nga na sabihing mayroong isang relihiyong tinatawag na paganismo sa simula ng [Karaniwang Panahon] ... Maaaring hindi gaanong nakalilito kung sasabihing ang mga pagano, bago ang kanilang pakikipagtagisan sa Kristiyanismo, ay wala talagang relihiyon sa kahulugang karaniwang ginagamit ang salitang iyon ngayon. Wala silang tradisyon ng diskurso tungkol sa ritwal o mga usaping panrelihiyon (maliban sa debateng pilosopikal o mga traktadong antiquarian), walang organisadong sistema ng mga paniniwala na hinihingan silang panghawakan, walang estruktura ng awtoridad na natatangi sa larangang panrelihiyon, higit sa lahat ay walang pagtalima sa isang tiyak na grupo ng mga tao o hanay ng mga ideya maliban sa kanilang pamilya at kontekstong pampolitika. Kung ito ang tamang pananaw sa buhay pagano, sumusunod na dapat nating tingnan ang paganismo bilang isang relihiyong naimbento lamang sa pagitan ng ikalawa at ikatlong siglo AD, sa pakikipagtagisan at pakikipag-ugnayan sa mga Kristiyano, Hudyo, at iba pa.|J A North 1992, 187–88|{{sfn|Cameron|2011|pp=26–27}}}}
Ang pagbibigay-kahulugan sa paganismo ay napakakomplikado at problematiko. Mahalaga ang pag-unawa sa konteksto ng kaugnay nitong terminolohiya.{{sfn|Davies|2011|loc=Defining paganism}} Ang mga unang Kristiyano ay tumukoy sa iba’t ibang hanay ng mga kulto sa kanilang paligid bilang iisang grupo dahil sa kaginhawahan at [[rhetoric|retorika]].{{sfn|Cameron|2011|p=26}} Bagaman karaniwang ipinahihiwatig ng paganismo ang [[polytheism|politeismo]], ang pangunahing pagkakaiba sa pagitan ng mga klasikal na pagano at mga Kristiyano ay hindi simpleng usapin ng [[monotheism|monoteismo]] laban sa politeismo, sapagkat hindi lahat ng pagano ay mahigpit na politeista. Sa buong kasaysayan, marami sa kanila ang naniwala sa isang kataas-taasang diyos. Gayunpaman, karamihan sa mga naturang pagano ay naniwala sa isang uri ng mas mababang mga diyos o daimon—tingnan ang henoteismo—o mga banal na emanasyon.{{sfn|Cameron|2011|pp=28, 30}} Para sa mga Kristiyano, ang pinakamahalagang pagkakaiba ay kung ang isang tao ba ay sumasamba sa ''iisang tunay na Diyos''. Ang mga hindi (maging politeista, monoteista, o [[atheist|ateista]]) ay itinuturing na nasa labas ng [[Christian Church|Simbahan]] at samakatuwid ay tinawag na pagano.{{sfn|Cameron|2011|pp=27, 31}} Sa kabilang banda, para sa mga klasikal na pagano, magiging kakaiba ang paghihiwalay ng mga grupo batay sa bilang ng mga [[deity|diyos]] na kanilang sinasamba. Mas itinuturing nilang makabuluhang pagkakaiba ang mga kolehiyong pari (tulad ng [[College of Pontiffs|Kolehiyo ng mga Pontipise]] o Epulones) at mga gawaing pangkulto.{{sfn|Cameron|2011|p=29}}
Ang pagtukoy sa paganismo bilang isang katutubong relihiyong bago ang Kristiyanismo ay hindi rin lubos na katanggap-tanggap. Hindi lahat ng makasaysayang tradisyong pagano ay bago ang Kristiyanismo o katutubo sa kanilang mga lugar ng pagsamba.{{sfn|Davies|2011|loc=Defining paganism}}
Dahil sa kasaysayan ng katawagan nito, tradisyonal na saklaw ng paganismo ang sama-samang mga kulturang bago at hindi Kristiyano sa loob at paligid ng klasikal na daigdig; kabilang ang mga Greko-Romano, [[Seltiko]], [[Hermaniko]], at Slabikong mga tribo.{{sfn|Cameron|2011|p=28}} Gayunpaman, sa makabagong paggamit ng mga dalubhasa sa [[tradisyong-pambayan]] at lalo na ng mga makabagong pagano, pinalawak ang orihinal na apat-na-libong-taong saklaw na ginamit ng mga unang Kristiyano upang isama ang mga katulad na tradisyong panrelihiyon na umaabot hanggang sa [[prehistory|prehistorya]].{{sfn|Davies|2011|loc=Chapter 1: The ancient world}}
==Tingnan din==
*[[Barbaro]]
*[[Relihiyon]]
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Paganismo|*]]
[[Kategorya:Kristiyanismo]]
[[Kategorya:Kasaysayan ng relihiyon]]
[[Kategorya:Relihiyon]]
in13j713o94frp9davwyry0dm69o6yh
2204584
2204583
2026-04-24T04:41:29Z
Jojit fb
38
2204584
wikitext
text/x-wiki
Ang '''paganismo'''<ref name=Gaboy>{{cite-Gaboy|''Paganism'', paganismo; ''heathen''; ''infidel''; ''rustic''}}</ref> ay (Ingles: ''paganism'', mula sa [[wikang Latin|Latin]]g ''paganus'', na nangangahulugang "naninirahan sa kanayunan", "rustiko", o "karaniwan")<ref name=Gaboy/><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |access-date=2009-08-17 |archive-date=2010-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100618160830/http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100618160830/http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |date=2010-06-18 }} (sa Ingles)</ref> ay isang pangkalahatang katawagang ginagamit upang tukuyin ang sari-saring mga [[pananampalataya]]ng maraming [[diyos]] o [[relihiyon]]g [[politeistiko]]. Kinabibilangan ang nilarawang pangkat sa karamihan ng mga silanganing relihiyon, relihiyon at mitolohiya ng Katutubong mga Amerikano, pati na ang hindi-[[Abrahamikong relihiyon|Abrahamikong]] mga relihiyong-bayan sa pangkalahatan. Hindi ibinibilang sa mas makitid na mga kahulugan ang anuman sa mga relihiyon ng mundo at hinahangganan ang katawagan sa lokal o rural na mga daloy na hindi naisaayos bilang mga relihiyong sibil. Katangian ng mga tradisyong '''pagano''' ang kawalan ng proselitismo at ang pagkakaroon ng isang nabubuhay na [[mitolohiya]] na nagpapaliwanag ng gawaing pampananampalataya.<ref>"''[http://www.wicca.utvinternet.com/manifest.htm And it Harms No-one''", ''A Pagan Manifesto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081218212131/http://www.wicca.utvinternet.com/manifest.htm |date=2008-12-18 }}'', Janet Farrar & Gavin Bone, 1998. (sa Ingles)</ref>
Ang salitang ''pagano'' ay isang paghango ng [[Kristiyano]] mula sa "[[hentil]]" ng [[Hudaismo]], at bilang ganito, mayroon itong kalakip na pagkiling na Abrahamiko, at mga pahiwatig o konotasyong nagpapasama, nagpapalala, o nagpapababa ng antas, kapag nasa piling o inihahambing ng mga [[monoteista]]ng Kanluranin,<ref>"''Pagan''", ''Encyclopedia Britannica'', ika-11 edisyon, 1911, nakuha noong 22 Mayo 2007.[http://encyclopedia.jrank.org/ORC_PAI/PAGAN_Lat_paganus_of_or_belongi.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091119114022/http://encyclopedia.jrank.org/ORC_PAI/PAGAN_Lat_paganus_of_or_belongi.html |date=2009-11-19 }}</ref> na maihahambing sa "hindi-binyagan", taong itinuturing na lapastangan sa relihiyon, o taong nalalabuan ng paniniwala, o kaya "hindi sibilisado" (''heathen'' sa Ingles),<ref name=Gaboy/> at impiyel o taong walang pinaniniwalaang relihiyon o walang relihiyon (katulad ng taong hindi naniniwala sa [[Kristiyanismo]] o [[Islam]]; Ingles: ''infidel''<ref name=Gaboy/> na kilala rin bilang ''kafir'' (كافر) at ''mushrik'' sa Islam. Sa kadahilanang ito, iniiwasan ng mga [[etnolohista]] (o [[etnologo]]) ang salitang "paganismo," dahil sa kawalan ng katiyakan at sari-saring mga kahulugan, sa pagtukoy sa mga pananalig na tradisyonal o makasaysayan, kaya't mas ninanais ang mas tumpak na mga kaurian o kategoryang katulad ng [[politeismo]], [[shamanismo]], [[panteismo]], o [[animismo]]; subalit may ibang mga dalubhasang hindi sumasang-ayon sa ganitong mga katawagan dahil, ayon sa kanila, mga aspeto lamang ang mga ito na pinagsasaluhan ng iba't ibang mga pananampalataya at hindi nagpapahiwatig sa mga mismong relihiyon.
Magmula noong hulihan ng ika-20 daang taon, naging malawakan ang paggamit ng ''pagano'' o ''paganismo'' bilang pansariling katawagang ginagamit na mga sumusunod sa neopaganismo.<ref>[http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/classic/A1032166 "''A Basic Introduction to Paganism''"], BBC, nakuha noong 19 Mayo 2007.</ref> Bilang ganito, sari-saring makabagong mga iskolar o dalubhasa ang nagsimulang gamitin ang salita sa tatlong magkakahiwalay na mga kapangkatan ng mga pananampalataya: sa politeismong historikal (katulad ng politeismong Seltiko), pambayan/etniko/indihena o katutubo (katulad ng relihiyong-pambayang Intsik at Aprikanong tradisyonal na relihiyon), at neopaganismo (katulad ng ''[[Wicca]]'' at Hermanikong neopaganismo).
== Depinisyon ==
{{blockquote|Maaaring nakaliligaw pa nga na sabihing mayroong isang relihiyong tinatawag na paganismo sa simula ng [Karaniwang Panahon] ... Maaaring hindi gaanong nakalilito kung sasabihing ang mga pagano, bago ang kanilang pakikipagtagisan sa Kristiyanismo, ay wala talagang relihiyon sa kahulugang karaniwang ginagamit ang salitang iyon ngayon. Wala silang tradisyon ng diskurso tungkol sa ritwal o mga usaping panrelihiyon (maliban sa debateng pilosopikal o mga traktadong antiquarian), walang organisadong sistema ng mga paniniwala na hinihingan silang panghawakan, walang estruktura ng awtoridad na natatangi sa larangang panrelihiyon, higit sa lahat ay walang pagtalima sa isang tiyak na grupo ng mga tao o hanay ng mga ideya maliban sa kanilang pamilya at kontekstong pampolitika. Kung ito ang tamang pananaw sa buhay pagano, sumusunod na dapat nating tingnan ang paganismo bilang isang relihiyong naimbento lamang sa pagitan ng ikalawa at ikatlong siglo AD, sa pakikipagtagisan at pakikipag-ugnayan sa mga Kristiyano, Hudyo, at iba pa.|J A North 1992, 187–88|{{sfn|Cameron|2011|pp=26–27}}}}
Ang pagbibigay-kahulugan sa paganismo ay napakakomplikado at problematiko. Mahalaga ang pag-unawa sa konteksto ng kaugnay nitong terminolohiya.{{sfn|Davies|2011|loc=Defining paganism}} Ang mga unang Kristiyano ay tumukoy sa iba’t ibang hanay ng mga kulto sa kanilang paligid bilang iisang grupo dahil sa kaginhawahan at [[rhetoric|retorika]].{{sfn|Cameron|2011|p=26}} Bagaman karaniwang ipinahihiwatig ng paganismo ang [[polytheism|politeismo]], ang pangunahing pagkakaiba sa pagitan ng mga klasikal na pagano at mga Kristiyano ay hindi simpleng usapin ng [[monotheism|monoteismo]] laban sa politeismo, sapagkat hindi lahat ng pagano ay mahigpit na politeista. Sa buong kasaysayan, marami sa kanila ang naniwala sa isang kataas-taasang diyos. Gayunpaman, karamihan sa mga naturang pagano ay naniwala sa isang uri ng mas mababang mga diyos o daimon—tingnan ang henoteismo—o mga banal na emanasyon.{{sfn|Cameron|2011|pp=28, 30}} Para sa mga Kristiyano, ang pinakamahalagang pagkakaiba ay kung ang isang tao ba ay sumasamba sa ''iisang tunay na Diyos''. Ang mga hindi (maging politeista, monoteista, o [[atheist|ateista]]) ay itinuturing na nasa labas ng [[Christian Church|Simbahan]] at samakatuwid ay tinawag na pagano.{{sfn|Cameron|2011|pp=27, 31}} Sa kabilang banda, para sa mga klasikal na pagano, magiging kakaiba ang paghihiwalay ng mga grupo batay sa bilang ng mga [[deity|diyos]] na kanilang sinasamba. Mas itinuturing nilang makabuluhang pagkakaiba ang mga kolehiyong pari (tulad ng [[College of Pontiffs|Kolehiyo ng mga Pontipise]] o Epulones) at mga gawaing pangkulto.{{sfn|Cameron|2011|p=29}}
Ang pagtukoy sa paganismo bilang isang katutubong relihiyong bago ang Kristiyanismo ay hindi rin lubos na katanggap-tanggap. Hindi lahat ng makasaysayang tradisyong pagano ay bago ang Kristiyanismo o katutubo sa kanilang mga lugar ng pagsamba.{{sfn|Davies|2011|loc=Defining paganism}}
Dahil sa kasaysayan ng katawagan nito, tradisyonal na saklaw ng paganismo ang sama-samang mga kulturang bago at hindi Kristiyano sa loob at paligid ng klasikal na daigdig; kabilang ang mga Greko-Romano, [[Seltiko]], [[Hermaniko]], at Slabikong mga tribo.{{sfn|Cameron|2011|p=28}} Gayunpaman, sa makabagong paggamit ng mga dalubhasa sa [[tradisyong-pambayan]] at lalo na ng mga makabagong pagano, pinalawak ang orihinal na apat-na-libong-taong saklaw na ginamit ng mga unang Kristiyano upang isama ang mga katulad na tradisyong panrelihiyon na umaabot hanggang sa [[prehistory|prehistorya]].{{sfn|Davies|2011|loc=Chapter 1: The ancient world}}
==Tingnan din==
*[[Barbaro]]
*[[Relihiyon]]
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Paganismo|*]]
[[Kategorya:Kristiyanismo]]
[[Kategorya:Kasaysayan ng relihiyon]]
[[Kategorya:Relihiyon]]
7u0noyvcj31s9sijub9rnpxzjo8cycg
2204585
2204584
2026-04-24T04:42:19Z
Jojit fb
38
2204585
wikitext
text/x-wiki
Ang '''paganismo'''<ref name=Gaboy>{{cite-Gaboy|''Paganism'', paganismo; ''heathen''; ''infidel''; ''rustic''}}</ref> ay (Ingles: ''paganism'', mula sa [[wikang Latin|Latin]]g ''paganus'', na nangangahulugang "naninirahan sa kanayunan", "rustiko", o "karaniwan")<ref name=Gaboy/><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |access-date=2009-08-17 |archive-date=2010-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100618160830/http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100618160830/http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |date=2010-06-18 }} (sa Ingles)</ref> ay isang pangkalahatang katawagang ginagamit upang tukuyin ang sari-saring mga [[pananampalataya]]ng maraming [[diyos]] o [[relihiyon]]g [[politeistiko]]. Kinabibilangan ang nilarawang pangkat sa karamihan ng mga silanganing relihiyon, relihiyon at mitolohiya ng Katutubong mga Amerikano, pati na ang hindi-[[Abrahamikong relihiyon|Abrahamikong]] mga relihiyong-bayan sa pangkalahatan. Hindi ibinibilang sa mas makitid na mga kahulugan ang anuman sa mga relihiyon ng mundo at hinahangganan ang katawagan sa lokal o rural na mga daloy na hindi naisaayos bilang mga relihiyong sibil. Katangian ng mga tradisyong '''pagano''' ang kawalan ng proselitismo at ang pagkakaroon ng isang nabubuhay na [[mitolohiya]] na nagpapaliwanag ng gawaing pampananampalataya.<ref>"''[http://www.wicca.utvinternet.com/manifest.htm And it Harms No-one''", ''A Pagan Manifesto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081218212131/http://www.wicca.utvinternet.com/manifest.htm |date=2008-12-18 }}'', Janet Farrar & Gavin Bone, 1998. (sa Ingles)</ref>
Ang salitang ''pagano'' ay isang paghango ng [[Kristiyano]] mula sa "[[hentil]]" ng [[Hudaismo]], at bilang ganito, mayroon itong kalakip na pagkiling na Abrahamiko, at mga pahiwatig o konotasyong nagpapasama, nagpapalala, o nagpapababa ng antas, kapag nasa piling o inihahambing ng mga [[monoteista]]ng Kanluranin,<ref>"''Pagan''", ''Encyclopedia Britannica'', ika-11 edisyon, 1911, nakuha noong 22 Mayo 2007.[http://encyclopedia.jrank.org/ORC_PAI/PAGAN_Lat_paganus_of_or_belongi.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091119114022/http://encyclopedia.jrank.org/ORC_PAI/PAGAN_Lat_paganus_of_or_belongi.html |date=2009-11-19 }} (sa Ingles)</ref> na maihahambing sa "hindi-binyagan", taong itinuturing na lapastangan sa relihiyon, o taong nalalabuan ng paniniwala, o kaya "hindi sibilisado" (''heathen'' sa Ingles),<ref name=Gaboy/> at impiyel o taong walang pinaniniwalaang relihiyon o walang relihiyon (katulad ng taong hindi naniniwala sa [[Kristiyanismo]] o [[Islam]]; Ingles: ''infidel''<ref name=Gaboy/> na kilala rin bilang ''kafir'' (كافر) at ''mushrik'' sa Islam. Sa kadahilanang ito, iniiwasan ng mga [[etnolohista]] (o [[etnologo]]) ang salitang "paganismo," dahil sa kawalan ng katiyakan at sari-saring mga kahulugan, sa pagtukoy sa mga pananalig na tradisyonal o makasaysayan, kaya't mas ninanais ang mas tumpak na mga kaurian o kategoryang katulad ng [[politeismo]], [[shamanismo]], [[panteismo]], o [[animismo]]; subalit may ibang mga dalubhasang hindi sumasang-ayon sa ganitong mga katawagan dahil, ayon sa kanila, mga aspeto lamang ang mga ito na pinagsasaluhan ng iba't ibang mga pananampalataya at hindi nagpapahiwatig sa mga mismong relihiyon.
Magmula noong hulihan ng ika-20 daang taon, naging malawakan ang paggamit ng ''pagano'' o ''paganismo'' bilang pansariling katawagang ginagamit na mga sumusunod sa neopaganismo.<ref>[http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/classic/A1032166 "''A Basic Introduction to Paganism''"], BBC, nakuha noong 19 Mayo 2007.</ref> Bilang ganito, sari-saring makabagong mga iskolar o dalubhasa ang nagsimulang gamitin ang salita sa tatlong magkakahiwalay na mga kapangkatan ng mga pananampalataya: sa politeismong historikal (katulad ng politeismong Seltiko), pambayan/etniko/indihena o katutubo (katulad ng relihiyong-pambayang Intsik at Aprikanong tradisyonal na relihiyon), at neopaganismo (katulad ng ''[[Wicca]]'' at Hermanikong neopaganismo).
== Depinisyon ==
{{blockquote|Maaaring nakaliligaw pa nga na sabihing mayroong isang relihiyong tinatawag na paganismo sa simula ng [Karaniwang Panahon] ... Maaaring hindi gaanong nakalilito kung sasabihing ang mga pagano, bago ang kanilang pakikipagtagisan sa Kristiyanismo, ay wala talagang relihiyon sa kahulugang karaniwang ginagamit ang salitang iyon ngayon. Wala silang tradisyon ng diskurso tungkol sa ritwal o mga usaping panrelihiyon (maliban sa debateng pilosopikal o mga traktadong antiquarian), walang organisadong sistema ng mga paniniwala na hinihingan silang panghawakan, walang estruktura ng awtoridad na natatangi sa larangang panrelihiyon, higit sa lahat ay walang pagtalima sa isang tiyak na grupo ng mga tao o hanay ng mga ideya maliban sa kanilang pamilya at kontekstong pampolitika. Kung ito ang tamang pananaw sa buhay pagano, sumusunod na dapat nating tingnan ang paganismo bilang isang relihiyong naimbento lamang sa pagitan ng ikalawa at ikatlong siglo AD, sa pakikipagtagisan at pakikipag-ugnayan sa mga Kristiyano, Hudyo, at iba pa.|J A North 1992, 187–88|{{sfn|Cameron|2011|pp=26–27}}}}
Ang pagbibigay-kahulugan sa paganismo ay napakakomplikado at problematiko. Mahalaga ang pag-unawa sa konteksto ng kaugnay nitong terminolohiya.{{sfn|Davies|2011|loc=Defining paganism}} Ang mga unang Kristiyano ay tumukoy sa iba’t ibang hanay ng mga kulto sa kanilang paligid bilang iisang grupo dahil sa kaginhawahan at [[rhetoric|retorika]].{{sfn|Cameron|2011|p=26}} Bagaman karaniwang ipinahihiwatig ng paganismo ang [[polytheism|politeismo]], ang pangunahing pagkakaiba sa pagitan ng mga klasikal na pagano at mga Kristiyano ay hindi simpleng usapin ng [[monotheism|monoteismo]] laban sa politeismo, sapagkat hindi lahat ng pagano ay mahigpit na politeista. Sa buong kasaysayan, marami sa kanila ang naniwala sa isang kataas-taasang diyos. Gayunpaman, karamihan sa mga naturang pagano ay naniwala sa isang uri ng mas mababang mga diyos o daimon—tingnan ang henoteismo—o mga banal na emanasyon.{{sfn|Cameron|2011|pp=28, 30}} Para sa mga Kristiyano, ang pinakamahalagang pagkakaiba ay kung ang isang tao ba ay sumasamba sa ''iisang tunay na Diyos''. Ang mga hindi (maging politeista, monoteista, o [[atheist|ateista]]) ay itinuturing na nasa labas ng [[Christian Church|Simbahan]] at samakatuwid ay tinawag na pagano.{{sfn|Cameron|2011|pp=27, 31}} Sa kabilang banda, para sa mga klasikal na pagano, magiging kakaiba ang paghihiwalay ng mga grupo batay sa bilang ng mga [[deity|diyos]] na kanilang sinasamba. Mas itinuturing nilang makabuluhang pagkakaiba ang mga kolehiyong pari (tulad ng [[College of Pontiffs|Kolehiyo ng mga Pontipise]] o Epulones) at mga gawaing pangkulto.{{sfn|Cameron|2011|p=29}}
Ang pagtukoy sa paganismo bilang isang katutubong relihiyong bago ang Kristiyanismo ay hindi rin lubos na katanggap-tanggap. Hindi lahat ng makasaysayang tradisyong pagano ay bago ang Kristiyanismo o katutubo sa kanilang mga lugar ng pagsamba.{{sfn|Davies|2011|loc=Defining paganism}}
Dahil sa kasaysayan ng katawagan nito, tradisyonal na saklaw ng paganismo ang sama-samang mga kulturang bago at hindi Kristiyano sa loob at paligid ng klasikal na daigdig; kabilang ang mga Greko-Romano, [[Seltiko]], [[Hermaniko]], at Slabikong mga tribo.{{sfn|Cameron|2011|p=28}} Gayunpaman, sa makabagong paggamit ng mga dalubhasa sa [[tradisyong-pambayan]] at lalo na ng mga makabagong pagano, pinalawak ang orihinal na apat-na-libong-taong saklaw na ginamit ng mga unang Kristiyano upang isama ang mga katulad na tradisyong panrelihiyon na umaabot hanggang sa [[prehistory|prehistorya]].{{sfn|Davies|2011|loc=Chapter 1: The ancient world}}
==Tingnan din==
*[[Barbaro]]
*[[Relihiyon]]
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Paganismo|*]]
[[Kategorya:Kristiyanismo]]
[[Kategorya:Kasaysayan ng relihiyon]]
[[Kategorya:Relihiyon]]
eo54x2dm9cuqn83nefx3o6xd1haehkm
2204586
2204585
2026-04-24T04:43:42Z
Jojit fb
38
2204586
wikitext
text/x-wiki
Ang '''paganismo'''<ref name=Gaboy>{{cite-Gaboy|''Paganism'', paganismo; ''heathen''; ''infidel''; ''rustic''}}</ref> ay (Ingles: ''paganism'', mula sa [[wikang Latin|Latin]]g ''paganus'', na nangangahulugang "naninirahan sa kanayunan", "rustiko", o "karaniwan")<ref name=Gaboy/><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |access-date=2009-08-17 |archive-date=2010-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100618160830/http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100618160830/http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |date=2010-06-18 }} (sa Ingles)</ref> ay isang pangkalahatang katawagang ginagamit upang tukuyin ang sari-saring mga [[pananampalataya]]ng maraming [[diyos]] o [[relihiyon]]g [[politeistiko]]. Kinabibilangan ang nilarawang pangkat sa karamihan ng mga silanganing relihiyon, relihiyon at mitolohiya ng Katutubong mga Amerikano, pati na ang hindi-[[Abrahamikong relihiyon|Abrahamikong]] mga relihiyong-bayan sa pangkalahatan. Hindi ibinibilang sa mas makitid na mga kahulugan ang anuman sa mga relihiyon ng mundo at hinahangganan ang katawagan sa lokal o rural na mga daloy na hindi naisaayos bilang mga relihiyong sibil. Katangian ng mga tradisyong '''pagano''' ang kawalan ng proselitismo at ang pagkakaroon ng isang nabubuhay na [[mitolohiya]] na nagpapaliwanag ng gawaing pampananampalataya.<ref>"''[http://www.wicca.utvinternet.com/manifest.htm And it Harms No-one''", ''A Pagan Manifesto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081218212131/http://www.wicca.utvinternet.com/manifest.htm |date=2008-12-18 }}'', Janet Farrar & Gavin Bone, 1998. (sa Ingles)</ref>
Ang salitang ''pagano'' ay isang paghango ng [[Kristiyano]] mula sa "[[hentil]]" ng [[Hudaismo]], at bilang ganito, mayroon itong kalakip na pagkiling na Abrahamiko, at mga pahiwatig o konotasyong nagpapasama, nagpapalala, o nagpapababa ng antas, kapag nasa piling o inihahambing ng mga [[monoteista]]ng Kanluranin,<ref>"''Pagan''", ''Encyclopedia Britannica'', ika-11 edisyon, 1911, nakuha noong 22 Mayo 2007.[http://encyclopedia.jrank.org/ORC_PAI/PAGAN_Lat_paganus_of_or_belongi.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091119114022/http://encyclopedia.jrank.org/ORC_PAI/PAGAN_Lat_paganus_of_or_belongi.html |date=2009-11-19 }} (sa Ingles)</ref> na maihahambing sa "hindi-binyagan", taong itinuturing na lapastangan sa relihiyon, o taong nalalabuan ng paniniwala, o kaya "hindi sibilisado" (''heathen'' sa Ingles),<ref name=Gaboy/> at impiyel o taong walang pinaniniwalaang relihiyon o walang relihiyon (katulad ng taong hindi naniniwala sa [[Kristiyanismo]] o [[Islam]]; Ingles: ''infidel''<ref name=Gaboy/> na kilala rin bilang ''kafir'' (كافر) at ''mushrik'' sa Islam. Sa kadahilanang ito, iniiwasan ng mga [[etnolohista]] (o [[etnologo]]) ang salitang "paganismo," dahil sa kawalan ng katiyakan at sari-saring mga kahulugan, sa pagtukoy sa mga pananalig na tradisyonal o makasaysayan, kaya't mas ninanais ang mas tumpak na mga kaurian o kategoryang katulad ng [[politeismo]], [[shamanismo]], [[panteismo]], o [[animismo]]; subalit may ibang mga dalubhasang hindi sumasang-ayon sa ganitong mga katawagan dahil, ayon sa kanila, mga aspeto lamang ang mga ito na pinagsasaluhan ng iba't ibang mga pananampalataya at hindi nagpapahiwatig sa mga mismong relihiyon.
Magmula noong hulihan ng ika-20 daang taon, naging malawakan ang paggamit ng ''pagano'' o ''paganismo'' bilang pansariling katawagang ginagamit na mga sumusunod sa neopaganismo.<ref>[https://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/classic/A1032166 "''A Basic Introduction to Paganism''"], BBC, nakuha noong 19 Mayo 2007. (sa Ingles)</ref> Bilang ganito, sari-saring makabagong mga iskolar o dalubhasa ang nagsimulang gamitin ang salita sa tatlong magkakahiwalay na mga kapangkatan ng mga pananampalataya: sa politeismong historikal (katulad ng politeismong Seltiko), pambayan/etniko/indihena o katutubo (katulad ng relihiyong-pambayang Intsik at Aprikanong tradisyonal na relihiyon), at neopaganismo (katulad ng ''[[Wicca]]'' at Hermanikong neopaganismo).
== Depinisyon ==
{{blockquote|Maaaring nakaliligaw pa nga na sabihing mayroong isang relihiyong tinatawag na paganismo sa simula ng [Karaniwang Panahon] ... Maaaring hindi gaanong nakalilito kung sasabihing ang mga pagano, bago ang kanilang pakikipagtagisan sa Kristiyanismo, ay wala talagang relihiyon sa kahulugang karaniwang ginagamit ang salitang iyon ngayon. Wala silang tradisyon ng diskurso tungkol sa ritwal o mga usaping panrelihiyon (maliban sa debateng pilosopikal o mga traktadong antiquarian), walang organisadong sistema ng mga paniniwala na hinihingan silang panghawakan, walang estruktura ng awtoridad na natatangi sa larangang panrelihiyon, higit sa lahat ay walang pagtalima sa isang tiyak na grupo ng mga tao o hanay ng mga ideya maliban sa kanilang pamilya at kontekstong pampolitika. Kung ito ang tamang pananaw sa buhay pagano, sumusunod na dapat nating tingnan ang paganismo bilang isang relihiyong naimbento lamang sa pagitan ng ikalawa at ikatlong siglo AD, sa pakikipagtagisan at pakikipag-ugnayan sa mga Kristiyano, Hudyo, at iba pa.|J A North 1992, 187–88|{{sfn|Cameron|2011|pp=26–27}}}}
Ang pagbibigay-kahulugan sa paganismo ay napakakomplikado at problematiko. Mahalaga ang pag-unawa sa konteksto ng kaugnay nitong terminolohiya.{{sfn|Davies|2011|loc=Defining paganism}} Ang mga unang Kristiyano ay tumukoy sa iba’t ibang hanay ng mga kulto sa kanilang paligid bilang iisang grupo dahil sa kaginhawahan at [[rhetoric|retorika]].{{sfn|Cameron|2011|p=26}} Bagaman karaniwang ipinahihiwatig ng paganismo ang [[polytheism|politeismo]], ang pangunahing pagkakaiba sa pagitan ng mga klasikal na pagano at mga Kristiyano ay hindi simpleng usapin ng [[monotheism|monoteismo]] laban sa politeismo, sapagkat hindi lahat ng pagano ay mahigpit na politeista. Sa buong kasaysayan, marami sa kanila ang naniwala sa isang kataas-taasang diyos. Gayunpaman, karamihan sa mga naturang pagano ay naniwala sa isang uri ng mas mababang mga diyos o daimon—tingnan ang henoteismo—o mga banal na emanasyon.{{sfn|Cameron|2011|pp=28, 30}} Para sa mga Kristiyano, ang pinakamahalagang pagkakaiba ay kung ang isang tao ba ay sumasamba sa ''iisang tunay na Diyos''. Ang mga hindi (maging politeista, monoteista, o [[atheist|ateista]]) ay itinuturing na nasa labas ng [[Christian Church|Simbahan]] at samakatuwid ay tinawag na pagano.{{sfn|Cameron|2011|pp=27, 31}} Sa kabilang banda, para sa mga klasikal na pagano, magiging kakaiba ang paghihiwalay ng mga grupo batay sa bilang ng mga [[deity|diyos]] na kanilang sinasamba. Mas itinuturing nilang makabuluhang pagkakaiba ang mga kolehiyong pari (tulad ng [[College of Pontiffs|Kolehiyo ng mga Pontipise]] o Epulones) at mga gawaing pangkulto.{{sfn|Cameron|2011|p=29}}
Ang pagtukoy sa paganismo bilang isang katutubong relihiyong bago ang Kristiyanismo ay hindi rin lubos na katanggap-tanggap. Hindi lahat ng makasaysayang tradisyong pagano ay bago ang Kristiyanismo o katutubo sa kanilang mga lugar ng pagsamba.{{sfn|Davies|2011|loc=Defining paganism}}
Dahil sa kasaysayan ng katawagan nito, tradisyonal na saklaw ng paganismo ang sama-samang mga kulturang bago at hindi Kristiyano sa loob at paligid ng klasikal na daigdig; kabilang ang mga Greko-Romano, [[Seltiko]], [[Hermaniko]], at Slabikong mga tribo.{{sfn|Cameron|2011|p=28}} Gayunpaman, sa makabagong paggamit ng mga dalubhasa sa [[tradisyong-pambayan]] at lalo na ng mga makabagong pagano, pinalawak ang orihinal na apat-na-libong-taong saklaw na ginamit ng mga unang Kristiyano upang isama ang mga katulad na tradisyong panrelihiyon na umaabot hanggang sa [[prehistory|prehistorya]].{{sfn|Davies|2011|loc=Chapter 1: The ancient world}}
==Tingnan din==
*[[Barbaro]]
*[[Relihiyon]]
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Paganismo|*]]
[[Kategorya:Kristiyanismo]]
[[Kategorya:Kasaysayan ng relihiyon]]
[[Kategorya:Relihiyon]]
gkr0w18dayrec0sh2v6o5ljk9oq3h86
2204587
2204586
2026-04-24T04:46:47Z
Jojit fb
38
2204587
wikitext
text/x-wiki
Ang '''paganismo'''<ref name=Gaboy>{{cite-Gaboy|''Paganism'', paganismo; ''heathen''; ''infidel''; ''rustic''}}</ref> ay (Ingles: ''paganism'', mula sa [[wikang Latin|Latin]]g ''paganus'', na nangangahulugang "naninirahan sa kanayunan", "rustiko", o "karaniwan")<ref name=Gaboy/><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |access-date=2009-08-17 |archive-date=2010-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100618160830/http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100618160830/http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |date=2010-06-18 }} (sa Ingles)</ref> ay isang pangkalahatang katawagang ginagamit upang tukuyin ang sari-saring mga [[pananampalataya]]ng maraming [[diyos]] o [[relihiyon]]g [[politeistiko]]. Kinabibilangan ang nilarawang pangkat sa karamihan ng mga silanganing relihiyon, relihiyon at mitolohiya ng Katutubong mga Amerikano, pati na ang hindi-[[Abrahamikong relihiyon|Abrahamikong]] mga relihiyong-bayan sa pangkalahatan. Hindi ibinibilang sa mas makitid na mga kahulugan ang anuman sa mga relihiyon ng mundo at hinahangganan ang katawagan sa lokal o rural na mga daloy na hindi naisaayos bilang mga relihiyong sibil. Katangian ng mga tradisyong '''pagano''' ang kawalan ng proselitismo at ang pagkakaroon ng isang nabubuhay na [[mitolohiya]] na nagpapaliwanag ng gawaing pampananampalataya.<ref>"''[http://www.wicca.utvinternet.com/manifest.htm And it Harms No-one''", ''A Pagan Manifesto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081218212131/http://www.wicca.utvinternet.com/manifest.htm |date=2008-12-18 }}'', Janet Farrar & Gavin Bone, 1998. (sa Ingles)</ref>
Ang salitang ''pagano'' ay isang paghango ng [[Kristiyano]] mula sa "[[hentil]]" ng [[Hudaismo]], at bilang ganito, mayroon itong kalakip na pagkiling na Abrahamiko, at mga pahiwatig o konotasyong nagpapasama, nagpapalala, o nagpapababa ng antas, kapag nasa piling o inihahambing ng mga [[monoteista]]ng Kanluranin,<ref>"''Pagan''", ''Encyclopedia Britannica'', ika-11 edisyon, 1911, nakuha noong 22 Mayo 2007.[http://encyclopedia.jrank.org/ORC_PAI/PAGAN_Lat_paganus_of_or_belongi.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091119114022/http://encyclopedia.jrank.org/ORC_PAI/PAGAN_Lat_paganus_of_or_belongi.html |date=2009-11-19 }} (sa Ingles)</ref> na maihahambing sa "hindi-binyagan", taong itinuturing na lapastangan sa relihiyon, o taong nalalabuan ng paniniwala, o kaya "hindi sibilisado" (''heathen'' sa Ingles),<ref name=Gaboy/> at impiyel o taong walang pinaniniwalaang relihiyon o walang relihiyon (katulad ng taong hindi naniniwala sa [[Kristiyanismo]] o [[Islam]]; Ingles: ''infidel''<ref name=Gaboy/> na kilala rin bilang ''kafir'' (كافر) at ''mushrik'' sa Islam. Sa kadahilanang ito, iniiwasan ng mga [[etnolohista]] (o [[etnologo]]) ang salitang "paganismo," dahil sa kawalan ng katiyakan at sari-saring mga kahulugan, sa pagtukoy sa mga pananalig na tradisyonal o makasaysayan, kaya't mas ninanais ang mas tumpak na mga kaurian o kategoryang katulad ng [[politeismo]], [[shamanismo]], [[panteismo]], o [[animismo]]; subalit may ibang mga dalubhasang hindi sumasang-ayon sa ganitong mga katawagan dahil, ayon sa kanila, mga aspeto lamang ang mga ito na pinagsasaluhan ng iba't ibang mga pananampalataya at hindi nagpapahiwatig sa mga mismong relihiyon.
Magmula noong hulihan ng ika-20 daang taon, naging malawakan ang paggamit ng ''pagano'' o ''paganismo'' bilang pansariling katawagang ginagamit na mga sumusunod sa neopaganismo.<ref>[https://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/classic/A1032166 "''A Basic Introduction to Paganism''"], BBC, nakuha noong 19 Mayo 2007. (sa Ingles)</ref> Bilang ganito, sari-saring makabagong mga iskolar o dalubhasa ang nagsimulang gamitin ang salita sa tatlong magkakahiwalay na mga kapangkatan ng mga pananampalataya: sa politeismong historikal (katulad ng politeismong Seltiko), pambayan/etniko/indihena o katutubo (katulad ng relihiyong-pambayang Intsik at Aprikanong tradisyonal na relihiyon), at neopaganismo (katulad ng ''[[Wicca]]'' at Hermanikong neopaganismo).
== Depinisyon ==
{{blockquote|Maaaring nakaliligaw pa nga na sabihing mayroong isang relihiyong tinatawag na paganismo sa simula ng [Karaniwang Panahon] ... Maaaring hindi gaanong nakalilito kung sasabihing ang mga pagano, bago ang kanilang pakikipagtagisan sa Kristiyanismo, ay wala talagang relihiyon sa kahulugang karaniwang ginagamit ang salitang iyon ngayon. Wala silang tradisyon ng diskurso tungkol sa ritwal o mga usaping panrelihiyon (maliban sa debateng pilosopikal o mga traktadong antiquarian), walang organisadong sistema ng mga paniniwala na hinihingan silang panghawakan, walang estruktura ng awtoridad na natatangi sa larangang panrelihiyon, higit sa lahat ay walang pagtalima sa isang tiyak na grupo ng mga tao o hanay ng mga ideya maliban sa kanilang pamilya at kontekstong pampolitika. Kung ito ang tamang pananaw sa buhay pagano, sumusunod na dapat nating tingnan ang paganismo bilang isang relihiyong naimbento lamang sa pagitan ng ikalawa at ikatlong siglo AD, sa pakikipagtagisan at pakikipag-ugnayan sa mga Kristiyano, Hudyo, at iba pa.|J A North 1992, 187–88|{{sfn|Cameron|2011|pp=26–27}}}}
Ang pagbibigay-kahulugan sa paganismo ay napakakomplikado at problematiko. Mahalaga ang pag-unawa sa konteksto ng kaugnay nitong terminolohiya.{{sfn|Davies|2011|loc=Defining paganism}} Ang mga unang Kristiyano ay tumukoy sa iba’t ibang hanay ng mga kulto sa kanilang paligid bilang iisang grupo dahil sa kaginhawahan at [[rhetoric|retorika]].{{sfn|Cameron|2011|p=26}} Bagaman karaniwang ipinahihiwatig ng paganismo ang [[polytheism|politeismo]], ang pangunahing pagkakaiba sa pagitan ng mga klasikal na pagano at mga Kristiyano ay hindi simpleng usapin ng [[monotheism|monoteismo]] laban sa politeismo, sapagkat hindi lahat ng pagano ay mahigpit na politeista. Sa buong kasaysayan, marami sa kanila ang naniwala sa isang kataas-taasang diyos. Gayunpaman, karamihan sa mga naturang pagano ay naniwala sa isang uri ng mas mababang mga diyos o daimon—tingnan ang henoteismo—o mga banal na emanasyon.{{sfn|Cameron|2011|pp=28, 30}} Para sa mga Kristiyano, ang pinakamahalagang pagkakaiba ay kung ang isang tao ba ay sumasamba sa ''iisang tunay na Diyos''. Ang mga hindi (maging politeista, monoteista, o [[atheist|ateista]]) ay itinuturing na nasa labas ng [[Christian Church|Simbahan]] at samakatuwid ay tinawag na pagano.{{sfn|Cameron|2011|pp=27, 31}} Sa kabilang banda, para sa mga klasikal na pagano, magiging kakaiba ang paghihiwalay ng mga grupo batay sa bilang ng mga [[deity|diyos]] na kanilang sinasamba. Mas itinuturing nilang makabuluhang pagkakaiba ang mga kolehiyong pari (tulad ng [[College of Pontiffs|Kolehiyo ng mga Pontipise]] o Epulones) at mga gawaing pangkulto.{{sfn|Cameron|2011|p=29}}
Ang pagtukoy sa paganismo bilang isang katutubong relihiyong bago ang Kristiyanismo ay hindi rin lubos na katanggap-tanggap. Hindi lahat ng makasaysayang tradisyong pagano ay bago ang Kristiyanismo o katutubo sa kanilang mga lugar ng pagsamba.{{sfn|Davies|2011|loc=Defining paganism}}
Dahil sa kasaysayan ng katawagan nito, tradisyonal na saklaw ng paganismo ang sama-samang mga kulturang bago at hindi Kristiyano sa loob at paligid ng klasikal na daigdig; kabilang ang mga Greko-Romano, [[Seltiko]], [[Hermaniko]], at Slabikong mga tribo.{{sfn|Cameron|2011|p=28}} Gayunpaman, sa makabagong paggamit ng mga dalubhasa sa [[tradisyong-pambayan]] at lalo na ng mga makabagong pagano, pinalawak ang orihinal na apat-na-libong-taong saklaw na ginamit ng mga unang Kristiyano upang isama ang mga katulad na tradisyong panrelihiyon na umaabot hanggang sa [[prehistory|prehistorya]].{{sfn|Davies|2011|loc=Chapter 1: The ancient world}}
==Tingnan din==
*[[Barbaro]]
*[[Relihiyon]]
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Talababa==
* {{Cite book |last=Cameron |first=Alan G. |author-link=Alan Cameron (classical scholar) |title=The Last Pagans of Rome |year=2011 |publisher=[[Oxford University Press]] |location=New York |isbn=978-0-19-978091-4 |url=https://books.google.com/books?id=NHgvpINWV_QC |oclc=553365192|language=en}}
* {{Cite book |last=Davies |first=Owen |title=Paganism: A Very Short Introduction |year=2011 |publisher=[[Oxford University Press]] |location=New York |isbn=978-0-19-162001-0|language=en}}
[[Kaurian:Paganismo|*]]
[[Kategorya:Kristiyanismo]]
[[Kategorya:Kasaysayan ng relihiyon]]
[[Kategorya:Relihiyon]]
8lbmb9dxwfuqtqqjvocqpoed247kh82
2204588
2204587
2026-04-24T04:47:11Z
Jojit fb
38
/* Talababa */
2204588
wikitext
text/x-wiki
Ang '''paganismo'''<ref name=Gaboy>{{cite-Gaboy|''Paganism'', paganismo; ''heathen''; ''infidel''; ''rustic''}}</ref> ay (Ingles: ''paganism'', mula sa [[wikang Latin|Latin]]g ''paganus'', na nangangahulugang "naninirahan sa kanayunan", "rustiko", o "karaniwan")<ref name=Gaboy/><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |access-date=2009-08-17 |archive-date=2010-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100618160830/http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100618160830/http://encarta.msn.com/dictionary_/pagan.html |date=2010-06-18 }} (sa Ingles)</ref> ay isang pangkalahatang katawagang ginagamit upang tukuyin ang sari-saring mga [[pananampalataya]]ng maraming [[diyos]] o [[relihiyon]]g [[politeistiko]]. Kinabibilangan ang nilarawang pangkat sa karamihan ng mga silanganing relihiyon, relihiyon at mitolohiya ng Katutubong mga Amerikano, pati na ang hindi-[[Abrahamikong relihiyon|Abrahamikong]] mga relihiyong-bayan sa pangkalahatan. Hindi ibinibilang sa mas makitid na mga kahulugan ang anuman sa mga relihiyon ng mundo at hinahangganan ang katawagan sa lokal o rural na mga daloy na hindi naisaayos bilang mga relihiyong sibil. Katangian ng mga tradisyong '''pagano''' ang kawalan ng proselitismo at ang pagkakaroon ng isang nabubuhay na [[mitolohiya]] na nagpapaliwanag ng gawaing pampananampalataya.<ref>"''[http://www.wicca.utvinternet.com/manifest.htm And it Harms No-one''", ''A Pagan Manifesto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081218212131/http://www.wicca.utvinternet.com/manifest.htm |date=2008-12-18 }}'', Janet Farrar & Gavin Bone, 1998. (sa Ingles)</ref>
Ang salitang ''pagano'' ay isang paghango ng [[Kristiyano]] mula sa "[[hentil]]" ng [[Hudaismo]], at bilang ganito, mayroon itong kalakip na pagkiling na Abrahamiko, at mga pahiwatig o konotasyong nagpapasama, nagpapalala, o nagpapababa ng antas, kapag nasa piling o inihahambing ng mga [[monoteista]]ng Kanluranin,<ref>"''Pagan''", ''Encyclopedia Britannica'', ika-11 edisyon, 1911, nakuha noong 22 Mayo 2007.[http://encyclopedia.jrank.org/ORC_PAI/PAGAN_Lat_paganus_of_or_belongi.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091119114022/http://encyclopedia.jrank.org/ORC_PAI/PAGAN_Lat_paganus_of_or_belongi.html |date=2009-11-19 }} (sa Ingles)</ref> na maihahambing sa "hindi-binyagan", taong itinuturing na lapastangan sa relihiyon, o taong nalalabuan ng paniniwala, o kaya "hindi sibilisado" (''heathen'' sa Ingles),<ref name=Gaboy/> at impiyel o taong walang pinaniniwalaang relihiyon o walang relihiyon (katulad ng taong hindi naniniwala sa [[Kristiyanismo]] o [[Islam]]; Ingles: ''infidel''<ref name=Gaboy/> na kilala rin bilang ''kafir'' (كافر) at ''mushrik'' sa Islam. Sa kadahilanang ito, iniiwasan ng mga [[etnolohista]] (o [[etnologo]]) ang salitang "paganismo," dahil sa kawalan ng katiyakan at sari-saring mga kahulugan, sa pagtukoy sa mga pananalig na tradisyonal o makasaysayan, kaya't mas ninanais ang mas tumpak na mga kaurian o kategoryang katulad ng [[politeismo]], [[shamanismo]], [[panteismo]], o [[animismo]]; subalit may ibang mga dalubhasang hindi sumasang-ayon sa ganitong mga katawagan dahil, ayon sa kanila, mga aspeto lamang ang mga ito na pinagsasaluhan ng iba't ibang mga pananampalataya at hindi nagpapahiwatig sa mga mismong relihiyon.
Magmula noong hulihan ng ika-20 daang taon, naging malawakan ang paggamit ng ''pagano'' o ''paganismo'' bilang pansariling katawagang ginagamit na mga sumusunod sa neopaganismo.<ref>[https://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/classic/A1032166 "''A Basic Introduction to Paganism''"], BBC, nakuha noong 19 Mayo 2007. (sa Ingles)</ref> Bilang ganito, sari-saring makabagong mga iskolar o dalubhasa ang nagsimulang gamitin ang salita sa tatlong magkakahiwalay na mga kapangkatan ng mga pananampalataya: sa politeismong historikal (katulad ng politeismong Seltiko), pambayan/etniko/indihena o katutubo (katulad ng relihiyong-pambayang Intsik at Aprikanong tradisyonal na relihiyon), at neopaganismo (katulad ng ''[[Wicca]]'' at Hermanikong neopaganismo).
== Depinisyon ==
{{blockquote|Maaaring nakaliligaw pa nga na sabihing mayroong isang relihiyong tinatawag na paganismo sa simula ng [Karaniwang Panahon] ... Maaaring hindi gaanong nakalilito kung sasabihing ang mga pagano, bago ang kanilang pakikipagtagisan sa Kristiyanismo, ay wala talagang relihiyon sa kahulugang karaniwang ginagamit ang salitang iyon ngayon. Wala silang tradisyon ng diskurso tungkol sa ritwal o mga usaping panrelihiyon (maliban sa debateng pilosopikal o mga traktadong antiquarian), walang organisadong sistema ng mga paniniwala na hinihingan silang panghawakan, walang estruktura ng awtoridad na natatangi sa larangang panrelihiyon, higit sa lahat ay walang pagtalima sa isang tiyak na grupo ng mga tao o hanay ng mga ideya maliban sa kanilang pamilya at kontekstong pampolitika. Kung ito ang tamang pananaw sa buhay pagano, sumusunod na dapat nating tingnan ang paganismo bilang isang relihiyong naimbento lamang sa pagitan ng ikalawa at ikatlong siglo AD, sa pakikipagtagisan at pakikipag-ugnayan sa mga Kristiyano, Hudyo, at iba pa.|J A North 1992, 187–88|{{sfn|Cameron|2011|pp=26–27}}}}
Ang pagbibigay-kahulugan sa paganismo ay napakakomplikado at problematiko. Mahalaga ang pag-unawa sa konteksto ng kaugnay nitong terminolohiya.{{sfn|Davies|2011|loc=Defining paganism}} Ang mga unang Kristiyano ay tumukoy sa iba’t ibang hanay ng mga kulto sa kanilang paligid bilang iisang grupo dahil sa kaginhawahan at [[rhetoric|retorika]].{{sfn|Cameron|2011|p=26}} Bagaman karaniwang ipinahihiwatig ng paganismo ang [[polytheism|politeismo]], ang pangunahing pagkakaiba sa pagitan ng mga klasikal na pagano at mga Kristiyano ay hindi simpleng usapin ng [[monotheism|monoteismo]] laban sa politeismo, sapagkat hindi lahat ng pagano ay mahigpit na politeista. Sa buong kasaysayan, marami sa kanila ang naniwala sa isang kataas-taasang diyos. Gayunpaman, karamihan sa mga naturang pagano ay naniwala sa isang uri ng mas mababang mga diyos o daimon—tingnan ang henoteismo—o mga banal na emanasyon.{{sfn|Cameron|2011|pp=28, 30}} Para sa mga Kristiyano, ang pinakamahalagang pagkakaiba ay kung ang isang tao ba ay sumasamba sa ''iisang tunay na Diyos''. Ang mga hindi (maging politeista, monoteista, o [[atheist|ateista]]) ay itinuturing na nasa labas ng [[Christian Church|Simbahan]] at samakatuwid ay tinawag na pagano.{{sfn|Cameron|2011|pp=27, 31}} Sa kabilang banda, para sa mga klasikal na pagano, magiging kakaiba ang paghihiwalay ng mga grupo batay sa bilang ng mga [[deity|diyos]] na kanilang sinasamba. Mas itinuturing nilang makabuluhang pagkakaiba ang mga kolehiyong pari (tulad ng [[College of Pontiffs|Kolehiyo ng mga Pontipise]] o Epulones) at mga gawaing pangkulto.{{sfn|Cameron|2011|p=29}}
Ang pagtukoy sa paganismo bilang isang katutubong relihiyong bago ang Kristiyanismo ay hindi rin lubos na katanggap-tanggap. Hindi lahat ng makasaysayang tradisyong pagano ay bago ang Kristiyanismo o katutubo sa kanilang mga lugar ng pagsamba.{{sfn|Davies|2011|loc=Defining paganism}}
Dahil sa kasaysayan ng katawagan nito, tradisyonal na saklaw ng paganismo ang sama-samang mga kulturang bago at hindi Kristiyano sa loob at paligid ng klasikal na daigdig; kabilang ang mga Greko-Romano, [[Seltiko]], [[Hermaniko]], at Slabikong mga tribo.{{sfn|Cameron|2011|p=28}} Gayunpaman, sa makabagong paggamit ng mga dalubhasa sa [[tradisyong-pambayan]] at lalo na ng mga makabagong pagano, pinalawak ang orihinal na apat-na-libong-taong saklaw na ginamit ng mga unang Kristiyano upang isama ang mga katulad na tradisyong panrelihiyon na umaabot hanggang sa [[prehistory|prehistorya]].{{sfn|Davies|2011|loc=Chapter 1: The ancient world}}
==Tingnan din==
*[[Barbaro]]
*[[Relihiyon]]
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Talababa==
* {{Cite book |last=Cameron |first=Alan G. |title=The Last Pagans of Rome |year=2011 |publisher=[[Oxford University Press]] |location=New York |isbn=978-0-19-978091-4 |url=https://books.google.com/books?id=NHgvpINWV_QC |oclc=553365192|language=en}}
* {{Cite book |last=Davies |first=Owen |title=Paganism: A Very Short Introduction |year=2011 |publisher=[[Oxford University Press]] |location=New York |isbn=978-0-19-162001-0|language=en}}
[[Kaurian:Paganismo|*]]
[[Kategorya:Kristiyanismo]]
[[Kategorya:Kasaysayan ng relihiyon]]
[[Kategorya:Relihiyon]]
fm0lix0wkj074pa2rgb065cgrzw3015
UNESCO
0
116787
2204524
1986839
2026-04-23T18:50:25Z
Mzhedrok
159886
Pinalitan ko ang “ng ukol sa” ng “tungkol sa” upang maiwasan ang pag-uulit at maging wasto ang pahayag.
2204524
wikitext
text/x-wiki
[[Talaksan:Flag of UNESCO.svg|thumb|right|Watawat ng UNESCO]]
Ang '''United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization o UNESCO''' ay isang [[ahensiya]] ng [[Mga Nagkakaisang Bansa]] na nangangalaga sa:
*[[Edukasyon]]: Pagkatuto at paraan ng pagkatuto ng mga tao.
*[[Kalinangan]]: Kung ano ang ginagawa ng mga taong nasa iba't ibang mga bansa, at kung ano ang mahahalaga para sa iba't ibang mga tao.
*[[Agham]]: Kung ano ang nalalaman ng mga tao tungkol sa daigdig.
Isa sa mga bagay na ginagawa ng UNESCO ang gumawa ng isang talaan ng lahat ng pinakamahalaga, natatangi, at nakapagbibigay-pansin o magagandang mga pook sa mundo. Tinatawag itong "''UNESCO World Heritage Sites''" sa Ingles o Pandaigdig na Pamanang mga Pook ng UNESCO. Hindi dapat guhuin ang mga pook o mga gusaling ito, dahil mahalaga sila at maganda na maaaring kasiyahan ng mga tao sa hinaharap. Nagsasabi ang mga lugar na ito tungkol sa nakaraan. Halimbawa, naglalahad ang [[Uluru]] ng tungkol sa kultura ng mga [[Aboriheno]]. Karamihan sa mga bansa ang mayroong kahit na isang lugar sa listahang ito, ngunti may ilang mga bansang may marami. Kasama rito ang makasaysayang mga gusali o sityo, magagandang tanawing panlupa, mga pook na may kahalagang pang-agham (katulad ng [[heolohiya]]), o mga pook na napakahalaga sa isang kalinangan (katulad ng Uluru).
==Mga kawing panlabas==
*[https://en.unesco.org/ UNESCO] opisyal na websayt {{in lang|en}}
*[https://fr.unesco.org/ UNESCO Français] {{in lang|fr}}
*[https://es.unesco.org/ UNESCO Español] {{in lang|es}}
*[https://ru.unesco.org/ ЮНЕСКО Русский] {{in lang|ru}}
*[https://ar.unesco.org/ يونسكو العربية] {{in lang|ar}}
*[https://zh.unesco.org/ 联合国教科文组织 中文] {{in lang|zh}}
*[http://www.unesco.gov.ph/ Philippine National Commission for UNESCO]{{Dead link|date=Nobiyembre 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{in lang|en}}
{{authority control}}
[[Kategorya:Mga Nagkakaisang Bansa| ]]
[[Kategorya:UNESCO]]
{{stub|Nagkakaisang mga Bansa}}
69t84l888ec3z2skvghkd6anfshecbi
Lalawigan ng Muş
0
122757
2204604
2200238
2026-04-24T08:32:35Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204604
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Province TR
|name=Muş
|map=Mus in Turkey.svg
|region = Kalagitnaang Silangang Anatolia
|subregion = Van
|licence = 49
|tpop_as_of = 2016
|area_code= 436
|area=8,196
|turkname=Muş ili
| electdistrict = Muş
| income = 3,266 TL (78th)
|}}
Ang '''Lalawigan ng Muş''' ({{lang-tr|Muş ili}}), ([[wikang Kurdo|Kurdo]]: Mûş) ay isang [[mga lalawigan ng Turkiya|lalawigan]] sa silangang [[Turkiya]]. Mayroon itong sukat na 8,196 km<sup>2</sup> at may populasyon na 406,886 sang-ayon sa taya noon 2010, na bumaba mula 453,654 noong 2000. Ang panlalawigang kabisera ay ang lungsod ng [[Muş]]. Ang isa pang bayan sa lalawigan ng Muş, ang Malazgirt (''Manzikert''), ay kilala sa Labanan ng Manzikert noong 1071. Ang [[mga Kurdo]] ang mayorya ng populasyon ng lalawigan.<ref>{{cite book|last=Watts|first=Nicole F.|title=Activists in Office: Kurdish Politics and Protest in Turkey (Studies in Modernity and National Identity)|date=2010|publisher=University of Washington Press|location=Seattle|isbn=978-0-295-99050-7|page=[https://books.google.com/books?id=yXWl40KJfKEC&pg=PA167 167]|language=Ingles}}</ref>
==Mga distrito==
Nahahati ang Muş sa 6 na [[mga distrito ng Turkiya|distrito]] (nasa '''makapal''' ang distritong kabisera):
*Bulanık
*Hasköy
*Korkut
*Malazgirt
*'''Muş'''
*Varto
==Ekonomiya==
Sa kasaysayan, kilala ang Muş sa pag-ani ng [[trigo]].<ref name=Prothero60>{{cite book|last=Prothero|first=W.G.|title=Armenia and Kurdistan|year=1920|publisher=H.M. Stationery Office|location=London|page=60|url=http://www.wdl.org/en/item/11768/view/1/60/|language=Ingles|access-date=2019-03-21|archive-date=2019-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20190625213258/https://www.wdl.org/en/item/11768/view/1/60/|url-status=dead}}</ref> Nagtanim din ang lalawigan ng meder, ngunit pinapanatili ito ng mga lokal, na ginagamit bilang [[tina|pantina]].<ref name=Prothero62>{{cite book|last=Prothero|first=W.G.|title=Armenia and Kurdistan|year=1920|publisher=H.M. Stationery Office|location=London|page=62|url=http://www.wdl.org/en/item/11768/view/1/62/|language=Ingles|access-date=2019-03-21|archive-date=2020-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20201221060748/https://www.wdl.org/en/item/11768/view/1/62/|url-status=dead}}</ref> Nagkaroon din ng mina ng [[asin]] ang lugar. At sinabi noong 1920 na ang rehiyon ay maraming asin na kaya nitong tustusin ang buong [[Europa]] at [[Asya]].<ref name=Prothero71>{{cite book|last=Prothero|first=W.G.|title=Armenia and Kurdistan|year=1920|publisher=H.M. Stationery Office|location=London|page=71|url=http://www.wdl.org/en/item/11768/view/1/71/|language=Ingles|access-date=2019-03-21|archive-date=2020-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20201221201820/https://www.wdl.org/en/item/11768/view/1/71/|url-status=dead}}</ref>
==Mga sanggunian==
{{Reflist}}
==Mga panlabas na link==
* [http://www.mus.gov.tr Websayt ng Pamahalaang Panlalawigan].
* [http://www.turkeyforecast.com/weather/mus/ Impormasyon sa taya ng panahon sa Muş] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051226093137/http://www.turkeyforecast.com/weather/mus/ |date=2005-12-26 }}
{{Stub|Turkiya}}
{{DEFAULTSORT:Mus, Lalawigan ng}}
[[Kategorya:Mga lalawigan ng Turkiya]]
8wbzetq8ffti7o7zoyugz63vrtosgg2
Gratteri
0
136379
2204552
2043093
2026-04-24T01:08:38Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204552
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
{{Infobox Italian comune|name=Gratteri|official_name=Comune di Gratteri|native_name=|image_skyline=|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|37|58|N|13|58|E|type:city(1,050)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Palermo|Palermo]] (PA)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=38.4|population_footnotes=|population_total=1050|population_as_of=Disyembre 2004|pop_density_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=90010|area_code=0921|website={{official website|http://www.comunedigratteri.it}}|footnotes=}}
Ang '''Gratteri''' ([[Wikang Siciliano|Siciliano]]: '''''Ratteri''''') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Palermo]], rehiyon ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} timog-silangan ng [[Palermo]]. Noong Disyembre 31, 2004, mayroon itong populasyon na 1,050 at may lawak na {{Convert|38.4|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>
Ang Gratteri ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cefalù]], [[Collesano]], [[Isnello]], at [[Lascari]].
== Mga aspekto ng pagpaplano ng bayan at paninirahan ==
[[File:Panoramagratteri8.jpg|link=https://it.wikipedia.org/wiki/File:Panoramagratteri8.jpg|alt=Panorama dalla Grotta Grattara|left|thumb|380x380px|Panorama mula sa Yungib ng Grattara.]]
Ayon sa paglalarawan ni Benedetto Passafiume na may petsang 1645, ang lungsod sa panahong ito ay nahahati sa isang mas lumang nukleo, na may isang kastilyo at napapalibutan ng mga pader na mapupuntahan ng tatlong pintuan, na tumutugma sa sentrong medyebal, at isang mas kamakailang nukleo, na tumutugma sa ang kasunod na pagpapalawak na naganap simula noong ikalabinlimang siglo.
Ang medyebal na sentro ay inilarawan sa paligid ng nawala na kastilyo na may medyo hindi regular na layout ng kalsada, na bahagyang napanatili pa rin. Mula sa kastilyo, na itinayo sa [[portipikasyon|kuta]] ng [[San Vito ng Lucania|San Vito]], maaaaring kontrolin ang teritoryo sa ibaba, hanggang sa baybayin. Ang mga pader ay nawala na rin, ngunit posible na muling buuin ang kanilang silangang pagkakaayos sa gilid ng batis: ang tatlong pintuan ay tumutugma sa tatlong tulay kung saan maaaring mapuntahan ng isa ang bayan (lumang tulay o "sottano", ngayon ay tulay ng Silvio, ang tulay ng Fantina o "gitna" at ang bagong tulay o "soprano") ay itinayo sa iba't ibang panahon sa panahon ng pagpapalawak ng medyebal na bayan.
== Ebolusyong demograpiko ==
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.8)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)
ImageSize = width:455 height:303
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:4000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1861 text:1861
bar:1871 text:1871
bar:1881 text:1881
bar:1901 text:1901
bar:1911 text:1911
bar:1921 text:1921
bar:1931 text:1931
bar:1936 text:1936
bar:1951 text:1951
bar:1961 text:1961
bar:1971 text:1971
bar:1981 text:1981
bar:1991 text:1991
bar:2001 text:2001
PlotData=
color:barra width:20 align:left
bar:1861 from: 0 till:2764
bar:1871 from: 0 till:2871
bar:1881 from: 0 till:3076
bar:1901 from: 0 till:3230
bar:1911 from: 0 till:3291
bar:1921 from: 0 till:2974
bar:1931 from: 0 till:2762
bar:1936 from: 0 till:2656
bar:1951 from: 0 till:2353
bar:1961 from: 0 till:2114
bar:1971 from: 0 till:1705
bar:1981 from: 0 till:1351
bar:1991 from: 0 till:1226
bar:2001 from: 0 till:1079
PlotData=
bar:1861 at:2764 fontsize:XS text: 2764 shift:(-8,5)
bar:1871 at:2871 fontsize:XS text: 2871 shift:(-8,5)
bar:1881 at:3076 fontsize:XS text: 3076 shift:(-8,5)
bar:1901 at:3230 fontsize:XS text: 3230 shift:(-8,5)
bar:1911 at:3291 fontsize:XS text: 3291 shift:(-8,5)
bar:1921 at:2974 fontsize:XS text: 2974 shift:(-8,5)
bar:1931 at:2762 fontsize:XS text: 2762 shift:(-8,5)
bar:1936 at:2656 fontsize:XS text: 2656 shift:(-8,5)
bar:1951 at:2353 fontsize:XS text: 2353 shift:(-8,5)
bar:1961 at:2114 fontsize:XS text: 2114 shift:(-8,5)
bar:1971 at:1705 fontsize:XS text: 1705 shift:(-8,5)
bar:1981 at:1351 fontsize:XS text: 1351 shift:(-8,5)
bar:1991 at:1226 fontsize:XS text: 1226 shift:(-8,5)
bar:2001 at:1079 fontsize:XS text: 1079 shift:(-8,5)
TextData=
fontsize:S pos:(20,20)
text:Datos mula sa ISTAT
</timeline>
== Mga sanggunian ==
<references />
== Mga panlabas na link ==
* [http://www.gratteri.org/ Portal at Komunidad ng munisipalidad ng Gratteri]
* [http://digilander.libero.it/parrocchiadigratteri simbahan ni Gratteri]
* [http://www.gratteri.org/modules/tinyd0/index.php?id=9 Football-Team US Gratterese]
* [http://www.associazionebellinigratteri.com/ Samahan ng musika Vincenzo Bellini - Gratteri]
== Mga panlabas na link ==
* [http://www.gratteri.org/ Portal at komunidad sa munisipalidad ng Gratteri]
* [http://digilander.libero.it/parrocchiadigratteri/ Simbahan ng Gratteri]
* [http://www.gratteri.org/modules/tinyd0/index.php?id=9 La pagina web dedicata alla US Gratterese Calcio]
* [http://www.comune.gratteri.pa.it/ Munisipalidad ng Gratteri]{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://digilander.libero.it/vbellinigratteri.pa/ Kultural na asosasyon musikal ng Gratteri]
{{Lalawigan ng Palermo}}
[[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
ohqqwod1cq9t3uup4zk3554cov6eows
Antignano
0
136729
2204506
2038941
2026-04-23T18:12:16Z
Mzhedrok
159886
Inalis ko ang “maaari itong” upang maiwasan ang pag-uulit at maging mas maayos ang daloy ng pangungusap.
2204506
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
{{Infobox Italian comune|name=Antignano|official_name=Comune di Antignano|native_name=|image_skyline=File:Antignano.JPG|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Antignano-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|51|N|8|8|E|type:city(1,002)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Piamonte]]|province=[[Lalawigan ng Asti|Asti]] (AT)|frazioni=Perosini, Gonella|mayor_party=|mayor=Alessandro Civardi|area_footnotes=|area_total_km2=10.86|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_total=970|population_as_of=Abril 30, 2017|pop_density_footnotes=|population_demonym=Antignanesi|elevation_footnotes=|elevation_m=260|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=14010|area_code=0141|website={{official website |www.comune.antignano.at.it}}|footnotes=}}
Ang '''Antignano''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Asti]], rehiyon ng [[Piamonte]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|40|km|mi}} timog-silangan ng [[Turin]] at mga {{Convert|8|km|mi|0}} timog-kanluran ng [[Asti]].
Ang Antignano ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Celle Enomondo]], [[Costigliole d'Asti]], [[Isola d'Asti]], [[Revigliasco d'Asti]], [[San Damiano d'Asti]], at [[San Martino Alfieri]].
== Kasaysayan ==
Ang unang tiyak na impormasyon ay nagsimula noong taong 870, nang lumitaw ito sa mga pag-aari ni [[Luis II ng Italya]], [[Emperador ng Banal na Imperyong Romano]].
Sa batayan ng mga kamakailang pag-aaral (Prop. Renato Bordone) ay naisip na ang bayan ay ang lugar ng isang simbahan ng [[pieve]] hanggang sa katapusan ng ika-10 siglo, marahil ang simbahan ng parokya ng San Giovanni, isang simbahan na umiiral at malapit na sa sentro ng bayan, na nabanggit na sa isang dokumento na may petsang 964. Simula sa pag-aakala na sa lahat ng mga nayon, ang simbahan ay nasa tinatahanang sentro, mahihinuha na ang unang nukleo ng Antignano ay tumaas sa paligid ng simbahan ng San Giovanni.
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}{{Lalawigan ng Asti}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Piedmont]]
[[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
lh6oth4ek0jz0ie6fy86h1vhdsyzsrx
Briona
0
137192
2204509
2083912
2026-04-23T18:18:15Z
Mzhedrok
159886
Inalis ko ang ikalawang “may” upang maiwasan ang pag-uulit at maging mas maayos ang daloy ng pangungusap.
2204509
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Briona|official_name=Comune di Briona|native_name=|image_skyline=Briona Novara, Italy.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|33|N|8|29|E|type:city(1,196)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Piamonte]]|province=[[Lalawigan ng Novara|Novara]] (NO)|frazioni=San Bernardino, Proh|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=24.7|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=205|saint=|day=|postal_code=28072|area_code=0321|website={{official website|http://www.comune.briona.no.it/}}|footnotes=}}
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
Ang '''Briona''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Novara]], rehiyon ng [[Piamonte]], Hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Turin]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Novara]]. Noong Disyembre 31, 2004, mayroon itong populasyon na 1,196 at lawak na {{Convert|24.7|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>
Ang munisipalidad ng Briona ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' (mga subdibisyon, pangunahin na mga pamayanan at nayon) ng San Bernardino at Proh.
Ang Briona ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Barengo]], [[Caltignaga]], [[Carpignano Sesia]], [[Casaleggio Novara]], [[Castellazzo Novarese]], [[Fara Novarese]], [[Momo (NO)|Momo]], [[San Pietro Mosezzo]], at [[Sillavengo]].
== Heograpiyang pisikal ==
Matatagpuan sa hangganan sa pagitan ng kapatagan at [[Kaburulang Novara]], ang Briona ay tinatawid ng batis ng [[Strona]], ng batis ng Nocca (isang tributaryo ng Strona) at ng [[Roggia Mora]].
== Ebolusyong demograpiko ==
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.8)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)
ImageSize = width:455 height:303
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1861 text:1861
bar:1871 text:1871
bar:1881 text:1881
bar:1901 text:1901
bar:1911 text:1911
bar:1921 text:1921
bar:1931 text:1931
bar:1936 text:1936
bar:1951 text:1951
bar:1961 text:1961
bar:1971 text:1971
bar:1981 text:1981
bar:1991 text:1991
bar:2001 text:2001
PlotData=
color:barra width:20 align:left
bar:1861 from: 0 till:1025
bar:1871 from: 0 till:1123
bar:1881 from: 0 till:1157
bar:1901 from: 0 till:1347
bar:1911 from: 0 till:1241
bar:1921 from: 0 till:1358
bar:1931 from: 0 till:1264
bar:1936 from: 0 till:1319
bar:1951 from: 0 till:1499
bar:1961 from: 0 till:1524
bar:1971 from: 0 till:1368
bar:1981 from: 0 till:1246
bar:1991 from: 0 till:1117
bar:2001 from: 0 till:1133
PlotData=
bar:1861 at:1025 fontsize:XS text: 1025 shift:(-8,5)
bar:1871 at:1123 fontsize:XS text: 1123 shift:(-8,5)
bar:1881 at:1157 fontsize:XS text: 1157 shift:(-8,5)
bar:1901 at:1347 fontsize:XS text: 1347 shift:(-8,5)
bar:1911 at:1241 fontsize:XS text: 1241 shift:(-8,5)
bar:1921 at:1358 fontsize:XS text: 1358 shift:(-8,5)
bar:1931 at:1264 fontsize:XS text: 1264 shift:(-8,5)
bar:1936 at:1319 fontsize:XS text: 1319 shift:(-8,5)
bar:1951 at:1499 fontsize:XS text: 1499 shift:(-8,5)
bar:1961 at:1524 fontsize:XS text: 1524 shift:(-8,5)
bar:1971 at:1368 fontsize:XS text: 1368 shift:(-8,5)
bar:1981 at:1246 fontsize:XS text: 1246 shift:(-8,5)
bar:1991 at:1117 fontsize:XS text: 1117 shift:(-8,5)
bar:2001 at:1133 fontsize:XS text: 1133 shift:(-8,5)
TextData=
fontsize:S pos:(20,20)
text:Datos mula sa ISTAT
</timeline>
==Mga sanggunian==
<references />
== Mga panlabas na link ==
* [http://www.comune.briona.no.it/ www.comune.briona.no.it/]
{{Lalawigan ng Novara}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Piedmont]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
9kyc067r76hxltz4k4740l8j14y0jj6
Montorfano
0
140638
2204501
2026411
2026-04-23T18:03:25Z
Mzhedrok
159886
Nilagyan ko ng kuwit pagkatapos ng “Imperyong Romano” upang malinaw ang paghihiwalay ng panimulang parirala.
2204501
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Montorfano|official_name=Comune di Montorfano|image_skyline=Montorfano.JPG|native_name={{native name|lmo|Muntorfan}}|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Montorfano-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|47|N|9|9|E|type:city(2,489)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Lombardia]]|province=[[Lalawigan ng Como|Como]] (CO)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Giuliano Capuano|area_footnotes=|area_total_km2=3.53|population_footnotes=|population_demonym=Montorfanesi|elevation_footnotes=|elevation_m=414|saint=|day=|postal_code=22030|area_code=031|website={{official website|http://www.comune.montorfano.co.it/}}|footnotes=}}
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
Ang '''Montorfano''' (Ingles: "burol ng ampon"; [[Diyalektong Brianzolo|Brianzöö]]: {{Lang|lmo|Muntorfan}} [mũˈtɔrfã]) ay isang bayan at {{Lang|it|[[comune]]}} (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Como]] sa rehiyon ng [[Lombardia]], hilagang [[Italya]]. Ito ay matatagpuan mga {{Convert|5|km|mi|0}} timog ng [[Como, Lombardia|Como]], na nasa dulong timog ng [[Lawa Como]], c. {{Convert|40|km|mi|0}} hilaga ng [[Milan]]. Mayroon itong humigit-kumulang 2,500 na naninirahan. Ang mga pangunahing atraksiyon ng Montorfano ay ang sarili nitong napakaliit na lawa at ang Circolo Golf Villa d'Este, isa sa mga pangunahing Italyanong [[golf]] course.
== Kasaysayan ==
Ang mga labi ng mga [[nakatiyakad na bahay]] ay nagmumungkahi na ang lugar ng Lawa Montorfano ay pinaninirahan mula pa noong [[prehistorya]].
Ang mga [[Kulturang Golasecca|Golasecchiani]] ng Panahon ng Bakal ay nanirahan sa lugar'''''<ref>{{Cita|TCI|p. 284|TCI99|titolo=Guida d'Italia [...]}}.</ref>''''' at nagtayo ng castrum sa Monte Orfano, nang maglaon ay napailalim sila ng mga Insubre, isang populasyon ng pinagmulang Galo.
Noong 196 BK. ang Insubres ng Monte Orfano ay natalo ng Romanong heneral na si [[Marco Claudio Marcello]].'''''<ref name=":06">{{cita|Borghese|pp.320-321}}.</ref>''''' Sa pagbagsak ng [[Imperyong Romano]], ang lugar na ito ay inabandona nang mahabang panahon hanggang sa Gitnang Kapanahunan.
== Mga sanggunian ==
<references />
{{Province of Como}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Lombardy]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
ptv44trbqel3evms224rdr8rkfh7hc4
Kim Hyung Jun
0
146349
2204544
1661772
2026-04-23T23:24:57Z
Aubreyjanev
159817
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */
2204544
wikitext
text/x-wiki
Noong 2010 ay nilisan ni Kim ang DSP Media, ang ahensyang humahawak sa grupo ng '''SS501''' at pumirma siya ng kontrata sa ''S-Plus Entertainment'' bilang ''solo artist''. Nag-debut siya bilang isang solo artist noong March 2011 kung saan inilabas niya ang una niyang album na pinamagatang ''My Girl'' at sumali siya sa isang musical na pinamagatang ''Caffeine''.
Nang taong 2012, nagsimulang pasukin ni Kim Hyung Jun ang larangan ng pag-arte nang makuha niya ang lead role bilang ''Kang Min'' sa isang KBS Drama na pinamagatang '''My Shining Girl'''. Di pa natatapos ang taong iyon ay sinundan ito ng '''Late Blossom''' ng SBS kung saan gumanap siyang ''Jung Min Chae''. Nagresulta iyon ng pagkakuha niya ng "Rising Star Award" sa K-Drama Star Awards na siyang ginaganap taun-taon.
=== Talambuhay ===
Si Kim Hyung Jun ay mayroon pang isang kapatid na nakakabata sa kanya, si Kim Kibum na dating miyembro ng boyband ng Korea na U-Kiss at Xing. Sa ngayon ay isang solo artist na lang din si Kibum o mas kilala bilang Allen Kim. Kasama nilang naninirahan ang kanilang ina.
He was born on August 3, 1987 in [[Seoul]], [[Timog Korea|South Korea]].[1] He studied in the Department of Information and Communication at Kyonggi University, a school affiliated with Dongguk University Teacher’s College High School with fellow SS501 member Park Jung Min
{{Uncategorized}}
{{stub}}
mhg4w1uavr5bqd66po3dxxg7b3tfm5x
Pandalawahang kasarian
0
161315
2204510
2132233
2026-04-23T18:22:58Z
Mzhedrok
159886
Pinalitan ko ang “katuturan” ng “konsepto” upang maging mas angkop at natural ang gamit ng salita.
2204510
wikitext
text/x-wiki
{{copyedit}}
[[Talaksan:Early Intersex Flag.svg|thumb|right|Ang watawat ng Nagmamalaking mga [[Interseksuwal]] o ''"Intersexed Pride flag"'' ay nilikha ni [[Natalie Phox]] noong 2009 upang sumagisag sa espiritu ng mga tao na ipinanganak na hati ang pagiging bahagi sa kapwa kasariang panlalaki at kasariang pambabae, o para sa mga nasa transisyon mula lalaki o mula babae papunta sa kapwa kasarian bilang isang katapusang kinalabasan sa halip na isang kumpletong transisyon papunta sa isa o iba pa (lalaking babae [''heshe''] o babaeng lalaki [''shemale'']) o anumang kumbinasyon o tambalan katulad ng lalaking nagnanais ng mas pambabaeng kaanyuhan. Ang panggitnang pahabang guhit o balatay ay nagsasanib ng rosas (babae) at bughaw (lalaki) sa gitna upang sumagisag sa pagkakahalo sa pagitan ng dalawang mga kasarian.]]
:''Huwag itong ikalito sa [[biseksuwalidad]], ang pagkaakit ng tao sa dalawang kasarian.''
Ang '''Pandalawahang kasarian''' (Ingles: ''bigender'', ''bi-gender'', o ''bi+gender'') ay naglalarawan ng isang tendensiya na lumipat sa pagitan ng pambabae at panlalaki na ugaling-pangkasarian depende sa konteksto, na nagpapahayag ng isang tiyak na "en femme" at isang tiyak na "en homme" na persona, pambabae at panlalake ayon sa pagkakabanggit. Ito ay kinikilala ng APA bilang isang subset ng grupong transgender. [1] [2] Ayon sa isang 1999 survey na isinagawa ng Kagawaran ng Pampublikong Kalusugan ng San Francisco, siniyasat na sa kalipunan ng komunidad ng mga transgender, mas mababa sa 3% ng mga taong genetik na lalaki at mas mababa sa 8% ng mga taong genetik na babae ang kinilala bilang bigender. [3]
Habang pinapanatili ng isang androgynous na tao ang kaayon nitong ugaling-pangkasarian sa kabuuan ng sitwasyon, ang bigendered na tao ay sadya o di-sadyang nagbabago ang kanilang pag-uugaling gender-role mula sa primarya panlalaki o primarya pambabae, o bisebersa.
==Paggamit ng mga kataga==
Mahalagang punahin na ang konseptong ito ay lumitaw mula sa loob mismo ng transgender na komunidad, sa halip na hinango ito pagkatapos na ito ay nilikha ng ibang sub-kultura (halimbawa, ang transsexual ay unang tinukoy ng komunidad ng mental health).
Dahil ang bigender ay isa pa ring self-applied na bansag, hindi posibleng magbigay ng isang depinitibo na balangkas ng mga tipikal na bigendered na tao. Anumang paglalarawan ng isang bigendered na tao ay isang halimbawa lamang ng kung sino mang nanagpapakilala bilang bigender maaaring gusto. Kahit na may mga pattern, ang tanging solidong katangian ay ang konsepto ng dual gender.
==Seksuwal na oryentasyon==
Maaaring magmukha na ang isang bigender na identidad ay dapat kasabay sa pagkakaroon ng isang bisekswal pagkakakilanlan ngunit ang gender identity at sexual orientation ay bukod. Posible maging bigender at hindi bisekswal, o bisekswal ngunit hindi bigender.
Para sa ilang mga bigender na tao, ang mga bansag tulad ng bakla, lesbiyana o bisekswal ay maaaring hindi nauugnay o kasiya-siya dahil sa kanilang pokus sa pisyolohikal na ari. Maaaring mas gugustuhin ng iba ang termino na tumutukoy sa kasarian (tingnan Gynephilia at androphilia) habang ang iba ay mas pipiliin na hindi tukuyin ang isang sexual orientation sa anumang paraan. Dahil ang bigender ay isang gender-related na termino, at hindi terminong erotika, ang isang bigender na tao ay siyempre maaari maging asekswal.
==Tingnan din==
* [[Transhender]]
* [[Transhender na pagkakakilanlan]]
* [[Interseksuwalidad]]
==Mga sanggunian==
* Schneider, M., et al. APA Task Force on Gender Identity, Gender Variance, and Intersex Conditions , 2008
* Clements, K. San Francisco Kagawaran ng Pampublikong Kalusugan , 1999
[[Kategorya:Seksuwalidad]]
[[Kategorya:Kasarian]]
it4d5m3irt9o8dld45np1mtbrpfibii
Katinig na pasara-sutsot
0
162142
2204596
2204152
2026-04-24T05:55:45Z
GinawaSaHapon
102500
2204596
wikitext
text/x-wiki
{{Kinukumpuni}}
{{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit sa mga tuldik sa unang banggit ng paksa. -->
[[Kategorya:Bigkas]]
[[Kategorya:Wika]]
[[Kategorya:Mga katinig]]
{{IPA notice}}
'''Katínig na pasará-sutsót''' o '''aprikádo''' ang [[katinig]] na nagsisimula bilang isang [[katinig na pasara]] at nagtatapos bilang [[katinig na pasutsot]]. Madalas na mahirap masabi kung isang hiwalay na [[ponema]] ang mga ito o di kaya'y isa lamang pares ng magkatabing katinig.<ref>{{Cite web |last=Roach |first=Peter |author-link=Peter Roach (phonetician) |year=2009 |title=English Phonetics and Phonology Glassary |trans-title=Glosaryo ng Ponetika at Ponolohiyang Ingles |url=http://www.cambridge.org/servlet/file/EPP_PED_Glossary.pdf?ITEM_ENT_ID=2491706&ITEM_VERSION=1&COLLSPEC_ENT_ID=7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150412004402/http://www.cambridge.org/servlet/file/EPP_PED_Glossary.pdf?ITEM_ENT_ID=2491706&ITEM_VERSION=1&COLLSPEC_ENT_ID=7 |archive-date=April 12, 2015 |language=en}}</ref> May dalawang katinig na pasara-sutsot sa [[wikang Tagalog]], {{IPA|[t͡ʃ]}} na sinusulat bilang ''ts'' (hal. ''tsinelas''), ''tiy'' (hal. ''tiyan''), o ''ch'' sa mga [[Salitang balbal|salitang-balbal]] (hal. ''chansing''), at {{IPA|[d͡ʒ]}} na sinusulat naman bilang ''dy'' (hal. ''dyip''), ''diy'' (hal. ''diyan''), o ''j'' sa [[Taglish|impormal na pagbaybay]] (hal. ''jan'' imbes na ''diyan'').
== Wika ==
Nabubuo ang mga katinig na pasara-sutsot sa pagsasama ng [[katinig na pasara]] at [[Katinig na pasutsot|pasutsot]]. Sinusulat ito sa notasyon ng [[Internasyonal na Ponetikong Alpabeto]] gamit ng dalawang titik, isang pasara at isang pasutsot, at minamarkahan ng isang "tali" ({{Lang|en|tie bar}}) para maituring ito bilang iisang katinig. Halimbawa, {{IPA|[t͡ʃ]}} para sa [[di-matunog na katinig na pasara-sutsot sa likurang gilagid]], bagamat sinusulat rin ang mga ito nang walang tali. Nagkakaiba ang mga katinig na pasara-sutsot sa mga magkatabing pares ng katinig na pasara at pasutsot sa paglabas ng hangin: sa mga magkatabing pares, lumalabas ang hangin pagkatapos ng katinig na pasara habang nasa pasutsot naman (dulo ng tunog) ang paglabas ng hangin sa mga katinig na pasara-sutsot. Nakadepende sa mga wika kung paano nila ito itinatangi. Halimbawa, kalimitang ginagamit sa [[wikang Ingles]] ang pagtatangi sa pamamagitan ng hangganan ng mga [[morpema]] nito: sa salitang {{Lang|en|nuts}} ("mga mani"), ang tunog na ''ts'' ay binibigkas nang magkahiwalay dahil bahagi ang titik ''t'' ng [[salitang-ugat]] na {{Lang|en|nut}}, isang buong morpema na dinudugtungan lamang ng [[Panlapi|hulaping]] ''-s'' upang maging maramihan ("''mga'' mani" kontra "mani") ito.
Sa Pilipinas, resulta ng impluwensiya ng [[wikang Espanyol]] at Ingles ang pagpasok ng mga katinig na pasara-sutsot na {{IPA|[t͡ʃ]}} at {{IPA|[d͡ʒ]}} sa ponolohiya ng mga wika nito. Gayunpaman, katutubo itong tunog sa ilang mga wika sa hilagang Luzon, kagaya ng [[Wikang Ibaloy|wikang Ibaloi]] at [[Wikang Ibatan|Ivatan]]. Sinusulat ang dalawang tunog na ito sa samu't-saring paraan: itinuturing na pormal sa mga wikang kagaya ng Tagalog ang pagsulat sa tunog na {{IPA|[t͡ʃ]}} bilang ''ts'' sa ''tsinelas'' o ''tiy'' sa ''tiyan'', habang sinusulat naman ito bilang ''ch'' sa Ivatan o sa mga [[Balbal|salitang-balbal]] sa Tagalog tulad ng ''chansing'' o barayti sa pagbaybay tulad sa salitang ''tancha'' o ''chansa''. Samantala, sinusulat naman bilang ''diy'' o ''dy'' ang tunog na {{IPA|[d͡ʒ]}} sa pormal na Tagalog at ''j'' sa [[Taglish|impormal na anyo]] nito pati sa wikang Ivatan.
Maituturing na laganap ang mga tunog na {{IPA|[t͡ʃ d͡ʒ t͡s d͡z]}} sa mga wika ng mundo. Makikita ito sa [[mga wikang Indo-Europeo]] kagaya ng wikang Ingles, [[Wikang Aleman|Aleman]], at [[Wikang Italyano|Italyano]]. Gayunpaman, bihira lamang makita sa mga wika ang ibang mga katinig na pasara-sutsot bukod sa mga ito, kahit na parehong may mga katinig na pasara at pasutsot ang mga ito na posibleng makagawa ng pagsasamang kinakailangan.
== Uri ==
== Tingnan din ==
* [[Katinig na pasara]]
* [[Katinig na pasutsot]]
== Sanggunian ==
9k8fxhqeu5j34cknx6yu8163gau7ubh
2204602
2204596
2026-04-24T08:26:52Z
GinawaSaHapon
102500
2204602
wikitext
text/x-wiki
{{Kinukumpuni}}
{{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit sa mga tuldik sa unang banggit ng paksa. -->
{{IPA notice}}
'''Katínig na pasará-sutsót''' o '''aprikádo''' ang [[katinig]] na nagsisimula bilang isang [[katinig na pasara]] at nagtatapos bilang [[katinig na pasutsot]]. Madalas na mahirap masabi kung isang hiwalay na [[ponema]] ang mga ito o di kaya'y isa lamang pares ng magkatabing katinig.<ref>{{Cite web |last=Roach |first=Peter |author-link=Peter Roach (phonetician) |year=2009 |title=English Phonetics and Phonology Glassary |trans-title=Glosaryo ng Ponetika at Ponolohiyang Ingles |url=http://www.cambridge.org/servlet/file/EPP_PED_Glossary.pdf?ITEM_ENT_ID=2491706&ITEM_VERSION=1&COLLSPEC_ENT_ID=7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150412004402/http://www.cambridge.org/servlet/file/EPP_PED_Glossary.pdf?ITEM_ENT_ID=2491706&ITEM_VERSION=1&COLLSPEC_ENT_ID=7 |archive-date=April 12, 2015 |language=en}}</ref> May dalawang katinig na pasara-sutsot sa [[wikang Tagalog]], {{IPA|[t͡ʃ]}} na sinusulat bilang ''ts'' (hal. ''tsinelas''), ''tiy'' (hal. ''tiyan''), o ''ch'' sa mga [[Salitang balbal|salitang-balbal]] (hal. ''chansing''), at {{IPA|[d͡ʒ]}} na sinusulat naman bilang ''dy'' (hal. ''dyip''), ''diy'' (hal. ''diyan''), o ''j'' sa [[Taglish|impormal na pagbaybay]] (hal. ''jan'' imbes na ''diyan'').
== Wika ==
Nabubuo ang mga katinig na pasara-sutsot sa pagsasama ng [[katinig na pasara]] at [[Katinig na pasutsot|pasutsot]]. Sinusulat ito sa notasyon ng [[Internasyonal na Ponetikong Alpabeto]] gamit ng dalawang titik, isang pasara at isang pasutsot, at minamarkahan ng isang "tali" ({{Lang|en|tie bar}}) para maituring ito bilang iisang katinig. Halimbawa, {{IPA|[t͡ʃ]}} para sa [[di-matunog na katinig na pasara-sutsot sa likurang gilagid]], bagamat sinusulat rin ang mga ito nang walang tali. Nagkakaiba ang mga katinig na pasara-sutsot sa mga magkatabing pares ng katinig na pasara at pasutsot sa paglabas ng hangin: sa mga magkatabing pares, lumalabas ang hangin pagkatapos ng katinig na pasara habang nasa pasutsot naman (dulo ng tunog) ang paglabas ng hangin sa mga katinig na pasara-sutsot. Nakadepende sa mga wika kung paano nila ito itinatangi. Halimbawa, kalimitang ginagamit sa [[wikang Ingles]] ang pagtatangi sa pamamagitan ng hangganan ng mga [[morpema]] nito: sa salitang {{Lang|en|nuts}} ("mga mani"), ang tunog na ''ts'' ay binibigkas nang magkahiwalay dahil bahagi ang titik ''t'' ng [[salitang-ugat]] na {{Lang|en|nut}}, isang buong morpema na dinudugtungan lamang ng [[Panlapi|hulaping]] ''-s'' upang maging maramihan ("''mga'' mani" kontra "mani") ito.
Sa Pilipinas, resulta ng impluwensiya ng [[wikang Espanyol]] at Ingles ang pagpasok ng mga katinig na pasara-sutsot na {{IPA|[t͡ʃ]}} at {{IPA|[d͡ʒ]}} sa ponolohiya ng mga wika nito. Gayunpaman, katutubo itong tunog sa ilang mga wika sa hilagang Luzon, kagaya ng [[Wikang Ibaloy|wikang Ibaloi]] at [[Wikang Ibatan|Ivatan]]. Sinusulat ang dalawang tunog na ito sa samu't-saring paraan: itinuturing na pormal sa mga wikang kagaya ng Tagalog ang pagsulat sa tunog na {{IPA|[t͡ʃ]}} bilang ''ts'' sa ''tsinelas'' o ''tiy'' sa ''tiyan'', habang sinusulat naman ito bilang ''ch'' sa Ivatan o sa mga [[Balbal|salitang-balbal]] sa Tagalog tulad ng ''chansing'' o barayti sa pagbaybay tulad sa salitang ''tancha'' o ''chansa''. Samantala, sinusulat naman bilang ''diy'' o ''dy'' ang tunog na {{IPA|[d͡ʒ]}} sa pormal na Tagalog at ''j'' sa [[Taglish|impormal na anyo]] nito pati sa wikang Ivatan.
Maituturing na laganap ang mga tunog na {{IPA|[t͡ʃ d͡ʒ t͡s d͡z]}} sa mga wika ng mundo. Makikita ito sa [[mga wikang Indo-Europeo]] kagaya ng wikang Ingles, [[Wikang Aleman|Aleman]], at [[Wikang Italyano|Italyano]]. Gayunpaman, bihira lamang makita sa mga wika ang ibang mga katinig na pasara-sutsot bukod sa mga ito, kahit na parehong may mga katinig na pasara at pasutsot ang mga ito na posibleng makagawa ng pagsasamang kinakailangan.
== Uri ==
=== Pulmonikong katinig ===
Nasa talahanayan ang mga [[pulmonikong katinig]] na pasara-sutsot at mga halimbawa nito sa mga wika. Para sa pares ng mga katinig sa isang [[lugar ng artikulasyon]], nasa taas ang [[Tunog (ponetika)|di-matunog]] na anyo nito habang [[Tunog (ponetika)|matunog]] naman ang nasa baba.
{| class="wikitable defaultcenter"
|-
! rowspan="2" | Pangalan !! rowspan="2" | IPA
! colspan="4" |Halimbawa
|-
!Wika
!Salita
!Kahulugan
!Bigkas
|-
| rowspan="2" | [[Katinig na pasara-sutsot sa parehong labi]]
| {{Big|{{IPA link|audio=yes|pɸ}}}}
|[[Wikang Ingles|Ingles]] (Port Talbot)
|{{Lang|en|up}}
|'taas'
|{{IPA|[ˈəp͡ɸ]}}
|-
| {{Big|{{IPA link|audio=yes|bβ}}}}
|[[WIkang Ingles|Ingles]] (Scouse)
| {{Lang|en|rub}}
|'ipahid'
|{{IPA|[ˈɹ̠ʊˑb͡β]}}
|-
| rowspan="2" |[[Katinig na pasara-sutsot sa labi-ngipin]]
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|p̪f}}}}
|[[Wikang Aleman|Aleman]]
|{{Lang|de|Pfirsiche}}
|'[[Milokoton|melokoton]]'
|{{IPA|[ˈp͡fɪɐ̯zɪçə]}}
|-
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|b̪v}}}}
|[[Wikang Ngiti|Ngiti]]
|{{Lang|niy|abvɔ}}
|'matinik na baging'
|{{IPA|[āb̪͡vɔ̄]}}
|-
| rowspan="2" |[[Sibilanteng katinig na pasara-sutsot sa ngipin]]
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|t̪s̪}}}}
|[[Wikang Ungaro|Unggaro]]
|{{Lang|hu|cica}}
|'kuting'
|{{IPA|[ˈt̻͡s̪it̻͡s̪ɒ]}}
|-
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|d̪z̪}}}}
|[[Wikang Latbiyano|Latbiyano]]
|{{Lang|lv|drudzis}}
|'lagnat'
|{{IPA|[ˈd̪rud̻͡z̪is̪]}}
|-
| rowspan="2" |[[Di-sibilanteng katinig na pasara-sutsot sa ngipin]]
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|t̪θ}}}}
|[[Wikang Slavey|Slavey]]
|{{Lang|den|eníddhę}}
|'gusto namin'
|{{IPA|[ɛ̀nít̪θɛ̃̀]}}
|-
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|d̪ð}}}}
|[[Wikang Ingles|Ingles]] (New York)
|{{Lang|en|they}}
|'sila'
|{{IPA|[d̪͡ðeɪ̯]}}
|}
== Tingnan din ==
* [[Katinig na pasara]]
* [[Katinig na pasutsot]]
== Sanggunian ==
{{reflist}}
[[Kategorya:Bigkas]]
[[Kategorya:Wika]]
[[Kategorya:Mga katinig]]
p5hkp0okubpyrklnlylmx4qkw90c2v7
Gutom na henerasyon
0
166312
2204553
2043364
2026-04-24T01:21:24Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204553
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=Disyembre 2013}}
Ang '''gutom na henerasyon''' ([[wikang Ingles|Ingles:]] '''''hungryalism''''' o '''''hungry generation''''') ay isang kilusan sa [[panitikan]]g [[Bengal]]. Nagsimula noong 1961 sa pamamagitan ng ng apatang grupong Hungryalista na sina Shakti Chattopadhyay, Malay Roy Choudhury, Samir Roychoudhury at Debi Roy alias Haradhon Dhara, sa [[Kolkata]], [[Indiya]].
== Mga sikat na Hungryalista ==
* '''Malay Roy Choudhury'''
* '''Shakti Chattopadhyay'''
* '''Samir Roychoudhury'''
* '''Debi Ray'''
* '''Subimal Basak'''
* '''Tridib Mitra'''
* '''Falguni Ray'''
* '''Utpalkumar Basu'''
* '''Binay Majumdar'''
* '''Basudeb Dasgupta'''
* '''Anil Karanjai'''
* '''Rabindra Guha'''
* '''Pradip Choudhuri'''
* '''Subhas Ghose'''
* '''Subo Acharya'''
== Mga sanggunian ==
* '''Hungry, Shruti and Shastravirodhi Movements''' (1986). Isinulat ni Dr. Uttam Das, [[Kolkata]] University, Calcutta, India.
* '''Hungryalist Movement and Malay Roy Choudhury's Poetry''' (2007). Isinulat ni Dr. Bishnucharan Dey, Assam University, Silchar, India.
* '''Hungryalist Movement and Anti-Establishment''' (2007). Isinulat ni Dr. Swati Banerjee, Rabindra Bharati University, [[Kolkata]], India.
* '''Hungryalist Manifestoes''' (2007). Edit ni Ebadul Haque, Aabar Esechhe Firey Publishers, Murshidabad, India.
== Mapagkukunan ==
* City Lights Journal #1 #2 & #3 (1963-66) San Francisco. Patnugot ni Lawrence Ferlinghetti.
* El Corno Emplumado #9 #10 & #13 (1964-65) Buenos Aires. Patnugot ni Margaret Randall.
* Kulchur #15 (1964). New York. Patnugot ni Lita Hornick.
* Evergreen Review #35 (1965). New York. Patnugot ni Barney Rosset.
* Salted Feathers #5 #8 & #9 (1965-67). Portland, Ohio. Patnugot ni Lee Altman & Dick Bakken.
* Iconolatre #10 (1968). New York. Patnugot ni Allan De Loach.
* Kabitirtha (Hulyo 2003). [[Kolkata]]. Patnugot ni Utpal Bhattacharjee.
* Amritalok (Nobyembre 2003). Midnapore, India. Patnugot ni Samiran Majumdar.
* Ekaler Raktakarabi (Hunyo 2004). [[Kolkata]]. Patnugot ni Pradip Bhattacharjee.
* Ebang (Agosto - Oktubre 2004). [[Kolkata]]. Patnugot ni Dhurjati Chanda.
== Panlabas na mga ugnay ==
* [http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,830799,00.html TIME magazine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120202021701/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,830799,00.html |date=2012-02-02 }}
* [http://www.kaurab.com/english/bengali_poetry/Hungry-Generation Mga larawan ng mga Hungryalista] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110727021816/http://www.kaurab.com/english/bengali_poetry/Hungry-Generation/ |date=2011-07-27 }}
* [http://thewastepaper.blogspot.com Hungryalismo at Allen Ginsberg]
* [http://www.outsiderwriters.org/archives/5344 Interbyu kay Malay Roy Choudhury] {{Webarchive|url=https://archive.today/20110727161027/http://www.outsiderwriters.org/archives/5344 |date=2011-07-27 }}
[[Kategorya:Tula]]
[[Kategorya:India]]
[[Kategorya:Kolkata]]
[[Kategorya:Dula]]
[[Kategorya:Nobela]]
k344sb2mm07lps8yfwa63v26fqx8tl9
Telenovela Channel
0
181962
2204502
2145698
2026-04-23T18:03:59Z
Niqkscribewondersandwise
142118
added the list of TV programs (more infos to be added soon)
2204502
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox television channel
| name = Telenovela Channel
| logo = Telenovela Channel logo.jpg
| logo_caption = Logo ng Telenovela Channel
| logo_size = 250px
| launch_date = Agosto 2011 (unang test broadcast) <br /> Setyembre 30, 2011 (regular na broadcast) <br /> Nobyembre 14, 2011 (buong paglulunsad ng channel)
| closed_date = {{end date and age|2024|3|1|}}
| network =
| owner = [http://www.twentyplus.com.ph/ Beginnings at Twenty Plus, Inc.], sa ilalim ng joint venture kasama ang [[:en:TelevisaUnivision|TelevisaUnivision]]
| picture_format = [[480i]] ([[Standard-definition television|SDTV]])
| slogan = '''''Bringing You Closer To Life's Drama'''''
| country = [[Pilipinas]]
| language = [[Wikang Ingles|Ingles]]
| area = Nationwide
| headquarters = [[Lungsod ng Makati]], Pilipinas
| sister_channels =
| replaced = [[:en:Jack TV|Jack TV]] (channel space ng [[Cignal]])
| replaced_by = [[Novelisima TV Philippines]]
| website = {{URL|telenovelachannel.com}}
| adsl serv 1 =
| adsl chan 1 =
}}
Ang '''Telenovela Channel''' (impormal na dinaglat na '''TNC''', inilarawan bilang '''TeleNovela Channel''') ay isang telenovela-based na cable channel sa [[Pilipinas]] ng network na pagmamay-ari ng Beginnings at Twenty Plus, Inc. sa ilalim ng joint venture kasama ang [[:en:TelevisaUnivision|TelevisaUnivision]]. Inilunsad ang network noong tag-araw ng 2011 na may test broadcast bago ganap na inilunsad noong Nobyembre 14, 2011. Huminto ang network sa operasyon noong Marso 1, 2024.<ref name="telenovelachannel-12years">{{cite web |title=TeleNovela Channel bids farewell after 12 years on air - TeleNovela Channel Philippines |url=http://telenovelachannel.com/2024/02/telenovela-channel-bids-farewell-after-12-years-on-air/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240131174359/http://telenovelachannel.com/2024/02/telenovela-channel-bids-farewell-after-12-years-on-air/ |archive-date=31 Enero 2024 |access-date=14 Pebrero 2024 |language=en-PH }}</ref>
Mula pa noong 2013 hanggang 2024, lahat ng mga ''telenovelas'' ay naka-dub na sa [[wikang Ingles]].
== Talaan ng mga programang ipinalabas ==
{| class="wikitable"
|+
!Pamagat
!Petsa ng pagpapalabas
!Ref
|-
|En nombre del amor ''(In the Name of Love)''
|14 ng Nobyembre 2011 - 2012
|
|-
|Las dos caras de Ana (''The Two'' ''Sides of Ana)''
|14 ng Nobyembre 2011 - 2012
|
|-
|La Madrasta
|14 ng Nobyembre 2011 - 2012
|
|-
|Pasión ''(Passion)''
|2011 - 2012
|
|-
|Palabra de mujer ''(A Woman's Word)''
|2012
|
|-
|Llena de amor ''(Big Love)''
|2012 - 2013
|
|-
|Sortilegio ''(Love Spell)''
|2012 - 2013
|
|-
|Triunfo del amore ''(Triumph of Love)''
|22 ng Hulyo 2013 - 21 ng Marso 2014
|
|-
|La fuerza del destino ''(The Power of Destiny)''
|14 ng Abril - 12 ng Setyembre 2014
|
|-
|La que no podía amar ''(The One Who Couldn't Love)''
|12 ng Mayo - 30 ng Disyembre 2014
|
|-
|[[Cuidado con el ángel]] ''(Don't Mess with an Angel)''
|7 ng Hulyo 2014 - 8 ng Abril 2015
|
|-
|Abismo de pasión ''(Abyss of Passion)''
|13 ng Abril - 15 ng Disyembre 2015
|
|-
|Rubí
|20 ng Abril - 9 ng Oktubre 2015
|
|-
|Amor bravío ''(Valiant Love)''
|18 ng Mayo 2015 - 26 ng Enero 2016
|
|-
|La mujer del vendaval ''(The Lady from Vendaval)''
|28 ng Setyembre 2015 - 8 ng Hunyo 2016
|
|-
|Un refugio para el amor ''(A Shelter for Love)''
|2016
|
|-
|Corona de lágrimas ''(Crown of Tears)''
|18 ng Enero - 21 ng Hunyo 2016
|
|-
|Cuando me enamoro ''(Timeless Love)''
|18 ne Enero 2016 -?
|
|-
|La Tempestad ''(The Tempest)''
|20 ng Hunyo 2016 - ?
|
|-
|Lo que la vida me robó ''(What Life Took From Me)''
|4 ng Hulyo 2016 - 11 ng Abril 2017
|
|-
|Mentir para vivir ''(Life of Lies)''
|2016 - 8 ng Marso 2017
|
|-
|Soy tu dueña ''(A Woman of Steel)''
|201?
|
|-
|Rafaela
|201?
|
|-
|La Rosa de Guadalupe ''(The Rose of Guadalupe)''
|?
|
|-
|De que te quiero, te quiero ''(Head Over Heels)''
|?
|
|-
|Yo no creo en los hombres ''(I Don't Trust Men Anymore)''
|?
|
|-
|La Malquerida
|?
|
|-
|[[Carrossel]]
|23 ng Oktubre 2017 - 8 ng Oktubre 2018
|<ref>{{cite web |title=Carrosel Pilot Episode Airs October 23, 2017 |date= Oktubre 20, 2017 |url=http://telenovelachannel.com/2017/10/carrosel-pilot-episode-airs-october-23-2017/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171113153823/http://telenovelachannel.com/2017/10/carrosel-pilot-episode-airs-october-23-2017/ |archive-date= Nobyembre 13, 2017 |access-date= Abril 21, 2026 }}</ref>
|-
|[[Mi corazón es tuyo]] ''(My Heart is Yours)''
|?
|
|-
|El color de la pasión ''(The Color of Passion)''
|?
|
|-
|El hotel de los secretos ''(Secrets at the Hotel)''
|?
|
|-
|Simplemente María ''(Simply Maria)''
|?
|
|-
|Amores con trampa ''(Fooled Into Love)''
|?
|
|-
|Que te perdone Dios... yo no ''(Ask God for Forgiveness... Not Me)''
|?
|
|-
|Corazón indomable ''(Wild at Heart)''
|?
|
|-
|La Gata ''(The Stray Cat)''
|?
|
|-
|Tres veces Ana ''(The Three Sides of Ana)''
|?
|
|-
|Las Amazonas
|?
|
|-
|Lo imperdonable ''(Unforgivable)''
|?
|
|-
|La vecina ''(The Neighbor)''
|?
|
|-
|Vino el amor ''(Along Came Love)''
|?
|
|-
|La sombra del pasado ''(Shadows of the Past)''
|?
|
|-
|Pasión y poder ''(Passion and Power)''
|?
|
|-
|Antes muerta que Lichita ''(Anything but Plain)''
|?
|
|-
|Sin tu mirada ''(Sightless Love)''
|?
|
|-
|Caer en tentación ''(Fall Into Temptation)''
|?
|
|-
|Mi marido tiene familia ''(My Husband's Family)''
|?
|
|-
|Corazón que miente ''(Lying Heart)''
|?
|
|-
|La candidata ''(The Candidate)''
|?
|
|-
|Enamorándome de Ramón ''(In Love with Ramón)''
|?
|
|-
|Me declaro culpable ''(I Plead Guilty)''
|?
|
|-
|Tenías que ser tú ''(It Had To Be You)''
|?
|
|-
|Papá a toda madre
|?
|
|-
|La viuda negra ''(Griselda Blanco: The Dark Widow)''
|?
|
|-
|La doble vida de Estela Carrillo ''(The Two Lives of Estela Carrillo)''
|?
|
|-
|Un camino hacia el destino ''(Road To Destiny)''
|?
|
|-
|Corazón salvaje
|?
|
|-
|El Bienamado ''(A Beloved Man)''
|?
|
|-
|Mi adorable maldición ''(My Sweet Curse)''
|?
|
|-
|En tierras salvajes ''(Wildlands)''
|?
|
|-
|Amar a muerte ''(Love to Death)''
|?
|
|-
|Hijas de la luna ''(Moon Daughters)''
|?
|
|-
|Muchacha italiana viene a casarse ''(Italian Bride)''
|?
|
|-
|Mi pecado
|2023
|
|-
|Teresa
|2023
|
|-
|Mar de amor
|2024
|
|}
==Sangunnian==
{{Reflist}}
==Kawing panlabas==
*{{official website|http://telenovelachannel.com}}
{{Philippine cable channels}}
[[Kategorya:Mga estasyon ng telebisyon]]
2kdwk938mfit7r0z52f6rtyfwbsjos9
2204595
2204502
2026-04-24T05:52:06Z
Niqkscribewondersandwise
142118
added more references to the table (more sources to be added soon)
2204595
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox television channel
| name = Telenovela Channel
| logo = Telenovela Channel logo.jpg
| logo_caption = Logo ng Telenovela Channel
| logo_size = 250px
| launch_date = Agosto 2011 (unang test broadcast) <br /> Setyembre 30, 2011 (regular na broadcast) <br /> Nobyembre 14, 2011 (buong paglulunsad ng channel)
| closed_date = {{end date and age|2024|3|1|}}
| network =
| owner = [http://www.twentyplus.com.ph/ Beginnings at Twenty Plus, Inc.], sa ilalim ng joint venture kasama ang [[:en:TelevisaUnivision|TelevisaUnivision]]
| picture_format = [[480i]] ([[Standard-definition television|SDTV]])
| slogan = '''''Bringing You Closer To Life's Drama'''''
| country = [[Pilipinas]]
| language = [[Wikang Ingles|Ingles]]
| area = Nationwide
| headquarters = [[Lungsod ng Makati]], Pilipinas
| sister_channels =
| replaced = [[:en:Jack TV|Jack TV]] (channel space ng [[Cignal]])
| replaced_by = [[Novelisima TV Philippines]]
| website = {{URL|telenovelachannel.com}}
| adsl serv 1 =
| adsl chan 1 =
}}
Ang '''Telenovela Channel''' (impormal na dinaglat na '''TNC''', inilarawan bilang '''TeleNovela Channel''') ay isang telenovela-based na cable channel sa [[Pilipinas]] ng network na pagmamay-ari ng Beginnings at Twenty Plus, Inc. sa ilalim ng joint venture kasama ang [[:en:TelevisaUnivision|TelevisaUnivision]]. Inilunsad ang network noong tag-araw ng 2011 na may test broadcast bago ganap na inilunsad noong Nobyembre 14, 2011. Huminto ang network sa operasyon noong Marso 1, 2024.<ref name="telenovelachannel-12years">{{cite web |title=TeleNovela Channel bids farewell after 12 years on air - TeleNovela Channel Philippines |url=http://telenovelachannel.com/2024/02/telenovela-channel-bids-farewell-after-12-years-on-air/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240131174359/http://telenovelachannel.com/2024/02/telenovela-channel-bids-farewell-after-12-years-on-air/ |archive-date=31 Enero 2024 |access-date=14 Pebrero 2024 |language=en-PH }}</ref>
Mula pa noong 2013 hanggang 2024, lahat ng mga ''telenovelas'' ay naka-dub na sa [[wikang Ingles]].
== Talaan ng mga programang ipinalabas ==
{| class="wikitable"
|+
!Pamagat
!Petsa ng pagpapalabas
!Sanggunian
|-
|En nombre del amor ''(In the Name of Love)''
|14 Nobyembre 2011 - 2012
|{{citation needed}}
|-
|Las dos caras de Ana (''The Two'' ''Sides of Ana)''
|14 Nobyembre 2011 - 2012
|{{citation needed}}
|-
|La Madrasta
|14 Nobyembre 2011 - 2012
|{{citation needed}}
|-
|Pasión ''(Passion)''
|2011 - 2012
|{{citation needed}}
|-
|Palabra de mujer ''(A Woman's Word)''
|2012
|{{citation needed}}
|-
|Llena de amor ''(Big Love)''
|2012 - 2013
|{{citation needed}}
|-
|Sortilegio ''(Love Spell)''
|2012 - 2013
|{{citation needed}}
|-
|Triunfo del amore ''(Triumph of Love)''
|22 Hulyo 2013 - 21 Marso 2014
|{{citation needed}}
|-
|La fuerza del destino ''(The Power of Destiny)''
|14 Abril - 12 Setyembre 2014
|{{citation needed}}
|-
|La que no podía amar ''(The One Who Couldn't Love)''
|12 Mayo - 30 Disyembre 2014
|{{citation needed}}
|-
|[[Cuidado con el ángel]] ''(Don't Mess with an Angel)''
|7 Hulyo 2014 - 8 Abril 2015
|{{citation needed}}
|-
|Abismo de pasión ''(Abyss of Passion)''
|13 Abril - 15 Disyembre 2015
|{{citation needed}}
|-
|Rubí
|20 Abril - 9 Oktubre 2015
|{{citation needed}}
|-
|Amor bravío ''(Valiant Love)''
|18 Mayo 2015 - 26 Enero 2016
|<ref>{{cite web |title= Valiant Love Trailer |date= 8 Mayo 2015 |url= http://telenovelachannel.com/2015/05/valiant-love-trailer/ |url-status= dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20150518010659/http://telenovelachannel.com/2015/05/valiant-love-trailer/ |archive-date= 18 Mayo 2015 |access-date= 21 Abril 2026 }}</ref>
|-
|La mujer del vendaval ''(The Lady from Vendaval)''
|28 Setyembre 2015 - 8 Hunyo 2016
|{{citation needed}}
|-
|Un refugio para el amor ''(A Shelter for Love)''
|2016
|{{citation needed}}
|-
|Corona de lágrimas ''(Crown of Tears)''
|18 Enero - 21 Hunyo 2016
|{{citation needed}}
|-
|Cuando me enamoro ''(Timeless Love)''
|18 Enero 2016 - ?
|{{citation needed}}
|-
|La Tempestad ''(The Tempest)''
|20 Hunyo 2016 - ?
|<ref>{{cite web |title= THE TEMPEST Premiere |date= 6 Hunyo 2016 |url= http://telenovelachannel.com/2016/06/the-tempest-premiere/ |url-status= dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20160622153550/http://telenovelachannel.com/2016/06/the-tempest-premiere/ |archive-date= 22 Hunyo 2016 |access-date= 21 Abril 2026 }}</ref>
|-
|Lo que la vida me robó ''(What Life Took From Me)''
|4 Hulyo 2016 - 11 Abril 2017
|{{citation needed}}
|-
|Mentir para vivir ''(Life of Lies)''
|2016 - 8 Marso 2017
|{{citation needed}}
|-
|La Rosa de Guadalupe ''(The Rose of Guadalupe)''
|18 Enero 2017 - 2018
|<ref>{{cite web |title= Coming this January 18, 2017 on TNC… |date= 8 Enero 2017 |url= http://telenovelachannel.com/2017/01/coming-this-january-18-2017-on-tnc/ |url-status= dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20170112234034/http://telenovelachannel.com/2017/01/coming-this-january-18-2017-on-tnc/ |archive-date= 12 Enero 2017 |access-date= 21 Abril 2026 }}</ref>
|-
|Soy tu dueña ''(A Woman of Steel)''
|201?
|{{citation needed}}
|-
|Rafaela
|201?
|{{citation needed}}
|-
|De que te quiero, te quiero ''(Head Over Heels)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|Yo no creo en los hombres ''(I Don't Trust Men Anymore)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|La Malquerida
|19 Hunyo 2017
|<ref>{{cite web |title= COMING VERY SOON on the TeleNovela Channel! |date= 9 Hunyo 2017 |url= http://telenovelachannel.com/2017/06/coming-very-soon-on-the-telenovela-channel/ |url-status= dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20170613232342/http://telenovelachannel.com/2017/06/coming-very-soon-on-the-telenovela-channel/ |archive-date= 13 Hunyo 2017 |access-date= 21 Abril 2026 }}</ref>
|-
|[[Carrossel]]
|23 Oktubre 2017 - 8 Oktubre 2018
|<ref>{{cite web |title=Carrosel Pilot Episode Airs October 23, 2017 |date= 20 Oktubre 2017 |url= http://telenovelachannel.com/2017/10/carrosel-pilot-episode-airs-october-23-2017/ |url-status= dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20171113153823/http://telenovelachannel.com/2017/10/carrosel-pilot-episode-airs-october-23-2017/ |archive-date= 13 Nobyembre 2017 |access-date= 21 Abril 2026 }}</ref>
|-
|[[Mi corazón es tuyo]] ''(My Heart is Yours)''
|2018
|{{citation needed}}
|-
|El color de la pasión ''(The Color of Passion)''
|2018
|{{citation needed}}
|-
|El hotel de los secretos ''(Secrets at the Hotel)''
|2018
|{{citation needed}}
|-
|Simplemente María ''(Simply Maria)''
|2018
|{{citation needed}}
|-
|Amores con trampa ''(Fooled Into Love)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|Que te perdone Dios... yo no ''(Ask God for Forgiveness... Not Me)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|Corazón indomable ''(Wild at Heart)''
|28 Enero 2019 - ?
|<ref>{{cite web |title= Wild At Heart Premiere |date= 25 Enero 2019 |url= http://telenovelachannel.com/2019/01/wild-at-heart-premiere/ |url-status= dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20190717051334/http://telenovelachannel.com/2019/01/wild-at-heart-premiere/ |archive-date= 17 Hulyo 2019 |access-date= 21 Abril 2026 }}</ref>
|-
|La Gata ''(The Stray Cat)''
|28 Enero 2019 - ?
|<ref>{{cite web |title= The Stray Cat Premiere |date= 24 Enero 2019 |url= http://telenovelachannel.com/2019/01/the-stray-cat-premiere/ |url-status= dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20190717051922/http://telenovelachannel.com/2019/01/the-stray-cat-premiere/ |archive-date= 17 Hulyo 2019 |access-date= 24 Abril 2026}}</ref>
|-
|Tres veces Ana ''(The Three Sides of Ana)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|Las Amazonas
|?
|{{citation needed}}
|-
|Lo imperdonable ''(Unforgivable)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|La vecina ''(The Neighbor)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|Vino el amor ''(Along Came Love)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|La sombra del pasado ''(Shadows of the Past)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|Pasión y poder ''(Passion and Power)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|Antes muerta que Lichita ''(Anything but Plain)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|Sin tu mirada ''(Sightless Love)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|Caer en tentación ''(Fall Into Temptation)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|Mi marido tiene familia ''(My Husband's Family)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|Corazón que miente ''(Lying Heart)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|La candidata ''(The Candidate)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|Enamorándome de Ramón ''(In Love with Ramón)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|Me declaro culpable ''(I Plead Guilty)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|Tenías que ser tú ''(It Had To Be You)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|Papá a toda madre
|?
|{{citation needed}}
|-
|La viuda negra ''(Griselda Blanco: The Dark Widow)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|La doble vida de Estela Carrillo ''(The Two Lives of Estela Carrillo)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|Un camino hacia el destino ''(Road To Destiny)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|Corazón salvaje
|?
|{{citation needed}}
|-
|El Bienamado ''(A Beloved Man)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|Mi adorable maldición ''(My Sweet Curse)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|En tierras salvajes ''(Wildlands)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|Amar a muerte ''(Love to Death)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|Hijas de la luna ''(Moon Daughters)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|Muchacha italiana viene a casarse ''(Italian Bride)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|Mi pecado
|2023
|{{citation needed}}
|-
|Teresa
|5 Hunyo - 29 Disyembre 2023
|<ref>{{cite web |title= TERESA closes out 2023 with two-part finale event |date= 27 Disyembre 2023 |url= https://telenovelachannel.com/2023/12/teresa-closes-out-2023-with-two-part-finale-event/ |url-status= dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20240131174906/https://telenovelachannel.com/2023/12/teresa-closes-out-2023-with-two-part-finale-event/ |archive-date= 31 Enero 2024 |access-date= 21 Abril 2026 }}</ref>
|-
|Mar de amor
|2023 - 25 Enero 2024
|<ref>{{cite web |title= The Hidden Beach bids TNC farewell with MAR DE AMOR: The Seaside Finale |date= 24 Enero 2024 |url= http://telenovelachannel.com/2024/01/the-hidden-beach-bids-tnc-farewell-with-mar-de-amor-the-seaside-finale/ |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20240206022332/http://telenovelachannel.com/2024/01/the-hidden-beach-bids-tnc-farewell-with-mar-de-amor-the-seaside-finale/ |archive-date= 6 Pebrero 2024 |access-date= 24 Abril 2026}}</ref>
|}
==Sangunnian==
{{Reflist}}
==Kawing panlabas==
*{{official website|http://telenovelachannel.com}}
{{Philippine cable channels}}
[[Kategorya:Mga estasyon ng telebisyon]]
t9wz4xfybzl1hbzyr526jjofe5ocjbe
2204603
2204595
2026-04-24T08:26:59Z
Niqkscribewondersandwise
142118
added more dates of airing on some TV programs (more to be added soon)
2204603
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox television channel
| name = Telenovela Channel
| logo = Telenovela Channel logo.jpg
| logo_caption = Logo ng Telenovela Channel
| logo_size = 250px
| launch_date = Agosto 2011 (unang test broadcast) <br /> Setyembre 30, 2011 (regular na broadcast) <br /> Nobyembre 14, 2011 (buong paglulunsad ng channel)
| closed_date = {{end date and age|2024|3|1|}}
| network =
| owner = [http://www.twentyplus.com.ph/ Beginnings at Twenty Plus, Inc.], sa ilalim ng joint venture kasama ang [[:en:TelevisaUnivision|TelevisaUnivision]]
| picture_format = [[480i]] ([[Standard-definition television|SDTV]])
| slogan = '''''Bringing You Closer To Life's Drama'''''
| country = [[Pilipinas]]
| language = [[Wikang Ingles|Ingles]]
| area = Nationwide
| headquarters = [[Lungsod ng Makati]], Pilipinas
| sister_channels =
| replaced = [[:en:Jack TV|Jack TV]] (channel space ng [[Cignal]])
| replaced_by = [[Novelisima TV Philippines]]
| website = {{URL|telenovelachannel.com}}
| adsl serv 1 =
| adsl chan 1 =
}}
Ang '''Telenovela Channel''' (impormal na dinaglat na '''TNC''', inilarawan bilang '''TeleNovela Channel''') ay isang telenovela-based na cable channel sa [[Pilipinas]] ng network na pagmamay-ari ng Beginnings at Twenty Plus, Inc. sa ilalim ng joint venture kasama ang [[:en:TelevisaUnivision|TelevisaUnivision]]. Inilunsad ang network noong tag-araw ng 2011 na may test broadcast bago ganap na inilunsad noong Nobyembre 14, 2011. Huminto ang network sa operasyon noong Marso 1, 2024.<ref name="telenovelachannel-12years">{{cite web |title=TeleNovela Channel bids farewell after 12 years on air - TeleNovela Channel Philippines |url=http://telenovelachannel.com/2024/02/telenovela-channel-bids-farewell-after-12-years-on-air/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240131174359/http://telenovelachannel.com/2024/02/telenovela-channel-bids-farewell-after-12-years-on-air/ |archive-date=31 Enero 2024 |access-date=14 Pebrero 2024 |language=en-PH }}</ref>
Mula pa noong 2013 hanggang 2024, lahat ng mga ''telenovelas'' ay naka-dub na sa [[wikang Ingles]].
== Talaan ng mga programang ipinalabas ==
{| class="wikitable"
|+
!Pamagat
!Petsa ng pagpapalabas
!Sanggunian
|-
|En nombre del amor ''(In the Name of Love)''
|14 Nobyembre 2011 - 2012
|{{citation needed}}
|-
|Las dos caras de Ana (''The Two'' ''Sides of Ana)''
|14 Nobyembre 2011 - 2012
|{{citation needed}}
|-
|La Madrasta
|14 Nobyembre 2011 - 2012
|{{citation needed}}
|-
|Pasión ''(Passion)''
|2011 - 2012
|{{citation needed}}
|-
|Palabra de mujer ''(A Woman's Word)''
|2012
|{{citation needed}}
|-
|Llena de amor ''(Big Love)''
|2012 - 2013
|{{citation needed}}
|-
|Sortilegio ''(Love Spell)''
|Mayo - Setyembre 2012
|{{citation needed}}
|-
|Rafaela
|1 Abril - 13 Setyembre 2013
|{{citation needed}}
|-
|Soy tu dueña ''(A Woman of Steel)''
|1 Abril - 18 Oktubre 2013
|{{citation needed}}
|-
|Triunfo del amor ''(Triumph of Love)''
|22 Hulyo 2013 - 21 Marso 2014
|{{citation needed}}
|-
|La fuerza del destino ''(The Power of Destiny)''
|14 Abril - 12 Setyembre 2014
|{{citation needed}}
|-
|La que no podía amar ''(The One Who Couldn't Love)''
|12 Mayo - 30 Disyembre 2014
|{{citation needed}}
|-
|[[Cuidado con el ángel]] ''(Don't Mess with an Angel)''
|7 Hulyo 2014 - 8 Abril 2015
|{{citation needed}}
|-
|Abismo de pasión ''(Abyss of Passion)''
|13 Abril - 15 Disyembre 2015
|{{citation needed}}
|-
|Rubí
|20 Abril - 9 Oktubre 2015
|{{citation needed}}
|-
|Amor bravío ''(Valiant Love)''
|18 Mayo 2015 - 26 Enero 2016
|<ref>{{cite web |title= Valiant Love Trailer |date= 8 Mayo 2015 |url= http://telenovelachannel.com/2015/05/valiant-love-trailer/ |url-status= dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20150518010659/http://telenovelachannel.com/2015/05/valiant-love-trailer/ |archive-date= 18 Mayo 2015 |access-date= 21 Abril 2026 }}</ref>
|-
|La mujer del vendaval ''(The Lady from Vendaval)''
|28 Setyembre 2015 - 8 Hunyo 2016
|{{citation needed}}
|-
|Un refugio para el amor ''(A Shelter for Love)''
|2016 - 2017
|{{citation needed}}
|-
|Corona de lágrimas ''(Crown of Tears)''
|18 Enero - 21 Hunyo 2016
|{{citation needed}}
|-
|Cuando me enamoro ''(Timeless Love)''
|18 Enero 2016 - ?
|{{citation needed}}
|-
|La Tempestad ''(The Tempest)''
|20 Hunyo 2016 - ?
|<ref>{{cite web |title= THE TEMPEST Premiere |date= 6 Hunyo 2016 |url= http://telenovelachannel.com/2016/06/the-tempest-premiere/ |url-status= dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20160622153550/http://telenovelachannel.com/2016/06/the-tempest-premiere/ |archive-date= 22 Hunyo 2016 |access-date= 21 Abril 2026 }}</ref>
|-
|Lo que la vida me robó ''(What Life Took From Me)''
|4 Hulyo 2016 - 11 Abril 2017
|{{citation needed}}
|-
|Mentir para vivir ''(Life of Lies)''
|2016 - 8 Marso 2017
|{{citation needed}}
|-
|La Rosa de Guadalupe ''(The Rose of Guadalupe)''
|18 Enero 2017 - 2018
|<ref>{{cite web |title= Coming this January 18, 2017 on TNC… |date= 8 Enero 2017 |url= http://telenovelachannel.com/2017/01/coming-this-january-18-2017-on-tnc/ |url-status= dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20170112234034/http://telenovelachannel.com/2017/01/coming-this-january-18-2017-on-tnc/ |archive-date= 12 Enero 2017 |access-date= 21 Abril 2026 }}</ref>
|-
|De que te quiero, te quiero ''(Head Over Heels)''
|27 Marso - 11 Disyembre 2017
|{{citation needed}}
|-
|Yo no creo en los hombres ''(I Don't Trust Men Anymore)''
|201?
|{{citation needed}}
|-
|La Malquerida
|19 Hunyo - 28 Nobyembre 2017
|<ref>{{cite web |title= COMING VERY SOON on the TeleNovela Channel! |date= 9 Hunyo 2017 |url= http://telenovelachannel.com/2017/06/coming-very-soon-on-the-telenovela-channel/ |url-status= dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20170613232342/http://telenovelachannel.com/2017/06/coming-very-soon-on-the-telenovela-channel/ |archive-date= 13 Hunyo 2017 |access-date= 21 Abril 2026 }}</ref>
|-
|[[Carrossel]]
|23 Oktubre 2017 - 9 Oktubre 2018
|<ref>{{cite web |title=Carrosel Pilot Episode Airs October 23, 2017 |date= 20 Oktubre 2017 |url= http://telenovelachannel.com/2017/10/carrosel-pilot-episode-airs-october-23-2017/ |url-status= dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20171113153823/http://telenovelachannel.com/2017/10/carrosel-pilot-episode-airs-october-23-2017/ |archive-date= 13 Nobyembre 2017 |access-date= 21 Abril 2026 }}</ref>
|-
|[[Mi corazón es tuyo]] ''(My Heart is Yours)''
|1 Enero - 4 Setyembre 2018
|{{citation needed}}
|-
|El color de la pasión ''(The Color of Passion)''
|1 Enero 2018 - ?
|{{citation needed}}
|-
|El hotel de los secretos ''(Secrets at the Hotel)''
|3 Setyembre 2018 - ?
|{{citation needed}}
|-
|Simplemente María ''(Simply Maria)''
|17 Setyembre 2018 - 11 Marso 2019
|{{citation needed}}
|-
|Que te perdone Dios... yo no ''(Ask God for Forgiveness... Not Me)''
|26 Nobyembre 2018 - 22 Mayo 2019
|{{citation needed}}
|-
|Amores con trampa ''(Fooled Into Love)''
|26 Nobyembre 2018 - 28 Mayo 2019
|{{citation needed}}
|-
|La Gata ''(The Stray Cat)''
|28 Enero - 24 Hulyo 2019
|<ref>{{cite web |title= The Stray Cat Premiere |date= 24 Enero 2019 |url= http://telenovelachannel.com/2019/01/the-stray-cat-premiere/ |url-status= dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20190717051922/http://telenovelachannel.com/2019/01/the-stray-cat-premiere/ |archive-date= 17 Hulyo 2019 |access-date= 24 Abril 2026}}</ref>
|-
|Corazón indomable ''(Wild at Heart)''
|28 Enero - 18 Setyembre 2019
|<ref>{{cite web |title= Wild At Heart Premiere |date= 25 Enero 2019 |url= http://telenovelachannel.com/2019/01/wild-at-heart-premiere/ |url-status= dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20190717051334/http://telenovelachannel.com/2019/01/wild-at-heart-premiere/ |archive-date= 17 Hulyo 2019 |access-date= 21 Abril 2026 }}</ref>
|-
|Tres veces Ana ''(The Three Sides of Ana)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|Las Amazonas
|3 Hunyo - 29 Agosto 2019
|{{citation needed}}
|-
|Lo imperdonable ''(Unforgivable)''
|3 Hunyo - 26 Nobyembre 2019
|{{citation needed}}
|-
|La vecina ''(The Neighbor)''
|9 Setyembre 2019 - 26 Agosto 2020
|{{citation needed}}
|-
|Vino el amor ''(Along Came Love)''
|6 Enero - Nobyembre 2020
|{{citation needed}}
|-
|La sombra del pasado ''(Shadows of the Past)''
|6 Enero - 2020
|{{citation needed}}
|-
|Pasión y poder ''(Passion and Power)''
|Oktubre 2020 - 2021
|{{citation needed}}
|-
|Antes muerta que Lichita ''(Anything but Plain)''
|8 Enero - 13 Oktubre 2020
|{{citation needed}}
|-
|Sin tu mirada ''(Sightless Love)''
|1 Pebrero - 9 Hulyo 2021
|{{citation needed}}
|-
|Caer en tentación ''(Fall Into Temptation)''
|1 Pebrero - 25 Hunyo 2021
|{{citation needed}}
|-
|Mi marido tiene familia ''(My Husband's Family)''
|10 Mayo - 28 Setyembre 2021
|{{citation needed}}
|-
|Corazón que miente ''(Lying Heart)''
|28 Hunyo - 1 Oktubre 2021
|{{citation needed}}
|-
|La candidata ''(The Candidate)''
|12 Hulyo - 5 Oktubre 2021
|{{citation needed}}
|-
|Enamorándome de Ramón ''(In Love with Ramón)''
|19 Hulyo - 28 Disyembre 2021
|{{citation needed}}
|-
|Me declaro culpable ''(I Plead Guilty)''
|4 Oktubre - 28 Disyembre 2021
|{{citation needed}}
|-
|Tenías que ser tú ''(It Had To Be You)''
|4 Oktubre 2021 - 1 Pebrero 2022
|{{citation needed}}
|-
|Papá a toda madre
|11 Oktubre 2021 - 3 Marso 2022
|{{citation needed}}
|-
|La viuda negra ''(Griselda Blanco: The Dark Widow)''
|3 Enero - 25 Abril 2022
|{{citation needed}}
|-
|La doble vida de Estela Carrillo ''(The Two Lives of Estela Carrillo)''
|3 Enero - 12 Abril 2022
|{{citation needed}}
|-
|Un camino hacia el destino ''(Road To Destiny)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|Corazón salvaje
|7 Marso - 9 Setyembre 2022
|{{citation needed}}
|-
|El Bienamado ''(A Beloved Man)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|Mi adorable maldición ''(My Sweet Curse)''
|18 Abril - 4 Oktubre 2022
|{{citation needed}}
|-
|En tierras salvajes ''(Wildlands)''
|5 Setyembre 2022 - Enero 2023
|{{citation needed}}
|-
|Amar a muerte ''(Love to Death)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|Hijas de la luna ''(Moon Daughters)''
|19 Setyembre 2022 - 10 Enero 2023
|{{citation needed}}
|-
|Muchacha italiana viene a casarse ''(Italian Bride)''
|?
|{{citation needed}}
|-
|Mi pecado
|2 Enero - 3 Hunyo 2023
|{{citation needed}}
|-
|Teresa
|5 Hunyo - 29 Disyembre 2023
|<ref>{{cite web |title= TERESA closes out 2023 with two-part finale event |date= 27 Disyembre 2023 |url= https://telenovelachannel.com/2023/12/teresa-closes-out-2023-with-two-part-finale-event/ |url-status= dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20240131174906/https://telenovelachannel.com/2023/12/teresa-closes-out-2023-with-two-part-finale-event/ |archive-date= 31 Enero 2024 |access-date= 21 Abril 2026 }}</ref>
|-
|Mar de amor
|12 Hunyo 2023 - 25 Enero 2024
|<ref>{{cite web |title= The Hidden Beach bids TNC farewell with MAR DE AMOR: The Seaside Finale |date= 24 Enero 2024 |url= http://telenovelachannel.com/2024/01/the-hidden-beach-bids-tnc-farewell-with-mar-de-amor-the-seaside-finale/ |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20240206022332/http://telenovelachannel.com/2024/01/the-hidden-beach-bids-tnc-farewell-with-mar-de-amor-the-seaside-finale/ |archive-date= 6 Pebrero 2024 |access-date= 24 Abril 2026}}</ref>
|}
==Sangunnian==
{{Reflist}}
==Kawing panlabas==
*{{official website|http://telenovelachannel.com}}
{{Philippine cable channels}}
[[Kategorya:Mga estasyon ng telebisyon]]
csmy86u7s1v9g30g0vupz72uvi5ciy2
Bela Padilla
0
199145
2204616
2158382
2026-04-24T10:08:21Z
~2026-25030-30
161179
2204616
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Bela Padilla
| image = Bela Padilla performing at MMDA Anniversary in November 2016.png
| caption = Si Bela Padilla Habang nagpeperform sa anibersaryo ng MMDA noong 2016.
| birth_date = {{birth date and age|df=yes|1991|05|03}}
| birth_place = [[Makati]], [[Pilipinas]]
| nationality =
| occupation = [[Aktres]], Tagagawa ng pelikula, Tagasulat ng senaryo, modelo, host
| years_active = 2007–kasalukuyan
| agent = [[Star Magic]]<br>(2007–2010, since 2025)<br>[[GMA Artist Center]]<br>(2010–2015)<br>[[Viva Artists Agency]]<br>(2015–2025)<br>[[ABS-CBN Entertainment]]<br>(2007–2010; 2015–kasalukuyan)<br>
<br>(Director) [[Dreamscape Entertainment Television]] (2015–2025)
| parents = [[Cornelio Sullivan]]<br>[[Meg Cariño]]
| birthname = Krista Elyse Hidalgo Sullivan
| alias = {{bulleted list|Krista Valle|Krista Sullivan}}
}}
Si '''Krista Elyse Hidalgo Sullivan''' (ipinanganak noong Mayo 3, 1991), na mas kilala sa kaniyang pang-entabladong ngalan na '''Bela Padilla''', ay isang magtatanghal na Pilipina, tagalikha ng pelikula, tagasulat ng senaryo, minsang host, at modelo.
==Maagang buhay at edukasyon==
Si Padilla (ipinanganak na Krista Elyse Hidalgo Sullivan) ay ipinanganak kay Cornelius Gary Sullivan at asawang si Margarette Cariño Hidalgo ("Meg"). Ang kaniyang ina na si Meg ay isang maternal na first-degree na pinsan kay [[Robin Padilla]]. Ang kaniyang ama ay hiwalay sa kaniyang unang asawa. Mayroon siyang tatlong nakatatandang kalahating kapatid sa England mula sa unang pamilya ng kaniyang ama habang mayroon din siyang isang kapatid na lalaki mula sa kapwa niya magulang. Una siyang nag-aral sa isang edukasyon na pang-Montessori na international school sa Forbes Park, Makati, bago sa Colegio San Agustin - Makati. Kinuha ni Padilla ang [[Peryodismo|journalism]] bilang isang elective sa [[Mataas na paaralan|senior high school]].
Ang lola ng ina ni Padilla ay ang kapatid ni Eva Cariño-Padilla, asawa ng aktor-director at dating gobernador ng [[Camarines Norte]] na si Roy Padilla, Sr. Siya ang pamangkin, ng pangalawang lahi na consanguinity, sa mga aktor na sina [[Rommel Padilla]], [[Robin Padilla]] at [[BB Gandanghari]], at pangalawang pinsan kina [[RJ Padilla|RJ]] at [[Daniel Padilla]] (mga anak ni Rommel) at sina Queenie at [[Kylie Padilla]] (mga anak na babae ni Robin).
==Karera==
Si Padilla ay natuklasan ng [[ABS-CBN]] talent scout na si Jet Valle matapos na makita siya sa isa sa mga field trip niya at ipinakilala siya sa ABS-CBN sa pamamagitan ng Star Magic Batch 15 at pinagtibay ang pangalan ng entablado na si '''Krista Valle'''. Sa parehong taon nakamit niya rin ang kaniyang unang gampan sa TV teen drama na ''[[Star Magic Presents]]'' : ''[[Abt Ur Luv|Abt Ur Luv Ur Lyf 2]]''. Kalaunan ay pinalitan niya ang pangalan ng entablado sa kaniyang tunay na pangalan na '''Krista Sullivan''' nang magsimula siyang maging bilang isang freelance actress. Noong 2009, siya ay gumanap na isang menor de edad sa serye sa TV na ''[[Totoy Bato]]''. Siya ay naging regular cast sa ikatlong panahon ng ''[[Lokomoko|Lokomoko High]]'' sa [[5 (himpilan ng telebisyon)|TV5]].
Noong 2010, iniwan niya ang Star Magic, pinalitan ang kaniyang manager kay Claire dela Fuente at lumipat sa [[DZBB-TV|GMA-7]]. Kasabay ng paglipat, binago din niya sa wakas ang kaniyang pangalan sa entablado patungo sa '''Bela Padilla'''.
Noong 2011, iginawad kay Bela ang Miss Friendship at ang mga Darling awards ng Media sa Asian Super Model Contest na ginanap sa Guilin at [[Nanning]] sa [[Guangxi|Guangxi Zhuang Autonomous Region]] ng [[Tsina|China]], noong 6 at 7 Setyembre.
Noong Marso 2012, si Padilla ay nasa gitna ng isang kontrobersya nang ang kaniyang cover magazine ng ''FHM Philippines''' ay naalis dahil sa mga paratang ng [[rasismo]].
Noong 2015, bumalik si Padilla sa ABS-CBN matapos pumirma ng isang eksklusibong kontrata sa Dreamscape Entertainment Television, isa sa mga sikat na assets ng ABS-CBN, at gumampan bilang Carmen sa hit na teleseryeng ''[[Ang Probinsyano|FPJ's Ang Probinsyano]]'', inspirasyon mula sa pelikula ni [[Fernando Poe, Jr.|Fernando Poe Jr.]] [[Ang Probinsyano|ng parehong pamagat]], kasama sina [[Coco Martin]], [[Maja Salvador]] at [[Susan Roces]].
Noong 2019, si Bela Padilla na naka-star bilang pangunahing antagonista at isa sa mga bidang karakter ng ''Sino ang Maysala?: Mea Culpa'' bilang Juris.
==Pilmograpiya==
===Telebisyon===
{| class="wikitable sortable" <!-- Do not center -->
|- <!-- Never add unnecessary background colors -->
! Taon
! Pamagat
! Papel
! class="unsortable" | Notes <!-- Do not replace with or add a Network/Channel column. Network rivalry is outside of Wikipedia. Do not replace with an Episode column, Notes column is not limited to episode titles. -->
! class="unsortable" | Source <!-- Use third party sources other than the actor's IMDB page -->
|-
| 2008
| ''[[Star Magic Presents]]: [[Abt Ur Luv|Abt Ur Luv Ur Lyf 2]]''
| Jo
| Credited as "Krista Valle"
|
|-
| rowspan="8"|2009
| ''[[Tayong Dalawa]]''
| Bar Girl
| Uncredited
|
|-
| ''[[Totoy Bato|Carlo J. Caparas' Totoy Bato]]''
| Rain
|
|
|-
| ''[[Midnight DJ]]''
|
| Guest, Episode: "Higanti ng Kamatayan"
|
|-
| ''New Pangarap Kong Jackpot''
|
| Episode: "Sa Mundo ng Kahapon" <br /> Credited as "Krista Sullivan"
|
|-
| ''[[Lokomoko U|Lokomoko High]]''
| Herself / Various roles / Betty La Panget
|
|
|-
| rowspan="2"|''[[Maalaala Mo Kaya]]''
| Pinky (teenage years)
| Episode: "Kalapati"
|
|-
| Pinky (nagdadalaga)
| Episode: "Makinilya"
|
|-
| ''[[Maynila (seryeng pantelebisyon)|Maynila]]''
| Isa
| Episode: "Makinig Ka, Puso"
|
|-
| rowspan="2"|2010
| ''[[Endless Love (seryeng pantelebisyon sa Pilipinas)|Endless Love]]''
| Mayumi 'Yumi' Ramirez
| Main Antagonist
|
|-
| ''[[Party Pilipinas]]''
| Kanyang sarili - Host / Performer
|
|
|-
| rowspan="3"|2011
| ''[[Machete (seryemg pantelebisyon)|Pablo S. Gomez's Machete]]''
| Aginaya / Rosella
|Lead role
|
|-
| ''Maynila''
| Lea
| Episode: "Love's Priority"
|
|-
| ''[[Sisid (seryeng pantelebisyon)|Sisid]]''
| Monique
|Supporting antagonist
|
|-
| rowspan="3"|2012
| ''[[Hiram na Puso]]''
| Vanessa Saavedra / Kara Banaag
|Main Antagonist (Along with [[Ayen Munji-Laurel]])
|
|-
| ''[[Bubble Gang]]''
| Kanyang sarili - Various roles
|
|
|-
| ''[[Makapiling Kang Muli]]''
| Amber
|
|
|-
| 2012-13
| ''[[Magdalena (seryeng pantelebisyon sa Pilipinas)|Magdalena]]''
| Magdalena "Lena" Fuentebella / Angela Natividad
|Lead role
|
|-
| rowspan="2"|2013
| ''[[Love and Lies]]''
| Denise Salvador-Galvez
|
|
|-
| ''[[Sunday All Stars]]''
| Kanyang sarili
|
|
|-
| rowspan="5"|
| ''[[Point of Entry (seryeng pantelebisyon)|Point of Entry]]''
| Analyn Ocampo
|
|
|-
| ''[[Magpakailanman]]''
| Andrea
| Episode: "Nakakulong Ang Puso"
|
|-
| ''[[Sa Puso ni Dok]]''
| Dr. Gabrielle "Gab" Estrella
|
|
|-
| rowspan="2"|''Magpakailanman''
| Mae
| Episode: "Asawa Mo, Hiniram Ko"
|
|-
| Jessa
| Episode: "Ang Nurse Na May Ikatlong Mata"
|
|-
| 2015-16
| ''[[Ang Probinsyano|FPJ's Ang Probinsyano]]''
| Carmen Guzman-de Leon
|
|<ref>{{cite news|url=http://entertainment.abs-cbn.com/tv/shows/angprobinsyano/show-updates/2015/09/22/9221528-abs-cbns-adaptation-to-fpjs-ang-probinsyano-set-to-air-on-september-28|title=ABS-CBN's adaptation to FPJ's "Ang Probinsyano" set to air on September 28|publisher=[[ABS-CBN News]]|date=22 September 2015|accessdate=24 February 2020|archive-date=28 Marso 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180328042840/http://entertainment.abs-cbn.com/tv/shows/angprobinsyano/show-updates/2015/09/22/9221528-abs-cbns-adaptation-to-fpjs-ang-probinsyano-set-to-air-on-september-28|url-status=dead}}</ref>
|-
| 2016
| ''[[Home Sweetie Home]]''
| Criselda
| Guest
|
|-
| 2017-present
| [[It's Showtime (variety show)|It's Showtime]]
| Kanyang sarili
| Occasional Guest Co-Host
|
|-
| rowspan="2"|2017
| ''[[My Dear Heart]]''
| Clara Estanislao-de Jesus
| Lead role
|
|-
| rowspan="2"|''Maalaala Mo Kaya''
| Melanie
| Episode: "Ice Candy"
|
|-
| 2018
| Karla
| Episode: "Fireworks"
|
|-
| 2019
| ''[[Sino ang May Sala?: Mea Culpa|Sino ang May Sala?]]''
| Julie Iris "Atty. Juris" Agoncillo-Montelibano
| Lead role / Main Antagonist
|
|-
|}
===Mga Pelikula===
{| class="wikitable sortable" <!-- Do not center -->
|- <!-- Never add unnecessary background colors -->
! Taon
! Pamagat
! Papel
! class="unsortable" | Notes <!-- Do not replace with or add a Producer/Studio column. Notes column is not limited to titles. -->
! class="unsortable" | Source <!-- Use third party sources other than the actor's IMDB page -->
|-
| 2007
| ''[[Bahay Kubo: A Pinoy Mano Po!]]''
| Janet
|
|
|-
| 2009
| ''[[BFF (pelikula)|BFF (Best Friends Forever)]]''
| Mean girl
| Main Antagonist
|
|-
| 2010
| ''[[You to Me Are Everything (pelikula)|You to Me Are Everything]]''
| Monique
|
|
|-
| 2012
| ''[[My Kontrabida Girl]]''
| Evelyn
|
|
|-
| 2013
| ''[[10,000 Hours (pelikula)|10,000 Hours]]''
| Maya Limchauco
| Actor and Co-Writer
|
|-
| 2014
| ''[[Sa Ngalan ng Ama, Ina, at mga Anak]]''
| Damian
|
|
|-
| 2015
| ''[[Felix Manalo (pelikula)|Felix Manalo]]''
| Honorata de Guzman-Manalo
|
|
|-
| rowspan="5"|2016
| ''Tomodachi''
| Rosalinda
|
|
|-
| ''[[Camp Sawi]]''
| Bridgette "Brij"
| Film producer
|
|-
| ''I America''
| Erica Berry
|
|
|-
| ''[[The Super Parental Guardians]]''
| Emmy Cameo
| Cameo antagonist
|
|-
| ''Working Beks''
| Joy
|
|
|-
| rowspan="2"|2017
| ''Luck at First Sight''
| Diane
| Screenwriter
|
|-
| ''[[100 Tula Para Kay Stella]]''
| Stella
|
|
|-
| rowspan="3"|2018
| ''[[Meet Me in St. Gallen]]''
| Celeste / Katy Perry
|
|
|-
| ''The Day After Valentines''
| Lanie
|
|
|-
| ''[[Fantastica (pelikula ng 2018)|Fantastica]]''
| Fairy Godmother
|Main Antagonist
|<ref>{{Cite web|url=http://www.showbizportal.net/2018/12/bela-padilla-tries-doing-villain-role.html|title=Bela Padilla Tries Doing A Villain Role As An Evil Queen Versus Vice Ganda In The Filmfest Entry 'Fantastica'|last=Unknown|website=Showbiz Portal|access-date=2019-07-23}}</ref>
|-
| rowspan="3"|2019
|''Apple of My Eye''
|
| Writer
|
|-
| ''[[Miracle in Cell No. 7 (pelikula ng 2019)|Miracle in Cell No. 7]]''
| Yesha Gopez (Matanda)
| Protagonist
| <ref>{{cite web |last1=Galvez |first1=Daphne |title=Bela Padilla to replace Nadine Lustre as lead in ‘Miracle in Cell No. 7’ remake — MMFF spox |url=https://entertainment.inquirer.net/339665/bela-padilla-to-replace-nadine-lustre-as-lead-in-miracle-in-cell-no-7-remake-mmff-spox |website=Inquirer.net |accessdate=25 July 2019}}</ref>
|-
|''Mañanita''
|
|
|
|}
==Mga parangal at nominasyon==
{|class="wikitable"
|-
! Taon
! Mga parangal sa Pelikula / Kritik
! Award
! Kategorya
! Resulta
! Source <!-- Use third party sources other than the actor's IMDB page -->
|-
| 2013
| rowspan="4"| [[10,000 Hours (pelikula)|10,000 Hours]]
| [[39th Metro Manila Film Festival|Metro Manila Film Festival]]
| Best Actress
| {{nom}}
|
|-
| rowspan="3"| 2014
| 12th Gawad Tanglaw
| Best Supporting Actress
| {{won}}
|
|-
| 30th PMPC Star Awards for Movies
| Movie Supporting Actress of the Year
| {{nom}}
|
|-
| [[62nd FAMAS Awards|FAMAS Award]]
| Best Supporting Actress
| {{won}}
|
|-
| rowspan="2" | 2016
| rowspan="2" | [[Felix Manalo]]
|[[32nd PMPC Star Awards for Movies]]
| Movie Supporting Actress of the Year
| {{nominated}}
|
|-
| FAMAS Award
| Best Actress
| {{nominated}}
|
|-
|rowspan=4|2018
|rowspan=4|[[100 Tula Para Kay Stella]]
| 34th PMPC Star Awards for Movies
| Movie Actress of the Year
|{{Nominated}}
|
|-
|[[41st Gawad Urian Awards|41st Gawad Urian]]
|Best Actress
|{{Nominated}}
|<ref>{{Cite news|url=https://www.rappler.com/entertainment/news/203095-gawad-urian-2018-nominees|title=FULL LIST: Gawad Urian 2018 nominees|last=|first=|date=|work=|access-date=}}</ref>
|-
|4th Paragala Central Luzon Awards
|Best Actress for Movies
|{{Won}}
|
|-
|2nd Eddys (Entertainment Editors' Choice Awards)
|Best Actress
|{{Nominated}}
|
|-
|2019
|[[Meet Me in St. Gallen]]
|42nd [[Gawad Urian Award|Gawad Urian]]
|Best Actress
|{{Pending}}
|<ref>{{Cite news|url=https://businessmirror.com.ph/2019/05/09/presenting-the-42nd-gawad-urian-nominees-2/|title=Presenting the 42nd Gawad Urian nominees|last=|first=|date=|work=|access-date=}}</ref>
|-
|}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Mga panlabas na link==
* {{IMDb name|2685020}}
[[Kategorya:Mga Pilipinong liping-Irlandes]]
[[Kategorya:Pilipinong Kristiyano]]
[[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]]
[[Kategorya:Ipinanganak noong 1991]]
[[Kategorya:Mga pinagmulan ng banyagang wika ng CS1 (ISO 639-2)]]
[[Kategorya:Magtatanghal]]
4i7b2xnruuc6oxjc7y5k70rbf9533qw
Usapang tagagamit:Ран-кан
3
200021
2204495
1504835
2026-04-23T16:57:27Z
J ansari
88140
Inilipat ni J ansari ang pahinang [[Usapang tagagamit:Ранко Николић]] sa [[Usapang tagagamit:Ран-кан]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Ранко Николић|Ранко Николић]]" to "[[Special:CentralAuth/Ран-кан|Ран-кан]]"
1504835
wikitext
text/x-wiki
'''Mabuhay!'''
Magandang araw, Сербијана, at [[Wikipedia:Maligayang_pagdating!|maligayang pagdating]] sa Wikipedia! Salamat sa iyong mga ambag. Sana ay magustuhan mo at manatili ka sa websayt na ito. Ito ay isang talaan ng mga pahina na sa tingin ko ay makatutulong sa iyo:
{|align="right"
|{{Pamayanan}}
|}
*[[Wikipedia:Patungkol|Tungkol sa Wikipedia]]
*[[Wikipedia:Mga patakaran at panuntunan|Mga patakaran at panuntunan]]
*[[Wikipedia:Paano baguhin ang isang pahina|Paano baguhin ang isang pahina]]
*[[Wikipedia:Paano magsimula ng pahina|Paano magsimula ng pahina]]
*[[Wikipedia:Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo|Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo]]
*[[Wikipedia:Mga malimit itanong|Mga Karaniwang Tinatanong (FAQ)]]
*[[Wikipedia:Tulong|Pahinang nagbibigay ng tulong]]
*[[Wikipedia:Paanyayang nalilimbag|Pang-anyaya para sa iba pang ibig maging Wikipedista]]
*'''For non-Tagalog speakers:''' ''you may leave messages and seek assistance at our'' [[Wikipedia:Help for Non-Tagalog Speakers]].
Sana ay malibang ka sa pagbabago ng mga artikulo at pagiging isang [[Wikipedia:Mga Wikipedista|Wikipedista]]! Maaari ninyo pong ilagda ang inyong pangalan sa pamamagitan ng paglalagay ng apat na tildes (<nowiki>~~~~</nowiki>); ito ay automatikong maglalagay ng pangalan at petsa. Kung kailangan mo ng tulong, maaari kang pumunta sa [[Wikipedia:Konsultasyon]], tanungin mo ako sa aking pahinang pang-usapan, o ilagay ang <code><nowiki>{{</nowiki>[[Template:Saklolo|saklolo]]<nowiki>}}</nowiki></code> sa iyong pahinang pang-usapan at isang Wikipedista ang madaling lalabas upang sagutin ang iyong mga tanong. Huwag rin ninyo pong makalimutang [[Wikipedia:Talaang pampanauhin para sa mga bagong tagagamit|lumagda sa ating talaang pampanauhin (''guestbook'')]]. Muli, mabuhay!{{#if:|<br></br><br>{{#ifeq:|di-kilala|Kami ay totoong nagpapasalamat nang higit dahil sa iyong mga naiiambag. Ngunit mariing hinihikayat ka naming [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&type=signup gumawa ng isang panagutan] upang:
#madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista.
#makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda.
#mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang.
#kilalanin ang mga boto.
#maitago ang iyong direksyong ip, at mapanatili ang iyong paglilihim.
Muli, salamat, at mariin ka pa rin naming hinihikayat na [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&type=signup gumawa ng isang panagutang pampatnugot] para sa kabutihan ng Wikipedia, ng sarili mo, at ng lahat.}}{{#ifeq:|bandalo|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina mandin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.<br><br>Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin.<br><br><b><font color="#0000FF">Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.</font></b>}}{{#ifeq:|bandalo-di-kilala|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina mandin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.<br><br>Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin. Kapagka handa ka nang tumulong sa totoong makakapagpabuting layunin ng Wikipedia, hinihikayat ka naming tumala upang [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&type=signup makagawa ng isang panagutan pampatnugot] upang:
#madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista.
#makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda.
#mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang.
#kilalanin ang mga boto.
#maitago ang iyong direksyong ip, at mapanatili ang iyong paglilihim.
Muli, mariin naming hinihingi ang iyong pagtulong at pagtala sa Wikipedia.<br><br><b><font color=#0000FF>Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.</font></b>}}}}
----
<center><b><i><small>
[[Image:Crystal_Clear_app_email.png|25px]]
[[Wikipedia:Embahada|Ambasada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambasciata]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambassad]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambassade]]
· [[Wikipedia:Embahada|Botschaft]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embaixada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embajada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embassy]]
· [[Wikipedia:Embahada|大使館]]
</small></i></b></center>
</br><br>[[Tagagamit:AnakngAraw|AnakngAraw]] ([[Usapang tagagamit:AnakngAraw|makipag-usap]]) 18:36, 11 Enero 2013 (UTC)
9tlx3ppixnlij618qzxdu6h78m8nglu
Kolehiyo ng mga Pontipise
0
201813
2204591
2084980
2026-04-24T05:08:43Z
Jojit fb
38
2204591
wikitext
text/x-wiki
{{Decadebox|190}}
Ang '''Kolehiyo ng mga Pontipise''' (Latin: '''''Collegium Pontificum''''') ay isang katawan ng estadong [[Sinaunang Roma]] na ang mga kasapi ay mga pinakamataas na nirangguhang mga [[saserdote]] (mga pari) ng [[relihiyon sa Sinaunang Roma]]. Ang kolehiyong ito ay binubuyo ng [[Pontifex Maximus]] at iba pang mga [[pontipise]] na ''[[Rex Sacrorum]]'', labinglimang mga [[flamen]] at mga [[Vestal]].<ref>[[Jörg Rüpke]], "Communicating with the Gods," in ''A Companion to Roman Religion'', (Blackwell, 2010), p. 226; John A. North, "The Constitution of the Roman Republic," in the same volume, p. 268 (a table showing priestly roles of Roman religion, including assignment to colleges).</ref> Ang Kolehiyo ng mga Pontipise ang isa sa apat na pangunahing mga kolehiyong pang-saserdote. Ang iba ay ang mga [[augurs]], ''[[quindecimviri sacris faciundis]]'' ("labing limang mga lalake na nagsasagawa ng mga rito") at ang mga [[Epulones]]. Ang pamagat na [[pontipise|pontifex]] ay nagmula sa Latin na "tagapagtayo ng tulay" na isang posibleng alusyon sa napakaagang papel sa pagpapalubag sa mga [[diyos]] at espirito na nauugnay halimbawa sa [[Ilog Tiber]]. Ang [[Pontifex Maximus]] ang pinakamahalagang kasapi ng kolehiyong ito. Hanggang 104 BCE, ang pontifex maximus ay humawak ng nag-iisang kapangyarihan sa paghiran ng mga kasapi sa iba pang mga pagkasaserdote sa kolehiyo. Ang mga flamen ay mga saserdote na nangangasiwa sa 15 na mga opisyal na [[kulto]] ng relihiyong Romano na ang bawat isa ay itinakda sa isang partikular na [[diyos]]. Ang tatlong mga pangunahing flamen''([[flamines maiores]])'' ay mga [[Flamen Dialis]] na [[dakilang saserdote]] ng diyos na si [[Hupiter (diyos)|Hupiter]]; ang [[Flamen Martialis]] na naglilinang kay [[Mars (mitolohiya)|Mars]]; ang [[Flamen Quirinalis]] na nakalaan kay [[Quirinus]]. Ang mga diyos na nililinang ng 12 ''[[flamines minores]]'' ay sina [[Carmenta]], [[Ceres (mythology)|Ceres]], [[Falacer]], [[Flora (mythology)|Flora]], [[Furrina]], [[Palatua]], [[Pomona]], [[Portunes]], [[Vulcan (mythology)|Volcanus]] (Vulcan), [[Volturnus]] at dalawa pa na ang mga pangalan ay nawala. Ang mga [[Birheng Vestal]] ang mga tanging babaeng kasapi ng kolehiyo. Ang mga ito ay nangangasiwa sa pagbabantay ng sagradong apuyan ng Roma na nagpapanatiling paningasian ang apoy sa loob ng Templo ni [[Vesta]]. Sa mga edad na 6 hanggang 10, ang mga batang babae ay pinili para sa posisyong ito at obligado na magsagawa ng mga rito at obligasyon kabilang ang pananatiling birhen sa loob ng 30 taon.
==Pagsapi==
Ang pagsapi sa iba't ibang mga kolehiyo ng mga saserdote kabilang ang kolehiyo ng mga pontipise ay karaniwang isang karangalang inaalok sa mga kasapi ng makapangyarihang sa politika o mayamang mga pamilya. Ang pagiging kasapi ay pang buong buhay maliban sa mga [[Birheng Vestal]] na ang termino ay sa loob ng 30 taon. Sa simulang Republikang Romano, ang tanging mga [[patrisiyano (sinaunang Roma)|patrisiyano]] ay maaaring maging mga saserdote. Gayunpaman, ang ''[[Lex Ogulnia]]'' ay nagbukas ng kolehiyo sa mga [[plebeian]] noong 300 BCE. Hanggang ika-3 siglo BCe, ang kolehiyo ay humahalal ng pontifex maximus mula sa kanilang bilang. Ang karapatan ng kolehiyo na humalal ng kanilang sariling pontifex maximus ay ibinalik ngunit ang mga sirkunstansiya nito ay hindi malinaw. Ito ay muling nagbago pagkatapos ni Sulla nang sa pagtugon sa kanyang mga reporma, ang paghahalal ng pontifex maximus ay muling inilagay sa mga kamay ng asemblea ng 17 ng 25 mga tribo. Gayunpaman, ang kolehiyo ay kumontrol pa sa kung sinong mga kandidato ang ihahalal ng asemblea. Sa panahon ng imperyo, ang opisinang ito ay publikong hinalal mula sa mga kandidato ng mga umiiral na [[pontipise]] hanggang sa sinimulan ng mga emperador na automatikong kunin ang pamagat kasunod ng halimawa ni [[Julius Caesar]].
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Relihiyon sa Sinaunang Roma]]
sezz5vfkb1ervwgmazprfugkuewqazh
2204592
2204591
2026-04-24T05:09:06Z
Jojit fb
38
Kinansela ang pagbabagong 2204591 ni [[Special:Contributions/Jojit fb|Jojit fb]] ([[User talk:Jojit fb|Usapan]])
2204592
wikitext
text/x-wiki
Ang '''Kolehiyo ng mga Pontipise''' (Latin: '''''Collegium Pontificum''''') ay isang katawan ng estadong [[Sinaunang Roma]] na ang mga kasapi ay mga pinakamataas na nirangguhang mga [[saserdote]] (mga pari) ng [[relihiyon sa Sinaunang Roma]]. Ang kolehiyong ito ay binubuyo ng [[Pontifex Maximus]] at iba pang mga [[pontipise]] na ''[[Rex Sacrorum]]'', labinglimang mga [[flamen]] at mga [[Vestal]].<ref>[[Jörg Rüpke]], "Communicating with the Gods," in ''A Companion to Roman Religion'', (Blackwell, 2010), p. 226; John A. North, "The Constitution of the Roman Republic," in the same volume, p. 268 (a table showing priestly roles of Roman religion, including assignment to colleges).</ref> Ang Kolehiyo ng mga Pontipise ang isa sa apat na pangunahing mga kolehiyong pang-saserdote. Ang iba ay ang mga [[augurs]], ''[[quindecimviri sacris faciundis]]'' ("labing limang mga lalake na nagsasagawa ng mga rito") at ang mga [[Epulones]]. Ang pamagat na [[pontipise|pontifex]] ay nagmula sa Latin na "tagapagtayo ng tulay" na isang posibleng alusyon sa napakaagang papel sa pagpapalubag sa mga [[diyos]] at espirito na nauugnay halimbawa sa [[Ilog Tiber]]. Ang [[Pontifex Maximus]] ang pinakamahalagang kasapi ng kolehiyong ito. Hanggang 104 BCE, ang pontifex maximus ay humawak ng nag-iisang kapangyarihan sa paghiran ng mga kasapi sa iba pang mga pagkasaserdote sa kolehiyo. Ang mga flamen ay mga saserdote na nangangasiwa sa 15 na mga opisyal na [[kulto]] ng relihiyong Romano na ang bawat isa ay itinakda sa isang partikular na [[diyos]]. Ang tatlong mga pangunahing flamen''([[flamines maiores]])'' ay mga [[Flamen Dialis]] na [[dakilang saserdote]] ng diyos na si [[Hupiter (diyos)|Hupiter]]; ang [[Flamen Martialis]] na naglilinang kay [[Mars (mitolohiya)|Mars]]; ang [[Flamen Quirinalis]] na nakalaan kay [[Quirinus]]. Ang mga diyos na nililinang ng 12 ''[[flamines minores]]'' ay sina [[Carmenta]], [[Ceres (mythology)|Ceres]], [[Falacer]], [[Flora (mythology)|Flora]], [[Furrina]], [[Palatua]], [[Pomona]], [[Portunes]], [[Vulcan (mythology)|Volcanus]] (Vulcan), [[Volturnus]] at dalawa pa na ang mga pangalan ay nawala. Ang mga [[Birheng Vestal]] ang mga tanging babaeng kasapi ng kolehiyo. Ang mga ito ay nangangasiwa sa pagbabantay ng sagradong apuyan ng Roma na nagpapanatiling paningasian ang apoy sa loob ng Templo ni [[Vesta]]. Sa mga edad na 6 hanggang 10, ang mga batang babae ay pinili para sa posisyong ito at obligado na magsagawa ng mga rito at obligasyon kabilang ang pananatiling birhen sa loob ng 30 taon.
==Pagsapi==
Ang pagsapi sa iba't ibang mga kolehiyo ng mga saserdote kabilang ang kolehiyo ng mga pontipise ay karaniwang isang karangalang inaalok sa mga kasapi ng makapangyarihang sa politika o mayamang mga pamilya. Ang pagiging kasapi ay pang buong buhay maliban sa mga [[Birheng Vestal]] na ang termino ay sa loob ng 30 taon. Sa simulang Republikang Romano, ang tanging mga [[patrisiyano (sinaunang Roma)|patrisiyano]] ay maaaring maging mga saserdote. Gayunpaman, ang ''[[Lex Ogulnia]]'' ay nagbukas ng kolehiyo sa mga [[plebeian]] noong 300 BCE. Hanggang ika-3 siglo BCe, ang kolehiyo ay humahalal ng pontifex maximus mula sa kanilang bilang. Ang karapatan ng kolehiyo na humalal ng kanilang sariling pontifex maximus ay ibinalik ngunit ang mga sirkunstansiya nito ay hindi malinaw. Ito ay muling nagbago pagkatapos ni Sulla nang sa pagtugon sa kanyang mga reporma, ang paghahalal ng pontifex maximus ay muling inilagay sa mga kamay ng asemblea ng 17 ng 25 mga tribo. Gayunpaman, ang kolehiyo ay kumontrol pa sa kung sinong mga kandidato ang ihahalal ng asemblea. Sa panahon ng imperyo, ang opisinang ito ay publikong hinalal mula sa mga kandidato ng mga umiiral na [[pontipise]] hanggang sa sinimulan ng mga emperador na automatikong kunin ang pamagat kasunod ng halimawa ni [[Julius Caesar]].
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Relihiyon sa Sinaunang Roma]]
fxe5lihsfrntkgo93tvj24kobqzk1di
Hejaz
0
211312
2204504
2087983
2026-04-23T18:06:46Z
Mzhedrok
159886
Naglagay ako ng kuwit bago ang “at” upang malinaw ang paghihiwalay ng mga item sa talaan.
2204504
wikitext
text/x-wiki
[[File:Hijaz.png|thumb|right|275px|Isang mapa na ang rehiyong Saudi ay binalangkas sa pamamagitan ng kulay na pula, at ang [[Kaharian ng Hejaz|Kaharian]] ng Hejaz noong 1923 ay may kulay na lunti.]]
{{Contains Arabic text}}
Ang '''Hejaz''', '''Al-Hejaz''', '''Hiyaz''', o '''Hijaz''' ({{lang-ar|الحجاز}} ''{{transl|ar|al-Ḥiǧāz}}'', literal na "ang harang") ay isang rehiyon sa kanluran ng pangkasalukuyang [[Saudi Arabia]]. Pangunahing nakahubog sa pamamagitan ng kanlurang hangganan nitong nasa [[Dagat na Pula]], umaabot ito magmula sa [[Haql]] na nasa [[Tangway ng Aqaba]] hanggang sa mga hangganan ng [[Asir]]. Ang pangunahing lungsod nito ay ang [[Jeddah]], subalit marahil ito ay mas nakikilala dahil sa mga [[pang-Islam]] na mga banal na lungsod ng [[Mecca]] at [[Medina]]. Bilang pook ng mga banal na lugar ng Islam, ang Hejaz ay mayroong kahalagan sa mga [[Arabo]] at [[Islamiko]]ng tanawing pampulitiko at pangkasaysayan. Ang rehiyon ay tinatawag sa ganitong kapangalan dahil ihinihiwalay nito ang lupain ng [[Najd]] na nasa silangan magmula sa lupain ng [[Tihamah]] na nasa kanluran.
==Heograpiya==
Ang rehiyon ng Hejaz ay nasa kahabaan ng [[Red Sea Rift|Punit ng Dagat na Pula]]. Bilang pangkanlurang rehiyon sa [[Arabyang Saudi]], ang Hejaz ay nasa kahabaan ng Dagat na Pula ([[Dagat ng Hejaz]]). Humahangga ito magmula sa [[Taif]] sa timog hanggang sa [[Khyber]] sa hilaga. Ang rehiyon ito ay nakikilala rin dahil sa buhangin nitong mas pangbulkan na may mas madilim na kulay. Nakaayon sa dating kahulugan o paglalarawan, kabilang sa Hejaz ang matataas na mga bundok ng [[Sarawat]] na pangtopograpiyang naghihiwalay ng Najd magmula sa Tehamah. Masagana rin ang Hejaz sa mga halamang [[Bdellium]].
=== Mga lungsod ===
Mayroong apat na mahahalagang mga lungsod sa rehiyong ito. Ang pinakamalaking lungsod ay ang Jeddah (na mayroong humigit-kumulang sa 3.2 milyong kataong naninirahan), na tinatawag na Babaeng Ikakasal (Babaeng Mapapangasawa) ng Dagat na Pula (''Bride of the Red Sea''), at nakalagak sa gitna ng dalampasigan ng Dagat na Pula. Ang Jeddah ay ang kabiserang pang-ekonomiya at pangturismo ng Kaharian ng Arabyang Saudi. Ang Mecca (na mayroong humigit-kumulang na kataong naninirahan) ay ang banal na lungsod para sa mga [[Muslim]] dahil sa [[Moske ng Al-haram]] at sa Al-Kaaba. Ang mga Muslim ay humaharap sa lungsod na ito kapag sila ay nananalangin. Ang ikalawang pinaka banal na lungsod ay ang Medina (na mayroong humigit-kumulang sa 1.4 milyong kataong naninirahan) na naging unang kabisera ng Islam. Ito ang lugar kung saan naroroon ang Moske ng Propetang si [[Muhammad]] at kung rin siya namuhay at nanirahan. Maraming mga bantayog at mga pook na makasaysayan dito. Ang pinaka batang lungsod ay ang Taif (na mayroong humigit-kumulang sa 900,000 kataong mga naninirahan). Ang Taif ay isang lungsod na pangturista sa Saudi Arabia dahil sa mas malamig na klima kung ihahambing sa iba pang mga lungsod. Ang Hejaz ay mayroong kahalagahang espiritwal, pangkultura, pang-ekonomiya, at pangturismo.
Bilang pagbubuod, kabilang sa mga lungsod na nasa Hejaz ang mga sumusunod:
{{col-begin}}{{col-break}}
* [[Jeddah]]
* [[Makkah al-Mukarramah]] {{nb10}}
* [[Medina]]
* [[Ta’if]]
* [[Yanbu' al Bahr]]
{{col-break}}
* [[Al Bahah]]
* [[Tabuk, Saudi Arabia|Tabuk]]
* [[Badr (city)|Badr Hunayn]]
* [[Rabigh]]
* [[Sabt Alalaya]]
{{col-end}}
==Mga tao sa Hejaz==
Ang mga tao ng Hejaz, na partikular na nakadaramang may kaugnayan sila sa mga banal na pook ng Mecca at Medina, ay marahil mayroong pinaka malakas at maliwanag na pagbibigkas ng katauhan sa alinmang mga pagpapangkat na pangrehiyon sa Arabyang Saudi. Ang kanilang pook na pinanggalingan ay nakapagpapakaya sa kanila ng damdami ng pagiging mga taong napili at nagbibigay din sa kanila ng natatanging katayuan para sa mga mata ng iba pang mga Muslim; subalit nakapaghihiwalay din ito sa kanila magmula sa estado ng Saudi, na nag-uudyok iba't ibang mga salaysay na pangkasaysayan hinggil sa [[Tangway ng Arabya]]. Sa loob ng mga daantaon, ang mga nakatira sa Hejaz ay nakalikha rin ng maraming mga ritwal at mga seremonya na nakapagpainam ng kanilang diwa ng pagiging may mataas na uri o may kataasan ng uri. Karamihan sa mga opisyal na [[klerigo]]ng [[Salafi]] ay mababa ang pagtingin sa mga ritwal na ito at, sa maraming mga pagkakataon, ay itinuturing ang mga ito bilang hindi [[maka-Islam]]. Kung kaya't nakakaranas sila ng hindi mabuting pakikitungo ng mga tao ng [[Najd]].<ref>{{cite journal|last=Beranek|first=Ondrej|title=Divided We Survive: A Landscape of Fragmentation in Saudi Arabia|journal=Middle East Brief|date=January 2009|volume=33|pages=1–7|url=http://aapjs.brandeis.edu/globalbrandeis/documents/mebjan09.pdf|accessdate=Abril 15, 2012}}{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Ang mga tao ng Hejaz ay hindi lubos na naibigay ang kanilang kalooban sa pamumuno ng mga [[Saudi]] at ng mga [[Wahhabi]]. Marami sa kanila ang itinuturing ang kanilang mga sarili bilang mas [[kosmopolitano]] dahil sa ang Hejaz, sa loob ng mga daantaon, ay naging bahagi ng malalaking mga imperyo ng Islam, magmula sa mga [[Umayyad]] hanggang sa mga [[Imperyong Ottomano|Ottoman]].<ref>{{cite journal|last=Riedel|first=Bruce|title=Brezhnev in the Hejaz|journal=The National Interest|year=2011|volume=115|url=http://www.relooney.info/SI_Milken-Arabia/0-Important_14.pdf|accessdate=Abril 23, 2012|archive-date=Nobiyembre 15, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131115051640/http://www.relooney.info/SI_Milken-Arabia/0-Important_14.pdf|url-status=dead}}</ref> Subalit ito ay napupunuan ng malaking kitang salapi dahil sa langis, na ang lahat ng mga langis ay natatapuan sa kabilang dulo ng Arabyang Saudi.
==Mga sanggunian==
{{Reflist}}
[[Kategorya:Saudi Arabia]]
ik158b81haxkfvoof4z5bwy8bhxsbat
Carrossel
0
229034
2204601
2204235
2026-04-24T07:13:26Z
Niqkscribewondersandwise
142118
removed "ika-" and "ng" in date format, correction: the last episode of the telenovela aired on TNC was on Oct. 9, not Oct. 8
2204601
wikitext
text/x-wiki
{{short description|Telenobelang pambata sa Brasil}}
{{Infobox television
|italic_title= Carrossel
|name= Carrossel
|image= Carrossel logo SBT.png
|image_size=
|image_upright=
|image_alt=
|alt=
|image_class=
|caption=
|alt_name=
|native_name=
|genre= Telenobelang pambata<br>[[Komedya]]<br>[[Drama]]
|creator= Íris Abravanel
|based_on= ''Carrusel (1989)''
|inspired_by= ''Jacinta Pichimahuida, la Maestra que no se Olvida'' ni Abel Santa Cruz
|developer=
|writer=
|screenplay=
|story=
|director= Reynaldo Boury
|creative_director=
|starring= Rosanne Mulholland<br>Larissa Manoela<br>Jean Paulo Campos<br>Maisa Silva
|theme_music_composer=
|music=
|open_theme= ''Carro-céu'' nina Yudi Tamashiro at Priscilla Alcantara
|end_theme= ''Carro-céu'' nina Yudi Tamashiro at Priscilla Alcantara
|composer=
|country= [[Brasil]]
|language= [[Wikang Portuges|Portuges]]
|num_seasons=
|num_series=
|num_episodes= 310<br>252 (Bersyong internasyonal)
|executive_producer=
|producer=
|location=
|cinematography=
|editor=
|camera=
|runtime= 60
|company=
|studio=
|distributor=
|budget=
|network= [[SBT]]
|channel=
|first_aired= 21 Mayo 2012
|released=
|last_aired= 26 Hulyo 2013
|related=}}
{{italic title}}
Ang '''''Carrossel''''' ay isang telenobelang pambata sa [[Brasil]] na ipinalabas sa [[SBT]] mula 21 Mayo 2012 hanggang 26 Hulyo 2013.
== Mga Tauhan ==
* Rosanne Mulholland — Helena Fernandes
* Larissa Manoela — Maria Joaquina Medsen
* Jean Paulo Campos — Cirilo Rivera
* Maisa Silva — Valéria Ferreira
* Nicholas Torres — Jaime Palillo
* Stefany Vaz — Carmem Carrilho
* Gustavo Daneluz — Mário Ayala
* Guilherme Seta — Davi Rabinovich
* Thomaz Costa — Daniel Zapata
* Lucas Santos — Paulo Guerra
* Matheus Ueta — Kokimoto Mishima
* Léo Belmonte — Jorge Cavalieri
* Ana Vitória Zimmermann — Marcelina Guerra
* Fernanda Concon — Alícia Gusman
* Aysha Benelli — Laura Gianolli
* Konstantino Atan — Adriano Ramos
* Victória Diniz — Bibi Smith
* Esther Marcos — Margarida Garcia
* Noemi Gerbelli — Olívia Veider
* Lívia Andrade — Suzana Bustamante
* Fernando Benini — Firmino Gonçalves
* Márcia de Oliveira — Graça
* Gustavo Wabner — Renê Magalhães
* Ilana Kaplan — Matilde
== Internasyonal na pagsasahimpapawid ==
Ipinalabas ang ''Carrossel'' sa [[Pilipinas]] sa [[Telenovela Channel]] mula 23 Oktubre 2017 hanggang 9 ng Oktubre 2018.<ref>{{cite web |title= Carrosel Pilot Episode Airs October 23, 2017 |date= 20 Oktubre 2017 |url=http://telenovelachannel.com/2017/10/carrosel-pilot-episode-airs-october-23-2017/ |url-status= dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171113153823/http://telenovelachannel.com/2017/10/carrosel-pilot-episode-airs-october-23-2017/ |archive-date= 13 Nobyembre 2017 |access-date= 21 Abril 2026 }}</ref>
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
[[Kategorya:Drama]]
[[Kategorya:Mga serye sa telebisyon mula sa Brazil]]
{{stub}}
6oqsnsi7pnhd0jzc3aa94hvfyka3bs6
Pangkasariang pagkakaiba sa sikolohiya
0
234267
2204511
1446570
2026-04-23T18:24:51Z
Mzhedrok
159886
Naglagay ako ng kuwit bago ang “ayon sa” upang malinaw ang pagkakahiwalay ng pariralang nagbibigay-linaw.
2204511
wikitext
text/x-wiki
{{Dead end|date=Oktubre 2014}}
{{Orphan|date=Oktubre 2014}}
Tinukoy ng larangan ng sikolohiya ang maraming pagkakaiba ng takbo ng pag iisip at ugali ng mga lalaki at mga babae. Ang mga pagkakaibang ito ay gawa ng komplikadong ugnayan ng mga prosesong biyolohikal, developmental at pang-kultura.
Isang importanteng layunin ng pag aaral ng pagkakaibang pangkasarian ay ang pagtukoy kung aling katangiang sikolohikal ang palatandaan ng sekswal na pagkakaiba ng sikolohikal na pakikibagay. Ang mga sekswal na pagkakaiba na pakikibagay (tulad ng tangkad o pagiging pisikal na agresibo) ay mga resulta ng prosesong pang-ebolusyon ng sekswal na pamimili.
Bagaman ipinapakita ng pag aaral ng pagkakaibang pangkasarian na mas madalas magpakita ng agresyon ang mga lalaki kesa mga babae, hindi malinaw kung alin sa lipunan at ekspektasyon sa kasarian ang mas nakakaapekto rito.
Ang pagiging agresibo ay mas naiuugnay sa kahulugan, ayon sa kultura ng “pagkalalaki” at “pagkababae.”
[[Kategorya:Araling pangkasarian]]
[[Kategorya:Biyolohiya ng kasarian]]
{{Stub|Sikolohiya}}
hk205q0p26a4c8asrngi99ffkv7jeit
Doritos
0
251989
2204546
2091844
2026-04-23T23:39:52Z
Aubreyjanev
159817
Naglagay ng isang sentence na may sanggunian mula mismo sa Doritos
2204546
wikitext
text/x-wiki
Ang '''Doritos''' ({{IPAc-en|d|ə|ˈ|r|iː|t|oʊ|z}}) ay isang tatak ng ''[[tortilla]]'' na [[tsitserya]] na pagmamayari ng [[Frito-Lay]] at ito ay ipinakilala noong 1964.<ref>{{cite web|url=http://www.washingtonpost.com/local/obituaries/arch-west-97-invented-doritos-for-frito-lay/2011/09/26/gIQAfYpE0K_story.html|title=Arch West, 97, invented Doritos for Frito-Lay|author=T. Rees Shapiro|date=September 26, 2011|work=Washington Post}}</ref><ref name="PepHis">{{cite web |url=http://www.pepsico.com/PEP_Company/History/ |title=PepsiCo's History Timeline |accessdate=July 2, 2007 }}</ref> Ang Doritos ay may pitong produkto<ref>{{Cite web |title=Products {{!}} Doritos |url=https://www.doritos.com/products |access-date=2026-04-23 |website=www.doritos.com |language=en}}</ref>.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga tatak ng tsitserya]]
{{stub|Pagkain|Tatak}}
ju4yt08wtd46wne4m5pgh5dn8viw47o
Bagyo sa Pilipinas
0
262217
2204468
2203840
2026-04-23T13:27:57Z
Ivan P. Clarin
84769
/* Pilipinas */
2204468
wikitext
text/x-wiki
[[Talaksan:Haiyan 2013-11-07 1345Z (alternate).png|thumb|Ang bagyong Yolanda noong ika Nobyembre 8, 2013]]
{{For|[[Bagyo]]|Talaan ng mga bagyo sa Pilipinas}}
Ang mga bagyo sa Pilipinas natural lamang na tumama sa mga bansang napapaligiran nang [[Karagatang Pasipiko]], nagsisimula ito sa mga buwan maaga pa [[Mayo]] at kalimitan na nag tatapos sa mga buwan nang [[Disyembre]] sa kasalukuyan lumalakas pa ang mga ito sa buwan nang [[Hulyo]] hanggang [[Nobyembre]]. Nabubuo ang mga bagyo sa madalas sa karagatang pasipiko at dinaraan nang mga ito ang mga bansang [[Taiwan]], [[Tsina]], [[Timog Korea]], [[Japan]], [[Pilipinas]], Carolina Isla at [[Vietnam]], lumalakas rin ang mga ito dahil sa [[Habagat]] na nang gagaling sa mga bansang [[Indonesia]] at [[India]].<ref>http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/information/about-tropical-cyclone</ref><ref>https://mcgillgis.maps.arcgis.com/apps/MapJournal/index.html?appid=586f9150ae87491a8c7f1b86db7952a9</ref>
== Mga bagyo ==
{{For|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026]]|Bagyo}}
[[Talaksan:Tropical Storm Ketsana September 26, 2009.jpg|thumb|Ang bagyong Ondoy noong ika Setyembre 26, 2009]]
Ang [[Super Bagyong Yolanda]] ay isa sa mga hindi makakaligtaang bagyo sa kasaysayan nang Pilipinas dahil nagdulot ito nang malawakang pagkasira sa buong [[Bisayas]] kasama na rito ang ilang probinsya sa [[Luzon]], Nanalasa si Yolanda noong ika Nobyembre 8, 2013 sa [[Silangang Samar]] at [[Leyte]], maituturing ring si Yolanda na isang delubyo, isa na rin rito si [[Super Bagyong Lawin]] na nagpadapa sa mga ilang lugar sa [[Isabela]], [[Cagayan]] at Rehiyon ng Ilokos, Si [[Bagyong Ondoy]] na nag palubog sa ilang bahagi ng Luzon at Kamaynilaan noong ika Setyembre 26, 2009, Matinding pinuruhan nito ang mga [[Rizal]], [[Marikina]], [[Pasig]] at ilan pang mga bahagi nang Maynila dahil sa pag taas at pag apaw nang tubig ulan na dala ni Ondoy, Ang [[Bagyong Sendong]] na nagpalubog sa [[Hilagang Mindanao]] at [[Gitnang Bisayas]].<ref>https://reliefweb.int/report/philippines/philippines-floods-and-typhoons-2020-typhoon-goni-operation-update-report-n</ref>
Ang "Bagyong Nonoy" (Kulap) noong 2011 ay inialis nang PAGASA at ginamit ito sa Panahon ng bagyo ng 2015 sa karagatang Pasipiko. Ipinangalan sa "[[Bagyong Nona]]" (Melor)., Na isa sa mga mababagsik na bagyong dumaan sa Pilipinas at ang matinding napuruhan nito ay [[Sorsogon]] at [[Oriental Mindoro]].<ref>https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/philippines-braces-for-more-typhoons-next-month/2050447</ref><ref>https://www.ndtv.com/topic/philippines-typhoon</ref>
== Pilipinas ==
{{Main|Panahon ng bagyo sa Pilipinas}}
<br>Ang mga pangalang naka pa-loob sa kahong may kulay ay ang mga bagong inihanay na mga pangalan ng [[Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko, at Astronomiko|PAGASA]].
{| class="wikitable"
|+ Tala ng mga pangalan ng bagyo sa Pilipinas
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightgrey;"| [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026|2026]] (Pangkat I)
|-
! scope="row" rowspan=2 | Main
| Ada || Basyang || {{grey|Caloy}} || {{grey|Domeng}} || {{grey|Ester}} ||{{tcname unused|Francisco}} || {{grey|Gardo}} || {{grey|Henry}} || {{grey|Inday}} || {{grey|Josie}} || {{tcname unused|Kiyapo}} || {{grey|Luis}} || {{grey|Maymay}}
|-
| {{grey|Neneng}} || {{grey|Obet}} || {{tcname unused|Pilandok}} || {{grey|Queenie}} || {{grey|Rosal}} || {{grey|Samuel}} || {{grey|Tomas}} || {{tcname unused|Umberto}} || {{tcname unused|Venus}} || {{tcname unused|Waldo}} || {{grey|Yayang}} || {{tcname unused|Zeny}} ||
|-
!scope="row" | Auxiliary
||{{tcname unused|Agila}} ||{{tcname unused|Bagwis}} ||{{tcname unused|Chito}} ||{{tcname unused|Diego}} ||{{tcname unused|Elena}} ||{{tcname unused|Felino}} ||{{tcname unused|Gunding}} ||{{tcname unused|Harriet}} ||{{tcname unused|Indang}} ||{{tcname unused|Jessa}} || || ||
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:skyblue;"| 2027 (Pangkat II)
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
|| {{grey|Amang}} || {{grey|Betty}} || {{grey|Chedeng}} || {{grey|Dodong}} || {{tcname unused|Emil}} || {{grey|Falcon}} || {{tcname unused|Gavino}} || {{grey|Hanna}} || {{grey|Ineng}} || {{grey|Jenny}} || {{grey|Kabayan}} || {{grey|Liwayway}} || {{grey|Marilyn}}
|-
| {{grey|Nimfa}} || {{grey|Onyok}} || {{grey|Perla}} || {{grey|Quiel}} || {{grey|Ramon}} || {{grey|Sarah}} || {{tcname unused|Tamaraw}} || {{tcname unused|Ugong}} || {{grey|Viring}} || {{grey|Weng}} || {{grey|Yoyoy}} || {{grey|Zigzag}} ||
|-
!scope="row" | Auxiliary
||{{tcname unused|Abe}} ||{{tcname unused|Berto}} ||{{tcname unused|Charo}} ||{{tcname unused|Dado}} ||{{tcname unused|Estoy}} ||{{tcname unused|Felion}} ||{{tcname unused|Gening}} ||{{tcname unused|Herman}} ||{{tcname unused|Irma}} ||{{tcname unused|Jaime}} || || ||
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightgreen;"| 2028 (Pangkat III)
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
| {{tcname unused|Amuyao}} || {{grey|Butchoy}} || {{grey|Carina}} || {{grey|Dindo}} || {{grey|Edring}} || {{grey|Ferdie}} || {{grey|Gener}} || {{grey|Helen}} || {{grey|Igme}} || {{grey|Josefa}} || {{tcname unused|Kidul}} || {{tcname unused|Lekep}} || {{grey|Marce}}
|-
| {{tcname unused|Nanolay}} || {{tcname unused|Onos}} || {{tcname unused|Puwok}} || {{grey|Querubin}} || {{grey|Romina}} || {{grey|Siony}} || {{grey|Tonyo}} || {{tcname unused|Upang}} || {{grey|Vicky}} || {{tcname unused|Warren}} || {{grey|Yoyong}} || {{grey|Zosimo}}
|-
!scope="row" | Auxiliary
|{{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightyellow;"| 2029 (Pangkat IV)
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
| {{grey|Auring}} || {{grey|Bising}} || {{tcname unused|Chico}} || {{grey|Dante}} || {{tcname unused|Elias}} || {{grey|Fabian}} || {{grey|Gorio}} || {{grey|Huaning}} || {{grey|Isang}} || {{grey|Jacinto}} || {{grey|Kiko}} || {{grey|Lannie}} || {{tcname unused|Magyawan}}
|-
| {{tcname unused|Nilad}} || {{tcname unused|Omar}} || {{grey|Paolo}} || {{grey|Quedan}} || {{grey|Ramil}} || {{grey|Salome}} || {{tcname unused|Tala}} || {{tcname unused|Urbano}} || {{grey|Verbena}}
|| {{grey|Wilma}} || {{tcname unused|Yasmin}} || {{grey|Zoraida}} ||
|-
!scope="row" | Auxiliary
|{{tcname unused|Alamid}} ||{{tcname unused|Bruno}} ||{{tcname unused|Conching}} ||{{tcname unused|Dolor}} ||{{tcname unused|Ernie}} ||{{tcname unused|Florante}} ||{{tcname unused|Gerardo}} ||{{tcname unused|Hernan}} ||{{tcname unused|Isko}} ||{{tcname unused|Jerome}} || || ||
|}
{|class="wikitable" style=font-size:100%"| '''Talaan ng mga nakalaang pangalan
|-
| rowspan="11"| '''Reserbang pangalan'''
|-
|{{tcname unused|PALOMA}} ||{{tcname unused|QUADRO}} ||{{tcname unused|RAPIDO}} ||{{tcname unused|ROLETA}} ||{{tcname unused|SIBAK}} ||{{tcname unused|SIBASIB}} ||{{tcname unused|TAGBANWA}} ||{{tcname unused|TALAHIB}} ||{{tcname unused|UBBENG}} ||{{tcname unused|WISIK}} |{{tcname unused|YANING}} || {{tcname unused|ZUMA}}
|}
==Mga bagyo na mapaminsala==
{|class="wikitable" style=font:size:100%
|'''Rango'''
|'''Bagyo'''
|'''Taon'''
|'''Rehiyon'''
|'''PHP'''
|'''USD'''
|-
| style="background-color:blueviolet;"|1 || Yolanda (Haiyan) || 2013 || Kabuuang Kabisayaan || 95.5 bilyon || $ 2.02 bilyon
|-
| style="background-color:purple;"|2 || Odette (Rai) || 2021 || Kabisayaan, Caraga || 51.8 bilyon || $ 1.2 bilyon
|-
| style="background-color:purple;"|3 || Pablo (Bopha) || 2012 || Rehiyon ng Dabaw || 43.2 bilyon || $ 1.06 bilyon
|-
| style="background-color:violet;"|4 || Glenda (Rammasun) || 2014 || Bikol, Calabarzon, K. Maynila || 38.6 bilyon || $ 771 milyon
|-
| style="background-color:blueviolet;"|5 || Ompong (Mangkhut) || 2018|| rowspan="2"| Rehiyon ng Lambak Cagayan, Ilokos || 33.9 bilyon || $ 627 milyon
|-
| style="background-color:orangered;"|6 || Pepeng (Parma) || 2009 || 27.3 bilyon || $ 581 milyon
|-
| style="background-color:orangered;"|7 || Ulysses (Vamco) || 2020 || Calabarzon, Gitnang Luzon || 20.2 bilyon || $ 418 milyon
|-
| style="background-color:blueviolet;"|8 || Rolly (Goni) || 2020 || Rehiyon ng Bikol, Calabarzon || 20 bilyon || $ 369 milyon
|-
| style="background-color:lightgreen;"|9 || Kristine (Trami) || 2024 || Hilagang, Luzon, Timog Luzon || 17.6 bilyon || $ 357 milyon
|-
| style="background-color:lightyellow;"|10 || Paeng (Nalgae) || 2022 || Rehiyon ng Bikol, Calabarzon || 17.5 bilyon || $ 265 milyon
|}
== Mga bagyo na maraming nasawi ==
{|class="wikitable" style=font:size:100%
|'''Rango'''
|'''Bagyo'''
|'''Taon'''
|'''Naitalang patay'''
|-
| 1 || '''Haiphong''' || 1881 || 20, 000
|-
| 2 || Yolanda (Haiyan) || 2013 || 6, 300
|-
| 3 || Uring (Thelma) || 1991 || 5, 100
|-
| 4 || Pablo (Bopha) || 2012 || 1, 901
|-
| 5 || Angela || 1867 || 1, 800
|-
| 6 || Winnie (2004) || 2004 || 1, 619
|-
| 7 || "Oktubre 1897 Bagyo" || 1897 || 1, 500
|-
| 8 || Nitang (Ike) || 1984 || 1, 363
|-
| 9 || Sendong (Washi) || 2011 || 1, 268
|-
| 10 || Trix || 1952 || 955
|}
===Mga pangalang isasalang sa bawat taon===
{{See|Pagpapangalan sa bagyo}}
{| class="wikitable sortable"
! Letra
! Total
! Pangalan
! Mga taon
|-
| A || 1 || {{tcname unused|Amuyao}} || ''2028''
|-
| B || 0 || --- || ---
|-
| C || 1 || {{tcname unused|Chico}} || ''2029''
|-
| D || 0 || --- || ---
|-
| E || 2 || {{tcname unused|Edring}}, {{tcname unused|Emil}}, {{tcname unused|Elias}} || ''2028'', ''2027'', ''2029''
|-
| F || 1 || {{tcname unused|Francisco}} || ''2026''
|-
| G || 1 || {{tcname unused|Gavino}} || ''2027''
|-
| H || 0 || --- || ---
|-
| I || 0 || --- || ---
|-
| J || 1 || {{tcname unused|Josefa}} || ''2028''
|-
| K || 1 || {{tcname unused|Kidul}}, {{tcname unused|Kiyapo}} || ''2028'', ''2026''
|-
| L || 1 || {{tcname unused|Lekep}} || ''2028''
|-
| M || 1 || {{tcname unused|Magyawan}} || ''2029''
|-
| N || 2 || {{tcname unused|Nanolay}}, {{tcname unused|Nilad}} || ''2028'', ''2029''
|-
| O || 2 || {{tcname unused|Onos}}, {{tcname unused|Omar}} || ''2028'', ''2029''
|-
| P || 2 || {{tcname unused|Pilandok}}, {{tcname unused|Puwok}} || ''2026'', ''2028''
|-
| Q || 0 || --- || ---
|-
| R || 0 || --- || ---
|-
| S || 0 || --- || ---
|-
| T || 2 || {{tcname unused|Tamaraw}}, {{tcname unused|Tala}} || ''2023'', ''2029''
|-
| U || 3 || {{tcname unused|Ugong}}, {{tcname unused|Umberto}}, {{tcname unused|Upang}}, {{tcname unused|Urbano}} || ''2023'', ''2022'', ''2024'', ''2029''
|-
| V || 1 || {{tcname unused|Venus}} || ''2026''
|-
| W || 2 || {{tcname unused|Waldo}}, {{tcname unused|Warren}} || ''2026'', ''2024''
|-
| Y || 1 || {{tcname unused|Yasmin}} || ''2025''
|-
| Z || 2 || {{tcname unused|Zigzag}}, {{tcname unused|Zeny}} || ---
|}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Pilipinas]]
[[Kategorya:Panahon]]
{{Usbong|Panahon|Kalikasan}}
0vnezxeih8kh0hxzvti0gysy09dm34z
2204469
2204468
2026-04-23T13:28:51Z
Ivan P. Clarin
84769
/* Pilipinas */
2204469
wikitext
text/x-wiki
[[Talaksan:Haiyan 2013-11-07 1345Z (alternate).png|thumb|Ang bagyong Yolanda noong ika Nobyembre 8, 2013]]
{{For|[[Bagyo]]|Talaan ng mga bagyo sa Pilipinas}}
Ang mga bagyo sa Pilipinas natural lamang na tumama sa mga bansang napapaligiran nang [[Karagatang Pasipiko]], nagsisimula ito sa mga buwan maaga pa [[Mayo]] at kalimitan na nag tatapos sa mga buwan nang [[Disyembre]] sa kasalukuyan lumalakas pa ang mga ito sa buwan nang [[Hulyo]] hanggang [[Nobyembre]]. Nabubuo ang mga bagyo sa madalas sa karagatang pasipiko at dinaraan nang mga ito ang mga bansang [[Taiwan]], [[Tsina]], [[Timog Korea]], [[Japan]], [[Pilipinas]], Carolina Isla at [[Vietnam]], lumalakas rin ang mga ito dahil sa [[Habagat]] na nang gagaling sa mga bansang [[Indonesia]] at [[India]].<ref>http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/information/about-tropical-cyclone</ref><ref>https://mcgillgis.maps.arcgis.com/apps/MapJournal/index.html?appid=586f9150ae87491a8c7f1b86db7952a9</ref>
== Mga bagyo ==
{{For|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026]]|Bagyo}}
[[Talaksan:Tropical Storm Ketsana September 26, 2009.jpg|thumb|Ang bagyong Ondoy noong ika Setyembre 26, 2009]]
Ang [[Super Bagyong Yolanda]] ay isa sa mga hindi makakaligtaang bagyo sa kasaysayan nang Pilipinas dahil nagdulot ito nang malawakang pagkasira sa buong [[Bisayas]] kasama na rito ang ilang probinsya sa [[Luzon]], Nanalasa si Yolanda noong ika Nobyembre 8, 2013 sa [[Silangang Samar]] at [[Leyte]], maituturing ring si Yolanda na isang delubyo, isa na rin rito si [[Super Bagyong Lawin]] na nagpadapa sa mga ilang lugar sa [[Isabela]], [[Cagayan]] at Rehiyon ng Ilokos, Si [[Bagyong Ondoy]] na nag palubog sa ilang bahagi ng Luzon at Kamaynilaan noong ika Setyembre 26, 2009, Matinding pinuruhan nito ang mga [[Rizal]], [[Marikina]], [[Pasig]] at ilan pang mga bahagi nang Maynila dahil sa pag taas at pag apaw nang tubig ulan na dala ni Ondoy, Ang [[Bagyong Sendong]] na nagpalubog sa [[Hilagang Mindanao]] at [[Gitnang Bisayas]].<ref>https://reliefweb.int/report/philippines/philippines-floods-and-typhoons-2020-typhoon-goni-operation-update-report-n</ref>
Ang "Bagyong Nonoy" (Kulap) noong 2011 ay inialis nang PAGASA at ginamit ito sa Panahon ng bagyo ng 2015 sa karagatang Pasipiko. Ipinangalan sa "[[Bagyong Nona]]" (Melor)., Na isa sa mga mababagsik na bagyong dumaan sa Pilipinas at ang matinding napuruhan nito ay [[Sorsogon]] at [[Oriental Mindoro]].<ref>https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/philippines-braces-for-more-typhoons-next-month/2050447</ref><ref>https://www.ndtv.com/topic/philippines-typhoon</ref>
== Pilipinas ==
{{Main|Panahon ng bagyo sa Pilipinas}}
<br>Ang mga pangalang naka pa-loob sa kahong may kulay ay ang mga bagong inihanay na mga pangalan ng [[Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko, at Astronomiko|PAGASA]].
{| class="wikitable"
|+ Tala ng mga pangalan ng bagyo sa Pilipinas
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightgrey;"| [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026|2026]] (Pangkat I)
|-
! scope="row" rowspan=2 | Main
| Ada || Basyang || {{grey|Caloy}} || {{grey|Domeng}} || {{grey|Ester}} ||{{tcname unused|Francisco}} || {{grey|Gardo}} || {{grey|Henry}} || {{grey|Inday}} || {{grey|Josie}} || {{tcname unused|Kiyapo}} || {{grey|Luis}} || {{grey|Maymay}}
|-
| {{grey|Neneng}} || {{grey|Obet}} || {{tcname unused|Pilandok}} || {{grey|Queenie}} || {{grey|Rosal}} || {{grey|Samuel}} || {{grey|Tomas}} || {{tcname unused|Umberto}} || {{tcname unused|Venus}} || {{tcname unused|Waldo}} || {{grey|Yayang}} || {{tcname unused|Zeny}} ||
|-
!scope="row" | Auxiliary
||{{tcname unused|Agila}} ||{{tcname unused|Bagwis}} ||{{tcname unused|Chito}} ||{{tcname unused|Diego}} ||{{tcname unused|Elena}} ||{{tcname unused|Felino}} ||{{tcname unused|Gunding}} ||{{tcname unused|Harriet}} ||{{tcname unused|Indang}} ||{{tcname unused|Jessa}} || || ||
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:skyblue;"| 2027 (Pangkat II)
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
|| {{grey|Amang}} || {{grey|Betty}} || {{grey|Chedeng}} || {{grey|Dodong}} || {{tcname unused|Emil}} || {{grey|Falcon}} || {{tcname unused|Gavino}} || {{grey|Hanna}} || {{grey|Ineng}} || {{grey|Jenny}} || {{grey|Kabayan}} || {{grey|Liwayway}} || {{grey|Marilyn}}
|-
| {{grey|Nimfa}} || {{grey|Onyok}} || {{grey|Perla}} || {{grey|Quiel}} || {{grey|Ramon}} || {{grey|Sarah}} || {{tcname unused|Tamaraw}} || {{tcname unused|Ugong}} || {{grey|Viring}} || {{grey|Weng}} || {{grey|Yoyoy}} || {{grey|Zigzag}} ||
|-
!scope="row" | Auxiliary
||{{tcname unused|Abe}} ||{{tcname unused|Berto}} ||{{tcname unused|Charo}} ||{{tcname unused|Dado}} ||{{tcname unused|Estoy}} ||{{tcname unused|Felion}} ||{{tcname unused|Gening}} ||{{tcname unused|Herman}} ||{{tcname unused|Irma}} ||{{tcname unused|Jaime}} || || ||
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightgreen;"| 2028 (Pangkat III)
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
| {{tcname unused|Amuyao}} || {{grey|Butchoy}} || {{grey|Carina}} || {{grey|Dindo}} || {{grey|Edring}} || {{grey|Ferdie}} || {{grey|Gener}} || {{grey|Helen}} || {{grey|Igme}} || {{tcname unused|Josefa}} || {{tcname unused|Kidul}} || {{tcname unused|Lekep}} || {{grey|Marce}}
|-
| {{tcname unused|Nanolay}} || {{tcname unused|Onos}} || {{tcname unused|Puwok}} || {{grey|Querubin}} || {{grey|Romina}} || {{grey|Siony}} || {{grey|Tonyo}} || {{tcname unused|Upang}} || {{grey|Vicky}} || {{tcname unused|Warren}} || {{grey|Yoyong}} || {{grey|Zosimo}}
|-
!scope="row" | Auxiliary
|{{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightyellow;"| 2029 (Pangkat IV)
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
| {{grey|Auring}} || {{grey|Bising}} || {{tcname unused|Chico}} || {{grey|Dante}} || {{tcname unused|Elias}} || {{grey|Fabian}} || {{grey|Gorio}} || {{grey|Huaning}} || {{grey|Isang}} || {{grey|Jacinto}} || {{grey|Kiko}} || {{grey|Lannie}} || {{tcname unused|Magyawan}}
|-
| {{tcname unused|Nilad}} || {{tcname unused|Omar}} || {{grey|Paolo}} || {{grey|Quedan}} || {{grey|Ramil}} || {{grey|Salome}} || {{tcname unused|Tala}} || {{tcname unused|Urbano}} || {{grey|Verbena}}
|| {{grey|Wilma}} || {{tcname unused|Yasmin}} || {{grey|Zoraida}} ||
|-
!scope="row" | Auxiliary
|{{tcname unused|Alamid}} ||{{tcname unused|Bruno}} ||{{tcname unused|Conching}} ||{{tcname unused|Dolor}} ||{{tcname unused|Ernie}} ||{{tcname unused|Florante}} ||{{tcname unused|Gerardo}} ||{{tcname unused|Hernan}} ||{{tcname unused|Isko}} ||{{tcname unused|Jerome}} || || ||
|}
{|class="wikitable" style=font-size:100%"| '''Talaan ng mga nakalaang pangalan
|-
| rowspan="11"| '''Reserbang pangalan'''
|-
|{{tcname unused|PALOMA}} ||{{tcname unused|QUADRO}} ||{{tcname unused|RAPIDO}} ||{{tcname unused|ROLETA}} ||{{tcname unused|SIBAK}} ||{{tcname unused|SIBASIB}} ||{{tcname unused|TAGBANWA}} ||{{tcname unused|TALAHIB}} ||{{tcname unused|UBBENG}} ||{{tcname unused|WISIK}} |{{tcname unused|YANING}} || {{tcname unused|ZUMA}}
|}
==Mga bagyo na mapaminsala==
{|class="wikitable" style=font:size:100%
|'''Rango'''
|'''Bagyo'''
|'''Taon'''
|'''Rehiyon'''
|'''PHP'''
|'''USD'''
|-
| style="background-color:blueviolet;"|1 || Yolanda (Haiyan) || 2013 || Kabuuang Kabisayaan || 95.5 bilyon || $ 2.02 bilyon
|-
| style="background-color:purple;"|2 || Odette (Rai) || 2021 || Kabisayaan, Caraga || 51.8 bilyon || $ 1.2 bilyon
|-
| style="background-color:purple;"|3 || Pablo (Bopha) || 2012 || Rehiyon ng Dabaw || 43.2 bilyon || $ 1.06 bilyon
|-
| style="background-color:violet;"|4 || Glenda (Rammasun) || 2014 || Bikol, Calabarzon, K. Maynila || 38.6 bilyon || $ 771 milyon
|-
| style="background-color:blueviolet;"|5 || Ompong (Mangkhut) || 2018|| rowspan="2"| Rehiyon ng Lambak Cagayan, Ilokos || 33.9 bilyon || $ 627 milyon
|-
| style="background-color:orangered;"|6 || Pepeng (Parma) || 2009 || 27.3 bilyon || $ 581 milyon
|-
| style="background-color:orangered;"|7 || Ulysses (Vamco) || 2020 || Calabarzon, Gitnang Luzon || 20.2 bilyon || $ 418 milyon
|-
| style="background-color:blueviolet;"|8 || Rolly (Goni) || 2020 || Rehiyon ng Bikol, Calabarzon || 20 bilyon || $ 369 milyon
|-
| style="background-color:lightgreen;"|9 || Kristine (Trami) || 2024 || Hilagang, Luzon, Timog Luzon || 17.6 bilyon || $ 357 milyon
|-
| style="background-color:lightyellow;"|10 || Paeng (Nalgae) || 2022 || Rehiyon ng Bikol, Calabarzon || 17.5 bilyon || $ 265 milyon
|}
== Mga bagyo na maraming nasawi ==
{|class="wikitable" style=font:size:100%
|'''Rango'''
|'''Bagyo'''
|'''Taon'''
|'''Naitalang patay'''
|-
| 1 || '''Haiphong''' || 1881 || 20, 000
|-
| 2 || Yolanda (Haiyan) || 2013 || 6, 300
|-
| 3 || Uring (Thelma) || 1991 || 5, 100
|-
| 4 || Pablo (Bopha) || 2012 || 1, 901
|-
| 5 || Angela || 1867 || 1, 800
|-
| 6 || Winnie (2004) || 2004 || 1, 619
|-
| 7 || "Oktubre 1897 Bagyo" || 1897 || 1, 500
|-
| 8 || Nitang (Ike) || 1984 || 1, 363
|-
| 9 || Sendong (Washi) || 2011 || 1, 268
|-
| 10 || Trix || 1952 || 955
|}
===Mga pangalang isasalang sa bawat taon===
{{See|Pagpapangalan sa bagyo}}
{| class="wikitable sortable"
! Letra
! Total
! Pangalan
! Mga taon
|-
| A || 1 || {{tcname unused|Amuyao}} || ''2028''
|-
| B || 0 || --- || ---
|-
| C || 1 || {{tcname unused|Chico}} || ''2029''
|-
| D || 0 || --- || ---
|-
| E || 2 || {{tcname unused|Edring}}, {{tcname unused|Emil}}, {{tcname unused|Elias}} || ''2028'', ''2027'', ''2029''
|-
| F || 1 || {{tcname unused|Francisco}} || ''2026''
|-
| G || 1 || {{tcname unused|Gavino}} || ''2027''
|-
| H || 0 || --- || ---
|-
| I || 0 || --- || ---
|-
| J || 1 || {{tcname unused|Josefa}} || ''2028''
|-
| K || 1 || {{tcname unused|Kidul}}, {{tcname unused|Kiyapo}} || ''2028'', ''2026''
|-
| L || 1 || {{tcname unused|Lekep}} || ''2028''
|-
| M || 1 || {{tcname unused|Magyawan}} || ''2029''
|-
| N || 2 || {{tcname unused|Nanolay}}, {{tcname unused|Nilad}} || ''2028'', ''2029''
|-
| O || 2 || {{tcname unused|Onos}}, {{tcname unused|Omar}} || ''2028'', ''2029''
|-
| P || 2 || {{tcname unused|Pilandok}}, {{tcname unused|Puwok}} || ''2026'', ''2028''
|-
| Q || 0 || --- || ---
|-
| R || 0 || --- || ---
|-
| S || 0 || --- || ---
|-
| T || 2 || {{tcname unused|Tamaraw}}, {{tcname unused|Tala}} || ''2023'', ''2029''
|-
| U || 3 || {{tcname unused|Ugong}}, {{tcname unused|Umberto}}, {{tcname unused|Upang}}, {{tcname unused|Urbano}} || ''2023'', ''2022'', ''2024'', ''2029''
|-
| V || 1 || {{tcname unused|Venus}} || ''2026''
|-
| W || 2 || {{tcname unused|Waldo}}, {{tcname unused|Warren}} || ''2026'', ''2024''
|-
| Y || 1 || {{tcname unused|Yasmin}} || ''2025''
|-
| Z || 2 || {{tcname unused|Zigzag}}, {{tcname unused|Zeny}} || ---
|}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Pilipinas]]
[[Kategorya:Panahon]]
{{Usbong|Panahon|Kalikasan}}
0j0zzqdlq2e42v478jpjuv8pm2bpi1u
2204486
2204469
2026-04-23T15:29:34Z
Ivan P. Clarin
84769
/* Pilipinas */
2204486
wikitext
text/x-wiki
[[Talaksan:Haiyan 2013-11-07 1345Z (alternate).png|thumb|Ang bagyong Yolanda noong ika Nobyembre 8, 2013]]
{{For|[[Bagyo]]|Talaan ng mga bagyo sa Pilipinas}}
Ang mga bagyo sa Pilipinas natural lamang na tumama sa mga bansang napapaligiran nang [[Karagatang Pasipiko]], nagsisimula ito sa mga buwan maaga pa [[Mayo]] at kalimitan na nag tatapos sa mga buwan nang [[Disyembre]] sa kasalukuyan lumalakas pa ang mga ito sa buwan nang [[Hulyo]] hanggang [[Nobyembre]]. Nabubuo ang mga bagyo sa madalas sa karagatang pasipiko at dinaraan nang mga ito ang mga bansang [[Taiwan]], [[Tsina]], [[Timog Korea]], [[Japan]], [[Pilipinas]], Carolina Isla at [[Vietnam]], lumalakas rin ang mga ito dahil sa [[Habagat]] na nang gagaling sa mga bansang [[Indonesia]] at [[India]].<ref>http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/information/about-tropical-cyclone</ref><ref>https://mcgillgis.maps.arcgis.com/apps/MapJournal/index.html?appid=586f9150ae87491a8c7f1b86db7952a9</ref>
== Mga bagyo ==
{{For|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026]]|Bagyo}}
[[Talaksan:Tropical Storm Ketsana September 26, 2009.jpg|thumb|Ang bagyong Ondoy noong ika Setyembre 26, 2009]]
Ang [[Super Bagyong Yolanda]] ay isa sa mga hindi makakaligtaang bagyo sa kasaysayan nang Pilipinas dahil nagdulot ito nang malawakang pagkasira sa buong [[Bisayas]] kasama na rito ang ilang probinsya sa [[Luzon]], Nanalasa si Yolanda noong ika Nobyembre 8, 2013 sa [[Silangang Samar]] at [[Leyte]], maituturing ring si Yolanda na isang delubyo, isa na rin rito si [[Super Bagyong Lawin]] na nagpadapa sa mga ilang lugar sa [[Isabela]], [[Cagayan]] at Rehiyon ng Ilokos, Si [[Bagyong Ondoy]] na nag palubog sa ilang bahagi ng Luzon at Kamaynilaan noong ika Setyembre 26, 2009, Matinding pinuruhan nito ang mga [[Rizal]], [[Marikina]], [[Pasig]] at ilan pang mga bahagi nang Maynila dahil sa pag taas at pag apaw nang tubig ulan na dala ni Ondoy, Ang [[Bagyong Sendong]] na nagpalubog sa [[Hilagang Mindanao]] at [[Gitnang Bisayas]].<ref>https://reliefweb.int/report/philippines/philippines-floods-and-typhoons-2020-typhoon-goni-operation-update-report-n</ref>
Ang "Bagyong Nonoy" (Kulap) noong 2011 ay inialis nang PAGASA at ginamit ito sa Panahon ng bagyo ng 2015 sa karagatang Pasipiko. Ipinangalan sa "[[Bagyong Nona]]" (Melor)., Na isa sa mga mababagsik na bagyong dumaan sa Pilipinas at ang matinding napuruhan nito ay [[Sorsogon]] at [[Oriental Mindoro]].<ref>https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/philippines-braces-for-more-typhoons-next-month/2050447</ref><ref>https://www.ndtv.com/topic/philippines-typhoon</ref>
== Pilipinas ==
{{Main|Panahon ng bagyo sa Pilipinas}}
<br>Ang mga pangalang naka pa-loob sa kahong may kulay ay ang mga bagong inihanay na mga pangalan ng [[Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko, at Astronomiko|PAGASA]].
{| class="wikitable"
|+ Tala ng mga pangalan ng bagyo sa Pilipinas
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightgrey;"| [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026|2026]] (Pangkat I)
|-
! scope="row" rowspan=2 | Main
| Ada || Basyang || {{grey|Caloy}} || {{grey|Domeng}} || {{grey|Ester}} ||{{tcname unused|Francisco}} || {{grey|Gardo}} || {{grey|Henry}} || {{grey|Inday}} || {{grey|Josie}} || {{tcname unused|Kiyapo}} || {{grey|Luis}} || {{grey|Maymay}}
|-
| {{grey|Neneng}} || {{grey|Obet}} || {{tcname unused|Pilandok}} || {{grey|Queenie}} || {{grey|Rosal}} || {{grey|Samuel}} || {{grey|Tomas}} || {{tcname unused|Umberto}} || {{tcname unused|Venus}} || {{tcname unused|Waldo}} || <center>{{grey|X}}<center> || {{grey|Yayang}} || {{tcname unused|Zeny}} ||
|-
!scope="row" | Auxiliary
||{{tcname unused|Agila}} ||{{tcname unused|Bagwis}} ||{{tcname unused|Chito}} ||{{tcname unused|Diego}} ||{{tcname unused|Elena}} ||{{tcname unused|Felino}} ||{{tcname unused|Gunding}} ||{{tcname unused|Harriet}} ||{{tcname unused|Indang}} ||{{tcname unused|Jessa}} || || ||
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:skyblue;"| 2027 (Pangkat II)
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
|| {{grey|Amang}} || {{grey|Betty}} || {{grey|Chedeng}} || {{grey|Dodong}} || {{tcname unused|Emil}} || {{grey|Falcon}} || {{tcname unused|Gavino}} || {{grey|Hanna}} || {{grey|Ineng}} || {{grey|Jenny}} || {{grey|Kabayan}} || {{grey|Liwayway}} || {{grey|Marilyn}}
|-
| {{grey|Nimfa}} || {{grey|Onyok}} || {{grey|Perla}} || {{grey|Quiel}} || {{grey|Ramon}} || {{grey|Sarah}} || {{tcname unused|Tamaraw}} || {{tcname unused|Ugong}} || {{grey|Viring}} || {{grey|Weng}} || <center>{{grey|X}}<center> || {{grey|Yoyoy}} || {{grey|Zigzag}} ||
|-
!scope="row" | Auxiliary
||{{tcname unused|Abe}} ||{{tcname unused|Berto}} ||{{tcname unused|Charo}} ||{{tcname unused|Dado}} ||{{tcname unused|Estoy}} ||{{tcname unused|Felion}} ||{{tcname unused|Gening}} ||{{tcname unused|Herman}} ||{{tcname unused|Irma}} ||{{tcname unused|Jaime}} || || ||
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightgreen;"| 2028 (Pangkat III)
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
| {{tcname unused|Amuyao}} || {{grey|Butchoy}} || {{grey|Carina}} || {{grey|Dindo}} || {{grey|Edring}} || {{grey|Ferdie}} || {{grey|Gener}} || {{grey|Helen}} || {{grey|Igme}} || {{tcname unused|Josefa}} || {{tcname unused|Kidul}} || {{tcname unused|Lekep}} || {{grey|Marce}}
|-
| {{tcname unused|Nanolay}} || {{tcname unused|Onos}} || {{tcname unused|Puwok}} || {{grey|Querubin}} || {{grey|Romina}} || {{grey|Siony}} || {{grey|Tonyo}} || {{tcname unused|Upang}} || {{grey|Vicky}} || {{tcname unused|Warren}} || <center>{{grey|X}}<center> || {{grey|Yoyong}} || {{grey|Zosimo}}
|-
!scope="row" | Auxiliary
|{{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightyellow;"| 2029 (Pangkat IV)
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
| {{grey|Auring}} || {{grey|Bising}} || {{tcname unused|Chico}} || {{grey|Dante}} || {{tcname unused|Elias}} || {{grey|Fabian}} || {{grey|Gorio}} || {{grey|Huaning}} || {{grey|Isang}} || {{grey|Jacinto}} || {{grey|Kiko}} || {{grey|Lannie}} || {{tcname unused|Magyawan}}
|-
| {{tcname unused|Nilad}} || {{tcname unused|Omar}} || {{grey|Paolo}} || {{grey|Quedan}} || {{grey|Ramil}} || {{grey|Salome}} || {{tcname unused|Tala}} || {{tcname unused|Urbano}} || {{grey|Verbena}}
|| {{grey|Wilma}} || <center>{{grey|X}}<center> || {{tcname unused|Yasmin}} || {{grey|Zoraida}} ||
|-
!scope="row" | Auxiliary
|{{tcname unused|Alamid}} ||{{tcname unused|Bruno}} ||{{tcname unused|Conching}} ||{{tcname unused|Dolor}} ||{{tcname unused|Ernie}} ||{{tcname unused|Florante}} ||{{tcname unused|Gerardo}} ||{{tcname unused|Hernan}} ||{{tcname unused|Isko}} ||{{tcname unused|Jerome}} || || ||
|}
{|class="wikitable" style=font-size:100%"| '''Talaan ng mga nakalaang pangalan
|-
| rowspan="11"| '''Reserbang pangalan'''
|-
|{{tcname unused|PALOMA}} ||{{tcname unused|QUADRO}} ||{{tcname unused|RAPIDO}} ||{{tcname unused|ROLETA}} ||{{tcname unused|SIBAK}} ||{{tcname unused|SIBASIB}} ||{{tcname unused|TAGBANWA}} ||{{tcname unused|TALAHIB}} ||{{tcname unused|UBBENG}} ||{{tcname unused|WISIK}} |{{tcname unused|YANING}} || {{tcname unused|ZUMA}}
|}
==Mga bagyo na mapaminsala==
{|class="wikitable" style=font:size:100%
|'''Rango'''
|'''Bagyo'''
|'''Taon'''
|'''Rehiyon'''
|'''PHP'''
|'''USD'''
|-
| style="background-color:blueviolet;"|1 || Yolanda (Haiyan) || 2013 || Kabuuang Kabisayaan || 95.5 bilyon || $ 2.02 bilyon
|-
| style="background-color:purple;"|2 || Odette (Rai) || 2021 || Kabisayaan, Caraga || 51.8 bilyon || $ 1.2 bilyon
|-
| style="background-color:purple;"|3 || Pablo (Bopha) || 2012 || Rehiyon ng Dabaw || 43.2 bilyon || $ 1.06 bilyon
|-
| style="background-color:violet;"|4 || Glenda (Rammasun) || 2014 || Bikol, Calabarzon, K. Maynila || 38.6 bilyon || $ 771 milyon
|-
| style="background-color:blueviolet;"|5 || Ompong (Mangkhut) || 2018|| rowspan="2"| Rehiyon ng Lambak Cagayan, Ilokos || 33.9 bilyon || $ 627 milyon
|-
| style="background-color:orangered;"|6 || Pepeng (Parma) || 2009 || 27.3 bilyon || $ 581 milyon
|-
| style="background-color:orangered;"|7 || Ulysses (Vamco) || 2020 || Calabarzon, Gitnang Luzon || 20.2 bilyon || $ 418 milyon
|-
| style="background-color:blueviolet;"|8 || Rolly (Goni) || 2020 || Rehiyon ng Bikol, Calabarzon || 20 bilyon || $ 369 milyon
|-
| style="background-color:lightgreen;"|9 || Kristine (Trami) || 2024 || Hilagang, Luzon, Timog Luzon || 17.6 bilyon || $ 357 milyon
|-
| style="background-color:lightyellow;"|10 || Paeng (Nalgae) || 2022 || Rehiyon ng Bikol, Calabarzon || 17.5 bilyon || $ 265 milyon
|}
== Mga bagyo na maraming nasawi ==
{|class="wikitable" style=font:size:100%
|'''Rango'''
|'''Bagyo'''
|'''Taon'''
|'''Naitalang patay'''
|-
| 1 || '''Haiphong''' || 1881 || 20, 000
|-
| 2 || Yolanda (Haiyan) || 2013 || 6, 300
|-
| 3 || Uring (Thelma) || 1991 || 5, 100
|-
| 4 || Pablo (Bopha) || 2012 || 1, 901
|-
| 5 || Angela || 1867 || 1, 800
|-
| 6 || Winnie (2004) || 2004 || 1, 619
|-
| 7 || "Oktubre 1897 Bagyo" || 1897 || 1, 500
|-
| 8 || Nitang (Ike) || 1984 || 1, 363
|-
| 9 || Sendong (Washi) || 2011 || 1, 268
|-
| 10 || Trix || 1952 || 955
|}
===Mga pangalang isasalang sa bawat taon===
{{See|Pagpapangalan sa bagyo}}
{| class="wikitable sortable"
! Letra
! Total
! Pangalan
! Mga taon
|-
| A || 1 || {{tcname unused|Amuyao}} || ''2028''
|-
| B || 0 || --- || ---
|-
| C || 1 || {{tcname unused|Chico}} || ''2029''
|-
| D || 0 || --- || ---
|-
| E || 2 || {{tcname unused|Edring}}, {{tcname unused|Emil}}, {{tcname unused|Elias}} || ''2028'', ''2027'', ''2029''
|-
| F || 1 || {{tcname unused|Francisco}} || ''2026''
|-
| G || 1 || {{tcname unused|Gavino}} || ''2027''
|-
| H || 0 || --- || ---
|-
| I || 0 || --- || ---
|-
| J || 1 || {{tcname unused|Josefa}} || ''2028''
|-
| K || 1 || {{tcname unused|Kidul}}, {{tcname unused|Kiyapo}} || ''2028'', ''2026''
|-
| L || 1 || {{tcname unused|Lekep}} || ''2028''
|-
| M || 1 || {{tcname unused|Magyawan}} || ''2029''
|-
| N || 2 || {{tcname unused|Nanolay}}, {{tcname unused|Nilad}} || ''2028'', ''2029''
|-
| O || 2 || {{tcname unused|Onos}}, {{tcname unused|Omar}} || ''2028'', ''2029''
|-
| P || 2 || {{tcname unused|Pilandok}}, {{tcname unused|Puwok}} || ''2026'', ''2028''
|-
| Q || 0 || --- || ---
|-
| R || 0 || --- || ---
|-
| S || 0 || --- || ---
|-
| T || 2 || {{tcname unused|Tamaraw}}, {{tcname unused|Tala}} || ''2023'', ''2029''
|-
| U || 3 || {{tcname unused|Ugong}}, {{tcname unused|Umberto}}, {{tcname unused|Upang}}, {{tcname unused|Urbano}} || ''2023'', ''2022'', ''2024'', ''2029''
|-
| V || 1 || {{tcname unused|Venus}} || ''2026''
|-
| W || 2 || {{tcname unused|Waldo}}, {{tcname unused|Warren}} || ''2026'', ''2024''
|-
| Y || 1 || {{tcname unused|Yasmin}} || ''2025''
|-
| Z || 2 || {{tcname unused|Zigzag}}, {{tcname unused|Zeny}} || ---
|}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Pilipinas]]
[[Kategorya:Panahon]]
{{Usbong|Panahon|Kalikasan}}
nnwvb1nuqp4lshuyvio8cdh5cfem0lw
Elyson de Dios
0
269235
2204540
2192695
2026-04-23T22:09:45Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204540
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name =Elyson De Dios
| image =
| caption =
| birth_name = Elyson De Dios
| birth_date = {{birth date and age|1999|5|1}}
| birth_place = [[Lungsod ng Cebu]], [[Pilipinas]]
| nationality = [[Pilipino]]
| height = {{height|m=1.75}}
| occupation = [[Aktor]], [[modelo]]
| years_active = 2015-kasalukuyan
| alma_mater =
| website = {{Instagram|elysondedios}}
}}
'''Elyson de Dios''' (ipinanganak 1 Mayo 1999) ay isang Pilipinong artista na naging ''First Prince'' (Unang Prinsipe) sa ikaanim na ''season'' ng ''[[StarStruck]]'' na isang ''[[reality television]]'' na palabas.<ref>{{cite web |url=http://www.thesummitexpress.com/2015/12/winners-starstruck-2015-ultimate-male-female-survivors-named.html |title=WINNERS: StarStruck 2015 Ultimate Male and Female Survivors named |last1= |first1= |last2= |first2= |date=19 Disyembre 2015 |website=thesummitexpress.com |publisher=The Summit Express |access-date=17 Abril 2016 |quote=|language=Ingles}}</ref> Nang nagkaroon ng kontrata sa [[GMA Network]], lumabas siya sa ''[[Poor Señorita]]'' bilang si Edison Villon kasama ang kanyang kapareha na si [[Ayra Mariano]] noong 2016.<ref>{{cite web |url=http://www.gmanetwork.com/entertainment/gma/articles/2016-03-08/21949/Elyson-de-Dios-at-Ayra-Mariano-ready-na-makatrabaho-ang-kanilang-former-StarStruck-judge-na-si-Regine-Velasquez |title=Elyson de Dios at Ayra Mariano, ready na makatrabaho ang kanilang former 'StarStruck' judge na si Regine Velasquez |last1=Noguera |first1=Al Kendrick |last2= |first2= |date=8 Marso 2016 |website=GMANetwork.com |publisher=[[GMA Network]] |access-date=15 Abril 2016 |quote=}}</ref>
==Pilmograpiya==
===Telebisyon===
* 2025 – ''Sins of the Father'' bilang Noel Alcantara<ref>{{Cite web |last=Studios |first=ABS-CBN |title=Napapanahong ABS-CBN series na “Sins of the Father,” iikot sa kwento ng mga na-scam {{!}} ABS-CBN Entertainment |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2025/6/3/napapanahong-abs-cbn-series-na-sins-of-the-father-iikot-sa-kwento-ng-mga-na-scam-0152 |access-date=2026-01-05 |website=ABS-CBN |language=en-US}}</ref>
* 2025 – ''Incognito'' bilang Enzo<ref>{{Cite web |last=Bardinas |first=Mary Ann |title=“Incognito” delivers delightful ending for the Kontraks {{!}} ABS-CBN Entertainment |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2025/7/19/-incognito-delivers-delightful-ending-for-the-kontraks-1105 |access-date=2026-01-05 |website=ABS-CBN |language=en-US}}</ref>
* 2024 – ''High Street'' bilang Kurt
* 2023 – ''Nag-aapoy na Damdamin'' bilang PSSg Tommy Paras<ref>{{Cite web |last=Cruz |first=Liezel dela |title=The Making of Nag-Aapoy Na Damdamin: Cast and directors promise to paint love, lies and revenge like no other series {{!}} ABS-CBN Entertainment |url=https://www.abs-cbn.com/nagaapoynadamdamin/articles-videos/the-making-of-nag-aapoy-na-damdamin-cast-and-directors-promise-to-paint-love-lies-and-revenge-like-no-other-series-20198 |access-date=2026-01-05 |website=ABS-CBN |language=en-US}}</ref>
* 2023 – ''Love Bites Season 2: Wedding Booth'' bilang Arjay<ref>{{Cite web |date=2023-04-22 |title=New Season of "Love Bites" offers different stories of Love with ABS-CBN's Rising Stars |url=https://orangemagazine.ph/2023/new-season-of-love-bites-offers-different-stories-of-love-with-abs-cbns-rising-stars/ |access-date=2026-01-05 |website=Orange Magazine |language=en-US |archive-date=2023-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230425020713/https://orangemagazine.ph/2023/new-season-of-love-bites-offers-different-stories-of-love-with-abs-cbns-rising-stars/ |url-status=dead }}</ref>
* 2022 – ''Tara G''
* 2022 – ''The Goodbye Girl Episode 3'' bilang Royce<ref>{{Cite web |date=2022-02-01 |title=Angelica Panganiban, Loisa Andalio, Barbie Imperial, Maris Racal, and Elisse Joson explore why’s of heartbreak in “The Goodbye Girl” |url=https://orangemagazine.ph/2022/angelica-panganiban-loisa-andalio-barbie-imperial-maris-racal-and-elisse-joson-in-the-goodbye-girl/ |access-date=2026-01-05 |website=Orange Magazine |language=en-US |archive-date=2022-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220203104847/https://orangemagazine.ph/2022/angelica-panganiban-loisa-andalio-barbie-imperial-maris-racal-and-elisse-joson-in-the-goodbye-girl/ |url-status=dead }}</ref>
* 2022 – ''How to Move On in 30 Days'' bilang Lance
* 2022 – ''Dear God: Episode 6 Sammie and Jackie''
* 2021 – ''Huwag Kang Mangamba'' bilang Ryan
* 2021 – ''Maalaala Mo Kaya: Bible'' bilang kapatid ni Bert
* 2020 – ''Maalaala Mo Kaya: Kotse''
* 2020 – ''Ipaglaban Mo: Yes Sir''
* 2017 – ''D'Originals'' bilang Darren<ref>{{Cite web |title=StarStruck alumnus Elyson de Dios praised by Jaclyn Jose for his looks and star quality |url=https://www.pep.ph/news/66672/elyson-de-dios-praised-by-jaclyn-jose-for-his-looks-and-star-quality |access-date=2026-01-05 |website=PEP.ph |language=en}}</ref>
* 2017 – ''Karelasyon: Tukso'' bilang Benjo
* 2016 – ''Poor Señorita'' bilang Edison Villon<ref>{{Cite web |last=Times |first=The Manila |date=2016-03-26 |title=Regine Velasquez is the ‘Poor Señorita’ |url=https://www.manilatimes.net/2016/03/26/lifestyle-entertainment/show-times/regine-velasquez-is-the-poor-senorita/252225 |access-date=2026-01-05 |website=The Manila Times |language=en}}</ref>
* 2016 – ''Magpakailanman: My Missing Carrot Man'' bilang Tyson Destor
* 2016 – ''Maynila: My Classmate'' bilang Lucky
* 2016 – ''Dear Uge'' bilang Dondon
=== Pelikula ===
* 2025 – ''The Last Resort'' bilang Elias<ref>{{Cite web |last=Corporation |first=ABS-CBN |title=Karina and Aljon reunite in romance-thriller “The Last Resort” on iWant |url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2025/12/4/karina-and-aljon-reunite-in-romance-thriller-the-last-resort-on-iwant?lang=en |access-date=2026-01-05 |website=corporate.abs-cbn.com |language=en}}</ref>
* 2025 – ''Untold'' bilang Joshua
* 2023 – ''In His Mother's Eyes'' bilang Raz<ref>{{Cite web |last=Sabio |first=Nikka Avegail |title=Maricel Soriano and Roderick Paulate reunite in ‘In His Mother’s Eyes’ {{!}} ABS-CBN Entertainment |url=https://www.abs-cbn.com/2023/11/17/maricel-soriano-and-roderick-paulate-reunite-in-in-his-mother-s-eyes-2359 |access-date=2026-01-05 |website=ABS-CBN |language=en-US}}</ref>
=== Dihital na Plataporma ===
* 2025 – ''Till Debt Do Us Part'' bilang Emil<ref>{{Citation |title=Till Debt Do Us Part — starting Dec 18, exclusively on the BingoPlus App |url=https://www.youtube.com/shorts/_RkDjM7JdXA |access-date=2026-01-05}}</ref>
* 2025 – ''Ang Prinsesa at Ang Pooreza'' bilang Leeroy
* 2025 – ''Saving Sarah'' bilang Mike Santos<ref>{{Cite web |title=PULP MAGAZINE |url=https://pulpmagazine.com/article/1028 |access-date=2026-01-05 |website=pulpmagazine.com}}</ref>
=== Teatro ===
* 2020 – ''Tabing Ilog: The Musical'' bilang Fonzy<ref>{{Cite web |title=Former GMA-7 talent Elyson de Dios reveals why he chose to transfer to ABS-CBN |url=https://www.pep.ph/news/local/149871/former-gma-7-talent-elyson-de-dios-reveals-why-he-chose-to-transfer-to-abs-cbn-a724-20200306 |access-date=2026-01-16 |website=PEP.ph |language=en}}</ref>
==Sanggunian==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:de Dios, Elyson}}
[[Kategorya:Ipinanganak noong 1999]]
[[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas]]
ieo6qudjouaxo2y8mjq3oi7a0phyda6
Dominic Roque
0
280807
2204507
2034064
2026-04-23T18:14:28Z
Mzhedrok
159886
Inalis ko ang “na” sa bilang at ginamit ang “-ng” sa “premyo” upang maging wasto ang pagkakaugnay ng mga salita.
2204507
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Dominic Roque
| image = Dominic Roque 12-22-16.jpg
| caption = Si Roque noong December 22, 2016
| birth_name = Dominic Karl Manalo Roque
| birth_date = {{Birth date and age|1990|7|20}}
| birth_place = [[Lungsod ng Cavite]], [[Cavite]], [[Pilipinas]]
| nationality = Pilipino
| other_names =
| occupation = Aktor, modelo
| known_for = [[Aryana|Hubert Francisco]]
| years_active = 2010–kasalukuyan
| agent = [[Star Magic]] (2010–kasalukuyan)
| alma_mater = De La Salle–College of Saint Benilde
| height = {{height|m=1.75}}
| family = Anthony Roque (kapatid)<br>[[Arny Ross]] (pinsan) <br> Mariah Roque
| partner = [[Bea Alonzo]] (2023; engaged)
| website = {{Instagram|dominicroque}}
}}
Si '''Dominic Karl Manalo Roque''' (ipinanganak noong Hulyo 20, 1990 sa [[Lungsod ng Cavite]], [[Cavite]], [[Pilipinas]]), tanyag bilang '''Dominic Roque''' ay isang artista at modelo sa Pilipinas. Kilala siya sa kaniyang pagganap sa [[Aryana]] bilang Hubert, at sa pelikulang [[Pagpag: Siyam na Buhay]] bilang si Rico.
== Maagang pamumuhay at Edukasyon ==
Si Dominic Karl Manalo Roque o Dominic Roque ay tubong [[Tagalog]], isinilang at nagmula sa Lungsod ng Cavite, Cavite. Siya ay anak ng isang businessman at presidente ng kumpanya. Siya ay pamangkin ng aktres na si Beth Tamayo. Si Roque ay nag-aral ng High School sa [[Imus]] Institute. Noong 2007 ay nagsimula siya ng kolehiyo sa [[De La Salle - College ng Saint Benilde]] sa kursong Turismo.
== Pag-momodelo ==
Bago pumasok sa pag-arte, siya ay isa sa mga modelo ng Cosmopolitan simula noong 2008.
== Pag arte ==
Noong 2010, si Dominic ay isinalang sa isang onscreen sa sa soap opera na [[Habang May Buhay]], bilang Mark. At ang sumunod niyang proyekto ay ang kanyang unang pag-arte bilang ''major lead'' sa isang pantasya-drama na [[Aryana]] katambal si [[Ella Cruz]] at kasama si Michelle Vito.
Habang nag-''tataping'' sa isang serye, siya ay dumalo sa mga ''guesting'' sa [[Bandila]] at sa ''morning talk show'' na [[Kris TV]], kung saan napag-usapan ang isyu kay [[Kathryn Bernardo]].
Pagkatapos nang Aryana noong ika Enero 2013, siya ay pumirma sa pangalawang ''major role'' ng ''noon-time'' serye na [[May Isang Pangarap]], ginampanan niya ang papel ng arroganteng Alvin. Siya ay ipinares kay Erin Ocampo.
Noong Hunyo 2013, si Roque ay naging parte ng [[Pagpag: Siyam na Buhay]] sa MMFF ''entry'' ng 2013. Kasama niya sa pelikula sina [[Daniel Padilla]], [[Kathryn Bernardo]], [[Miles Ocampo]], [[Michelle Vito]], [[CJ Navato]] at iba pa.
Noong Disyembre 25, 2016, gumanap siya bilang si Fabian aa ''Horror-thriller'', pelikulang Seklusyon na kabilang sa entry nang 2016 Metro Manila Film Festival. Ang pelikula ay nakatanggap ng 8 premyo, ang pinakamataas na bilang ng premyong nakamit ng isang pelikula sa kompetisyon.
==Pilmograpiya==
===Telebisyon===
{| border="2" cellpadding="5" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;"
|-bgcolor="#75B2DD" align="center"
! Taon !! Pamagat !! Ginampanan !! Network
|-
| 2019 || ''[[Pamilya Ko]]'' || David Lardizabal || rowspan=25| [[ABS-CBN (kalambatang pantelebisyon)|ABS-CBN]]
|-
| 2018 || ''[[La Luna Sangre]]'' || Jill Imperial
|-
| rowspan=2|2017 || ''[[Ang Probinsyano (seryeng pantelebisyon) | FPJ's Ang Probinsyano]]'' || Christian Clemente
|-
| ''[[Langit Lupa]]'' || Luis
|-
| rowspan=3|2016 || ''[[Maalaala Mo Kaya | Maalaala Mo Kaya: Silver Medal]]'' || Gino
|-
| ''[[Ipaglaban Mo! | Ipaglaban Mo: Lola]]'' || Pong
|-
| ''[[Umagang Kay Ganda]]'' || Kanyang sarili/Host
|-
| rowspan=3|2015 || ''[[Pangako Sa 'Yo (seryeng pantelebisyon ng 2015)|Pangako Sa 'Yo]]'' || Mark Delgado
|-
| ''[[Home Sweetie Home]]'' || Warren
|-
|''[[Kapamilya Deal or No Deal]] ||Lucky Star (Batch 1)
|-
| rowspan=6|2014 || ''[[Wansapanataym| Wansapanataym: My App #Boyfie]] || Melvin
|-
| ''[[Ipaglaban Mo!|Ipaglaban Mo: Akin Ang Asawa Ko]]'' || Archie
|-
| ''[[Sana Bukas pa ang Kahapon]]'' || Teen Leo Romero
|-
| ''[[Moon of Desire]]'' || Vince Regalado
|-
| ''[[Maalaala Mo Kaya| Maalaala Mo Kaya: Bahay]]'' || Luman
|-
| ''[[Luv U]]'' || Joel Velasquez
|-
| rowspan=6|2013 || ''[[Maalaala Mo Kaya| Maalaala Mo Kaya: Singsing]]'' || batang Roger Canlas
|-
| ''[[It's Showtime]]'' || Kanyang sarili/Special Guest
|-
| ''[[Kris TV]]'' || Kanyang sarili/Guest
|-
| ''[[Bandila]]'' || Himself/Special Guest
|-
| ''[[Wansapanataym| Wansapanataym: Flores de Yayo]]'' || Carlo
|-
| ''[[May Isang Pangarap]]'' || Alvin Francisco
|-
| 2012-2013 || ''[[Aryana]]'' || Hubert Francisco
|-
| 2010 || ''[[Habang May Buhay]]'' || Mark Alcantara
|-
|}
===Pelikula===
{| class="wikitable sortable"
|+
|-
! Taon
! Pamagat
! Ginampanan
! Produksyon
|-
| 2013
| ''[[Pagpag: Siyam na Buhay]]''
| Rico
| [[Star Cinema]] <br> [[Regal Films]]
|-
| 2015
| ''[[Crazy Beautiful You]]''
| Male Car Racer
| Star Cinema
|-
| 2016
| ''[[Seklusyon]]''
| Fabian
| [[Reality Entertainment]]
|-
| rowspan=2|2017
| ''[[My Ex and Whys]]''
| Jaguar Martinez
| Star Cinema
|-
| ''Spirit of the Glass 2: The Haunted''
| Vince
| [[OctoArts Films]], T-Rex Entertainment Productions
|}
== Panlabas na kawing ==
* {{IMDb name|5063596}}
{{DEFAULTSORT:Roque, Dominic}}
[[Kategorya:Ipinanganak noong 1990]]
[[Kategorya:Mga Pilipino]]
[[Kategorya:Mga Tagalog]]
[[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Mga personalidad sa telebisyon]]
[[Kategorya:Star Magic]]
[[Kategorya:Mga lalaking modelo sa Pilipinas]]
r2oy7u7cpqfgxxo0y2qnkai7qm8rl5e
Usapang kategorya:Mga siyentipiko
15
281597
2204470
2203997
2026-04-23T13:39:06Z
ListeriaBot
79921
Wikidata list updated [V2]
2204470
wikitext
text/x-wiki
== Wala pang artikulo ==
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?linkcount WHERE {
?item wdt:P106 ?occupation.
?occupation wdt:P279* wd:Q864503.
?item wikibase:sitelinks ?linkcount .
}
GROUP BY ?item ?linkcount
ORDER BY DESC(?linkcount)
LIMIT 200
|columns=number,item,label:Article,P569,P570,P101,P18
|section=
|min_section=
|sort=
|links=red_only
|thumb=128
|autolist=fallback
|summary=itemnumber
}}
{| class='wikitable sortable'
! number
! item
! Article
! petsa ng kapanangakan
! petsa ng kamatayan
! field of work
! larawan
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[:d:Q144535|Q144535]]
| [[Herbert Spencer]]
| 1820-04-27<br/>1824-04-27<br/>1820-04-28
| 1903-12-08
| [[botanika]]
| [[Talaksan:Herbert Spencer.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[:d:Q11826|Q11826]]
| [[Al-Biruni]]
| 973-09-04
| 1048-12-09
| [[pisika]]<br/>[[matematika]]<br/>[[astronomiya]]<br/>[[likas na agham]]<br/>[[kasaysayan]]<br/>[[chronology]]<br/>[[laborer]]<br/>[[Indology]]<br/>[[agham pandaigdig]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[pilosopiya]]<br/>[[kartograpiya]]<br/>[[Antropolohiya|agham-tao]]<br/>[[astrolohiya]]<br/>[[kimika]]<br/>[[medisina]]<br/>[[sikolohiya]]<br/>[[teolohiya]]<br/>[[parmakolohiya]]<br/>[[history of religions]]<br/>[[mineralohiya]]
| [[Talaksan:Al-Biruni Portrait.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[:d:Q185007|Q185007]]
| [[Rita Levi-Montalcini]]
| 1909-04-22
| 2012-12-30
| [[neurobiology]]
| [[Talaksan:Rita Levi-Montalcini (1986).png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[:d:Q7487|Q7487]]
| [[Dorothy Hodgkin]]
| 1910-05-12
| 1994-07-29
| [[X-ray crystallography]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[kimika]]<br/>[[kristalograpiya]]
| [[Talaksan:Professor Dorothy Hodgkin.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[:d:Q160362|Q160362]]
| [[Theophrastus]]
| -371
| -287
| [[botanika]]
| [[Talaksan:Teofrasto Orto botanico head.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 6
| [[:d:Q102034|Q102034]]
| [[Ronald Ross]]
| 1857-05-13
| 1932-09-16
| [[parasitolohiya]]<br/>[[epidemiyolohiya]]
| [[Talaksan:Ronald Ross.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 7
| [[:d:Q60059|Q60059]]
| [[Albertus Magnus]]
| 1200
| 1280-11-15
| [[pilosopiya]]
| [[Talaksan:Tommaso da modena, ritratti di domenicani (vescovo) 1352 150cm, treviso, ex convento di san niccolò, sala del capitolo.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 8
| [[:d:Q78496|Q78496]]
| [[Konrad Lorenz]]
| 1903-11-07
| 1989-02-27
| [[etolohiya]]<br/>[[pilosopiya]]
| [[Talaksan:Konrad Lorenz.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 9
| [[:d:Q462843|Q462843]]
| [[Tu Youyou]]
| 1930-12-30
|
| [[parmakolohiya]]<br/>[[tradisyonal na panggagamot na Tsino]]
| [[Talaksan:D810 4987 Tu Youyou, medicine (22945001843) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 10
| [[:d:Q229264|Q229264]]
| [[Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon]]
| 1707-09-07
| 1788-04-15
| [[biyolohiya]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[heolohiya]]<br/>[[political arithmetic]]
| [[Talaksan:Georges-Louis Leclerc de Buffon.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 11
| [[:d:Q199654|Q199654]]
| [[Barbara McClintock]]
| 1902-06-16
| 1992-09-02
| [[henetika]]<br/>[[cytogenetics]]
| [[Talaksan:Barbara McClintock (1902-1992) shown in her laboratory in 1947.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 12
| [[:d:Q25820|Q25820]]
| [[Thomas Young]]
| 1773-06-13
| 1829-05-10
| [[pisika]]<br/>[[mekanika]]<br/>[[lingguwistika]]<br/>[[agham ng mga materyal]]
| [[Talaksan:Thomas Young by Briggs.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 13
| [[:d:Q173441|Q173441]]
| [[Abu Abdullah Muhammad al-Idrisi al-Qurtubi al-Hasani as-Sabti]]
| 1110
| 1166<br/>1165
| [[kartograpiya]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[paglalakbay]]
| [[Talaksan:Estatua de Al-Idrisi en Ceuta.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 14
| [[:d:Q70554|Q70554]]
| [[Emil Fischer]]
| 1852-10-09
| 1919-07-15
| [[kimika]]
| [[Talaksan:Hermann Emil Fischer. Photograph by Atelier Victoria, 1895. Wellcome V0027668 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 15
| [[:d:Q7426|Q7426]]
| [[Ada Yonath]]
| 1939-06-22
|
| [[kristalograpiya]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[biyolohiyang molekular]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[ribosoma]]<br/>[[biyolohiyang estruktural]]
| [[Talaksan:Ada E. Yonath.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 16
| [[:d:Q213195|Q213195]]
| [[B. F. Skinner]]
| 1904-03-20
| 1990-08-18
| [[sikolohiya]]<br/>[[behavioral analytics]]
| [[Talaksan:B.F. Skinner at Harvard circa 1950 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 17
| [[:d:Q204733|Q204733]]
| [[Gerty Cori]]
| 1896-08-15
| 1957-10-26
| [[biyokimika]]<br/>[[medisina]]
| [[Talaksan:Gerty Theresa Cori.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 18
| [[:d:Q151564|Q151564]]
| [[Frederick Sanger]]
| 1918-08-13
| 2013-11-19
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:Frederick Sanger2.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 19
| [[:d:Q84405|Q84405]]
| [[Karl Landsteiner]]
| 1868-06-14
| 1943-06-26
| [[kimika]]
| [[Talaksan:Karl Landsteiner nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 20
| [[:d:Q35703|Q35703]]
| [[Gertrude B. Elion]]
| 1918-01-23
| 1999-02-21
| [[parmakolohiya]]<br/>[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Gertrude Elion (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 21
| [[:d:Q318750|Q318750]]
| [[Stephen Hillenburg]]
| 1961-08-21
| 2018-11-26
| [[biyolohiyang pandagat]]<br/>[[animasyon]]<br/>[[komiks]]
| [[Talaksan:Stephen Hillenburg by Carlos Cazurro.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 22
| [[:d:Q214565|Q214565]]
| [[Beatrix Potter]]
| 1866-07-28
| 1943-12-22
|
| [[Talaksan:Beatrix Potter by King cropped.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 23
| [[:d:Q107402|Q107402]]
| [[Rosalyn Sussman Yalow]]
| 1921-07-19
| 2011-05-30
| [[biyopisika]]
| [[Talaksan:Rosalyn Yalow.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 24
| [[:d:Q185777|Q185777]]
| [[Alexis Carrel]]
| 1873-06-28
| 1944-11-05
| [[Pag-oopera|pagtistis]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[pathophysiology]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[vascular surgery]]
| [[Talaksan:Alexis Carrel 1912.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 25
| [[:d:Q60024|Q60024]]
| [[Hermann von Helmholtz]]
| 1821-08-31
| 1894-09-08
| [[pisika]]<br/>[[medisina]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[sikolohiya]]
| [[Talaksan:Hermann von Helmholtz.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 26
| [[:d:Q103844|Q103844]]
| [[Françoise Barré-Sinoussi.]]
| 1947-07-30
|
| [[birolohiya]]
| [[Talaksan:Françoise Barré-Sinoussi-press conference Dec 06th, 2008-1.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 27
| [[:d:Q180468|Q180468]]
| [[Albert von Szent-Györgyi Nagyrápolt]]
| 1893-09-16
| 1986-10-22
| [[biyokimika]]<br/>[[pisyolohiya]]
| [[Talaksan:Albert Szent-Györgyi.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 28
| [[:d:Q200136|Q200136]]
| [[Linda B. Buck]]
| 1947-01-29
|
| [[biyolohiya]]<br/>[[neurosiyensiya]]
| [[Talaksan:Linda Buck 2015 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 29
| [[:d:Q154824|Q154824]]
| [[Norman Borlaug]]
| 1914-03-25
| 2009-09-12
| [[agronomiya]]
| [[Talaksan:Norman Borlaug.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 30
| [[:d:Q17280087|Q17280087]]
| [[Emmanuelle Charpentier]]
| 1968-12-11
|
| [[mikrobiyolohiya]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[henetika]]
| [[Talaksan:Emmanuelle Charpentier.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 31
| [[:d:Q102804|Q102804]]
| [[Henri Moissan]]
| 1852-09-28
| 1907-02-20
| [[kimika]]
| [[Talaksan:Henri Moissan.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 32
| [[:d:Q177681|Q177681]]
| [[Thomas Hunt Morgan]]
| 1866-09-25
| 1945-12-04
| [[henetika]]
| [[Talaksan:Thomas Hunt Morgan.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 33
| [[:d:Q150630|Q150630]]
| [[Camillo Golgi]]
| 1843-07-07
| 1926-01-21
| [[malarya]]<br/>[[medisina]]<br/>[[histolohiya]]<br/>[[anatomiya]]<br/>[[patolohiya]]<br/>[[agham]]
| [[Talaksan:Camillo Golgi nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 34
| [[:d:Q43917|Q43917]]
| [[Eduard Buchner]]
| 1860-05-20
| 1917-08-13
| [[kimika]]<br/>[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Eduardbuchner.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 35
| [[:d:Q80905|Q80905]]
| [[Donald Arthur Glaser]]
| 1926-09-21
| 2013-02-28
| [[pisika]]
| [[Talaksan:Donald Glaser.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 36
| [[:d:Q26321|Q26321]]
| [[Elizabeth Blackburn]]
| 1948-11-26
|
| [[biyolohiya]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[cytogenetics]]
| [[Talaksan:Elizabeth Blackburn CHF Heritage Day 2012 Rush 001.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 37
| [[:d:Q26322|Q26322]]
| [[Carol Greider]]
| 1961-04-15
|
| [[biyolohiyang molekular]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[henetika]]
| [[Talaksan:GREIDER Carol 2014 - Less vignetting.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 38
| [[:d:Q153159|Q153159]]
| [[Elias Lönnrot]]
| 1802-04-09
| 1884-03-19
| [[lingguwistika]]<br/>[[etnograpiya]]<br/>[[botanika]]<br/>[[medisina]]<br/>[[pilolohiya]]<br/>[[collecting]]<br/>[[panitikan]]
| [[Talaksan:Elias Lönnrot portrait.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 39
| [[:d:Q180350|Q180350]]
| [[Frederick Banting]]
| 1891-11-14
| 1941-02-21
| [[pisyolohiya]]<br/>[[parmakolohiya]]
| [[Talaksan:Fredrick banting.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 40
| [[:d:Q234224|Q234224]]
| [[Dian Fossey]]
| 1932-01-16
| 1985-12-26
| [[etolohiya]]
| [[Talaksan:Dian Fossey sitting, Santa Barbara News-Press 1981-05-06 25.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 41
| [[:d:Q14279|Q14279]]
| [[Giovanni Domenico Cassini]]
| 1625-06-08
| 1712-09-14
| [[astronomiya]]
| [[Talaksan:Giovanni Domenico Cassini.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 42
| [[:d:Q4273363|Q4273363]]
| [[Frances Arnold]]
| 1956-07-25
|
| [[inhinyeriyang pangkimika]]<br/>[[biocatalysis]]<br/>[[protein engineering]]<br/>[[synthetic biology]]
| [[Talaksan:Frances Arnold in 2021 at Caltech 01 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 43
| [[:d:Q15118973|Q15118973]]
| [[Aziz Sancar]]
| 1946-09-08
|
| [[DNA repair]]<br/>[[Siklo ng selula|cell cycle]]<br/>[[circadian rhythm]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[biyolohiyang molekular]]<br/>[[DNA]]
| [[Talaksan:Aziz Sancar 0060.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 44
| [[:d:Q107462|Q107462]]
| [[Har Gobind Khorana]]
| 1922-01-09
| 2011-11-09
| [[biyolohiyang molekular]]
| [[Talaksan:Har Gobind Khorana.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 45
| [[:d:Q231402|Q231402]]
| [[Jacques Monod]]
| 1910-02-09
| 1976-05-31
| [[biyolohiya]]<br/>[[kontrasepsiyon]]
| [[Talaksan:Jacques Monod 1971.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 46
| [[:d:Q189488|Q189488]]
| [[Willem Einthoven]]
| 1860-05-21
| 1927-09-29
| [[pisyolohiya]]
| [[Talaksan:Portrait of W. (Willem) Einthoven, professor of Physiology and Histology at Leiden University Icones 332.tiff|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 47
| [[:d:Q60061|Q60061]]
| [[Venkatraman Ramakrishnan]]
| 1952
|
| [[biyokimika]]<br/>[[computational biology]]<br/>[[biyolohiyang molekular]]
| [[Talaksan:Venki Ramakrishnan.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 48
| [[:d:Q189006|Q189006]]
| [[Charles Louis Alphonse Laveran]]
| 1845-06-18
| 1922-05-18
| [[malarya]]<br/>[[medisina]]
| [[Talaksan:Charles Laveran nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 49
| [[:d:Q104913|Q104913]]
| [[Robert Edwards]]
| 1925-09-27
| 2013-04-10
| [[reproductive medicine]]
| [[Talaksan:Robert Geoffrey Edwards (2010).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 50
| [[:d:Q8056214|Q8056214]]
| [[Yoshinori Ohsumi]]
| 1945-02-09
|
| [[biyolohiyang molekular]]<br/>[[autophagy]]
| [[Talaksan:Nobel Laureates 7428 (30679389523) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 51
| [[:d:Q191026|Q191026]]
| [[Francis Galton]]
| 1822-02-16
| 1911-01-17
| [[Teorya ng probabilidad|probability theory]]<br/>[[Antropolohiya|agham-tao]]
| [[Talaksan:Sir Francis Galton, 1890s.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 52
| [[:d:Q16196017|Q16196017]]
| [[Tedros Adhanom Ghebreyesus]]
| 1965-03-03
|
| [[community health]]<br/>[[kalusugang pampubliko]]<br/>[[international organization]]<br/>[[Pangangalagang pangkalusugan]]<br/>[[health administration]]<br/>[[mikrobiyolohiya]]<br/>[[politika]]<br/>[[Patakarang panlabas]]
| [[Talaksan:Tedros Adhanom Ghebreyesus 2023.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 53
| [[:d:Q214851|Q214851]]
| [[Charles Richet]]
| 1850-08-26
| 1935-12-04
| [[medisina]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[allergology]]<br/>[[anapilaksis]]<br/>[[human physiology]]<br/>[[sikolohiya]]<br/>[[Esperanto]]<br/>[[ewhenesya]]<br/>[[Parasikolohiya]]<br/>[[creative and professional writing]]<br/>[[Tuluyan]]<br/>[[Drama]]
| [[Talaksan:Charles Robert Richet nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 54
| [[:d:Q6796222|Q6796222]]
| [[May-Britt Moser]]
| 1963-01-04
|
| [[neurosiyensiya]]<br/>[[grid neuron]]
| [[Talaksan:May-Britt Moser (20902423978) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 55
| [[:d:Q232308|Q232308]]
| [[Selman Abraham Waksman]]
| 1888-07-22
| 1973-08-16
| [[biyokimika]]<br/>[[mikrobiyolohiya]]
| [[Talaksan:Selman Waksman NYWTS.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 56
| [[:d:Q316371|Q316371]]
| [[Vladimir Vernadsky]]
| 1863-02-28
| 1945-01-06
| [[heolohiya]]<br/>[[kristalograpiya]]<br/>[[mineralohiya]]<br/>[[geochemistry]]<br/>[[radiogeology]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[biogeochemistry]]<br/>[[pilosopiya]]<br/>[[history of geology]]
| [[Talaksan:1934-V I Vernadsky.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 57
| [[:d:Q234463|Q234463]]
| [[Sydney Brenner]]
| 1927-01-13
| 2019-04-05
| [[biyolohiya]]
| [[Talaksan:Sydney Brenner OIST 2008 (33208371153) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 58
| [[:d:Q189564|Q189564]]
| [[Pierre Teilhard de Chardin]]
| 1881-05-01
| 1955-04-10
| [[pilosopiya]]<br/>[[teolohiya]]<br/>[[pastoral care]]<br/>[[Antropolohiya|agham-tao]]<br/>[[philosophical anthropology]]<br/>[[Christian philosophy]]<br/>[[heolohiya]]
| [[Talaksan:TeilhardP 1955.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 59
| [[:d:Q5327|Q5327]]
| [[Adolf Butenandt]]
| 1903-03-24
| 1995-01-18
| [[biyokimika]]<br/>[[kimikang organiko]]
| [[Talaksan:Bad Schachen Porträt; Adolf Butenandt - W134Nr.020182c - Willy Pragher (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 60
| [[:d:Q106399|Q106399]]
| [[John Howard Northrop]]
| 1891-07-05
| 1987-05-27
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:John Howard Northrop.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 61
| [[:d:Q55008046|Q55008046]]
| [[Albert I of Belgium]]
| 1875-04-08
| 1934-02-17
|
| [[Talaksan:Albert I Koning der Belgen.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 62
| [[:d:Q125057|Q125057]]
| [[Richard Francis Burton]]
| 1821-03-19
| 1890-10-20
|
| [[Talaksan:Richard Francis Burton by Rischgitz, 1864.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 63
| [[:d:Q211029|Q211029]]
| [[Edward O. Wilson]]
| 1929-06-10
| 2021-12-26
| [[myrmecology]]<br/>[[sociobiology]]<br/>[[natural science]]<br/>[[soolohiya]]<br/>[[entomolohiya]]<br/>[[Saribuhay|biodiversity]]<br/>[[animal ecology]]
| [[Talaksan:Edward O. Wilson, 2003 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 64
| [[:d:Q76727|Q76727]]
| [[Ernst Jünger]]
| 1895-03-29
| 1998-02-17
| [[pilosopiya]]<br/>[[Panitikang Aleman]]<br/>[[entomolohiya]]
| [[Talaksan:Ernst Jünger vers 1920 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 65
| [[:d:Q296047|Q296047]]
| [[Sam Harris]]
| 1967-04-09
|
| [[neurosiyensiya]]<br/>[[moralidad]]<br/>[[etika]]<br/>[[mindfulness]]<br/>[[pilosopiya]]<br/>[[creative and professional writing]]<br/>[[criticism of religion]]<br/>[[Blog]]<br/>[[podcast show]]<br/>[[Meditasyon|pagninilay]]
| [[Talaksan:Sam Harris 2016 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 66
| [[:d:Q154782|Q154782]]
| [[Adelbert von Chamisso]]
| 1781-01-30
| 1838-08-21
| [[botanika]]<br/>[[soolohiya]]
| [[Talaksan:Chamisso Adelbert von 1781-1838.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 67
| [[:d:Q213504|Q213504]]
| [[Charles Scott Sherrington]]
| 1857-11-27
| 1952-03-04
| [[neurobiology]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[histolohiya]]<br/>[[bakteryolohiya]]<br/>[[patolohiya]]
| [[Talaksan:Prof. Charles Scott Sherrington.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 68
| [[:d:Q75847|Q75847]]
| [[Harald zur Hausen]]
| 1936-03-11
| 2023-05-29
| [[birolohiya]]
| [[Talaksan:Harald zur Hausen 01.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 69
| [[:d:Q211787|Q211787]]
| [[Jules Bordet]]
| 1870-06-13
| 1961-04-06
| [[mikrobiyolohiya]]<br/>[[medisina]]<br/>[[bakteryolohiya]]<br/>[[immunology]]
| [[Talaksan:Jules Bordet nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 70
| [[:d:Q77174|Q77174]]
| [[Christiane Nüsslein-Volhard]]
| 1942-10-20
|
| [[biyolohiya]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[genetic research]]<br/>[[developmental biology]]<br/>[[embriyolohiya]]
| [[Talaksan:Christiane Nüsslein-Volhard mg 4372 cropped.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 71
| [[:d:Q49347|Q49347]]
| [[Melvin Calvin]]
| 1911-04-08
| 1997-01-08
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:Melvin Calvin.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 72
| [[:d:Q57192|Q57192]]
| [[Gerhard Domagk]]
| 1895-10-30
| 1964-04-24
| [[patolohiya]]
| [[Talaksan:Gerhard Domagk nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 73
| [[:d:Q58575|Q58575]]
| [[Friedrich Wöhler]]
| 1800-07-31
| 1882-09-23
| [[kimika]]
| [[Talaksan:Friedrich Wöhler Litho.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 74
| [[:d:Q157224|Q157224]]
| [[Kary Mullis]]
| 1944-12-28
| 2019-08-07
| [[biyolohiyang molekular]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[kimika]]
| [[Talaksan:Kary Mullis.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 75
| [[:d:Q88608397|Q88608397]]
| [[Katalin Karikó]]
| 1955-01-17
|
| [[messenger RNA]]<br/>[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Katalin Karikó at the United States Embassy Sweden, 2023 Nobel Reception (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 76
| [[:d:Q12973|Q12973]]
| [[Leopold III of Belgium]]
| 1901-11-03
| 1983-09-25
|
| [[Talaksan:Leopold III (1934).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 77
| [[:d:Q157056|Q157056]]
| [[Samuel Hahnemann]]
| 1755-04-10
| 1843-07-02
| [[homeopatiya]]
| [[Talaksan:Samuel Hahnemann 1841.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 78
| [[:d:Q233965|Q233965]]
| [[Charles Nicolle]]
| 1866-09-21
| 1936-02-28
| [[bakteryolohiya]]
| [[Talaksan:Charles Jules Henri Nicolle. Photograph. Wellcome V0026919.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 79
| [[:d:Q170342|Q170342]]
| [[Svante Pääbo]]
| 1955-04-20
|
| [[paleogenetics]]<br/>[[evolutionary anthropology]]<br/>[[human evolutionary genetics]]<br/>[[henetika]]<br/>[[Biyolohiyang ebolutiba|ebolusyonaryong biyolohiya]]<br/>[[evolutionary genetics]]
| [[Talaksan:Professor Svante Paabo ForMemRS (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 80
| [[:d:Q115490|Q115490]]
| [[Tadeusz Reichstein]]
| 1897-07-08
| 1996-08-01
|
| [[Talaksan:Thadeus Reichstein ETH-Bib Portr 10137.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 81
| [[:d:Q78478|Q78478]]
| [[Robert Bárány]]
| 1876-04-22
| 1936-04-08
| [[otolaryngology]]
| [[Talaksan:Robert Bárány av Lars Emil Finn.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 82
| [[:d:Q170676|Q170676]]
| [[Roger D. Kornberg]]
| 1947-04-24
|
| [[biyolohiyang estruktural]]<br/>[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Roger Kornberg April 2016.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 83
| [[:d:Q234590|Q234590]]
| [[Christian de Duve]]
| 1917-10-02
| 2013-05-04
| [[biyolohiyang pangselula]]<br/>[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Christian de Duve.tif|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 84
| [[:d:Q218311|Q218311]]
| [[François Jacob]]
| 1920-06-17
| 2013-04-20
| [[mikrobiyolohiya]]
| [[Talaksan:François Jacob nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 85
| [[:d:Q7442|Q7442]]
| [[Carolyn Bertozzi]]
| 1966-10-10
|
| [[kimika]]<br/>[[glycobiology]]
| [[Talaksan:Carolyn Bertozzi IMG 9384.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 86
| [[:d:Q102379|Q102379]]
| [[Paul Berg]]
| 1926-06-30
| 2023-02-15
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:Paul Berg in 1980.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 87
| [[:d:Q189803|Q189803]]
| [[Arthur Harden]]
| 1865-10-12
| 1940-06-17
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:ArthurHarden.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 88
| [[:d:Q76600|Q76600]]
| [[Manfred Eigen]]
| 1927-05-09
| 2019-02-06
| [[biyopisika]]
| [[Talaksan:Eigen,Manfred 1996 Göttingen.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 89
| [[:d:Q105830|Q105830]]
| [[Baruch Samuel Blumberg]]
| 1925-07-28
| 2011-04-05
| [[birolohiya]]
| [[Talaksan:Baruch Samuel Blumberg by Tom Trower (NASA) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 90
| [[:d:Q155764|Q155764]]
| [[Robert Brown]]
| 1773-12-21
| 1858-06-10
| [[botanika]]<br/>[[pisyolohiya ng halaman]]<br/>[[:Kategorya:Lumot]]<br/>[[mikroskopiya]]
| [[Talaksan:Robert brown botaniker.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 91
| [[:d:Q104607|Q104607]]
| [[Andrew Huxley]]
| 1917-11-22
| 2012-05-30
| [[pisyolohiya]]
| [[Talaksan:Andrew Fielding Huxley nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 92
| [[:d:Q137106|Q137106]]
| [[Howard Florey]]
| 1898-09-24
| 1968-02-21
|
| [[Talaksan:Howard Walter Florey 1945.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 93
| [[:d:Q155375|Q155375]]
| [[Archibald Hill]]
| 1886-09-26
| 1977-06-03
| [[pisyolohiya]]
| [[Talaksan:Archibald Vivian Hill.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 94
| [[:d:Q202136|Q202136]]
| [[Barry Marshall]]
| 1951-09-30
|
| [[mikrobiyolohiya]]
| [[Talaksan:Barry J Marshall.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 95
| [[:d:Q232024|Q232024]]
| [[John James Rickard Macleod]]
| 1876-09-06
| 1935-03-16
| [[pisyolohiya]]<br/>[[medisina]]
| [[Talaksan:J.J.R. Macleod ca. 1928.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 96
| [[:d:Q59478|Q59478]]
| [[George Gamow]]
| 1904-03-04
| 1968-08-19
| [[Pisikang teoretikal|theoretical physics]]<br/>[[astropisika]]<br/>[[pisikang nuklear]]<br/>[[physical cosmology]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[literary activity]]<br/>[[scientific non-fiction literature]]<br/>[[popular science literature]]<br/>[[children's and young adult literature]]
| [[Talaksan:Bragg lab1 1930 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 97
| [[:d:Q73093|Q73093]]
| [[Paul Karrer]]
| 1889-04-21
| 1971-06-18
| [[kimikang organiko]]
| [[Talaksan:UAZ DOK.005.059 Karrer.tif|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 98
| [[:d:Q157239|Q157239]]
| [[Artturi Ilmari Virtanen]]
| 1895-01-15
| 1973-11-11
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:A-I-Virtanen-portrait.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 99
| [[:d:Q158749|Q158749]]
| [[Albert François Lebrun]]
| 1871-08-29
| 1950-03-06
| [[politika]]
| [[Talaksan:Albert Lebrun 1932 (2).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 100
| [[:d:Q155914|Q155914]]
| [[Peter Simon Pallas]]
| 1741-09-22
| 1811-09-08
| [[soolohiya]]<br/>[[botanika]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[heolohiya]]<br/>[[etnograpiya]]<br/>[[pilolohiya]]
| [[Talaksan:Peter Simon Pallas. Stipple engraving by A. Tardieu after hi Wellcome V0004437.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 101
| [[:d:Q234949|Q234949]]
| [[David Baltimore]]
| 1938-03-07
| 2025-09-06
| [[biyokimika]]<br/>[[biyolohiyang molekular]]<br/>[[birolohiya]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[henetika]]<br/>[[Inhenyeriyang henetiko]]
| [[Talaksan:Dr. David Baltimore2 crop2.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 102
| [[:d:Q205772|Q205772]]
| [[Jared Diamond]]
| 1937-09-10
|
| [[ekolohiya]]<br/>[[Biyolohiyang ebolutiba|ebolusyonaryong biyolohiya]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[biogeography]]
| [[Talaksan:Jared diamond.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 103
| [[:d:Q151593|Q151593]]
| [[Olivier Messiaen]]
| 1908-12-10
| 1992-04-27
|
| [[Talaksan:Lezing Franse compoist Olivier Messiaen in Koninklijk Conservatorium in Den Haa, Bestanddeelnr 933-8262.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 104
| [[:d:Q57191|Q57191]]
| [[Hans Krebs]]
| 1900-08-25
| 1981-11-22
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:Hans Adolf Krebs.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 105
| [[:d:Q115478|Q115478]]
| [[Emil Theodor Kocher]]
| 1841-08-25
| 1917-07-27
| [[Pag-oopera|pagtistis]]
| [[Talaksan:Emil Theodor Kocher.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 106
| [[:d:Q52878|Q52878]]
| [[Gustaf VI Adolf of Sweden]]
| 1882-11-11
| 1973-09-15
| [[arkeolohiya]]<br/>[[botanika]]
| [[Talaksan:Gustaf VI Adolf of Sweden 1962.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 107
| [[:d:Q92894|Q92894]]
| [[Geoffrey Hinton]]
| 1947-12-06
|
| [[deep learning]]<br/>[[pagkatuto ng makina]]<br/>[[neurosiyensiya]]<br/>[[artificial neural network]]<br/>[[applied psychology]]<br/>[[artipisyal na katalinuhan]]
| [[Talaksan:Geoffrey E. Hinton, 2024 Nobel Prize Laureate in Physics (3x4 cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 108
| [[:d:Q152187|Q152187]]
| [[August Krogh]]
| 1874-11-15
| 1949-09-13
| [[pisyolohiya]]
| [[Talaksan:August Krogh Bain 32006.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 109
| [[:d:Q191963|Q191963]]
| [[John Edward Gray]]
| 1800-02-12
| 1875-03-07
| [[kalikasan]]<br/>[[soolohiya]]<br/>[[botanika]]
| [[Talaksan:John Edward Gray. Photograph. Wellcome V0027572 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 110
| [[:d:Q70530|Q70530]]
| [[Alois Alzheimer]]
| 1864-06-14
| 1915-12-19
| [[sikiyatriya]]<br/>[[neuropathology]]
| [[Talaksan:Alois Alzheimer 002.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 111
| [[:d:Q193550|Q193550]]
| [[Frank Macfarlane Burnet]]
| 1899-09-03
| 1985-08-31
| [[immunology]]<br/>[[birolohiya]]
| [[Talaksan:Frank Macfarlane Burnet.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 112
| [[:d:Q12358575|Q12358575]]
| [[Alar Karis]]
| 1958-03-26
|
|
| [[Talaksan:Alar Karis 2024.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 113
| [[:d:Q216723|Q216723]]
| [[Ronald Fisher]]
| 1890-02-17
| 1962-07-29
| [[estadistika]]<br/>[[henetika]]
| [[Talaksan:Youngronaldfisher2.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 114
| [[:d:Q237160|Q237160]]
| [[Bernardo Houssay]]
| 1887-04-10
| 1971-09-21
| [[pisyolohiya]]
| [[Talaksan:Bernado Houssay.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 115
| [[:d:Q76604|Q76604]]
| [[Hans Fischer]]
| 1881-07-27
| 1945-03-31
| [[kimikang organiko]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[medisina]]<br/>[[panggagamot na panloob]]<br/>[[clinical chemistry]]
| [[Talaksan:Hans Fischer (Nobel).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 116
| [[:d:Q190626|Q190626]]
| [[Aaron Klug]]
| 1926-08-11
| 2018-11-20
| [[kimika]]<br/>[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Aaron Klug 1979.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 117
| [[:d:Q233026|Q233026]]
| [[Arne Tiselius]]
| 1902-08-10
| 1971-10-29
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:Arne Tiselius.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 118
| [[:d:Q233205|Q233205]]
| [[Aaron Ciechanover]]
| 1947-10-01
|
| [[biyolohiya]]<br/>[[kimika]]
| [[Talaksan:Flickr - Government Press Office (GPO) - Nobel Laureate Aaron Ciechanover (cropped).jpg|center|128px]]
|}
----
∑ 118 items.
{{Wikidata list end}}
8xus8lxmk7x5etxdgwlftlxh5fenhxo
Ghil'ad Zuckermann
0
281918
2204550
2169571
2026-04-24T00:32:28Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204550
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox scientist|name=Ghil'ad Zuckermann|image=Zuckermann.jpg|image_size=250px|caption=Ghil'ad Zuckermann|birth_date={{Birth date and age|1971|6|1|df=y}}|birth_place=[[Tel Aviv]], [[Israel]]|fields=[[Linguistics]], [[Language revitalization]]|work_institutions=[[Unibersidad ng Adelaide]], [[Unibersidad ng Cambridge]], [[Churchill College, Cambridge]], [[Shanghai Jiao Tong University]], [[Weizmann Institute of Science]], [[Unibersidad ng Queensland]], [[National University of Singapore]], [[Unibersidad ng Texas, Austin]], [[Middlebury College]]|alma_mater=[[Unibersidad ng Cambridge]]<br /> [[Unibersidad ng Oxford]]<br />[[Unibersidad ng Tel Aviv]]<br />[[United World College of the Adriatic]]|known_for=[[Wikang Ebreo|Israeli]], [[:en:Phono-semantic matching]], "Revivalistics"}}
'''Ghil'ad Zuckermann''' ({{lang-he-n|גלעד צוקרמן}}, [ɡi'lad ˈtsukeʁman], ipinanganak noong 1 hunyo 1971) (D.Phil., [[Unibersidad ng Oxford]]; Ph.D., [[Unibersidad ng Cambridge]])<ref>{{cite web|url=https://www.vividsydney.com/speaker/prof-ghilad-zuckermann|title=Vivid Sydney (Light, Music and Ideas), Speaker: Prof. Ghil'ad Zuckermann|accessdate=November 4, 2019|archive-date=18 Hunyo 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180618125759/https://www.vividsydney.com/speaker/prof-ghilad-zuckermann|url-status=dead}}</ref> ay isang [[Lingguwistika|dalubwika]] at revivalist na gumagana sa makipag-ugnay sa aghamwika, leksikolohiya at ang pag-aaral ng wika, kultura at pagkakakilanlan.<ref>{{Cite web|title=edX, Professor Ghil'ad Zuckermann|url=https://www.edx.org/bio/ghilad-zuckermann}}</ref> Zuckermann ay propesor ng Lingguwistika at mga Endangered na Wika sa [[Unibersidad ng Adelaide]], [[Australia]].<ref>Alex Rawlings, March 22, 2019, [[BBC]] Future, [http://www.bbc.com/future/story/20190320-the-man-bringing-dead-languages-back-to-life The man bringing dead languages back to life] ("Ghil'ad Zuckermann has found that resurrecting lost languages may bring many benefits to indigenous populations – with knock-on effects for their health and happiness").</ref><ref>Sarah Robinson, March 11, 2019, ''The LINGUIST List'', [https://blog.linguistlist.org/fund-drive/featured-linguist-ghilad-zuckermann/ Featured Linguist: Ghil‘ad Zuckermann] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190325013656/https://blog.linguistlist.org/fund-drive/featured-linguist-ghilad-zuckermann/ |date=2019-03-25 }}.</ref><ref>[http://www.themonthly.com.au/issue/2014/september/1409493600/anna-goldsworthy/voices-land Voices of the land], In Port Augusta, an Israeli linguist is helping the Barngarla people reclaim their language / Anna Goldsworthy, The Monthly, September 2014.</ref><ref>[https://www.edx.org/bio/ghilad-zuckermann edX], Professor Ghil'ad Zuckermann.</ref><ref>[https://www.pedestrian.tv/news/meet-the-aussie-lumbersexual-on-a-mission-to-make-your-beard-lustrous Meet Ghil'ad Zuckermann, master of 11 languages], Pedestrian TV.</ref><ref>[https://www.aljazeera.com/indepth/features/starting-scratch-aboriginal-group-reclaims-lost-language-180626082306196.html Starting from scratch: Aboriginal group reclaims lost language], With the help of a linguistics professor, Barngarla, which has not been spoken for 60 years, is being pieced together, Al Jazeera, John Power, 29.6.2018.</ref><ref>[https://adelaidefestivalofideas.com.au/speakers/professor-ghilad-zuckermann/ Adelaide Festival of Ideas], Professor Ghil'ad Zuckermann.</ref>
== Talambuhay ==
Zuckermann ay ipinanganak sa [[Tel Aviv]], [[Israel]] sa 1 hunyo 1971, at lumaki sa [[Eilat]]. Nag-aral siya sa Estados Mundo College (UWC) ng Adriatic sa 1987-1989. Sa 1997 siya ay nakatanggap ng isang M. A. sa Lingguwistika sa Adi Lautman Interdisciplinary Programa para sa Natitirang mga mag-Aaral ng [[Unibersidad ng Tel Aviv|Tel Aviv University]]. Sa 1997-2000 siya ay Scatcherd Europeo Scholar ng [[Unibersidad ng Oxford|University of Oxford]] at Denise Skinner Graduate Scholar sa St Hugh ' s College, Oxford, sa pagtanggap ng isang D. Phil. (Oxon.) noong 2000.<ref name="ua">{{Cite web|title=Researcher Profile: Professor Ghil'ad Zuckermann|url=http://researchers.adelaide.edu.au/profile/ghilad.zuckermann|accessdate=November 4, 2019|publisher=The University of Adelaide}}</ref> Bilang Gulbenkian Pananaliksik Kapwa sa Churchill College, [[Unibersidad ng Cambridge|Cambridge]] (2000-2004), siya ay kaanib sa ang Department of Linguistics, Faculty ng Modernong at Medyebal pag-Aaral, University of Cambridge. Siya ay nakatanggap ng isang may titulo Ph. D. ([[Unibersidad ng Cambridge|Cantab.]]) mula sa University of Cambridge noong 2003.
Nagturo siya sa Unibersidad ng Cambridge (Faculty ng Oriental pag-Aaral, na kilala na ngayon bilang mga Guro ng mga Asyano At Middle Eastern pag-Aaral), [[Unibersidad ng Queensland|University of Queensland]], [[Pambansang Unibersidad ng Singapore|National University of Singapore]], [[Pamantasang Shanghai Jiao Tong|Shanghai Jiao Tong University]], sa East China Normal University, [[Unibersidad ng Miami|University of Miami]], [[Ben-Gurion University of the Negev|Ben-Gurion University ng ang Negev]] at University of Paul Jozef Šafárik.<ref>[https://www.uwc.org/alumni-bio/ghilad-zuckermann United World Colleges (UWC) - Impact: Ghil'ad Zuckermann, Australasia]{{Dead link|date=Nobiyembre 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, accessed September 2, 2016</ref> Sa 2010-2015 siya ay China Ivy League Proyekto 211 Nakikilala sa Pagbisita sa Propesor, at "Shanghai Oriental Scholar" pampropesor kapwa, sa Shanghai International na pag-Aaral sa Unibersidad.
Siya ay Australian Research Council (ARC) Pagtuklas Kapwa sa 2007-2011 at noon ay iginawad sa pananaliksik fellowships sa Rockefeller Foundation's Bellagio pag-Aaral at Conference Center (Villa Serbelloni, [[Bellagio]], Lake Como, [[Italya|Italy]]); Braginsky Center, Weizmann Institute of Science;<ref>[http://www.weizmann.ac.il/board/sites/board/files/twim_fall_2015-1m6_0.pdf ''The Weizmann International Magazine of Science and People''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160821011057/http://www.weizmann.ac.il/board/sites/board/files/twim_fall_2015-1m6_0.pdf |date=2016-08-21 }} 8, pp. 16-17</ref> Harry Ransom Humanities Research Center ([[Unibersidad ng Texas, Austin|University of Texas sa Austin]]); Israel Institute para sa Advanced na pag-Aaral ([[Pamantasang Ebreo ng Herusalem|Hebrew University ng Jerusalem]]); Tel Aviv University; Research Centre para sa Lingguwistika Tipolohiya (Institute para sa Advanced na pag-Aaral, [[Pamantasang La Trobe|La Trobe University]], [[Melbourne]]); at ang Pambansang Institute para sa Wikang Hapon ([[Tokyo]]). Siya ay nanalo ng isang British Academy gawad na Pananaliksik, pang-Alaala Pundasyon ng Kultura ng Hudyo Postdoctoral Fellowship, Harold Hyam Wingate Scholarship<ref>{{Cite web|title=Professor Ghil'ad Zuckermann|url=http://www.wingate.org.uk/ScholarDetails.php?id=68|accessdate=November 4, 2019|publisher=Wingate Scholarships}}</ref> at Chevening Scholarship.
Zuckermann ay propesor ng Lingguwistika at mga Endangered na Wika sa University of Adelaide. Siya ay inihalal na miyembro ng Australian Institute of Aboriginal at Torres Strait Islander na mga pag-Aaral at ang Pundasyon para sa mga Endangered na Wika.<ref>{{Cite web |url=https://arts.adelaide.edu.au/linguistics/ |title=Linguistics News |access-date=2018-08-02 |archive-date=2018-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180728221337/https://arts.adelaide.edu.au/linguistics/ |url-status=dead }}</ref> Siya ay nagsisilbing pang-Editoryal Board miyembro ng ang Journal ng Wika makipag-Ugnay sa (Brill),<ref>{{Cite web|title=Journal of Language Contact: Evolution of Languages, Contact and Discourse|url=http://www.brill.com/publications/journals/journal-language-contact|accessdate=November 4, 2019|publisher=Brill}}</ref> consultant para sa [[Oxford English Dictionary|Oxford ingles Diksyunaryo]] (tingnan din),<ref>{{Cite web|title=Consultants, Advisers and Contributors|url=http://public.oed.com/the-oed-today/rewriting-the-oed/consultants-advisers-and-contributors/|accessdate=November 4, 2019|publisher=Oxford English Dictionary|archive-date=29 Enero 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180129143844/http://public.oed.com/the-oed-today/rewriting-the-oed/consultants-advisers-and-contributors/|url-status=dead}}</ref> at ekspertong testigo sa (corpus) seville at (forensic) aghamwika.
Siya ay Presidente ng Australian Association para sa pag-Aaral ng Jewish (AAJS).<ref>[http://www.aajs.org.au/ Australian Association for Jewish Studies].</ref> Siya ay Pangulo ng ang Australasian Association of Seville (AustraLex) sa 2013-2015.<ref>[https://www.adelaide.edu.au/australex/committee/ Australasian Association of Lexicography (AustraLex)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180524221906/https://www.adelaide.edu.au/australex/committee/ |date=2018-05-24 }}.</ref>
Sa 2017 Zuckermann ay iginawad ng isang limang-taon na proyekto sa pananaliksik grant mula sa National Health at Medikal Research Council (NHMRC) "upang galugarin ang mga epekto ng mga Katutubong wika sa pagwawasto sa mga panlipunan at emosyonal na kabutihan".<ref>[http://www.sbs.com.au/nitv/nitv-news/article/2017/02/21/could-language-revival-cure-diabetes NITV/SBS News by Claudianna Blanco: Could language revival cure diabetes?, 21 February 2017].</ref><ref>[https://www.adelaide.edu.au/news/news89562.html NHMRC Grants].</ref><ref>[https://blogs.adelaide.edu.au/arts/2016/12/06/grant-awarded-for-research-into-the-link-between-language-and-well-being/ Grant awarded for research into the link between language revival and well-being] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180515231402/https://blogs.adelaide.edu.au/arts/2016/12/06/grant-awarded-for-research-into-the-link-between-language-and-well-being/ |date=2018-05-15 }}.</ref>
Zuckermann ay isang hyperpolyglot.
== Epekto ng pampublikong ==
Zuckermann nalalapat na mga pananaw mula sa hebreo malay-tao na ang revitalization ng mga Taal na wika sa Australia.<ref>{{Cite news|date=August 26, 2009|newspaper=The Australian|title=Aboriginal languages deserve revival|url=http://www.theaustralian.com.au/higher-education/opinion/aboriginal-languages-deserve-revival/story-e6frgcko-1225766141160}}; as well as {{Cite journal|last=Zuckermann|last2=Walsh|first=Ghil'ad|first2=Michael|year=2011|title=Stop, Revive, Survive: Lessons from the Hebrew Revival Applicable to the Reclamation, Maintenance and Empowerment of Aboriginal Languages and Cultures|url=https://adelaide.academia.edu/Zuckermann/Papers/267186/Stop_Revive_Survive_Lessons_from_the_Hebrew_Revival_Applicable_to_the_Reclamation_Maintenance_and_Empowerment_of_Aboriginal_Languages_and_Cultures|journal=Australian Journal of Linguistics|volume=31|issue=1|pages=111–127|DOI=10.1080/07268602.2011.532859|accessdate=November 4, 2019|archive-date=Marso 15, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120315090700/http://adelaide.academia.edu/Zuckermann/Papers/267186/Stop_Revive_Survive_Lessons_from_the_Hebrew_Revival_Applicable_to_the_Reclamation_Maintenance_and_Empowerment_of_Aboriginal_Languages_and_Cultures|url-status=dead}}</ref> Ayon sa Yuval Rotem, ang ambassador ng Estado ng Israel sa [[Australia|Commonwealth of Australia]], Zuckermann "simbuyo ng damdamin para sa pagwawasto, pagpapanatili at empowerment ng mga Taal na wika at kultura inspirasyon [sa kanya] at sa katunayan ang pagmamaneho motivator ng" ang pagtatatag ng Allira Aboriginal Kaalaman ITO Centre sa Dubbo, [[New South Wales]], Australia, ika-2 ng setyembre 2010.<ref>[https://web.archive.org/web/20110721141314/http://canberra.mfa.gov.il/mfm/web/main/document.asp?DocumentID=186111&MissionID=2 Ambassador Yuval Rotem - Address for the opening of the Allira Aboriginal Knowledge IT Centre, Dubbo, NSW, Australia, September 2, 2010], accessed August 24, 2016.</ref>
Siya ay nagmumungkahi ng "Katutubong Dila Pamagat", ang kabayaran para sa mga wika ng timbang, dahil ang "linguicide"<ref name="Stop, revive and survive">Zuckermann, Ghil'ad, [http://www.theaustralian.com.au/higher-education/opinion/stop-revive-and-survive/story-e6frgcko-1226385194433 "Stop, revive and survive"], ''The Australian Higher Education'', June 6, 2012.</ref><ref>"Australia’s first chair of endangered languages, Professor Ghil'ad Zuckermann from the University of Adelaide puts it bluntly: Those policies have resulted in 'linguicide'", Shyamla Eswaran, [https://www.greenleft.org.au/content/aboriginal-languages-source-strength Aboriginal languages a source of strength], ''Green Left Weekly'', 6 December 2013.</ref> ang mga resulta sa "pagkawala ng mga kultural na pagsasarili, ang pagkawala ng espirituwal at intelektwal na kapangyarihan,<ref>"As put by Professor Ghil'ad Zuckermann, language is part of the ‘Intellectual Sovereignty’ of Indigenous people", p. 2 in Priest, Terry (2011) [https://www.uts.edu.au/sites/default/files/LanguageSubs2011_0.pdf Submission to the Standing Committee on Aboriginal and Torres Strait Islander Affairs]{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Language Learning in Indigenous Communities, Research Unit, Jumbunna Indigenous House of Learning, August 2011.</ref> pagkawala ng kaluluwa".<ref>[//en.wikipedia.org/wiki/Lynn_Arnold Arnold, Lynn] (2016), [http://www.dunstan.org.au/resources/publications/160601LODO_SpeechNotes_Arnold.pdf Lingua Nullius: A Retrospect and Prospect about Australia's First Languages] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160822212029/http://www.dunstan.org.au/resources/publications/160601LODO_SpeechNotes_Arnold.pdf |date=2016-08-22 }} (Transcript), [//en.wikipedia.org/wiki/Lowitja_O%27Donoghue Lowitja O'Donoghue] Oration, May 31, 2016.</ref> Siya ay gumagamit ng mga kataga ng sleeping beauty na mag-refer sa isang hindi-na-pasalitang wika<ref>See pp. 57 & 60 in Zuckermann's [http://www.zuckermann.org/pdf/new-vision.pdf A New Vision for "Israeli Hebrew": Theoretical and Practical Implications of Analysing Israel's Main Language as a Semi-Engineered Semito-European Hybrid Language], ''Journal of Modern Jewish Studies'' 5: 57–71 (2006).</ref> at urges Australia "upang tukuyin ang 330 Taal na wika, karamihan sa mga ito sleeping beauties, bilang opisyal na wika ng kanilang mga rehiyon", at upang ipakilala ang mga bilingual na mga palatandaan at sa gayon ay baguhin ang wika landscape ng bansa. "Kaya, halimbawa, Port Lincoln ay dapat din-refer sa bilang Galinyala, na kung saan ay kanyang orihinal na Barngarla pangalan."<ref>Sophie Verass ([//en.wikipedia.org/wiki/National_Indigenous_Television NITV]) [http://www.sbs.com.au/nitv/article/2016/08/03/indigenous-meanings-australian-town-names Indigenous meanings of Australian town names], 10 August 2016.</ref> ang Kanyang edX MOOC ''Wika malay-tao: sa pag-Secure ang Hinaharap ng mga Endangered na Wika'' ay nagkaroon ng 11,043 aaral mula sa 185 mga bansa.<ref>[https://researchers.adelaide.edu.au/profile/ghilad.zuckermann University of Adelaide], Researcher Profile - Chair of Linguistics and Endangered Languages, accessed May 24, 2018.</ref>
Zuckermann ay nagmumungkahi ng isang kontrobersyal na hybrid teorya ng ang paglitaw ng mga Israeli hebreo ayon sa kung aling mga hebreo at Yiddish "kumilos nang pantay-pantay" bilang ang "pangunahing taga-ambag" sa Modern Hebrew.<ref name="Planet Word pp. 125-126">[//en.wikipedia.org/wiki/John-Paul_Davidson John-Paul Davidson] (2011), ''Planet Word'', Penguin. pp. 125-126.</ref> ang mga Iskolar kabilang Yiddish dalubwika Dovid Katz (na tumutukoy sa Zuckermann bilang isang "sariwang-iisip Israeli scholar"), magpatibay Zuckermann ' s term "Israeli" at tanggapin ang kanyang mga kuru-kuro ng hybridity.<ref>{{Cite book|last=Katz|first=Dovid|year=2004|title=Words on Fire. The Unfinished Story of Yiddish|url=http://www.dovidkatz.net/i_1soy.htm|location=New York|publisher=Basic Books|ISBN=978-0465037285}}</ref> sa Iba, para sa mga halimbawa ng mga may-akda at translator Hillel Halkin, tutulan Zuckermann modelo. Sa isang artikulo na-publish sa disyembre 24, 2004 sa Jewish araw-Araw na Pasulong, kapitan hanay ng "Philologos", Halkin inakusahan Zuckermann ng pampulitikang agenda.<ref name="Philologos">{{Cite news|author=Hillel Halkin ("Philologos")|date=December 24, 2004|newspaper=The Jewish Daily Forward|title=Hebrew vs. Israeli|url=http://forward.com/articles/4052/hebrew-vs-israeli/|accessdate=September 19, 2014}}</ref> Zuckermann tugon ay nai-publish sa disyembre 28 2004 sa ''Ang Mendele Review: Yiddish Panitikan at Wika''.<ref>{{Cite journal|last=Zuckermann|first=Ghil'ad|date=December 28, 2004|title=The Genesis of the Israeli Language: A Brief Response to 'Philologos'|url=http://yiddish.haifa.ac.il/tmr/tmr08/tmr08013.htm|journal=The Mendele Review: Yiddish Literature and Language|volume=8|issue=13|accessdate=November 4, 2019|archive-date=30 Oktubre 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191030194739/http://yiddish.haifa.ac.il/tmr/tmr08/tmr08013.htm|url-status=dead}}</ref>
Tulad ng inilarawan sa pamamagitan ng [[Reuters]] sa isang 2006 artikulo, "Zuckermann aralin ay naka-pack na,<ref>See, for example, YouTube - השפה הישראלית: רצח יידיש או יידיש רעדט זיך? פרופ' גלעד צוקרמן The Israeli Language: Hebrew Revived or Yiddish Survived? - [https://www.youtube.com/watch?v=mH0Nnhhj-X4 PART 1], [https://www.youtube.com/watch?v=md0U0blJ4Dc PART 2], [https://www.youtube.com/watch?v=0mFC7re4bfQ PART 3]</ref> na may cream ng Israeli academia walang paltos na naghahanap ng mga hindi tiyak na sa kung upang i-endorso ang kanyang mga makabagong bahid o mag-alsa sa pagtatanggol ng dila ng ina."<ref name="ynetnews.com">{{cite news|url=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3333948,00.html|title=Hebrew or Israeli? Linguist stirs Zionist debate: Ghil'ad Zuckermann argues that modern Hebrew should be renamed 'Israeli'|agency=Reuters|date=November 29, 2006|accessdate=September 19, 2014}}</ref> Ayon sa Omri Herzog (''Haaretz''), Zuckermann "ay itinuturing na sa pamamagitan ng kanyang mga Israeli mga kasamahan alinman sa isang likas na kakayahan o ang isang provocateur".<ref>{{Cite news|last=Omri Herzog|date=September 26, 2008|newspaper=Haaretz|title=Hebrew for two Shekels|url=http://www.haaretz.co.il/news/health/1.1199283|language=he|accessdate=September 19, 2014|quote=הוא נחשב על ידי עמיתיו הישראלים גאון, או פרובוקטור}}</ref>
Zuckermann ng mga alternatibong teoryang madalas din spark debate. Lalo na ang kanyang kontrobersyal na pagbagay ng Australian Aboriginal na i-flag na kung saan ang mga pagbabago ng mga kulay-dilaw na sentro sa pink, upang magpahiwatig ng wika sa pamamagitan ng ang kulay ng isang dila.<ref>http://ourlanguages.org.au/voices-of-the-land/</ref> ang Kanyang pangangatwiran sa pagiging na "ang wika ay sa katunayan ang bibig ng parehong lupa at ang mga tao sa maraming mga Aboriginal mga ispirituwalidad."
=== Pagwawasto ng Barngarla wika ===
"Sa 2011 [...] Zuckermann makipag-ugnayan sa Barngarla komunidad tungkol sa pagtulong upang muling magkamalay-tao at ibalik sa mabuting kalagayan ang Barngarla wika. Ang hiling na ito ay sabik na tinanggap sa pamamagitan ng ang Barngarla mga tao at wika sa pagbawi ng mga workshop ay nagsimula sa Port Lincoln, Whyalla at Port Augusta sa 2012" (Barngarla tao Stephen Atkinson, 2013).<ref>[http://www.theaustralian.com.au/higher-education/opinion/language-lost-and-regained/story-e6frgcko-1226723462161 Language lost and regained / Barngarla man Stephen Atkinson], ''The Australian'', 20 September 2013</ref> Ang mga pagwawasto ay batay sa 170-taon gulang na mga dokumento.<ref name="ag">[http://www.themonthly.com.au/issue/2014/september/1409493600/anna-goldsworthy/voices-land Dr Anna Goldsworthy on the Barngarla language reclamation], [//en.wikipedia.org/wiki/The_Monthly The Monthly], September 2014</ref><ref>Section 282 in [//en.wikipedia.org/wiki/John_Mansfield_(judge) John Mansfield (judge)]'s [http://www.judgments.fedcourt.gov.au/judgments/Judgments/fca/single/2015/2015fca0009 Federal Court of Australia: Croft on behalf of the Barngarla Native Title Claim Group v State of South Australia] (2015, FCA 9), File number: SAD 6011 of 1998; [http://www.thepunch.com.au/articles/australias-unspeakable-indigenous-tragedy Australia’s unspeakable indigenous tragedy], Lainie Anderson, 6 May 2012]; [http://www.barngarla.com/ Barngarla: People, Language & Land] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210117023202/https://www.barngarla.com/ |date=2021-01-17 }}; [https://www.youtube.com/watch?v=DZPjdNaLCho Barngarla language reclamation], Port Augusta; [https://www.youtube.com/watch?v=3LPlWc4f_zM Barngarla language reclamation, Port Lincoln]; [http://www.abc.net.au/radionational/programs/drive/waking-up-australia27s-sleeping-beauty-languages/4844316 Waking up Australia's sleeping beauty languages]; [http://www.adelaide.edu.au/news/news63281.html Hope for revival of dormant indigenous languages]; [http://www.portlincolntimes.com.au/story/1669125/reclaiming-their-language/ Reclaiming their language] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170912191827/http://www.portlincolntimes.com.au/story/1669125/reclaiming-their-language/ |date=2017-09-12 }}, Port Lincoln; [http://www.thewire.org.au/storyDetail.aspx?ID=10618 Awakening the "sleeping beauties" of Aboriginal languages] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160310133541/http://www.thewire.org.au/storyDetail.aspx?ID=10618 |date=2016-03-10 }}; [http://www.whyallanewsonline.com.au/story/1660205/cultural-historical-event-begins/ Cultural historical event begins] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170912192435/http://www.whyallanewsonline.com.au/story/1660205/cultural-historical-event-begins/ |date=2017-09-12 }}, Whyalla; [http://www.transcontinental.com.au/story/1673958/group-moves-to-preserve-barngarla-language/?cs=12 Group moves to preserve Barngarla language] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160409233322/http://www.transcontinental.com.au/story/1673958/group-moves-to-preserve-barngarla-language/?cs=12 |date=2016-04-09 }}, Port Augusta; [https://www.youtube.com/watch?v=H-lURCA_ErM An interview with Stolen Generation Barngarla man Howard Richards and his wife Isabel], Port Lincoln; [https://www.youtube.com/watch?v=h3VvxOtd5IU Calls for compensation over 'stolen' Indigenous languages];[http://www.abc.net.au/pm/content/2015/s4278032.htm Language revival could have mental health benefits for Aboriginal communities]; [http://www.abc.net.au/radionational/programs/linguafranca/2012-10-20/4320276 Language More Important than Land].</ref>
=== Adelaide Wika Festival ===
Zuckermann ay ang founder at convener ng Adelaide Wika Festival.<ref>{{Cite web|last=Ellis|first=David|date=1 May 2014|title=Adelaide Language Festival celebrates diversity|url=https://www.adelaide.edu.au/news/news70242.html}}</ref><ref>{{Cite web|last=Savage|first=Crispin|date=November 22, 2017|title=One-Day Festival Offers taste of 26 Languages|url=https://www.adelaide.edu.au/news/news96663.html|access-date=May 24, 2018}}</ref>
== Mga kontribusyon sa aghamwika ==
Zuckermann ng pananaliksik ay nakatutok sa makipag-ugnay sa aghamwika, leksikolohiya, revivalistics, Jewish mga wika, at ang pag-aaral ng wika, kultura at pagkakakilanlan.
Zuckermann argues na ang mga Israeli hebreo, na kung saan siya tawag sa "Israeli", ay isang hybrid na wika na ay genetically parehong mga [[Mga wikang Indo-Europeo|Indo-European]] (Malaaleman, [[Mga wikang Eslabo|Eslabo]] at [[Mga wikang Romanse|pag-Iibigan]]) at Afro-Asiatic (Semitiko). Siya ay nagmumungkahi na "ang Israeli" ay ang pagpapatuloy ng hindi lamang ng pampanitikan hebreo(s) kundi pati na rin ng mga [[Wikang Yidis|Yiddish]], pati na rin ang mga [[Wikang Polako|Polish]], [[Wikang Ruso|ruso]], [[Wikang Aleman|aleman]], [[Wikang Ingles|ingles]], Ladino, [[Wikang Arabe|Arabic]] at iba pang mga [[wika]] na sinasalita sa pamamagitan ng [[Wikang Ebreo|hebreo]] revivalists.
Zuckermann ni hybridic synthesis ay sa kaibahan sa parehong mga tradisyonal na muling pagbabangon thesis (ibig sabihin na "Israeli" ay ang hebreong revived) at ang relexification kabaligtaran (ibig sabihin na "Israeli" ay Yiddish na may Hebrew salita). Habang ang kanyang mga synthesis ay multi-magulang, parehong ang thesis at kabaligtaran ay mono-magulang.<ref name="Planet Word pp. 125-126"/><ref>{{Cite book|last=Zuckermann|first=Ghil'ad|year=2006|title=Complementation: A Cross-Linguistic Typology|url=http://www.zuckermann.org/pdf/complement_clause.pdf|pages=72–92|chapter=Complement Clause Types in Israeli|publisher=Oxford University Press|editor=R. M. W. Dixon|accessdate=November 4, 2019}}</ref>
Zuckermann introduces revivalistics bilang isang bagong transdisciplinary larangan ng pagtatanong nakapalibot na wika pagwawasto (hal. Barngarla), revitalization (hal. Adnyamathanha) at reinvigoration (e.g. [[Wikang Irlandes|Irish]]). Umaayon sa dokumentaryo aghamwika, revivalistics ay naglalayong upang magbigay ng isang sistema na pagsusuri lalo na ng mga pagtatangka upang muling ibalik ang walang-na sinasalitang wika (pagwawasto) kundi pati na rin ng mga hakbangin upang baliktarin wika shift (revitalization at reinvigoration).<ref>{{Cite journal|last=Zuckermann|last2=Walsh|first=Ghil'ad|first2=Michael|year=2011|title=Stop, Revive, Survive: Lessons from the Hebrew Revival Applicable to the Reclamation, Maintenance and Empowerment of Aboriginal Languages and Cultures|url=http://www.zuckermann.org/pdf/Revival_Linguistics.pdf|journal=Australian Journal of Linguistics|volume=31|issue=1|pages=111–127|doi=10.1080/07268602.2011.532859|accessdate=November 4, 2019}}</ref>
Ang kanyang pag-aaral ng multisourced neologization (ang mga likha ng mga salita panggagaling mula sa dalawa o higit pang mga mapagkukunan sa parehong oras)<ref name="Zuckermann 2003">{{Cite book|last=Zuckermann|first=Ghil'ad|year=2003|title=Language Contact and Lexical Enrichment in Israeli Hebrew|url=http://www.palgrave.com/br/book/9781403917232|publisher=Palgrave Macmillan|ISBN=978-1403917232}}</ref> ang mga hamon [[Einar Haugen]]'s classic tipolohiya ng leksiko paghiram.<ref>{{Cite journal|last=Haugen|first=Einar|year=1950|title=The Analysis of Linguistic Borrowing|url=https://archive.org/details/sim_language_1950_26/page/210|journal=Language|volume=26|pages=210–231|doi=10.2307/410058}}</ref> kung saan Haugen kinakategorya ang paghiram sa alinman sa pagpapalit o pag-angkat, Zuckermann explores mga kaso ng mga "sabay-sabay na pagpapalit at pag-angkat" sa anyo ng mga camouflaged paghiram. Siya ay nagmumungkahi ng isang bagong pag-uuri ng multisourced neologisms tulad ng phono-semantiko pagtutugma.
Zuckermann ay paggalugad ng phono-semantiko pagtutugma sa Standard Mandarin at [[Panahong Meiji|Meiji panahon ng]] [[Wikang Hapones|Hapon]] concludes na ang mga Intsik sistema ng pagsulat ay multifunctional: pleremic ("puno" ng kahulugan, hal. logographic), cenemic ("walang laman" ng kahulugan, hal. pang-ponograpo – tulad ng isang pantigan) at sabay-sabay na cenemic at pleremic (phono-logographic). Siya argues na Leonard Bloomfield's assertion na "ang isang wika ay ang parehong kahit na ano ang sistema ng pagsulat ay maaaring gamitin sa"<ref>Bloomfield, Leonard (1933), ''Language'', New York: Henry Holt, p. 21.</ref> ay hindi tumpak. "Kung ang Intsik ay nakasulat gamit ang mga [[Alpabetong Latin|romano na mga titik]], libo-libo ng mga Tsino salita ay hindi ay likha ng, o ay naging likha na may ganap na iba 't-ibang mga form".
== Napiling mga lathalain ==
Zuckermann ay nai-publish sa ingles, [[Wikang Ebreo|Hebrew]], [[Wikang Italyano|italyano]], Yiddish, [[Wikang Kastila|espanyol]], aleman, ruso, Arabic at Intsik.
=== Mga aklat at mga kabanata ng libro ===
* [[w:en:Revivalistics: From the Genesis of Israeli to Language Reclamation in Australia and Beyond|''Revivalistics: From the Genesis of Israeli to Language Reclamation in Australia and Beyond'']], 2020, [https://global.oup.com/academic/product/revivalistics-9780199812790 Oxford University Press] (ISBN 9780199812790 / ISBN 9780199812776)
* [[w:en:Language Contact and Lexical Enrichment in Israeli Hebrew|''Language Contact and Lexical Enrichment in Israeli Hebrew'']], 2003, [https://www.palgrave.com/gp/book/9781403917232 Palgrave Macmillan] (ISBN 9781403917232 / ISBN 9781403938695)
* [http://www.zuckermann.org/israelit.html ''Israelit Safa Yafa''], 2008, Am Oved (ISBN 978-965-13-1963-1)
* [http://www.zuckermann.org/guide.html ''Engaging – A Guide to Interacting Respectfully and Reciprocally with Aboriginal and Torres Strait Islander People, and their Arts Practices and Intellectual Property''], 2015
* [http://www.dictionary.barngarla.org/ ''Dictionary of the Barngarla Aboriginal Language of Eyre Peninsula, South Australia''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721054108/http://dictionary.barngarla.org/ |date=2018-07-21 }}, 2018
* [https://www.degruyter.com/downloadpdf/j/ijsl.2014.2014.issue-226/ijsl-2014-frontmatter226/ijsl-2014-frontmatter226.pdf ''Jewish Language Contact''] (Special Issue of the ''International Journal of the Sociology of Language'' 226, 2014
* [http://www.cambridgescholars.com/download/sample/58082 ''Burning Issues in Afro-Asiatic Linguistics''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200816120017/http://www.cambridgescholars.com/download/sample/58082 |date=2020-08-16 }}, 2012
=== Mga artikulo sa Journal ===
* Zuckermann, Ghil'ad; Quer, Giovanni; Shakuto, Shiori (2014). [http://www.professorzuckermann.com/#!native-tongue-title/cufd Native Tongue Title: Proposed Compensation for the Loss of Aboriginal Languages], ''Australian Aboriginal Studies'' 2014/1: 55-71.
* Zuckermann, Ghil'ad; Walsh, Michael (2014). [http://www.professorzuckermann.com/our-ancestors-are-happy- “Our Ancestors Are Happy!”: Revivalistics in the Service of Indigenous Wellbeing], ''Foundation for Endangered Languages'' XVIII: 113-119.
* Zuckermann, Ghil'ad; Walsh, Michael (2011). [http://www.zuckermann.org/pdf/Revival_Linguistics.pdf Stop, Revive, Survive: Lessons from the Hebrew Revival Applicable to the Reclamation, Maintenance and Empowerment of Aboriginal Languages and Cultures], ''Australian Journal of Linguistics'' 31: 111–127.
* Zuckermann, Ghil'ad (2009). [http://www.zuckermann.org/pdf/Hybridity_versus_Revivability.pdf Hybridity versus Revivability: Multiple Causation, Forms and Patterns], ''Journal of Language Contact'' 2: 40–67.
* Zuckermann, Ghil'ad (2006). [http://www.zuckermann.org/pdf/new-vision.pdf A New Vision for "Israeli Hebrew": Theoretical and Practical Implications of Analysing Israel's Main Language as a Semi-Engineered Semito-European Hybrid Language], ''Journal of Modern Jewish Studies'' 5: 57–71.
* Zuckermann, Ghil'ad (2004). [http://www.zuckermann.org/pdf/cultural_hybridity.pdf Cultural Hybridity: Multisourced Neologization in "Reinvented" Languages and in Languages with "Phono-Logographic" Script], ''Languages in Contrast'' 4: 281–318.
* Zuckermann, Ghil'ad (2003). [http://www.zuckermann.org/english.pdf Language Contact and Globalisation: The Camouflaged Influence of English on the World's Languages – with special attention to Israeli (sic) and Mandarin], ''Cambridge Review of International Affairs'' 16: 287–307.
* Zuckermann, Ghil'ad (2008). [http://www.zuckermann.org/pdf/Realistic_Prescriptivism_Academy.pdf 'Realistic Prescriptivism': The Academy of the Hebrew Language, its Campaign of 'Good Grammar' and Lexpionage, and the Native Israeli Speakers], ''Israel Studies in Language and Society'' 1: 135–154.
* Zuckermann, Ghil'ad (2006). [http://www.zuckermann.org/pdf/complement_clause.pdf "Complement Clause Types in Israeli"], ''Complementation: A Cross-Linguistic Typology'', Oxford University Press, pp. 72–92.
* Zuckermann, Ghil'ad (2006). [http://www.zuckermann.org/pdf/engineering.pdf " 'Etymythological Othering' and the Power of 'Lexical Engineering' in Judaism, Islam and Christianity. A Socio-Philo(sopho)logical Perspective"], ''Explorations in the Sociology of Language and Religion'', John Benjamins, pp. 237–258.
* Yadin, Azzan; Zuckermann, Ghil'ad (2010). [http://www.zuckermann.org/pdf/Secularization-f.pdf "Blorít: Pagans' Mohawk or Sabras' Forelock?: Ideological Secularization of Hebrew Terms in Socialist Zionist Israeli"], ''The Sociology of Language and Religion: Change, Conflict and Accommodation'', Palgrave Macmillan, pp. 84–125.
* Sapir, Yair; Zuckermann, Ghil'ad (2008). [http://www.zuckermann.org/pdf/icelandicPSM.pdf "Icelandic: Phonosemantic Matching"], ''Globally Speaking: Motives for Adopting English Vocabulary in Other Languages'', Multilingual Matters, pp. 19–43.
== Mga ginanapan ==
* [https://vimeo.com/channels/357807/44019045 Fry's Planet Word], Stephen Fry
* [https://www.youtube.com/watch?v=DZPjdNaLCho SBS: Living Black: S18 Ep9 - Linguicide]
* [https://www.youtube.com/watch?v=izVGZRqciTY Babbel: Why Revive A Dead Language? - Interview with Prof. Ghil'ad Zuckermann]
* [https://www.edx.org/course/language-revival-securing-future-adelaidex-lang101x ''Language Revival: Securing the Future of Endangered Languages''], edX MOOC
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Panlabas na mga link ==
* [http://researchers.adelaide.edu.au/profile/ghilad.zuckermann University of Adelaide: Tagapagpananaliksik Profile: Ghil'ad Zuckermann]
* [http://www.adelaide.edu.au/directory/ghilad.zuckermann University Staff Directory: Ghil'ad Zuckermann]
* [https://adelaide.academia.edu/zuckermann Ghil'ad Zuckermann, Academia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180506001754/http://adelaide.academia.edu/Zuckermann |date=2018-05-06 }}
* [http://www.jewish-languages.org/ghilad.zuckermann.html Jewish Wika ng Pananaliksik Website: Ghil'ad Zuckermann] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180618125946/http://www.jewish-languages.org/ghilad.zuckermann.html |date=2018-06-18 }}
* [http://www.zuckermann.org/ Ghil'ad Zuckermann' s website]
* [http://australianoftheday.com.au/ghilad-zuckermann.html Australian ng Araw: Ghil'ad Zuckermann]
* [https://www.edx.org/course/language-revival-securing-future-adelaidex-lang101x edX MOOC ''Wika malay-tao: sa pag-Secure ang Hinaharap ng mga Endangered na Wika'']
* [https://www.imdb.com/name/nm4705920/ IMDb: Ghil'ad Zuckermann]
[[Kategorya:Ipinanganak noong 1971]]
[[Kategorya:Mga Israeling Hudyo]]
[[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]]
[[Kategorya:Mga lingguwista]]
[[Kategorya:Unibersidad ng Oxford]]
[[Kategorya:Unibersidad ng Cambridge]]
[[Kategorya:Unibersidad ng Adelaide]]
[[Kategorya:Wikang Ebreo]]
fzrt800b3veisy0h5tqglmtagn2vmly
Talaan ng mga paputok sa Pilipinas
0
282991
2204479
2190990
2026-04-23T14:27:57Z
Ivan P. Clarin
84769
/* Illegal */
2204479
wikitext
text/x-wiki
{{Location map
| image_shield =
| image_map = {{PH wikidata|image_map}}
| map_alt =
| map_caption = Ang Santa Maria, Bulacan kung saan ang nagsimula ang paputok sa Pilipinas
| label = [[Santa Maria, Bulacan|Sta. Maria]]
| pushpin_map_alt =
| coordinates = {{coord|14|49|N|120|58|E|region:IT|display=it}}
| coordinates_footnotes =
| region = {{RegioneIT|sigla=BUL}}
| province = {{ProvinciaIT (short form)|sigla=BUL}} (BULACAN)
}}
Ang '''talaan ng mga paputok sa Pilipinas''' ay ang talaan ng mga paputok sa Pilipinas, na karaniwang ibinebenta ituwing sasapit ang bagong taon, anibersaryo, kaarawan, kasal at iba pa.<ref>https://news.abs-cbn.com/news/12/13/17/alamin-mga-ipinagbabawal-na-paputok-sa-bagong-taon</ref><ref>https://news.abs-cbn.com/list/tag/paputok</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://news.abs-cbn.com/list/tag/pyrotechnics |access-date=2019-12-06 |archive-date=2019-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191206115026/https://news.abs-cbn.com/list/tag/pyrotechnics |url-status=dead }}</ref> Nagsimula ang pagawaan ng paputok mula kay Valentin Santa Ana na tubong [[Santa Maria, Bulacan]] noong pang 1897.<ref>{{Cite web |url=https://www.bulacan.gov.ph/business/pyrotechnics.php |title=Archive copy |access-date=2022-01-03 |archive-date=2022-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103075028/https://www.bulacan.gov.ph/business/pyrotechnics.php |url-status=dead }}</ref>
== Legal at ipinagbabawal ==
[[Talaksan:2218Fireworks displayed for sale in the Philippines 47.jpg|thumb|Ang isang tindahan ng mga paputok sa Bocaue.]]
Ang iba rito ay legal ng ibinebenta at ang iba rin ay ilegal at palihim na ibinebenta sa mga kasulukang lungsod, ang [[Bocaue, Bulacan]] ang tinaguriang '''Fireworks Capital ng Pilipinas''',<ref>https://news.abs-cbn.com/list/tag/fireworks</ref> simula noong taong 1996-97 nalimitahan ang mga paputok ng dating pangulong [[Fidel Ramos]], ngunit sa pag-usad ng panahon hanggang sa kasalukuyan, marami pa rin ang nadadamay ng mga ipinagbabawal na paputok,<ref>https://news.abs-cbn.com/news/01/01/19/bilang-ng-sugatan-sa-paputok-lagpas-kalahati-ang-natapyas-ngayong-2019</ref><ref>https://news.abs-cbn.com/news/12/25/18/bilang-ng-mga-sugatan-sa-paputok-umabot-sa-13-sa-pasko</ref> Ang mga mala-size na isang litrong bote, hugis trayangulo at maliliit na hugis trayangulo, maliit na pirasong kasing halintukad nang palitong pospro at iba pa.<ref>https://news.abs-cbn.com/news/12/03/18/paputok-di-bawal-ibenta-hepe-ng-fire-bureau</ref><ref>https://news.abs-cbn.com/list/tag/firecrackers?page=5</ref>
{{Infobox company
| name = Bocaue Bulacan Fireworks<ref>https://www.vigattintourism.com/tourism/articles/Bocaue-Fireworks-Capital-of-the-Philippines</ref>
| type = Tindahan ng paputok (Fireworks Market)
| image = 01086jfBocaue Bulacan Flyover Lolomboy Biñang 20nd MacArthur Highwayfvf.jpg
| traded_as =
| foundation = {{Start date and age|1966}}
| founder = Bocaue Bulacan Fireworks Government
| defunct =
| location = [[Bocaue, Bulacan|Bo. Turo, Bocaue, Bulacan]]
| locations = [[Gitnang Luzon]]
| area_served = [[Hilagang Luzon]], [[Kalakhang Maynila]], [[Timog Luzon]]
| key_people =
| industry = [[Manufacturing]]
| products = [[Paputok]], Pampailaw
| owner =
| parent =
| subsid =
}}
===Talaan ng mga paputok sa 2025===
[[Talaksan:2077Fireworks displayed for sale in the Philippines 16.jpg|thumb|Ang iba't ibang uri ng mga paputok sa isang tindahan sa Bocaue.]]
====Legal====
{{div col|colwidth=17em}}
* Butterfly
* Baby Rocket
* [[Bombshell]] (fireworks)
* Dragon Rocket
* [[Fountain (pailaw)|Fountain]]
* [[Kwitis]]
* [[Labintador]] (5 star)
* Lucis
* Pop-pop
* Roman Candle
* [[Sinturon ni Hudas]] (Judas belt)
* [[Trompilyo]] (Catherine wheel)
{{div col end}}
====Illegal====
[[Talaksan:2077Fireworks displayed for sale in the Philippines 28.jpg|thumb|Mga pampailaw at mga uri ng paputok.]]
{{div col|colwidth=17em}}
; A
* AlDub
* Atomic
; B
* Bin Laden
* Boga
; C
* {{tcname unused|Carina}}
* Coke in Can
* [[Crying cow]]
; D
* {{tcname unused|Discaya}}
; G
* Gangnam Bomb
* Giant bawang
* [[Goodbye Covid]]
* {{tcname unused|Goodbye Chismosa}}
* Goodbye De Lima
* {{tcname unused|Goodbye Homophobes}}
* Goodbye Napoles
* Goodbye Philippines
; H
* Hamas
* Hello Colombia
; K
* Kabase
* Kingkong
* Kristine
* Kwiton
; L
* Lolo thunder
; M
* Mother rockets
; N
* Nognog
; P
* {{tcname unused|Pepito}}
* [[Pikolo|Picollo]]
* Pillbox
* [[Pla-pla (paputok)|Pla-pla]]
; S
* Special
; T
* {{tcname unused|Tino}}
* Tuna
* Ulysses
* {{tcname unused|Senator Imee}}
* {{tcname unused|Uwan}}
; W
* Watusi
* [[Whistle bomb]]
; Y
* [[Super Yolanda|Yolanda]]
; Z
* {{tcname unused|Zaldy Co}}
{{div col end}}
{|class="wikitable" style=font-size:100%
|-
! Mga legal ngunit ipinagbabawal
! Mga legal na paputok
|-
| style="background-color:lightblue;"| [[Labintador]] || Bombshell
|-
| style="background-color:lightblue;"| [[Hudas Iskariote|Sinturon ni Hudas]] || Fountain
|-
| Kwitis || Trompilyo
|-
| [[Kandila|Roman Candle]] || Lusis
|}
===Mga sugatan sa nagdaang taon; 1993 -2025===
{|class="wikitable" style=font-size:100%
|-
! Taon
! Bilang ng mga sugatan (Total)
! Stray Bullets
|-
| 1993 || 705 || 12
|-
| 1994 || 520 || 21
|-
| 1995 || 760 || Walang data
|-
| 1996 || 623 || 15
|-
| 1997 || 1,147 || 20
|-
| 1998 || 847 || 27
|-
| 1999 || 1,567 || --
|-
! Taon
! Bilang ng mga sugatan (Total)
! Stray Bullet Total
|-
| 2000 || 1,325 || rowspan="21"| TBA
|-
| 2001 || Walang data
|-
| 2002 || 503
|-
| 2003 || 35 patay (590)
|-
| 2004 || 585
|-
| 2005 || 610
|-
| 2006 || 306
|-
| 2007 || 869
|-
| 2008 || 733
|-
| 2009 || 1,036
|-
| 2010 || 1,022
|-
| 2011 || 287
|-
| 2012 || 1,000
|-
| 2013 || 400
|-
| 2014 || 804
|-
| 2015 || 593
|-
| 2016 || 839
|-
| 2017 || 86
|-
| 2018 || 463
|-
| 2019 || 139
|-
| 2020 || 249
|-
| 2021 || 85 || 3
|-
| 2022 || 183 || 3
|-
| 2023 || 163 || --
|-
| 2024 || 188 || --
|-
| 2025 || ''[[To be announced|TBA]]'' || --
|-
| '''Taon''' || '''18,021''' || '''101'''
|-
! Rehiyon
! Porsyento ng mga sugatan (Total)
! Nasawi
|-
| [[Kalakhang Maynila]] || 36% (2022) || rowspan="3"| {{grey|N/A}}
|-
| [[Kanlurang Kabisayaan]] || 15% (2022)
|-
| [[Rehiyon ng Ilokos]] || 13% (2022)
|}
==Imahe==
<gallery>
Talaksan:കതിനാ.jpg|[[Crying cow]]
Talaksan:Olapadakkam - Fire Cracker.jpg|[[Pla-pla (paputok)|Pla-pla]]
Talaksan:Pirat Starline Imp. Faram bvba REF.60007 Kouterstraat 9 8560 Wevelgem 5410475600073.JPG|[[Piccolo]]
Talaksan:FULL STICK M-1000.jpg|[[Super Yolanda]]
Talaksan:China böller.jpg|[[Whistle bomb]]
Talaksan:Welke van de drie is illigaal vuurwerk.jpg|[[Labintador]]
Talaksan:Firecracker roll.jpeg|[[Sinturon ni Hudas]]
Talaksan:Preparation of a brilliant fireworks display, Sayn Castle Festival, 2005.jpg|[[Bombshell|Bombshell - Tambutso]]
Talaksan:A flower pot cracker gives magnificent colour effects on Diawli night in New Delhi on November 1, 2005.jpg|[[Fountain (pailaw)|Fountain]]
Talaksan:Flug1.jpg|[[Kwitis]]
Talaksan:Groundfireworks-burning.jpg|[[Trompilyo]]
</gallery>
==Sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga paputok]]
[[Kategorya:Pailaw]]
{{stub}}
7ilka4m54g53hxm3n9kljica7lvy5g4
2204489
2204479
2026-04-23T15:36:35Z
Ivan P. Clarin
84769
2204489
wikitext
text/x-wiki
{{Location map
| image_shield =
| image_map = {{PH wikidata|image_map}}
| map_alt =
| map_caption = Ang Santa Maria, Bulacan kung saan ang nagsimula ang paputok sa Pilipinas
| label = [[Santa Maria, Bulacan|Sta. Maria]]
| pushpin_map_alt =
| coordinates = {{coord|14|49|N|120|58|E|region:IT|display=it}}
| coordinates_footnotes =
| region = {{RegioneIT|sigla=BUL}}
| province = {{ProvinciaIT (short form)|sigla=BUL}} (BULACAN)
}}
Ang '''talaan ng mga paputok sa Pilipinas''' ay ang talaan ng mga paputok sa Pilipinas, na karaniwang ibinebenta ituwing sasapit ang bagong taon, anibersaryo, kaarawan, kasal at iba pa.<ref>https://news.abs-cbn.com/news/12/13/17/alamin-mga-ipinagbabawal-na-paputok-sa-bagong-taon</ref><ref>https://news.abs-cbn.com/list/tag/paputok</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://news.abs-cbn.com/list/tag/pyrotechnics |access-date=2019-12-06 |archive-date=2019-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191206115026/https://news.abs-cbn.com/list/tag/pyrotechnics |url-status=dead }}</ref> Nagsimula ang pagawaan ng paputok mula kay Valentin Santa Ana na tubong [[Santa Maria, Bulacan]] noong pang 1897.<ref>{{Cite web |url=https://www.bulacan.gov.ph/business/pyrotechnics.php |title=Archive copy |access-date=2022-01-03 |archive-date=2022-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103075028/https://www.bulacan.gov.ph/business/pyrotechnics.php |url-status=dead }}</ref>
== Legal at ipinagbabawal ==
[[Talaksan:2218Fireworks displayed for sale in the Philippines 47.jpg|thumb|Ang isang tindahan ng mga paputok sa Bocaue.]]
Ang iba rito ay legal ng ibinebenta at ang iba rin ay ilegal at palihim na ibinebenta sa mga kasulukang lungsod, ang [[Bocaue, Bulacan]] ang tinaguriang '''Fireworks Capital ng Pilipinas''',<ref>https://news.abs-cbn.com/list/tag/fireworks</ref> simula noong taong 1996-97 nalimitahan ang mga paputok ng dating pangulong [[Fidel Ramos]], ngunit sa pag-usad ng panahon hanggang sa kasalukuyan, marami pa rin ang nadadamay ng mga ipinagbabawal na paputok,<ref>https://news.abs-cbn.com/news/01/01/19/bilang-ng-sugatan-sa-paputok-lagpas-kalahati-ang-natapyas-ngayong-2019</ref><ref>https://news.abs-cbn.com/news/12/25/18/bilang-ng-mga-sugatan-sa-paputok-umabot-sa-13-sa-pasko</ref> Ang mga mala-size na isang litrong bote, hugis trayangulo at maliliit na hugis trayangulo, maliit na pirasong kasing halintukad nang palitong pospro at iba pa.<ref>https://news.abs-cbn.com/news/12/03/18/paputok-di-bawal-ibenta-hepe-ng-fire-bureau</ref><ref>https://news.abs-cbn.com/list/tag/firecrackers?page=5</ref>
{{Infobox company
| name = Bocaue Bulacan Fireworks<ref>https://www.vigattintourism.com/tourism/articles/Bocaue-Fireworks-Capital-of-the-Philippines</ref>
| type = Tindahan ng paputok (Fireworks Market)
| image = 01086jfBocaue Bulacan Flyover Lolomboy Biñang 20nd MacArthur Highwayfvf.jpg
| traded_as =
| foundation = {{Start date and age|1966}}
| founder = Bocaue Bulacan Fireworks Government
| defunct =
| location = [[Bocaue, Bulacan|Bo. Turo, Bocaue, Bulacan]]
| locations = [[Gitnang Luzon]]
| area_served = [[Hilagang Luzon]], [[Kalakhang Maynila]], [[Timog Luzon]]
| key_people =
| industry = [[Manufacturing]]
| products = [[Paputok]], Pampailaw
| owner =
| parent =
| subsid =
}}
===Talaan ng mga paputok sa 2025===
[[Talaksan:2077Fireworks displayed for sale in the Philippines 16.jpg|thumb|Ang iba't ibang uri ng mga paputok sa isang tindahan sa Bocaue.]]
====Legal====
{{div col|colwidth=17em}}
* Butterfly
* Baby Rocket
* [[Bombshell]] (fireworks)
* Dragon Rocket
* [[Fountain (pailaw)|Fountain]]
* [[Kwitis]]
* [[Labintador]] (5 star)
* Lucis
* Pop-pop
* Roman Candle
* [[Sinturon ni Hudas]] (Judas belt)
* [[Trompilyo]] (Catherine wheel)
{{div col end}}
====Illegal====
[[Talaksan:2077Fireworks displayed for sale in the Philippines 28.jpg|thumb|Mga pampailaw at mga uri ng paputok.]]
{{div col start}}
; A
* AlDub
* Atomic
; B
* Bin Laden
* Boga
; C
* {{tcname unused|Carina}}
* Coke in Can
* [[Crying cow]]
; D
* {{tcname unused|Discaya}}
; G
* Gangnam Bomb
* Giant bawang
* [[Goodbye Covid]]
* {{tcname unused|Goodbye Chismosa}}
* Goodbye De Lima
* {{tcname unused|Goodbye Homophobes}}
* Goodbye Napoles
* Goodbye Philippines
; H
* Hamas
* Hello Colombia
; K
* Kabase
* Kingkong
* Kristine
* Kwiton
; L
* Lolo thunder
; M
* Mother rockets
; N
* Nognog
; P
* {{tcname unused|Pepito}}
* [[Pikolo|Picollo]]
* Pillbox
* [[Pla-pla (paputok)|Pla-pla]]
; S
* Special
; T
* {{tcname unused|Tino}}
* Tuna
* Ulysses
* {{tcname unused|Senator Imee}}
* {{tcname unused|Uwan}}
; W
* Watusi
* [[Whistle bomb]]
; Y
* [[Super Yolanda|Yolanda]]
; Z
* {{tcname unused|Zaldy Co}}
{{div col end}}
{|class="wikitable" style=font-size:100%
|-
! Mga legal ngunit ipinagbabawal
! Mga legal na paputok
|-
| style="background-color:lightblue;"| [[Labintador]] || Bombshell
|-
| style="background-color:lightblue;"| [[Hudas Iskariote|Sinturon ni Hudas]] || Fountain
|-
| Kwitis || Trompilyo
|-
| [[Kandila|Roman Candle]] || Lusis
|}
===Mga sugatan sa nagdaang taon; 1993 -2025===
{|class="wikitable" style=font-size:100%
|-
! Taon
! Bilang ng mga sugatan (Total)
! Stray Bullets
|-
| 1993 || 705 || 12
|-
| 1994 || 520 || 21
|-
| 1995 || 760 || Walang data
|-
| 1996 || 623 || 15
|-
| 1997 || 1,147 || 20
|-
| 1998 || 847 || 27
|-
| 1999 || 1,567 || --
|-
! Taon
! Bilang ng mga sugatan (Total)
! Stray Bullet Total
|-
| 2000 || 1,325 || rowspan="21"| TBA
|-
| 2001 || Walang data
|-
| 2002 || 503
|-
| 2003 || 35 patay (590)
|-
| 2004 || 585
|-
| 2005 || 610
|-
| 2006 || 306
|-
| 2007 || 869
|-
| 2008 || 733
|-
| 2009 || 1,036
|-
| 2010 || 1,022
|-
| 2011 || 287
|-
| 2012 || 1,000
|-
| 2013 || 400
|-
| 2014 || 804
|-
| 2015 || 593
|-
| 2016 || 839
|-
| 2017 || 86
|-
| 2018 || 463
|-
| 2019 || 139
|-
| 2020 || 249
|-
| 2021 || 85 || 3
|-
| 2022 || 183 || 3
|-
| 2023 || 163 || --
|-
| 2024 || 188 || --
|-
| 2025 || ''[[To be announced|TBA]]'' || --
|-
| '''Taon''' || '''18,021''' || '''101'''
|-
! Rehiyon
! Porsyento ng mga sugatan (Total)
! Nasawi
|-
| [[Kalakhang Maynila]] || 36% (2022) || rowspan="3"| {{grey|N/A}}
|-
| [[Kanlurang Kabisayaan]] || 15% (2022)
|-
| [[Rehiyon ng Ilokos]] || 13% (2022)
|}
==Imahe==
<gallery>
Talaksan:കതിനാ.jpg|[[Crying cow]]
Talaksan:Olapadakkam - Fire Cracker.jpg|[[Pla-pla (paputok)|Pla-pla]]
Talaksan:Pirat Starline Imp. Faram bvba REF.60007 Kouterstraat 9 8560 Wevelgem 5410475600073.JPG|[[Piccolo]]
Talaksan:FULL STICK M-1000.jpg|[[Super Yolanda]]
Talaksan:China böller.jpg|[[Whistle bomb]]
Talaksan:Welke van de drie is illigaal vuurwerk.jpg|[[Labintador]]
Talaksan:Firecracker roll.jpeg|[[Sinturon ni Hudas]]
Talaksan:Preparation of a brilliant fireworks display, Sayn Castle Festival, 2005.jpg|[[Bombshell|Bombshell - Tambutso]]
Talaksan:A flower pot cracker gives magnificent colour effects on Diawli night in New Delhi on November 1, 2005.jpg|[[Fountain (pailaw)|Fountain]]
Talaksan:Flug1.jpg|[[Kwitis]]
Talaksan:Groundfireworks-burning.jpg|[[Trompilyo]]
</gallery>
==Sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga paputok]]
[[Kategorya:Pailaw]]
{{stub}}
j0brjsqwylheg9i6eb677dtoefpocps
Ang Kubà ng Notre-Dame
0
294693
2204473
2140311
2026-04-23T13:55:32Z
~2026-24716-88
161152
2204473
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=Hulyo 2021}}
{{Italic title}}
{{Infobox Book
| name = Ang Kubà ng Notre-Dame
|title_orig = Notre-Dame de Paris
| image = Gosselin Hugo 1831 Johannot.jpg
| image_caption = Pahina ng pamagat mula sa unang edisyon ng ''Ang Kubà ng Notre-Dame'' (''Notre-Dame de Paris'') noong 1831
| author = [[Victor Hugo]]
| country = [[Pransiya]]
| language = [[Wikang Pranses|Pranses]] (''orihinal'')
| genre = [[romantisismo]], piksyong ''Gothic''
| media_type = ''Hardback''
| publisher = Gosselin
| pub_date = 16 Marso 1831
| pages = 940 (3 bolyum)
}}
'''''Ang Kubà ng Notre-Dame''''' ({{Lang-en|'''The Hunchback of Notre-Dame'''}}; {{Lang-fr|'''Notre-Dame de Paris'''}}; {{Lang-es|'''Nuestra Señora de París'''}}; [[Wikang Filipino|Filipino]]: '''''Birhen ng Paris''''') ay isang [[nobela]] sa wikang [[Wikang Pranses|Pranses]] ni [[Victor Hugo]] na inilathala noong taong 2022.
== Pamagat ng akda ==
Ang orihinal na pamagat ng nobela na ''Notre-Dame de Paris'' ay tumutukoy sa pangunahing tagpuan nito, ang [[Katedral ng Notre-Dame]]. Ang mas tanyag na pamagat nito sa wikang [[Wikang Ingles|Ingles]] na ''The Hunchback of Notre Dame'' ay nagmula sa pamagat ng [[salinwika]] ni Frederic Shoberl noong 1833 at tumutukoy sa pangunahing tauhan ng nobela na si Quasimodo.
== Buod ng banghay ==
Noong 1482 sa lungsod ng [[Paris]], sa panahon ng paghahari ni [[Louis XI ng Pransiya|Louis XI]] sa [[Pransiya]], ang [[Hitano|hitánang]] si Esmeralda ay tanyag sa mga kalalakihan dahil sa kanyang angking kagandahan. Kabilang sa mga kalalakihang ito ay ang kubàng si Quasimodo (ang tagatugtog ng kampana ng [[Katedral ng Notre-Dame]]), ang ama-amahan ni Quasimodo na si Claude Frollo (Arkidiyakono ng Notre-Dame), ang makisig na kapitan ng mga kawal ng Hari na si Phoebus de Chateaupers, at ang makatang si Pierre Gringoire.
Natitigatig si Arkidiyakono Frollo dahil sa nararamdaman niyang [[Kahalayan|pagkalibog]] kay Esmeralda kahit na siya ay isang pari, at inutusan niya si Quasimodo upang dukutin ang hitána. Nang isinasagawa na ang pagdukot sa gitna ng gabi, saktong dumating si Kapitan Phoebus upang iligtas si Esmeralda at arestuhin si Quasimodo. Si Gringoire, na nagtangkang iligtas si Esmeralda pero nagulpi ni Quasimodo, ay nadakip ng mga pulubi at dinala sa "Hukuman ng mga Himala" (''Cour des miracles'') upang [[Parusang kamatayan|bitayin]], ngunit nailigtas siya ni Esmeralda sa pamamagitan ng pagpapakasal sa kanya. Sa basbas ni Clopin Trouillefou, ang pinuno ng Hukuman, si Gringoire ay idineklara bilang asawa ni Esmeralda sa loob ng apat na taon. Kinabukasan, hinatulan si Quasimodo ng parusang paghagupit sa harapan ng madla. Nang siya ay nauuhaw at humihingi ng maiinom, nilapitan siya ni Esmeralda at binigyan ng tubig. Dito naantig ang puso ni Quasimodo kay Esmeralda.
[[Talaksan:Nicolas Eustache Maurin - L'asile.jpg|thumb|Ang pagligtas ni Quasimodo kay Esmeralda at ang kanyang pagsigaw ng ''"Santuwaryo!"'' (likhang-sining ni Nicolas Eustache Maurin)]]
Samantala, si Esmeralda ay nahuhumaling kay Kapitan Phoebus na, lingid sa kanyang kaalaman, ay ikakasal na sa mayamang dalagang si Fleur-de-Lys de Gondelaurier. Nagkatipan ang dalawa sa isang bahay-panuluyan at habang hinahalik-halikan ng Kapitan ang hitána, lihim silang pinagmamasadan ni Arkidiyakono Frollo na puno ng galit at pagseselos. Lumabas si Frollo mula sa kinatataguan nito at tinangkang patayin sa saksak ang Kapitan. Dahil agad na nakatakas si Frollo, si Esmeralda ang nadakip at ang naakusahan sa krimen. Siya ay hinatulan ng parusang kamatayan. Nang inihahanda na si Esmeralda sa bitayan upang patayin, nagpadausdos si Quasimodo sa lubid ng kampana mula sa taas ng Notre-Dame at dagling dinala si Esmeralda patungo sa katedral upang maprotektahan siya sa ilalim ng ''batas ng santuwaryo''—hindi maaaring dakpin ang sinumang nasa loob ng Notre-Dame.
Sa loob ng Notre-Dame, hinandugan ni Quasimodo si Esmeralda ng damit, pagkain, at kutson na mahihigaan. Nakaramdam ng awa si Esmeralda nang inilahad ni Quasimodo ang dahilan ng kanyang pagligtas sa kanya: ito ay bilang kabayaran sa kabutihang-loob na ipinamalas ng hitána sa kanya noong siya ay hinagupit sa harap ng madla. Sinabihan ni Quasimodo si Esmeralda na manatili sa loob ng katedral upang manatili siyang ligtas. Binigyan din niya si Esmeralda ng isang bakal na píto na maaaring gamitin ng hitána upang tawagin siya. Nang malaman ni Frollo na nasa Notre-Dame si Esmeralda, pinasok niya ang silid ng hitána at tinangka niyang [[halayin]] siya habang pinakikiusapan niya siyang tanggapin ang kanyang pagmamahal. Dagling hinipan ni Esmeralda ang bakal na píto, at agad na dumating si Quasimodo at pingilan si Frollo. Nang mamukhaan ni Quasimodo ang kanyang ama-amahan, napuno siya ng takot at inihandog niya ang kanyang punyal kay Frollo upang siya ay parusahan, ngunit agad na inagaw ni Esmeralda ang punyal at itinutok kay Frollo na umalis na galit kay Quasimodo.
Pagkadaka'y ipinaalam ni Frollo kay Gringoire na nagkasundo na ang parlyamento ng Pransiya na bawiin ang karapatan ni Esmeralda na mabigyan ng santwaryo upang hindi na siya maprotektahan ng Notre-Dame at maituloy ang parusang bitay sa kanya. Ipinabatid naman ni Gringoire ang balitang ito kay Trouillefou. Upang mailigtas si Esmeralda, tinipon ni Trouillefou ang lahat ng mga pulubi at hitáno ng Hukuman upang lusubin ang Notre-Dame at pigilin ang nakaambang pagdakip kay Esmeralda.
[[Talaksan:Louis Candide Boulanger - La Sachette, la Esmeralda et Claude Frollo.jpg|thumb|Sina Frollo, Esmeralda at Gudule sa huling mga tagpo ng ''Kubà ng Notre-Dame'' (likhang-sining ni <bdi>Louis Boulanger</bdi>)]]
Nagtipon ang mga taga-Hukuman sa harap ng Notre-Dame. Sa pag-aakalang sasaktan nila si Esmeralda, sinubukan ni Quasimodo na itaboy sila palayo ng katedral. Nang magsidatingan ang mga kawal ng hari upang dakpin si Esmeralda, nag-akala naman siyang nariyan sila upang iligtas si Esmeralda. Habang nagkakagulo sa labas ng Notre-Dame, dumating si Gringoire upang ipuslit si Esmeralda palabas ng katedral, kasama ang isang "kaibigan" na hindi mamukhaan ni Esmeralda. Nang sila'y nakalayo na, nauna sa paglalakbay si Gringoire at naiwang mag-isa si Esmeralda kasama ang di-kilalang "kaibigan" na inalis ang takip sa mukha. Napuno ng takot at galit si Esmeralda nang mamukhaan niyang si Arkidyakono Frollo pala ang kanyang kasama.
Sa huling pagkakataon, nakiusap si Frollo kay Esmeralda na tanggapin ang kanyang pagmamahal. Nang tinanggihan niya ang Arkidiyakono, dinala si Esmeralda ni Frollo kay Gudule, isang matandang babaeng galit sa mga hitáno dahil diumanong dinukot at kinain nila ang kanyang nawawalang sanggol na anak na babae. Habang ipinagkakánulô ni Frollo si Esmeralda sa mga kawal ng Hari, nalaman ni Gudule na si Esmeralda pala ang nawawala niyang anak, na ang tunay na pangalan ay Agnes. Nagsidatingan ang mga kawal upang dakpin si Esmeralda at, sa pagtatangkang pigilan sila, si Gudule ay napatay ng mga kawal.
Nang makitang wala na si Esmeralda sa kanyang silid, nabalisa si Quasimodo at nilibot ang buong Notre-Dame upang hanapin siya. Nang marating niya ang pinakamataas na bahagi ng katedral, kanyang nakita si Frollo na pinanonood ang isang babaeng dinadala ng berdugo sa bitayan. Namukhaan ni Quasimodo ang dalaga, na walang iba kundi si Esmeralda. Isinagawa ng berdugo ang pagbitay kay Esmeralda, at namalas nina Quasimodo at Frollo ang kamatayan ng hitána. Nang kanyang namasdan ang paghalakhak ni Frollo habang pinanonood ang bangkay nang Esmeralda, buong galit niyang tinulak ang Arkidiyakono na nahulog mula sa tuktok ng Notre-Dame sa kanyang kamatayan. Puno ng paghihinagpis, ipinagluksa ni Quasimodo ang kamatayan nina Esmeralda at Frollo sa kanyang himutok, "Ah, [wala na] ang lahat ng aking minahal!" (''"Oh! tout ce que j'ai aimé!"'') Kinalauna'y naglaho si Quasimodo at hindi na nakitang muli.
Sa pagtatapos ng nobela, ikinuwento kung paanong nakita ng ilang mga tao ang isang kakaibang tanawin sa isang tambakan ng mga bangkay: isang kalansay ng kubà ang nakayakap sa isang tila kalansay ng babae. Nang sinubukan nilang paghiwalayin ang dalawa, nadurog ang kalansay ng kubà at naging abo.
== Mga tauhan ==
=== Pangunahing tauhan ===
[[Talaksan:MersonND1.jpg|thumb|Ang kabutihang-loob ni Esmeralda sa pinarurusahang Quasimodo (likhang-sining ni Luc-Olivier Merson)]]
* '''Esmeralda''' (ipinanganak bilang '''Agnes''')
: isang 16 na taong gulang na [[Hitano|hitána]], na siyang sentro ng mga kaganapan sa nobela. Siya ay maganda at mahabagin sa kapwa, at siya ay makikitang inaaliw ang madla sa kanyang pagsasayaw. Sa katunayan, si Esmeralda ay hindi pinanganak na hitána; noong siya ay isang sanggol pa lamag, dinukot siya ng mga hitáno bilang kapalit sa pangit na sanggol na lalaking sa kalaunan ay lumaking si Quasimodo, ang kubà. Upang magkatagpo muli sina Esmeralda at ang kanyang ina, ibinigay sa kanya ng kanyang mga hitánong tagapangalaga ang kanyang pambatang sapatos na ang pares ay nasa tunay niyang ina.
* '''Quasimodo'''
: ang 20 taong gulang na tagatugtog ng mga kampana ng [[Katedral ng Notre-Dame]]. Siya ay isang pangit na kubà na iniwan ng kanyang hitánang ina at kinupkop ni Arkidiyakono Claude Frollo. Siya ay naging bingi dahil sa kanyang trabaho bilang tagatugtog ng mga kampana. Dahil kinasusuklaman ng madla ang kanyang panlabas na katangian, bihira lamang lumabas si Quasimodo mula sa katedral. Nahulog ang kanyang loob sa hitánang Esmeralda noong nagpamalas ito ng kabutihang-loob sa kanya noong siya ay hinagupit at ipinahiya sa madla.
[[Talaksan:Claude Frollo.jpg|thumb|Si Arkidiyakono Claude Frollo]]
* '''Claude Frollo'''
: ang Arkidiyakono ng [[Katedral ng Notre-Dame]] na [[Kahalayan|nalibog]] kay Esmeralda at naging dahilan ng mga kasawian niya. Naulila siya at ang kanyang bulakbol na nakababatang kapatid na si Jehan Frollo mula pagkabata noong nasawi sa [[Salot na Itim|salot]] ang kanilang mga magulang. Siya ang nagkukop at nagpalaki sa pinabayaang Quasimodo at kinalaunan ay naging ama-amahan siya nito. Bagaman siya ay isang pari, punung-puno ng kahalayan ang kanyang puso kay Esmeralda. Siya ang nag-utos kay Quasimodo upang dakpin siya at ang nagtangkang pumatay kay Kapitan Phoebus na kanyang kinaseselosan na kinalaunan ay siyang naging dahilan ng kamatayan ni Esmeralda.
* '''Pierre Gringoire'''
: isang makata na naging asawa ni Esmeralda sa loob ng apat na buwan. Nagkataong napadpad si Gringoire sa "Hukuman ng mga Himala" (''Cour des miracles''), isang tagòng pook sa Paris kung saan nagtitipon-tipon ang lahat ng mga pulubi, hitáno, at iba pang mga taong dukha. Upang manatiling lihim ang Hukuman, kailangang patayin si Gringoire o ikasal sa isang hitána. Bagaman hindi siya mahal ni Esmeralda, kinaawaan siya nito at pinakasalan siya.
* '''Phoebus de Chateaupers'''
: ang Kapitan ng mga kawal ng Hari. Bagaman ay nakatakda siyang ikasal sa mayamang dalagang si Fleur-de-Lys de Gondelaurier, sinubukan niyang akitin si Esmeralda noong mahulog ang loob niya makaraang iligtas niya ang hitána sa kamay ni Quasimodo.
=== Ibang mga tauhan ===
* Clopin Trouillefou - pinuno ng Hukuman ng mga Himala
* Jehan Frollo - 16 na taong gulang na nakababatang kapatid ni Arkidiyakono Frollo
* Fleur-de-Lys de Gondelaurier - nobya ni Kapitan Phoebus
* Madame Aloïse de Gondelaurier - ina ni Fleur-de-Lys
* Gudule (tunay na pangalan: Paquette Guybertaut la Chantefleurie) - ina ni Esmeralda na nag-akalang kinain ng mga hitáno ang kanyang anak noong musmos pa ito
* Djali - ang alagang kambing ni Esmeralda
* [[Louis XI ng Pransiya|Louis XI]] - Hari ng [[Pransiya]]
* Tristan l'Hermite - kaibigan ni Haring Louis XI na namuno sa pagdakip kay Esmeralda
* Henriet Cousin - ang berdugong nagsagawa ng parusang bitay kay Esmeralda
* Florian Barbedienne - ang [[huwes]] na nagsentensiya ng parusang paghagupit kay Quasimodo
* Jacques Charmolue - kaibigan ni Arkidiyakono Frollo na tagabantay ng mga bilanggo
* Pierrat Torterue - ang nagsagawa ng parusang paghagupit kay Quasimodo at ng pagpapahirap kay Esmeralda upang umako sa salang pagpatay kay Kapitan Phoebus
* Isang mahistrado - ang humatol ng parusang kamatayan kay Esmeralda
{{Uncategorized|date=Hulyo 2021}}
imimv8o2qv5pr8yylrun26imwl68iah
Kari Wahlgren
0
296132
2204597
2201470
2026-04-24T05:56:02Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204597
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Kari Wahlgren
| image = Kari Wahlgren 2025.jpg
| caption = Wahlgren sa SacAnime noong 2025
| birth_date = {{Birth date and age|1977|7|13}}
| birth_place = Hoisington, [[Kansas]], Estados Unidos
| education = [[Unibersidad ng Kansas]]
| other_names = {{hlist|Kay Jensen|Jennifer Jean<ref name="tastes" /><ref name="anime next 2006 announce">{{Cite web |date=Pebrero 17, 2006 |title=Kari Wahlgren & Mike Pollock guests at Animenext 2006 |url=http://www.animenext.org |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060218013407/http://www.animenext.org/ |archive-date=February 18, 2006 |website=Anime Next|language=en}}</ref><ref>{{Cite episode |title=Hibiya and Kotoko Chat |episode-link=List_of_Chobits_episodes#Unaired episodes (DVD exclusives) |series=Chobits |language=en |number=24.5 |minutes=23}}</ref><!-- Do not count misspellings of her name or one-series aliases -->}}
| occupation = Aktres na nagboboses
| years_active = 2002–kasalukuyan
| partner = Bobby Rock
| children = 1
| website = {{URL|kariwahlgren.com}}
}}
Si '''Kari Wahlgren''' (ipinanganak noong Hulyo 13, 1977)<ref name="voices kari2">{{Cite news |last=Niccum |first=Jon |date=Abril 21, 2006 |title=Voices Kari – KU Grad becomes the go-to voice for animation and video games |language=en |work=Lawrence Journal-World |url=http://www.lawrence.com/news/2006/apr/21/voices_kari/ |url-status=live |access-date=Agosto 19, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140820010551/http://www.lawrence.com/news/2006/apr/21/voices_kari/ |archive-date=Agosto 20, 2014}}</ref><ref name="birthday">{{Cite tweet|number=356067924135518211|user=KariWahlgren|title=Wow—waking up to these birthday tweets is pretty wonderful....thanks, everybody!!|author=Kari Wahlgren|date=Hulyo 13, 2013|access-date=Marso 17, 2015|language=en}}</ref> ay isang nagboboses na aktres (''voice actress'') na mula sa [[Estados Unidos]] na nagbigay ng mga boses sa [[wikang Ingles]] para sa mga animadong pelikula, serye sa telebisyon, at mga [[larong bidyo]].<ref name="scholarship2">{{Cite web |title=Kari Wahlgren Theatre Scholarship | Department of Theatre |url=http://theatre.ku.edu/kari-wahlgren-theatre-scholarship |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140821133553/http://theatre.ku.edu/kari-wahlgren-theatre-scholarship |archive-date=Agosto 21, 2014 |access-date=Agosto 19, 2014 |publisher=Theatre.ku.edu |language=en}}</ref><ref name="voices kari2" /> Nagsimula siya sa pagbo-''voice over'' (o pabibigay-tinig) ng [[anime]] bilang si Haruko Haruhara sa ''[[FLCL]]'', at kalaunan ay gumanap sa mahahalagang papel sa iba't ibang palabbilang at pelikula: si Saya Otonashi sa ''[[Blood+]]'', Robin Sena sa ''Witch Hunter Robin'', Lavie Head sa ''Last Exile'', Fuu sa ''Samurai Champloo'', Rip van Winkle sa ''Hellsing'',<ref name="hu ep42">{{cite episode|series=Hellsing Ultimate|title=Hellsing IV|airdate=Oktubre 11, 2014|network=Adult Swim|number=4|at=Pangwakas na kredito}}</ref> Scarlett sa ''Steamboy'', Pacifica Casull sa ''[[Scrapped Princess]]'', Michiru Satomi at Luca sa ''Immortal Grand Prix'', Kagami Hiiragi sa ''Lucky Star'', Saber sa ''[[Fate/zero|Fate/Zero]]'', ''Fate/stay night: Unlimited Blade Works'', at ''Fate/stay night: Heaven’s Feel'', at si Celty Sturluson sa seryeng ''[[Durarara!!]]''.
[[Image:Kari_Wahlgren_by_Gage_Skidmore.jpg|thumb|Si Wahlgren sa WonderCon 2017|left]]Sa mga animasyong Amerikano, nagbigay siya ng boses sa maraming serye kabilang ang ''Super Robot Monkey Team Hyperforce Go!'', ''Gravity Falls'', ''Fish Hooks'', at si Little Suzy sa ''[[Phineas and Ferb]]''; si Dorothy at Reyna Ozma sa ''Dorothy and the Wizard of Oz''; pati na rin sa ''[[Ben 10]]'', ''Kung Fu Panda: Legends of Awesomeness'', ''Kaijudo: Rise of the Duel Masters'', ''Bunnicula'', ''[[The Fairly OddParents]]'', ''Bunsen Is a Beast'', at sa mga bersiyon ng [[Nickelodeon]] ng ''[[Winx Club]]'' at ''Teenage Mutant Ninja Turtles''. Ipinahiram din niya ang kanyang tinig bilang sina Jessica at Diane sa ''Rick and Morty'', at bilang Baby Scrat sa miniseries ng [[Disney+]] na ''Ice Age: Scrat Tales'', na ginawa ng Blue Sky Studios. Mula noong 2023, binigyang-boses niya ang ilang tauhan sa pambatang serye na ''SuperKitties'', kung saan ginawaran siya ng ''Children's and Family Emmy Award'' ([[Gawad Emmy]] para sa mga Bata at Pamilya) para sa Nagtatanging Tagatanghal ng Boses sa isang Pampreskol na Programang Animasyon.
Sa mga larong bidyo naman, siya ang boses sa mga pangunahing tauhan tulad nina Ashe sa ''Final Fantasy XII'', Shelke sa ''Dirge of Cerberus: Final Fantasy VII'', Kitana at Mileena sa seryeng ''Mortal Kombat'' (simula sa ''Mortal Kombat 11''),<ref>{{cite web |title=Kari Wahlgren |url=http://www.behindthevoiceactors.com/Kari-Wahlgren/ |access-date=4 Hunyo 2025 |website=Behindthevoiceactors.com |language=en}}</ref> at Raine Sage sa ''Tales of Symphonia''.
== Pilmograpiya ==
=== Anime ===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width=95%; font-size: 95%;"
|+Listahan pagda-dub sa anime
! style="background:#b0c4de; width:40px;" |Taon
! style="background:#b0c4de;" |Titulo
! style="background:#b0c4de;" |Papel
! style="background:#b0c4de;" class="unsortable" |Mga tala
! style="background:#b0c4de;" class="unsortable" |Sanggunian<ref name="resume" />
|-
|{{dts|2002|09|03|format=y}}
|''[[FLCL]]''
|Haruko Haruhara
|Simulang ginampanan na anime
|<ref name="voices kari" /><ref name="anime tourist" />
|-
|{{dts|2003|02|25|format=y}}
|''Ai Yori Aoshi''
|Chika Minazuki
|bilang Key Jensen
|<ref name="Jeng 2004" />
|-
|{{dts|2003|04|08|format=y}}
|''A Little Snow Fairy Sugar''
|Cinnamon, Dr. Barbara
|bilang Kay Jensen
|<ref name="anime next 2006 announce">{{cite web|url=http://www.animenext.org|title=Kari Wahlgren & Mike Pollock guests at Animenext 2006|work=Anime Next|date=Pebrero 17, 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060218013407/http://www.animenext.org/|language=en|archivedate=Pebrero 18, 2006|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite episode|title=What's in Your Heart|series=A Little Snow Fairy Sugar|number=25|time=Pangwakas na kredito, Gumanap ng Boses sa Ingles|year=2003|publisher=Geneon|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2003|07|17|format=y}}
|''Gatekeepers 21''
|Miu Manazuru
|bilang Kay Jensen
|<ref>{{cite web|url=http://www.animejump.com/index.php@module=prodreviews&func=showcontent&id=240.htm|title=Gate Keepers 21|work=Anime Jump|date=Oktubre 16, 2003|last=Toole|first=Mike|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2003|07|29|format=y}}
|''Heat Guy J''
|Kyoko Milchan
|bilang Kay Jensen
|<ref>{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=77amcYEgUVI|title=Heat Guy J – 1 – City|author=Funimation|date=Agosto 24, 2009|work=YouTube|time=23:36|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2003|08|format=y}}
|''Mirage of Blaze''
|Miya Ohgi
|bilang Jennifer Jean
|<ref>{{Cite episode|title=Endless Conflict|url=http://www.hulu.com/watch/126980#i0,p4,d0|series=Mirage of Blaze|number=5|time=Panwakas na kredito|work=Aniplex|via=Hulu|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2003|09|15|format=y}}
|''Immortal Grand Prix''
|Liz
|Mikroserye
bilang Jennifer Jean
|<ref>{{cite web|url=http://www.crystalacids.com/database/title/330/igpx/|title=IGPX (special)|work=Crystal Acids|accessdate=Nobyembre 3, 2014|archive-date=Oktubre 19, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141019061124/http://www.crystalacids.com/database/title/330/igpx/|url-status=dead|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2003|09|30|format=y}}
|''Figure 17''
|Tsubasa Shiina
|bilang Kay Jensen
|<ref>{{Cite episode|title=Is There Someone You Want to Be With?|series=Figure 17|number=2|time=Pangwakas na kredito|work=Media Blasters{{!}}Anime Works|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2003|10|11|format=y}}
|''Witch Hunter Robin''
|Robin Sena
|
|<ref name="voices kari" /><ref>{{cite press release|url=http://postproduction.digitalmedianet.com/article/Metreon-Hosts-Third-Annual-Festival-of-Anime-Saturday-Oktubre-11-20418|title=Metreon Hosts Third Annual Festival of Anime Saturday, Oktubre 11|work=Digital Post-Production|accessdate=Setyembre 3, 2014|author=DMN Staff Writer|archive-url=https://web.archive.org/web/20140820233042/http://postproduction.digitalmedianet.com/article/Metreon-Hosts-Third-Annual-Festival-of-Anime-Saturday-Oktubre-11-20418|archive-date=Agosto 20, 2014|url-status=dead|language=en}}</ref><ref>{{cite web |date=Setyembre 22, 2003 |title=Bandai Entertainment Prepares for Metreon Festival of Anime |url=http://www.animenewsnetwork.com/press-release/2003-09-22/bandai-entertainment-prepares-for-metreon-festival-of-anime |work=Anime News Network |language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2003|10|28|format=y}}
|''Mao-chan''
|Misora Tsukishima, Chinami Noki
|bilang Kay Jensen
|<ref>{{Cite episode|title=I'll Protect Japan by Myself!|series=Mao-chan|number=1|work=Pioneer / Geneon|language=en}}</ref><ref>{{cite web |author= |date= |title=Mao-chan, Magical Shopping Arcade Abenobashi - The Dub Track - Anime News Network |url=https://www.animenewsnetwork.com/dub-track/2004-03-02 |work=Anime News Network |language=en |accessdate=Nobyembre 3, 2015}}</ref>
|-
|{{dts|2003|11|11|format=y}}
|''[[Chobits]]''
|Kotoko
|bilang Kay Jensen
|<ref name="anime next 2006 announce" /><ref>{{Cite episode|title=Hibiya and Kotoko Chat|series=Chobits|number=24.5|time=Pangwakas na kredito, Gumanap ng Boses sa Ingles|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2003|11|11|format=y}}
|''Someday's Dreamers''
|Yume Kikuchi
|bilang Kay Jensen
|<ref>{{cite web |last=Amith |first=Dennis |date=Abril 6, 2012 |title=Someday’s Dreamers: Complete Collection (a J!-ENT Anime DVD Review) |url=http://j-entonline.com/blu-ray-dvd-reviews/dvd-reviews-film-tv/anime-reviews/somedays-dreamers-complete-collection-a-j-ent-anime-dvd-review/ |work=J-ENT! Online |language=en}}</ref><ref>{{Cite episode|title=Sunset and A Steel Frame, Part 1|url=http://www.hulu.com/watch/575749#i0,p0,d0|series=Someday's Dreamers|number=1|time=Pangwakas na kreditong Ingles, Gumanap ng Boses sa Ingles|work=Pioneer / Geneon|via=Hulu|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2003|11|18|format=y}}
|''Last Exile''
|Lavie Head
|
|<ref name="divers last exile" />
|-
|{{dts|2003|11|18|format=y}}
|''The Twelve Kingdoms''
|Youka
|bilang Jennifer Jean, Ep. 15–21
|<ref>{{cite web |title=Full Cast – Twelve Kingdoms, The (TV) (episodes 1 to 26) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/733/the-twelve-kingdoms/fullcast/1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140905001727/http://www.crystalacids.com/database/title/733/the-twelve-kingdoms/fullcast/1 |archive-date=Setyembre 5, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014}}</ref><!-- dvd vol. 3 -->
|-
|{{dts|2004|01|27|format=y}}
|''[[Space Pirate Captain Herlock: The Endless Odyssey]]''
|Nana
|bilang Jennifer Jean, Ep. 1–3
|<ref>{{cite web |title=Full Cast – Space Pirate Captain Herlock (OVA) (episodes 1 to 13) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/646/space-pirate-captain-herlock/fullcast/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904224909/http://www.crystalacids.com/database/title/646/space-pirate-captain-herlock/fullcast/ |archive-date=Setyembre 4, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2004|02|17|format=y}}
|''Yukikaze''
|Captain Edith Foss
|
|<ref>{{cite web |title=Full Cast – Yukikaze (OVA) (episodes 1 to 5) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/802/yukikaze/fullcast/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904051327/http://www.crystalacids.com/database/title/802/yukikaze/fullcast/ |archive-date=2014-09-04 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 3, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2004|03|09|format=y}}
|''Tenchi Muyo! GXP''
|Airi Masaki, Sasami Masaki Jurai, Karen, iba pa
|bilang Renee Emerson
|<ref>{{cite web |title=Full Cast – Tenchi Muyo! GXP (TV) (episodes 1 to 26) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/686/tenchi-muyo-gxp/fullcast/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904222915/http://www.crystalacids.com/database/title/686/tenchi-muyo-gxp/fullcast/ |archive-date=Setyembre 4, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014|language=en}}</ref><!-- closing credits -->
|-
|{{dts|2004|04|24|format=y}}
|''Wolf's Rain''
|Cher Degre
|
|<ref name="anime expo 2009">{{cite news |title=Anime Expo® Announces Kari Wahlgren as an Official 2009 American Guest of Honor |language=en |work=Anime News Network |url=http://www.animenewsnetwork.com/press-release/2009-05-05/anime-expo-announces-kari-wahlgren-as-an-official-2009-american-guest-of-honor |accessdate=Agosto 21, 2014|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2004|04|27|format=y}}
|''Marmalade Boy''
|Anju Kitahara, Uchiyama
|bilang Kay Jensen
|<ref>{{cite web |title=Full Cast – Marmalade Boy (TV) (episodes 27 to 52) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/418/marmalade-boy/fullcast/2 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904224957/http://www.crystalacids.com/database/title/418/marmalade-boy/fullcast/2 |archive-date=Setyembre 4, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2004|06|08|format=y}}
|''Angel Tales''
|Goddess, Momo the Monkey
|bilang Key Jensen, Ep. 1–2
|<ref>{{cite web |title=Full Cast – Angel Tales (TV) (episodes 1 to 4) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/31/angel-tales/fullcast/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904051122/http://www.crystalacids.com/database/title/31/angel-tales/fullcast/ |archive-date=Setyembre 4, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 3, 2014|language=en}}</ref><ref>{{Harvnb|Terrace|2008|p=45}} </ref>
|-
|{{dts|2004|06|22|format=y}}
|''Gad Guard''
|Arashi Shinozuka
|bilang Jennifer Jean
|<ref>{{cite episode|url=http://www.hulu.com/watch/139562#i0,p0,d0|title=Looking Up at the Same Sky|work=Pioneer/Geneon, Funimation|series=Gad Guard|number=1|access-date=Abril 7, 2020|archive-date=Marso 4, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304050449/http://www.hulu.com/watch/139562#i0,p0,d0|url-status=dead|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2004|07|06|format=y}}
|''Ai Yori Aoshi Enishi''
|Chika Minazuki
|bilang Kay Jensen
|<ref>{{cite web |title=Ai Yori Aoshi ~Enishi~ (TV) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/17/ai-yori-aoshi-enishi/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904220844/http://www.crystalacids.com/database/title/17/ai-yori-aoshi-enishi/ |archive-date=Setyembre 4, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014}}</ref><!-- dvd english vol 1 -->
|-
|{{dts|2004|07|06|format=y}}
|''Gungrave''
|Mika Asagi, Brandon (Bata)
|bilang Kay Jensen
|<ref>{{cite web |title=Gungrave – The Complete Set (a J!-ENT Anime DVD Review) |url=http://j-entonline.com/blu-ray-dvd-reviews/dvd-reviews-film-tv/anime-reviews/gungrave-the-complete-set-a-j-ent-anime-dvd-review/ |work=J!-ENT - j-entonline.com |language=en |accessdate=Oktubre 6, 2014|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2004|08|17|format=y}}
|''I'll CKBC''
|Kyoko Munefuji
|bilang Jennifer Jean
|<ref>{{cite web |title=Full Cast – I'll/CKBC (OVA) (episodes 1 to 2) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/332/illckbc-crazy-kouzu-basketball-club/fullcast/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904222808/http://www.crystalacids.com/database/title/332/illckbc-crazy-kouzu-basketball-club/fullcast/ |archive-date=Setyembre 4, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2004|09|11|format=y}}
|''Black Jack''
|Lawrence
|bilang Kay Jensen, Ep. 8
|<ref>{{cite web |title=Full Cast – Black Jack (OVA) (episodes 1 to 10) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/894/black-jack/fullcast/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904224304/http://www.crystalacids.com/database/title/894/black-jack/fullcast/ |archive-date=Setyembre 4, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2004|09|21|format=y}}
|''Stellvia''
|Arisa Glennorth
|bilang Lucy Hudson
|<ref>{{cite web |title=Stellvia (TV) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/667/stellvia/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140905033631/http://www.crystalacids.com/database/title/667/stellvia/ |archive-date=Setyembre 5, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2004|10|12|format=y}}
|''Lunar Legend Tsukihime''
|Kohaku
|bilang Leah Allen
|<ref>{{cite web |title=Full Cast – Lunar Legend Tsukihime (TV) (episodes 1 to 12) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/387/lunar-legend-tsukihime/fullcast/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904230727/http://www.crystalacids.com/database/title/387/lunar-legend-tsukihime/fullcast/ |archive-date=Setyembre 4, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2004|11|02|format=y}}
|''Cybuster''
|Sayrui Ando
|bilang Kay Jensen
|<ref>{{cite web |title=Full Cast – Cybuster (TV) (episodes 1 to 5) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/148/cybuster/fullcast/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904225620/http://www.crystalacids.com/database/title/148/cybuster/fullcast/ |archive-date=Setyembre 4, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2004|11|23|format=y}}
|''Please Twins!''
|Miina Miyafuji
|bilang Jan Irving
|<ref>{{cite web |title=Please Twins! (TV) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/529/please-twins/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140725233630/http://www.crystalacids.com/database/title/529/please-twins/ |archive-date=Hulyo 25, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2005|01|11|format=y}}
|''Paranoia Agent''
|Taeko Hirukawa
|bilang Tara Hudson, Ep. 6
|<ref>{{cite web |title=Full Cast – Paranoia Agent (TV) (episodes 1 to 13) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/506/paranoia-agent/fullcast/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140910215804/http://www.crystalacids.com/database/title/506/paranoia-agent/fullcast/ |archive-date=Setyembre 10, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2005|01|11|format=y}}–06
|''Samurai Champloo''
|Fuu Kasumi
|
|<ref name="ann champloo" /><ref>{{cite web |last=Gelman |first=Pam |title=Samurai Champloo |url=http://www.commonsensemedia.org/tv-reviews/samurai-champloo |publisher=Common Sense Media |language=en |accessdate=Nobyembre 27, 2013}}</ref>
|-
|{{dts|2005|03|06|format=y}}
|''Ghost in the Shell: Stand Alone Complex''
|Salesperson, Saori
|Ep. 17, 18
|<ref>{{cite web |title=Full Cast – Ghost in the Shell: Stand Alone Complex (TV) (episodes 1 to 26) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/278/ghost-in-the-shell-stand-alone-complex/fullcast/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904080233/http://www.crystalacids.com/database/title/278/ghost-in-the-shell-stand-alone-complex/fullcast/ |archive-date=Setyembre 4, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 3, 2014}}</ref><!-- ep 17-18 as broadcast -->
|-
|{{dts|2005|04|23|format=y}}
|''Rave Master''
|Remi
|Ep. 38
|<ref>{{cite web |title=Full Cast – Rave Master (TV) (episodes 27 to 51) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/566/rave-master/fullcast/2 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904045710/http://www.crystalacids.com/database/title/566/rave-master/fullcast/2 |archive-date=Setyembre 4, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 3, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2005|04|26|format=y}}
|''[[Scrapped Princess]]''
|Pacifica Casull
|
|<ref name="ann scrapped 1" />
|-
|{{dts|2005|07|05|format=y}}
|''Tenchi Muyo! OVA 3''
|Noike Kamiki Jurai, Airi Masaki, Misaki Jurai, Mitoto Kuramitsu, Minaho Masaki
|
|<ref>{{cite web |title=Full Cast – Tenchi Muyo! 3 (OVA) (episodes 14 to 19) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/904/tenchi-muyo-3/fullcast/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140905030323/http://www.crystalacids.com/database/title/904/tenchi-muyo-3/fullcast/ |archive-date=Setyembre 5, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.crystalacids.com/database/title/904/tenchi-muyo-3/|title=Tenchi Muyo! 3 (OVA)|language=en|work=Crystal Acids|accessdate=Setyembre 4, 2014|archive-date=Pebrero 5, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150205060607/http://www.crystalacids.com/database/title/904/tenchi-muyo-3/|url-status=dead}}</ref><!-- actual closing credits show name -->
|-
|{{dts|2005|11|05|format=y}}–06
|''Immortal Grand Prix''
|Michiru Satomi, Luca
|
|<ref name="anime expo 2009" /><ref>{{cite web |title=IGPX STAFF & CAST |url=http://www.productionig.com/contents/works_sp/23_/s03_/index.html |work=Production I.G |language=en |accessdate=Enero 22, 2017}}</ref><ref>{{cite book |author-last1=Brooks |author-first1=Tim |title=The Complete Directory to Prime Time Network and Cable TV Shows 1946–Present |author-last2=Marsh |author-first2=Earle F. |publisher=Random House Publishing Group |year=2009 |isbn=9780307483201 |page=659 |language=en |ref={{harvid|Brooks & Marsh|2009}}}}</ref>
|-
|-
|{{dts|2006|06|24|format=y}}–07
|''Eureka Seven''
|Anemone
|
|<ref name="anime expo 2009" />
|-
|{{dts|2007|01|06|format=y}}–09
|''[[Naruto]]''
|Tayuya, Ranmaru, Kunihisa, Hana Inuzuka, Onbu, Uroko
|
|<ref name="anime expo 2009" /><!-- <br>Kunihisa<br>Hana Inuzuka<br>Onbu<br>Uroko || Episodes:<br>"Gyakushuu no raiga"<br>"Arienêttebayo! Serebu ninpou Kinton no jutsu"<br>"Kiba's Long Day"<br>"A Legend of fro the Hidden Leaf: The Onbaa!"<br> "Fujirareta haze no nouryoku || -->
|-
|{{dts|2007|02|06|format=y}}
|''Robotech: The Shadow Chronicles''
|Ariel
|
|<ref>{{cite web |last=McKeever |first=Kevin |date=Nobyembre 16, 2012 |title=The (Unofficial) Robotech Reporter: Robotech Voice Actress Kari Wahlgren Podcast With Rob Paulsen |url=http://robotechnews.blogspot.com/2012/11/robotech-voice-actress-kari-wahlgren.html |publisher=Robotechnews.blogspot.com |language=en |accessdate=Agosto 21, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2007|05|29|format=y}}
|''The Melancholy of Haruhi Suzumiya''
|Tsuruya, Kyon's Little Sister<!-- Mai Zaizen and members of ENOZ not listed in closing credits for English credits-->
|
|<ref>{{cite episode|url=http://www.crunchyroll.com/the-melancholy-of-haruhi-suzumiya/episode-1-mikuru-asahinas-adventure-episode-00-540538|title=The Adventures of Mikuru Asahina Episode 00|work=Bang Zoom|series=The Melancholy of Haruhi Suzumiya|number=1|time=24:03|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140827154317/http://www.crunchyroll.com/the-melancholy-of-haruhi-suzumiya/episode-1-mikuru-asahinas-adventure-episode-00-540538|archivedate=Agosto 27, 2014|df=mdy-all|language=en}}</ref><ref>{{cite episode|url=http://www.crunchyroll.com/the-melancholy-of-haruhi-suzumiya/episode-8-remote-island-syndrome-part-2-540614|title=Remote Island Syndrome Part 2|work=Bang Zoom|series=The Melancholy of Haruhi Suzumiya|number=8|time=23:14|language=en}}</ref><ref>{{cite episode|url=http://www.crunchyroll.com/the-melancholy-of-haruhi-suzumiya/episode-12-live-alive-540536|title=Live Alive|work=Bang Zoom|series=The Melancholy of Haruhi Suzumiya|number=12|minutes=23|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120109085652/http://www.crunchyroll.com/the-melancholy-of-haruhi-suzumiya/episode-12-live-alive-540536|archivedate=Enero 9, 2012|df=mdy-all|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2007|03|11|format=y}}–08
|''[[Blood+]]''
|Saya Otonashi, Diva
|
|<ref name="anime expo 2009" /><ref>{{cite web |last=Janson |first=Tim |date=Marso 18, 2008 |title=BLOOD+ : Part 1 Boxed Set |url=http://www.mania.com/blood-part-1-boxed-set_article_57755.html |url-status=dead |work=Mania.com |language=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140910200152/http://www.mania.com/blood-part-1-boxed-set_article_57755.html |archivedate=Setyembre 10, 2014 |df=mdy-all}}</ref><ref>{{Harvnb|Terrace|2008|p=115}}</ref>
|-
|{{dts|2008|05|06|format=y}}
|''Lucky Star''
|Kagami Hiiragi
|
|<ref name="mania dubbies 2008" />
|-
|{{dts|2008|06|30|format=y}}
|''Digimon Data Squad''
|Relena Norstein
|Nakagrupo sa ilalim ng ''Voice Talents''
|<!-- In the closing credits, all English VAs are listed under "With the Voice Talents Of:" --><ref name="kari news">{{cite web |title=Kari Wahlgren – News |url=http://www.kariwahlgren.net/news.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100825012701/http://www.kariwahlgren.net/news.html |archive-date=Agosto 25, 2010 |work=KariWahlgren.net |language=en |accessdate=Setyembre 5, 2014}}</ref><!-- http://www.wtwnews.net/news/330/ Jeff Nimoy post mirrored -->
|-
|{{dts|2008|09|23|format=y}}
|''Hellsing Ultimate''
|Rip van Winkle
|''Hellsing IV''
|<ref name="otaku news 2008">{{cite web |last=Curzon |first=Joe |date=Setyembre 7, 2008 |title=An interview with Kari Wahlgren |url=http://www.otakunews.com/us/article.php?story=1347 |work=Otaku News |location=AmeCon 2008 |language=en |accessdate=Agosto 21, 2014}}</ref><ref name="hu ep4">{{cite episode|series=Hellsing Ultimate|title=Hellsing IV|airdate=Oktubre 11, 2014|network=Adult Swim|number=4|time=Pangwakas na kredito|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2010|02|15|format=y}}–13
|''[[Stitch!]]''
|Ms. Kawasaki, Masa, Mr. Stenchy
|
|<ref>{{cite episode|title=Stitch and the Stitches|work=Disney|series=Stitch!|season=1|number=8|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2010|format=y}}–18
|''Naruto Shippuden''
|Hotaru, Mikoto Uchiha, Naho, Tayuya
|
|<!-- closing credits on Hulu are in Japanese, need another source http://www.hulu.com/watch/632939 -->
|-
|{{dts|2011|01|25|format=y}}
|''[[Durarara!!]]''
|Celty Sturluson
|Nanomina – 2011 BTVA Parangal sa Pagboboses
|<ref name="theron martin 2011" /><ref name="btva voice acting 2011 anime" />
|-
|{{dts|2012|10|02|format=y}}–13
|''[[Tiger & Bunny]]''
|Karina Lyle/Blue Rose
|Nanomina – 2013 BTVA Parangal sa Pag-dub ng Anime
|<ref name="btva anime dub 2013 movies" /><ref name="Tiger & Bunny Facebook">{{cite web |date=Agosto 15, 2012 |title=Tiger & Bunny English Dub Main Cast List |url=https://www.facebook.com/TigerAndBunny/posts/276214479158152 |publisher=Facebook |language=en |accessdate=Marso 16, 2014}}</ref><ref name="aamb">{{cite web |last=Meade |first=Michael |date=Hunyo 13, 2012 |title=Kari Wahlgren – Voice Acting Superstar |url=http://www.tasteslikerock.com/animeatemybrain/interviews.html |work=Anime Ate My Brain Magazine |publisher=Tastes Like Rock |language=en |accessdate=Agosto 21, 2014 |archive-date=Hunyo 8, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130608190209/http://www.tasteslikerock.com/animeatemybrain/interviews.html |url-status=dead }}</ref>
|-
|{{dts|2013|11|05|format=y}}
|''[[Fate/Zero]]''
|Saber
|Nanomina – 2013 BTVA Parangal sa Pag-dub ng Anime
|<ref name="btva" /><ref name="btva anime dub 2013 television" /><ref>{{cite news |date=Pebrero 6, 2013 |title=Fate/Zero Anime to Get English Dub, Will Stream on Neon Alley – News |language=en |work=Anime News Network |url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-02-06/fate/zero-anime-to-get-english-dub-will-stream-on-neon-alley |accessdate=Nobyembre 27, 2013}}</ref>
|-
|{{dts|2015|03|10|format=y}}–16
|''Durarara!!×2''
|Celty Sturluson
|
|<ref>{{cite news |date=Marso 6, 2015 |title=Durarara!!×2 English Dub to Premiere Marso 10 |language=en |work=[[Anime News Network]] |url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-03-06/durarara-2-english-dub-to-premiere-Marso-10/.85701 |accessdate=Marso 6, 2015}}</ref>
|-
|{{dts|2015|05|29|format=y}}
|''The Disappearance of Nagato Yuki-chan''
|Tsuruya
|
|<ref>{{cite web |date=Mayo 28, 2015 |title=The Disappearance of Nagato Yuki-chan English Dub Reunites Haruhi Cast |url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-05-28/the-disappearance-of-nagato-yuki-chan-english-dub-reunites-haruhi-cast/.88652 |access-date=Mayo 29, 2015 |work=Anime News Network |language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2015|08|25|format=y}}
|''Fate/stay night: Unlimited Blade Works''
|Saber
|
|<!-- <ref>{{cite news|url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-07-02/aniplex-usa-details-fate-stay-night-ubw-durarara-2-sho-release-details/.89994|title=Aniplex USA Details Fate/stay night UBW, Durarara!! 2xSho Release Details|work=Anime News Network|accessdate=Hulyo 2, 2015}}</ref>--><ref>{{cite web |author= |date= |title=Fate/stay night: Unlimited Blade Works (Episodes 0-12 Streaming) |url=https://www.animenewsnetwork.com/review/fate/stay-night/unlimited-blade-works/limited-edition-bd-box-set-1/.85648 |website=animenewsnetwork.com |language=en |accessdate=Nobyembre 16, 2017}}</ref>
|-
|{{dts|2017|09|26|format=y}}
|''Blue Exorcist: Kyoto Saga''
|Karura
|
|<ref>{{cite tweet|title=.@KariWahlgren the voice of Karura, the fire demon, has wrapped for the Blue Exorcist Kyoto Saga English dub directed by @alexvondavid!|date=Hulyo 20, 2017|accessdate=Abril 20, 2018|author=Blue Exorcist|number=888232162679558144|user=BlueExorcistUSA|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2017|10|24|format=y}}
|''Fate/Grand Order''
|Altria Pendragon (Alter)
|espesyal na anime
|<ref>{{cite news |title=Aniplex USA Produces English Dub for Fate/Grand Order - First Order Anime, Hosts Premiere at Anime Expo |language=en |work=Anime News Network |url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2017-06-10/aniplex-usa-produces-english-dub-for-fate-grand-order-first-order-anime-hosts-premiere-at-anime-expo/.117289 |accessdate=Hunyo 10, 2017}}</ref>
|-
|{{dts|2018|04|20|format=y}}
|''Aggretsuko''
|Various
|
|<ref>{{cite episode|time=Credits, English Version|title=A Day in the Life of Retsuko|series=Aggretsuko|network=Netflix|season=1|number=1|publication-date=Abril 20, 2018|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2018|06|02|format=y}}
|''FLCL: Progressive''
|Haruha Raharu
|
|<ref>{{cite web |last=Barsanti |first=Sam |date= |title=New seasons of FLCL are coming to Adult Swim in Hunyo and Setyembre |url=https://news.avclub.com/new-seasons-of-flcl-are-coming-to-adult-swim-in-Hunyo-an-1823929918 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180328164631/https://news.avclub.com/new-seasons-of-flcl-are-coming-to-adult-swim-in-Hunyo-an-1823929918 |archive-date=28 Marso 2018 |website=The A.V. Club |language=en |accessdate=Marso 28, 2018}}</ref><ref name="flcl sequel fandompost">{{cite web |last=Beveridge |first=Chris |date=Marso 26, 2018 |title=‘FLCL: Alternative’ and ‘FLCL: Progressive’ Anime Dub Casts Confirmed |url=https://www.fandompost.com/2018/03/26/flcl-alternative-and-flcl-progressive-anime-dub-casts-confirmed/ |website=The Fandom Post |language=en |accessdate=Marso 28, 2018}}</ref>
|-
|{{dts|2018|09|format=y}}
|''FLCL: Alternative''
|Haruko Haruhara
|
|<ref name="flcl sequel fandompost" />
|-
|-
|{{dts|2020|02|28|format=y}}
|''Marvel Future Avengers''
|Wasp, Enchantress, Darkstar
|
|<ref>{{Cite episode|title=Future Avengers: Assemble!|series=Marvel Future Avengers|network=[[Disney+]]|date=Pebrero 28, 2020|season=1|number=4|time=22:15|quote=Kredito|language=English}}</ref><ref>{{Cite episode|title=Finding Hydra's Comrades|series=Marvel Future Avengers|network=[[Disney+]]|date=Pebrero 28, 2020|season=1|number=17|time=22:15|quote=Kredito|language=English}}</ref>
|}<!-- NEED SOURCE
-->
=== Animasyon ===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width=95%; font-size: 95%;"
|+Listahan ng pagboboses sa animasyon
! style="background:#b0c4de;" |Taon
! style="background:#b0c4de;" |Titulo
! style="background:#b0c4de;" |Papel
! style="background:#b0c4de;" class="unsortable" |Mga tala
! style="background:#b0c4de;" class="unsortable" |Sanggunian<ref name="resume" />
|-
|{{dts|2004|09|18|format=y}}–06
|''Super Robot Monkey Team Hyperforce Go!''
|Nova
|Kauna-unahang pagganap sa animasyong Disney animation bilang pangunahing bida
|<ref name="voices kari" /><ref name="joe-mammy interview" /><!-- anime expo 2009 -->
|-
|{{dts|2005|05|05|format=y}}
|''Maya & Miguel''
|Johnny, Mrs. Lopez
|Episodyo: "Team Santos"
|<ref>{{cite episode|title=Team Santos|series=Mayoa & Miguel|season=1|number=27|airdate=Mayo 5, 2005|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2005|01|19|format=y}}–06
|''[[American Dragon: Jake Long]]''
|Iba't ibang karakter
|
|<ref>Nakredito sa ''[[American Dragon: Jake Long]]'':
* {{cite episode|url=http://www.jeffgoode.com/tv/americandragon/02season/206.htm|title=American Dragon : Jake Long – Episode 206 – Something Fishy This Way Comes|work=Jeff Goode.com|accessdate=Setyembre 4, 2014|last=Goode|first=Jeff|series=American Dragon: Jake Long|season=2|number=6|language=en|archive-date=2018-01-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180112081314/http://www.jeffgoode.com/tv/americandragon/02season/206.htm|url-status=dead}}
* {{cite episode|url=http://www.jeffgoode.com/tv/americandragon/01season/118.htm|title=American Dragon: Jake Long – Episode 114 – Eye of the Beholder|work=Jeff Goode.com|accessdate=Setyembre 4, 2014|last=Goode|first=Jeff|series=1|season=1|number=14|language=en|archive-date=2014-09-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20140907005607/http://www.jeffgoode.com/tv/americandragon/01season/118.htm|url-status=dead}}
* {{cite episode|url=http://www.jeffgoode.com/tv/americandragon/01season/121.htm|title=American Dragon : Jake Long – Episode 116 – Jake Takes the Cake|work=Jeff Goode.com|accessdate=Setyembre 4, 2014|last=Goode|first=Jeff|series=American Dragon: Jake Long|season=1|number=15|language=en|archive-date=2012-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20120616133543/http://www.jeffgoode.com/tv/americandragon/01season/121.htm|url-status=dead}}</ref><!-- eye of beholder first episode UK -->
|-
|{{dts|2005|10|15|format=y}}–07
|''A.T.O.M.''
|Dr. Magness
|
|<ref name="magness">{{cite episode|url=http://www.tvguide.com/tvshows/atom-2006/episode-19-season-1/daddys-little-girl/199002|title=Daddy’s Little Girl|season=1|number=19|series=A.T.O.M.|work=TV Guide|language=en}} – pangwakas na kredito</ref><ref>{{cite episode|title=Natural Magnetism|series=A.T.O.M.|season=1|number=10|airdate=Oktubre 15, 2005|language=en}} – pangwakas na kredito</ref>
|-
|{{dts|2006|07|12|format=y}}–07
|''[[Ben 10]]''
|Charmcaster, Toddler Hex
|
|<ref name="btva" /><ref name="IGN jeanne">{{cite web |last=Miller |first=Greg |date=Hulyo 29, 2007 |title=SDCC 07: The Voice of Jeanne d'Arc Speaks |url=http://www.ign.com/articles/2007/07/29/sdcc-07-the-voice-of-jeanne-darc-speaks |website=IGN |language=en |accessdate=Agosto 21, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2006|09|23|format=y}}–08
|''Legion of Super-Heroes''
|Saturn Girl, Triplicate Girl, Shrinking Violet
|
|<ref>{{cite web |date=Agosto 8, 2006 |title=Legion of Super Heroes' Kari Wahlgren |url=http://www.comicscontinuum.com/stories/0608/08/wahlgren.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304051808/http://www.comicscontinuum.com/stories/0608/08/wahlgren.htm |archive-date=4 Marso 2016 |access-date=7 Abril 2020 |work=Comics Continuum |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Tabu |first=Hannibal |date=Hulyo 10, 2006 |title=The Batman, The Spirit, Fantastic Four 2: Hulyo 10th Comic Reel Wrap |url=http://www.comicbookresources.com/?page=article&id=7503 |work=Comic Book Resources |language=en |access-date=Abril 7, 2020 |archive-date=Septiyembre 7, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140907191535/http://www.comicbookresources.com/?page=article&id=7503 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |last=MacQuarrie |first=Ashley |date=Hulyo 28, 2006 |title=CCI Xtra: Bruce Timm Career Retrospective and 'Legion of Superheroes' Cartoon |url=http://www.comicbookresources.com/?page=article&id=7715 |work=Comic Book Resources |language=en |access-date=Abril 7, 2020 |archive-date=Mayo 6, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080506074446/http://www.comicbookresources.com/?page=article&id=7715 |url-status=dead }}</ref><!-- <ref>{{Harvnb|Terrace|2008|p=594}}</ref> -->
|-
|{{dts|2007|05|05|format=y}}
|''[[Kim Possible]]''
|Electronique
|Episodyo: "Stop Team Go"
|<ref name="kari news" /><ref>{{cite episode|title=Stop Team Go|series=Kim Possible|airdate=Mayo 5, 2007|network=Disney Channel|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2007|08|31|format=y}}–09
|''Tak and the Power of Juju''
|Jeera, Bleeta
|
|<ref name="anime expo 2009" /><ref name="IGN jeanne" /><ref name="tak press release">{{cite press release|url=http://biz.viacom.com/sites/nickelodeonpress/NICKELODEON/Pages/showsdetails.aspx?NewId=9&ShowName=Tak%20and%20the%20Power%20of%20Juju|title=Tak and the Power of Juju|work=Nick Press|publisher=[[Nickelodeon|Nick.com]]|accessdate=Setyembre 7, 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140908070202/http://biz.viacom.com/sites/nickelodeonpress/NICKELODEON/Pages/showsdetails.aspx?NewId=9&ShowName=Tak%20and%20the%20Power%20of%20Juju|archivedate=Setyembre 8, 2014|df=mdy-all|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2008|03|13|format=y}}
|''Lil' Bush''
|Lil' Hillary, Lil' Condi
|Season 2
|<ref name="anime expo 2009" />
|-
|{{dts|2008|05|24|format=y}}–13
|''[[Phineas and Ferb]]''
|Suzy Johnson
|
|<ref name="perlmutter-360">{{cite book |last=Perlmutter |first=David |url=https://books.google.com/books?id=riYXAwAAQBAJ&pg=PA360 |title=America Toons In: A History of Television Animation |date=Marso 2014 |publisher=McFarland |isbn=9780786476503 |page=360 |language=en}}</ref><ref name="press">{{cite web |title=Kari Wahlgren – Press |url=http://www.kariwahlgren.net/press.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131001040140/http://kariwahlgren.net/press.html |archive-date=1 Oktubre 2013 |work=KariWahlgren.net |language=en |accessdate=Nobyembre 27, 2013}}</ref>
|-
|{{dts|2008|09|28|format=y}}–12
|''The Life & Times of Tim''
|Gladys (Amy's mother)
|
|<ref name="about kung fu panda">{{cite web |last=Basile |first=Nancy |title='Kung Fu Panda: Legends of Awesomeness' – Feel the Thunder |url=http://animatedtv.about.com/od/showsaz/fr/Kung-Fu-Panda.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140907191238/http://animatedtv.about.com/od/showsaz/fr/Kung-Fu-Panda.htm |archive-date=Setyembre 7, 2014 |work=Animated TV About.com |language=en |accessdate=Setyembre 5, 2014}}</ref><ref>{{Harvnb|Terrace|2008|p=600}}</ref>
|-
|{{dts|2008|09|29|format=y}}–10
|''The Penguins of Madagascar''
|Jillie, Kitka
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2009|01|10|format=y}}
|''Random! Cartoons''
|Sparkles, Mom, Leprechaun
|Episodyong maikli: "Sparkles and Gloom"
|<ref name="voices.com" /><ref>{{cite episode|title=Sparkles and Gloom|series=Random! Cartoons|number=7 (ikatlong bahagi)|airdate=Enero 10, 2009|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2009|01|23|format=y}}
|''Wolverine and the X-Men''
|Emma Frost, Dr. Sybil Zane, Christy Nord
|Nakagrupo sa ilalim ng Voices
|<ref name="anime expo 2009" /><!-- confirms emma frost --><ref>{{cite web |last=Vaux |first=Rob |date=Hunyo 14, 2009 |title=Wolverine and the X-Men – excessive Force |url=http://www.mania.com/wolverine-xmen-excessive-force_article_115655.html |url-status=dead |work=Mania.com |language=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140907191114/http://www.mania.com/wolverine-xmen-excessive-force_article_115655.html |archivedate=Setyembre 7, 2014 |df=mdy-all}}</ref><ref>{{cite episode|title=Future X|series=Wolverine and the X-Men|airdate=Mayo 22, 2009|time=Pangwakas na kredito, Gumanap|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2009|05|19|format=y}}
|''Back at the Barnyard''
|Sheila, Sissy
|Episodyo: "Bling My Barn"
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2009|06|19|format=y}}
|''The Secret Saturdays''
|Abbey, Ruby
|
|<ref>{{cite episode|title=Food of the Giants|series=The Secret Saturdays|number=21|airdate=Hunyo 26, 2009|network=Cartoon Network|language=en}}</ref><!-- ep 20 debut -->
|-
|{{dts|2010|02|13|format=y}}–12
|''Kick Buttowski: Suburban Daredevil''
|Honey Buttowski
|
|<ref name="press" /><ref>{{cite episode|url=https://www.youtube.com/watch?v=8ydozX1HnWU|title=Dead Man's Drop/Stumped|work=Disney|series=Kick Buttowski: Suburban Daredevil|airdate=Pebrero 13, 2010|season=1|number=1|language=en}}</ref><ref>{{cite episode|airdate=Pebrero 13, 2010|url=https://www.youtube.com/watch?v=31h740miKVs|title=If Books Could Kill/There will be Nachos|work=Disney|series=Kick Buttowski: Suburban Daredevil|season=1|number=2|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2010|05|07|format=y}}–12
|''Ben 10 Ultimate''
|Charmcaster, Rojo
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2010|09|24|format=y}}–14
|''Fish Hooks''
|Shellsea, others
|
|<ref name="awn comic con 2012">{{cite magazine |author=Ramin Zahed |date=Hunyo 22, 2012 |title=Disney TV Animation Announces Comic-Con Plans |url=http://www.animationmagazine.net/events/disney-tv-animation-announces-comic-con-plans/ |magazine=Animation Magazine |language=en |accessdate=Agosto 19, 2014}}</ref><ref>{{cite magazine |last=Weisman |first=Jon |date=Oktubre 13, 2011 |title=Disney Channel greenlights ‘Zombies’ pilot |url=https://variety.com/2011/tv/news/disney-channel-greenlights-zombies-pilot-1118044416/ |magazine=Variety |language=en |accessdate=Agosto 21, 2014}}</ref><!-- <ref>{{Harvnb|Terrace|2008|p=346}}</ref> -->
|-
|{{dts|2010|10|11|format=y}}
|''Zevo-3''
|Ellie Martin/Elastika
|
|<ref>{{cite web|url=http://www.eliasentertainment.net/television/zevo-3/|title=Zevo-3|work=Elias Entertainment|accessdate=Setyembre 7, 2014|language=en }}</ref><ref>{{cite episode|series=Zevo-3title=Control|number=3|work=Kabillion|author=Kabillion Channel|time=Pangwakas na kredito|language=en }}</ref>
|-
|{{dts|2010|10|20|format=y}}–12
|''The Avengers: Earth's Mightiest Heroes''
|Amora/Enchantress, Jane Foster, Karnilla
|
|<ref name="btva" /><ref>{{cite web|first=Kurtis|last=Findlay|url=http://www.animatedsuperheroes.com/2010_09_01_archive.html|title=Animated Superheroes: Setyembre 2010|work=Animated Superheroes|language=en|access-date=2020-04-07|archive-date=2020-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20200407012517/http://www.animatedsuperheroes.com/2010_09_01_archive.html|url-status=dead}}</ref>
|-
|{{dts|2010|11|19|format=y}}–11
|''Sym-Bionic Titan''
|Kimmy, Amber, Monica
|
|<ref>{{cite episode|title=Lessons in Love|series=Sym-Bionic Titan|number=11|airdate=Nobyembre 19, 2010|network=Cartoon Network|language=en}}</ref><ref>{{cite tweet|user=KariWahlgren|number=277817242652114944|title="The infamous 'Kimmy Dance' from #SymbionicTitan....only in animation do I have moves this good"|author=Kari Wahlgren|date=Disyembre 9, 2012|accessdate=Setyembre 10, 2014|language=en }}</ref><!--https://twitter.com/KariWahlgren/status/277817242652114944 -->
|-
|{{dts|2011|01|27|format=y}}
|''Archer''
|Anka Scholtz
|Episodyo: "Swiss Miss"
|<ref>{{cite web|url=http://eclipsemagazine.com/win-a-copy-of-archer-the-complete-season-two/|title=Win A Copy Of Archer: The Complete Season Two!|publisher=EclipseMagazine|date=Disyembre 20, 2011|accessdate=Agosto 21, 2014|last=Wiebe|first=Sheldon A.|language=en }}</ref>
|-
|{{dts|2011|05|02|format=y}}
|''Regular Show''
|Movie Actress
|Episodyo: "Do Me a Solid"
|<ref name="btva" /><ref>{{cite episode|title=Do Me a Solid|number=30|airdate=Mayo 2, 2011|language=en|series=Regular Show}}</ref>
|-
|{{dts|2011|06|16|format=y}}
|''The Problem Solverz''
|Katrina Rad, Cupcake Girl
|Episodyo: "Magic Clock"
|<ref>{{cite episode|title=Magic Clock|series=The Problem Solverz|number=10|airdate=Hunyo 6, 2011|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2011|07|19|format=y}}
|''Scooby-Doo! Mystery Incorporated''
|Judy Reeves (bata), Regina Wentworth
|Ep. 25–26
|<ref>{{cite episode|title=Pawn of Shadows|series=Scooby-Doo! Mystery Incorporated|number=25|airdate=Hulyo 19, 2011|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2011|10|27|format=y}}
|''Good Vibes''
|Milan Stone
|
|<ref>{{cite web|url=http://www.medialifemagazine.com/good-vibes-and-a-tasteless-treat/|title=Good Vibes, and a tasteless treat|first=Tom|last=Conroy|date=Oktubre 25, 2011|work=Media Life Magazine|language=en }}</ref>
|-
|{{dts|2011|11|07|format=y}}–16
|''Kung Fu Panda: Legends of Awesomeness''
|Tigress, others
|Nanomina – BTVA, Parangal sa Pagboboses ng 2012
|<ref name="about kung fu panda" /><ref name="PRNewswire2">{{cite news|url=http://www.prnewswire.com/news-releases/megahit-martial-arts-panda-is-back-as-nickelodeon-and-dreamworks-animation-premiere-kung-fu-panda--legends-of-awesomeness-new-cg-animated-series-monday-nov-7-at-530-pm-etpt-132549638.html|title=Megahit Martial Arts Panda is Back as Nickelodeon and Dreamworks Animation Premiere Kung Fu Panda: Legends of Awesomeness, New CG-Animated Series, Monday, Nov. 7, at 5:30 P.M. (ET/PT)|work=PRNewswire|date=Oktubre 25, 2011|accessdate=Oktubre 26, 2011|language=en }}</ref><ref name="btva voice acting 2012 television" /><ref name="variety panda">{{cite magazine|url=https://variety.com/2011/tv/reviews/kung-fu-panda-legends-of-awesomeness-1117946515/|title=Kung Fu Panda: Legends of Awesomeness|magazine=Variety|date=Nobyembre 3, 2011|accessdate=Agosto 21, 2014|last=Lowry|first=Brian|language=en }}</ref>
|-
|2012
|''Robot and Monster''
|Baconeers, Gar-Gantuans
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2012|03|03|format=y}}–14
|''DC Nation Shorts''
|[[Black Canary]], Elasti-Girl
|Seryeng [[Green Arrow]]
Seryeng Doom Patrol
|<ref>{{cite tweet|user=Jeff_Mednikow|number=460850557242966016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304223727/https://twitter.com/Jeff_Mednikow/status/460850557242966016|archivedate=Marso 4, 2016|url-status=dead|title=@tinsmm @KariWahlgren https://www.youtube.com/watch?v=SDD3FJSUX4U … Check it out, now on youtube from Cartoon Network!|author=Jeff Mednikow|date=Abril 28, 2014|accessdate=Setyembre 15, 2014|language=en}} at {{cite tweet|user=dkayevo|number=417367727297155072 <!-- https://twitter.com/dkayevo/status/417367727297155072 -->|title=New Doom Patrol w/ @KariWahlgren, @jeffreycombs and me as 'Robot Man'. Happy New Year #DC Nation ! http://youtu.be/UwnKEs3nKes via @youtube|author=David Kaye|date=Disyembre 29, 2013|accessdate=Setyembre 15, 2014|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2012|06|02|format=y}}–13
|''Kaijudo: Rise of the Duel Masters''
|Allie Underhill, others
|Nanomina – BTVA, Parangal sa Pagboboses ng 2012
|<ref name="aamb" /><ref name="btva voice acting 2012 television" /><ref name="brittany frederick">{{cite web |last=Frederick |first=Brittany |date=Disyembre 15, 2012 |title=Kari Wahlgren on the 'Kaijudo: Rise of the Duel Masters' Season Finale |url=http://www.starpulse.com/news/Brittany_Frederick/2012/12/15/kari_wahlgren_on_the_kaijudo_rise_of_t |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140820091848/http://www.starpulse.com/news/Brittany_Frederick/2012/12/15/kari_wahlgren_on_the_kaijudo_rise_of_t |archive-date=20 Agosto 2014 |publisher=Starpulse.com |language=en |accessdate=Agosto 19, 2014}}</ref><!-- btva, cite episode <ref>{{cite episode|title=Darkness on the Edge of Town|series=Kaijudo: Rise of the Duel Masters|network=Hub Network|season=2|number=12|airdate=Setyembre 6, 2013|language=en }}</ref> -->
|-
|{{dts|2012|06|09|format=y}}
|''Young Justice''
|Carol Ferris
|Episodyo: "Depths"
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2012|06|30|format=y}}–16
|''Gravity Falls''
|Shandra Jimenez
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2012|09|28|format=y}}–14
|''Randy Cunningham: 9th Grade Ninja''
|Morgan
|
|<ref>{{cite episode|title=Shoob Tube / Stanks Like Teen Spirit|series=Randy Cunningham: 9th Grade Ninja|season=1|number=13|airdate=Hulyo 6, 2013|network=Disney XD|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2012|09|02|format=y}}
|''[[Winx Club]]''
|Faragonda, Narrator
|Bersyong [[Nickelodeon]], season 5 (Beyond Believix), naka-grupo sa ilalim ng ''Voices''
|<ref name="press" /><ref>{{cite episode|season=5|number=1|series=Winx Club|title=The Spill|airdate=Setyembre 2, 2012|network=Nickelodeon|time=Closing credits, Featuring the Voices Of|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2012|12|15|format=y}}–15
|''Teenage Mutant Ninja Turtles''
|Joan Grody, Little Girl
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2013|02|09|format=y}}
|''Star Wars: The Clone Wars''
|Letta Turmond
|Ep. "Sabotage"; "The Jedi Who Knew Too Much"
Nanomina – BTVA, Parangal sa Pagboboses ng 2013
|<ref name="btva voice acting 2013 television" /><!-- debut episode: "Sabotage" -->
|-
|{{dts|2013|04|05|format=y}}
|''Henry Hugglemonster''
|Ivor Hugglemonster
|
|<ref>{{cite magazine |last=Zahed |first=Ramin |date=Abril 12, 2013 |title=A Monstrously Good Show |url=http://www.animationmagazine.net/tv/a-monstrously-good-show/ |magazine=Animation Magazine |language=en |accessdate=Agosto 21, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2013|04|13|format=y}}
|''Monsters vs. Aliens''
|Baby President, Little Girl, Female Admin, Margaret
|Episodyo: "Danger Wears a Diaper"
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2013|12|02|format=y}}–present
|''Rick and Morty''
|Jessica, Rose, various
|Pangunahing tauhan, iba't ibang ginampanan
|<ref name="rick and morty panel">{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=74dgHFEJksI|title=SDCC 2013 – Rick and Morty – Adult Swim|date=Hulyo 29, 2013|author=Adult Swim|work=YouTube|language=en}}</ref><ref name="starrymag">{{cite web |date=Hunyo 27, 2016 |title=Kari Wahlgren – Rick and Morty |url=http://starrymag.com/kari-wahlgren-rick-and-morty/ |work=Starry Constellation Magazine |language=en |accessdate=Pebrero 4, 2017}}</ref><ref name="wave newspapers">{{cite web |last=McAden |first=Jessica |date=Disyembre 29, 2016 |title=SIMPLY JESSICA: Kari Wahlgren talks about her video game voiceover career |url=http://wavenewspapers.com/simply-jessica-kari-wahlgren-talks-about-her-video-game-voiceover-career/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170204171426/http://wavenewspapers.com/simply-jessica-kari-wahlgren-talks-about-her-video-game-voiceover-career/ |archive-date=Pebrero 4, 2017 |work=Wave Newspapers |publisher=Los Angeles Wave |language=en |accessdate=Pebrero 4, 2017}}</ref>
|-
|{{dts|2013|format=y}}
|''Bubble Guppies''
|Iba't ibang karakter
|
|<ref>{{cite web |author= |date= |title=Bubble Guppies |url=http://www.tvguide.com/tvshows/bubble-guppies/cast/327345/ |work=tvguide.com |language=en |accessdate=Pebrero 4, 2017}}</ref>
|-
|{{dts|2014|02|22|format=y}}
|''Ben 10: Omniverse''
|Charmcaster, Viktoria
|Episodyo: "Charmed, I'm Sure"
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2014|04|02|format=y}}
|''TripTank''
|Iba't ibang karakter
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2014|04|09|format=y}}
|''[[The Tom and Jerry Show (2014 TV series)|The Tom and Jerry Show]]''
|Toots
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2014|06|17|format=y}}
|''Wander Over Yonder''
|Janet
|Episodyo: "The Lonely Planet"
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2014|06|29|format=y}}
|''Hulk and the Agents of S.M.A.S.H.''
|Invisible Woman, Reporter
|Episodyo: "Monsters No More"
|<ref name="btva" /><ref name="Monsters No More">{{cite episode|title=Monsters No More|series=Hulk and the Agents of S.M.A.S.H.|network=Disney XD|airdate=Hunyo 29, 2014|season=1|number=24|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2014|11|01|format=y}}–16
|''Breadwinners''
|Ketta, Aunt Lulu, others
|
|<ref name="btva" /><ref>{{cite episode|series=Breadwinners|time=pangwakas na kredito|title=Pizzawinners / Yeasterday|airdate=Nobyembre 1, 2014|number=15a|language=en}}</ref><ref>{{cite tweet|user=KariWahlgren|number=516750215001300992 <!-- https://twitter.com/KariWahlgren/status/516750215001300992 -->|title="Fan Favorites: Yes, I am the voice of Ketta in Nickelodeon's "Breadwinners!""|name=Kari Wahlgren|date=Setyembre 29, 2014|accessdate=Enero 30, 2015|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2014|12|05|format=y}}
|''Penn Zero: Part-Time Hero''
|Bowling Ball
|Ep. "Balls!/Back of The Past, Present and Future Balls"
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2014|12|19|format=y}}
|''All Hail King Julien''
|Female King Julien
|Ep. "The Wrath of Morticus Khan"
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2015|01|16|format=y}}
|''The Adventures of Puss in Boots''
|Malaranea
|mga espesyal din
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2015|04|06|format=y}}–17
|''Penn Zero: Part-Time Hero''
|Bowling Ball
|Episodyo: "Balls!"
|<ref>{{cite episode|title=I'm Still Super/Balls!|series=Penn Zero: Part-Time Hero|network=Disney XD|season=1|number=9|airdate=Abril 6, 2015|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2015|05|08|format=y}}
|''Harvey Beaks''
|Carol, Rock Creature
|Episodyo: "The Ghost Problem"
|<ref>{{cite episode|url=http://www.nick.com/videos/clip/harvey-beaks-108-full-episode.html|series=Harvey Beaks|network=Nickelodeon|title=Harvey Beaks – The Ghost Problem / Princess is Better Than You: Season 1, Episode 108|number=8|time=Closing credits|access-date=7 Abril 2020|archive-date=3 Disyembre 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161203163900/http://www.nick.com/videos/clip/harvey-beaks-108-full-episode.html|url-status=dead|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2015|06|09|format=y}}–17
|''Uncle Grandpa''
|Emily, Snotty Camper
|Episodyo: "Weird Badge"
|<ref>{{cite tweet|title=Sneak peek at today's #unclegrandpa episode on @cartoonnetwork! I'm playing Emily (and the snotty camper) at 6pm!|number=608390479869263874|author=Kari Wahlgren|user=KariWahlgren|date=Hunyo 9, 2015|accessdate=Hunyo 29, 2015|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2015|06|22|format=y}}–19
|''Star vs. the Forces of Evil''
|Iba't ibang karakter
|
|<ref> Kredito ng ''Star vs. the Forces of Evil'':
* {{cite episode|title=Lobster Claws / Sleep Spells|series=Star vs. the Forces of Evil|network=Disney XD|season=1|number=7|date=Hunyo 22, 2015|language=en}}
* {{cite episode|title=Game of Flags / Girls' Day Out|series=Star vs. the Forces of Evil|network=Disney XD|season=2|number=8|date=Setyembre 19, 2016|language=en}}
* {{cite episode|title=Mathmagic / The Bounce Lounge|series=Star vs. the Forces of Evil|network=Disney XD|season=2|number=17|date=Pebrero 13, 2017|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2015|08|01|format=y}}
|''Guardians of the Galaxy''
|Proxima Midnight
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2015|09|14|format=y}}–19
|''Avengers Assemble''
|Wasp, Proxima Midnight, iba't ibang karakter
|
|<ref>{{cite episode|title=New Frontiers|series=Avengers Assemble|network=Disney XD|season=2|number=25|airdate=Setyembre 13, 2015|language=en}}</ref><ref>{{cite web |author= |date=Mayo 25, 2017 |title=Disney XD's Avengers: Secret Wars Gets a Premiere Date & New Team |url=https://screenrant.com/avengers-secret-war-tv-show-disney-xd/ |website=screenrant.com |language=en |accessdate=Nobyembre 16, 2017}}</ref>
|-
|{{dts|2015|09|18|format=y}}–16
|''Pig Goat Banana Cricket''
|Iba't ibang karakter
|
|<ref name="btva" /><ref>Kredito ng ''Pig Goat Banana Cricket'':
* {{cite episode|title=The Most Beautiful Cockroach in the World|series=Pig Goat Banana Cricket|network=Nickelodeon|season=1|number=8|airdate=Setyembre 25, 2015|language=en}}
* {{cite episode|title=The Tooth of My True Love|series=Pig Goat Banana Cricket|network=Nickelodeon|season=1|number=9|airdate=Oktubre 2, 2015|language=en}}
* {{cite episode|title=Gauntlet of Humiliation|series=Pig Goat Banana Cricket|network=Nickelodeon|season=1|number=10|airdate=Oktubre 9, 2015|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2015|10|05|format=y}}
|''Be Cool, Scooby-Doo!''
|Iba't ibang karakter
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2015|10|09|format=y}}
|''The Mr. Peabody & Sherman Show''
|Iba't ibang karakter
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2015|format=y}}
|''Miles from Tomorrowland''
|Concierge Bot, Chef Bots
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2015|10|24|format=y}}–16
|''Guardians of the Galaxy''
|Proxima Midnight
|Ep. "Undercover Angle"
|<ref name="btva" /><ref>{{cite episode|title=Undercover Angle|series=Guardians of the Galaxy|network=Disney XD|season=1|number=6|airdate=Oktubre 24, 2015|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2016|01|22|format=y}}–18
|''The Lion Guard''
|Muhimu, others
|
|<ref name="btva" /><ref>Kredito ng ''The Lion Guard'':
* {{cite episode|title=Bunga the Wise|series=The Lion Guard|network=Disney Junior|season=1|number=3|date=Enero 22, 2016|language=en}}
* {{cite episode|title=The Mbali Fields Migration|series=The Lion Guard|network=Disney Junior|season=1|number=12|date=Abril 22, 2016|language=en}}
* {{cite episode|title=Beware the Zimwi|series=The Lion Guard|network=Disney Junior|season=1|number=19|date=Oktubre 14, 2016|language=en}}
* {{cite episode|title=Babysitter Bunga|series=The Lion Guard|network=Disney Junior|season=2|number=1|date=Hulyo 7, 2017|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2016|01|15|format=y}}–17
|''[[The Fairly OddParents]]''
|Chloe Carmichael
|Season 10
|<ref>{{cite tweet|title=Meet Chloe Carmichael...complicating Timmy's life in #fairlyoddparents Season 10! So excited to voice this character!|number=637033765198389248|author=Kari Wahlgren|user=KariWahlgren|date=Agosto 27, 2015|accessdate=Agosto 27, 2015|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2016|01|15|format=y}}–18
|''Bunnicula''
|Mina
|
|<ref name="btva" /><ref>{{cite web |last=Serrao |first=Nivea |date=Pebrero 5, 2016 |title=5 Things to Know About Creepy-Cute Bunnicula From Cartoon Network |url=http://www.tvinsider.com/article/70847/5-things-to-know-about-bunnicula-cartoon-network/ |work=TV Insider |language=en |accessdate=Marso 24, 2016}}</ref>
|-
|{{dts|2016|05|02|format=y}}–18
|''[[The Loud House]]''
|Maggie, others
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2016|06|10|format=y}}–17
|''Voltron: Legendary Defender''
|Queen Luxia, various
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2017|02|21|format=y}}–18
|''Bunsen Is a Beast''
|Amanda Killman, Mikey's Mom
|
|<ref name="bunsen toonzone">{{cite web |last=Glennon |first=Christopher |date=Pebrero 24, 2017 |title=Toonzone Interviews Butch Hartman on "Bunsen is a Beast" |url=http://www.toonzone.net/toonzone-interviews-butch-hartman-bunsen-beast/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171116133348/http://www.toonzone.net/toonzone-interviews-butch-hartman-bunsen-beast/ |archive-date=Nobyembre 16, 2017 |website=ToonZone |language=en |quote=The easiest one to cast was the villain, Amanda. We cast Kari Wahlgren, who I had just hired to be Chloe on the Fairly OddParents. The new character of Chloe, she was just great, and I said, “I’m doing this new show Bunsen, would do you just do me a favor and read this part real quick?” She just did it and was hilarious and the character drawing had braces so she kind of did a ::talks through teeth: braces like she was spitting a lot and it was very funny, and so we just kept that. |accessdate=Nobyembre 16, 2017}}</ref><ref>{{cite web |last=Crocco |first=Sarah |date=Marso 14, 2017 |title=Interview: Kari Wahlgren of the Latest ‘Final Fantasy’ Game Talks About Life as a Voice Actor |url=http://emertainmentmonthly.com/index.php/interview-kari-wahlgren-of-the-latest-final-fantasy-game-talks-about-life-as-a-voice-actor/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181211010142/http://emertainmentmonthly.com/index.php/interview-kari-wahlgren-of-the-latest-final-fantasy-game-talks-about-life-as-a-voice-actor/ |archive-date=11 Disyembre 2018 |work=Emertainment Monthly |language=en |accessdate=Nobyembre 16, 2017}}</ref>
|-
|{{dts|2017|03|11|format=y}}
|''[[Samurai Jack]]''
|Ami, Aki, various
|Season 5 Ep. "XCII"; "XCIV"
|<ref>Kredito ng ''[[Samurai Jack]]'':
* {{cite episode|title=XCII|series=Samurai Jack|network=Adult Swim|season=5|number=1|date=Marso 11, 2017|language=en}}
* {{cite episode|title=XCIV|series=Samurai Jack|network=Adult Swim|season=5|number=3|date=Marso 25, 2017|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2017|05|05|format=y}}
|''Spirit Riding Free''
|Aunt Cora
|Seryeng [[Netflix]]
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2017|06|26|format=y}}—present
|''Dorothy and the Wizard of Oz''
|Dorothy Gale, Princess Ozma
|
|<ref name="btva" /><ref name="kcur">{{cite web |last=Hogerty |first=Danielle |date=Hulyo 24, 2017 |title=Voice Actor Kari Wahlgren Returns To Her Kansas Roots With ‘Dorothy And The Wizard Of Oz’ |url=http://kcur.org/post/voice-actor-kari-wahlgren-returns-her-kansas-roots-dorothy-and-wizard-oz#stream/0 |website=KCUR |language=en |accessdate=Nobyembre 16, 2017}}</ref>
|-
|{{dts|2017|07|21|format=y}}—2019
|''Niko and the Sword of Light''
|Lyra, Balatha, Doris, Poofhilda, others
|Seryeng Amazon
|<ref>{{cite web |author= |date= |title=Imaginism, Studio NX head into the light |url=http://kidscreen.com/2017/08/08/imaginism-studio-nx-head-into-the-light/ |website=kidscreen.com |language=en |accessdate=Nobyembre 16, 2017}}</ref><ref name="seat42f">{{cite web |author= |date= |title=EXCLUSIVE : THE NUT JOB 2 Scoop: Shining The Spotlight On Kari Wahlgren - SEAT42F |url=https://seat42f.com/exclusive-the-nut-job-2-scoop-shining-the-spotlight-on-kari-wahlgren.html |website=seat42f.com |language=en |accessdate=Nobyembre 16, 2017}}</ref>
|-
|{{dts|2017|08|01|format=y}}–19
|''OK K.O.! Let's Be Heroes''
|Shannon
|
|<ref>{{cite web |author= |date=Agosto 27, 2017 |title=Interview: Kari Wahlgren talks Rick and Morty, Fairly Odd Parents and more |url=https://hiddenremote.com/2017/08/27/interview-kari-wahlgren-talks-rick-and-morty-fairly-odd-parents-and-more/ |website=hiddenremote.com |language=en |accessdate=Nobyembre 16, 2017}}</ref>
|-
|{{dts|2017|08|12|format=y}}—present
|''DuckTales''
|Roxanne Featherly
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2019|03|09|format=y}}—present
|''DC Super Hero Girls''
|Zatanna
|
|<ref>https://www.comicsbeat.com/zatanna-steals-the-show-in-dc-super-hero-girls/ (sa Ingles)</ref><ref>{{Cite web |date=Agosto 16, 2019 |title=INTERVIEW: How Lauren Faust & DC Super Hero Girls Mix Real Angst with Super Adventure |url=https://www.cbr.com/dc-super-hero-girls-lauren-faust-tara-strong-interview/ |website=CBR |language=en}}</ref>
|}<!-- NEED SOURCE
| {{dts|2017|08|25|format=y}} || ''[[Elena of Avalor]]'' || Bijoux || Ep: "Party of a Lifetime" ||
| {{dts|2017|10|1|format=y}} || ''[[Vampirina]]'' || Aunt Olga/Nosy|| Ep: "Little Terror" ||
| {{dts|2019|11|25|format=y}} || ''[[Cleopatra in Space]]'' || Additonal voices ||
-->
=== Pelikulang tampok ===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width=95%; font-size: 95%;"
|+Listahan ng pagboboses sa pelikulang tampok
! style="background:#b0c4de;" |Taon
! style="background:#b0c4de;" |Titulo
! style="background:#b0c4de;" |Papel
! style="background:#b0c4de;" class="unsortable" |Mga tala
! style="background:#b0c4de;" class="unsortable" |Sanggunian<ref name="resume" />
|-
|{{dts|2004|07|17|format=y}}
|''Steamboy''
|Scarlett
|
|<ref name="voices kari" />
|-
|{{dts|2006|04|14|format=y}}
|''The Wild''
|Baby Hippo
|Nakagrupo sa ilalim ng Walla
|<ref name="voices kari" />
|-
|{{dts|2007|05|18|format=y}}
|''Shrek the Third''
|Old Woman
|
|<ref name="btva" /><ref>{{cite web |last=Ciccarelli |first=Stephanie |date=Hunyo 7, 2007 |title=Shrek the Third Interview : Kari Wahlgren |url=http://blogs.voices.com/voxdaily/2007/06/shrek_the_third_interview_kari_wahlgren.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140823001221/http://blogs.voices.com/voxdaily/2007/06/shrek_the_third_interview_kari_wahlgren.html |archive-date=Agosto 23, 2014 |work=Vox Daily |publisher=Voices.com |language=en |accessdate=Agosto 21, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2008|11|21|format=y}}
|''Bolt''
|Mindy
|
|<ref name="btva" /><ref name="ku valentines">{{cite web |date=Pebrero 13, 2013 |title=Happy Valentine’s Day |url=http://www.kualumni.org/news/happy-valentines-day/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140820075714/http://www.kualumni.org/news/happy-valentines-day/ |archive-date=Agosto 20, 2014 |work=KU Alumni Association |publisher=Kualumni.org |language=en |accessdate=Agosto 19, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2009|07|31|format=y}}
|''Aliens in the Attic''
|Razor
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2012|01|13|format=y}}
|''Tangled Ever After''
|Queen
|Maikling pelikula
|<ref>{{cite AV media|section=pangwakas na kredito|title=Tangled Ever After|date=2012|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2012|11|02|format=y}}
|''Paperman''
|Meg
|Maikling pelikula na nanalo ng Gawad Academy
|<ref name="ku valentines" /><ref>{{cite web |last=Tomasi |first=Rollo |date=Pebrero 4, 2013 |title=PAPERMAN (2012) Short Film: John Kahrs, Kari Wahlgren, Jeff Turley |url=http://film-book.com/paperman-2012-short-film-john-kahrs-kari-wahlgren-jeff-turley/ |publisher=Film-Book.com |language=en |accessdate=Agosto 19, 2014}}</ref><ref>{{cite magazine |date= |title=Paperman | Film review and movie reviews |url=http://www.radiotimes.com/film/cn5tvv/paperman |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140820121838/http://www.radiotimes.com/film/cn5tvv/paperman |archive-date=Agosto 20, 2014 |magazine=Radio Times |language=en |accessdate=Agosto 19, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2014|07|18|format=y}}
|''Planes: Fire & Rescue''
|Patch
|
|<ref name="btva" /><ref>{{cite web |date=Hulyo 18, 2014 |title=Planes: Fire & Rescue (2014) – Cast and Crew |url=http://www.allmovie.com/movie/planes-fire-rescue-v583658/cast-crew |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180213080442/https://www.allmovie.com/movie/planes-fire-rescue-v583658/cast-crew |archive-date=13 Pebrero 2018 |work=All Movie Guide |language=en |accessdate=Agosto 19, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2014|12|12|format=y}}
|''Tinker Bell and the Legend of the NeverBeast''
|Robin
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2015|09|26|format=y}}
|''The Laws of the Universe Part 0''
|Anna
|Limitadong paglabas sa sinehan
|<ref name="btva" /><ref>{{cite web |date=Setyembre 26, 2015 |title=The Laws of the Universe Anime Film Casts Dylan McDermott, Jennifer Beals, Tom Kenny |url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-09-26/the-laws-of-the-universe-anime-film-casts-dylan-mcdermott-jennifer-beals-tom-kenny/.93394 |work=Anime News Network |language=en |accessdate=Pebrero 28, 2016}}</ref><ref>{{cite web |author=TWK Admin |date= |title=Laws of the Universe Part 0 Premiere with Tom Kenny, Kari Wahlgren, Lex Lang, Christina Vee |url=http://teenswannaknow.com/laws-of-the-universe-part-0-premiere-with-tom-kenny-kari-wahlgren-lex-lang-christina-vee/ |work=Teens Wanna Know |language=en |postscript=. Panayam sa bidyo sa 4:26 |accessdate=Pebrero 28, 2016}}</ref><!-- btva -->
|-
|{{dts|2017|05|17|format=y}}
|''The Nut Job 2: Nutty by Nature''
|Jamie
|
|<ref name="seat42f" /><ref>{{cite tweet|user=calbrunker|author=Cal Brunker|number=746380752040796160|title=Excited to share our first teaser poster for #TheNutJob2 @bobbarlen @arnettwill @KatieHeigl @KariWahlgren @fluffyguy|date=Hunyo 24, 2016|accessdate=Agosto 6, 2016|language=en}}</ref>
|-
|2018
|''Fate/stay night: Heaven's Feel I. presage flower''
|Saber
|Aniplex ng Amerika na paglabas sa pelikula
|<ref>{{cite web |last=Prentice |first=Robert |date=Mayo 7, 2018 |title=Fathom and Aniplex of America Bring Latest 'Fate/stay' Movie to Theaters |url=https://www.threeifbyspace.net/2018/05/fathom-events-and-aniplex-of-america-bring-latest-fate-movie-to-theaters/ |website=Three If By Space |language=en |accessdate=Marso 7, 2019}}</ref>
|-
|2019
|''Promare''
|Lucia Fex
|Limitadong paglabas sa sinehan
|<ref>{{Cite web|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-08-27/promare-anime-film-english-dubbed-trailer-streamed/.150465|title=Promare Anime Film's English-dubbed Trailer Streamed (Updated)|website=Anime News Network|language=en|access-date=2019-08-29}}</ref>
|}<!-- NEED SOURCE
| {{dts|2017|03|4|format=y}} || ''[[Harvey Beaks]]'' || Michelle Beaks || || {{cn}}
-->
=== Direkta-sa-bidyo at mga pelikulang pantelebisyon ===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width=95%; font-size: 95%;"
|+Listahan ng paboboses sa direkta-sa-bidyo at mga pelikulang pantelebisyon
! style="background:#b0c4de;" |Taon
! style="background:#b0c4de;" |Titulo
! style="background:#b0c4de;" |Papel
! style="background:#b0c4de;" class="unsortable" |Mga tala
! style="background:#b0c4de;" class="unsortable" |Sanggunian<ref name="resume" />
|-
|{{dts|2002|03|20|format=y}}
|''WXIII: Patlabor the Movie 3''
|Saeko Misaki
|
|<ref>{{cite book |last=Beck |first=Jerry |url=https://archive.org/details/animatedmoviegui0000beck |title=The Animated Movie Guide |date=2005 |publisher=Chicago Review Press |isbn=9781569762226 |page=[https://archive.org/details/animatedmoviegui0000beck/page/190 190] |language=en |url-access=registration}}</ref>
|-
|{{dts|2003|11|18|format=y}}
|''Cardcaptor Sakura Movie 2: The Sealed Card''
|Sakura Kinomoto
|
|<ref name="them ccs movie 2">{{cite web |last=Laeno |first=Dominic |title=Card Captor Sakura the Movie 2: The Sealed Card – Review |url=http://www.themanime.org/viewreview.php?id=874 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203002629/http://www.themanime.org/viewreview.php?id=874 |archive-date=Disyembre 3, 2013 |work=THEM Anime Reviews |language=en |accessdate=Nobyembre 27, 2013}}</ref>
|-
|{{dts|2004|04|06|format=y}}
|''Galerians: Rion''
|Lilia, Elsa Steiner
|bilang Jennifer Jean
|<ref>{{cite AV media|section=pangwakas na kredito, tinatampok ang boses ni|title=Galerians:Rion|year=2004|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2004|11|23|format=y}}
|''Mobile Suit Gundam F91''
|Annamarie Bourget
|bilang Jennifer Jean
|<ref>{{cite web |title=Mobile Suit Gundam F91 (movie) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/452/gundam-f91/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203091136/http://www.crystalacids.com/database/title/452/gundam-f91/ |archive-date=Disyembre 3, 2013 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 3, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2007|09|04|format=y}}
|''Naruto the Movie: Ninja Clash in the Land of Snow''
|Koyuki Kazahana, Yukie Fujikaze
|
|<ref name="anime expo 2009" /><ref>{{cite web |title=Naruto: The Movie – Ninja Clash in the Land of Snow (DVD) 2002 |url=http://www.bestbuy.com/site/naruto-the-movie-ninja-clash-in-the-land-of-snow-dvd/8446666.p?id=1645528&skuId=8446666 |work=Bestbuy.com |language=en |access-date=2020-04-07 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303233130/http://www.bestbuy.com/site/naruto-the-movie-ninja-clash-in-the-land-of-snow-dvd/8446666.p?id=1645528&skuId=8446666 |url-status=dead }}</ref>
|-
|{{dts|2007|07|06|format=y}}
|''Billy & Mandy: Wrath of the Spider Queen''
|Velma Green the Spider Queen
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2008|07|26|format=y}}
|''Naruto the Movie 2: Legend of the Stone of Gelel''
|Fugai
|Nakagrupo sa ilalim ng ''Cast''
|<ref>{{cite AV media|date=Hulyo 26, 2008|section=pangwakas na kredito|title=Naruto the Movie 2: Legend of the Stone of Gelel|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2008|08|26|format=y}}
|''The Little Mermaid: Ariel's Beginning''
|Attina
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2008|10|07|format=y}}
|''Strait Jacket''
|Rachel Hammond
|
|<ref>{{cite AV media|url=http://www.worldcat.org/title/strait-jacket/oclc/244206876|title=Strait Jacket|oclc=244206876|publisher=Manga Video|date=Oktubre 7, 2008|time=Panwakas na kredito sa Ingles, Gumanap ng Boses sa Ingles|language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Greenberger |first=Robert |date=Setyembre 8, 2008 |title=Strait Jacket to Make Domestic Debut on DVD |url=http://www.comicmix.com/2008/09/08/strait-jacket-to-make-domestic-debut-on-dvd/ |work=Comic Mix |language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2009|06|26|format=y}}
|''Virtuality''
|Jean the Computer
|Pilotong pangtelebisyon
|<ref>{{cite web |title=Virtuality |url=http://www.thefutoncritic.com/showatch/virtuality/ |work=The Futon Critic |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014}}</ref><ref>{{cite web |last=Burnette |first=Bryant |date=Mayo 13, 2013 |title=A Review of Virtuality |url=http://wherenobloghasgonebefore.blogspot.com/2013/05/a-review-of-virtuality.html |work=Where No Blog Has Gone Before |language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2009|10|09|format=y}}
|''Aussie and Ted's Great Adventure''
|Cricket
|Hayop na totoo o ''live-action''
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2009|01|20|format=y}}
|''Hulk Vs Thor''
|Amora/Enchantress
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2011|01|25|format=y}}
|''Dead Space: Aftermath''
|Rin, Sandra Burns
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2011|11|19|format=y}}
|''Pixie Hollow Games''
|Ivy
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2011|09|20|format=y}}
|''The Disappearance of Haruhi Suzumiya''
|Tsuruya-san, Kyon's Little Sister
|
|<ref>{{cite AV media|section=pangwakas na kredito, Gumanap ng Boses sa Ingles|title=[[The Disappearance of Haruhi Suzumiya]]|date=Setyembre 20, 2011|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2012|08|16|format=y}}
|''Tinker Bell and the Secret of the Wings''
|Receptionist
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2013|04|16|format=y}}
|''Iron Man: Rise of Technovore''
|Maria Hill
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2013|07|09|format=y}}
|''Metal Gear Solid 2: Bande Dessinée''
|Rosemary
|Dihital na nobelang grapiko na nilabas bilang bidyong [[DVD]]
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2013|10|01|format=y}}
|''Tiger and Bunny: The Beginning''
|Karina Lyle/Blue Rose
|
|
|-
|{{dts|2014|03|25|format=y}}
|''Avengers Confidential: Black Widow and Punisher''
|Maria Hill
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2014|04|01|format=y}}
|''The Pirate Fairy''
|Sweetpea, Sydney
|
|<ref name="btva" /><ref>{{cite web |last=Crooks |first=Amy |date=Marso 23, 2014 |title=Red Carpet Photos For Disney's "The Pirate Fairy" Premiere Marso 22, 2014 |url=http://www.dis411.net/2014/03/23/red-carpet-photos-for-disneys-the-pirate-fairy-premiere-Marso-22-2014/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140715133601/http://www.dis411.net/2014/03/23/red-carpet-photos-for-disneys-the-pirate-fairy-premiere-Marso-22-2014 |archive-date=15 Hulyo 2014 |publisher=Dis411 |language=en |accessdate=Agosto 21, 2014}}</ref><!-- names her role -->
|-
|{{dts|2014|04|22|format=y}}
|''Son of Batman''
|Rebecca Langstrom
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2015|02|10|format=y}}
|''Lego DC Comics Super Heroes: Justice League vs. Bizarro League''
|[[Wonder Woman]], Bizarra
|Nakagrupo sa ilalim ng "''Starring the Voice Talents of''"<!-- according to IGN trailer billing -->
|<ref name="btva" /><!-- trailer shows Kari Wahlgren's name in the star billing <ref>{{cite video|url=http://www.ign.com/videos/2014/11/10/lego-justice-league-vs-bizarro-league-trailer|title=LEGO DC Comics Super Heroes: Justice League vs. Bizarro League – Trailer | work = IGN Video | publisher=IGN | date= Nobyembre 10, 2014 }}</ref> -->
|-
|{{dts|2015|02|24|format=y}}
|''Tiger and Bunny: The Rising''
|Karina Lyle/Blue Rose
|
|<ref>{{cite web |date=Pebrero 22, 2015 |title=Tiger & Bunny The Movie: The Rising 'New Driver' English Dub Clip Streamed |url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-02-22/tiger-and-bunny-the-movie-the-rising-new-driver-english-dub-clip-streamed/.85283 |language=en |accessdate=Hulyo 13, 2015}}</ref>
|-
|{{dts|2015|07|21|format=y}}
|''Justice League: Gods and Monsters''
|Karen Beecher<!-- , [[Livewire (DC Comics)|Livewire]] -->
|
|<ref name="btva" /><ref>{{cite web |author= |date= |title=The Superman Super Site - Hulyo 27, 2015: "Justice League: Gods & Monsters" Blu-ray/DVD Review |url=http://www.supermansupersite.com/0727338.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924111818/http://www.supermansupersite.com/0727338.html |archive-date=Setyembre 24, 2015 |work=supermansupersite.com |language=en |accessdate=Setyembre 16, 2015}}</ref>
|-
|{{dts|2015|12|15|format=y}}
|''Kung Fu Panda: Secrets of the Scroll''
|Adultong Tigress
|maikling pelikula
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2016|01|20|format=y}}
|''Batman: Bad Blood''
|Ms. Bannister, Kori
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2016|03|01|format=y}}
|''Lego DC Comics Super Heroes: Justice League: Cosmic Clash''
|Saturn Girl, Ugh
|
|<ref name="btva" /><ref>{{cite press release|url=http://www.awn.com/news/justice-league-cosmic-clash-lands-blu-ray-Marso-1|via=Animation World Network|date=Disyembre 9, 2015|author=Warner Bros. Home Entertainment|title=‘Justice League: Cosmic Clash’ Lands on Blu-ray Marso 1|location=Burbank, California|accessdate=Disyembre 10, 2015|language=en}}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
|{{dts|2016|03|29|format=y}}
|''Justice League vs. Teen Titans''
|Starfire
|
|<ref>{{cite web |author= |date=Mayo 31, 2016 |title="Justice League vs. Teen Titans" Roundtable Interviews - ToonZone News |url=http://www.toonzone.net/justice-league-vs-teen-titans-roundtable-interviews/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171116133542/http://www.toonzone.net/justice-league-vs-teen-titans-roundtable-interviews/ |archive-date=Nobyembre 16, 2017 |website=toonzone.net |language=en |accessdate=Nobyembre 16, 2017}}</ref><!-- BTVA -->
|-
|{{dts|2016|07|25|format=y}}
|''Batman: The Killing Joke''
|Call Girl
|
|<ref name="btva" /><ref name="cast-list">{{cite web |title=Batman: The Killing Joke on iTunes |url=https://itunes.apple.com/us/movie/batman-the-killing-joke/id1111051505 |access-date=Mayo 25, 2016 |website=iTunes Store |language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2017|01|31|format=y}}
|''Scooby-Doo! Shaggy's Showdown''
|Midge Gunderson
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2017|03|31|format=y}}
|''Teen Titans: The Judas Contract''
|Starfire
|
|<ref>{{cite web |author= |date=Marso 31, 2017 |title=WonderCon: Teen Titans: The Judas Contract Panel |url=https://www.cbr.com/teen-titans-judas-contract-panel-wondercon-2017/ |website=cbr.com |language=en |accessdate=Nobyembre 16, 2017}}</ref><ref>{{cite web |author= |date=Marso 21, 2017 |title=Exclusive clip: Kari Wahlgren on her favorite Starfire moment in Teen Titans: The Judas Contract |url=https://fansided.com/2017/03/21/exclusive-clip-kari-wahlgren-starfire-teen-titans-judas-contract-dc-all-access/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171116131545/https://fansided.com/2017/03/21/exclusive-clip-kari-wahlgren-starfire-teen-titans-judas-contract-dc-all-access/ |archive-date=Nobyembre 16, 2017 |website=fansided.com |language=en |accessdate=Nobyembre 16, 2017}}</ref>
|}
=== Mga larong bidyo ===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width=95%; font-size: 95%;"
|+Listahan ng pagboboses sa mga larong bidyo
! style="background:#b0c4de;" |Taon
! style="background:#b0c4de;" |Titulo
! style="background:#b0c4de;" |Papel
! style="background:#b0c4de;" class="unsortable" |Mga tala
! style="background:#b0c4de;" class="unsortable" |Sanggunian<ref name="resume" />
|-
|{{dts|2003|02|25|format=y}}
|''Xenosaga Episodyo I: Der Wille zur Macht''
|
|{{efn|Sa hindi malamang dahilan, hindi isinama sa pangwakas na kredito ng larong bidyo na ito ang mga artista ng tinig na lumahok.|name="no voice actors}}
|<ref name="anime expo 2009" />
|-
|{{dts|2003|08|27|format=y}}
|''Buffy the Vampire Slayer: Chaos Bleeds''
|Willow Rosenberg
|Unang pagsasatinig sa mga larong bidyo
|<ref name="giving" />
|-
|{{dts|2003|12|10|format=y}}
|''Fatal Frame II: Crimson Butterfly''
|Mio Amakura
|Nakagrupo sa ilalim ng ''Voice Talent''
|<ref>{{cite video game|developer=Tecmo|scene=pangwakas na kredito, 2 minuto pagkalipas, Talento ng Boses|title=Fatal Frame II: Crimson Butterfly|date=Disyembre 10, 2003|language=Ingles}}</ref><ref>{{cite web |title=Fatal Frame II: Crimson Butterfly (2003) |url=http://www.legendsofhorror.org/game/fatal-frame-ii-crimson-butterfly-2003/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200407012527/http://www.legendsofhorror.org/game/fatal-frame-ii-crimson-butterfly-2003/ |archive-date=Abril 7, 2020 |access-date=Abril 7, 2020 |work=Legends of Horror |language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2004|07|13|format=y}}
|''Tales of Symphonia''
|Raine Sage
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2004|08|format=y}}
|''Halo 2'' (''I Love Bees'' ''promotional edition'')
|Janissary "Jan" James
|
|<ref name="voices kari" /><!-- original article credited her under halo 2 but does not show in main credits for that, wikia shows she is credited for I Love Bees version --><ref>{{cite web |title=Archives – I Love Bees |url=http://www.radionouspace.net/archives-ilovebees.html |url-status=dead |work=radio nouspace |language=en |editor-first1=John F. |editor-last1=Barber |accessdate=Agosto 19, 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140820094919/http://www.radionouspace.net/archives-ilovebees.html |archivedate=Agosto 20, 2014 |df=mdy-all}}</ref>
|-
|{{dts|2004|09|27|format=y}}
|''Shadow Hearts: Covenant''
|Karin Koenig
|bilang Jennifer Jean
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2004|11|10|format=y}}
|''Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events''
|White-Faced Jane
|
|<ref name="joe-mammy interview" /><ref name="not afraid" /><ref>{{cite video game|developer=Adrenium Games|scene=pangwakas na kredito|title=Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events|date=Nobyembre 10, 2004|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2005|02|15|format=y}}
|''Xenosaga Episode II: Jenseits von Gut und Böse''
|Febronia, Pellegri
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2005|04|05|format=y}}
|''SWAT 4''
|Tagahatid, Tapag-opera ng 911 Operator, Reporter ng telebisyon, Babaeng Bihag 2
|
|<ref>{{cite AV media|format=PDF|url=https://manualmachine.com/games-pc/swat-4/1119524-user-manual/|title=SWAT 4 User Manual|page=29, Voice Actors|via=Manual Machine|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2005|05|03|format=y}}
|''Hot Shots Golf: Open Tee''
|<!-- Mika, Julie -->
|Nakagrupo sa ilalim ng ''Voice Actors''
''Hot Shots Golf: Open Tee 2'' din
|<ref>{{cite video game|title=''Everybody's Golf Portable{{!}}Hot Shots Golf Open Tee''|developer=Clap Hanz|scene=Kredio, Produksyon ng Boses, Mga Artista ng Boses|publication-date=Mayo 3, 2005|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2005|05|04|format=y}}
|''Star Wars: Episodyo III – Revenge of the Sith''
|Serra Keto
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2005|11|01|format=y}}
|''James Bond 007: From Russia with Love''
|Tatiana Romanova
|
|<ref name="voices kari" />
|-
|{{dts|2006|04|12|format=y}}
|''Samurai Champloo: Sidetracked''
|Fuu Kasumi
|bilang Kay Jensen
|<ref>{{cite video game|date=Abril 12, 2006|developer=Bandai|scene=closing credits, English Voice Cast|title=Samurai Champloo: Sidetracked|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2006|08|15|format=y}}
|''Dirge of Cerberus: Final Fantasy VII''
|Shelke Rui
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2006|08|29|format=y}}
|''Xenosaga Episode III: Also sprach Zarathustra''
|Febronia, Pellegri
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2006|09|19|format=y}}
|''Open Season''
|Beth, Giselle
|Nakagrupo sa ilalim ng ''Voice Talent''
|<ref name="voices.com" /><ref>{{cite web |last=Hogue |first=Laurent |title=Open Season (PlayStation 2) |url=http://www.mobygames.com/game/ps2/open-season/credits |work=MobyGames |language=en |accessdate=Setyembre 5, 2014}}</ref><!-- credits posting by Laurent Hogue, a developer on the game -->
|-
|{{dts|2006|10|17|format=y}}
|''Justice League Heroes''
|Zatanna
|
|<ref name="btva" /><ref name="IGN jeanne" /><ref>{{cite web |last=Hatfield |first=Daemon |date=Mayo 4, 2006 |title=Justice League Speak Up |url=http://www.ign.com/articles/2006/05/04/justice-league-speak-up |work=IGN |language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2006|10|17|format=y}}
|''Tokobot Plus: Mysteries of the Karakuri''
|Ruby, Aria
|
|<ref>{{cite video game|date=Oktubre 17, 2006|developer=Tecmo|scene=pangwakas na kredito, 1 minuto pagkatapos, Bersyong Estados Unidos, ''Tokobot Plus English VO'', Talento ng Boses|title=Tokobot{{!}}Tokobot Plus: Mysteries of the Karakuri|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2006|10|24|format=y}}
|''.hack//G.U. vol. 1//Rebirth''
|Shino, Kaede
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2006|10|24|format=y}}
|''Star Wars: Empire at War: Forces of Corruption''
|Silri
|
|<ref>{{cite web |last=Klepacki |first=Frank |date=Oktubre 17, 2006 |title=Star Wars: Empire at War: Forces of Corruption Designer Diary #5 – The Sounds of Corruption |url=http://www.gamespot.com/articles/star-wars-empire-at-war-forces-of-corruption-designer-diary-5-the-sounds-of-corruption/1100-6159916/ |work=GameSpot |language=en |quote=Kari Wahlgren as Silri was spot on with the natural blend of sexy and psycho tones to her voice, adding to her character the feeling she was a raging loose cannon.}}</ref>
|-
|{{dts|2006|10|27|format=y}}
|''Guild Wars Nightfall''
|Tahlkora
|Nakagrupo sa ilalim ng ''Voice Actors''
|<ref>{{cite book |url=ftp://ftp.guildwars.com/downloads/gwn-manual-en.pdf |title=Guild Wars Nightfall Manuscript |page=145 |language=en |format=PDF}}</ref>
|-
|{{dts|2006|10|31|format=y}}
|''Final Fantasy XII''
|Ashe
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2006|11|13|format=y}}
|''Dead or Alive Xtreme 2''
|Kasumi, Niki
|
|<ref>{{cite video game|date=Nobyembre 13, 2006|developer=Team Ninja|scene=pangwakas na kredito, 1:30 pagkatapos, Gumanap na Nagbigay-tinig sa Ingles|title=Dead or Alive Xtreme 2|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2006|12|05|format=y}}
|''Metal Gear Solid: Portable Ops''
|Teliko Friedman
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2007|01|30|format=y}}
|''Rogue Galaxy''
|Lilika
|
|<ref name="btva" /><ref name="voices.com" />
|-
|{{dts|2007|03|20|format=y}}
|''Armored Core 4''
|Fiona Jarnefeldt
|
|
|-
|{{dts|2007|05|02|format=y}}
|''Spider-Man 3''
|[[Mary Jane Watson]]
|
|<ref name="IGN jeanne" />
|-
|{{dts|2007|05|08|format=y}}
|''.hack//G.U. vol. 2//Reminisce''
|Kaede
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2007|06|25|format=y}}
|''The Darkness''
|Young Jenny
|
|<ref name="giving" />
|-
|{{dts|2007|06|29|format=y}}
|''Project Sylpheed''
|Ellen Bernstein
|
|<ref>{{cite video game|date=Hunyo 29, 2007|developer=Game Arts, SETA Corporation|scene=pangwakas na kredito|title=Project Sylpheed|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2007|08|21|format=y}}
|''Jeanne d'Arc''
|[[Jeanne d'Arc]]
|
|<ref name="btva" /><ref name="IGN jeanne" /><ref>{{cite web |last=Yip |first=Spencer |date=Agosto 1, 2007 |title=Talking with the voice of Jeanne D’arc |url=http://www.siliconera.com/2007/08/01/talking-with-the-voice-of-jeanne-d’arc |work=Siliconera |language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2007|08|28|format=y}}
|''Guild Wars: Eye of the North''
|Gwen
|
|<ref name="mmorpg guild wars 2">{{cite web |last=Bitten |first=Michael |date=Disyembre 16, 2009 |title=Guild Wars 2 News – Exclusive Voices of Tyria Trailer! |url=http://www.mmorpg.com/gamelist.cfm?game=473&view=news&page=22&read=15769 |work=MMORPG.com |language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2007|09|08|format=y}}
|''.hack//G.U. vol. 3//Redemption''
|Shino, Kaede
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2007|10|05|format=y}}
|''Final Fantasy Tactics: The War of the Lions''
|Ovelia
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2008|01|22|format=y}}
|''No More Heroes''
|Jeane
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2008|06|03|format=y}}
|''Ninja Gaiden II''
|Sonia
|
|<ref>{{cite video game|developer=Team Ninja|scene=pangwakas na kredito, 1:40 pagkatapos, Gumanap sa Ninja Gaiden 2 – Mga Aktor na Nagboses sa Ingles|title=Ninja Gaiden II|date=Hunyo 3, 2008|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2008|06|12|format=y}}
|''Metal Gear Solid 4: Guns of the Patriots''
|Enemy Soldiers
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2008|08|19|format=y}}
|''Too Human''
|Nyanna
|
|<ref>{{cite video game|developer=Silicon Knights|scene=pangwakas na kredito, Gumanap|title=Too Human|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2008|08|30|format=y}}
|''Valkyria Chronicles''
|Irene Ellet
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2008|09|16|format=y}}
|''Star Wars: The Force Unleashed''
|Darth Phobos
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2008|12|02|format=y}}
|''Prince of Persia''
|Elika
|
|<ref name="otaku news 2008" />
|-
|{{dts|2009|01|27|format=y}}
|''Afro Samurai''
|Young Afro Samurai
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2009|06|02|format=y}}
|''Red Faction: Guerrilla''
|Samanya
|
|<ref>{{cite video game|developer=[Volition|title=Red Faction: Guerrilla|date=Hunyo 2, 2009|scene=pangwakas na kredito, 3:30 pagkatapos, Mga Artisting Naboses, Tinatampok|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2009|06|09|format=y}}
|''Prototype''
|Elizabeth Greene, The Mother, miscellaneous voices
|
|<ref name="411mania">{{cite web |last=Morrison |first=Marc |date=Pebrero 5, 2013 |title=The 8 Ball 2.05.13: Top 8 Video Game Voice Actresses |url=http://www.411mania.com/games/columns/272369 |url-status=dead |work=411mania.com |language=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140905235649/http://www.411mania.com/games/columns/272369 |archivedate=Setyembre 5, 2014 |df=mdy-all}}</ref><ref>{{cite video game|date=Hunyo 9, 2009|developer=Radical Entertainment|scene=pangwakas na kredito, 1:45 pagkatapos, Gumanap ng Boses|title=Prototype|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2009|09|29|format=y}}
|''Ninja Gaiden Sigma 2''
|Irene Lew, Sonia
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2009|10|13|format=y}}
|''Brütal Legend''
|Dominatrices
|
|<ref>{{cite web |title=Behind The Voice Actors – Brutal Legend |url=http://www.behindthevoiceactors.com/video-games/Brutal-Legend/ |work=Behind The Voice Actors |language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2009|10|27|format=y}}
|''Ben 10 Alien Force: Vilgax Attacks''
|Charmcaster
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2009|11|17|format=y}}
|''Resident Evil: The Darkside Chronicles''
|Others
|
|<ref>{{cite web |title=Behind The Voice Actors – Resident Evil: The Darkside Chronicles |url=http://www.behindthevoiceactors.com/video-games/Resident-Evil-The-Darkside-Chronicles/ |work=Behind The Voice Actors |language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2009|12|03|format=y}}
|''The Saboteur''
|Skylar
|
|<ref>{{cite video game|date=Disyembre 3, 2009|developer=Pandemic Studios|scene=pangwakas na kredito, 3:30 pagkatapos, Gumanap ng Pagbibigay-tinig|title=The Saboteur|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2009|12|27|format=y}}
|''Ratchet & Clank Future: A Crack In Time''
|Carina
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2010|02|02|format=y}}
|''White Knight Chronicles''
|Princess Cisna
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2010|02|09|format=y}}
|''BioShock 2''
|Barbara Johnson
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2010|03|09|format=y}}
|''Final Fantasy XIII''
|Cocoon Inhabitants
|
|<ref>{{cite video game|developer=Square Enix|scene=Pangwakas na kredito, 2:15 pagkatapos, ''Cocoon Inhabitants''|title=Final Fantasy XIII|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2010|03|16|format=y}}
|''Resonance of Fate''
|Cochet
|
|<ref>{{cite video game|date=Marso 16, 2010|developer=tri-Ace|scene=pangwakas na kredito, 1 minute pagkatapos, Gumanap ng Bosest (Ingles/Hapon)|title=Resonance of Fate}}</ref>
|-
|{{dts|2010|03|30|format=y}}
|''Dead or Alive Paradise''
|Kasumi, Niki
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2010|06|22|format=y}}
|''Transformers: War for Cybertron''
|Arcee
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2010|06|25|format=y}}
|''Singularity''
|Kathryn Norvikova
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2010|09|30|format=y}}
|''Final Fantasy XIV''
|Cast
|
|<ref>{{cite video game|title=Final Fantasy XIV|developer=Square Enix|publisher=Square Enix|scene=Pangwakas na kredito, 4:50 pagkatapos, Gumanap|year=2010|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2010|10|19|format=y}}
|''Vanquish''
|Elena Ivanova
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2010|11|26|format=y}}
|''Tron: Evolution''
|Radia
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2011|02|15|format=y}}
|''Marvel vs. Capcom 3: Fate of Two Worlds''
|Jill Valentine
|Nakagrupo sa ilalim ng ''Voice Talent''
|<ref name="411mania" /><ref>{{cite video game|date=Pebrero 15, 2011|developer=Capcom|scene=pangwakas na kredito, 2:44 pagkatapos, Voice Talent|title=Marvel vs. Capcom 3: Fate of Two Worlds|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2011|05|20|format=y}}
|''Dead or Alive: Dimensions''
|Kasumi, Kasumi Alpha, Ayame
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2011|06|09|format=y}}
|''White Knight Chronicles II''
|Princess Cisna
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2011|09|27|format=y}}
|''X-Men: Destiny''
|Emma Frost
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2011|10|11|format=y}}
|''Ace Combat: Assault Horizon''
|Janice Rehl
|Pagkuhang pagganap din
|<ref>{{cite video game|date=Oktubre 11, 2011|developer=Namco|scene=pangwakas na kredito, Mga Boses sa Ingles at Pagkuhang Ganap (Ayon sa Alpabet)|title=Ace Combat: Assault Horizon|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2011|10|18|format=y}}
|''Batman: Arkham City''
|League of Assassins MembersVicki Vale (''Revenge'')
|Nakagrupo sa ilalim ng ''Voice Over Actors''
''Sa Harley Quinn's Revenge'' din na ''expansion pack''
|<ref>{{cite video game|developer=Rocksteady Studios|scene=pangwakas na kredito, 8 minuto pagkatapos, Mga Nagbigay-tinig|title=Batman: Arkham City|publisher=Warner Bros. Interactive Entertainment|date=Oktubre 18, 2011|language=Ingles}}</ref><ref name="polygon rock stars">{{cite web |last=Griner |first=David |date=Abril 2, 2013 |title=Why aren't video game actors treated like stars? |url=http://www.polygon.com/features/2013/4/2/4104160/why-arent-video-game-actors-treated-like-stars |work=Polygon |language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2011|11|11|format=y}}
|''The Elder Scrolls V: Skyrim''
|Vex
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2011|11|15|format=y}}
|''Saints Row: The Third''
|Pedestrian at Mga Boses ng Karakter
|
|<ref>{{cite web |title=Behind The Voice Actors – Saints Row: The Third |url=http://www.behindthevoiceactors.com/video-games/Saints-Row-The-Third/ |work=Behind The Voice Actors |language=en |accessdate=Nobyembre 3, 2014}} – nagpapakita ang tsek screenshot ng pangwakas na kredito kung saan nakalista ang kanyang pangalan.</ref>
|-
|{{dts|2011|11|15|format=y}}
|''Ultimate Marvel vs. Capcom 3''
|Jill Valentine
|
|<ref name="411mania" />
|-
|{{dts|2011|12|20|format=y}}
|''Star Wars: The Old Republic''
|Jedi Knight Female
|
|<ref>{{cite video game|date=Disyembre 20, 2011|developer=BioWare|publisher=[[Electronic Arts]], LucasArts|title=Star Wars: The Old Republic|scene=pangwakas na kredito, 9:50 pagkatapos, Gumanap sa Ingles|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2012|02|21|format=y}}
|''Asura's Wrath''
|Mithra
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2012|03|13|format=y}}
|''Naruto Shippuden: Ultimate Ninja Storm Generations''
|Tayuya
|
|<ref name="btva" /><ref name="pumped">{{cite web |last=Rhodes |first=Adam |date=Hunyo 11, 2014 |title=Anime lovers pumped for Orlando convention this summer |url=http://www.centralfloridafuture.com/news/view.php/740603/Anime-lovers-pumped-for-Orlando-conventi |url-status=dead |work=Central Florida Future |language=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140810154633/http://www.centralfloridafuture.com/news/view.php/740603/Anime-lovers-pumped-for-Orlando-conventi |archivedate=Agosto 10, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2012|03|23|format=y}}
|''Kid Icarus: Uprising''
|Gaol, Phosphora
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2012|04|03|format=y}}
|''Kinect Star Wars''
|Intercom, PC na Pilotong Babae, pad1
|
|<ref name="btva" /><ref>{{cite web |date=2012 |title=Kinect Star Wars Credits |url=http://www.microsoft.com/games/mgsgamecatalog/kinectstarwars.aspx |work=Microsoft Game Studios |language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2012|06|26|format=y}}
|''The Amazing Spider-Man''
|Gwen Stacy
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2012|07|03|format=y}}
|''The Secret World''
|Kirsten Geary, Tanis
|
|<ref>{{cite video game|developer=Funcom|scene=pangwakas na kredito, Gumanap|title=The Secret World|publisher=[[Electronic Arts]]|date=Hunyo 13, 2012|language=Ingles}}</ref><!-- https://www.youtube.com/watch?v=KJvjG8fxMUg -->
|-
|{{dts|2012|07|12|format=y}}
|''Infex''
|Ivy
|Interaktibong nobelang grapiko
|<ref>{{cite video|author=PCB Productions|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZXxQt_FNMPw|work=YouTube|date=Hulyo 23, 2012|title=Infex Interviews 1|at=0:59|language=en}}</ref><ref>{{cite video|author=PCB Productions|url=https://www.youtube.com/watch?v=eNs-EtWttEE|work=YouTube|date=Hunyo 30, 2012|title=Infex Interviews 2|at=1:35|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2012|07|20|format=y}}
|''Kingdom Hearts 3D: Dream Drop Distance''
|The Grid
|Nakagrupo sa ilalim ng "''Featuring the Disney Character voice talents of''"
|<ref>{{Cite video game|title=''Kingdom Hearts 3D: Dream Drop Distance''|developer=Square Enix|date=Hulyo 20, 2012|scene=Pangwakas na kredito, 2 minuto pagkatapo, Gumanap|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2012|08|28|format=y}}
|''Guild Wars 2''
|Caithe
|Nakagrupo sa ilalim ng ''Voice Talent''
|<ref name="mmorpg guild wars 2" /><ref>{{cite web |title=Game credits – voice talent |url=http://wiki.guildwars2.com/wiki/Game_credits#Voice_Talent |work=Guild Wars 2 Official Wiki |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014}}</ref><ref>{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=Te4FK_6JLwE|title=Guild Wars 2 – Behind the Scenes: Giving Tyria a Voice|date=Disyembre 16, 2009|work=YouTube|time=3:13|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2012|11|06|format=y}}
|''Halo 4''
|Ivanoff, System Voice
|
|<ref>{{cite web |title=Halo 4 Credits |url=http://www.microsoft.com/games/mgsgamecatalog/halo4_credits.aspx |work=Microsoft Game Studios |language=en |accessdate=Nobyembre 21, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2013|02|19|format=y}}
|''Metal Gear Rising: Revengeance''
|Courtney Collins
|Nanomina – BTVA, Parangal sa Pagboses ng 2013
|<ref name="btva" /><ref name="btva voice acting 2013 video games" />
|-
|{{dts|2013|03|05|format=y}}
|''Naruto Shippuden: Ultimate Ninja Storm 3''
|Fuu
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2013|06|04|format=y}}
|''Marvel Heroes''
|Emma Frost, Boom-Boom, Clea
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2013|06|14|format=y}}
|''The Last of Us''
|Tauhang nagboboses
|
|<ref>{{cite web |title=Behind The Voice Actors – The Last of Us |url=http://www.behindthevoiceactors.com/video-games/The-Last-of-Us/ |work=Behind The Voice Actors |language=en}}</ref><!-- specific roles not named in closing credits -->
|-
|{{dts|2013|08|23|format=y}}
|''The Wonderful 101''
|Wonder-Green
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2013|10|13|format=y}}
|''Skylanders: Swap Force''
|Tessa
|Nakagrupo sa ilalim ng ''Voice Talent''
|<ref>{{cite video game|date=Oktubre 13, 2013|developer=Vicarious Visions|scene=pangwakas na kredito, 8 minuto pagkatapos, Produksyong Pabibigay-tinig ng Soundelux, Mga Aktor ng Boses|title=Skylanders: Swap Force|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2013|10|22|format=y}}
|''Lego Marvel Super Heroes''
|Aunt May, Emma Frost, Gwen Stacy
|Nakagrupo bilang ''VO Talent''
|<ref>{{cite video game|date=Oktubre 22, 2013|developer=TT Games|scene=pangwakas ng kredito, 9 minuto pagkatapos, Talento ng Pagbibigay-tining|title=Lego Marvel Super Heroes|language=Ingles}}</ref><!-- specific roles not named in closing credits-->
|-
|{{dts|2014|09|16|format=y}}
|''Naruto Shippuden: Ultimate Ninja Storm Revolution''
|Fuu
|
|<ref>{{Cite video game|title=Naruto Shippuden: Ultimate Ninja Storm Revolution|year=2014|scene=Pangwakas na kredito 1:12 pagkatapos, Gumanap sa Ingles|developer=CyberConnect2|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2014|10|05|format=y}}
|''Skylanders: Trap Team''
|Tessa
|Nakagrupo sa ilalim ng ''Voice Actors''
|<ref>{{cite video game|scene=Pangwakas na kredito, 8:40 pagkatpos, Mga Aktor ng Boses|title=Skylanders: Trap Team|developer=Toys for Bob|publisher=[[Activision]]|year=2014|language=Ingles}}</ref><ref>{{cite tweet|user=KariWahlgren|number=396800770592358400 <!-- https://twitter.com/KariWahlgren/status/396800770592358400 -->|title=Replies on comment about her character Tessa on Skylanders: Trap Team: "Thank you!! Really love the character!"|name=Kari Wahlgren|date=Nobyembre 2, 2013|accessdate=Disyembre 30, 2014|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2014|11|11|format=y}}
|''Lego Batman 3: Beyond Gotham''
|Supergirl, Black Canary, Hawkgirl, Indigo-1, Wonder Girl, and Zatanna
|
|<ref>{{cite web |last=Gross |first=Ed |date=Hulyo 10, 2018 |title=Who's Played Supergirl? Here's Every Actress Who's Worn the Cape |url=https://www.closerweekly.com/posts/supergirl-actress-162994/ |work=Closer Weekly |language=en |accessdate=Marso 7, 2019 }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
|{{dts|2015|03|15|format=y}}
|''Code Name: S.T.E.A.M.''
|Tiger Lily, Victoria, Ozma
|
|<ref>{{cite video game|developer=Intelligent Systems|scene=Credits, Voice|title=Code Name: S.T.E.A.M.|publisher=[[Nintendo]]|date=Marso 15, 2015|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2015|09|25|format=y}}
|''Skylanders: SuperChargers''
|Tessa
|Nakagrupo sa ilalim ng ''Voice Actors''
Muling ginampanan{{efn|Ang mga papel ni Kari sa Skylanders ay muling ginampanan sa mga sumunod na paglabas ng serye.<ref>{{cite web|url=http://www.mercurynews.com/business/ci_28243242/skylanders-add-vehicles-next-game-skylanders-superchargers|title='Skylanders' to add vehicles in next game, 'Skylanders SuperChargers'|first=Derrick J.|last=Lang|date=Hunyo 3, 2015 | agency=Associated Press|work=San Jose Mercury News|accessdate=Setyembre 30, 2015|quote=The next "Skylanders" entry will also add 20 new characters to the roster of more than 300 heroes that have been released since the original "Spyro's Adventure."|language=en}}</ref>|name="reprising"}}
|<ref>{{cite video game|developer=Vicarious Visions|publisher=[[Activision]]|scene=Pangwakas na kredito, 7:13 pagkatapos, Mga Artista ng Boses|title=Skylanders: SuperChargers|year=2015|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2015|10|27|format=y}}
|''Halo 5: Guardians''
|System Voice
|
|<ref>{{cite video game|developer=343 Industries|publisher=Microsoft Studios|title=Halo 5: Guardians|scene=Pangwakas na kredito, 7 minuto pagkatapos, Panguhaning Boses at Gumanap|access-date=Oktubre 28, 2017|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2015|11|12|format=y}}
|''Fallout 4''
|Proctor Ingram
|
|<ref>{{cite video game|developer=Bethesda Game Studios|publisher=Bethesda Softworks|title=Fallout 4|scene=Pangwakas ng kredito, 2 minuto pagkatapos, Boses & Musika|access-date=Enero 31, 2020|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2016|02|09|format=y}}
|''Naruto Shippuden: Ultimate Ninja Storm 4''
|Hanabi Hyuga, Fuu
|
|<ref>{{Cite video game|title=Naruto Shippuden: Ultimate Ninja Storm 4|year=2016|scene=Pangwakas ng kredito, 0:48 pagkatapos, Gumanap sa Ingles|developer=CyberConnect2|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2016|04|26|format=y}}
|''King's Quest - Chapter III: Once Upon A Climb''
|Princess Vee, Bramble Fey
|
|<ref>{{cite video game|title=King's Quest - Chapter III: Once Upon A Climb|developer=The Odd Gentlemen|publisher=Sierra Entertainment|year=2016|scene=Pangwakas na kredito, 1 min pagkatapos, Gumanap|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2016|08|25|format=y}}
|''Master of Orion: Conquer the Stars''
|Human Advisor, GNN Anchor
|
|<ref>{{cite magazine |last=Chalk |first=Andy |date=Pebrero 17, 2016 |title=Master of Orion trailer reveals a cast of sci-fi stars |url=http://www.pcgamer.com/master-of-orion-trailer-reveals-a-cast-of-sci-fi-stars/ |magazine=PC Gamer |language=en |accessdate=Pebrero 19, 2016}}</ref>
|-
|{{dts|2016|09|13|format=y}}
|''Minecraft: Story Mode''
|Mevia, Val
|Ep. "A Journey's End", Ep. Below the Bedrock
|<ref>{{cite web |author= |date= |title=Minecraft: Story Mode Episode 8: 'A Journey's End' releases Setyembre 13 |url=https://www.pcgamesn.com/minecraft-story-mode-a-telltale-games-series/minecraft-story-mode-episode-8-release-date |work=pcgamesn.com |language=en |accessdate=Pebrero 4, 2017}}</ref>
|-
|{{dts|2016|10|25|format=y}}
|''World of Final Fantasy''
|Shelke Rui
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2016|11|29|format=y}}
|''Final Fantasy XV''
|Aranea Highwind
|
|<ref>{{cite web |last=Medina |first=ND |date=Agosto 22, 2016 |title='Final Fantasy XV' English Voice Cast Announced In New Trailer [VIDEO] |url=http://www.idigitaltimes.com/final-fantasy-xv-english-voice-cast-announced-new-trailer-video-552012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160825044604/http://www.idigitaltimes.com/final-fantasy-xv-english-voice-cast-announced-new-trailer-video-552012 |archive-date=25 Agosto 2016 |work=IDigitalTimes |publisher=IBT Media |language=en |accessdate=Agosto 30, 2016}}</ref><!-- also BTVA --><ref name="wave newspapers" />
|-
|{{dts|2017|05|16|format=y}}
|''Injustice 2''
|Starfire
|
|<ref>{{cite web |last=James |first=Dean |date=Mayo 7, 2017 |title=Injustice 2's Starfire Will Be Voiced By Familiar Actress |url=https://attackofthefanboy.com/news/injustice-2-starfire-will-be-voiced-by-familiar-actor/ |work=Attack of the Fanboy |language=en |accessdate=Hunyo 5, 2017}}</ref><!-- BTVA uses self-pub tweet -->
|-
|{{dts|2018|10|16|format=y}}
|''Lego DC Super-Villains''
|English Voice Talent
|
|<ref>{{cite video game|title=Lego DC Super-Villains|developer=Traveller's Tales|publisher=Warner Bros. Interactive Entertainment|year=2018|scene=Pangwakas na kredito, 8 minuto pagkatapos, Talento ng Boses sa Ingles|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2019|04|23|format=y}}
|''Mortal Kombat 11''
|Kitana
|Nakakredito sa ilalim ng ''English Voice Talent''
|<ref>{{cite tweet|user=domcianciolo|number=1120689390664278016|title=As many folks have guessed, #mk11 Kitana VO is performed by @KariWahlgren!|first=Dominic|last=Cianciolo|date=Abril 23, 2019|accessdate=Abril 23, 2019|language=Ingles}} – Dominic Cianciolo ay ang direktor ng boses sa NetherRealm Studios na nagbigay boses para sa ''Mortal Kombat 11''.</ref>
|-
|{{dts|2019|06|18|format=y}}
|''Bloodstained: Ritual of the Night''
|Gremory
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2019|07|19|format=y}}
|''Marvel Ultimate Alliance 3: The Black Order''
|[[Elsa Bloodstone]], Proxima Midnight, Wasp
|
|<ref name="btva" />
|}
=== ''Live-action'' na pilmograpiya ===
==== Telebisyon ====
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
|+Tala ng paglabas sa telebisyon
! style="background:#b0c4de;" |Taon
! style="background:#b0c4de;" |Titulo
! style="background:#b0c4de;" |Papel
! style="background:#b0c4de;" class="unsortable" |Mga tala
! style="background:#b0c4de;" class="unsortable" |Sanggunian
|-
|2010–11
|''[[Wizards of Waverly Place]]''
|Helen
|Seryeng pantelebisyon, episodyo:
"Alex Gives Up"
"Three Maxes and a Little Lady"
|<ref name="press" /><ref>{{cite episode|series=Wizards of Waverly Place|season=4|number=2|title=Alex Gives Up|language=en}} – closing credits</ref><ref>{{cite episode|title=Three Maxes and a Little Lady|series=Wizards of Waverly Place|season=4|number=5|language=en}}</ref><!-- wizards episodes confirmed on Netflix -->
|-
|2012
|''Criminal Minds''
|Rena Tracey
|Seryeng pantelebisyon, episodyo:
"Magnificent Light"
|<ref>{{cite episode|title=Magnificent Light|series=Criminal Minds|season=8|number=9|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2017|07|29|format=y}}
|''Nicky, Ricky, Dicky & Dawn''
|YOCO (voice)
|Ep. "YOCO"
|<ref>{{cite tweet|first=Kari|last=Wahlgren|user=KariWahlgren|number=891083863149092864|title="Nicky,Ricky,Dicky & Dawn" set! I play the voice of YOCO,the quints new smart device. Airs tomorrow at 8/7pm on @Nickelodeon #FridayFeeling|date=Hulyo 28, 2017|accessdate=Oktubre 15, 2017|language=en}}</ref>
|-
|}
==== Pelikula ====
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
|+Listahan ng mga pagganap sa pelikula
! style="background:#b0c4de;" |Taon
! style="background:#b0c4de;" |Titulo
! style="background:#b0c4de;" |Papel
! style="background:#b0c4de;" class="unsortable" |Mga tala
! style="background:#b0c4de;" class="unsortable" |Sanggunian
|-
|2003
|''Neverland''
|Tinker Bell
|Pelikulang pamtampok
|<ref name="voices kari" /><ref name="variety neverland" /><ref>{{cite news |last=Cooper |first=Tracie |title=Neverland (New Media) 2003 – Review Summary |language=en |work=New York Times |agency=Rovi (All Movie Guide) |url=https://www.nytimes.com/movies/movie/290234/Neverland-New-Media-/overview |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131219175005/http://www.nytimes.com/movies/movie/290234/Neverland-New-Media-/overview |archive-date=19 Disyembre 2013 |accessdate=Nobyembre 27, 2013}}</ref>
|-
|{{dts|2008|07|03|format=y}}
|''Adventures in Voice Acting''
|Herself
|Pelikulang dokumentaryo sa pagboboses
|<ref name="otaku news 2008" /><ref>{{cite web |date=Setyembre 2, 2008 |title=Voice Actors DVD o_O *this week: Bob Papenbrook.. again!* | Page 57 | Forum |url=http://www.gaiaonline.com/forum/anime-manga-comics/voice-actors-dvd-o_o-this-week-bob-papenbrook-again/t.16077705_841/ |publisher=Gaia Online |language=en |accessdate=Agosto 21, 2014}}</ref><!-- old announcement of DVD which shows she participated in it --><ref>{{cite web |title=Adventures in Voice acting |url=http://www.adventuresinvoiceacting.com/about-aiva-vol1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115090315/http://www.adventuresinvoiceacting.com/about-aiva-vol1 |archive-date=Enero 15, 2013 |work=Spotlight Entertainment |language=en |accessdate=Pebrero 4, 2015}}</ref>
|-
|{{dts|2013|12|format=y}}
|''I Know That Voice''
|Herself
|Pelikulang dokumentaryo sa pagboboses
|<ref>{{cite web |title=I Know That Voice, A Documentary About the World of Voice Acting |url=http://laughingsquid.com/i-know-that-voice-a-documentary-about-the-world-of-voice-acting/ |work=Laughing Squid |language=en |accessdate=Oktubre 6, 2014}}</ref><!-- also actual video -->
|-
|2017
|''Girl #2''
|
|Manunulat, Ehekutibong Prodyuser, maikling pelikula, labas na pampista
|<ref>{{cite web |author= |date= |title=Cast and Crew |url=http://www.girl2movie.com/cast-and-crew/ |website=Girl #2 |language=en |accessdate=Marso 12, 2018}}</ref><ref>{{cite web |author= |date=Setyembre 16, 2017 |title=Get to know the short film: GIRL #2, 9min, USA, Horror/Comedy |url=https://festivalforhorror.com/2017/09/16/get-to-know-the-short-film-girl-2-9min-usa-horrorcomedy/ |website=festivalforhorror.com |language=en |accessdate=Marso 12, 2018}}</ref>
|}
==== Ibang paglabas ====
* Swiffer na patalastas sa telebisyon – Mud Girl para sa Swiffer WetJet<ref name="scholarship" /><ref>{{cite web |last1=Beck |first1=Marilyn |last2=Smith |first2=Stacy Jenel |date=Setyembre 30, 2011 |title=Release: Saturday, Hulyo 23–24, 2011 |url=http://www3.creators.com/lifestylefeatures/fashion-and-entertainment/hollywood-exclusive/release-saturday-Hulyo-23-24-2011.html |url-status=dead |work=Hollywood Exclusive by Marilyn Beck & Stacy Jenel Smith |publisher=Creators.com |language=en |accessdate=Agosto 19, 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140821085929/http://www3.creators.com/lifestylefeatures/fashion-and-entertainment/hollywood-exclusive/release-saturday-Hulyo-23-24-2011.html |archivedate=Agosto 21, 2014 |df=mdy-all}}</ref>
* ''TableTop'' na seryeng pang-web – Kanyang-sarili (season 2, episodyo 8)<ref>{{cite web |last=Genly |first=Kim |date= |title=Star Trek Catan: Jeri Ryan, Kari Wahlgren, and Ryan Wheaton join Wil on TableTop SE2E08 |url=http://geekandsundry.com/shows/tabletop/star-trek-catan-jeri-ryan-kari-wahlgren-and-ryan-wheaton-join-wil-on-tablet/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131109101223/http://geekandsundry.com/shows/tabletop/star-trek-catan-jeri-ryan-kari-wahlgren-and-ryan-wheaton-join-wil-on-tablet |archive-date=Nobyembre 9, 2013 |publisher=Tabletop.geekandsundry.com |language=en |accessdate=Nobyembre 27, 2013}}</ref>
== Mga tala==
{{notelist}}
== Mga sanggunian==
{{reflist|refs=<ref name="btva">{{cite web | time=Check mark indicates role has been confirmed using screenshots of closing credits and other reliable sources | url=http://www.behindthevoiceactors.com/Kari-Wahlgren/ | title=Kari Wahlgren | work=Behind The Voice Actors | accessdate=Oktubre 9, 2017|language=en}}</ref>
<ref name="resume">{{cite web | url=http://www.kariwahlgren.net/resume_vo.html | title=Resume – Kari Wahlgren – Animated Cartoons: Features & Television Voice Work (Selected) ; CD-ROMS / Video Games | work=KariWahlgren.net (Kari Wahlgren official site) | accessdate=Nobyembre 26, 2013 | archive-date=Nobyembre 5, 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20141105030717/http://www.kariwahlgren.net/resume_vo.html | url-status=dead |language=en}}</ref>
<ref name="voices kari">{{cite news | url = http://www.lawrence.com/news/2006/apr/21/voices_kari/ | title = Voices Kari – KU Grad becomes the go-to voice for animation and video games | first = Jon | last = Niccum | date = Abril 21, 2006 | newspaper = Lawrence Journal-World|language=en }}</ref><!-- copy of article at http://www2.ljworld.com/news/2006/apr/21/voices_kari/ - RS local newspaper -->
<ref name="anime tourist">{{cite web | archiveurl = https://web.archive.org/web/20020328134356/http://www.animetourist.com/article1039.html | archivedate= Marso 28, 2002 | url-status = dead | url = http://www.animetourist.com/article1039.html | title = Anime Tourist Interview: Behind the Scenes of FLCL. | work = Anime Tourist | date = 2002 |language=en}}- ginawa noong Enero 2002</ref>
<ref name="Jeng 2004">{{Cite news |last=Jeng |first=Way |url=http://www.mania.com/being-brief-discussion-anime-dubs-ai-yori-aoshi-enishi-volume-two_article_84201.html |title=Being a Brief Discussion of Anime Dubs: Ai Yori Aoshi: Enishi, Volume Two |work=Mania |publisher=Demand Media|language=en |date=Setyembre 14, 2004 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141105010024/http://www.mania.com/being-brief-discussion-anime-dubs-ai-yori-aoshi-enishi-volume-two_article_84201.html |archivedate=Nobyembre 5, 2014 |url-status=dead }}</ref>
<ref name="divers last exile">{{cite news|url=http://www.animenewsnetwork.com/review/last-exile/dvd-1 |first=Allen |last=Divers |title=Last Exile DVD 1 – Review |work=Anime News Network |date=Pebrero 5, 2004 |accessdate=Agosto 19, 2014|language=en}}</ref>
<ref name="ann champloo">{{cite news|url=http://www.animenewsnetwork.com/review/samurai-champloo/dvd-2 |first=Carlo |last=Santos |title=Samurai Champloo DVD 2 – Review |work=Anime News Network |date=Mayo 13, 2005 |accessdate=Agosto 19, 2014|language=en}}</ref>
<ref name="ann scrapped 1">{{cite news|url=http://www.animenewsnetwork.com/review/scrapped-princess/dvd-1 |first=Theron |last=Martin |title=Scrapped Princess DVD 1 – Review |work=Anime News Network |date=Mayo 26, 2005 |accessdate=Agosto 19, 2014|language=en}}</ref>
<ref name="mania dubbies 2008">{{cite web|url=http://www.mania.com/2008-anime-dubbies-award_article_113802.html |title=2008 Anime Dubbies Award |publisher=Mania.com |date=Marso 20, 2009 |accessdate=Agosto 20, 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150218002358/http://www.mania.com/2008-anime-dubbies-award_article_113802.html |archivedate=Pebrero 18, 2015|language=en }}</ref>
<ref name="theron martin 2011">{{cite news|url=http://www.animenewsnetwork.com/feature/2012-01-05 |first=Theron |last=Martin |title=Anime in America: The Best (and Most Notable) of 2011 |work=Anime News Network |date=Enero 5, 2012 |accessdate=Agosto 20, 2014|language=en}}</ref>
<ref name="btva voice acting 2011 anime">{{cite web|url=http://www.behindthevoiceactors.com/btva-awards/2011/anime/ |title=1st Annual BTVA Voice Acting Awards – 2011 – Anime |publisher=Behind The Voice Actors |date= |accessdate=Agosto 20, 2014|language=en}}</ref>
<ref name="btva voice acting 2012 television">{{cite web|url=http://www.behindthevoiceactors.com/btva-awards/2012/television/ |title=2nd Annual BTVA Voice Acting Awards – 2012 – Television |publisher=Behind The Voice Actors |date= |accessdate=Agosto 20, 2014|language=en}}</ref>
<ref name="btva anime dub 2013 movies">{{cite web|url=http://www.behindthevoiceactors.com/btva-anime-awards/2013/movies/ |title=2nd Annual BTVA Anime Dub Awards – 2013 – Movies|language=en |publisher=Behind The Voice Actors |date= |accessdate=Agosto 20, 2014|language=en}}</ref>
<ref name="btva voice acting 2013 television">{{cite web|url=http://www.behindthevoiceactors.com/btva-awards/2013/television/ |title=3rd Annual BTVA Voice Acting Awards – 2013 – Television |publisher=Behind The Voice Actors |date= |accessdate=Agosto 20, 2014|language=en}}</ref>
<ref name="btva anime dub 2013 television">{{cite web|url=http://www.behindthevoiceactors.com/btva-anime-awards/2013/television/ |title=2nd Annual BTVA Anime Dub Awards – 2013 – Television |publisher=Behind The Voice Actors |date= |accessdate=Agosto 20, 2014|language=en}}</ref>
<ref name="btva voice acting 2013 video games">{{cite web|url=http://www.behindthevoiceactors.com/btva-awards/2013/video-games/ |title=3rd Annual BTVA Voice Acting Awards – 2013 – Video Games |publisher=Behind The Voice Actors |accessdate=Agosto 20, 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141109011246/http://www.behindthevoiceactors.com/btva-awards/2013/video-games/ |archivedate=Nobyembre 9, 2014 |language=en }}</ref>
<ref name="giving">{{cite web|last=Hatfield |first=Daemon |url=http://www.ign.com/articles/2006/06/20/giving-voice-to-games |title=Giving Voice to Games|language=en |website=IGN |date=Hunyo 20, 2006 |accessdate=Agosto 21, 2014}}</ref>
<ref name="joe-mammy interview">{{cite web |url=http://www.joe-mammy.com/pages/features/kari-wahlgren/kari-wahlgren.htm |title=Features :: Kari Wahlgren |publisher=Joe-Mammy.com |date= |accessdate=Agosto 21, 2014 |archive-date=Marso 3, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303233354/http://www.joe-mammy.com/pages/features/kari-wahlgren/kari-wahlgren.htm |url-status=dead|language=en }}</ref>
<ref name="voices.com">{{cite web |url=http://blogs.voices.com/voxdaily/2006/07/kari_wahlgren_voice_actor_chat.html |title=Kari Wahlgren, voice actor, Chats with Voices.com |work=Vox Daily |publisher=Voices.com |date=Hulyo 4, 2006 |first=Stephanie |last=Ciccarelli |accessdate=Agosto 19, 2014 |archive-date=Agosto 23, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140823001217/http://blogs.voices.com/voxdaily/2006/07/kari_wahlgren_voice_actor_chat.html |url-status=dead |language=en}}</ref>
<ref name="not afraid">{{cite web |url=http://squarehaven.com/news/2007/01/06/Not-Afraid-To-Be-Strong-A-Conversation-with-Kari-Wahlgren/ |title=Square Haven News / Not Afraid To Be Strong: A Conversation with Kari Wahlgren |publisher=Squarehaven.com |date= |accessdate=Agosto 19, 2014 |archive-date=Agosto 21, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140821062320/http://squarehaven.com/news/2007/01/06/Not-Afraid-To-Be-Strong-A-Conversation-with-Kari-Wahlgren/ |url-status=dead |language=en}}</ref>
<ref name="variety neverland">{{cite magazine|first=David |last=Rooney |url=https://variety.com/2003/film/reviews/neverland-2-1200541112/ |title=Neverland |magazine=Variety |date=Hunyo 13, 2003 |accessdate=Agosto 19, 2014|language=en}}</ref>
<ref name="scholarship">{{cite web|url=http://theatre.ku.edu/kari-wahlgren-theatre-scholarship |title=Kari Wahlgren Theatre Scholarship | Department of Theatre |publisher=Theatre.ku.edu |date= |accessdate=Agosto 19, 2014|language=en}}</ref>}}
=== Mga aklat ===
* {{cite magazine |title=Portrait of a Voiceover Actress [interview] |first=Ray |date= |last=Sidman |magazine=Comics Buyer's Guide |issue=1631 |publication-date=Agosto 2007 |pages=36–38|language=en}}
* {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=YX_daEhlnbsC|title=Encyclopedia of Television Shows, 1925 through 2010|last=Terrace|language=en|first=Vincent|publisher=McFarland|year=2008|isbn=9780786486410|edition=2d|ref={{harvid|Terrace|2008}}}}
* {{cite book|language=en|url=https://books.google.com/books?id=e1RTP8thtR0C|title=Disney Voice Actors: A Biographical Dictionary|last=Hischak|first=Thomas S.|publisher=McFarland|year=2011|isbn=9780786486946|pages=172–173|ref={{harvid|Hischak|2011}}}}
=== Ibang mga sanggunian ===
* [http://www.g4tv.com/videos/26660/will-work-for-games-voice-over-artist/ G4TV "Will Work for Games" Interview with Kari Wahlgren (Hunyo 27, 2008)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180213021944/http://www.g4tv.com/videos/26660/will-work-for-games-voice-over-artist/ |date=2018-02-13}} (sa Ingles)
* [https://web.archive.org/web/20140821052942/http://my.voiceacting.co.uk/site/2008/09/07/kari-wahlgren-interview/ Kari Wahlgren Interview (Setyembre 7, 2008)] sa Voiceacting.co.uk (sa Ingles)
== Mga panlabas na link ==
* {{Official website|http://www.kariwahlgren.net}}
* {{ann|people|531}}
* [http://www.behindthevoiceactors.com/kari-wahlgren/ Kari Wahlgren] sa Behind The Voice Actors (sa Ingles)
* [http://www.crystalacids.com/database/person/4676/kari-wahlgren/ Kari Wahlgren] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200131062355/http://www.crystalacids.com/database/person/4676/kari-wahlgren/ |date=2020-01-31 }}, [http://www.crystalacids.com/database/person/2135/jennifer-jean/ Jennifer Jean] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210412153422/http://www.crystalacids.com/database/person/2135/jennifer-jean/ |date=2021-04-12 }} at [http://www.crystalacids.com/database/person/2145/kay-jensen/ Kay Jensen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200407012518/http://www.crystalacids.com/database/person/2145/kay-jensen/ |date=2020-04-07 }} sa CrystalAcids Anime Voice Actor Database (lahat sa Ingles)
* {{IMDb name|id=1312566}}
[[Kategorya:Mga artista mula sa Estados Unidos]]
sdmye2byg5jw3fhnuk4ijv5qgxf781r
Republika (Platon)
0
300888
2204531
1985951
2026-04-23T21:54:45Z
Jojit fb
38
Inilipat ni Jojit fb ang pahinang [[Republika (dialogo)]] sa [[Republika (Platon)]]
1985951
wikitext
text/x-wiki
{{italic title}}
Ang '''''Republika''''' ([[Sinaunang Griyego|Griyego]]: πολιτεία, ''Politeia''; [[Latin]]: ''De Republica''<ref>[[Henri Estienne]] (ed.), ''Platonis opera quae extant omnia'', Vol. 2, 1578, [https://archive.org/stream/platonisoperaqua02plat#page/326/mode/2up p. 327].</ref>) ay isang [[dialogong Sokratiko]], na isinulat ni [[Platon]] noong 375 BC, tungkol sa [[katarungan]] ({{Lang-grc|[[wikt:δικαιοσύνη|δικαιοσύνη]]|label=none|italic=no}}),
ang kaayusan at pagkatao ng makatarungang [[lungsod]], at ng makatarungan na tao.<ref>Brickhouse, Thomas and Smith, Nicholas D. [http://www.iep.utm.edu/p/plato.htm Plato (c. 427–347 BC)], The Internet Encyclopedia of Philosophy, University of Tennessee, cf. ''Dating Plato's Dialogues''.</ref> Ito ang pinaka-kilala na gawa ni Platon, at napatunayan na isa sa mga pinaka-maimpluwensyang gawa ng [[pilosopiya]] at [[Pilosopiyang pampulitika | teoryang pampulitika]] ng mundo, kapwa pangintelektwal at pangkasaysayan.<ref>National Public Radio (August 8, 2007). [https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=12594668 Plato's 'Republic' Still Influential, Author Says] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180920115135/https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=12594668 |date=2018-09-20 }}. Talk of the Nation.</ref><ref>[http://www.allphilosophers.com/ Plato: The Republic] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180920120302/http://www.allphilosophers.com/ |date=2018-09-20 }}. Plato: His Philosophy and his life, allphilosophers.com</ref>
Sa dialogo, si [[Socrates]] ay nakikipag-usap sa maraming taga-Atenas at mga dayuhan tungkol sa kahulugan ng katarungan at kung ang makatarungan na tao ay talaga ba na mas masaya sa hindi makatarungan na tao.<ref name="Ancient name"> Sa mga sinaunang panahon, ang aklat ay tinawag din sa pamagat na ''Tungkol sa Katarungan''. {{cite web |url=http://plato.stanford.edu/entries/ancient-soul/#3.2 |author=Lorenz, Hendrik|title=Ancient Theories of Soul |accessdate=2013-12-10 |date=22 April 2009 |publisher=Stanford Encyclopedia of Philosophy}}</ref> Sinusuri nila ang mga likas na katangian ng mga umiiral na rehimen at pagkatapos ay nagmungkahi ng serye ng iba't ibang haka na mga lungsod sa paghahambing, na humantong sa Kallipolis (Καλλίπολις), isang utopian na lungsod na pinamumunuan ng mga pilosopong-hari. Tinatalakay din nila ang teorya ng mga porma, ang pagkawalang-kamatayan ng kaluluwa, at ang papel ng pilosopo at ng mga tula sa loob ng lungsod.
<ref>{{cite book | last = Baird | first = Forrest E. | authorlink = |author2=Walter Kaufmann | title = From Plato to Derrida | url = https://archive.org/details/philosophicclass0005unse | publisher = Pearson Prentice Hall | year = 2008 | location = Upper Saddle River, New Jersey | isbn = 978-0-13-158591-1 }}</ref> Ang tagpuan ng dialogo ay tila sa kapanahunan ng Digmaang Peloponnesian.<ref>Although "there would be jarring [[anachronisms]] if any of the candidate specific dates between 432 and 404 were assigned". Nails, Debra (2002), ''The People of Plato: A Prosopography of Plato and Other Socratics''. Hackett Publishing. {{ISBN|0-87220-564-9}}, p. 324</ref>
{{stub}}
7mdj37e4udv0tu32hiim6f2q1g0aekm
2204533
2204531
2026-04-23T21:55:33Z
Jojit fb
38
2204533
wikitext
text/x-wiki
{{italic title}}
Ang '''''Republika''''' ([[Sinaunang Griyego|Griyego]]: πολιτεία, ''Politeia''; [[Latin]]: ''De Republica''<ref>[[Henri Estienne]] (ed.), ''Platonis opera quae extant omnia'', Vol. 2, 1578, [https://archive.org/stream/platonisoperaqua02plat#page/326/mode/2up p. 327].</ref>) ay isang [[dialogong Sokratiko]], na isinulat ni [[Platon]] noong 375 BC, tungkol sa [[katarungan]] ({{Lang-grc|[[wikt:δικαιοσύνη|δικαιοσύνη]]|label=none|italic=no}}),
ang kaayusan at pagkatao ng makatarungang [[lungsod]], at ng makatarungan na tao.<ref>Brickhouse, Thomas and Smith, Nicholas D. [http://www.iep.utm.edu/p/plato.htm Plato (c. 427–347 BC)], The Internet Encyclopedia of Philosophy, University of Tennessee, cf. ''Dating Plato's Dialogues''.</ref> Ito ang pinaka-kilala na gawa ni Platon, at napatunayan na isa sa mga pinaka-maimpluwensyang gawa ng [[pilosopiya]] at [[Pilosopiyang pampulitika | teoryang pampulitika]] ng mundo, kapwa pangintelektwal at pangkasaysayan.<ref>National Public Radio (August 8, 2007). [https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=12594668 Plato's 'Republic' Still Influential, Author Says] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180920115135/https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=12594668 |date=2018-09-20 }}. Talk of the Nation.</ref><ref>[http://www.allphilosophers.com/ Plato: The Republic] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180920120302/http://www.allphilosophers.com/ |date=2018-09-20 }}. Plato: His Philosophy and his life, allphilosophers.com</ref>
Sa dialogo, si [[Socrates]] ay nakikipag-usap sa maraming taga-Atenas at mga dayuhan tungkol sa kahulugan ng katarungan at kung ang makatarungan na tao ay talaga ba na mas masaya sa hindi makatarungan na tao.<ref name="Ancient name"> Sa mga sinaunang panahon, ang aklat ay tinawag din sa pamagat na ''Tungkol sa Katarungan''. {{cite web |url=http://plato.stanford.edu/entries/ancient-soul/#3.2 |author=Lorenz, Hendrik|title=Ancient Theories of Soul |accessdate=2013-12-10 |date=22 April 2009 |publisher=Stanford Encyclopedia of Philosophy}}</ref> Sinusuri nila ang mga likas na katangian ng mga umiiral na rehimen at pagkatapos ay nagmungkahi ng serye ng iba't ibang haka na mga lungsod sa paghahambing, na humantong sa Kallipolis (Καλλίπολις), isang utopian na lungsod na pinamumunuan ng mga pilosopong-hari. Tinatalakay din nila ang teorya ng mga porma, ang pagkawalang-kamatayan ng kaluluwa, at ang papel ng pilosopo at ng mga tula sa loob ng lungsod.
<ref>{{cite book | last = Baird | first = Forrest E. | authorlink = |author2=Walter Kaufmann | title = From Plato to Derrida | url = https://archive.org/details/philosophicclass0005unse | publisher = Pearson Prentice Hall | year = 2008 | location = Upper Saddle River, New Jersey | isbn = 978-0-13-158591-1 }}</ref> Ang tagpuan ng dialogo ay tila sa kapanahunan ng Digmaang Peloponnesian.<ref>Although "there would be jarring [[anachronisms]] if any of the candidate specific dates between 432 and 404 were assigned". Nails, Debra (2002), ''The People of Plato: A Prosopography of Plato and Other Socratics''. Hackett Publishing. {{ISBN|0-87220-564-9}}, p. 324</ref>
== Mga sanggunian ==
89ssmg9vw83rhzjtzc8ucmdd1surgbp
2204534
2204533
2026-04-23T21:56:13Z
Jojit fb
38
2204534
wikitext
text/x-wiki
{{italic title}}
Ang '''''Republika''''' ([[Sinaunang Griyego|Griyego]]: πολιτεία, ''Politeia''; [[Latin]]: ''De Republica''<ref>[[Henri Estienne]] (ed.), ''Platonis opera quae extant omnia'', Vol. 2, 1578, [https://archive.org/stream/platonisoperaqua02plat#page/326/mode/2up p. 327].</ref>) ay isang [[dialogong Sokratiko]], na isinulat ni [[Platon]] noong 375 BC, tungkol sa [[katarungan]] ({{Lang-grc|[[wikt:δικαιοσύνη|δικαιοσύνη]]|label=none|italic=no}}),
ang kaayusan at pagkatao ng makatarungang [[lungsod]], at ng makatarungan na tao.<ref>Brickhouse, Thomas and Smith, Nicholas D. [http://www.iep.utm.edu/p/plato.htm Plato (c. 427–347 BC)], The Internet Encyclopedia of Philosophy, University of Tennessee, cf. ''Dating Plato's Dialogues''.</ref> Ito ang pinaka-kilala na gawa ni Platon, at napatunayan na isa sa mga pinaka-maimpluwensyang gawa ng [[pilosopiya]] at [[Pilosopiyang pampulitika | teoryang pampulitika]] ng mundo, kapwa pangintelektwal at pangkasaysayan.<ref>National Public Radio (August 8, 2007). [https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=12594668 Plato's 'Republic' Still Influential, Author Says] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180920115135/https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=12594668 |date=2018-09-20 }}. Talk of the Nation.</ref><ref>[http://www.allphilosophers.com/ Plato: The Republic] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180920120302/http://www.allphilosophers.com/ |date=2018-09-20 }}. Plato: His Philosophy and his life, allphilosophers.com</ref>
Sa dialogo, si [[Socrates]] ay nakikipag-usap sa maraming taga-Atenas at mga dayuhan tungkol sa kahulugan ng katarungan at kung ang makatarungan na tao ay talaga ba na mas masaya sa hindi makatarungan na tao.<ref name="Ancient name"> Sa mga sinaunang panahon, ang aklat ay tinawag din sa pamagat na ''Tungkol sa Katarungan''. {{cite web |url=http://plato.stanford.edu/entries/ancient-soul/#3.2 |author=Lorenz, Hendrik|title=Ancient Theories of Soul |accessdate=2013-12-10 |date=22 April 2009 |publisher=Stanford Encyclopedia of Philosophy}}</ref> Sinusuri nila ang mga likas na katangian ng mga umiiral na rehimen at pagkatapos ay nagmungkahi ng serye ng iba't ibang haka na mga lungsod sa paghahambing, na humantong sa Kallipolis (Καλλίπολις), isang utopian na lungsod na pinamumunuan ng mga pilosopong-hari. Tinatalakay din nila ang teorya ng mga porma, ang pagkawalang-kamatayan ng kaluluwa, at ang papel ng pilosopo at ng mga tula sa loob ng lungsod.
<ref>{{cite book | last = Baird | first = Forrest E. | authorlink = |author2=Walter Kaufmann | title = From Plato to Derrida | url = https://archive.org/details/philosophicclass0005unse | publisher = Pearson Prentice Hall | year = 2008 | location = Upper Saddle River, New Jersey | isbn = 978-0-13-158591-1 }}</ref> Ang tagpuan ng dialogo ay tila sa kapanahunan ng Digmaang Peloponnesian.<ref>Although "there would be jarring [[anachronisms]] if any of the candidate specific dates between 432 and 404 were assigned". Nails, Debra (2002), ''The People of Plato: A Prosopography of Plato and Other Socratics''. Hackett Publishing. {{ISBN|0-87220-564-9}}, p. 324</ref>
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
sj68h57vo50eoduuzclld0arj2epkhq
2204536
2204534
2026-04-23T21:57:30Z
Jojit fb
38
added [[Category:Panitiikang pilosopiyang pampolitika]] using [[WP:HC|HotCat]]
2204536
wikitext
text/x-wiki
{{italic title}}
Ang '''''Republika''''' ([[Sinaunang Griyego|Griyego]]: πολιτεία, ''Politeia''; [[Latin]]: ''De Republica''<ref>[[Henri Estienne]] (ed.), ''Platonis opera quae extant omnia'', Vol. 2, 1578, [https://archive.org/stream/platonisoperaqua02plat#page/326/mode/2up p. 327].</ref>) ay isang [[dialogong Sokratiko]], na isinulat ni [[Platon]] noong 375 BC, tungkol sa [[katarungan]] ({{Lang-grc|[[wikt:δικαιοσύνη|δικαιοσύνη]]|label=none|italic=no}}),
ang kaayusan at pagkatao ng makatarungang [[lungsod]], at ng makatarungan na tao.<ref>Brickhouse, Thomas and Smith, Nicholas D. [http://www.iep.utm.edu/p/plato.htm Plato (c. 427–347 BC)], The Internet Encyclopedia of Philosophy, University of Tennessee, cf. ''Dating Plato's Dialogues''.</ref> Ito ang pinaka-kilala na gawa ni Platon, at napatunayan na isa sa mga pinaka-maimpluwensyang gawa ng [[pilosopiya]] at [[Pilosopiyang pampulitika | teoryang pampulitika]] ng mundo, kapwa pangintelektwal at pangkasaysayan.<ref>National Public Radio (August 8, 2007). [https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=12594668 Plato's 'Republic' Still Influential, Author Says] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180920115135/https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=12594668 |date=2018-09-20 }}. Talk of the Nation.</ref><ref>[http://www.allphilosophers.com/ Plato: The Republic] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180920120302/http://www.allphilosophers.com/ |date=2018-09-20 }}. Plato: His Philosophy and his life, allphilosophers.com</ref>
Sa dialogo, si [[Socrates]] ay nakikipag-usap sa maraming taga-Atenas at mga dayuhan tungkol sa kahulugan ng katarungan at kung ang makatarungan na tao ay talaga ba na mas masaya sa hindi makatarungan na tao.<ref name="Ancient name"> Sa mga sinaunang panahon, ang aklat ay tinawag din sa pamagat na ''Tungkol sa Katarungan''. {{cite web |url=http://plato.stanford.edu/entries/ancient-soul/#3.2 |author=Lorenz, Hendrik|title=Ancient Theories of Soul |accessdate=2013-12-10 |date=22 April 2009 |publisher=Stanford Encyclopedia of Philosophy}}</ref> Sinusuri nila ang mga likas na katangian ng mga umiiral na rehimen at pagkatapos ay nagmungkahi ng serye ng iba't ibang haka na mga lungsod sa paghahambing, na humantong sa Kallipolis (Καλλίπολις), isang utopian na lungsod na pinamumunuan ng mga pilosopong-hari. Tinatalakay din nila ang teorya ng mga porma, ang pagkawalang-kamatayan ng kaluluwa, at ang papel ng pilosopo at ng mga tula sa loob ng lungsod.
<ref>{{cite book | last = Baird | first = Forrest E. | authorlink = |author2=Walter Kaufmann | title = From Plato to Derrida | url = https://archive.org/details/philosophicclass0005unse | publisher = Pearson Prentice Hall | year = 2008 | location = Upper Saddle River, New Jersey | isbn = 978-0-13-158591-1 }}</ref> Ang tagpuan ng dialogo ay tila sa kapanahunan ng Digmaang Peloponnesian.<ref>Although "there would be jarring [[anachronisms]] if any of the candidate specific dates between 432 and 404 were assigned". Nails, Debra (2002), ''The People of Plato: A Prosopography of Plato and Other Socratics''. Hackett Publishing. {{ISBN|0-87220-564-9}}, p. 324</ref>
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
[[Kategorya:Panitiikang pilosopiyang pampolitika]]
lgy4jn4vfmm6md6mpyjfih6y87depvs
Talaan ng mga bagyo sa Pilipinas
0
301487
2204464
2204380
2026-04-23T13:08:07Z
Ivan P. Clarin
84769
2204464
wikitext
text/x-wiki
{{For|kasalukuyang bagyo|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2025}}
{{Infobox hurricane
| Name = Super Bagyong Rolly (Goni)
| Basin = WPac
| Formed = Oktubre 26, 2020
| Dissipated = Nobyembre 6, 2020
| image = Goni 2020-10-31 1745Z.jpg
| caption = Ang Bagyong Rolly na nananalasa sa [[Bicol]] noong ika-31 ng Oktubre
| track =
| 10-min winds = 145
| 1-min winds = 172.5
| Pressure = 884
| Fatalities = 32 nasawi
| Damages = 492 milyon
}}
Ang '''talaan ng mga bagyo sa Pilipinas''' ay naka hanay na alpabeto sa '''Bagyo sa Pilipinas''' ito ay sumusunod sa bawat patlang ng [[Philippine Area of Responsibility]] o (PAR) taong 1997 na likhain ang "Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko".<ref>http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/learning-tools/philippine-tropical-cyclone-names</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/tropical-cyclone/tropical-cyclone-summary |access-date=2020-08-15 |archive-date=2020-08-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929211617/http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/tropical-cyclone/tropical-cyclone-summary |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.moneymax.ph/lifestyle/articles/philippine-typhoon-names</ref>
== Mga bagyong nag-landfall sa Pilipinas ==
{{See|Talaan ng mga rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas}}
{|class="collapsible collapsed wikitable toccolours" width=60%
|-
!style="background: white" colspan=4 align="center" |Talaan ng mga tinangal na pangalan bagyo sa Pilipinas
|-
! style="background-color:gold"| '''Local na pangalan (Luzon)'''
! style="background-color:gold"| '''Taon'''
! style="background-color:gold"| '''Rehiyon'''
|-
| [[Bagyong Cosme|Cosme]] || 2008 || Rehiyon ng Ilocos
|-
| Crising || 2025 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Emong (2009)|Emong]] || 2009 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Emong|Emong]] || 2025 || Ilokos
|-
| [[Bagyong Glenda|Glenda]] || 2014 || Bicol, Calabarzon, Kalakhang Maynila
|-
| [[Bagyong Gorio (2017)|Gorio]] || 2017 || Luzon
|-
|Iliang || 1998 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Jenny (2019)|Jenny]] || 2019 || Luzon
|-
| [[Bagyong Jolina (2017)|Jolina]] || 2017 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Juan (2010)|Juan]] || 2010 || Hilagang Luzon
|-
| [[Bagyong Julian|Julian]] || 2024 || Batanes
|-
| [[Bagyong Karding (2022)|Karding]] || 2022 || Gitnang Luzon/Quezon
|-
| [[Bagyong Karen|Karen]] || 2016 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Kristine|Kristine]] || 2024 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Labuyo|Labuyo]] || 2013 || Gitna/Hilaga Luzon
|-
| [[Bagyong Lando|Lando]] || 2015 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Lawin|Lawin]] || 2016 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Leon|Leon]] || 2024 || Batanes
|-
| [[Bagyong Loleng|Loleng]] || 1998 || Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Maring (2017)|Maring]] || 2017 || Calabarzon
|-
| ''Maring'' || 2021 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Milenyo|Milenyo]] || 2006 || Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Mina|Mina]] || 2011 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Super Bagyong Nando|Nando]] || 2025 || Batanes
|-
| [[Bagyong Nona|Nona]] || 2015 || Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Nika|Nika]] || 2024 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Nina (2016)|Nina]] || 2016 || Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Odette (2017)|Odette]] || 2017 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Super Bagyong Ompong|Ompong]] || 2018 || Hilagang Luzon
|-
| [[Bagyong Ofel|Ofel]] || 2024 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Ondoy]] || 2009 || Gitnang Luzon, Kalakhang Maynila
|-
| [[Bagyong Paeng (2022)|Paeng]] || 2022 || Bicol, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Paolo|Paolo]] || 2025 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Pedring|Pedring]] || 2011 || Kalakhang Maynila
|-
| [[Bagyong Pepeng|Pepeng]] || 2009 || Hilagang Luzon
|-
| [[Bagyong Pepito (2020)|Pepito]] || 2020 || Gitnang Luzon
|-
| [[Super Bagyong Pepito|Pepito]] || 2024 || Lambak ng Cagayan
|-
| Queenie || 2006 || Aurora, Isabela
|-
| [[Bagyong Quinta|Quinta]] || 2020 || Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Ramon (2019)|Ramon]] || 2019 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Super Bagyong Rolly|Rolly]] || 2020 || Rehiyon ng Bicol, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Romina (2024)|Romina]] || 2024 || Palawan
|-
| [[Super Bagyong Rosing|Rosing]] || 1995 || Timog Luzon, Camarines Norte
|-
| [[Bagyong Rosita|Rosita]] || 2018 || Hilagang Luzon
|-
| [[Bagyong Ruby|Ruby]] || 2014 || Silangang Bisayas, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Santi|Santi]] || 2013 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Tino (2017)|Tino]] || 2017 || Palawan
|-
| [[Bagyong Tisoy|Tisoy]] || 2019 || rowspan="3"| Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Ulysses|Ulysses]] || 2020
|-
| [[Bagyong Unding|Unding]] || 2004
|-
| [[Bagyong Vinta (2013)|Vinta]] || 2013 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Violeta|Violeta]] || 2004 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Viring (2003)|Viring]] || 2003 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Winnie|Winnie]] || rowspan="2"| 2004 || Bicol, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Yoyong (2004)|Yoyong]] || Gitnang Luzon
|-
! style="background-color:silver"| '''Local na pangalan (Bisayas)'''
! style="background-color:silvar"| '''Taon'''
! style="background-color:silver"| '''Rehiyon'''
|-
| [[Bagyong Agaton|Agaton]] || 2022 || Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Ambo (2020)|Ambo]] || 2020 || Silangang Bisayas, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Auring (2009)|Auring]] || 2009 || N/A
|-
| [[Bagyong Frank|Frank]] || 2008 || Kabisayaan
|-
| [[Bagyong Jolina (2021)|Jolina]] || rowspan="3"| 2021 || [[Kabisayaan]], [[Timog Luzon]]
|-
| [[Bagyong Lannie (2021)|Lannie]] || Kabisayaan, Palawan
|-
| [[Super Bagyong Odette|Odette]] || Caraga, Kabisayaan
|-
| [[Bagyong Ofel (2020)|Ofel]] || 2020 || Timog Luzon, Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Opong|Opong]] || 2025 || Silangang Kabisayaan
|-
| [[Bagyong Ruping|Ruping]] || 1990 || Caraga, Kanlurang Bisayas
|-
| Salome || 2017 || rowspan="2"| Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Seniang (2014)|Seniang]] || 2014
|-
| Undang || 1984 || rowspan="2"| Kabisayaan
|-
| Unsang || 1988
|-
| [[Bagyong Urduja|Urduja]] || 2017 || rowspan="2"| Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Uring|Uring]] || 1991
|-
| [[Bagyong Ursula|Ursula]] || 2019 || Kabisayaan, Mimaropa
|-
| [[Bagyong Usman|Usman]] || 2018 || Mindanao
|-
| [[Bagyong Weng (2003)|Weng]] || 2003 || rowspan="2"| Kabisayaan
|-
| [[Bagyong Yolanda|Yolanda]] || 2013
|-
! style="background-color:lightyellow"| '''Local na pangalan (Mindanao)'''
! style="background-color:lightyellow"| '''Taon'''
! style="background-color:lightyellow"| '''Rehiyon'''
|-
| [[Bagyong Auring (2021)|Auring]] || rowspan="2"| 2021 || rowspan="4"| Davao Region, Caraga, N Mindanao
|-
| [[Bagyong Crising (2021)|Crising]]
|-
| [[Bagyong Pablo|Pablo]] || 2012
|-
| [[Bagyong Sendong|Sendong]] || 2011
|-
| Seniang || 2006 || Silangang Bisayas
|-
| Querubin || 2024 || Davao Region, Caraga, N Mindanao
|-
| [[Bagyong Vinta|Vinta]] || 2017 || rowspan="2"| Kabisayaan, Mindanao
|-
| [[Bagyong Vicky (2020)|Vicky]] || 2020
|-
! style="background-color:skyblue"| '''Local na pangalan (Dagat Pilipinas)'''
! style="background-color:skyblue"| '''Taon'''
! style="background-color:skyblue"| '''Rehiyon'''
|-
| Bising || rowspan="2"| 2021 || rowspan="18"| {{center|[[Karagatang Pasipiko]]}}
|-
|Dante
|-
| [[Bagyong Dindo (2020)|Dindo]] || 2020
|-
| Emong || rowspan="2"| 2021
|-
| [[Bagyong Fabian (2021)|Fabian]]
|-
| [[Bagyong Ferdie (2020)|Ferdie]] || 2020
|-
| Hanna || rowspan="2"| 2019
|-
| Isang
|-
| [[Bagyong Julian (2020)|Julian]] || 2020
|-
| [[Bagyong Kiko (2021)|Kiko]] || 2021
|-
| [[Bagyong Kristine (2020)|Kristine]] || rowspan="2"| 2020
|-
| [[Bagyong Leon (2020)|Leon]]
|-
| [[Bagyong Liwayway (2019)|Liwayway]] || 2019
|-
| [[Bagyong Nika (2020)|Nika]] || 2020
|-
| [[Bagyong Quiel (2019)|Quiel]] || 2019
|-
| [[Bagyong Rolly (2004)|Rolly]] || 2004
|-
| [[Bagyong Sarah (2019)|Sarah]] || 2019
|-
| [[Bagyong Yoyoy (2003)|Yoyoy]] || 2003
|}
==Listahan ng mga mga bagyo sa bawat letra==
{{See|Bagyo sa Pilipinas}}
{{Warning|'''[[Bagyo]]'''}}
==[[A]]==
* Ada
* [[Bagyong Agaton|Agaton]]
* [[Bagyong Aghon|Aghon]]
* Akang (''retired'')
* [[Bagyong Amang|Amang]]
* [[Bagyong Ambo|Ambo]]
* Asiang (''retired'')
* Atring (''retired'')
* [[Bagyong Auring|Auring]]
==[[B]]==
* Bebeng (''retired'')
* [[Bagyong Betty|Betty]]
* Bining (''retired'')
* Biring (''retired'')
* [[Bagyong Bising|Bising]]
* [[Bagyong Butchoy|Butchoy]]
==[[C]]==
* [[Bagyong Caloy|Caloy]]
* [[Bagyong Carina (paglilinaw)|Carina]]
* [[Bagyong Chedeng|Chedeng]]
* {{tcname unused|Chico}}
* [[Bagyong Crising (paglilinaw)|Crising]] (''retired'')
==[[D]]==
* Dading (''retired'')
* Daling (''retired'')
* [[Bagyong Dante|Dante]]
* Deling (''retired'')
* Didang (''retired'')
* Diding (''retired'')
* [[Bagyong Dindo|Dindo]]
* Ditang (''retired'')
* [[Bagyong Dodong|Dodong]]
* [[Bagyong Domeng|Domeng]]
==[[E]]==
* {{tcname unused|Edring}}
* [[Bagyong Egay|Egay]] (''retired'')
* Elang (''retired'')
* {{tcname unused|Elias}}
* Emang (''retired'')
* {{tcname unused|Emil}}
* [[Bagyong Emong (paglilinaw)|Emong]] (''retired'')
* Enteng (''retired'')
* Etang (''retired'')
* Eteng (''retired'')
==[[F]]==
* [[Bagyong Fabian|Fabian]]
* [[Bagyong Falcon|Falcon]]
* [[Bagyong Ferdie|Ferdie]]
* Feria (''retired'')
* [[Bagyong Florita|Florita]] (''retired'')
* {{tcname unused|Francisco}}
* Frank (''retired'')
==[[G]]==
* Gading (''retired'')
* {{tcname unused|Gavino}}
* [[Bagyong Gardo (paglilinaw)|Gardo]]
* [[Bagyong Gener (paglilinaw)|Gener]]
* Gening (''retired'')
* [[Bagyong Glenda (paglilinaw)|Glenda]] (''retired'')
* Gloring (''retired'')
* Goring (''retired'')
* [[Bagyong Gorio|Gorio]]
==[[H]]==
* [[Bagyong Hanna|Hanna]]
* [[Bagyong Helen (paglilinaw)|Helen]]
* Heling (''retired'')
* Helming (''retired'')
* [[Bagyong Henry|Henry]]
* [[Bagyong Huaning|Huaning]]
==[[I]]==
* Ibiang (''retired'')
* [[Bagyong Igme (paglilinaw)|Igme]]
* Iliang (''retired'')
* [[Bagyong Inday (paglilinaw)|Inday]]
* [[Bagyong Ineng|Ineng]]
* [[Bagyong Isang|Isang]]
* Ising (''retired'')
==[[J]]==
* [[Bagyong Jacinto|Jacinto]]
* [[Bagyong Jenny|Jenny]]
* [[Bagyong Jolina|Jolina]] (''retired'')
* Jose (''retired'')
* {{tcname unused|Josefa}}
* Josie
* Juaning (''retired'')
* Julian (''retired'')
==[[K]]==
* [[Bagyong Kabayan (paglilinaw)|Kabayan]]
* Karen (''retired'')
* Karding (''retired'')
* Karing (''retired'')
* Katring (''retired'')
* {{tcname unused|Kidul}}
* [[Bagyong Kiko|Kiko]]
* {{tcname unused|Kiyapo}}
* Klaring (''retired'')
* Konsing (''retired'')
* Kristine (''retired'')
* Kuring (''retired'')
==[[L]]==
* Labuyo (''retired'')
* Lando (''retired'')
* [[Bagyong Lannie|Lannie]]
* {{tcname unused|Lekep}}
* Liwayway
* Loleng (''retired'')
* Luding (''retired'')
* [[Bagyong Luis|Luis]]
* Luming (''retired'')
* Lusing (''retired'')
==[[M]]==
* {{tcname unused|Magyawan}}
* Mameng (''retired'')
* [[Bagyong Marce|Marce]]
* Marilyn (''retired'')
* Maymay (''retired'')
* Maring (''retired'')
* Mario (''retired'')
* Miding (''retired'')
* Milenyo (''retired'')
* Miling (''retired'')
* Mina (''retired'')
* Mirasol (''retired'')
==[[N]]==
* [[Bagyong Nando|Nando]] (''retired'')
* {{tcname unused|Nanolay}}
* Nanang (''retired'')
* Narsing (''retired'')
* Neneng
* Nika (''retired'')
* {{tcname unused|Nilad}}
* Nimfa
* Nina (''retired'')
* Ningning (''retired'')
* Nona (''retired'')
* Nonoy (''retired'')
* Norming (''retired'')
==[[O]]==
* Obet
* Odette (''retired'')
* Ofel (''retired'')
* Ondoy (''retired'')
* {{tcname unused|Omar}}
* {{tcname unused|Onos}}
* Onyang (''retired'')
* [[Bagyong Onyok|Onyok]]
* Osang (''retired'')
* Openg (''retired'')
* Oyang (''retired'')
==[[P]]==
* Pablo (''retired'')
* Paeng (''retired'')
* {{grey|Paloma}}
* [[Bagyong Paolo|Paolo]]
* Paring (''retired'')
* Pasing (''retired'')
* [[Bagyong Perla (paglilinaw)|Perla]]
* Pening (''retired'')
* Pepang (''retired'')
* Pepeng (''retired'')
* {{tcname unused|Pilandok}}
* {{tcname unused|Puwok}}
==[[Q]]==
* {{grey|Quadro}}
* [[Bagyong Quedan|Quedan]]
* [[Bagyong Queenie|Queenie]]
* Querubin
* Quiel
* Quinta (''retired'')
==[[R]]==
* [[Bagyong Ramil|Ramil]]
* [[Bagyong Ramon|Ramon]]
* {{grey|Rapido}}
* Reming (''retired'')
* Ritang (''retired'')
* {{grey|Roleta}}
* [[Bagyong Rolly|Rolly]] (''retired'')
* Romina
* [[Bagyong Rosal|Rosal]]
* Rosing (''retired'')
* {{grey|Roskas}}
* Rubing (''retired'')
* Ruby (''retired'')
* Ruping (''retired'')
==[[S]]==
* Saling (''retired'')
* [[Bagyong Salome|Salome]]
* [[Bagyong Samuel|Samuel]]
* Santi (''retired'')
* [[Bagyong Sarah (paglilinaw)|Sarah]]
* Sendang (''retired'')
* Sendong (''retired'')
* Sening (''retired'')
* Seniang (''retired'')
* {{grey|Sibasib}}
* Sikat (''retired'')
* [[Bagyong Siony|Siony]]
* Susang (''retired'')
==[[T]]==
* {{grey|Tagbanwa}}
* {{tcname unused|Tala}}
* {{grey|Talahib}}
* {{tcname unused|Tamaraw}}
* Tasing (''retired'')
* Tering (''retired'')
* [[Bagyong Tino|Tino]] (''retired'')
* Tisoy (''retired'')
* Trining (''retired'')
* [[Bagyong Tomas|Tomas]]
* [[Bagyong Tonyo (paglilinaw)|Tonyo]]
* Toyang (''retired'')
==[[U]]==
* {{grey|Ubbeng}}
* {{tcname unused|Ugong}}
* [[Bagyong Ulysses|Ulysses]] (''retired'')
* {{tcname unused|Umberto}}
* Undang (''retired'')
* Unding (''retired'')
* {{tcname unused|Upang}}
* {{tcname unused|Urbano}}
* Usman (''retired'')
* Upeng (''retired'')
* Urduja (''retired'')
* Ursula (''retired'')
* Uwan (''retired'')
==[[V]]==
* {{tcname unused|Venus}}
* [[Bagyong Verbena|Verbena]]
* [[Bagyong Vicky (paglilinaw)|Vicky]]
* [[Bagyong Vinta (paglilinaw)|Vinta]]
* Violeta (''retired'')
* [[Bagyong Viring|Viring]]
==[[W]]==
* {{grey|Walding}}
* {{tcname unused|Waldo}}
* Warling (''retired'')
* {{tcname unused|Warren}}
* Weling (''retired'')
* {{grey|Welpring}}
* [[Bagyong Weng|Weng]]
* [[Bagyong Wilma|Wilma]]
* Winnie (''retired'')
* {{grey|Wisik}}
=={{tcname unused|''X''}}==
==[[Y]]==
* {{tcname unused|Yasmin}}
* {{grey|Yaning}}
* Yayang
* {{grey|Yerling}}
* {{grey|Yeyeng}}
* Yoning (''retired'')
* Yoling (''retired'')
* Yolanda (''retired'')
* [[Bagyong Yoyong|Yoyong]]
* [[Bagyong Yoyoy|Yoyoy]]
==[[Z]]==
* {{tcname unused|Zeny}}
* Zigzag
* [[Bagyong Zoraida|Zoriada]]
* Zosimo
* {{grey|Zuma}}
== Mga Super Bagyo (2010s at 2020s) ==
{{unbulleted list
| {{Color box|blueviolet|border=darkgray}} Kategorya 5
| {{Color box|crimson|border=darkgray}} Kategorya 4
}}
===Kategoryang umabot sa (5, 4)===
{|class="wikitable" style=font:size:100%
|'''Rango'''
|'''Bagyo'''
|'''Petsa'''
|'''Lakas ng hangin (''10 minuto'')'''
|'''Presyon'''
|'''Signal'''
|'''Nasawi'''
|-
| style="background-color:blueviolet"| 1 || '''[[Super Bagyong Rolly|Rolly (Goni)]]''' || Oktubre 26 - Nobyembre 6, 2020 || 220 km/h (140 mph) || 905 hPa (23.72 inHg) || Signals 1-5 || 32
|-
| style="background-color:blueviolet"| 2 || ''[[Super Bagyong Yolanda|Yolanda (Haiyan)]]'' || Nobyembre 6 - 9, 2013 || 230 km/h (145 mph) || 895 hPa (26.43 inHG) || Signals 1-4 || 6, 300
|-
| style="background-color:blueviolet"| 3 || [[Bagyong Ferdie (2016)|Ferdie (Meranti)]] || Setyembre 4 - Setyembre 17, 2016 || 220 km/h (140 mph) || 895 hPa (26 inHg) || Signals 1-3 || 47
|-
| style="background-color:blueviolet"| 4 || [[Bagyong Bising (2021)|Bising (Surigae)]] || Abril 12 - Abril 25, 2021 || 220 km/h (140 mph) || 895 hPa (26.03inHg) || Signals 1-3 || 10
|-
| style="background-color:blueviolet"| 5 || [[Super Bagyong Warling|Warling (Tip)]] || Oktubre 4 – Oktubre 24, 1979 || 260 km/h (185 mph) || 875 hPa (23.72 inHg) || N/A || 99
|-
| style="background-color:blueviolet"| 6 || [[Bagyong Juan|Juan (Megi)]] || Oktubre 15 - 20, 2010 || 230 km/h (145 mph) || 885 hPa (26.13 inHG) || Signals 1-4 || 33
|-
| style="background-color:blueviolet"| 7 || [[Super Bagyong Rosing|Rosing (Angela)]] || Oktubre 25 - Nobyembre 7, 1995 || 215 km/h (130 mph) || 910 hPa (inHG) || Signals 1-4 || 936
|-
| style="background-color:blueviolet"| 8 || [[Bagyong Lawin|Lawin (Haima)]] || Oktubre 16 - 21, 2016 || 215 km/h (130mph) || 900 hPa (26.58 inHG) || Signals 1-5 || 20
|-
| style="background-color:blueviolet"| 9 || [[Bagyong Ruby|Ruby (Hagupit)]] || Disyembre 7-14, 2014 || 215 km/h (130 mph) || 905 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 22
|-
| style="background-color:blueviolet"| 10 || [[Bagyong Rosita|Rosita (Yutu)]] || Oktubre 21-Nobyembre 2, 2018 || 215 km/h (130 mph) || 900 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 29
|-
| style="background-color:blueviolet"| 11 || [[Super Bagyong Ompong|Ompong (Mangkut)]] || Setyembre 7-17, 2018 || 205 km/h (125 mph) || 905 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 134
|-
| style="background-color:blueviolet"| 12 || [[Super Bagyong Pepito|Pepito (Man-yi)]] || Nobyembre 9-kasalukuyan || 195 km/h (260 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-5 || 1+
|-
| style="background-color:blueviolet"| 13 || [[Super Bagyong Odette|Odette (Rai)]] || Disyembre 16-20, 2021 || 195 km/h (260 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 408
|-
| style="background-color:blueviolet"| 14 || [[Bagyong Nina (2016)|Nina (Nock-ten)]] || Disyembre 22-28, 2016 || 195 km/h (120 mph) || 915 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 8
|-
| style="background-color:purple"| 15 || [[Bagyong Pablo|Pablo (Bopha)]] || Disyembre 4 - 9, 2012 || 185 km/h (115 mph) || 930 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 1, 069
|-
| style="background-color:purple"| 16 || [[Super Bagyong Ruping|Ruping (Mike)]] || Nobyembre 8 - 18, 1990 || 185 km/h (115 mph) || 915 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 1, 069
|-
| style="background-color:purple"| 17 || [[Bagyong Mina|Mina (Nanmadol)]] || Agosto 21-31, 2011 || 185 km/h (115 mph) || 925 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 38
|-
| style="background-color:crimson"| 18 || [[Bagyong Reming|Reming (Durian)]] || Nobyembre 25 - Disyembre 6, 2006 || 195 km/h (120 mph) || 915 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 1, 500
|-
| style="background-color:crimson"| 19 || [[Bagyong Labuyo|Labuyo (Utor)]] || Agosto 8 - 18, 2013 || 195 km/h (120 mph) || 925 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 97
|-
| style="background-color:crimson"| 20 || [[Bagyong Pepeng|Pepeng (Parma)]] || Setyembre 27 - Oktubre 14, 2009 || 195 km/h (120 mph) || 920 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 465
|-
| style="background-color:crimson"| 21 || Queenie (Chebi) || Nobyembre 8 - 14, 2006 || 195 km/h (120 mph) || 920 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 1
|-
| style="background-color:crimson"| 22 || [[Bagyong Lando|Lando (Koppu)]] || Oktubre 11 - 24, 2015 || 185 km/h (115 mph) || 920 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 2
|-
| style="background-color:crimson"| 23 || [[Bagyong Nona|Nona (Melor)]] || Disyembre 9 - 17, 2015 || 175 km/h (110 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 42
|-
| style="background-color:crimson"| 24 || [[Bagyong Karen|Karen (Sarika)]] || Oktubre 13 - 19, 2016 || 175 km/h (110 mph) || 936 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 36
|-
| style="background-color:crimson"| 25 || [[Bagyong Quiel (2011)|Quiel (Nalgae)]] || Setyembre 26 - Oktubre 11, 2011 || 175 km/h (110 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 18
|-
| style="background-color:crimson"| 26 || [[Bagyong Yoyong (2004)|Yoyong (Nanmadol)]] || Nobyembre 28 - Disyembre 4, 2004 || 165 km/h (105 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 77
|-
| style="background-color:violet"| 27 || [[Bagyong Glenda|Glenda (Rammasun)]] || Hulyo 9-20, 2014 || 165 km/h (105 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 225
|-
| style="background-color:crimson"| 28 || [[Bagyong Tisoy|Tisoy (Kammuri)]] || Nobyembre 23 - Disyembre 6, 2019 || 165 km/h (105 mph) || 955 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 17
|-
| style="background-color:crimson"| 29 || [[Bagyong Milenyo|Milenyo (Xangsane)]] || Setyembre 25 - Oktubre 2, 2006 || 155 km/h (100 mph) || 940 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 312
|-
| style="background-color:crimson"| 30 || [[Bagyong Pedring|Pedring (Nesat)]] || Setyembre 23 - 30, 2011 || 150 km/h (90 mph) || 950 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 98
|-
| style="background-color:crimson"| 31 || [[Bagyong Unding|Unding (Muifa)]] || Nobyembre 14 - 26, 2004 || 150 km/h (90 mph) || 215 km/h (130 mph) || Signals 1-3 || 180
|}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Pilipinas]]
[[Kategorya:Panahon]]
{{usbong|Panahon|Kalikasan}}
9vww1edoq2cy7xvkfbodn8vro5lolg9
2204466
2204464
2026-04-23T13:09:46Z
Ivan P. Clarin
84769
/* M */
2204466
wikitext
text/x-wiki
{{For|kasalukuyang bagyo|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2025}}
{{Infobox hurricane
| Name = Super Bagyong Rolly (Goni)
| Basin = WPac
| Formed = Oktubre 26, 2020
| Dissipated = Nobyembre 6, 2020
| image = Goni 2020-10-31 1745Z.jpg
| caption = Ang Bagyong Rolly na nananalasa sa [[Bicol]] noong ika-31 ng Oktubre
| track =
| 10-min winds = 145
| 1-min winds = 172.5
| Pressure = 884
| Fatalities = 32 nasawi
| Damages = 492 milyon
}}
Ang '''talaan ng mga bagyo sa Pilipinas''' ay naka hanay na alpabeto sa '''Bagyo sa Pilipinas''' ito ay sumusunod sa bawat patlang ng [[Philippine Area of Responsibility]] o (PAR) taong 1997 na likhain ang "Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko".<ref>http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/learning-tools/philippine-tropical-cyclone-names</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/tropical-cyclone/tropical-cyclone-summary |access-date=2020-08-15 |archive-date=2020-08-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929211617/http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/tropical-cyclone/tropical-cyclone-summary |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.moneymax.ph/lifestyle/articles/philippine-typhoon-names</ref>
== Mga bagyong nag-landfall sa Pilipinas ==
{{See|Talaan ng mga rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas}}
{|class="collapsible collapsed wikitable toccolours" width=60%
|-
!style="background: white" colspan=4 align="center" |Talaan ng mga tinangal na pangalan bagyo sa Pilipinas
|-
! style="background-color:gold"| '''Local na pangalan (Luzon)'''
! style="background-color:gold"| '''Taon'''
! style="background-color:gold"| '''Rehiyon'''
|-
| [[Bagyong Cosme|Cosme]] || 2008 || Rehiyon ng Ilocos
|-
| Crising || 2025 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Emong (2009)|Emong]] || 2009 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Emong|Emong]] || 2025 || Ilokos
|-
| [[Bagyong Glenda|Glenda]] || 2014 || Bicol, Calabarzon, Kalakhang Maynila
|-
| [[Bagyong Gorio (2017)|Gorio]] || 2017 || Luzon
|-
|Iliang || 1998 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Jenny (2019)|Jenny]] || 2019 || Luzon
|-
| [[Bagyong Jolina (2017)|Jolina]] || 2017 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Juan (2010)|Juan]] || 2010 || Hilagang Luzon
|-
| [[Bagyong Julian|Julian]] || 2024 || Batanes
|-
| [[Bagyong Karding (2022)|Karding]] || 2022 || Gitnang Luzon/Quezon
|-
| [[Bagyong Karen|Karen]] || 2016 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Kristine|Kristine]] || 2024 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Labuyo|Labuyo]] || 2013 || Gitna/Hilaga Luzon
|-
| [[Bagyong Lando|Lando]] || 2015 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Lawin|Lawin]] || 2016 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Leon|Leon]] || 2024 || Batanes
|-
| [[Bagyong Loleng|Loleng]] || 1998 || Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Maring (2017)|Maring]] || 2017 || Calabarzon
|-
| ''Maring'' || 2021 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Milenyo|Milenyo]] || 2006 || Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Mina|Mina]] || 2011 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Super Bagyong Nando|Nando]] || 2025 || Batanes
|-
| [[Bagyong Nona|Nona]] || 2015 || Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Nika|Nika]] || 2024 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Nina (2016)|Nina]] || 2016 || Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Odette (2017)|Odette]] || 2017 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Super Bagyong Ompong|Ompong]] || 2018 || Hilagang Luzon
|-
| [[Bagyong Ofel|Ofel]] || 2024 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Ondoy]] || 2009 || Gitnang Luzon, Kalakhang Maynila
|-
| [[Bagyong Paeng (2022)|Paeng]] || 2022 || Bicol, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Paolo|Paolo]] || 2025 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Pedring|Pedring]] || 2011 || Kalakhang Maynila
|-
| [[Bagyong Pepeng|Pepeng]] || 2009 || Hilagang Luzon
|-
| [[Bagyong Pepito (2020)|Pepito]] || 2020 || Gitnang Luzon
|-
| [[Super Bagyong Pepito|Pepito]] || 2024 || Lambak ng Cagayan
|-
| Queenie || 2006 || Aurora, Isabela
|-
| [[Bagyong Quinta|Quinta]] || 2020 || Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Ramon (2019)|Ramon]] || 2019 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Super Bagyong Rolly|Rolly]] || 2020 || Rehiyon ng Bicol, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Romina (2024)|Romina]] || 2024 || Palawan
|-
| [[Super Bagyong Rosing|Rosing]] || 1995 || Timog Luzon, Camarines Norte
|-
| [[Bagyong Rosita|Rosita]] || 2018 || Hilagang Luzon
|-
| [[Bagyong Ruby|Ruby]] || 2014 || Silangang Bisayas, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Santi|Santi]] || 2013 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Tino (2017)|Tino]] || 2017 || Palawan
|-
| [[Bagyong Tisoy|Tisoy]] || 2019 || rowspan="3"| Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Ulysses|Ulysses]] || 2020
|-
| [[Bagyong Unding|Unding]] || 2004
|-
| [[Bagyong Vinta (2013)|Vinta]] || 2013 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Violeta|Violeta]] || 2004 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Viring (2003)|Viring]] || 2003 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Winnie|Winnie]] || rowspan="2"| 2004 || Bicol, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Yoyong (2004)|Yoyong]] || Gitnang Luzon
|-
! style="background-color:silver"| '''Local na pangalan (Bisayas)'''
! style="background-color:silvar"| '''Taon'''
! style="background-color:silver"| '''Rehiyon'''
|-
| [[Bagyong Agaton|Agaton]] || 2022 || Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Ambo (2020)|Ambo]] || 2020 || Silangang Bisayas, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Auring (2009)|Auring]] || 2009 || N/A
|-
| [[Bagyong Frank|Frank]] || 2008 || Kabisayaan
|-
| [[Bagyong Jolina (2021)|Jolina]] || rowspan="3"| 2021 || [[Kabisayaan]], [[Timog Luzon]]
|-
| [[Bagyong Lannie (2021)|Lannie]] || Kabisayaan, Palawan
|-
| [[Super Bagyong Odette|Odette]] || Caraga, Kabisayaan
|-
| [[Bagyong Ofel (2020)|Ofel]] || 2020 || Timog Luzon, Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Opong|Opong]] || 2025 || Silangang Kabisayaan
|-
| [[Bagyong Ruping|Ruping]] || 1990 || Caraga, Kanlurang Bisayas
|-
| Salome || 2017 || rowspan="2"| Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Seniang (2014)|Seniang]] || 2014
|-
| Undang || 1984 || rowspan="2"| Kabisayaan
|-
| Unsang || 1988
|-
| [[Bagyong Urduja|Urduja]] || 2017 || rowspan="2"| Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Uring|Uring]] || 1991
|-
| [[Bagyong Ursula|Ursula]] || 2019 || Kabisayaan, Mimaropa
|-
| [[Bagyong Usman|Usman]] || 2018 || Mindanao
|-
| [[Bagyong Weng (2003)|Weng]] || 2003 || rowspan="2"| Kabisayaan
|-
| [[Bagyong Yolanda|Yolanda]] || 2013
|-
! style="background-color:lightyellow"| '''Local na pangalan (Mindanao)'''
! style="background-color:lightyellow"| '''Taon'''
! style="background-color:lightyellow"| '''Rehiyon'''
|-
| [[Bagyong Auring (2021)|Auring]] || rowspan="2"| 2021 || rowspan="4"| Davao Region, Caraga, N Mindanao
|-
| [[Bagyong Crising (2021)|Crising]]
|-
| [[Bagyong Pablo|Pablo]] || 2012
|-
| [[Bagyong Sendong|Sendong]] || 2011
|-
| Seniang || 2006 || Silangang Bisayas
|-
| Querubin || 2024 || Davao Region, Caraga, N Mindanao
|-
| [[Bagyong Vinta|Vinta]] || 2017 || rowspan="2"| Kabisayaan, Mindanao
|-
| [[Bagyong Vicky (2020)|Vicky]] || 2020
|-
! style="background-color:skyblue"| '''Local na pangalan (Dagat Pilipinas)'''
! style="background-color:skyblue"| '''Taon'''
! style="background-color:skyblue"| '''Rehiyon'''
|-
| Bising || rowspan="2"| 2021 || rowspan="18"| {{center|[[Karagatang Pasipiko]]}}
|-
|Dante
|-
| [[Bagyong Dindo (2020)|Dindo]] || 2020
|-
| Emong || rowspan="2"| 2021
|-
| [[Bagyong Fabian (2021)|Fabian]]
|-
| [[Bagyong Ferdie (2020)|Ferdie]] || 2020
|-
| Hanna || rowspan="2"| 2019
|-
| Isang
|-
| [[Bagyong Julian (2020)|Julian]] || 2020
|-
| [[Bagyong Kiko (2021)|Kiko]] || 2021
|-
| [[Bagyong Kristine (2020)|Kristine]] || rowspan="2"| 2020
|-
| [[Bagyong Leon (2020)|Leon]]
|-
| [[Bagyong Liwayway (2019)|Liwayway]] || 2019
|-
| [[Bagyong Nika (2020)|Nika]] || 2020
|-
| [[Bagyong Quiel (2019)|Quiel]] || 2019
|-
| [[Bagyong Rolly (2004)|Rolly]] || 2004
|-
| [[Bagyong Sarah (2019)|Sarah]] || 2019
|-
| [[Bagyong Yoyoy (2003)|Yoyoy]] || 2003
|}
==Listahan ng mga mga bagyo sa bawat letra==
{{See|Bagyo sa Pilipinas}}
{{Warning|'''[[Bagyo]]'''}}
==[[A]]==
* Ada
* [[Bagyong Agaton|Agaton]]
* [[Bagyong Aghon|Aghon]]
* Akang (''retired'')
* [[Bagyong Amang|Amang]]
* [[Bagyong Ambo|Ambo]]
* Asiang (''retired'')
* Atring (''retired'')
* [[Bagyong Auring|Auring]]
==[[B]]==
* Bebeng (''retired'')
* [[Bagyong Betty|Betty]]
* Bining (''retired'')
* Biring (''retired'')
* [[Bagyong Bising|Bising]]
* [[Bagyong Butchoy|Butchoy]]
==[[C]]==
* [[Bagyong Caloy|Caloy]]
* [[Bagyong Carina (paglilinaw)|Carina]]
* [[Bagyong Chedeng|Chedeng]]
* {{tcname unused|Chico}}
* [[Bagyong Crising (paglilinaw)|Crising]] (''retired'')
==[[D]]==
* Dading (''retired'')
* Daling (''retired'')
* [[Bagyong Dante|Dante]]
* Deling (''retired'')
* Didang (''retired'')
* Diding (''retired'')
* [[Bagyong Dindo|Dindo]]
* Ditang (''retired'')
* [[Bagyong Dodong|Dodong]]
* [[Bagyong Domeng|Domeng]]
==[[E]]==
* {{tcname unused|Edring}}
* [[Bagyong Egay|Egay]] (''retired'')
* Elang (''retired'')
* {{tcname unused|Elias}}
* Emang (''retired'')
* {{tcname unused|Emil}}
* [[Bagyong Emong (paglilinaw)|Emong]] (''retired'')
* Enteng (''retired'')
* Etang (''retired'')
* Eteng (''retired'')
==[[F]]==
* [[Bagyong Fabian|Fabian]]
* [[Bagyong Falcon|Falcon]]
* [[Bagyong Ferdie|Ferdie]]
* Feria (''retired'')
* [[Bagyong Florita|Florita]] (''retired'')
* {{tcname unused|Francisco}}
* Frank (''retired'')
==[[G]]==
* Gading (''retired'')
* {{tcname unused|Gavino}}
* [[Bagyong Gardo (paglilinaw)|Gardo]]
* [[Bagyong Gener (paglilinaw)|Gener]]
* Gening (''retired'')
* [[Bagyong Glenda (paglilinaw)|Glenda]] (''retired'')
* Gloring (''retired'')
* Goring (''retired'')
* [[Bagyong Gorio|Gorio]]
==[[H]]==
* [[Bagyong Hanna|Hanna]]
* [[Bagyong Helen (paglilinaw)|Helen]]
* Heling (''retired'')
* Helming (''retired'')
* [[Bagyong Henry|Henry]]
* [[Bagyong Huaning|Huaning]]
==[[I]]==
* Ibiang (''retired'')
* [[Bagyong Igme (paglilinaw)|Igme]]
* Iliang (''retired'')
* [[Bagyong Inday (paglilinaw)|Inday]]
* [[Bagyong Ineng|Ineng]]
* [[Bagyong Isang|Isang]]
* Ising (''retired'')
==[[J]]==
* [[Bagyong Jacinto|Jacinto]]
* [[Bagyong Jenny|Jenny]]
* [[Bagyong Jolina|Jolina]] (''retired'')
* Jose (''retired'')
* {{tcname unused|Josefa}}
* Josie
* Juaning (''retired'')
* Julian (''retired'')
==[[K]]==
* [[Bagyong Kabayan (paglilinaw)|Kabayan]]
* Karen (''retired'')
* Karding (''retired'')
* Karing (''retired'')
* Katring (''retired'')
* {{tcname unused|Kidul}}
* [[Bagyong Kiko|Kiko]]
* {{tcname unused|Kiyapo}}
* Klaring (''retired'')
* Konsing (''retired'')
* Kristine (''retired'')
* Kuring (''retired'')
==[[L]]==
* Labuyo (''retired'')
* Lando (''retired'')
* [[Bagyong Lannie|Lannie]]
* {{tcname unused|Lekep}}
* Liwayway
* Loleng (''retired'')
* Luding (''retired'')
* [[Bagyong Luis|Luis]]
* Luming (''retired'')
* Lusing (''retired'')
==[[M]]==
* {{tcname unused|Magyawan}}
* Mameng (''retired'')
* [[Bagyong Marce|Marce]]
* Marilyn
* Maymay
* Maring (''retired'')
* Mario (''retired'')
* Miding (''retired'')
* Milenyo (''retired'')
* Miling (''retired'')
* Mina (''retired'')
* Mirasol (''retired'')
==[[N]]==
* [[Bagyong Nando|Nando]] (''retired'')
* {{tcname unused|Nanolay}}
* Nanang (''retired'')
* Narsing (''retired'')
* Neneng
* Nika (''retired'')
* {{tcname unused|Nilad}}
* Nimfa
* Nina (''retired'')
* Ningning (''retired'')
* Nona (''retired'')
* Nonoy (''retired'')
* Norming (''retired'')
==[[O]]==
* Obet
* Odette (''retired'')
* Ofel (''retired'')
* Ondoy (''retired'')
* {{tcname unused|Omar}}
* {{tcname unused|Onos}}
* Onyang (''retired'')
* [[Bagyong Onyok|Onyok]]
* Osang (''retired'')
* Openg (''retired'')
* Oyang (''retired'')
==[[P]]==
* Pablo (''retired'')
* Paeng (''retired'')
* {{grey|Paloma}}
* [[Bagyong Paolo|Paolo]]
* Paring (''retired'')
* Pasing (''retired'')
* [[Bagyong Perla (paglilinaw)|Perla]]
* Pening (''retired'')
* Pepang (''retired'')
* Pepeng (''retired'')
* {{tcname unused|Pilandok}}
* {{tcname unused|Puwok}}
==[[Q]]==
* {{grey|Quadro}}
* [[Bagyong Quedan|Quedan]]
* [[Bagyong Queenie|Queenie]]
* Querubin
* Quiel
* Quinta (''retired'')
==[[R]]==
* [[Bagyong Ramil|Ramil]]
* [[Bagyong Ramon|Ramon]]
* {{grey|Rapido}}
* Reming (''retired'')
* Ritang (''retired'')
* {{grey|Roleta}}
* [[Bagyong Rolly|Rolly]] (''retired'')
* Romina
* [[Bagyong Rosal|Rosal]]
* Rosing (''retired'')
* {{grey|Roskas}}
* Rubing (''retired'')
* Ruby (''retired'')
* Ruping (''retired'')
==[[S]]==
* Saling (''retired'')
* [[Bagyong Salome|Salome]]
* [[Bagyong Samuel|Samuel]]
* Santi (''retired'')
* [[Bagyong Sarah (paglilinaw)|Sarah]]
* Sendang (''retired'')
* Sendong (''retired'')
* Sening (''retired'')
* Seniang (''retired'')
* {{grey|Sibasib}}
* Sikat (''retired'')
* [[Bagyong Siony|Siony]]
* Susang (''retired'')
==[[T]]==
* {{grey|Tagbanwa}}
* {{tcname unused|Tala}}
* {{grey|Talahib}}
* {{tcname unused|Tamaraw}}
* Tasing (''retired'')
* Tering (''retired'')
* [[Bagyong Tino|Tino]] (''retired'')
* Tisoy (''retired'')
* Trining (''retired'')
* [[Bagyong Tomas|Tomas]]
* [[Bagyong Tonyo (paglilinaw)|Tonyo]]
* Toyang (''retired'')
==[[U]]==
* {{grey|Ubbeng}}
* {{tcname unused|Ugong}}
* [[Bagyong Ulysses|Ulysses]] (''retired'')
* {{tcname unused|Umberto}}
* Undang (''retired'')
* Unding (''retired'')
* {{tcname unused|Upang}}
* {{tcname unused|Urbano}}
* Usman (''retired'')
* Upeng (''retired'')
* Urduja (''retired'')
* Ursula (''retired'')
* Uwan (''retired'')
==[[V]]==
* {{tcname unused|Venus}}
* [[Bagyong Verbena|Verbena]]
* [[Bagyong Vicky (paglilinaw)|Vicky]]
* [[Bagyong Vinta (paglilinaw)|Vinta]]
* Violeta (''retired'')
* [[Bagyong Viring|Viring]]
==[[W]]==
* {{grey|Walding}}
* {{tcname unused|Waldo}}
* Warling (''retired'')
* {{tcname unused|Warren}}
* Weling (''retired'')
* {{grey|Welpring}}
* [[Bagyong Weng|Weng]]
* [[Bagyong Wilma|Wilma]]
* Winnie (''retired'')
* {{grey|Wisik}}
=={{tcname unused|''X''}}==
==[[Y]]==
* {{tcname unused|Yasmin}}
* {{grey|Yaning}}
* Yayang
* {{grey|Yerling}}
* {{grey|Yeyeng}}
* Yoning (''retired'')
* Yoling (''retired'')
* Yolanda (''retired'')
* [[Bagyong Yoyong|Yoyong]]
* [[Bagyong Yoyoy|Yoyoy]]
==[[Z]]==
* {{tcname unused|Zeny}}
* Zigzag
* [[Bagyong Zoraida|Zoriada]]
* Zosimo
* {{grey|Zuma}}
== Mga Super Bagyo (2010s at 2020s) ==
{{unbulleted list
| {{Color box|blueviolet|border=darkgray}} Kategorya 5
| {{Color box|crimson|border=darkgray}} Kategorya 4
}}
===Kategoryang umabot sa (5, 4)===
{|class="wikitable" style=font:size:100%
|'''Rango'''
|'''Bagyo'''
|'''Petsa'''
|'''Lakas ng hangin (''10 minuto'')'''
|'''Presyon'''
|'''Signal'''
|'''Nasawi'''
|-
| style="background-color:blueviolet"| 1 || '''[[Super Bagyong Rolly|Rolly (Goni)]]''' || Oktubre 26 - Nobyembre 6, 2020 || 220 km/h (140 mph) || 905 hPa (23.72 inHg) || Signals 1-5 || 32
|-
| style="background-color:blueviolet"| 2 || ''[[Super Bagyong Yolanda|Yolanda (Haiyan)]]'' || Nobyembre 6 - 9, 2013 || 230 km/h (145 mph) || 895 hPa (26.43 inHG) || Signals 1-4 || 6, 300
|-
| style="background-color:blueviolet"| 3 || [[Bagyong Ferdie (2016)|Ferdie (Meranti)]] || Setyembre 4 - Setyembre 17, 2016 || 220 km/h (140 mph) || 895 hPa (26 inHg) || Signals 1-3 || 47
|-
| style="background-color:blueviolet"| 4 || [[Bagyong Bising (2021)|Bising (Surigae)]] || Abril 12 - Abril 25, 2021 || 220 km/h (140 mph) || 895 hPa (26.03inHg) || Signals 1-3 || 10
|-
| style="background-color:blueviolet"| 5 || [[Super Bagyong Warling|Warling (Tip)]] || Oktubre 4 – Oktubre 24, 1979 || 260 km/h (185 mph) || 875 hPa (23.72 inHg) || N/A || 99
|-
| style="background-color:blueviolet"| 6 || [[Bagyong Juan|Juan (Megi)]] || Oktubre 15 - 20, 2010 || 230 km/h (145 mph) || 885 hPa (26.13 inHG) || Signals 1-4 || 33
|-
| style="background-color:blueviolet"| 7 || [[Super Bagyong Rosing|Rosing (Angela)]] || Oktubre 25 - Nobyembre 7, 1995 || 215 km/h (130 mph) || 910 hPa (inHG) || Signals 1-4 || 936
|-
| style="background-color:blueviolet"| 8 || [[Bagyong Lawin|Lawin (Haima)]] || Oktubre 16 - 21, 2016 || 215 km/h (130mph) || 900 hPa (26.58 inHG) || Signals 1-5 || 20
|-
| style="background-color:blueviolet"| 9 || [[Bagyong Ruby|Ruby (Hagupit)]] || Disyembre 7-14, 2014 || 215 km/h (130 mph) || 905 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 22
|-
| style="background-color:blueviolet"| 10 || [[Bagyong Rosita|Rosita (Yutu)]] || Oktubre 21-Nobyembre 2, 2018 || 215 km/h (130 mph) || 900 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 29
|-
| style="background-color:blueviolet"| 11 || [[Super Bagyong Ompong|Ompong (Mangkut)]] || Setyembre 7-17, 2018 || 205 km/h (125 mph) || 905 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 134
|-
| style="background-color:blueviolet"| 12 || [[Super Bagyong Pepito|Pepito (Man-yi)]] || Nobyembre 9-kasalukuyan || 195 km/h (260 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-5 || 1+
|-
| style="background-color:blueviolet"| 13 || [[Super Bagyong Odette|Odette (Rai)]] || Disyembre 16-20, 2021 || 195 km/h (260 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 408
|-
| style="background-color:blueviolet"| 14 || [[Bagyong Nina (2016)|Nina (Nock-ten)]] || Disyembre 22-28, 2016 || 195 km/h (120 mph) || 915 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 8
|-
| style="background-color:purple"| 15 || [[Bagyong Pablo|Pablo (Bopha)]] || Disyembre 4 - 9, 2012 || 185 km/h (115 mph) || 930 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 1, 069
|-
| style="background-color:purple"| 16 || [[Super Bagyong Ruping|Ruping (Mike)]] || Nobyembre 8 - 18, 1990 || 185 km/h (115 mph) || 915 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 1, 069
|-
| style="background-color:purple"| 17 || [[Bagyong Mina|Mina (Nanmadol)]] || Agosto 21-31, 2011 || 185 km/h (115 mph) || 925 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 38
|-
| style="background-color:crimson"| 18 || [[Bagyong Reming|Reming (Durian)]] || Nobyembre 25 - Disyembre 6, 2006 || 195 km/h (120 mph) || 915 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 1, 500
|-
| style="background-color:crimson"| 19 || [[Bagyong Labuyo|Labuyo (Utor)]] || Agosto 8 - 18, 2013 || 195 km/h (120 mph) || 925 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 97
|-
| style="background-color:crimson"| 20 || [[Bagyong Pepeng|Pepeng (Parma)]] || Setyembre 27 - Oktubre 14, 2009 || 195 km/h (120 mph) || 920 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 465
|-
| style="background-color:crimson"| 21 || Queenie (Chebi) || Nobyembre 8 - 14, 2006 || 195 km/h (120 mph) || 920 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 1
|-
| style="background-color:crimson"| 22 || [[Bagyong Lando|Lando (Koppu)]] || Oktubre 11 - 24, 2015 || 185 km/h (115 mph) || 920 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 2
|-
| style="background-color:crimson"| 23 || [[Bagyong Nona|Nona (Melor)]] || Disyembre 9 - 17, 2015 || 175 km/h (110 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 42
|-
| style="background-color:crimson"| 24 || [[Bagyong Karen|Karen (Sarika)]] || Oktubre 13 - 19, 2016 || 175 km/h (110 mph) || 936 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 36
|-
| style="background-color:crimson"| 25 || [[Bagyong Quiel (2011)|Quiel (Nalgae)]] || Setyembre 26 - Oktubre 11, 2011 || 175 km/h (110 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 18
|-
| style="background-color:crimson"| 26 || [[Bagyong Yoyong (2004)|Yoyong (Nanmadol)]] || Nobyembre 28 - Disyembre 4, 2004 || 165 km/h (105 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 77
|-
| style="background-color:violet"| 27 || [[Bagyong Glenda|Glenda (Rammasun)]] || Hulyo 9-20, 2014 || 165 km/h (105 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 225
|-
| style="background-color:crimson"| 28 || [[Bagyong Tisoy|Tisoy (Kammuri)]] || Nobyembre 23 - Disyembre 6, 2019 || 165 km/h (105 mph) || 955 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 17
|-
| style="background-color:crimson"| 29 || [[Bagyong Milenyo|Milenyo (Xangsane)]] || Setyembre 25 - Oktubre 2, 2006 || 155 km/h (100 mph) || 940 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 312
|-
| style="background-color:crimson"| 30 || [[Bagyong Pedring|Pedring (Nesat)]] || Setyembre 23 - 30, 2011 || 150 km/h (90 mph) || 950 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 98
|-
| style="background-color:crimson"| 31 || [[Bagyong Unding|Unding (Muifa)]] || Nobyembre 14 - 26, 2004 || 150 km/h (90 mph) || 215 km/h (130 mph) || Signals 1-3 || 180
|}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Pilipinas]]
[[Kategorya:Panahon]]
{{usbong|Panahon|Kalikasan}}
q492ifyacayb7oauhw53s6oigg4urkw
2204467
2204466
2026-04-23T13:11:35Z
Ivan P. Clarin
84769
/* V */
2204467
wikitext
text/x-wiki
{{For|kasalukuyang bagyo|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2025}}
{{Infobox hurricane
| Name = Super Bagyong Rolly (Goni)
| Basin = WPac
| Formed = Oktubre 26, 2020
| Dissipated = Nobyembre 6, 2020
| image = Goni 2020-10-31 1745Z.jpg
| caption = Ang Bagyong Rolly na nananalasa sa [[Bicol]] noong ika-31 ng Oktubre
| track =
| 10-min winds = 145
| 1-min winds = 172.5
| Pressure = 884
| Fatalities = 32 nasawi
| Damages = 492 milyon
}}
Ang '''talaan ng mga bagyo sa Pilipinas''' ay naka hanay na alpabeto sa '''Bagyo sa Pilipinas''' ito ay sumusunod sa bawat patlang ng [[Philippine Area of Responsibility]] o (PAR) taong 1997 na likhain ang "Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko".<ref>http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/learning-tools/philippine-tropical-cyclone-names</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/tropical-cyclone/tropical-cyclone-summary |access-date=2020-08-15 |archive-date=2020-08-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929211617/http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/tropical-cyclone/tropical-cyclone-summary |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.moneymax.ph/lifestyle/articles/philippine-typhoon-names</ref>
== Mga bagyong nag-landfall sa Pilipinas ==
{{See|Talaan ng mga rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas}}
{|class="collapsible collapsed wikitable toccolours" width=60%
|-
!style="background: white" colspan=4 align="center" |Talaan ng mga tinangal na pangalan bagyo sa Pilipinas
|-
! style="background-color:gold"| '''Local na pangalan (Luzon)'''
! style="background-color:gold"| '''Taon'''
! style="background-color:gold"| '''Rehiyon'''
|-
| [[Bagyong Cosme|Cosme]] || 2008 || Rehiyon ng Ilocos
|-
| Crising || 2025 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Emong (2009)|Emong]] || 2009 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Emong|Emong]] || 2025 || Ilokos
|-
| [[Bagyong Glenda|Glenda]] || 2014 || Bicol, Calabarzon, Kalakhang Maynila
|-
| [[Bagyong Gorio (2017)|Gorio]] || 2017 || Luzon
|-
|Iliang || 1998 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Jenny (2019)|Jenny]] || 2019 || Luzon
|-
| [[Bagyong Jolina (2017)|Jolina]] || 2017 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Juan (2010)|Juan]] || 2010 || Hilagang Luzon
|-
| [[Bagyong Julian|Julian]] || 2024 || Batanes
|-
| [[Bagyong Karding (2022)|Karding]] || 2022 || Gitnang Luzon/Quezon
|-
| [[Bagyong Karen|Karen]] || 2016 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Kristine|Kristine]] || 2024 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Labuyo|Labuyo]] || 2013 || Gitna/Hilaga Luzon
|-
| [[Bagyong Lando|Lando]] || 2015 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Lawin|Lawin]] || 2016 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Leon|Leon]] || 2024 || Batanes
|-
| [[Bagyong Loleng|Loleng]] || 1998 || Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Maring (2017)|Maring]] || 2017 || Calabarzon
|-
| ''Maring'' || 2021 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Milenyo|Milenyo]] || 2006 || Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Mina|Mina]] || 2011 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Super Bagyong Nando|Nando]] || 2025 || Batanes
|-
| [[Bagyong Nona|Nona]] || 2015 || Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Nika|Nika]] || 2024 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Nina (2016)|Nina]] || 2016 || Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Odette (2017)|Odette]] || 2017 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Super Bagyong Ompong|Ompong]] || 2018 || Hilagang Luzon
|-
| [[Bagyong Ofel|Ofel]] || 2024 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Ondoy]] || 2009 || Gitnang Luzon, Kalakhang Maynila
|-
| [[Bagyong Paeng (2022)|Paeng]] || 2022 || Bicol, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Paolo|Paolo]] || 2025 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Pedring|Pedring]] || 2011 || Kalakhang Maynila
|-
| [[Bagyong Pepeng|Pepeng]] || 2009 || Hilagang Luzon
|-
| [[Bagyong Pepito (2020)|Pepito]] || 2020 || Gitnang Luzon
|-
| [[Super Bagyong Pepito|Pepito]] || 2024 || Lambak ng Cagayan
|-
| Queenie || 2006 || Aurora, Isabela
|-
| [[Bagyong Quinta|Quinta]] || 2020 || Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Ramon (2019)|Ramon]] || 2019 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Super Bagyong Rolly|Rolly]] || 2020 || Rehiyon ng Bicol, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Romina (2024)|Romina]] || 2024 || Palawan
|-
| [[Super Bagyong Rosing|Rosing]] || 1995 || Timog Luzon, Camarines Norte
|-
| [[Bagyong Rosita|Rosita]] || 2018 || Hilagang Luzon
|-
| [[Bagyong Ruby|Ruby]] || 2014 || Silangang Bisayas, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Santi|Santi]] || 2013 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Tino (2017)|Tino]] || 2017 || Palawan
|-
| [[Bagyong Tisoy|Tisoy]] || 2019 || rowspan="3"| Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Ulysses|Ulysses]] || 2020
|-
| [[Bagyong Unding|Unding]] || 2004
|-
| [[Bagyong Vinta (2013)|Vinta]] || 2013 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Violeta|Violeta]] || 2004 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Viring (2003)|Viring]] || 2003 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Winnie|Winnie]] || rowspan="2"| 2004 || Bicol, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Yoyong (2004)|Yoyong]] || Gitnang Luzon
|-
! style="background-color:silver"| '''Local na pangalan (Bisayas)'''
! style="background-color:silvar"| '''Taon'''
! style="background-color:silver"| '''Rehiyon'''
|-
| [[Bagyong Agaton|Agaton]] || 2022 || Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Ambo (2020)|Ambo]] || 2020 || Silangang Bisayas, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Auring (2009)|Auring]] || 2009 || N/A
|-
| [[Bagyong Frank|Frank]] || 2008 || Kabisayaan
|-
| [[Bagyong Jolina (2021)|Jolina]] || rowspan="3"| 2021 || [[Kabisayaan]], [[Timog Luzon]]
|-
| [[Bagyong Lannie (2021)|Lannie]] || Kabisayaan, Palawan
|-
| [[Super Bagyong Odette|Odette]] || Caraga, Kabisayaan
|-
| [[Bagyong Ofel (2020)|Ofel]] || 2020 || Timog Luzon, Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Opong|Opong]] || 2025 || Silangang Kabisayaan
|-
| [[Bagyong Ruping|Ruping]] || 1990 || Caraga, Kanlurang Bisayas
|-
| Salome || 2017 || rowspan="2"| Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Seniang (2014)|Seniang]] || 2014
|-
| Undang || 1984 || rowspan="2"| Kabisayaan
|-
| Unsang || 1988
|-
| [[Bagyong Urduja|Urduja]] || 2017 || rowspan="2"| Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Uring|Uring]] || 1991
|-
| [[Bagyong Ursula|Ursula]] || 2019 || Kabisayaan, Mimaropa
|-
| [[Bagyong Usman|Usman]] || 2018 || Mindanao
|-
| [[Bagyong Weng (2003)|Weng]] || 2003 || rowspan="2"| Kabisayaan
|-
| [[Bagyong Yolanda|Yolanda]] || 2013
|-
! style="background-color:lightyellow"| '''Local na pangalan (Mindanao)'''
! style="background-color:lightyellow"| '''Taon'''
! style="background-color:lightyellow"| '''Rehiyon'''
|-
| [[Bagyong Auring (2021)|Auring]] || rowspan="2"| 2021 || rowspan="4"| Davao Region, Caraga, N Mindanao
|-
| [[Bagyong Crising (2021)|Crising]]
|-
| [[Bagyong Pablo|Pablo]] || 2012
|-
| [[Bagyong Sendong|Sendong]] || 2011
|-
| Seniang || 2006 || Silangang Bisayas
|-
| Querubin || 2024 || Davao Region, Caraga, N Mindanao
|-
| [[Bagyong Vinta|Vinta]] || 2017 || rowspan="2"| Kabisayaan, Mindanao
|-
| [[Bagyong Vicky (2020)|Vicky]] || 2020
|-
! style="background-color:skyblue"| '''Local na pangalan (Dagat Pilipinas)'''
! style="background-color:skyblue"| '''Taon'''
! style="background-color:skyblue"| '''Rehiyon'''
|-
| Bising || rowspan="2"| 2021 || rowspan="18"| {{center|[[Karagatang Pasipiko]]}}
|-
|Dante
|-
| [[Bagyong Dindo (2020)|Dindo]] || 2020
|-
| Emong || rowspan="2"| 2021
|-
| [[Bagyong Fabian (2021)|Fabian]]
|-
| [[Bagyong Ferdie (2020)|Ferdie]] || 2020
|-
| Hanna || rowspan="2"| 2019
|-
| Isang
|-
| [[Bagyong Julian (2020)|Julian]] || 2020
|-
| [[Bagyong Kiko (2021)|Kiko]] || 2021
|-
| [[Bagyong Kristine (2020)|Kristine]] || rowspan="2"| 2020
|-
| [[Bagyong Leon (2020)|Leon]]
|-
| [[Bagyong Liwayway (2019)|Liwayway]] || 2019
|-
| [[Bagyong Nika (2020)|Nika]] || 2020
|-
| [[Bagyong Quiel (2019)|Quiel]] || 2019
|-
| [[Bagyong Rolly (2004)|Rolly]] || 2004
|-
| [[Bagyong Sarah (2019)|Sarah]] || 2019
|-
| [[Bagyong Yoyoy (2003)|Yoyoy]] || 2003
|}
==Listahan ng mga mga bagyo sa bawat letra==
{{See|Bagyo sa Pilipinas}}
{{Warning|'''[[Bagyo]]'''}}
==[[A]]==
* Ada
* [[Bagyong Agaton|Agaton]]
* [[Bagyong Aghon|Aghon]]
* Akang (''retired'')
* [[Bagyong Amang|Amang]]
* [[Bagyong Ambo|Ambo]]
* Asiang (''retired'')
* Atring (''retired'')
* [[Bagyong Auring|Auring]]
==[[B]]==
* Bebeng (''retired'')
* [[Bagyong Betty|Betty]]
* Bining (''retired'')
* Biring (''retired'')
* [[Bagyong Bising|Bising]]
* [[Bagyong Butchoy|Butchoy]]
==[[C]]==
* [[Bagyong Caloy|Caloy]]
* [[Bagyong Carina (paglilinaw)|Carina]]
* [[Bagyong Chedeng|Chedeng]]
* {{tcname unused|Chico}}
* [[Bagyong Crising (paglilinaw)|Crising]] (''retired'')
==[[D]]==
* Dading (''retired'')
* Daling (''retired'')
* [[Bagyong Dante|Dante]]
* Deling (''retired'')
* Didang (''retired'')
* Diding (''retired'')
* [[Bagyong Dindo|Dindo]]
* Ditang (''retired'')
* [[Bagyong Dodong|Dodong]]
* [[Bagyong Domeng|Domeng]]
==[[E]]==
* {{tcname unused|Edring}}
* [[Bagyong Egay|Egay]] (''retired'')
* Elang (''retired'')
* {{tcname unused|Elias}}
* Emang (''retired'')
* {{tcname unused|Emil}}
* [[Bagyong Emong (paglilinaw)|Emong]] (''retired'')
* Enteng (''retired'')
* Etang (''retired'')
* Eteng (''retired'')
==[[F]]==
* [[Bagyong Fabian|Fabian]]
* [[Bagyong Falcon|Falcon]]
* [[Bagyong Ferdie|Ferdie]]
* Feria (''retired'')
* [[Bagyong Florita|Florita]] (''retired'')
* {{tcname unused|Francisco}}
* Frank (''retired'')
==[[G]]==
* Gading (''retired'')
* {{tcname unused|Gavino}}
* [[Bagyong Gardo (paglilinaw)|Gardo]]
* [[Bagyong Gener (paglilinaw)|Gener]]
* Gening (''retired'')
* [[Bagyong Glenda (paglilinaw)|Glenda]] (''retired'')
* Gloring (''retired'')
* Goring (''retired'')
* [[Bagyong Gorio|Gorio]]
==[[H]]==
* [[Bagyong Hanna|Hanna]]
* [[Bagyong Helen (paglilinaw)|Helen]]
* Heling (''retired'')
* Helming (''retired'')
* [[Bagyong Henry|Henry]]
* [[Bagyong Huaning|Huaning]]
==[[I]]==
* Ibiang (''retired'')
* [[Bagyong Igme (paglilinaw)|Igme]]
* Iliang (''retired'')
* [[Bagyong Inday (paglilinaw)|Inday]]
* [[Bagyong Ineng|Ineng]]
* [[Bagyong Isang|Isang]]
* Ising (''retired'')
==[[J]]==
* [[Bagyong Jacinto|Jacinto]]
* [[Bagyong Jenny|Jenny]]
* [[Bagyong Jolina|Jolina]] (''retired'')
* Jose (''retired'')
* {{tcname unused|Josefa}}
* Josie
* Juaning (''retired'')
* Julian (''retired'')
==[[K]]==
* [[Bagyong Kabayan (paglilinaw)|Kabayan]]
* Karen (''retired'')
* Karding (''retired'')
* Karing (''retired'')
* Katring (''retired'')
* {{tcname unused|Kidul}}
* [[Bagyong Kiko|Kiko]]
* {{tcname unused|Kiyapo}}
* Klaring (''retired'')
* Konsing (''retired'')
* Kristine (''retired'')
* Kuring (''retired'')
==[[L]]==
* Labuyo (''retired'')
* Lando (''retired'')
* [[Bagyong Lannie|Lannie]]
* {{tcname unused|Lekep}}
* Liwayway
* Loleng (''retired'')
* Luding (''retired'')
* [[Bagyong Luis|Luis]]
* Luming (''retired'')
* Lusing (''retired'')
==[[M]]==
* {{tcname unused|Magyawan}}
* Mameng (''retired'')
* [[Bagyong Marce|Marce]]
* Marilyn
* Maymay
* Maring (''retired'')
* Mario (''retired'')
* Miding (''retired'')
* Milenyo (''retired'')
* Miling (''retired'')
* Mina (''retired'')
* Mirasol (''retired'')
==[[N]]==
* [[Bagyong Nando|Nando]] (''retired'')
* {{tcname unused|Nanolay}}
* Nanang (''retired'')
* Narsing (''retired'')
* Neneng
* Nika (''retired'')
* {{tcname unused|Nilad}}
* Nimfa
* Nina (''retired'')
* Ningning (''retired'')
* Nona (''retired'')
* Nonoy (''retired'')
* Norming (''retired'')
==[[O]]==
* Obet
* Odette (''retired'')
* Ofel (''retired'')
* Ondoy (''retired'')
* {{tcname unused|Omar}}
* {{tcname unused|Onos}}
* Onyang (''retired'')
* [[Bagyong Onyok|Onyok]]
* Osang (''retired'')
* Openg (''retired'')
* Oyang (''retired'')
==[[P]]==
* Pablo (''retired'')
* Paeng (''retired'')
* {{grey|Paloma}}
* [[Bagyong Paolo|Paolo]]
* Paring (''retired'')
* Pasing (''retired'')
* [[Bagyong Perla (paglilinaw)|Perla]]
* Pening (''retired'')
* Pepang (''retired'')
* Pepeng (''retired'')
* {{tcname unused|Pilandok}}
* {{tcname unused|Puwok}}
==[[Q]]==
* {{grey|Quadro}}
* [[Bagyong Quedan|Quedan]]
* [[Bagyong Queenie|Queenie]]
* Querubin
* Quiel
* Quinta (''retired'')
==[[R]]==
* [[Bagyong Ramil|Ramil]]
* [[Bagyong Ramon|Ramon]]
* {{grey|Rapido}}
* Reming (''retired'')
* Ritang (''retired'')
* {{grey|Roleta}}
* [[Bagyong Rolly|Rolly]] (''retired'')
* Romina
* [[Bagyong Rosal|Rosal]]
* Rosing (''retired'')
* {{grey|Roskas}}
* Rubing (''retired'')
* Ruby (''retired'')
* Ruping (''retired'')
==[[S]]==
* Saling (''retired'')
* [[Bagyong Salome|Salome]]
* [[Bagyong Samuel|Samuel]]
* Santi (''retired'')
* [[Bagyong Sarah (paglilinaw)|Sarah]]
* Sendang (''retired'')
* Sendong (''retired'')
* Sening (''retired'')
* Seniang (''retired'')
* {{grey|Sibasib}}
* Sikat (''retired'')
* [[Bagyong Siony|Siony]]
* Susang (''retired'')
==[[T]]==
* {{grey|Tagbanwa}}
* {{tcname unused|Tala}}
* {{grey|Talahib}}
* {{tcname unused|Tamaraw}}
* Tasing (''retired'')
* Tering (''retired'')
* [[Bagyong Tino|Tino]] (''retired'')
* Tisoy (''retired'')
* Trining (''retired'')
* [[Bagyong Tomas|Tomas]]
* [[Bagyong Tonyo (paglilinaw)|Tonyo]]
* Toyang (''retired'')
==[[U]]==
* {{grey|Ubbeng}}
* {{tcname unused|Ugong}}
* [[Bagyong Ulysses|Ulysses]] (''retired'')
* {{tcname unused|Umberto}}
* Undang (''retired'')
* Unding (''retired'')
* {{tcname unused|Upang}}
* {{tcname unused|Urbano}}
* Usman (''retired'')
* Upeng (''retired'')
* Urduja (''retired'')
* Ursula (''retired'')
* Uwan (''retired'')
==[[V]]==
* {{tcname unused|Venus}}
* [[Bagyong Verbena|Verbena]]
* [[Bagyong Vicky (paglilinaw)|Vicky]]
* [[Bagyong Vinta (paglilinaw)|Vinta]] (''retired'')
* Violeta (''retired'')
* [[Bagyong Viring|Viring]]
==[[W]]==
* {{grey|Walding}}
* {{tcname unused|Waldo}}
* Warling (''retired'')
* {{tcname unused|Warren}}
* Weling (''retired'')
* {{grey|Welpring}}
* [[Bagyong Weng|Weng]]
* [[Bagyong Wilma|Wilma]]
* Winnie (''retired'')
* {{grey|Wisik}}
=={{tcname unused|''X''}}==
==[[Y]]==
* {{tcname unused|Yasmin}}
* {{grey|Yaning}}
* Yayang
* {{grey|Yerling}}
* {{grey|Yeyeng}}
* Yoning (''retired'')
* Yoling (''retired'')
* Yolanda (''retired'')
* [[Bagyong Yoyong|Yoyong]]
* [[Bagyong Yoyoy|Yoyoy]]
==[[Z]]==
* {{tcname unused|Zeny}}
* Zigzag
* [[Bagyong Zoraida|Zoriada]]
* Zosimo
* {{grey|Zuma}}
== Mga Super Bagyo (2010s at 2020s) ==
{{unbulleted list
| {{Color box|blueviolet|border=darkgray}} Kategorya 5
| {{Color box|crimson|border=darkgray}} Kategorya 4
}}
===Kategoryang umabot sa (5, 4)===
{|class="wikitable" style=font:size:100%
|'''Rango'''
|'''Bagyo'''
|'''Petsa'''
|'''Lakas ng hangin (''10 minuto'')'''
|'''Presyon'''
|'''Signal'''
|'''Nasawi'''
|-
| style="background-color:blueviolet"| 1 || '''[[Super Bagyong Rolly|Rolly (Goni)]]''' || Oktubre 26 - Nobyembre 6, 2020 || 220 km/h (140 mph) || 905 hPa (23.72 inHg) || Signals 1-5 || 32
|-
| style="background-color:blueviolet"| 2 || ''[[Super Bagyong Yolanda|Yolanda (Haiyan)]]'' || Nobyembre 6 - 9, 2013 || 230 km/h (145 mph) || 895 hPa (26.43 inHG) || Signals 1-4 || 6, 300
|-
| style="background-color:blueviolet"| 3 || [[Bagyong Ferdie (2016)|Ferdie (Meranti)]] || Setyembre 4 - Setyembre 17, 2016 || 220 km/h (140 mph) || 895 hPa (26 inHg) || Signals 1-3 || 47
|-
| style="background-color:blueviolet"| 4 || [[Bagyong Bising (2021)|Bising (Surigae)]] || Abril 12 - Abril 25, 2021 || 220 km/h (140 mph) || 895 hPa (26.03inHg) || Signals 1-3 || 10
|-
| style="background-color:blueviolet"| 5 || [[Super Bagyong Warling|Warling (Tip)]] || Oktubre 4 – Oktubre 24, 1979 || 260 km/h (185 mph) || 875 hPa (23.72 inHg) || N/A || 99
|-
| style="background-color:blueviolet"| 6 || [[Bagyong Juan|Juan (Megi)]] || Oktubre 15 - 20, 2010 || 230 km/h (145 mph) || 885 hPa (26.13 inHG) || Signals 1-4 || 33
|-
| style="background-color:blueviolet"| 7 || [[Super Bagyong Rosing|Rosing (Angela)]] || Oktubre 25 - Nobyembre 7, 1995 || 215 km/h (130 mph) || 910 hPa (inHG) || Signals 1-4 || 936
|-
| style="background-color:blueviolet"| 8 || [[Bagyong Lawin|Lawin (Haima)]] || Oktubre 16 - 21, 2016 || 215 km/h (130mph) || 900 hPa (26.58 inHG) || Signals 1-5 || 20
|-
| style="background-color:blueviolet"| 9 || [[Bagyong Ruby|Ruby (Hagupit)]] || Disyembre 7-14, 2014 || 215 km/h (130 mph) || 905 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 22
|-
| style="background-color:blueviolet"| 10 || [[Bagyong Rosita|Rosita (Yutu)]] || Oktubre 21-Nobyembre 2, 2018 || 215 km/h (130 mph) || 900 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 29
|-
| style="background-color:blueviolet"| 11 || [[Super Bagyong Ompong|Ompong (Mangkut)]] || Setyembre 7-17, 2018 || 205 km/h (125 mph) || 905 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 134
|-
| style="background-color:blueviolet"| 12 || [[Super Bagyong Pepito|Pepito (Man-yi)]] || Nobyembre 9-kasalukuyan || 195 km/h (260 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-5 || 1+
|-
| style="background-color:blueviolet"| 13 || [[Super Bagyong Odette|Odette (Rai)]] || Disyembre 16-20, 2021 || 195 km/h (260 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 408
|-
| style="background-color:blueviolet"| 14 || [[Bagyong Nina (2016)|Nina (Nock-ten)]] || Disyembre 22-28, 2016 || 195 km/h (120 mph) || 915 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 8
|-
| style="background-color:purple"| 15 || [[Bagyong Pablo|Pablo (Bopha)]] || Disyembre 4 - 9, 2012 || 185 km/h (115 mph) || 930 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 1, 069
|-
| style="background-color:purple"| 16 || [[Super Bagyong Ruping|Ruping (Mike)]] || Nobyembre 8 - 18, 1990 || 185 km/h (115 mph) || 915 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 1, 069
|-
| style="background-color:purple"| 17 || [[Bagyong Mina|Mina (Nanmadol)]] || Agosto 21-31, 2011 || 185 km/h (115 mph) || 925 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 38
|-
| style="background-color:crimson"| 18 || [[Bagyong Reming|Reming (Durian)]] || Nobyembre 25 - Disyembre 6, 2006 || 195 km/h (120 mph) || 915 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 1, 500
|-
| style="background-color:crimson"| 19 || [[Bagyong Labuyo|Labuyo (Utor)]] || Agosto 8 - 18, 2013 || 195 km/h (120 mph) || 925 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 97
|-
| style="background-color:crimson"| 20 || [[Bagyong Pepeng|Pepeng (Parma)]] || Setyembre 27 - Oktubre 14, 2009 || 195 km/h (120 mph) || 920 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 465
|-
| style="background-color:crimson"| 21 || Queenie (Chebi) || Nobyembre 8 - 14, 2006 || 195 km/h (120 mph) || 920 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 1
|-
| style="background-color:crimson"| 22 || [[Bagyong Lando|Lando (Koppu)]] || Oktubre 11 - 24, 2015 || 185 km/h (115 mph) || 920 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 2
|-
| style="background-color:crimson"| 23 || [[Bagyong Nona|Nona (Melor)]] || Disyembre 9 - 17, 2015 || 175 km/h (110 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 42
|-
| style="background-color:crimson"| 24 || [[Bagyong Karen|Karen (Sarika)]] || Oktubre 13 - 19, 2016 || 175 km/h (110 mph) || 936 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 36
|-
| style="background-color:crimson"| 25 || [[Bagyong Quiel (2011)|Quiel (Nalgae)]] || Setyembre 26 - Oktubre 11, 2011 || 175 km/h (110 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 18
|-
| style="background-color:crimson"| 26 || [[Bagyong Yoyong (2004)|Yoyong (Nanmadol)]] || Nobyembre 28 - Disyembre 4, 2004 || 165 km/h (105 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 77
|-
| style="background-color:violet"| 27 || [[Bagyong Glenda|Glenda (Rammasun)]] || Hulyo 9-20, 2014 || 165 km/h (105 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 225
|-
| style="background-color:crimson"| 28 || [[Bagyong Tisoy|Tisoy (Kammuri)]] || Nobyembre 23 - Disyembre 6, 2019 || 165 km/h (105 mph) || 955 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 17
|-
| style="background-color:crimson"| 29 || [[Bagyong Milenyo|Milenyo (Xangsane)]] || Setyembre 25 - Oktubre 2, 2006 || 155 km/h (100 mph) || 940 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 312
|-
| style="background-color:crimson"| 30 || [[Bagyong Pedring|Pedring (Nesat)]] || Setyembre 23 - 30, 2011 || 150 km/h (90 mph) || 950 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 98
|-
| style="background-color:crimson"| 31 || [[Bagyong Unding|Unding (Muifa)]] || Nobyembre 14 - 26, 2004 || 150 km/h (90 mph) || 215 km/h (130 mph) || Signals 1-3 || 180
|}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Pilipinas]]
[[Kategorya:Panahon]]
{{usbong|Panahon|Kalikasan}}
0spbitbm7bnssm92hlz3ub5r1kaxla0
2204488
2204467
2026-04-23T15:33:54Z
Ivan P. Clarin
84769
2204488
wikitext
text/x-wiki
{{For|kasalukuyang bagyo|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2025}}
{{Infobox hurricane
| Name = Super Bagyong Rolly (Goni)
| Basin = WPac
| Formed = Oktubre 26, 2020
| Dissipated = Nobyembre 6, 2020
| image = Goni 2020-10-31 1745Z.jpg
| caption = Ang Bagyong Rolly na nananalasa sa [[Bicol]] noong ika-31 ng Oktubre
| track =
| 10-min winds = 145
| 1-min winds = 172.5
| Pressure = 884
| Fatalities = 32 nasawi
| Damages = 492 milyon
}}
Ang '''talaan ng mga bagyo sa Pilipinas''' ay naka hanay na alpabeto sa '''Bagyo sa Pilipinas''' ito ay sumusunod sa bawat patlang ng [[Philippine Area of Responsibility]] o (PAR) taong 1997 na likhain ang "Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko".<ref>http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/learning-tools/philippine-tropical-cyclone-names</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/tropical-cyclone/tropical-cyclone-summary |access-date=2020-08-15 |archive-date=2020-08-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929211617/http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/tropical-cyclone/tropical-cyclone-summary |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.moneymax.ph/lifestyle/articles/philippine-typhoon-names</ref>
== Mga bagyong nag-landfall sa Pilipinas ==
{{See|Talaan ng mga rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas}}
{|class="collapsible collapsed wikitable toccolours" width=60%
|-
!style="background: white" colspan=4 align="center" |Talaan ng mga tinangal na pangalan bagyo sa Pilipinas
|-
! style="background-color:gold"| '''Local na pangalan (Luzon)'''
! style="background-color:gold"| '''Taon'''
! style="background-color:gold"| '''Rehiyon'''
|-
| [[Bagyong Cosme|Cosme]] || 2008 || Rehiyon ng Ilocos
|-
| Crising || 2025 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Emong (2009)|Emong]] || 2009 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Emong|Emong]] || 2025 || Ilokos
|-
| [[Bagyong Glenda|Glenda]] || 2014 || Bicol, Calabarzon, Kalakhang Maynila
|-
| [[Bagyong Gorio (2017)|Gorio]] || 2017 || Luzon
|-
|Iliang || 1998 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Jenny (2019)|Jenny]] || 2019 || Luzon
|-
| [[Bagyong Jolina (2017)|Jolina]] || 2017 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Juan (2010)|Juan]] || 2010 || Hilagang Luzon
|-
| [[Bagyong Julian|Julian]] || 2024 || Batanes
|-
| [[Bagyong Karding (2022)|Karding]] || 2022 || Gitnang Luzon/Quezon
|-
| [[Bagyong Karen|Karen]] || 2016 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Kristine|Kristine]] || 2024 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Labuyo|Labuyo]] || 2013 || Gitna/Hilaga Luzon
|-
| [[Bagyong Lando|Lando]] || 2015 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Lawin|Lawin]] || 2016 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Leon|Leon]] || 2024 || Batanes
|-
| [[Bagyong Loleng|Loleng]] || 1998 || Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Maring (2017)|Maring]] || 2017 || Calabarzon
|-
| ''Maring'' || 2021 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Milenyo|Milenyo]] || 2006 || Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Mina|Mina]] || 2011 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Super Bagyong Nando|Nando]] || 2025 || Batanes
|-
| [[Bagyong Nona|Nona]] || 2015 || Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Nika|Nika]] || 2024 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Nina (2016)|Nina]] || 2016 || Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Odette (2017)|Odette]] || 2017 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Super Bagyong Ompong|Ompong]] || 2018 || Hilagang Luzon
|-
| [[Bagyong Ofel|Ofel]] || 2024 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Ondoy]] || 2009 || Gitnang Luzon, Kalakhang Maynila
|-
| [[Bagyong Paeng (2022)|Paeng]] || 2022 || Bicol, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Paolo|Paolo]] || 2025 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Pedring|Pedring]] || 2011 || Kalakhang Maynila
|-
| [[Bagyong Pepeng|Pepeng]] || 2009 || Hilagang Luzon
|-
| [[Bagyong Pepito (2020)|Pepito]] || 2020 || Gitnang Luzon
|-
| [[Super Bagyong Pepito|Pepito]] || 2024 || Lambak ng Cagayan
|-
| Queenie || 2006 || Aurora, Isabela
|-
| [[Bagyong Quinta|Quinta]] || 2020 || Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Ramon (2019)|Ramon]] || 2019 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Super Bagyong Rolly|Rolly]] || 2020 || Rehiyon ng Bicol, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Romina (2024)|Romina]] || 2024 || Palawan
|-
| [[Super Bagyong Rosing|Rosing]] || 1995 || Timog Luzon, Camarines Norte
|-
| [[Bagyong Rosita|Rosita]] || 2018 || Hilagang Luzon
|-
| [[Bagyong Ruby|Ruby]] || 2014 || Silangang Bisayas, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Santi|Santi]] || 2013 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Tino (2017)|Tino]] || 2017 || Palawan
|-
| [[Bagyong Tisoy|Tisoy]] || 2019 || rowspan="3"| Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Ulysses|Ulysses]] || 2020
|-
| [[Bagyong Unding|Unding]] || 2004
|-
| [[Bagyong Vinta (2013)|Vinta]] || 2013 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Violeta|Violeta]] || 2004 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Viring (2003)|Viring]] || 2003 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Winnie|Winnie]] || rowspan="2"| 2004 || Bicol, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Yoyong (2004)|Yoyong]] || Gitnang Luzon
|-
! style="background-color:silver"| '''Local na pangalan (Bisayas)'''
! style="background-color:silvar"| '''Taon'''
! style="background-color:silver"| '''Rehiyon'''
|-
| [[Bagyong Agaton|Agaton]] || 2022 || Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Ambo (2020)|Ambo]] || 2020 || Silangang Bisayas, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Auring (2009)|Auring]] || 2009 || N/A
|-
| [[Bagyong Frank|Frank]] || 2008 || Kabisayaan
|-
| [[Bagyong Jolina (2021)|Jolina]] || rowspan="3"| 2021 || [[Kabisayaan]], [[Timog Luzon]]
|-
| [[Bagyong Lannie (2021)|Lannie]] || Kabisayaan, Palawan
|-
| [[Super Bagyong Odette|Odette]] || Caraga, Kabisayaan
|-
| [[Bagyong Ofel (2020)|Ofel]] || 2020 || Timog Luzon, Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Opong|Opong]] || 2025 || Silangang Kabisayaan
|-
| [[Bagyong Ruping|Ruping]] || 1990 || Caraga, Kanlurang Bisayas
|-
| Salome || 2017 || rowspan="2"| Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Seniang (2014)|Seniang]] || 2014
|-
| Undang || 1984 || rowspan="2"| Kabisayaan
|-
| Unsang || 1988
|-
| [[Bagyong Urduja|Urduja]] || 2017 || rowspan="2"| Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Uring|Uring]] || 1991
|-
| [[Bagyong Ursula|Ursula]] || 2019 || Kabisayaan, Mimaropa
|-
| [[Bagyong Usman|Usman]] || 2018 || Mindanao
|-
| [[Bagyong Weng (2003)|Weng]] || 2003 || rowspan="2"| Kabisayaan
|-
| [[Bagyong Yolanda|Yolanda]] || 2013
|-
! style="background-color:lightyellow"| '''Local na pangalan (Mindanao)'''
! style="background-color:lightyellow"| '''Taon'''
! style="background-color:lightyellow"| '''Rehiyon'''
|-
| [[Bagyong Auring (2021)|Auring]] || rowspan="2"| 2021 || rowspan="4"| Davao Region, Caraga, N Mindanao
|-
| [[Bagyong Crising (2021)|Crising]]
|-
| [[Bagyong Pablo|Pablo]] || 2012
|-
| [[Bagyong Sendong|Sendong]] || 2011
|-
| Seniang || 2006 || Silangang Bisayas
|-
| Querubin || 2024 || Davao Region, Caraga, N Mindanao
|-
| [[Bagyong Vinta|Vinta]] || 2017 || rowspan="2"| Kabisayaan, Mindanao
|-
| [[Bagyong Vicky (2020)|Vicky]] || 2020
|-
! style="background-color:skyblue"| '''Local na pangalan (Dagat Pilipinas)'''
! style="background-color:skyblue"| '''Taon'''
! style="background-color:skyblue"| '''Rehiyon'''
|-
| Bising || rowspan="2"| 2021 || rowspan="18"| {{center|[[Karagatang Pasipiko]]}}
|-
|Dante
|-
| [[Bagyong Dindo (2020)|Dindo]] || 2020
|-
| Emong || rowspan="2"| 2021
|-
| [[Bagyong Fabian (2021)|Fabian]]
|-
| [[Bagyong Ferdie (2020)|Ferdie]] || 2020
|-
| Hanna || rowspan="2"| 2019
|-
| Isang
|-
| [[Bagyong Julian (2020)|Julian]] || 2020
|-
| [[Bagyong Kiko (2021)|Kiko]] || 2021
|-
| [[Bagyong Kristine (2020)|Kristine]] || rowspan="2"| 2020
|-
| [[Bagyong Leon (2020)|Leon]]
|-
| [[Bagyong Liwayway (2019)|Liwayway]] || 2019
|-
| [[Bagyong Nika (2020)|Nika]] || 2020
|-
| [[Bagyong Quiel (2019)|Quiel]] || 2019
|-
| [[Bagyong Rolly (2004)|Rolly]] || 2004
|-
| [[Bagyong Sarah (2019)|Sarah]] || 2019
|-
| [[Bagyong Yoyoy (2003)|Yoyoy]] || 2003
|}
==Listahan ng mga mga bagyo sa bawat letra==
{{See|Bagyo sa Pilipinas}}
{{Warning|'''[[Bagyo]]'''}}
{{div col start}}
==[[A]]==
* Ada
* [[Bagyong Agaton|Agaton]]
* [[Bagyong Aghon|Aghon]]
* Akang (''retired'')
* [[Bagyong Amang|Amang]]
* [[Bagyong Ambo|Ambo]]
* Asiang (''retired'')
* Atring (''retired'')
* [[Bagyong Auring|Auring]]
==[[B]]==
* Bebeng (''retired'')
* [[Bagyong Betty|Betty]]
* Bining (''retired'')
* Biring (''retired'')
* [[Bagyong Bising|Bising]]
* [[Bagyong Butchoy|Butchoy]]
==[[C]]==
* [[Bagyong Caloy|Caloy]]
* [[Bagyong Carina (paglilinaw)|Carina]]
* [[Bagyong Chedeng|Chedeng]]
* {{tcname unused|Chico}}
* [[Bagyong Crising (paglilinaw)|Crising]] (''retired'')
==[[D]]==
* Dading (''retired'')
* Daling (''retired'')
* [[Bagyong Dante|Dante]]
* Deling (''retired'')
* Didang (''retired'')
* Diding (''retired'')
* [[Bagyong Dindo|Dindo]]
* Ditang (''retired'')
* [[Bagyong Dodong|Dodong]]
* [[Bagyong Domeng|Domeng]]
==[[E]]==
* {{tcname unused|Edring}}
* [[Bagyong Egay|Egay]] (''retired'')
* Elang (''retired'')
* {{tcname unused|Elias}}
* Emang (''retired'')
* {{tcname unused|Emil}}
* [[Bagyong Emong (paglilinaw)|Emong]] (''retired'')
* Enteng (''retired'')
* Etang (''retired'')
* Eteng (''retired'')
==[[F]]==
* [[Bagyong Fabian|Fabian]]
* [[Bagyong Falcon|Falcon]]
* [[Bagyong Ferdie|Ferdie]]
* Feria (''retired'')
* [[Bagyong Florita|Florita]] (''retired'')
* {{tcname unused|Francisco}}
* Frank (''retired'')
==[[G]]==
* Gading (''retired'')
* {{tcname unused|Gavino}}
* [[Bagyong Gardo (paglilinaw)|Gardo]]
* [[Bagyong Gener (paglilinaw)|Gener]]
* Gening (''retired'')
* [[Bagyong Glenda (paglilinaw)|Glenda]] (''retired'')
* Gloring (''retired'')
* Goring (''retired'')
* [[Bagyong Gorio|Gorio]]
==[[H]]==
* [[Bagyong Hanna|Hanna]]
* [[Bagyong Helen (paglilinaw)|Helen]]
* Heling (''retired'')
* Helming (''retired'')
* [[Bagyong Henry|Henry]]
* [[Bagyong Huaning|Huaning]]
==[[I]]==
* Ibiang (''retired'')
* [[Bagyong Igme (paglilinaw)|Igme]]
* Iliang (''retired'')
* [[Bagyong Inday (paglilinaw)|Inday]]
* [[Bagyong Ineng|Ineng]]
* [[Bagyong Isang|Isang]]
* Ising (''retired'')
==[[J]]==
* [[Bagyong Jacinto|Jacinto]]
* [[Bagyong Jenny|Jenny]]
* [[Bagyong Jolina|Jolina]] (''retired'')
* Jose (''retired'')
* {{tcname unused|Josefa}}
* Josie
* Juaning (''retired'')
* Julian (''retired'')
==[[K]]==
* [[Bagyong Kabayan (paglilinaw)|Kabayan]]
* Karen (''retired'')
* Karding (''retired'')
* Karing (''retired'')
* Katring (''retired'')
* {{tcname unused|Kidul}}
* [[Bagyong Kiko|Kiko]]
* {{tcname unused|Kiyapo}}
* Klaring (''retired'')
* Konsing (''retired'')
* Kristine (''retired'')
* Kuring (''retired'')
==[[L]]==
* Labuyo (''retired'')
* Lando (''retired'')
* [[Bagyong Lannie|Lannie]]
* {{tcname unused|Lekep}}
* Liwayway
* Loleng (''retired'')
* Luding (''retired'')
* [[Bagyong Luis|Luis]]
* Luming (''retired'')
* Lusing (''retired'')
==[[M]]==
* {{tcname unused|Magyawan}}
* Mameng (''retired'')
* [[Bagyong Marce|Marce]]
* Marilyn
* Maymay
* Maring (''retired'')
* Mario (''retired'')
* Miding (''retired'')
* Milenyo (''retired'')
* Miling (''retired'')
* Mina (''retired'')
* Mirasol (''retired'')
==[[N]]==
* [[Bagyong Nando|Nando]] (''retired'')
* {{tcname unused|Nanolay}}
* Nanang (''retired'')
* Narsing (''retired'')
* Neneng
* Nika (''retired'')
* {{tcname unused|Nilad}}
* Nimfa
* Nina (''retired'')
* Ningning (''retired'')
* Nona (''retired'')
* Nonoy (''retired'')
* Norming (''retired'')
==[[O]]==
* Obet
* Odette (''retired'')
* Ofel (''retired'')
* Ondoy (''retired'')
* {{tcname unused|Omar}}
* {{tcname unused|Onos}}
* Onyang (''retired'')
* [[Bagyong Onyok|Onyok]]
* Osang (''retired'')
* Openg (''retired'')
* Oyang (''retired'')
==[[P]]==
* Pablo (''retired'')
* Paeng (''retired'')
* {{grey|Paloma}}
* [[Bagyong Paolo|Paolo]]
* Paring (''retired'')
* Pasing (''retired'')
* [[Bagyong Perla (paglilinaw)|Perla]]
* Pening (''retired'')
* Pepang (''retired'')
* Pepeng (''retired'')
* {{tcname unused|Pilandok}}
* {{tcname unused|Puwok}}
==[[Q]]==
* {{grey|Quadro}}
* [[Bagyong Quedan|Quedan]]
* [[Bagyong Queenie|Queenie]]
* Querubin
* Quiel
* Quinta (''retired'')
==[[R]]==
* [[Bagyong Ramil|Ramil]]
* [[Bagyong Ramon|Ramon]]
* {{grey|Rapido}}
* Reming (''retired'')
* Ritang (''retired'')
* {{grey|Roleta}}
* [[Bagyong Rolly|Rolly]] (''retired'')
* Romina
* [[Bagyong Rosal|Rosal]]
* Rosing (''retired'')
* {{grey|Roskas}}
* Rubing (''retired'')
* Ruby (''retired'')
* Ruping (''retired'')
==[[S]]==
* Saling (''retired'')
* [[Bagyong Salome|Salome]]
* [[Bagyong Samuel|Samuel]]
* Santi (''retired'')
* [[Bagyong Sarah (paglilinaw)|Sarah]]
* Sendang (''retired'')
* Sendong (''retired'')
* Sening (''retired'')
* Seniang (''retired'')
* {{grey|Sibasib}}
* Sikat (''retired'')
* [[Bagyong Siony|Siony]]
* Susang (''retired'')
==[[T]]==
* {{grey|Tagbanwa}}
* {{tcname unused|Tala}}
* {{grey|Talahib}}
* {{tcname unused|Tamaraw}}
* Tasing (''retired'')
* Tering (''retired'')
* [[Bagyong Tino|Tino]] (''retired'')
* Tisoy (''retired'')
* Trining (''retired'')
* [[Bagyong Tomas|Tomas]]
* [[Bagyong Tonyo (paglilinaw)|Tonyo]]
* Toyang (''retired'')
==[[U]]==
* {{grey|Ubbeng}}
* {{tcname unused|Ugong}}
* [[Bagyong Ulysses|Ulysses]] (''retired'')
* {{tcname unused|Umberto}}
* Undang (''retired'')
* Unding (''retired'')
* {{tcname unused|Upang}}
* {{tcname unused|Urbano}}
* Usman (''retired'')
* Upeng (''retired'')
* Urduja (''retired'')
* Ursula (''retired'')
* Uwan (''retired'')
==[[V]]==
* {{tcname unused|Venus}}
* [[Bagyong Verbena|Verbena]]
* [[Bagyong Vicky (paglilinaw)|Vicky]]
* [[Bagyong Vinta (paglilinaw)|Vinta]] (''retired'')
* Violeta (''retired'')
* [[Bagyong Viring|Viring]]
==[[W]]==
* {{grey|Walding}}
* {{tcname unused|Waldo}}
* Warling (''retired'')
* {{tcname unused|Warren}}
* Weling (''retired'')
* {{grey|Welpring}}
* [[Bagyong Weng|Weng]]
* [[Bagyong Wilma|Wilma]]
* Winnie (''retired'')
* {{grey|Wisik}}
=={{tcname unused|''X''}}==
==[[Y]]==
* {{tcname unused|Yasmin}}
* {{grey|Yaning}}
* Yayang
* {{grey|Yerling}}
* {{grey|Yeyeng}}
* Yoning (''retired'')
* Yoling (''retired'')
* Yolanda (''retired'')
* [[Bagyong Yoyong|Yoyong]]
* [[Bagyong Yoyoy|Yoyoy]]
==[[Z]]==
* {{tcname unused|Zeny}}
* Zigzag
* [[Bagyong Zoraida|Zoriada]]
* Zosimo
* {{grey|Zuma}}
{{div col end}}
== Mga Super Bagyo (2010s at 2020s) ==
{{unbulleted list
| {{Color box|blueviolet|border=darkgray}} Kategorya 5
| {{Color box|crimson|border=darkgray}} Kategorya 4
}}
===Kategoryang umabot sa (5, 4)===
{|class="wikitable" style=font:size:100%
|'''Rango'''
|'''Bagyo'''
|'''Petsa'''
|'''Lakas ng hangin (''10 minuto'')'''
|'''Presyon'''
|'''Signal'''
|'''Nasawi'''
|-
| style="background-color:blueviolet"| 1 || '''[[Super Bagyong Rolly|Rolly (Goni)]]''' || Oktubre 26 - Nobyembre 6, 2020 || 220 km/h (140 mph) || 905 hPa (23.72 inHg) || Signals 1-5 || 32
|-
| style="background-color:blueviolet"| 2 || ''[[Super Bagyong Yolanda|Yolanda (Haiyan)]]'' || Nobyembre 6 - 9, 2013 || 230 km/h (145 mph) || 895 hPa (26.43 inHG) || Signals 1-4 || 6, 300
|-
| style="background-color:blueviolet"| 3 || [[Bagyong Ferdie (2016)|Ferdie (Meranti)]] || Setyembre 4 - Setyembre 17, 2016 || 220 km/h (140 mph) || 895 hPa (26 inHg) || Signals 1-3 || 47
|-
| style="background-color:blueviolet"| 4 || [[Bagyong Bising (2021)|Bising (Surigae)]] || Abril 12 - Abril 25, 2021 || 220 km/h (140 mph) || 895 hPa (26.03inHg) || Signals 1-3 || 10
|-
| style="background-color:blueviolet"| 5 || [[Super Bagyong Warling|Warling (Tip)]] || Oktubre 4 – Oktubre 24, 1979 || 260 km/h (185 mph) || 875 hPa (23.72 inHg) || N/A || 99
|-
| style="background-color:blueviolet"| 6 || [[Bagyong Juan|Juan (Megi)]] || Oktubre 15 - 20, 2010 || 230 km/h (145 mph) || 885 hPa (26.13 inHG) || Signals 1-4 || 33
|-
| style="background-color:blueviolet"| 7 || [[Super Bagyong Rosing|Rosing (Angela)]] || Oktubre 25 - Nobyembre 7, 1995 || 215 km/h (130 mph) || 910 hPa (inHG) || Signals 1-4 || 936
|-
| style="background-color:blueviolet"| 8 || [[Bagyong Lawin|Lawin (Haima)]] || Oktubre 16 - 21, 2016 || 215 km/h (130mph) || 900 hPa (26.58 inHG) || Signals 1-5 || 20
|-
| style="background-color:blueviolet"| 9 || [[Bagyong Ruby|Ruby (Hagupit)]] || Disyembre 7-14, 2014 || 215 km/h (130 mph) || 905 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 22
|-
| style="background-color:blueviolet"| 10 || [[Bagyong Rosita|Rosita (Yutu)]] || Oktubre 21-Nobyembre 2, 2018 || 215 km/h (130 mph) || 900 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 29
|-
| style="background-color:blueviolet"| 11 || [[Super Bagyong Ompong|Ompong (Mangkut)]] || Setyembre 7-17, 2018 || 205 km/h (125 mph) || 905 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 134
|-
| style="background-color:blueviolet"| 12 || [[Super Bagyong Pepito|Pepito (Man-yi)]] || Nobyembre 9-kasalukuyan || 195 km/h (260 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-5 || 1+
|-
| style="background-color:blueviolet"| 13 || [[Super Bagyong Odette|Odette (Rai)]] || Disyembre 16-20, 2021 || 195 km/h (260 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 408
|-
| style="background-color:blueviolet"| 14 || [[Bagyong Nina (2016)|Nina (Nock-ten)]] || Disyembre 22-28, 2016 || 195 km/h (120 mph) || 915 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 8
|-
| style="background-color:purple"| 15 || [[Bagyong Pablo|Pablo (Bopha)]] || Disyembre 4 - 9, 2012 || 185 km/h (115 mph) || 930 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 1, 069
|-
| style="background-color:purple"| 16 || [[Super Bagyong Ruping|Ruping (Mike)]] || Nobyembre 8 - 18, 1990 || 185 km/h (115 mph) || 915 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 1, 069
|-
| style="background-color:purple"| 17 || [[Bagyong Mina|Mina (Nanmadol)]] || Agosto 21-31, 2011 || 185 km/h (115 mph) || 925 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 38
|-
| style="background-color:crimson"| 18 || [[Bagyong Reming|Reming (Durian)]] || Nobyembre 25 - Disyembre 6, 2006 || 195 km/h (120 mph) || 915 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 1, 500
|-
| style="background-color:crimson"| 19 || [[Bagyong Labuyo|Labuyo (Utor)]] || Agosto 8 - 18, 2013 || 195 km/h (120 mph) || 925 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 97
|-
| style="background-color:crimson"| 20 || [[Bagyong Pepeng|Pepeng (Parma)]] || Setyembre 27 - Oktubre 14, 2009 || 195 km/h (120 mph) || 920 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 465
|-
| style="background-color:crimson"| 21 || Queenie (Chebi) || Nobyembre 8 - 14, 2006 || 195 km/h (120 mph) || 920 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 1
|-
| style="background-color:crimson"| 22 || [[Bagyong Lando|Lando (Koppu)]] || Oktubre 11 - 24, 2015 || 185 km/h (115 mph) || 920 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 2
|-
| style="background-color:crimson"| 23 || [[Bagyong Nona|Nona (Melor)]] || Disyembre 9 - 17, 2015 || 175 km/h (110 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 42
|-
| style="background-color:crimson"| 24 || [[Bagyong Karen|Karen (Sarika)]] || Oktubre 13 - 19, 2016 || 175 km/h (110 mph) || 936 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 36
|-
| style="background-color:crimson"| 25 || [[Bagyong Quiel (2011)|Quiel (Nalgae)]] || Setyembre 26 - Oktubre 11, 2011 || 175 km/h (110 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 18
|-
| style="background-color:crimson"| 26 || [[Bagyong Yoyong (2004)|Yoyong (Nanmadol)]] || Nobyembre 28 - Disyembre 4, 2004 || 165 km/h (105 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 77
|-
| style="background-color:violet"| 27 || [[Bagyong Glenda|Glenda (Rammasun)]] || Hulyo 9-20, 2014 || 165 km/h (105 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 225
|-
| style="background-color:crimson"| 28 || [[Bagyong Tisoy|Tisoy (Kammuri)]] || Nobyembre 23 - Disyembre 6, 2019 || 165 km/h (105 mph) || 955 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 17
|-
| style="background-color:crimson"| 29 || [[Bagyong Milenyo|Milenyo (Xangsane)]] || Setyembre 25 - Oktubre 2, 2006 || 155 km/h (100 mph) || 940 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 312
|-
| style="background-color:crimson"| 30 || [[Bagyong Pedring|Pedring (Nesat)]] || Setyembre 23 - 30, 2011 || 150 km/h (90 mph) || 950 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 98
|-
| style="background-color:crimson"| 31 || [[Bagyong Unding|Unding (Muifa)]] || Nobyembre 14 - 26, 2004 || 150 km/h (90 mph) || 215 km/h (130 mph) || Signals 1-3 || 180
|}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Pilipinas]]
[[Kategorya:Panahon]]
{{usbong|Panahon|Kalikasan}}
1cj9j993nm9v63fuump24ej4hkeptyy
2204490
2204488
2026-04-23T15:48:13Z
Ivan P. Clarin
84769
2204490
wikitext
text/x-wiki
{{For|kasalukuyang bagyo|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026}}
{{Infobox hurricane
| Name = Super Bagyong Rolly (Goni)
| Basin = WPac
| Formed = Oktubre 26, 2020
| Dissipated = Nobyembre 6, 2020
| image = Goni 2020-10-31 1745Z.jpg
| caption = Ang Bagyong Rolly na nananalasa sa [[Bicol]] noong ika-31 ng Oktubre
| track =
| 10-min winds = 145
| 1-min winds = 172.5
| Pressure = 884
| Fatalities = 32 nasawi
| Damages = 492 milyon
}}
Ang '''talaan ng mga bagyo sa Pilipinas''' ay naka hanay na alpabeto sa '''Bagyo sa Pilipinas''' ito ay sumusunod sa bawat patlang ng [[Philippine Area of Responsibility]] o (PAR) taong 1997 na likhain ang "Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko".<ref>http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/learning-tools/philippine-tropical-cyclone-names</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/tropical-cyclone/tropical-cyclone-summary |access-date=2020-08-15 |archive-date=2020-08-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929211617/http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/tropical-cyclone/tropical-cyclone-summary |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.moneymax.ph/lifestyle/articles/philippine-typhoon-names</ref>
== Mga bagyong nag-landfall sa Pilipinas ==
{{See|Talaan ng mga rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas}}
{|class="collapsible collapsed wikitable toccolours" width=60%
|-
!style="background: white" colspan=4 align="center" |Talaan ng mga tinangal na pangalan bagyo sa Pilipinas
|-
! style="background-color:gold"| '''Local na pangalan (Luzon)'''
! style="background-color:gold"| '''Taon'''
! style="background-color:gold"| '''Rehiyon'''
|-
| [[Bagyong Cosme|Cosme]] || 2008 || Rehiyon ng Ilocos
|-
| Crising || 2025 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Emong (2009)|Emong]] || 2009 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Emong|Emong]] || 2025 || Ilokos
|-
| [[Bagyong Glenda|Glenda]] || 2014 || Bicol, Calabarzon, Kalakhang Maynila
|-
| [[Bagyong Gorio (2017)|Gorio]] || 2017 || Luzon
|-
|Iliang || 1998 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Jenny (2019)|Jenny]] || 2019 || Luzon
|-
| [[Bagyong Jolina (2017)|Jolina]] || 2017 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Juan (2010)|Juan]] || 2010 || Hilagang Luzon
|-
| [[Bagyong Julian|Julian]] || 2024 || Batanes
|-
| [[Bagyong Karding (2022)|Karding]] || 2022 || Gitnang Luzon/Quezon
|-
| [[Bagyong Karen|Karen]] || 2016 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Kristine|Kristine]] || 2024 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Labuyo|Labuyo]] || 2013 || Gitna/Hilaga Luzon
|-
| [[Bagyong Lando|Lando]] || 2015 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Lawin|Lawin]] || 2016 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Leon|Leon]] || 2024 || Batanes
|-
| [[Bagyong Loleng|Loleng]] || 1998 || Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Maring (2017)|Maring]] || 2017 || Calabarzon
|-
| ''Maring'' || 2021 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Milenyo|Milenyo]] || 2006 || Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Mina|Mina]] || 2011 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Super Bagyong Nando|Nando]] || 2025 || Batanes
|-
| [[Bagyong Nona|Nona]] || 2015 || Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Nika|Nika]] || 2024 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Nina (2016)|Nina]] || 2016 || Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Odette (2017)|Odette]] || 2017 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Super Bagyong Ompong|Ompong]] || 2018 || Hilagang Luzon
|-
| [[Bagyong Ofel|Ofel]] || 2024 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Ondoy]] || 2009 || Gitnang Luzon, Kalakhang Maynila
|-
| [[Bagyong Paeng (2022)|Paeng]] || 2022 || Bicol, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Paolo|Paolo]] || 2025 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Pedring|Pedring]] || 2011 || Kalakhang Maynila
|-
| [[Bagyong Pepeng|Pepeng]] || 2009 || Hilagang Luzon
|-
| [[Bagyong Pepito (2020)|Pepito]] || 2020 || Gitnang Luzon
|-
| [[Super Bagyong Pepito|Pepito]] || 2024 || Lambak ng Cagayan
|-
| Queenie || 2006 || Aurora, Isabela
|-
| [[Bagyong Quinta|Quinta]] || 2020 || Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Ramon (2019)|Ramon]] || 2019 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Super Bagyong Rolly|Rolly]] || 2020 || Rehiyon ng Bicol, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Romina (2024)|Romina]] || 2024 || Palawan
|-
| [[Super Bagyong Rosing|Rosing]] || 1995 || Timog Luzon, Camarines Norte
|-
| [[Bagyong Rosita|Rosita]] || 2018 || Hilagang Luzon
|-
| [[Bagyong Ruby|Ruby]] || 2014 || Silangang Bisayas, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Santi|Santi]] || 2013 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Tino (2017)|Tino]] || 2017 || Palawan
|-
| [[Bagyong Tisoy|Tisoy]] || 2019 || rowspan="3"| Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Ulysses|Ulysses]] || 2020
|-
| [[Bagyong Unding|Unding]] || 2004
|-
| [[Bagyong Vinta (2013)|Vinta]] || 2013 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Violeta|Violeta]] || 2004 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Viring (2003)|Viring]] || 2003 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Winnie|Winnie]] || rowspan="2"| 2004 || Bicol, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Yoyong (2004)|Yoyong]] || Gitnang Luzon
|-
! style="background-color:silver"| '''Local na pangalan (Bisayas)'''
! style="background-color:silvar"| '''Taon'''
! style="background-color:silver"| '''Rehiyon'''
|-
| [[Bagyong Agaton|Agaton]] || 2022 || Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Ambo (2020)|Ambo]] || 2020 || Silangang Bisayas, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Auring (2009)|Auring]] || 2009 || N/A
|-
| [[Bagyong Frank|Frank]] || 2008 || Kabisayaan
|-
| [[Bagyong Jolina (2021)|Jolina]] || rowspan="3"| 2021 || [[Kabisayaan]], [[Timog Luzon]]
|-
| [[Bagyong Lannie (2021)|Lannie]] || Kabisayaan, Palawan
|-
| [[Super Bagyong Odette|Odette]] || Caraga, Kabisayaan
|-
| [[Bagyong Ofel (2020)|Ofel]] || 2020 || Timog Luzon, Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Opong|Opong]] || 2025 || Silangang Kabisayaan
|-
| [[Bagyong Ruping|Ruping]] || 1990 || Caraga, Kanlurang Bisayas
|-
| Salome || 2017 || rowspan="2"| Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Seniang (2014)|Seniang]] || 2014
|-
| Undang || 1984 || rowspan="2"| Kabisayaan
|-
| Unsang || 1988
|-
| [[Bagyong Urduja|Urduja]] || 2017 || rowspan="2"| Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Uring|Uring]] || 1991
|-
| [[Bagyong Ursula|Ursula]] || 2019 || Kabisayaan, Mimaropa
|-
| [[Bagyong Usman|Usman]] || 2018 || Mindanao
|-
| [[Bagyong Weng (2003)|Weng]] || 2003 || rowspan="2"| Kabisayaan
|-
| [[Bagyong Yolanda|Yolanda]] || 2013
|-
! style="background-color:lightyellow"| '''Local na pangalan (Mindanao)'''
! style="background-color:lightyellow"| '''Taon'''
! style="background-color:lightyellow"| '''Rehiyon'''
|-
| [[Bagyong Auring (2021)|Auring]] || rowspan="2"| 2021 || rowspan="4"| Davao Region, Caraga, N Mindanao
|-
| [[Bagyong Crising (2021)|Crising]]
|-
| [[Bagyong Pablo|Pablo]] || 2012
|-
| [[Bagyong Sendong|Sendong]] || 2011
|-
| Seniang || 2006 || Silangang Bisayas
|-
| Querubin || 2024 || Davao Region, Caraga, N Mindanao
|-
| [[Bagyong Vinta|Vinta]] || 2017 || rowspan="2"| Kabisayaan, Mindanao
|-
| [[Bagyong Vicky (2020)|Vicky]] || 2020
|-
! style="background-color:skyblue"| '''Local na pangalan (Dagat Pilipinas)'''
! style="background-color:skyblue"| '''Taon'''
! style="background-color:skyblue"| '''Rehiyon'''
|-
| Bising || rowspan="2"| 2021 || rowspan="18"| {{center|[[Karagatang Pasipiko]]}}
|-
|Dante
|-
| [[Bagyong Dindo (2020)|Dindo]] || 2020
|-
| Emong || rowspan="2"| 2021
|-
| [[Bagyong Fabian (2021)|Fabian]]
|-
| [[Bagyong Ferdie (2020)|Ferdie]] || 2020
|-
| Hanna || rowspan="2"| 2019
|-
| Isang
|-
| [[Bagyong Julian (2020)|Julian]] || 2020
|-
| [[Bagyong Kiko (2021)|Kiko]] || 2021
|-
| [[Bagyong Kristine (2020)|Kristine]] || rowspan="2"| 2020
|-
| [[Bagyong Leon (2020)|Leon]]
|-
| [[Bagyong Liwayway (2019)|Liwayway]] || 2019
|-
| [[Bagyong Nika (2020)|Nika]] || 2020
|-
| [[Bagyong Quiel (2019)|Quiel]] || 2019
|-
| [[Bagyong Rolly (2004)|Rolly]] || 2004
|-
| [[Bagyong Sarah (2019)|Sarah]] || 2019
|-
| [[Bagyong Yoyoy (2003)|Yoyoy]] || 2003
|}
==Listahan ng mga mga bagyo sa bawat letra==
{{See|Bagyo sa Pilipinas}}
{{Warning|'''[[Bagyo]]'''}}
{{div col start}}
==[[A]]==
* Ada
* [[Bagyong Agaton|Agaton]]
* [[Bagyong Aghon|Aghon]]
* Akang (''retired'')
* [[Bagyong Amang|Amang]]
* [[Bagyong Ambo|Ambo]]
* Asiang (''retired'')
* Atring (''retired'')
* [[Bagyong Auring|Auring]]
==[[B]]==
* Bebeng (''retired'')
* [[Bagyong Betty|Betty]]
* Bining (''retired'')
* Biring (''retired'')
* [[Bagyong Bising|Bising]]
* [[Bagyong Butchoy|Butchoy]]
==[[C]]==
* [[Bagyong Caloy|Caloy]]
* [[Bagyong Carina (paglilinaw)|Carina]]
* [[Bagyong Chedeng|Chedeng]]
* {{tcname unused|Chico}}
* [[Bagyong Crising (paglilinaw)|Crising]] (''retired'')
==[[D]]==
* Dading (''retired'')
* Daling (''retired'')
* [[Bagyong Dante|Dante]]
* Deling (''retired'')
* Didang (''retired'')
* Diding (''retired'')
* [[Bagyong Dindo|Dindo]]
* Ditang (''retired'')
* [[Bagyong Dodong|Dodong]]
* [[Bagyong Domeng|Domeng]]
==[[E]]==
* {{tcname unused|Edring}}
* [[Bagyong Egay|Egay]] (''retired'')
* Elang (''retired'')
* {{tcname unused|Elias}}
* Emang (''retired'')
* {{tcname unused|Emil}}
* [[Bagyong Emong (paglilinaw)|Emong]] (''retired'')
* Enteng (''retired'')
* Etang (''retired'')
* Eteng (''retired'')
==[[F]]==
* [[Bagyong Fabian|Fabian]]
* [[Bagyong Falcon|Falcon]]
* [[Bagyong Ferdie|Ferdie]]
* Feria (''retired'')
* [[Bagyong Florita|Florita]] (''retired'')
* {{tcname unused|Francisco}}
* Frank (''retired'')
==[[G]]==
* Gading (''retired'')
* {{tcname unused|Gavino}}
* [[Bagyong Gardo (paglilinaw)|Gardo]]
* [[Bagyong Gener (paglilinaw)|Gener]]
* Gening (''retired'')
* [[Bagyong Glenda (paglilinaw)|Glenda]] (''retired'')
* Gloring (''retired'')
* Goring (''retired'')
* [[Bagyong Gorio|Gorio]]
==[[H]]==
* [[Bagyong Hanna|Hanna]]
* [[Bagyong Helen (paglilinaw)|Helen]]
* Heling (''retired'')
* Helming (''retired'')
* [[Bagyong Henry|Henry]]
* [[Bagyong Huaning|Huaning]]
==[[I]]==
* Ibiang (''retired'')
* [[Bagyong Igme (paglilinaw)|Igme]]
* Iliang (''retired'')
* [[Bagyong Inday (paglilinaw)|Inday]]
* [[Bagyong Ineng|Ineng]]
* [[Bagyong Isang|Isang]]
* Ising (''retired'')
==[[J]]==
* [[Bagyong Jacinto|Jacinto]]
* [[Bagyong Jenny|Jenny]]
* [[Bagyong Jolina|Jolina]] (''retired'')
* Jose (''retired'')
* {{tcname unused|Josefa}}
* Josie
* Juaning (''retired'')
* Julian (''retired'')
==[[K]]==
* [[Bagyong Kabayan (paglilinaw)|Kabayan]]
* Karen (''retired'')
* Karding (''retired'')
* Karing (''retired'')
* Katring (''retired'')
* {{tcname unused|Kidul}}
* [[Bagyong Kiko|Kiko]]
* {{tcname unused|Kiyapo}}
* Klaring (''retired'')
* Konsing (''retired'')
* Kristine (''retired'')
* Kuring (''retired'')
==[[L]]==
* Labuyo (''retired'')
* Lando (''retired'')
* [[Bagyong Lannie|Lannie]]
* {{tcname unused|Lekep}}
* Liwayway
* Loleng (''retired'')
* Luding (''retired'')
* [[Bagyong Luis|Luis]]
* Luming (''retired'')
* Lusing (''retired'')
==[[M]]==
* {{tcname unused|Magyawan}}
* Mameng (''retired'')
* [[Bagyong Marce|Marce]]
* Marilyn
* Maymay
* Maring (''retired'')
* Mario (''retired'')
* Miding (''retired'')
* Milenyo (''retired'')
* Miling (''retired'')
* Mina (''retired'')
* Mirasol (''retired'')
==[[N]]==
* [[Bagyong Nando|Nando]] (''retired'')
* {{tcname unused|Nanolay}}
* Nanang (''retired'')
* Narsing (''retired'')
* Neneng
* Nika (''retired'')
* {{tcname unused|Nilad}}
* Nimfa
* Nina (''retired'')
* Ningning (''retired'')
* Nona (''retired'')
* Nonoy (''retired'')
* Norming (''retired'')
==[[O]]==
* Obet
* Odette (''retired'')
* Ofel (''retired'')
* Ondoy (''retired'')
* {{tcname unused|Omar}}
* {{tcname unused|Onos}}
* Onyang (''retired'')
* [[Bagyong Onyok|Onyok]]
* Osang (''retired'')
* Openg (''retired'')
* Oyang (''retired'')
==[[P]]==
* Pablo (''retired'')
* Paeng (''retired'')
* {{grey|Paloma}}
* [[Bagyong Paolo|Paolo]]
* Paring (''retired'')
* Pasing (''retired'')
* [[Bagyong Perla (paglilinaw)|Perla]]
* Pening (''retired'')
* Pepang (''retired'')
* Pepeng (''retired'')
* {{tcname unused|Pilandok}}
* {{tcname unused|Puwok}}
==[[Q]]==
* {{grey|Quadro}}
* [[Bagyong Quedan|Quedan]]
* [[Bagyong Queenie|Queenie]]
* Querubin
* Quiel
* Quinta (''retired'')
==[[R]]==
* [[Bagyong Ramil|Ramil]]
* [[Bagyong Ramon|Ramon]]
* {{grey|Rapido}}
* Reming (''retired'')
* Ritang (''retired'')
* {{grey|Roleta}}
* [[Bagyong Rolly|Rolly]] (''retired'')
* Romina
* [[Bagyong Rosal|Rosal]]
* Rosing (''retired'')
* {{grey|Roskas}}
* Rubing (''retired'')
* Ruby (''retired'')
* Ruping (''retired'')
==[[S]]==
* Saling (''retired'')
* [[Bagyong Salome|Salome]]
* [[Bagyong Samuel|Samuel]]
* Santi (''retired'')
* [[Bagyong Sarah (paglilinaw)|Sarah]]
* Sendang (''retired'')
* Sendong (''retired'')
* Sening (''retired'')
* Seniang (''retired'')
* {{grey|Sibasib}}
* Sikat (''retired'')
* [[Bagyong Siony|Siony]]
* Susang (''retired'')
==[[T]]==
* {{grey|Tagbanwa}}
* {{tcname unused|Tala}}
* {{grey|Talahib}}
* {{tcname unused|Tamaraw}}
* Tasing (''retired'')
* Tering (''retired'')
* [[Bagyong Tino|Tino]] (''retired'')
* Tisoy (''retired'')
* Trining (''retired'')
* [[Bagyong Tomas|Tomas]]
* [[Bagyong Tonyo (paglilinaw)|Tonyo]]
* Toyang (''retired'')
==[[U]]==
* {{grey|Ubbeng}}
* {{tcname unused|Ugong}}
* [[Bagyong Ulysses|Ulysses]] (''retired'')
* {{tcname unused|Umberto}}
* Undang (''retired'')
* Unding (''retired'')
* {{tcname unused|Upang}}
* {{tcname unused|Urbano}}
* Usman (''retired'')
* Upeng (''retired'')
* Urduja (''retired'')
* Ursula (''retired'')
* Uwan (''retired'')
==[[V]]==
* {{tcname unused|Venus}}
* [[Bagyong Verbena|Verbena]]
* [[Bagyong Vicky (paglilinaw)|Vicky]]
* [[Bagyong Vinta (paglilinaw)|Vinta]] (''retired'')
* Violeta (''retired'')
* [[Bagyong Viring|Viring]]
==[[W]]==
* {{grey|Walding}}
* {{tcname unused|Waldo}}
* Warling (''retired'')
* {{tcname unused|Warren}}
* Weling (''retired'')
* {{grey|Welpring}}
* [[Bagyong Weng|Weng]]
* [[Bagyong Wilma|Wilma]]
* Winnie (''retired'')
* {{grey|Wisik}}
=={{tcname unused|''X''}}==
==[[Y]]==
* {{tcname unused|Yasmin}}
* {{grey|Yaning}}
* Yayang
* {{grey|Yerling}}
* {{grey|Yeyeng}}
* Yoning (''retired'')
* Yoling (''retired'')
* Yolanda (''retired'')
* [[Bagyong Yoyong|Yoyong]]
* [[Bagyong Yoyoy|Yoyoy]]
==[[Z]]==
* {{tcname unused|Zeny}}
* Zigzag
* [[Bagyong Zoraida|Zoriada]]
* Zosimo
* {{grey|Zuma}}
{{div col end}}
== Mga Super Bagyo (2010s at 2020s) ==
{{unbulleted list
| {{Color box|blueviolet|border=darkgray}} Kategorya 5
| {{Color box|crimson|border=darkgray}} Kategorya 4
}}
===Kategoryang umabot sa (5, 4)===
{|class="wikitable" style=font:size:100%
|'''Rango'''
|'''Bagyo'''
|'''Petsa'''
|'''Lakas ng hangin (''10 minuto'')'''
|'''Presyon'''
|'''Signal'''
|'''Nasawi'''
|-
| style="background-color:blueviolet"| 1 || '''[[Super Bagyong Rolly|Rolly (Goni)]]''' || Oktubre 26 - Nobyembre 6, 2020 || 220 km/h (140 mph) || 905 hPa (23.72 inHg) || Signals 1-5 || 32
|-
| style="background-color:blueviolet"| 2 || ''[[Super Bagyong Yolanda|Yolanda (Haiyan)]]'' || Nobyembre 6 - 9, 2013 || 230 km/h (145 mph) || 895 hPa (26.43 inHG) || Signals 1-4 || 6, 300
|-
| style="background-color:blueviolet"| 3 || [[Bagyong Ferdie (2016)|Ferdie (Meranti)]] || Setyembre 4 - Setyembre 17, 2016 || 220 km/h (140 mph) || 895 hPa (26 inHg) || Signals 1-3 || 47
|-
| style="background-color:blueviolet"| 4 || [[Bagyong Bising (2021)|Bising (Surigae)]] || Abril 12 - Abril 25, 2021 || 220 km/h (140 mph) || 895 hPa (26.03inHg) || Signals 1-3 || 10
|-
| style="background-color:blueviolet"| 5 || [[Super Bagyong Warling|Warling (Tip)]] || Oktubre 4 – Oktubre 24, 1979 || 260 km/h (185 mph) || 875 hPa (23.72 inHg) || N/A || 99
|-
| style="background-color:blueviolet"| 6 || [[Bagyong Juan|Juan (Megi)]] || Oktubre 15 - 20, 2010 || 230 km/h (145 mph) || 885 hPa (26.13 inHG) || Signals 1-4 || 33
|-
| style="background-color:blueviolet"| 7 || [[Super Bagyong Rosing|Rosing (Angela)]] || Oktubre 25 - Nobyembre 7, 1995 || 215 km/h (130 mph) || 910 hPa (inHG) || Signals 1-4 || 936
|-
| style="background-color:blueviolet"| 8 || [[Bagyong Lawin|Lawin (Haima)]] || Oktubre 16 - 21, 2016 || 215 km/h (130mph) || 900 hPa (26.58 inHG) || Signals 1-5 || 20
|-
| style="background-color:blueviolet"| 9 || [[Bagyong Ruby|Ruby (Hagupit)]] || Disyembre 7-14, 2014 || 215 km/h (130 mph) || 905 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 22
|-
| style="background-color:blueviolet"| 10 || [[Bagyong Rosita|Rosita (Yutu)]] || Oktubre 21-Nobyembre 2, 2018 || 215 km/h (130 mph) || 900 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 29
|-
| style="background-color:blueviolet"| 11 || [[Super Bagyong Ompong|Ompong (Mangkut)]] || Setyembre 7-17, 2018 || 205 km/h (125 mph) || 905 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 134
|-
| style="background-color:blueviolet"| 12 || [[Super Bagyong Pepito|Pepito (Man-yi)]] || Nobyembre 9-kasalukuyan || 195 km/h (260 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-5 || 1+
|-
| style="background-color:blueviolet"| 13 || [[Super Bagyong Odette|Odette (Rai)]] || Disyembre 16-20, 2021 || 195 km/h (260 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 408
|-
| style="background-color:blueviolet"| 14 || [[Bagyong Nina (2016)|Nina (Nock-ten)]] || Disyembre 22-28, 2016 || 195 km/h (120 mph) || 915 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 8
|-
| style="background-color:purple"| 15 || [[Bagyong Pablo|Pablo (Bopha)]] || Disyembre 4 - 9, 2012 || 185 km/h (115 mph) || 930 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 1, 069
|-
| style="background-color:purple"| 16 || [[Super Bagyong Ruping|Ruping (Mike)]] || Nobyembre 8 - 18, 1990 || 185 km/h (115 mph) || 915 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 1, 069
|-
| style="background-color:purple"| 17 || [[Bagyong Mina|Mina (Nanmadol)]] || Agosto 21-31, 2011 || 185 km/h (115 mph) || 925 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 38
|-
| style="background-color:crimson"| 18 || [[Bagyong Reming|Reming (Durian)]] || Nobyembre 25 - Disyembre 6, 2006 || 195 km/h (120 mph) || 915 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 1, 500
|-
| style="background-color:crimson"| 19 || [[Bagyong Labuyo|Labuyo (Utor)]] || Agosto 8 - 18, 2013 || 195 km/h (120 mph) || 925 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 97
|-
| style="background-color:crimson"| 20 || [[Bagyong Pepeng|Pepeng (Parma)]] || Setyembre 27 - Oktubre 14, 2009 || 195 km/h (120 mph) || 920 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 465
|-
| style="background-color:crimson"| 21 || Queenie (Chebi) || Nobyembre 8 - 14, 2006 || 195 km/h (120 mph) || 920 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 1
|-
| style="background-color:crimson"| 22 || [[Bagyong Lando|Lando (Koppu)]] || Oktubre 11 - 24, 2015 || 185 km/h (115 mph) || 920 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 2
|-
| style="background-color:crimson"| 23 || [[Bagyong Nona|Nona (Melor)]] || Disyembre 9 - 17, 2015 || 175 km/h (110 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 42
|-
| style="background-color:crimson"| 24 || [[Bagyong Karen|Karen (Sarika)]] || Oktubre 13 - 19, 2016 || 175 km/h (110 mph) || 936 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 36
|-
| style="background-color:crimson"| 25 || [[Bagyong Quiel (2011)|Quiel (Nalgae)]] || Setyembre 26 - Oktubre 11, 2011 || 175 km/h (110 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 18
|-
| style="background-color:crimson"| 26 || [[Bagyong Yoyong (2004)|Yoyong (Nanmadol)]] || Nobyembre 28 - Disyembre 4, 2004 || 165 km/h (105 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 77
|-
| style="background-color:violet"| 27 || [[Bagyong Glenda|Glenda (Rammasun)]] || Hulyo 9-20, 2014 || 165 km/h (105 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 225
|-
| style="background-color:crimson"| 28 || [[Bagyong Tisoy|Tisoy (Kammuri)]] || Nobyembre 23 - Disyembre 6, 2019 || 165 km/h (105 mph) || 955 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 17
|-
| style="background-color:crimson"| 29 || [[Bagyong Milenyo|Milenyo (Xangsane)]] || Setyembre 25 - Oktubre 2, 2006 || 155 km/h (100 mph) || 940 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 312
|-
| style="background-color:crimson"| 30 || [[Bagyong Pedring|Pedring (Nesat)]] || Setyembre 23 - 30, 2011 || 150 km/h (90 mph) || 950 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 98
|-
| style="background-color:crimson"| 31 || [[Bagyong Unding|Unding (Muifa)]] || Nobyembre 14 - 26, 2004 || 150 km/h (90 mph) || 215 km/h (130 mph) || Signals 1-3 || 180
|}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Pilipinas]]
[[Kategorya:Panahon]]
{{usbong|Panahon|Kalikasan}}
0sk6kzj1rxpifrnhyekzd8in9q763u8
Talaan ng mga comune ng Lalawigan ng Cagliari
0
302212
2204523
2198573
2026-04-23T18:50:18Z
ListeriaBot
79921
Wikidata list updated [V2]
2204523
wikitext
text/x-wiki
Ang sumusunod ay talaan ng mga [[comune]] ng Lalawigan ng [[Lalawigan ng Cagliari|Cagliari]], [[Sardegna]], sa [[Italya]].
{{Wikidata list|sparql=
SELECT ?item
WHERE
{
?item wdt:P31 wd:Q747074 .
?item wdt:P131 wd:Q16149 .
}
|columns=P635:ISTAT,label:Comune,P2046:Lawak,P1082:Populasyon
|section=
|min_section=
|sort=P635
|links=text
|thumb=
|autolist=
|references=all
|summary=itemnumber
}}
{| class='wikitable sortable'
! ISTAT
! Comune
! Lawak
! Populasyon
|-
| 111003<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Ballao]]
| 46.63
| 719<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111006<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Buggerru]]
| 48.33
| 1045<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111007
| [[Burcei]]
| 94.85
| 2625<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111008<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Calasetta]]
| 31.06
| 2775<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111011<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Castiadas]]
| 103.89
| 1699<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111013<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Decimoputzu]]
| 44.77
| 4171<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111014<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Dolianova]]
| 84.31
| 9451<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111015<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Domus de Maria]]
| 97.14
| 1638<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111016<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Domusnovas]]
| 80.59
| 5865<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111021<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Fluminimaggiore]]
| 108.18
| 2639<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111026<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Gesico]]
| 25.62
| 739<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111030<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Gonnesa]]
| 48.06
| 4617<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111032<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Guamaggiore]]
| 16.8
| 904<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111033<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Guasila]]
| 43.51
| 2480<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111042<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Muravera]]
| 93.51
| 5167<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111043<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Musei]]
| 20.27
| 1507<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111044<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Narcao]]
| 85.88
| 3039<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111047<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Nuraminis]]
| 45.18
| 2305<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111049<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Nuxis]]
| 61.59
| 1436<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111051<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Ortacesus]]
| 23.63
| 873<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111054<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Perdaxius]]
| 29.5
| 1306<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111055
| [[Pimentel, Cerdeña|Pimentel]]
| 14.97
| 1114<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111056<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Piscinas]]
| 16.89
| 793<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111057<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Portoscuso]]
| 38.09
| 4835<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111060<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Samatzai]]
| 31.16
| 1530<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111061<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[San Basilio, Cerdeña]]
| 44.63
| 1124<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111063<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[San Giovanni Suergiu]]
| 72.37
| 5630<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111064<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[San Nicolò Gerrei]]
| 63.52
| 720<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111065<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[San Sperate]]
| 26.24
| 8401<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111066<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[San Vito, Cerdeña]]
| 231.64
| 3426<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111069<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Sant'Andrea Frius]]
| 36.16
| 1690<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111070<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Sant'Anna Arresi]]
| 36.68
| 2612<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111071
| [[Sant'Antioco]]
| 87.9
| 10645<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111074<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Selegas]]
| 20.39
| 1282<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111075<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Senorbì]]
| 34.29
| 4777<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111076<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Serdiana]]
| 55.71
| 2660<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111084<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Siliqua, Cerdeña|Siliqua]]
| 189.85
| 3558<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111085
| [[Silius]]
| 38.36
| 1033<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111086<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Siurgus Donigala]]
| 76.39
| 1823<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111088<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Suelli]]
| 19.2
| 1064<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111090<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Tratalias]]
| 31
| 1020<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111093<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Ussana]]
| 32.82
| 4015<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111095<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Vallermosa]]
| 61.75
| 1804<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111102<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Villaperuccio]]
| 36.43
| 995<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111106<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Villasor]]
| 86.79
| 6587<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111107<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Villaspeciosa]]
| 27.19
| 2571<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 117002
| [[Barumini]]
| 26.4
| 1156<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 117010
| [[Lunamatrona]]
| 20.59
| 1618<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 117011
| [[Pabillonis]]
| 37.42
| 2473<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 117012
| [[Pauli Arbarei]]
| 15.14
| 567<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 117013
| [[Samassi]]
| 42.04
| 4789<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 117014
| [[San Gavino Monreale]]
| 87.4
| 8056<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 117015
| [[Sanluri]]
| 84.23
| 8119<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 117016
| [[Sardara]]
| 56.23
| 3801<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 117017
| [[Segariu]]
| 16.69
| 1111<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 117019
| [[Serrenti]]
| 42.78
| 4540<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 117020
| [[Setzu]]
| 7.77
| 131<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 117021
| [[Siddi, Cerdeña|Siddi]]
| 11.02
| 583<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 117022
| [[Tuili]]
| 24.59
| 929<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 117023
| [[Turri, Cerdeña|Turri]]
| 9.6
| 379<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 117024
| [[Ussaramanna]]
| 9.76
| 489<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 117026
| [[Villamar]]
| 38.53
| 2431<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 117027
| [[Villanovaforru]]
| 10.93
| 584<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 118021
| [[Goni, Cerdeña|Goni]]
| 18.6
| 447<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 119018
| [[Santadi]]
| 116.49
| 3163<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|}
----
∑ 65 items.
{{Wikidata list end}}
== Sanggunian ==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga lalawigan ng Italya|Cagliari]]
paje3k0v9aunt7750ufwftng6s3bsgy
Panahon ng bagyo sa Pilipinas
0
303340
2204471
2203850
2026-04-23T13:44:21Z
Ivan P. Clarin
84769
/* Dekada 2020 */
2204471
wikitext
text/x-wiki
Ang '''Panahon ng bagyo sa Pilipinas''' ay isang dekadang napapanahon sa loob ng [[Pilipinas]] at [[Philippine Area of Responsibility]], taong 2000 ay nagpulungan at nag paligsahan ang [[PAGASA]] sa bawat ipapangalan sa mga [[bagyo]]ng dadaan at papasok sa Pilipinas sa natatakdang panahon, ito ay binigyang daan upang malaman ang lawak ng pinsala, fatality at nawalang gross sa mga lugar na dinaanan ng bagyo, Ito ay nakahanay sa alpabetikong "A" hanggang "Z" maliban sa letrang "X" na hindi na binigyang pansin. Ang bawat bagyo ay binigyan rin ng bawat kategorya. At dinagdagan ng Auxiliary names at list.<ref>http://www.travel-philippines.com/general-info/weather.htm</ref><ref>hypotheticalhurricanes.fandom.com/wiki/2021_Hypothetical_Pacific_Typhoon_Season_(KenMC)</ref><ref>https://www.transcontinentaltimes.com/an-active-typhoon-season-expected-in-the-philippines.html</ref>
==Daantaon==
{{Warning|'''[[Bagyo]]'''}}
{{Main|Bagyo sa Pilipinas}}
'''{{Color box|lightyellow|border=darkgray}}''' '''Mga Rinetirong pangalan'''
<br>Milyon milyon ang mga nasisirang Imprastraktura, Mga pang kabuhayan ang mga nasira nang mga nagdaang bagyo taon-taon, tinatayang aabot sa bilyon bilyon ang napinsala. Kaya't gumawa nang listahan nang mga retiradong bagyo rito sa Pilipinas.<ref>http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/climate/tropical-cyclone-information</ref><ref>https://hypotheticalhurricanes.fandom.com/wiki/2020_Hypothetical_Pacific_Typhoon_Season_(KenMC)</ref>
{| class="wikitable"
|+ Tala ng mga pangalan ng bagyo sa Pilipinas
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightgrey;"| 2026<br>Pangkat–1
|-
! scope="row" rowspan=2 | Main
| Ada || [[Bagyong Basyang|Basyang]] || [[Bagyong Caloy|Caloy]] || [[Bagyong Domeng|Domeng]] || [[Bagyong Ester|Ester]]|| {{grey|Francisco}} || [[Bagyong Gardo (paglilinaw)|Gardo]] || [[Bagyong Henry|Henry]]|| [[Bagyong Inday (paglilinaw)|Inday]] || [[Bagyong Josie (paglilinaw)|Josie]] || {{grey|Kiyapo}} || [[Bagyong Luis|Luis]] || [[Bagyong Maymay|Maymay]]
|-
| [[Bagyong Neneng|Neneng]] || Obet || {{grey|Pilandok}} || [[Bagyong Queenie|Queenie]]|| [[Bagyong Rosal|Rosal]]|| [[Bagyong Samuel|Samuel]] || [[Bagyong Tomas|Tomas]] || {{grey|Umberto}} || {{grey|Venus}} || {{grey|Waldo}} || Yayang || {{grey|Zeny}} ||
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:skyblue;"| 2027<br>Pangkat–2
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
|| [[Bagyong Amang|Amang]] || [[Bagyong Betty|Betty]] || [[Bagyong Chedeng|Chedeng]] || [[Bagyong Dodong|Dodong]] || {{grey|Emil}} || [[Bagyong Falcon|Falcon]] || {{grey|Gavino}} || [[Bagyong Hanna|Hanna]] || [[Bagyong Ineng|Ineng]] || [[Bagyong Jenny|Jenny]] || [[Bagyong Kabayan (paglilinaw)|Kabayan]] || Liwayway || [[Bagyong Marilyn|Marilyn]]
|-
| Nimfa || [[Bagyong Onyok|Onyok]] || [[Bagyong Perla (paglilinaw)|Perla]] || [[Bagyong Quiel|Quiel]] || [[Bagyong Ramon|Ramon]] || [[Bagyong Sarah (paglilinaw)|Sarah]] || {{grey|Tamaraw}} || {{grey|Ugong}} || [[Bagyong Viring|Viring]] || [[Bagyong Weng|Weng]] || [[Bagyong Yoyoy|Yoyoy]] || Zigzag ||
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightgreen;"| 2028<br>Pangkat–3
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
| {{grey|Amuyao}} || [[Bagyong Butchoy|Butchoy]] || [[Bagyong Carina (paglilinaw)|Carina]] || [[Bagyong Dindo|Dindo]] || {{grey|Edring}} || [[Bagyong Ferdie|Ferdie]]|| [[Bagyong Gener (paglilinaw)|Gener]] || [[Bagyong Helen (paglilinaw)|Helen]] || [[Bagyong Igme (paglilinaw)|Igme]] || {{grey|Josefa}} || {{grey|Kidul}} || {{grey|Lekep}} || [[Bagyong Marce|Marce]]
|-
| {{grey|Nanolay}} || {{grey|Onos}} || {{grey|Puwok}} || Querubin || Romina || [[Bagyong Siony|Siony]] || [[Bagyong Tonyo (paglilinaw)|Tonyo]] || {{grey|Upang}} || [[Bagyong Vicky (paglilinaw)|Vicky]] || {{grey|Warren}} || [[Bagyong Yoyong|Yoyong]] || Zosimo
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightyellow;"| 2029<br>Pangkat–4
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
| [[Bagyong Auring|Auring]] || [[Bagyong Bising|Bising]] || {{grey|Chico}} || [[Bagyong Dante|Dante]] || {{grey|Elias}} || [[Bagyong Fabian|Fabian]] || [[Bagyong Gorio|Gorio]] || [[Bagyong Huaning|Huaning]] || [[Bagyong Isang|Isang]] ||[[Bagyong Jacinto|Jacinto]] || [[Bagyong Kiko|Kiko]] || [[Bagyong Lannie|Lannie]] || {{grey|Magyawan}}
|-
| {{grey|Nilad}} || {{grey|Omar}} || [[Bagyong Paolo|Paolo]] || [[Bagyong Quedan|Quedan]] || [[Bagyong Ramil|Ramil]] || [[Bagyong Salome|Salome]] || {{grey|Tala}} || {{grey|Urbano}} || [[Bagyong Verbena|Verbena]]
|| [[Bagyong Wilma|Wilma]] || {{grey|Yasmin}} || [[Bagyong Zoraida|Zoraida]]
|}
==Dekada 1990==
===1990===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1990 Philippine storm & typhoons<br>Akang–Uding
|-
| Akang || Bising || Klaring || Deling || Emang
|-
| Gading || Heling || Iliang || Loleng || Miding
|-
| Norming || Oyang || Pasing || Ritang || Susang
|-
| Tering || Uding || {{tcname unused|Weling}} || {{tcname unused|Yaning}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (1990)
|-
| || || || || {{tcname unused|Aning}}
|-
| {{tcname unused|Bidang}} || {{tcname unused|Katring}} || {{tcname unused|Delang}} || {{tcname unused|Esang}} || {{tcname unused|Garding}}
|}
{{clear}}
===1991===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1991 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Yayang
|-
| Auring || Bebeng || Karing || Diding || Etang
|-
| Gening || Helming || Ising || Luding || Mameng
|-
| Neneng || Oniang || Pepang || Rosing || Sendang
|-
| Trining || [[Bagyong Uring|Uring]] || Warling || Yayang ||
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (1991)
|-
| || || || || {{tcname unused|Ading}}
|-
| {{tcname unused|Barang}} || {{tcname unused|Krising}} || {{tcname unused|Dadang}} || {{tcname unused|Erling}} || {{tcname unused|Goying}}
|}
{{clear}}
===1992===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1992 Philippine storm & typhoons<br>Asiang–Seniang
|-
| Asiang || Biring || Konsing || Ditang || Edeng
|-
| Gloring || Huaning || Isang || Lusing || Maring
|-
| Ningning || Osang || Paring || Reming || Seniang
|-
| {{tcname unused|Toyang}} || {{tcname unused|Ulpiang}} || {{tcname unused|Welpring}} || {{tcname unused|Yerling}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (1992)
|-
| || || || || {{tcname unused|Apiang}}
|-
| {{tcname unused|Basiang}} || {{tcname unused|Kayang}} || {{tcname unused|Dorang}} || {{tcname unused|Enang}} || {{tcname unused|Grasing}}
|}
{{clear}}
===1993===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1993 Philippine storm & typhoons<br>Atring–Tasing
|-
| Atring || Bining || Kuring || Daling || Elang
|-
| Goring || Huling || Ibiang || Luming || Miling
|-
| Narsing || Openg || Pining || Rubing || {{tcname unused|Saling}}
|-
| {{tcname unused|Tasing}} || {{tcname unused|Ulding}} || {{tcname unused|Walding}} || {{tcname unused|Yeyeng}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (1993)
|-
| || || || || {{tcname unused|Anding}}
|-
| {{tcname unused|Binang}} || {{tcname unused|Kadiang}} || {{tcname unused|Dinang}} || {{tcname unused|Epang}} || {{tcname unused|Gundang}}
|}
{{clear}}
===1994===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1994 Philippine storm & typhoons<br>Akang–Yaning
|-
| Akang || Bising || Klaring || Deling || Emang
|-
| Gading || Heling || Iliang || Loleng || Miding
|-
| Norming || Oyang || Pasing || Ritang || Susang
|-
| Tering || Uding || Weling || Yaning ||
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (1994)
|-
| || || || || {{tcname unused|Aning}}
|-
| {{tcname unused|Bidang}} || {{tcname unused|Katring}} || {{tcname unused|Delang}} || {{tcname unused|Esang}} || {{tcname unused|Garding}}
|}
{{clear}}
===1995===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1995 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Trining
|-
| Auring || Bebeng || Karing || Diding || Etang
|-
| Gening || Helming || Ising || Luding || Mameng
|-
| Neneng || Oniang || Pepang || [[Super Bagyong Rosing|Rosing]] || Sendang
|-
| Trining || {{tcname unused|Uring}} || {{tcname unused|Warling}} || {{tcname unused|Yayang}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (1995)
|-
| || || || || {{tcname unused|Ading}}
|-
| {{tcname unused|Barang}} || {{tcname unused|Krising}} || {{tcname unused|Dadang}} || {{tcname unused|Erling}} || {{tcname unused|Goying}}
|}
{{clear}}
===1996===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1996 Philippine storm & typhoons<br>Asiang–Ulpiang
|-
| Asiang || Biring || Konsing || Ditang || Edeng
|-
| Gloring || Huaning || Isang || Lusing || Maring
|-
| Ningning || Osang || Paring || Reming || Seniang
|-
| Toyang || Ulpiang || {{tcname unused|Welpring}} || {{tcname unused|Yerling}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (1996)
|-
| || || || || {{tcname unused|Apiang}}
|-
| {{tcname unused|Basiang}} || {{tcname unused|Kayang}} || {{tcname unused|Dorang}} || {{tcname unused|Enang}} || {{tcname unused|Grasing}}
|}
{{clear}}
===1997===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1997 Philippine storm & typhoons<br>Atring–Rubing
|-
| Atring || Bining || Kuring || Daling || Elang
|-
| Goring || Huling || Ibiang || Luming || Miling
|-
| Narsing || Openg || Pining || Rubing || {{tcname unused|Saling}}
|-
| {{tcname unused|Tasing}} || {{tcname unused|Unsing}} || {{tcname unused|Walding}} || {{tcname unused|Yeyeng}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (1997)
|-
| || || || || {{tcname unused|Anding}}
|-
| {{tcname unused|Binang}} || {{tcname unused|Kadiang}} || {{tcname unused|Dinang}} || {{tcname unused|Epang}} || {{tcname unused|Gundang}}
|}
{{clear}}
===1998===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1998 Philippine storm & typhoons<br>Akang–Norming
|-
| Akang || Bising || Klaring || Deling || Emang
|-
| Gading || Heling || Iliang || Loleng || Miding
|-
| Norming || {{tcname unused|Oyang}} || {{tcname unused|Pasing}} || {{tcname unused|Ritang}} || {{tcname unused|Susang}}
|-
| {{tcname unused|Tering}} || {{tcname unused|Uding}} || {{tcname unused|Weling}} || {{tcname unused|Yaning}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (1998)
|-
| || || || || {{tcname unused|Aning}}
|-
| {{tcname unused|Bidang}} || {{tcname unused|Katring}} || {{tcname unused|Delang}} || {{tcname unused|Esang}} || {{tcname unused|Garding}}
|}
{{clear}}
===1999===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1999 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Trining
|-
| Auring || Bebeng || Karing || Diding || Etang
|-
| Gening || Helming || Ising || Luding || Mameng
|-
| Neneng || Oniang || Pepang || Rening || Sendang
|-
| Trining || {{tcname unused|Ulding}} || {{tcname unused|Warling}} || {{tcname unused|Yayang}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (1999)
|-
| || || || || {{tcname unused|Ading}}
|-
| {{tcname unused|Barang}} || {{tcname unused|Krising}} || {{tcname unused|Dadang}} || {{tcname unused|Erling}} || {{tcname unused|Goying}}
|}
{{clear}}
==Dekada 2000==
===2000===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2000 Philippine storm & typhoons<br>Asiang–Welpring
|-
| ASIANG || BIRING || KONSING || DITANG || EDENG
|-
| GLORING || HUANING || ISANG || LUSING || MARING
|-
| NINGNING || OSANG || PARING || REMING || SENIANG
|-
| TOYANG || ULPIANG || WELPRING || {{tcname unused|YERLING}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2000)
|-
| || || || || {{tcname unused|Aring}}
|-
| {{tcname unused|Basiang}} || {{tcname unused|Kadiang}} || {{tcname unused|Dorang}} || {{tcname unused|Enang}} || {{tcname unused|Grasing}}
|}
{{clear}}
===2001===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2001 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Quedan
|-
| AURING || BAROK || CRISING || DARNA || EMONG
|-
| FERIA || GORIO || HUANING || ISANG || JOLINA
|-
| KIKO || LABUYO || MARING || NANANG || ONDOY
|-
| PABLING || QUEDAN || {{tcname unused|ROLETA}} || {{tcname unused|SIBAK}} || {{tcname unused|TALAHIB}}
|-
| {{tcname unused|UBBENG}} || {{tcname unused|VINTA}} || {{tcname unused|WILMA}} || {{tcname unused|YANING}} || {{tcname unused|ZUMA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2001)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2002===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2002 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Milenyo
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DAGUL || ESPADA
|-
| FLORITA || style="background-color:lightyellow;"|'''GLORIA''' || HAMBALOS || INDAY || JUAN
|-
| KAKA || LAGALAG || MILENYO || {{tcname unused|NENENG}} || {{tcname unused|OMPONG}}
|-
| {{tcname unused|PALOMA}} || {{tcname unused|QUADRO}} || {{tcname unused|RAPIDO}} || {{tcname unused|SIBASIB}} || {{tcname unused|TAGBANWA}}
|-
| {{tcname unused|USMAN}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WISIK}} || {{tcname unused|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2002)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Ciriaco}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Forte}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Hunyango}} || {{tcname unused|Itoy}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2003===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2003 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Zigzag
|-
| AMANG || BATIBOT || CHEDENG || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || GILAS || style="background-color:lightyellow;"|HARUROT || INENG || JUANING
|-
| KABAYAN || LAKAY || MANANG || NIÑA || ONYOK
|-
| style="background-color:lightyellow;"|POGI || QUIEL || ROSKAS || SIKAT || TISOY
|-
| URSULA || [[Bagyong Viring (2003)|VIRING]] || [[Bagyong Weng|WENG]] || '''[[Bagyong Yoyoy|YOYOY]]''' || ZIGZAG
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2003)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charing}} || {{tcname unused|Danggit}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Fuago}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Hantik}} || {{tcname unused|Irog}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
===2004===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2004 Philippine storm & typhoons<br>Ambo–Zosimo
|-
| AMBO || BUTCHOY || COSME || DINDO || ENTENG
|-
| FRANK || GENER || HELEN || IGME || JULIAN
|-
| KAREN || LAWIN || MARCE || NINA || OFEL
|-
| PABLO || QUINTA || '''[[Bagyong Rolly (2004)|ROLLY]]''' || SIONY || TONYO
|-
| style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Unding|UNDING]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Violeta|VIOLETA]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Winnie|WINNIE]] || [[Bagyong Yoyong|YOYONG]] || ZOSIMO
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2004)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gardo}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2005===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2005 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Quedan
|-
| AURING || BISING || CRISING || DANTE || '''EMONG'''
|-
| FERIA || GORIO || HUANING || ISANG || JOLINA
|-
| KIKO || LABUYO || MARING || NANDO || ONDOY
|-
| PEPENG || QUEDAN ||{{tcname unused|RAMIL}} || {{tcname unused|SANTI}} || {{tcname unused|TINO}}
|-
| {{tcname unused|UNDANG}} || {{tcname unused|VINTA}} || {{tcname unused|WILMA}} || {{tcname unused|YOLANDA}} || {{tcname unused|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2005)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2006===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2006 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Tomas
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DOMENG|| ESTER
|-
| FLORITA || GLENDA || HENRY || INDAY || JUAN
|-
| KATRING || LUIS || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Milenyo|MILENYO]] || NENENG || OMPONG
|-
| PAENG || QUEENIE || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Reming|REMING]]''' || SENIANG || TOMAS
|-
| {{tcname unused|USMAN}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{tcname unused|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2006)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2007===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2007 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Mina
|-
| AMANG || BEBENG || CHEDENG || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || '''GORING''' || HANNA || INENG || JUANING
|-
| KABAYAN || LANDO || MINA || {{tcname unused|NONOY}} || {{tcname unused|ONYOK}}
|-
| {{tcname unused|PEDRING}} || {{tcname unused|QUIEL}} || {{tcname unused|RAMON}} || {{tcname unused|SENDONG}} || {{tcname unused|TISOY}}
|-
| {{tcname unused|URSULA}} || {{tcname unused|VIRING}} || {{tcname unused|WENG}} || {{tcname unused|YOYOY}} || {{tcname unused|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2007)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
===2008===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2008}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang- kanlurang Pasipiko ng 2008''', ay walang opisyal na hangganan, ngunit karamihan ng mga bagyo (tropical cyclones) ay kadalasang nabubuo tuwing buwan ng Mayo hanggang Nobyembre.
Ang saklaw ng artikulong ito ay limitado lamang sa [[Karagatang Pasipiko]], hilaga ng ekwador, at kanluran ng International Date Line. Ang mga bagyo na nabubuo sa silangan ng International Date Line, hilaga ng ekwador ay tinatawag na hurricane o unos. Ang mga bagyong mabubuo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ay binibigyan ng pangalan ng Japan Metrological Agency.
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2008 Philippine storm & typhoons<br>Ambo–Ulysses
|-
| AMBO || BUTCHOY || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Cosme|COSME]] || DINDO || ENTENG
|-
| '''[[Bagyong Frank|FRANK]]''' || GENER || HELEN || IGME || JULIAN
|-
| KAREN || LAWIN || MARCE || NINA || OFEL
|-
| PABLO || QUINTA || ROLLY || SIONY || TONYO
|-
| ULYSSES || {{tcname unused|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{tcname unused|YOYONG}} || {{tcname unused|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2008)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gardo}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2009===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2009}}
Simula nang taong 2000, ang Laboratory for Atmospheric Research sa City of University sa Hong Kong ay naglalabas ng tinatayang dami ng bagyo, mabibigyang pangalan na bagyo, at mga bagyong may kategorya bilang Typhoon. Ito ay inilabas noong Abril at Hunyo. Ngayong taon, tinataya ng CityUHK ang normal na dami ng bago. Ang normal na dami ng bagyo ayon sa CityUHK ay 31 na bagyo, 27 ang mabibigyan ng pangalan, at 18 ang magiging Typhoon. Noong Abril, inaasahan nila na 4 na bagyo ang maaaring direktang tatama sa katimugang Tsina, lahat ng ito ay inaasahang tatama mula Mayo hanggang Agosto. Sa normal ng pagkakataon, 5 bagyo ang inaasahang tatama dito, 3 dito ay sa umpisa ng Panahon at ang 2 ay mula Siyeptembre hanggang Disyembre. Noong ika-15 Hunyo, inulat ng PAGASA na 7 hanggang 10 bagyo inaasahan nilang dumating sa Pilipinas sa unang tatlong buwan.
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2009 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Vinta
|-
| [[Bagyong Auring (2009)|AURING]] || BISING || CRISING || DANTE || [[Bagyong Emong (2009)|EMONG]]
|-
| FERIA || GORIO || HUANING || ISANG || JOLINA
|-
| KIKO || LABUYO || MARING || NANDO || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Ondoy|ONDOY]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Pepeng|PEPENG]] || '''QUEDAN''' || RAMIL || SANTI || TINO
|-
| URDUJA || VINTA || {{tcname unused|WILMA}} || {{tcname unused|YOLANDA}} || {{tcname unused|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2009)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
==Dekada 2010==
===2010===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2010}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2010''', ay walang opisyal na hangganan, ngunit karamihan ng mga bagyo (tropical cyclones) ay kadalasang nabubuo tuwing buwan ng Mayo hanggang Nobyembre. Sa mga petsang ito kadalasan madalas mabuo ang mga bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko.
Ang saklaw ng artikulong ito ay limitado lamang sa Karagatang Pasipiko, hilaga ng ekwador, at kanluran ng International Date Line. Ang mga bagyo na nabubuo sa silangan ng International Date Line, hilaga ng ekwador ay tinatawag na typhoon o bagyo. Ang mga bagyong mabubuo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ay binibigyan ng pangalan ng Japan Metrological Agency.
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2010 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Katring
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DOMENG || ESTER
|-
| FLORITA || GLENDA || HENRY || INDAY || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Juan|JUAN]]'''
|-
| style="background-color:lightyellow;"|KATRING || {{tcname unused|LUIS}} || {{tcname unused|MARIO}} || {{tcname unused|NENENG}} || {{tcname unused|OMPONG}}
|-
| {{tcname unused|PAENG}} || {{tcname unused|QUEENIE}} || {{tcname unused|RUBY}} || {{tcname unused|SENIANG}} || {{tcname unused|TOMAS}}
|-
| {{tcname unused|USMAN}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{tcname unused|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2010)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2011===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2011}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2011''', ay walang opisyal na hangganan, ngunit karamihan ng mga bagyo (tropical cyclones) ay kadalasang nabubuo tuwing buwan ng Mayo hanggang Nobyembre.[1] Sa mga petsang ito kadalasan madalas mabuo ang mga bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko. Ang saklaw ng artikulong ito ay limitado lamang sa Karagatang Pasipiko, hilaga ng ekwador, at kanluran ng International Date Line. Ang mga bagyo na nabubuo sa silangan ng International Date Line, hilaga ng ekwador ay tinatawag na hurricane o bagyo. Ang mga bagyong mabubuo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ay binibigyan ng pangalan ng Japan Metrological Agency.
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2011 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Sendong
|-
| AMAMG || BEBENG || CHEDENG || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || GORING || HANNA || INENG || JUANING
|-
| KABAYAN || LANDO || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Mina|MINA]]''' || NONOY || ONYOK
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Pedring|PEDRING]] || [[Bagyong Quiel (2011)|QUIEL]] || RAMON || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Sendong|SENDONG]] || {{tcname unused|TISOY}}
|-
| {{tcname unused|URSULA}} || {{tcname unused|VIRING}} || {{tcname unused|WENG}} || {{tcname unused|YOYOY}} || {{tcname unused|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2011)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
===2012===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2012}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2012 Philippine storm & typhoons<br>Ambo-Quinta
|-
| AMBO || BUTCHOY || CARINA || DINDO || ENTENG
|-
| FERDIE || GENER || HELEN || IGME || JULIAN
|-
| KAREN || LAWIN || MARCE || NINA || OFEL
|-
| style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Pablo|PABLO]]''' || QUINTA || {{tcname unused|ROLLY}} || {{tcname unused|SIONY}} || {{tcname unused|TONYO}}
|-
| {{tcname unused|ULYSSES}} || {{tcname unused|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{tcname unused|YOYONG}} || {{tcname unused|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2012)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gardo}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2013===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2013}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2013 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Zoraida
|-
| AURING || BISING || CRISING || DANTE || EMONG
|-
| FABIAN || GORIO || HUANING || ISANG || JOLINA
|-
| KIKO || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Labuyo|LABUYO]] || MARING || NANDO || ODETTE
|-
| PAOLO || QUEDAN || RAMIL || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Santi|SANTI]] || TINO
|-
| URDUJA || [[Bagyong Vinta (2013)|VINTA]] || [[Bagyong Wilma at BOB 05|WILMA]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Yolanda|YOLANDA]]''' || [[Bagyong Zoraida (2013)|ZORAIDA]]
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2013)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2014===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2014}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2014 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Seniang
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DOMENG || ESTER
|-
|FLORITA || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Glenda|GLENDA]] || HENRY || INDAY || style="background-color:lightyellow;"| JOSE
|-
|KARDING || LUIS || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Mario|MARIO]] || NENENG || OMPONG
|-
| PAENG || QUEENIE || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Ruby|RUBY]]''' || [[Bagyong Seniang (2014)|SENIANG]] || {{tcname unused|TOMAS}}
|-
| {{tcname unused|USMAN}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{tcname unused|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2014)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2015===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2015}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2015 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Onyok
|-
| AMANG || BETTY || '''CHEDENG''' || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || GORING || [[Bagyong Hanna (2015)|HANNA]] || INENG || JENNY
|-
| KABAYAN || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Lando|LANDO]] || MARILYN || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Nona|NONA]] || ONYOK
|-
| {{tcname unused|PERLA}} || {{tcname unused|QUIEL}} || {{tcname unused|RAMON}} || {{tcname unused|SARAH}} || {{tcname unused|TISOY}}
|-
| {{tcname unused|URSULA}} || {{tcname unused|VIRING}} || {{tcname unused|WENG}} || {{tcname unused|YOYOY}} || {{tcname unused|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2015)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
===2016===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2016}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2016 Philippine storm & typhoons<br>Ambo–Nina
|-
| AMBO || BUTCHOY || CARINA || DINDO || ENTENG
|-
| FERDIE || GENER || HELEN || IGME || JULIAN
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Karen|KAREN]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Lawin|LAWIN]]''' || MARCE || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Nina (2016)|NINA]] || {{tcname unused|OFEL}}
|-
| {{tcname unused|PEPITO}} || {{tcname unused|QUINTA}} || {{tcname unused|ROLLY}} || {{tcname unused|SIONY}} || {{tcname unused|TONYO}}
|-
| {{tcname unused|ULYSSES}} || {{tcname unused|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{tcname unused|YOYONG}} || {{tcname unused|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2016)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2017===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2017}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2017, Walang nakatalagang hangganan ang panahon ng mga bagyo sa 2017. Karamihan ng mga bagyo ay nabubuo sa hilagang-kanluran ng Dagat Pasipiko mula Mayo hanggang Nobyembre.
Ang mga bagyo na nabubuo sa Kanlurang Pasipiko ay binabansagan ng Japan Meteorological Agency. Ito ang international name. Kapag pumasok ang bagyo sa lugar na pananagutan ng Pilipinas (Philippine Area of Responsibility), ito ay pinapangalanan din ng Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA)
Ang panahon ng bagyo ay medyo hindi matatag, na may mga bagyo na nagwawasak ng karamihan sa kanluran, ang karamihan sa mga bagyo na nakakaapekto sa mainland, bansa at teritoryo, na nagiging sanhi ng partikular na malubhang pinsala sa Tsina. , Japan, Vietnam. Mayroong kabuuang 41 tropikal na cyclones kung saan lumalaki ang 27 na bagyo, higit sa kalahati ay pumasok sa South China Sea.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2017 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Vinta
|-
| AURING || BISING || CRISING || DANTE || EMONG
|-
| FABIAN || [[Bagyong Gorio (2017)|GORIO]] || HUANING || [[Bagyong Isang (2017)|ISANG]] || [[Bagyong Jolina (2017)|JOLINA]]
|-
| KIKO || '''LANNIE''' || [[Bagyong Maring (2017)|MARING]] || NANDO || [[Bagyong Odette (2017)|ODETTE]]
|-
| PAOLO || QUEDAN || RAMIL || SALOME || [[Bagyong Tino (2017)|TINO]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Urduja|URDUJA]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Vinta|VINTA]] || {{tcname unused|WILMA}} || {{tcname unused|YASMIN}} || {{tcname unused|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2017)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2018===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2018}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2018''', ay isang mas mataas na panahon na nagdulot ng 29 bagyo, 13 bagyo, at 7 na bagyo. Ito ay isang kaganapan sa taunang pag-ikot ng tropikal na pagbuo ng bagyo, kung saan bumubuo ang tropikal na mga bagyo sa kanlurang Karagatang Pasipiko. Ang panahon ay tumatakbo sa buong 2018, bagaman ang karamihan sa tropikal na mga cyclone ay kadalasang bumubuo sa pagitan ng Mayo at Oktubre. Ang unang pinangalanang bagyo ng Bolaven, na binuo noong Enero 3, habang ang huling tinaguriang bagyo, Man-yi, ay nawala noong Nobyembre 28. Ang unang bagyo ng panahon, ang Jelawat, ay umabot sa katayuan ng bagyo noong Marso 29, at naging unang super typhoon ng ang taon sa susunod na araw.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2018 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Usman
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DOMENG || ESTER
|-
| FLORITA || GARDO || HENRY || INDAY || JOSIE
|-
| KARDING || LUIS || MAYMAY || NENENG || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Ompong|OMPONG]]'''
|-
| PAENG || QUEENIE || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Rosita|ROSITA]] || [[Bagyong Samuel|SAMUEL]] || TOMAS
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Usman|USMAN]] || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{tcname unused|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2018)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2019===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2019}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2019''', ay isang kaganapan na kung saan tropikal na cyclones nabuo sa Pacific Northwest sa 2019, higit sa lahat mula Mayo hanggang Disyembre. Ang artikulong ito ay tumutukoy lamang sa mga bagyo na bumubuo sa loob ng Pacific sa North Hemisphere at ang mga salita meridian 100 hanggang 180 degree. Ang tropikal na mga bagyo na nabuo sa buong Pacific Northwest ay pinangalanan ng Japan Meteorological Agency JMA. Ang tropical depression ay Typhoon Warning Center ang JTWC track ay magkakaroon ng "W" na suffix pagkatapos ng kanilang numero. Ang mga tropikal na depresyon na bumubuo o lumipat sa lugar na Pilipinas na mga track ay tatawaging din ng Philippine Astronomical, Geophysical and Administration Department PAGASA. Iyan ang dahilan kung bakit sa maraming kaso, ang isang bagyo ay may dalawang magkakaibang pangalan. Ito rin ang ikalawang magkakasunod na panahon ng bagyo na ang unang atake ay nabuo mula sa mga huling araw ng nakaraang taon (season).
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2019 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Ursula
|-
| AMANG || BETTY || CHEDENG || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || GORING || HANNA || INENG || [[Bagyong Jenny (2019)|JENNY]]
|-
| KABAYAN || [[Bagyong Liwayway (2019)|LIWAYWAY]] || MARILYN || NIMFA || ONYOK
|-
| PERLA || [[Bagyong Quiel (2019)|QUIEL]] || [[Bagyong Ramon (2019)|RAMON]] || [[Bagyong Sarah (2019)|SARAH]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Tisoy|TISOY]]'''
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Ursula|URSULA]] || {{tcname unused|VIRING}} || {{tcname unused|WENG}} || {{tcname unused|YOYOY}} || {{tcname unused|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2019)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
==Dekada 2020==
===2020===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2020}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2020''', ay ang kasalukuyang panahon sa taunang pamumuo ng mga bagyo sa hilagang-kanlurang bahagi ng Karagatang Pasipiko. Buong taon ito, kahit na madalas nabubuo ang mga bagyo mula Mayo hanggang Oktubre. Di natural ang katahimikan ng panahong ito, kung saan tanging 21 bagyong tropikal lang at 16 na pinangalanang sama ng panahon ang nabuo simula pa noong ika-8 ng Mayo. Dagdag pa rito, ito ang kauna-unahang panahon na walang naitalang ni isang bagyo sa buwan ng Hulyo simula pa noong unang nagsimula ang maasahang pagtatala sa mga ito. Unang naitala ang bagyo ng panahong ito noong ika-8 ng Mayo, ang ikaanim na pinakanahuling simula sa kasaysayan ng lugar - mas maaga nang kaunti kaysa noong taong 1973, at ang pinakanahuling simula simula pa noong 2016. Medyo hindi aktibo ang bahaging ito ng Pasipiko kaysa sa [[Karagatang Atlantiko]] sa taong ito, na tanging nangyari lamang noong mga taong 2010 at 2005.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2020 Philippine storm & typhoons<br>Ambo–Vicky
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Ambo (2020)|AMBO]] || [[Bagyong Butchoy (2020)|BUTCHOY]] || CARINA || [[Bagyong Dindo (2020)|DINDO]] || ENTENG
|-
| [[Bagyong Ferdie (2020)|FERDIE]] || GENER || [[Bagyong Helen|HELEN]] || IGME || [[Bagyong Julian (2020)|JULIAN]]
|-
| [[Bagyong Kristine (2020)|KRISTINE]] || [[Bagyong Leon (2020)|LEON]] || MARCE || [[Bagyong Nika (2020)|NIKA]] || [[Bagyong Ofel (2020)|OFEL]]
|-
| [[Bagyong Pepito (2020)|PEPITO]] || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Quinta|QUINTA]] || style="background-color:lightyellow;"| '''[[Super Bagyong Rolly|ROLLY]]''' || [[Bagyong Siony (2020)|SIONY]] || [[Bagyong Tonyo (2020)|TONYO]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Ulysses|ULYSSES]] || [[Bagyong Vicky (2020)|VICKY]] || {{tcname unused|WARREN}} || {{tcname unused|YOYONG}} || {{tcname unused|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2020)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2021===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2021}}
Ang panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2021 ay ang kasalukuyang panahon ng bagyo na taunang nagaganap sa hilagang-kanlurang bahagi ng Karagatang Pasipiko. Bagamat taunan, nagiging aktibo ito pagsapit ng buwan ng Mayo.
Limitado ang artikulong ito sa Karagatang Pasipikong nasa itaas ng ekwador sa pagitan ng 100° silangan at ika-180 meridyan. Sa loob ng bahaging ito ng Pasipiko, may dalawang pangunahing ahensiyang nagpapangalan sa mga bagyo na nagiging dahilan para magkaroon ng dalawang pangalan ang iisang bagyo.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2021 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Odette
|-
| [[Bagyong Auring (2021)|AURING]] || [[Super Bagyong Bising|BISING]] || [[Bagyong Crising (2021)|CRISING]] || DANTE || EMONG
|-
| [[Bagyong Fabian (2021)|FABIAN]] || [[Bagyong Gorio (2021)|GORIO]] || [[Bagyong Huaning (2021)|HUANING]] || ISANG || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Jolina (2021)|JOLINA]]
|-
| [[Bagyong Kiko (2021)|KIKO]] || [[Bagyong Lannie (2021)|LANNIE]] || style="background-color:lightyellow;"| MARING || [[Bagyong Nando (2021)|NANDO]] || style="background-color:lightyellow;"| '''[[Super Bagyong Odette|ODETTE]]'''
|-
| {{tcname unused|PAOLO}} || {{tcname unused|QUEDAN}} || {{tcname unused|RAMIL}} || {{tcname unused|SALOME}} || {{tcname unused|TINO}}
|-
| {{tcname unused|UWAN}} || {{tcname unused|VERBENA}} || {{tcname unused|WILMA}} || {{tcname unused|YASMIN}} || {{tcname unused|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2021)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2022===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2022}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2022 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa [[Karagatang Pasipiko]] na kadalasang nabubuo sa mga buwan ng Abril, Oktubre o hanggang Disyembre, Katuwang ang (JMA) Japan Meteorological Agency, (JTWC), Joint Typhoon Warning Center at ang [[PAGASA]].
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2022 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Rosal
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Agaton|AGATON]] || [[Bagyong Basyang (2022)|BASYANG]] || CALOY || DOMENG || [[Bagyong Ester (2022)|ESTER]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Florita (2022)|FLORITA]] || [[Bagyong Gardo (2022)|GARDO]] || [[Super Bagyong Henry|HENRY]] || [[Bagyong Inday (2022)|INDAY]] || JOSIE
|-
| style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Karding|KARDING]]''' || LUIS || [[Bagyong Maymay (2022)|MAYMAY]] || [[Bagyong Neneng (2022)|NENENG]] || OBET
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Paeng|PAENG]] || QUEENIE || ROSAL || {{tcname unused|SAMUEL}} || {{tcname unused|TOMAS}}
|-
| {{tcname unused|UMBERTO}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{tcname unused|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2022)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2023===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2023}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2023 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa [[Karagatang Pasipiko]], Ang bagyo sa Pilipinas sa ika taon 2023 ay may bilang ng bagyong nasa onse (11) mula sa letrang "A" (Amang) hanggang "K", Kabayan na may kaparehong taon mula sa taong [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2010|2010]] mula sa pangalang "Agaton" hanggang "Katring".
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2023 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Kabayan
|-
| AMANG || [[Super Bagyong Betty|BETTY]] || CHEDENG || [[Bagyong Dodong|DODONG]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Egay|EGAY]]'''
|-
| [[Bagyong Falcon|FALCON]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Goring|GORING]] || HANNA || INENG || JENNY
|-
| KABAYAN || {{tcname unused|LIWAYWAY}} || {{tcname unused|MARILYN}} || {{tcname unused|NIMFA}} || {{tcname unused|ONYOK}}
|-
| {{tcname unused|PERLA}} || {{tcname unused|QUIEL}} || {{tcname unused|RAMON}} || {{tcname unused|SARAH}} || {{tcname unused|TAMARAW}}
|-
| {{tcname unused|UGONG}} || {{tcname unused|VIRING}} || {{tcname unused|WENG}} || {{tcname unused|YOYOY}} || {{tcname unused|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"| Auxiliary list (2023)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|-
|}
{{clear}}
===2024===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024 ay ang kasalukuyang panahon ng mga bagyo sa bansang [[Pilipinas]].
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2024 Philippine storm & typhoons<br>Aghon–Romina
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Aghon (2024)|AGHON]] || BUTCHOY || [[Bagyong Carina|CARINA]] || DINDO || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Enteng (2024)|ENTENG]]'''
|-
| FERDIE || GENER || HELEN || IGME || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Julian (2024)|JULIAN]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Kristine|KRISTINE]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Leon (2024)|LEON]] || [[Bagyong Marce|MARCE]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Nika|NIKA]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Ofel|OFEL]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Super Bagyong Pepito|PEPITO]] || [[Bagyong Querubin (2024)|QUERUBIN]] || [[Bagyong Romina (2024)|ROMINA]] || {{tcname unused|SIONY}} || {{tcname unused|TONYO}}
|-
| {{tcname unused|UPANG}} || {{tcname unused|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{tcname unused|YOYONG}} || {{tcname unused|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"| Auxiliary list (2024)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|-
|}
{{clear}}
===2025===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2025}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2025 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Wilma
|-
| AURING || BISING || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Crising|CRISING]] || [[Bagyong Dante (2025)|DANTE]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Emong (2025)|EMONG]]
|-
| FABIAN || GORIO || HUANING || [[Bagyong Isang (2025)|ISANG]] || [[Bagyong Jacinto (2025)|JACINTO]]
|-
| KIKO || LANNIE || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Mirasol (2025)|MIRASOL]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Nando|NANDO]]''' || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Opong|OPONG]]
|-
| [[Bagyong Paolo (2025)|PAOLO]] || QUEDAN || [[Bagyong Ramil (2025)|RAMIL]] || SALOME ||style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Tino|TINO]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Uwan|UWAN]] || VERBENA || [[Bagyong Wilma (2025)|WILMA]] || {{tcname unused|YASMIN}} || {{tcname unused|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2025)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2026===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa Karagatang Pasipiko maging sa Pilipinas.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2026 Philippine storm & typhoons
|-
| ADA || BASYANG || {{grey|CALOY}} || {{grey|DOMENG}} || {{grey|ESTER}}
|-
| {{tcname unused|FRANCISCO}} || {{grey|GARDO}} || {{grey|HENRY}} || {{grey|INDAY}} || {{grey|JOSIE}}
|-
| {{tcname unused|KIYAPO}} || {{grey|LUIS}} || {{grey|MAYMAY}} || {{grey|NENENG}} || {{grey|OBET}}
|-
| {{tcname unused|PILANDOK}} || {{grey|QUEENIE}} || {{grey|ROSAL}} || {{grey|SAMUEL}} || {{grey|TOMAS}}
|-
| {{tcname unused|UMBERTO}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{grey|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2026)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2027===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2027}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2027 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa Karagatang Pasipiko maging sa Pilipinas.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2027 Philippine storm & typhoons
|-
| {{grey|AMANG}} || {{grey|BETTY}} || {{grey|CHEDENG}} || {{grey|DODONG}} || {{tcname unused|EMIL}}
|-
| {{grey|FALCON}} || {{tcname unused|GAVINO}} || {{grey|HANNA}} || {{grey|INENG}} || {{grey|JENNY}}
|-
| {{grey|KABAYAN}} || {{grey|LIWAYWAY}} || {{grey|MARILYN}} || {{grey|NIMFA}} || {{grey|ONYOK}}
|-
| {{grey|PERLA}} || {{grey|QUIEL}} || {{grey|RAMON}} || {{grey|SARAH}} || {{tcname unused|TAMARAW}}
|-
| {{tcname unused|UGONG}} || {{grey|VIRING}} || {{grey|WENG}} || {{grey|YOYOY}} || {{grey|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"| Auxiliary list (2027)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|-
|}
{{clear}}
===2028===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2028}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2028 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa Karagatang Pasipiko maging sa Pilipinas.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2028 Philippine storm & thyphoons
|-
| {{tcname unused|AMUYAO}} || {{grey|BUTCHOY}} || {{grey|CARINA}} || {{grey|DINDO}} || {{tcname unused|EDRING}}
|-
| {{grey|FERDIE}} || {{grey|GENER}} || {{grey|HELEN}} || {{grey|IGME}} || {{tcname unused|JOSEFA}}
|-
| {{tcname unused|KIDUL}} || {{tcname unused|LEKEP}} || {{grey|MARCE}} || {{tcname unused|NANOLAY}} || {{tcname unused|ONOS}}
|-
| {{tcname unused|PUWOK}} || {{grey|QUERUBIN}} || {{grey|ROMINA}} || {{grey|SIONY}} || {{grey|TONYO}}
|-
| {{tcname unused|UPANG}} || {{grey|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{grey|YOYONG}} || {{grey|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2028)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2029===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2029}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2029 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa Karagatang Pasipiko maging sa Pilipinas.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2029 Philippine storm & typhoons
|-
| {{grey|AURING}} || {{grey|BISING}} || {{tcname unused|CHICO}} || {{grey|DANTE}} || {{tcname unused|ELIAS}}
|-
| {{grey|FABIAN}} || {{grey|GORIO}} || {{grey|HUANING}} || {{grey|ISANG}} || {{grey|JACINTO}}
|-
| {{grey|KIKO}} || {{grey|LANNIE}} || {{tcname unused|MAGYAWAN}} ||{{tcname unused|NILAD}} || {{tcname unused|OMAR}}
|-
| {{grey|PAOLO}} || {{grey|QUEDAN}} || {{grey|RAMIL}} || {{grey|SALOME}} || {{tcname unused|TALA}}
|-
| {{tcname unused|URBANO}} || {{grey|VERBENA}} || {{grey|WILMA}} || {{tcname unused|YASMIN}} || {{grey|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2029)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===Mga pangalan at palayaw ng bawat bagyo===
Ang mga pangalan ng bawat bagyo ay ibinibigay sa ilalim ng PAGASA, ito ay pinapalitan kapag ang isang bagyo ay nakapinsala ng mahigit sa bilyon at nakapatay mula 200 pataas, ngunit ang mga pangalan na hindi umabot sa binangit ay uulitin bawat apat na taon.
{|class="collapsible collapsed wikitable toccolours" width=60%
|-
!style="background: white" colspan=4 align="center" |Talaan ng mga pangalan at palayaw ng bawat bagyo
|-
! style="background-color:silver"| '''Pangalang Ingles (53)'''
! style="background-color:silver"| '''Taon'''
! style="background-color:silver"| '''Kasarian'''
|-
| [[Bagyong Betty|Betty]] || 2019 || rowspan="3"| Babae
|-
| <s>Carina</s> || 2020
|-
| [[Bagyong Ester|Ester]] || 2018
|-
| Fabian || 2021 || Lalake
|-
| <s>Florita</s> || 2022 || Babae
|-
| Falcon || 2023 || [[Agila]]
|-
| [[Bagyong Ferdie|Ferdie]] || 2024 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Frank</s> || 2008
|-
| <s>Glenda</s> || 2014 || Babae
|-
| [[Bagyong Gorio|Gorio]] || 2021 || rowspan="3"| Lalake
|-
| Gener || 2024
|-
| [[Bagyong Henry|Henry]] || 2022
|-
| [[Bagyong Hanna|Hanna]] || 2023 || Babae
|-
| <s>Jose</s> || 2014 || Lalake
|-
| <s>[[Bagyong Jolina|Jolina]]</s> || 2021 || rowspan="2"| Babae
|-
| Jenny || 2023
|-
| <s>Julian</s> || rowspan="2"| 2024 || Unisex
|-
| <s>Kristine</s> || Babae
|-
| [[Bagyong Luis|Luis]] || 2022 || Lalake
|-
| <s>Leon</s> || 2024 || [[Leon]]
|-
| Marilyn || 2023 || Babae
|-
| Marce || 2024 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Mario</s> || 2014
|-
| Nimfa || 2023 || rowspan="5"| Babae
|-
| <s>Nika</s> || 2024
|-
| <s>Nina</s> || 2016
|-
| <s>[[Bagyong Odette|Odette]]</s> || 2021
|-
| <s>[[Bagyong Ofel|Ofel]]</s> || 2024
|-
| [[Bagyong Paolo|Paolo]] || 2021 || Lalake
|-
| [[Bagyong Queenie|Queenie]] || 2022 || rowspan="2"| Babae
|-
| <s>[[Bagyong Quinta (paglilinaw)|Quinta]]</s> || 2020
|-
| [[Bagyong Quiel|Quiel]] || 2023 || Lalake
|-
| Querubin || 2024 || [[Anghel]]
|-
| <s>[[Bagyong Rolly|Rolly]]</s> || 2020 || Lalake
|-
| <s>Ruby</s> || 2014 || Bato/Babae
|-
| Rosal || 2022 || [[Bulaklak]]
|-
| Romina || 2024 || rowspan="3"| Babae
|-
| Sarah || 2023
|-
| [[Bagyong Siony|Siony]] || 2024
|-
| {{tcname unused|Umberto}} || 2022 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>[[Bagyong Ulysses (paglilinaw)|Ulysses]]</s> || 2020
|-
| <s>[[Bagyong Urduja (paglilinaw)|Urduja]]</s> || 2017 || rowspan="2"| Babae
|-
| <s>Ursula</s> || 2019
|-
| {{tcname unused|Verbena}} || 2021 || [[Bulaklak]]
|-
| {{tcname unused|Venus}} || 2022 || Babae/[[Planeta]]
|-
| [[Bagyong Vicky (paglilinaw)|Vicky]] || 2024 || Babae
|-
| <s>[[Bagyong Vinta (paglilinaw)|Vinta]]</s> || 2017 || [[Bangka]]
|-
| Wilma || 2021 || Babae
|-
| {{tcname unused|Warren}} || 2024 || Lalake
|-
| {{tcname unused|Yasmin}} || 2021 || rowspan="4"| Babae
|-
| <s>Yolanda</s> || 2013
|-
| Zoraida || 2021
|-
| {{tcname unused|Zeny}} || 2022
|-
! style="background-color:lightyellow"| '''Pangalang Tagalog (56)'''
! style="background-color:lightyellow"| '''Taon'''
! style="background-color:lightyellow"| '''Kasarian'''
|-
| <s>[[Bagyong Agaton (paglilinaw)|Agaton]]</s> || 2022 || rowspan="10"| Lalake
|-
| <s>Aghon</s> || 2024
|-
| {{tcname unused|Amuyao}} || 2028
|-
| <s>[[Bagyong Ambo|Ambo]]</s> || 2020
|-
| [[Bagyong Butchoy|Butchoy]] || 2024
|-
| [[Bagyong Caloy|Caloy]] || 2022
|-
| <s>Cosme</s> || 2008
|-
| [[Bagyong Dante|Dante]] || 2021
|-
| [[Bagyong Dindo|Dindo]] || 2024
|-
| <s>Egay</s> || 2022
|-
| <s>Gloria</s> || 2002 || Babae
|-
| Gardo || 2022 || Lalake
|-
| <s>Harurot</s> || 2003 || ---
|-
| Helen || 2024 || Babae
|-
| Igme || 2024 || Lalake
|-
| Josie || 2022 || rowspan="2"| Babae
|-
| {{tcname unused|Josefa}} || 2028
|-
| <s>Juan</s> || 2010 || rowspan="3"| Lalake
|-
| Kiko || 2021
|-
| Kabayan || 2022
|-
| <s>Karen</s> || 2016 || Babae
|-
| <s>Labuyo</s> || 2013 || [[Sili]]
|-
| <s>Lando</s> || 2015 || Lalake
|-
| <s>Lawin</s> || 2016 || [[Ibon]]
|-
| {{tcname unused|Kidul}} || 2028
|-
| Lannie || 2021 || rowspan="3"| Babae
|-
| {{tcname unused|Lekep}} || 2028
|-
| Liwayway || 2023
|-
| [[Bagyong Maymay|Maymay]] || 2022
|-
| <s>Milenyo</s> || 2006 || Milenyum
|-
| <s>Mina</s> || 2011 || Babae
|-
| {{tcname unused|Mirasol}} || 2025 || Babae/[[Bulaklak]]
|-
| [[Bagyong Nando|Nando]] || 2021 || Lalake
|-
| {{tcname unused|Nanolay}} || 2028
|-
| <s>Nona</s> || 2015 || Babae
|-
| Obet || 2022 || rowspan="6"| Lalake
|-
| <s>[[Bagyong Ompong|Ompong]]</s> || 2018
|-
| <s>Ondoy</s> || 2009
|-
| {{tcname unused|Onos}} || 2028
|-
| [[Bagyong Onyok|Onyok]] || 2023
|-
| {{tcname unused|Opong}} || 2025
|-
| <s>Pablo</s> || 2012
|-
| <s>Paeng</s> || 2022
|-
| Perla || 2023 || Babae
|-
| <s>Pepito</s> || 2024 || rowspan="4"| Lalake
|-
| {{tcname unused|Puwok}} || 2028
|-
| [[Bagyong Quedan|Quedan]] || 2022
|-
| [[Bagyong Ramil|Ramil]] || 2021
|-
| [[Bagyong Ramon|Ramon]] || 2023
|-
| <s>Rosita</s> || 2018 || Babae
|-
| <s>[[Bagyong Santi (paglilinaw)|Santi]]</s> || 2013 || Lalake
|-
| Salome || 2021 || Babae
|-
| [[Bagyong Samuel (paglilinaw)|Samuel]] || 2022 || rowspan="3"| Lalake
|-
| [[Bagyong Tino|Tino]] || 2021
|-
| <s>Tisoy</s> || 2019
|-
| {{tcname unused|Tamaraw}} || 2023 || Kalabaw
|-
| [[Bagyong Tomas|Tomas]] || 2022 || Lalake
|-
| [[Bagyong Tonyo (paglilinaw)|Tonyo]] || 2024 || rowspan="3"| Lalake
|-
| <s>Usman</s> || 2018
|-
| {{tcname unused|Uwan}} || 2021
|-
| <s>Violeta</s> || 2004 || Babae/[[Kulay]]
|-
| {{tcname unused|Waldo}} || 2022 || rowspan="2"| Lalake
|-
| Yoyoy || 2023
|-
| Zigzag || 2023 || ---
|-
| Zosimo || 2024 || Lalake
|-
! style="background-color:lightblue"| '''Pangalang Palayaw (56)'''
! style="background-color:lightblue"| '''Taon'''
! style="background-color:lightblue"| '''Kasarian'''
|-
| [[Bagyong Amang|Amang]] || 2023 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Atang</s> || 1978
|-
| Auring || 2021 || rowspan="6"| Babae
|-
| [[Bagyong Basyang|Basyang]] || 2022
|-
| <s>Bebeng</s> || 2011
|-
| [[Bagyong Bising|Bising]] || rowspan="2"| 2021
|-
| [[Bagyong Crising|Crising]]
|-
| [[Bagyong Chedeng|Chedeng]] || 2023
|-
| <s>Dading</s> || 1964 || Lalake
|-
| <s>Diding</s> || 1976 || Babae
|-
| [[Bagyong Domeng|Domeng]] || 2022 || rowspan="5"| Lalake
|-
| Dodong || 2023
|-
| {{tcname unused|Edring}} || 2028
|-
| [[Bagyong Emong|Emong]] || 2021
|-
| <s>Enteng</s> || 2024
|-
| <s>Goring</s> || 2023 || rowspan="7"| Babae
|-
| <s>Herming</s> || 1987
|-
| [[Bagyong Huaning|Huaning]] || 2021
|-
| <s>Iliang</s> || 1998
|-
| Inday || 2022
|-
| [[Bagyong Isang|Isang]] || 2021
|-
| <s>Juaning</s> || 2011
|-
| <s>Karding</s> || 2021 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Kading</s> || 1978
|-
| <s>Loleng</s> || 1998 || rowspan="4"| Babae
|-
| [[Bagyong Maring|Maring]] || 2021
|-
| <s>Monang</s> || ---
|-
| <s>Nitang</s> || 1984
|-
| [[Bagyong Neneng|Neneng]] ||rowspan="2"| 2022 || Babae
|-
| <s>Paeng</s> || rowspan="3"| Lalake
|-
| <s>Pedring</s> || 2011
|-
| <s>Pepeng</s> || 2009
|-
| <s>Pitang</s> || 1970 || rowspan="3"| Babae
|-
| <s>Reming</s> || 2006
|-
| <s>Rosing</s> || 1995
|-
| <s>Ruping</s> || 1990 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Sendong</s> || 2011
|-
| <s>Seniang</s> || 2014 || rowspan="4"| Babae
|-
| <s>Sening</s> || rowspan="3"| 1970
|-
| <s>Sisang</s>
|-
| <s>Titang</s>
|-
| {{tcname unused|Ugong}} || 2023 || Tunog
|-
| <s>Undang</s> || 1984 || Babae
|-
| <s>Unding</s> || 2004 || Lalake
|-
| <s>Unsang</s> || 1988 || rowspan="4"| Babae
|-
| <s>Uring</s> || 1991
|-
| {{tcname unused|Upang}} || 2024
|-
| Viring || rowspan="2"| 2023
|-
| Weng || Unisex
|-
| <s>Warling</s> || 1979 || rowspan="6"| Babae
|-
| <s>Welming</s> || 1967
|-
| <s>Wening</s> || 1974
|-
| Yayang || 2022
|-
| <s>Yoling</s> || 1970
|-
| <s>Yoning</s> || 1988
|-
| Yoyong || 2024 || Lalake
|}
==Sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Pilipinas]]
[[Kategorya:Panahon]]
nzjcov12w6k4nly4axgfe5m5qv7j7km
2204472
2204471
2026-04-23T13:55:11Z
Ivan P. Clarin
84769
/* Dekada 2020 */
2204472
wikitext
text/x-wiki
Ang '''Panahon ng bagyo sa Pilipinas''' ay isang dekadang napapanahon sa loob ng [[Pilipinas]] at [[Philippine Area of Responsibility]], taong 2000 ay nagpulungan at nag paligsahan ang [[PAGASA]] sa bawat ipapangalan sa mga [[bagyo]]ng dadaan at papasok sa Pilipinas sa natatakdang panahon, ito ay binigyang daan upang malaman ang lawak ng pinsala, fatality at nawalang gross sa mga lugar na dinaanan ng bagyo, Ito ay nakahanay sa alpabetikong "A" hanggang "Z" maliban sa letrang "X" na hindi na binigyang pansin. Ang bawat bagyo ay binigyan rin ng bawat kategorya. At dinagdagan ng Auxiliary names at list.<ref>http://www.travel-philippines.com/general-info/weather.htm</ref><ref>hypotheticalhurricanes.fandom.com/wiki/2021_Hypothetical_Pacific_Typhoon_Season_(KenMC)</ref><ref>https://www.transcontinentaltimes.com/an-active-typhoon-season-expected-in-the-philippines.html</ref>
==Daantaon==
{{Warning|'''[[Bagyo]]'''}}
{{Main|Bagyo sa Pilipinas}}
'''{{Color box|lightyellow|border=darkgray}}''' '''Mga Rinetirong pangalan'''
<br>Milyon milyon ang mga nasisirang Imprastraktura, Mga pang kabuhayan ang mga nasira nang mga nagdaang bagyo taon-taon, tinatayang aabot sa bilyon bilyon ang napinsala. Kaya't gumawa nang listahan nang mga retiradong bagyo rito sa Pilipinas.<ref>http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/climate/tropical-cyclone-information</ref><ref>https://hypotheticalhurricanes.fandom.com/wiki/2020_Hypothetical_Pacific_Typhoon_Season_(KenMC)</ref>
{| class="wikitable"
|+ Tala ng mga pangalan ng bagyo sa Pilipinas
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightgrey;"| 2026<br>Pangkat–1
|-
! scope="row" rowspan=2 | Main
| Ada || [[Bagyong Basyang|Basyang]] || [[Bagyong Caloy|Caloy]] || [[Bagyong Domeng|Domeng]] || [[Bagyong Ester|Ester]]|| {{grey|Francisco}} || [[Bagyong Gardo (paglilinaw)|Gardo]] || [[Bagyong Henry|Henry]]|| [[Bagyong Inday (paglilinaw)|Inday]] || [[Bagyong Josie (paglilinaw)|Josie]] || {{grey|Kiyapo}} || [[Bagyong Luis|Luis]] || [[Bagyong Maymay|Maymay]]
|-
| [[Bagyong Neneng|Neneng]] || Obet || {{grey|Pilandok}} || [[Bagyong Queenie|Queenie]]|| [[Bagyong Rosal|Rosal]]|| [[Bagyong Samuel|Samuel]] || [[Bagyong Tomas|Tomas]] || {{grey|Umberto}} || {{grey|Venus}} || {{grey|Waldo}} || Yayang || {{grey|Zeny}} ||
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:skyblue;"| 2027<br>Pangkat–2
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
|| [[Bagyong Amang|Amang]] || [[Bagyong Betty|Betty]] || [[Bagyong Chedeng|Chedeng]] || [[Bagyong Dodong|Dodong]] || {{grey|Emil}} || [[Bagyong Falcon|Falcon]] || {{grey|Gavino}} || [[Bagyong Hanna|Hanna]] || [[Bagyong Ineng|Ineng]] || [[Bagyong Jenny|Jenny]] || [[Bagyong Kabayan (paglilinaw)|Kabayan]] || Liwayway || [[Bagyong Marilyn|Marilyn]]
|-
| Nimfa || [[Bagyong Onyok|Onyok]] || [[Bagyong Perla (paglilinaw)|Perla]] || [[Bagyong Quiel|Quiel]] || [[Bagyong Ramon|Ramon]] || [[Bagyong Sarah (paglilinaw)|Sarah]] || {{grey|Tamaraw}} || {{grey|Ugong}} || [[Bagyong Viring|Viring]] || [[Bagyong Weng|Weng]] || [[Bagyong Yoyoy|Yoyoy]] || Zigzag ||
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightgreen;"| 2028<br>Pangkat–3
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
| {{grey|Amuyao}} || [[Bagyong Butchoy|Butchoy]] || [[Bagyong Carina (paglilinaw)|Carina]] || [[Bagyong Dindo|Dindo]] || {{grey|Edring}} || [[Bagyong Ferdie|Ferdie]]|| [[Bagyong Gener (paglilinaw)|Gener]] || [[Bagyong Helen (paglilinaw)|Helen]] || [[Bagyong Igme (paglilinaw)|Igme]] || {{grey|Josefa}} || {{grey|Kidul}} || {{grey|Lekep}} || [[Bagyong Marce|Marce]]
|-
| {{grey|Nanolay}} || {{grey|Onos}} || {{grey|Puwok}} || Querubin || Romina || [[Bagyong Siony|Siony]] || [[Bagyong Tonyo (paglilinaw)|Tonyo]] || {{grey|Upang}} || [[Bagyong Vicky (paglilinaw)|Vicky]] || {{grey|Warren}} || [[Bagyong Yoyong|Yoyong]] || Zosimo
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightyellow;"| 2029<br>Pangkat–4
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
| [[Bagyong Auring|Auring]] || [[Bagyong Bising|Bising]] || {{grey|Chico}} || [[Bagyong Dante|Dante]] || {{grey|Elias}} || [[Bagyong Fabian|Fabian]] || [[Bagyong Gorio|Gorio]] || [[Bagyong Huaning|Huaning]] || [[Bagyong Isang|Isang]] ||[[Bagyong Jacinto|Jacinto]] || [[Bagyong Kiko|Kiko]] || [[Bagyong Lannie|Lannie]] || {{grey|Magyawan}}
|-
| {{grey|Nilad}} || {{grey|Omar}} || [[Bagyong Paolo|Paolo]] || [[Bagyong Quedan|Quedan]] || [[Bagyong Ramil|Ramil]] || [[Bagyong Salome|Salome]] || {{grey|Tala}} || {{grey|Urbano}} || [[Bagyong Verbena|Verbena]]
|| [[Bagyong Wilma|Wilma]] || {{grey|Yasmin}} || [[Bagyong Zoraida|Zoraida]]
|}
==Dekada 1990==
===1990===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1990 Philippine storm & typhoons<br>Akang–Uding
|-
| Akang || Bising || Klaring || Deling || Emang
|-
| Gading || Heling || Iliang || Loleng || Miding
|-
| Norming || Oyang || Pasing || Ritang || Susang
|-
| Tering || Uding || {{tcname unused|Weling}} || {{tcname unused|Yaning}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (1990)
|-
| || || || || {{tcname unused|Aning}}
|-
| {{tcname unused|Bidang}} || {{tcname unused|Katring}} || {{tcname unused|Delang}} || {{tcname unused|Esang}} || {{tcname unused|Garding}}
|}
{{clear}}
===1991===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1991 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Yayang
|-
| Auring || Bebeng || Karing || Diding || Etang
|-
| Gening || Helming || Ising || Luding || Mameng
|-
| Neneng || Oniang || Pepang || Rosing || Sendang
|-
| Trining || [[Bagyong Uring|Uring]] || Warling || Yayang ||
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (1991)
|-
| || || || || {{tcname unused|Ading}}
|-
| {{tcname unused|Barang}} || {{tcname unused|Krising}} || {{tcname unused|Dadang}} || {{tcname unused|Erling}} || {{tcname unused|Goying}}
|}
{{clear}}
===1992===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1992 Philippine storm & typhoons<br>Asiang–Seniang
|-
| Asiang || Biring || Konsing || Ditang || Edeng
|-
| Gloring || Huaning || Isang || Lusing || Maring
|-
| Ningning || Osang || Paring || Reming || Seniang
|-
| {{tcname unused|Toyang}} || {{tcname unused|Ulpiang}} || {{tcname unused|Welpring}} || {{tcname unused|Yerling}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (1992)
|-
| || || || || {{tcname unused|Apiang}}
|-
| {{tcname unused|Basiang}} || {{tcname unused|Kayang}} || {{tcname unused|Dorang}} || {{tcname unused|Enang}} || {{tcname unused|Grasing}}
|}
{{clear}}
===1993===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1993 Philippine storm & typhoons<br>Atring–Tasing
|-
| Atring || Bining || Kuring || Daling || Elang
|-
| Goring || Huling || Ibiang || Luming || Miling
|-
| Narsing || Openg || Pining || Rubing || {{tcname unused|Saling}}
|-
| {{tcname unused|Tasing}} || {{tcname unused|Ulding}} || {{tcname unused|Walding}} || {{tcname unused|Yeyeng}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (1993)
|-
| || || || || {{tcname unused|Anding}}
|-
| {{tcname unused|Binang}} || {{tcname unused|Kadiang}} || {{tcname unused|Dinang}} || {{tcname unused|Epang}} || {{tcname unused|Gundang}}
|}
{{clear}}
===1994===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1994 Philippine storm & typhoons<br>Akang–Yaning
|-
| Akang || Bising || Klaring || Deling || Emang
|-
| Gading || Heling || Iliang || Loleng || Miding
|-
| Norming || Oyang || Pasing || Ritang || Susang
|-
| Tering || Uding || Weling || Yaning ||
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (1994)
|-
| || || || || {{tcname unused|Aning}}
|-
| {{tcname unused|Bidang}} || {{tcname unused|Katring}} || {{tcname unused|Delang}} || {{tcname unused|Esang}} || {{tcname unused|Garding}}
|}
{{clear}}
===1995===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1995 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Trining
|-
| Auring || Bebeng || Karing || Diding || Etang
|-
| Gening || Helming || Ising || Luding || Mameng
|-
| Neneng || Oniang || Pepang || [[Super Bagyong Rosing|Rosing]] || Sendang
|-
| Trining || {{tcname unused|Uring}} || {{tcname unused|Warling}} || {{tcname unused|Yayang}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (1995)
|-
| || || || || {{tcname unused|Ading}}
|-
| {{tcname unused|Barang}} || {{tcname unused|Krising}} || {{tcname unused|Dadang}} || {{tcname unused|Erling}} || {{tcname unused|Goying}}
|}
{{clear}}
===1996===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1996 Philippine storm & typhoons<br>Asiang–Ulpiang
|-
| Asiang || Biring || Konsing || Ditang || Edeng
|-
| Gloring || Huaning || Isang || Lusing || Maring
|-
| Ningning || Osang || Paring || Reming || Seniang
|-
| Toyang || Ulpiang || {{tcname unused|Welpring}} || {{tcname unused|Yerling}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (1996)
|-
| || || || || {{tcname unused|Apiang}}
|-
| {{tcname unused|Basiang}} || {{tcname unused|Kayang}} || {{tcname unused|Dorang}} || {{tcname unused|Enang}} || {{tcname unused|Grasing}}
|}
{{clear}}
===1997===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1997 Philippine storm & typhoons<br>Atring–Rubing
|-
| Atring || Bining || Kuring || Daling || Elang
|-
| Goring || Huling || Ibiang || Luming || Miling
|-
| Narsing || Openg || Pining || Rubing || {{tcname unused|Saling}}
|-
| {{tcname unused|Tasing}} || {{tcname unused|Unsing}} || {{tcname unused|Walding}} || {{tcname unused|Yeyeng}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (1997)
|-
| || || || || {{tcname unused|Anding}}
|-
| {{tcname unused|Binang}} || {{tcname unused|Kadiang}} || {{tcname unused|Dinang}} || {{tcname unused|Epang}} || {{tcname unused|Gundang}}
|}
{{clear}}
===1998===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1998 Philippine storm & typhoons<br>Akang–Norming
|-
| Akang || Bising || Klaring || Deling || Emang
|-
| Gading || Heling || Iliang || Loleng || Miding
|-
| Norming || {{tcname unused|Oyang}} || {{tcname unused|Pasing}} || {{tcname unused|Ritang}} || {{tcname unused|Susang}}
|-
| {{tcname unused|Tering}} || {{tcname unused|Uding}} || {{tcname unused|Weling}} || {{tcname unused|Yaning}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (1998)
|-
| || || || || {{tcname unused|Aning}}
|-
| {{tcname unused|Bidang}} || {{tcname unused|Katring}} || {{tcname unused|Delang}} || {{tcname unused|Esang}} || {{tcname unused|Garding}}
|}
{{clear}}
===1999===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1999 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Trining
|-
| Auring || Bebeng || Karing || Diding || Etang
|-
| Gening || Helming || Ising || Luding || Mameng
|-
| Neneng || Oniang || Pepang || Rening || Sendang
|-
| Trining || {{tcname unused|Ulding}} || {{tcname unused|Warling}} || {{tcname unused|Yayang}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (1999)
|-
| || || || || {{tcname unused|Ading}}
|-
| {{tcname unused|Barang}} || {{tcname unused|Krising}} || {{tcname unused|Dadang}} || {{tcname unused|Erling}} || {{tcname unused|Goying}}
|}
{{clear}}
==Dekada 2000==
===2000===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2000 Philippine storm & typhoons<br>Asiang–Welpring
|-
| ASIANG || BIRING || KONSING || DITANG || EDENG
|-
| GLORING || HUANING || ISANG || LUSING || MARING
|-
| NINGNING || OSANG || PARING || REMING || SENIANG
|-
| TOYANG || ULPIANG || WELPRING || {{tcname unused|YERLING}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2000)
|-
| || || || || {{tcname unused|Aring}}
|-
| {{tcname unused|Basiang}} || {{tcname unused|Kadiang}} || {{tcname unused|Dorang}} || {{tcname unused|Enang}} || {{tcname unused|Grasing}}
|}
{{clear}}
===2001===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2001 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Quedan
|-
| AURING || BAROK || CRISING || DARNA || EMONG
|-
| FERIA || GORIO || HUANING || ISANG || JOLINA
|-
| KIKO || LABUYO || MARING || NANANG || ONDOY
|-
| PABLING || QUEDAN || {{tcname unused|ROLETA}} || {{tcname unused|SIBAK}} || {{tcname unused|TALAHIB}}
|-
| {{tcname unused|UBBENG}} || {{tcname unused|VINTA}} || {{tcname unused|WILMA}} || {{tcname unused|YANING}} || {{tcname unused|ZUMA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2001)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2002===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2002 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Milenyo
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DAGUL || ESPADA
|-
| FLORITA || style="background-color:lightyellow;"|'''GLORIA''' || HAMBALOS || INDAY || JUAN
|-
| KAKA || LAGALAG || MILENYO || {{tcname unused|NENENG}} || {{tcname unused|OMPONG}}
|-
| {{tcname unused|PALOMA}} || {{tcname unused|QUADRO}} || {{tcname unused|RAPIDO}} || {{tcname unused|SIBASIB}} || {{tcname unused|TAGBANWA}}
|-
| {{tcname unused|USMAN}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WISIK}} || {{tcname unused|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2002)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Ciriaco}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Forte}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Hunyango}} || {{tcname unused|Itoy}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2003===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2003 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Zigzag
|-
| AMANG || BATIBOT || CHEDENG || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || GILAS || style="background-color:lightyellow;"|HARUROT || INENG || JUANING
|-
| KABAYAN || LAKAY || MANANG || NIÑA || ONYOK
|-
| style="background-color:lightyellow;"|POGI || QUIEL || ROSKAS || SIKAT || TISOY
|-
| URSULA || [[Bagyong Viring (2003)|VIRING]] || [[Bagyong Weng|WENG]] || '''[[Bagyong Yoyoy|YOYOY]]''' || ZIGZAG
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2003)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charing}} || {{tcname unused|Danggit}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Fuago}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Hantik}} || {{tcname unused|Irog}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
===2004===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2004 Philippine storm & typhoons<br>Ambo–Zosimo
|-
| AMBO || BUTCHOY || COSME || DINDO || ENTENG
|-
| FRANK || GENER || HELEN || IGME || JULIAN
|-
| KAREN || LAWIN || MARCE || NINA || OFEL
|-
| PABLO || QUINTA || '''[[Bagyong Rolly (2004)|ROLLY]]''' || SIONY || TONYO
|-
| style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Unding|UNDING]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Violeta|VIOLETA]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Winnie|WINNIE]] || [[Bagyong Yoyong|YOYONG]] || ZOSIMO
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2004)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gardo}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2005===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2005 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Quedan
|-
| AURING || BISING || CRISING || DANTE || '''EMONG'''
|-
| FERIA || GORIO || HUANING || ISANG || JOLINA
|-
| KIKO || LABUYO || MARING || NANDO || ONDOY
|-
| PEPENG || QUEDAN ||{{tcname unused|RAMIL}} || {{tcname unused|SANTI}} || {{tcname unused|TINO}}
|-
| {{tcname unused|UNDANG}} || {{tcname unused|VINTA}} || {{tcname unused|WILMA}} || {{tcname unused|YOLANDA}} || {{tcname unused|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2005)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2006===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2006 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Tomas
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DOMENG|| ESTER
|-
| FLORITA || GLENDA || HENRY || INDAY || JUAN
|-
| KATRING || LUIS || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Milenyo|MILENYO]] || NENENG || OMPONG
|-
| PAENG || QUEENIE || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Reming|REMING]]''' || SENIANG || TOMAS
|-
| {{tcname unused|USMAN}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{tcname unused|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2006)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2007===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2007 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Mina
|-
| AMANG || BEBENG || CHEDENG || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || '''GORING''' || HANNA || INENG || JUANING
|-
| KABAYAN || LANDO || MINA || {{tcname unused|NONOY}} || {{tcname unused|ONYOK}}
|-
| {{tcname unused|PEDRING}} || {{tcname unused|QUIEL}} || {{tcname unused|RAMON}} || {{tcname unused|SENDONG}} || {{tcname unused|TISOY}}
|-
| {{tcname unused|URSULA}} || {{tcname unused|VIRING}} || {{tcname unused|WENG}} || {{tcname unused|YOYOY}} || {{tcname unused|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2007)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
===2008===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2008}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang- kanlurang Pasipiko ng 2008''', ay walang opisyal na hangganan, ngunit karamihan ng mga bagyo (tropical cyclones) ay kadalasang nabubuo tuwing buwan ng Mayo hanggang Nobyembre.
Ang saklaw ng artikulong ito ay limitado lamang sa [[Karagatang Pasipiko]], hilaga ng ekwador, at kanluran ng International Date Line. Ang mga bagyo na nabubuo sa silangan ng International Date Line, hilaga ng ekwador ay tinatawag na hurricane o unos. Ang mga bagyong mabubuo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ay binibigyan ng pangalan ng Japan Metrological Agency.
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2008 Philippine storm & typhoons<br>Ambo–Ulysses
|-
| AMBO || BUTCHOY || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Cosme|COSME]] || DINDO || ENTENG
|-
| '''[[Bagyong Frank|FRANK]]''' || GENER || HELEN || IGME || JULIAN
|-
| KAREN || LAWIN || MARCE || NINA || OFEL
|-
| PABLO || QUINTA || ROLLY || SIONY || TONYO
|-
| ULYSSES || {{tcname unused|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{tcname unused|YOYONG}} || {{tcname unused|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2008)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gardo}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2009===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2009}}
Simula nang taong 2000, ang Laboratory for Atmospheric Research sa City of University sa Hong Kong ay naglalabas ng tinatayang dami ng bagyo, mabibigyang pangalan na bagyo, at mga bagyong may kategorya bilang Typhoon. Ito ay inilabas noong Abril at Hunyo. Ngayong taon, tinataya ng CityUHK ang normal na dami ng bago. Ang normal na dami ng bagyo ayon sa CityUHK ay 31 na bagyo, 27 ang mabibigyan ng pangalan, at 18 ang magiging Typhoon. Noong Abril, inaasahan nila na 4 na bagyo ang maaaring direktang tatama sa katimugang Tsina, lahat ng ito ay inaasahang tatama mula Mayo hanggang Agosto. Sa normal ng pagkakataon, 5 bagyo ang inaasahang tatama dito, 3 dito ay sa umpisa ng Panahon at ang 2 ay mula Siyeptembre hanggang Disyembre. Noong ika-15 Hunyo, inulat ng PAGASA na 7 hanggang 10 bagyo inaasahan nilang dumating sa Pilipinas sa unang tatlong buwan.
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2009 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Vinta
|-
| [[Bagyong Auring (2009)|AURING]] || BISING || CRISING || DANTE || [[Bagyong Emong (2009)|EMONG]]
|-
| FERIA || GORIO || HUANING || ISANG || JOLINA
|-
| KIKO || LABUYO || MARING || NANDO || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Ondoy|ONDOY]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Pepeng|PEPENG]] || '''QUEDAN''' || RAMIL || SANTI || TINO
|-
| URDUJA || VINTA || {{tcname unused|WILMA}} || {{tcname unused|YOLANDA}} || {{tcname unused|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2009)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
==Dekada 2010==
===2010===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2010}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2010''', ay walang opisyal na hangganan, ngunit karamihan ng mga bagyo (tropical cyclones) ay kadalasang nabubuo tuwing buwan ng Mayo hanggang Nobyembre. Sa mga petsang ito kadalasan madalas mabuo ang mga bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko.
Ang saklaw ng artikulong ito ay limitado lamang sa Karagatang Pasipiko, hilaga ng ekwador, at kanluran ng International Date Line. Ang mga bagyo na nabubuo sa silangan ng International Date Line, hilaga ng ekwador ay tinatawag na typhoon o bagyo. Ang mga bagyong mabubuo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ay binibigyan ng pangalan ng Japan Metrological Agency.
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2010 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Katring
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DOMENG || ESTER
|-
| FLORITA || GLENDA || HENRY || INDAY || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Juan|JUAN]]'''
|-
| style="background-color:lightyellow;"|KATRING || {{tcname unused|LUIS}} || {{tcname unused|MARIO}} || {{tcname unused|NENENG}} || {{tcname unused|OMPONG}}
|-
| {{tcname unused|PAENG}} || {{tcname unused|QUEENIE}} || {{tcname unused|RUBY}} || {{tcname unused|SENIANG}} || {{tcname unused|TOMAS}}
|-
| {{tcname unused|USMAN}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{tcname unused|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2010)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2011===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2011}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2011''', ay walang opisyal na hangganan, ngunit karamihan ng mga bagyo (tropical cyclones) ay kadalasang nabubuo tuwing buwan ng Mayo hanggang Nobyembre.[1] Sa mga petsang ito kadalasan madalas mabuo ang mga bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko. Ang saklaw ng artikulong ito ay limitado lamang sa Karagatang Pasipiko, hilaga ng ekwador, at kanluran ng International Date Line. Ang mga bagyo na nabubuo sa silangan ng International Date Line, hilaga ng ekwador ay tinatawag na hurricane o bagyo. Ang mga bagyong mabubuo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ay binibigyan ng pangalan ng Japan Metrological Agency.
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2011 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Sendong
|-
| AMAMG || BEBENG || CHEDENG || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || GORING || HANNA || INENG || JUANING
|-
| KABAYAN || LANDO || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Mina|MINA]]''' || NONOY || ONYOK
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Pedring|PEDRING]] || [[Bagyong Quiel (2011)|QUIEL]] || RAMON || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Sendong|SENDONG]] || {{tcname unused|TISOY}}
|-
| {{tcname unused|URSULA}} || {{tcname unused|VIRING}} || {{tcname unused|WENG}} || {{tcname unused|YOYOY}} || {{tcname unused|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2011)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
===2012===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2012}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2012 Philippine storm & typhoons<br>Ambo-Quinta
|-
| AMBO || BUTCHOY || CARINA || DINDO || ENTENG
|-
| FERDIE || GENER || HELEN || IGME || JULIAN
|-
| KAREN || LAWIN || MARCE || NINA || OFEL
|-
| style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Pablo|PABLO]]''' || QUINTA || {{tcname unused|ROLLY}} || {{tcname unused|SIONY}} || {{tcname unused|TONYO}}
|-
| {{tcname unused|ULYSSES}} || {{tcname unused|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{tcname unused|YOYONG}} || {{tcname unused|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2012)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gardo}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2013===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2013}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2013 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Zoraida
|-
| AURING || BISING || CRISING || DANTE || EMONG
|-
| FABIAN || GORIO || HUANING || ISANG || JOLINA
|-
| KIKO || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Labuyo|LABUYO]] || MARING || NANDO || ODETTE
|-
| PAOLO || QUEDAN || RAMIL || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Santi|SANTI]] || TINO
|-
| URDUJA || [[Bagyong Vinta (2013)|VINTA]] || [[Bagyong Wilma at BOB 05|WILMA]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Yolanda|YOLANDA]]''' || [[Bagyong Zoraida (2013)|ZORAIDA]]
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2013)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2014===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2014}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2014 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Seniang
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DOMENG || ESTER
|-
|FLORITA || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Glenda|GLENDA]] || HENRY || INDAY || style="background-color:lightyellow;"| JOSE
|-
|KARDING || LUIS || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Mario|MARIO]] || NENENG || OMPONG
|-
| PAENG || QUEENIE || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Ruby|RUBY]]''' || [[Bagyong Seniang (2014)|SENIANG]] || {{tcname unused|TOMAS}}
|-
| {{tcname unused|USMAN}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{tcname unused|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2014)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2015===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2015}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2015 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Onyok
|-
| AMANG || BETTY || '''CHEDENG''' || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || GORING || [[Bagyong Hanna (2015)|HANNA]] || INENG || JENNY
|-
| KABAYAN || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Lando|LANDO]] || MARILYN || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Nona|NONA]] || ONYOK
|-
| {{tcname unused|PERLA}} || {{tcname unused|QUIEL}} || {{tcname unused|RAMON}} || {{tcname unused|SARAH}} || {{tcname unused|TISOY}}
|-
| {{tcname unused|URSULA}} || {{tcname unused|VIRING}} || {{tcname unused|WENG}} || {{tcname unused|YOYOY}} || {{tcname unused|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2015)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
===2016===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2016}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2016 Philippine storm & typhoons<br>Ambo–Nina
|-
| AMBO || BUTCHOY || CARINA || DINDO || ENTENG
|-
| FERDIE || GENER || HELEN || IGME || JULIAN
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Karen|KAREN]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Lawin|LAWIN]]''' || MARCE || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Nina (2016)|NINA]] || {{tcname unused|OFEL}}
|-
| {{tcname unused|PEPITO}} || {{tcname unused|QUINTA}} || {{tcname unused|ROLLY}} || {{tcname unused|SIONY}} || {{tcname unused|TONYO}}
|-
| {{tcname unused|ULYSSES}} || {{tcname unused|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{tcname unused|YOYONG}} || {{tcname unused|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2016)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2017===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2017}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2017, Walang nakatalagang hangganan ang panahon ng mga bagyo sa 2017. Karamihan ng mga bagyo ay nabubuo sa hilagang-kanluran ng Dagat Pasipiko mula Mayo hanggang Nobyembre.
Ang mga bagyo na nabubuo sa Kanlurang Pasipiko ay binabansagan ng Japan Meteorological Agency. Ito ang international name. Kapag pumasok ang bagyo sa lugar na pananagutan ng Pilipinas (Philippine Area of Responsibility), ito ay pinapangalanan din ng Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA)
Ang panahon ng bagyo ay medyo hindi matatag, na may mga bagyo na nagwawasak ng karamihan sa kanluran, ang karamihan sa mga bagyo na nakakaapekto sa mainland, bansa at teritoryo, na nagiging sanhi ng partikular na malubhang pinsala sa Tsina. , Japan, Vietnam. Mayroong kabuuang 41 tropikal na cyclones kung saan lumalaki ang 27 na bagyo, higit sa kalahati ay pumasok sa South China Sea.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2017 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Vinta
|-
| AURING || BISING || CRISING || DANTE || EMONG
|-
| FABIAN || [[Bagyong Gorio (2017)|GORIO]] || HUANING || [[Bagyong Isang (2017)|ISANG]] || [[Bagyong Jolina (2017)|JOLINA]]
|-
| KIKO || '''LANNIE''' || [[Bagyong Maring (2017)|MARING]] || NANDO || [[Bagyong Odette (2017)|ODETTE]]
|-
| PAOLO || QUEDAN || RAMIL || SALOME || [[Bagyong Tino (2017)|TINO]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Urduja|URDUJA]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Vinta|VINTA]] || {{tcname unused|WILMA}} || {{tcname unused|YASMIN}} || {{tcname unused|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2017)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2018===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2018}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2018''', ay isang mas mataas na panahon na nagdulot ng 29 bagyo, 13 bagyo, at 7 na bagyo. Ito ay isang kaganapan sa taunang pag-ikot ng tropikal na pagbuo ng bagyo, kung saan bumubuo ang tropikal na mga bagyo sa kanlurang Karagatang Pasipiko. Ang panahon ay tumatakbo sa buong 2018, bagaman ang karamihan sa tropikal na mga cyclone ay kadalasang bumubuo sa pagitan ng Mayo at Oktubre. Ang unang pinangalanang bagyo ng Bolaven, na binuo noong Enero 3, habang ang huling tinaguriang bagyo, Man-yi, ay nawala noong Nobyembre 28. Ang unang bagyo ng panahon, ang Jelawat, ay umabot sa katayuan ng bagyo noong Marso 29, at naging unang super typhoon ng ang taon sa susunod na araw.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2018 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Usman
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DOMENG || ESTER
|-
| FLORITA || GARDO || HENRY || INDAY || JOSIE
|-
| KARDING || LUIS || MAYMAY || NENENG || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Ompong|OMPONG]]'''
|-
| PAENG || QUEENIE || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Rosita|ROSITA]] || [[Bagyong Samuel|SAMUEL]] || TOMAS
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Usman|USMAN]] || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{tcname unused|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2018)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2019===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2019}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2019''', ay isang kaganapan na kung saan tropikal na cyclones nabuo sa Pacific Northwest sa 2019, higit sa lahat mula Mayo hanggang Disyembre. Ang artikulong ito ay tumutukoy lamang sa mga bagyo na bumubuo sa loob ng Pacific sa North Hemisphere at ang mga salita meridian 100 hanggang 180 degree. Ang tropikal na mga bagyo na nabuo sa buong Pacific Northwest ay pinangalanan ng Japan Meteorological Agency JMA. Ang tropical depression ay Typhoon Warning Center ang JTWC track ay magkakaroon ng "W" na suffix pagkatapos ng kanilang numero. Ang mga tropikal na depresyon na bumubuo o lumipat sa lugar na Pilipinas na mga track ay tatawaging din ng Philippine Astronomical, Geophysical and Administration Department PAGASA. Iyan ang dahilan kung bakit sa maraming kaso, ang isang bagyo ay may dalawang magkakaibang pangalan. Ito rin ang ikalawang magkakasunod na panahon ng bagyo na ang unang atake ay nabuo mula sa mga huling araw ng nakaraang taon (season).
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2019 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Ursula
|-
| AMANG || BETTY || CHEDENG || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || GORING || HANNA || INENG || [[Bagyong Jenny (2019)|JENNY]]
|-
| KABAYAN || [[Bagyong Liwayway (2019)|LIWAYWAY]] || MARILYN || NIMFA || ONYOK
|-
| PERLA || [[Bagyong Quiel (2019)|QUIEL]] || [[Bagyong Ramon (2019)|RAMON]] || [[Bagyong Sarah (2019)|SARAH]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Tisoy|TISOY]]'''
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Ursula|URSULA]] || {{tcname unused|VIRING}} || {{tcname unused|WENG}} || {{tcname unused|YOYOY}} || {{tcname unused|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2019)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
==Dekada 2020==
===2020===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2020}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2020''', ay ang kasalukuyang panahon sa taunang pamumuo ng mga bagyo sa hilagang-kanlurang bahagi ng Karagatang Pasipiko. Buong taon ito, kahit na madalas nabubuo ang mga bagyo mula Mayo hanggang Oktubre. Di natural ang katahimikan ng panahong ito, kung saan tanging 21 bagyong tropikal lang at 16 na pinangalanang sama ng panahon ang nabuo simula pa noong ika-8 ng Mayo. Dagdag pa rito, ito ang kauna-unahang panahon na walang naitalang ni isang bagyo sa buwan ng Hulyo simula pa noong unang nagsimula ang maasahang pagtatala sa mga ito. Unang naitala ang bagyo ng panahong ito noong ika-8 ng Mayo, ang ikaanim na pinakanahuling simula sa kasaysayan ng lugar - mas maaga nang kaunti kaysa noong taong 1973, at ang pinakanahuling simula simula pa noong 2016. Medyo hindi aktibo ang bahaging ito ng Pasipiko kaysa sa [[Karagatang Atlantiko]] sa taong ito, na tanging nangyari lamang noong mga taong 2010 at 2005.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2020 Philippine storm & typhoons<br>Ambo–Vicky
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Ambo (2020)|AMBO]] || [[Bagyong Butchoy (2020)|BUTCHOY]] || CARINA || [[Bagyong Dindo (2020)|DINDO]] || ENTENG
|-
| [[Bagyong Ferdie (2020)|FERDIE]] || GENER || [[Bagyong Helen|HELEN]] || IGME || [[Bagyong Julian (2020)|JULIAN]]
|-
| [[Bagyong Kristine (2020)|KRISTINE]] || [[Bagyong Leon (2020)|LEON]] || MARCE || [[Bagyong Nika (2020)|NIKA]] || [[Bagyong Ofel (2020)|OFEL]]
|-
| [[Bagyong Pepito (2020)|PEPITO]] || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Quinta|QUINTA]] || style="background-color:lightyellow;"| '''[[Super Bagyong Rolly|ROLLY]]''' || [[Bagyong Siony (2020)|SIONY]] || [[Bagyong Tonyo (2020)|TONYO]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Ulysses|ULYSSES]] || [[Bagyong Vicky (2020)|VICKY]] || {{tcname unused|WARREN}} || {{grey|YOYONG}} || {{grey|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2020)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2021===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2021}}
Ang panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2021 ay ang kasalukuyang panahon ng bagyo na taunang nagaganap sa hilagang-kanlurang bahagi ng Karagatang Pasipiko. Bagamat taunan, nagiging aktibo ito pagsapit ng buwan ng Mayo.
Limitado ang artikulong ito sa Karagatang Pasipikong nasa itaas ng ekwador sa pagitan ng 100° silangan at ika-180 meridyan. Sa loob ng bahaging ito ng Pasipiko, may dalawang pangunahing ahensiyang nagpapangalan sa mga bagyo na nagiging dahilan para magkaroon ng dalawang pangalan ang iisang bagyo.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2021 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Odette
|-
| [[Bagyong Auring (2021)|AURING]] || [[Super Bagyong Bising|BISING]] || [[Bagyong Crising (2021)|CRISING]] || DANTE || EMONG
|-
| [[Bagyong Fabian (2021)|FABIAN]] || [[Bagyong Gorio (2021)|GORIO]] || [[Bagyong Huaning (2021)|HUANING]] || ISANG || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Jolina (2021)|JOLINA]]
|-
| [[Bagyong Kiko (2021)|KIKO]] || [[Bagyong Lannie (2021)|LANNIE]] || style="background-color:lightyellow;"| MARING || [[Bagyong Nando (2021)|NANDO]] || style="background-color:lightyellow;"| '''[[Super Bagyong Odette|ODETTE]]'''
|-
| {{grey|PAOLO}} || {{grey|QUEDAN}} || {{grey|RAMIL}} || {{grey|SALOME}} || {{tcname unused|TINO}}
|-
| {{tcname unused|UWAN}} || {{tcname unused|VERBENA}} || {{grey|WILMA}} || {{tcname unused|YASMIN}} || {{grey|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2021)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2022===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2022}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2022 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa [[Karagatang Pasipiko]] na kadalasang nabubuo sa mga buwan ng Abril, Oktubre o hanggang Disyembre, Katuwang ang (JMA) Japan Meteorological Agency, (JTWC), Joint Typhoon Warning Center at ang [[PAGASA]].
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2022 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Rosal
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Agaton|AGATON]] || [[Bagyong Basyang (2022)|BASYANG]] || CALOY || DOMENG || [[Bagyong Ester (2022)|ESTER]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Florita (2022)|FLORITA]] || [[Bagyong Gardo (2022)|GARDO]] || [[Super Bagyong Henry|HENRY]] || [[Bagyong Inday (2022)|INDAY]] || JOSIE
|-
| style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Karding|KARDING]]''' || LUIS || [[Bagyong Maymay (2022)|MAYMAY]] || [[Bagyong Neneng (2022)|NENENG]] || OBET
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Paeng|PAENG]] || QUEENIE || ROSAL || {{grey|SAMUEL}} || {{tcname unused|TOMAS}}
|-
| {{tcname unused|UMBERTO}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{grey|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2022)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2023===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2023}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2023 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa [[Karagatang Pasipiko]], Ang bagyo sa Pilipinas sa ika taon 2023 ay may bilang ng bagyong nasa onse (11) mula sa letrang "A" (Amang) hanggang "K", Kabayan na may kaparehong taon mula sa taong [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2010|2010]] mula sa pangalang "Agaton" hanggang "Katring".
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2023 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Kabayan
|-
| AMANG || [[Super Bagyong Betty|BETTY]] || CHEDENG || [[Bagyong Dodong|DODONG]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Egay|EGAY]]'''
|-
| [[Bagyong Falcon|FALCON]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Goring|GORING]] || HANNA || INENG || JENNY
|-
| KABAYAN || {{grey|LIWAYWAY}} || {{grey|MARILYN}} || {{grey|NIMFA}} ||| {{grey|ONYOK}}
|-
| {{grey|PERLA}} || {{grey|QUIEL}} || {{grey|RAMON}} || {{grey|SARAH}} || {{tcname unused|TAMARAW}}
|-
| {{tcname unused|UGONG}} || {{grey|VIRING}} || {{grey|WENG}} || {{grey|YOYOY}} || {{grey|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"| Auxiliary list (2023)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|-
|}
{{clear}}
===2024===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024 ay ang kasalukuyang panahon ng mga bagyo sa bansang [[Pilipinas]].
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2024 Philippine storm & typhoons<br>Aghon–Romina
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Aghon (2024)|AGHON]] || BUTCHOY || [[Bagyong Carina|CARINA]] || DINDO || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Enteng (2024)|ENTENG]]'''
|-
| FERDIE || GENER || HELEN || IGME || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Julian (2024)|JULIAN]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Kristine|KRISTINE]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Leon (2024)|LEON]] || [[Bagyong Marce|MARCE]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Nika|NIKA]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Ofel|OFEL]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Super Bagyong Pepito|PEPITO]] || [[Bagyong Querubin (2024)|QUERUBIN]] || [[Bagyong Romina (2024)|ROMINA]] || {{grey|SIONY}} || {{grey|TONYO}}
|-
| {{tcname unused|UPANG}} || {{grey|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{grey|YOYONG}} || {{grey|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"| Auxiliary list (2024)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|-
|}
{{clear}}
===2025===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2025}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2025 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Wilma
|-
| AURING || BISING || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Crising|CRISING]] || [[Bagyong Dante (2025)|DANTE]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Emong (2025)|EMONG]]
|-
| FABIAN || GORIO || HUANING || [[Bagyong Isang (2025)|ISANG]] || [[Bagyong Jacinto (2025)|JACINTO]]
|-
| KIKO || LANNIE || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Mirasol (2025)|MIRASOL]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Nando|NANDO]]''' || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Opong|OPONG]]
|-
| [[Bagyong Paolo (2025)|PAOLO]] || QUEDAN || [[Bagyong Ramil (2025)|RAMIL]] || SALOME ||style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Tino|TINO]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Uwan|UWAN]] || VERBENA || [[Bagyong Wilma (2025)|WILMA]] || {{tcname unused|YASMIN}} || {{grey|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2025)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2026===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa Karagatang Pasipiko maging sa Pilipinas.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2026 Philippine storm & typhoons
|-
| ADA || BASYANG || {{grey|CALOY}} || {{grey|DOMENG}} || {{grey|ESTER}}
|-
| {{tcname unused|FRANCISCO}} || {{grey|GARDO}} || {{grey|HENRY}} || {{grey|INDAY}} || {{grey|JOSIE}}
|-
| {{tcname unused|KIYAPO}} || {{grey|LUIS}} || {{grey|MAYMAY}} || {{grey|NENENG}} || {{grey|OBET}}
|-
| {{tcname unused|PILANDOK}} || {{grey|QUEENIE}} || {{grey|ROSAL}} || {{grey|SAMUEL}} || {{grey|TOMAS}}
|-
| {{tcname unused|UMBERTO}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{grey|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2026)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2027===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2027}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2027 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa Karagatang Pasipiko maging sa Pilipinas.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2027 Philippine storm & typhoons
|-
| {{grey|AMANG}} || {{grey|BETTY}} || {{grey|CHEDENG}} || {{grey|DODONG}} || {{tcname unused|EMIL}}
|-
| {{grey|FALCON}} || {{tcname unused|GAVINO}} || {{grey|HANNA}} || {{grey|INENG}} || {{grey|JENNY}}
|-
| {{grey|KABAYAN}} || {{grey|LIWAYWAY}} || {{grey|MARILYN}} || {{grey|NIMFA}} || {{grey|ONYOK}}
|-
| {{grey|PERLA}} || {{grey|QUIEL}} || {{grey|RAMON}} || {{grey|SARAH}} || {{tcname unused|TAMARAW}}
|-
| {{tcname unused|UGONG}} || {{grey|VIRING}} || {{grey|WENG}} || {{grey|YOYOY}} || {{grey|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"| Auxiliary list (2027)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|-
|}
{{clear}}
===2028===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2028}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2028 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa Karagatang Pasipiko maging sa Pilipinas.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2028 Philippine storm & thyphoons
|-
| {{tcname unused|AMUYAO}} || {{grey|BUTCHOY}} || {{grey|CARINA}} || {{grey|DINDO}} || {{tcname unused|EDRING}}
|-
| {{grey|FERDIE}} || {{grey|GENER}} || {{grey|HELEN}} || {{grey|IGME}} || {{tcname unused|JOSEFA}}
|-
| {{tcname unused|KIDUL}} || {{tcname unused|LEKEP}} || {{grey|MARCE}} || {{tcname unused|NANOLAY}} || {{tcname unused|ONOS}}
|-
| {{tcname unused|PUWOK}} || {{grey|QUERUBIN}} || {{grey|ROMINA}} || {{grey|SIONY}} || {{grey|TONYO}}
|-
| {{tcname unused|UPANG}} || {{grey|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{grey|YOYONG}} || {{grey|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2028)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2029===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2029}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2029 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa Karagatang Pasipiko maging sa Pilipinas.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2029 Philippine storm & typhoons
|-
| {{grey|AURING}} || {{grey|BISING}} || {{tcname unused|CHICO}} || {{grey|DANTE}} || {{tcname unused|ELIAS}}
|-
| {{grey|FABIAN}} || {{grey|GORIO}} || {{grey|HUANING}} || {{grey|ISANG}} || {{grey|JACINTO}}
|-
| {{grey|KIKO}} || {{grey|LANNIE}} || {{tcname unused|MAGYAWAN}} ||{{tcname unused|NILAD}} || {{tcname unused|OMAR}}
|-
| {{grey|PAOLO}} || {{grey|QUEDAN}} || {{grey|RAMIL}} || {{grey|SALOME}} || {{tcname unused|TALA}}
|-
| {{tcname unused|URBANO}} || {{grey|VERBENA}} || {{grey|WILMA}} || {{tcname unused|YASMIN}} || {{grey|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2029)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===Mga pangalan at palayaw ng bawat bagyo===
Ang mga pangalan ng bawat bagyo ay ibinibigay sa ilalim ng PAGASA, ito ay pinapalitan kapag ang isang bagyo ay nakapinsala ng mahigit sa bilyon at nakapatay mula 200 pataas, ngunit ang mga pangalan na hindi umabot sa binangit ay uulitin bawat apat na taon.
{|class="collapsible collapsed wikitable toccolours" width=60%
|-
!style="background: white" colspan=4 align="center" |Talaan ng mga pangalan at palayaw ng bawat bagyo
|-
! style="background-color:silver"| '''Pangalang Ingles (53)'''
! style="background-color:silver"| '''Taon'''
! style="background-color:silver"| '''Kasarian'''
|-
| [[Bagyong Betty|Betty]] || 2019 || rowspan="3"| Babae
|-
| <s>Carina</s> || 2020
|-
| [[Bagyong Ester|Ester]] || 2018
|-
| Fabian || 2021 || Lalake
|-
| <s>Florita</s> || 2022 || Babae
|-
| Falcon || 2023 || [[Agila]]
|-
| [[Bagyong Ferdie|Ferdie]] || 2024 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Frank</s> || 2008
|-
| <s>Glenda</s> || 2014 || Babae
|-
| [[Bagyong Gorio|Gorio]] || 2021 || rowspan="3"| Lalake
|-
| Gener || 2024
|-
| [[Bagyong Henry|Henry]] || 2022
|-
| [[Bagyong Hanna|Hanna]] || 2023 || Babae
|-
| <s>Jose</s> || 2014 || Lalake
|-
| <s>[[Bagyong Jolina|Jolina]]</s> || 2021 || rowspan="2"| Babae
|-
| Jenny || 2023
|-
| <s>Julian</s> || rowspan="2"| 2024 || Unisex
|-
| <s>Kristine</s> || Babae
|-
| [[Bagyong Luis|Luis]] || 2022 || Lalake
|-
| <s>Leon</s> || 2024 || [[Leon]]
|-
| Marilyn || 2023 || Babae
|-
| Marce || 2024 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Mario</s> || 2014
|-
| Nimfa || 2023 || rowspan="5"| Babae
|-
| <s>Nika</s> || 2024
|-
| <s>Nina</s> || 2016
|-
| <s>[[Bagyong Odette|Odette]]</s> || 2021
|-
| <s>[[Bagyong Ofel|Ofel]]</s> || 2024
|-
| [[Bagyong Paolo|Paolo]] || 2021 || Lalake
|-
| [[Bagyong Queenie|Queenie]] || 2022 || rowspan="2"| Babae
|-
| <s>[[Bagyong Quinta (paglilinaw)|Quinta]]</s> || 2020
|-
| [[Bagyong Quiel|Quiel]] || 2023 || Lalake
|-
| Querubin || 2024 || [[Anghel]]
|-
| <s>[[Bagyong Rolly|Rolly]]</s> || 2020 || Lalake
|-
| <s>Ruby</s> || 2014 || Bato/Babae
|-
| Rosal || 2022 || [[Bulaklak]]
|-
| Romina || 2024 || rowspan="3"| Babae
|-
| Sarah || 2023
|-
| [[Bagyong Siony|Siony]] || 2024
|-
| {{tcname unused|Umberto}} || 2022 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>[[Bagyong Ulysses (paglilinaw)|Ulysses]]</s> || 2020
|-
| <s>[[Bagyong Urduja (paglilinaw)|Urduja]]</s> || 2017 || rowspan="2"| Babae
|-
| <s>Ursula</s> || 2019
|-
| {{tcname unused|Verbena}} || 2021 || [[Bulaklak]]
|-
| {{tcname unused|Venus}} || 2022 || Babae/[[Planeta]]
|-
| [[Bagyong Vicky (paglilinaw)|Vicky]] || 2024 || Babae
|-
| <s>[[Bagyong Vinta (paglilinaw)|Vinta]]</s> || 2017 || [[Bangka]]
|-
| Wilma || 2021 || Babae
|-
| {{tcname unused|Warren}} || 2024 || Lalake
|-
| {{tcname unused|Yasmin}} || 2021 || rowspan="4"| Babae
|-
| <s>Yolanda</s> || 2013
|-
| Zoraida || 2021
|-
| {{tcname unused|Zeny}} || 2022
|-
! style="background-color:lightyellow"| '''Pangalang Tagalog (56)'''
! style="background-color:lightyellow"| '''Taon'''
! style="background-color:lightyellow"| '''Kasarian'''
|-
| <s>[[Bagyong Agaton (paglilinaw)|Agaton]]</s> || 2022 || rowspan="10"| Lalake
|-
| <s>Aghon</s> || 2024
|-
| {{tcname unused|Amuyao}} || 2028
|-
| <s>[[Bagyong Ambo|Ambo]]</s> || 2020
|-
| [[Bagyong Butchoy|Butchoy]] || 2024
|-
| [[Bagyong Caloy|Caloy]] || 2022
|-
| <s>Cosme</s> || 2008
|-
| [[Bagyong Dante|Dante]] || 2021
|-
| [[Bagyong Dindo|Dindo]] || 2024
|-
| <s>Egay</s> || 2022
|-
| <s>Gloria</s> || 2002 || Babae
|-
| Gardo || 2022 || Lalake
|-
| <s>Harurot</s> || 2003 || ---
|-
| Helen || 2024 || Babae
|-
| Igme || 2024 || Lalake
|-
| Josie || 2022 || rowspan="2"| Babae
|-
| {{tcname unused|Josefa}} || 2028
|-
| <s>Juan</s> || 2010 || rowspan="3"| Lalake
|-
| Kiko || 2021
|-
| Kabayan || 2022
|-
| <s>Karen</s> || 2016 || Babae
|-
| <s>Labuyo</s> || 2013 || [[Sili]]
|-
| <s>Lando</s> || 2015 || Lalake
|-
| <s>Lawin</s> || 2016 || [[Ibon]]
|-
| {{tcname unused|Kidul}} || 2028
|-
| Lannie || 2021 || rowspan="3"| Babae
|-
| {{tcname unused|Lekep}} || 2028
|-
| Liwayway || 2023
|-
| [[Bagyong Maymay|Maymay]] || 2022
|-
| <s>Milenyo</s> || 2006 || Milenyum
|-
| <s>Mina</s> || 2011 || Babae
|-
| {{tcname unused|Mirasol}} || 2025 || Babae/[[Bulaklak]]
|-
| [[Bagyong Nando|Nando]] || 2021 || Lalake
|-
| {{tcname unused|Nanolay}} || 2028
|-
| <s>Nona</s> || 2015 || Babae
|-
| Obet || 2022 || rowspan="6"| Lalake
|-
| <s>[[Bagyong Ompong|Ompong]]</s> || 2018
|-
| <s>Ondoy</s> || 2009
|-
| {{tcname unused|Onos}} || 2028
|-
| [[Bagyong Onyok|Onyok]] || 2023
|-
| {{tcname unused|Opong}} || 2025
|-
| <s>Pablo</s> || 2012
|-
| <s>Paeng</s> || 2022
|-
| Perla || 2023 || Babae
|-
| <s>Pepito</s> || 2024 || rowspan="4"| Lalake
|-
| {{tcname unused|Puwok}} || 2028
|-
| [[Bagyong Quedan|Quedan]] || 2022
|-
| [[Bagyong Ramil|Ramil]] || 2021
|-
| [[Bagyong Ramon|Ramon]] || 2023
|-
| <s>Rosita</s> || 2018 || Babae
|-
| <s>[[Bagyong Santi (paglilinaw)|Santi]]</s> || 2013 || Lalake
|-
| Salome || 2021 || Babae
|-
| [[Bagyong Samuel (paglilinaw)|Samuel]] || 2022 || rowspan="3"| Lalake
|-
| [[Bagyong Tino|Tino]] || 2021
|-
| <s>Tisoy</s> || 2019
|-
| {{tcname unused|Tamaraw}} || 2023 || Kalabaw
|-
| [[Bagyong Tomas|Tomas]] || 2022 || Lalake
|-
| [[Bagyong Tonyo (paglilinaw)|Tonyo]] || 2024 || rowspan="3"| Lalake
|-
| <s>Usman</s> || 2018
|-
| {{tcname unused|Uwan}} || 2021
|-
| <s>Violeta</s> || 2004 || Babae/[[Kulay]]
|-
| {{tcname unused|Waldo}} || 2022 || rowspan="2"| Lalake
|-
| Yoyoy || 2023
|-
| Zigzag || 2023 || ---
|-
| Zosimo || 2024 || Lalake
|-
! style="background-color:lightblue"| '''Pangalang Palayaw (56)'''
! style="background-color:lightblue"| '''Taon'''
! style="background-color:lightblue"| '''Kasarian'''
|-
| [[Bagyong Amang|Amang]] || 2023 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Atang</s> || 1978
|-
| Auring || 2021 || rowspan="6"| Babae
|-
| [[Bagyong Basyang|Basyang]] || 2022
|-
| <s>Bebeng</s> || 2011
|-
| [[Bagyong Bising|Bising]] || rowspan="2"| 2021
|-
| [[Bagyong Crising|Crising]]
|-
| [[Bagyong Chedeng|Chedeng]] || 2023
|-
| <s>Dading</s> || 1964 || Lalake
|-
| <s>Diding</s> || 1976 || Babae
|-
| [[Bagyong Domeng|Domeng]] || 2022 || rowspan="5"| Lalake
|-
| Dodong || 2023
|-
| {{tcname unused|Edring}} || 2028
|-
| [[Bagyong Emong|Emong]] || 2021
|-
| <s>Enteng</s> || 2024
|-
| <s>Goring</s> || 2023 || rowspan="7"| Babae
|-
| <s>Herming</s> || 1987
|-
| [[Bagyong Huaning|Huaning]] || 2021
|-
| <s>Iliang</s> || 1998
|-
| Inday || 2022
|-
| [[Bagyong Isang|Isang]] || 2021
|-
| <s>Juaning</s> || 2011
|-
| <s>Karding</s> || 2021 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Kading</s> || 1978
|-
| <s>Loleng</s> || 1998 || rowspan="4"| Babae
|-
| [[Bagyong Maring|Maring]] || 2021
|-
| <s>Monang</s> || ---
|-
| <s>Nitang</s> || 1984
|-
| [[Bagyong Neneng|Neneng]] ||rowspan="2"| 2022 || Babae
|-
| <s>Paeng</s> || rowspan="3"| Lalake
|-
| <s>Pedring</s> || 2011
|-
| <s>Pepeng</s> || 2009
|-
| <s>Pitang</s> || 1970 || rowspan="3"| Babae
|-
| <s>Reming</s> || 2006
|-
| <s>Rosing</s> || 1995
|-
| <s>Ruping</s> || 1990 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Sendong</s> || 2011
|-
| <s>Seniang</s> || 2014 || rowspan="4"| Babae
|-
| <s>Sening</s> || rowspan="3"| 1970
|-
| <s>Sisang</s>
|-
| <s>Titang</s>
|-
| {{tcname unused|Ugong}} || 2023 || Tunog
|-
| <s>Undang</s> || 1984 || Babae
|-
| <s>Unding</s> || 2004 || Lalake
|-
| <s>Unsang</s> || 1988 || rowspan="4"| Babae
|-
| <s>Uring</s> || 1991
|-
| {{tcname unused|Upang}} || 2024
|-
| Viring || rowspan="2"| 2023
|-
| Weng || Unisex
|-
| <s>Warling</s> || 1979 || rowspan="6"| Babae
|-
| <s>Welming</s> || 1967
|-
| <s>Wening</s> || 1974
|-
| Yayang || 2022
|-
| <s>Yoling</s> || 1970
|-
| <s>Yoning</s> || 1988
|-
| Yoyong || 2024 || Lalake
|}
==Sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Pilipinas]]
[[Kategorya:Panahon]]
al18oepnk4kgxsoygg6act58daitrbp
2204474
2204472
2026-04-23T13:57:06Z
Ivan P. Clarin
84769
/* 2022 */
2204474
wikitext
text/x-wiki
Ang '''Panahon ng bagyo sa Pilipinas''' ay isang dekadang napapanahon sa loob ng [[Pilipinas]] at [[Philippine Area of Responsibility]], taong 2000 ay nagpulungan at nag paligsahan ang [[PAGASA]] sa bawat ipapangalan sa mga [[bagyo]]ng dadaan at papasok sa Pilipinas sa natatakdang panahon, ito ay binigyang daan upang malaman ang lawak ng pinsala, fatality at nawalang gross sa mga lugar na dinaanan ng bagyo, Ito ay nakahanay sa alpabetikong "A" hanggang "Z" maliban sa letrang "X" na hindi na binigyang pansin. Ang bawat bagyo ay binigyan rin ng bawat kategorya. At dinagdagan ng Auxiliary names at list.<ref>http://www.travel-philippines.com/general-info/weather.htm</ref><ref>hypotheticalhurricanes.fandom.com/wiki/2021_Hypothetical_Pacific_Typhoon_Season_(KenMC)</ref><ref>https://www.transcontinentaltimes.com/an-active-typhoon-season-expected-in-the-philippines.html</ref>
==Daantaon==
{{Warning|'''[[Bagyo]]'''}}
{{Main|Bagyo sa Pilipinas}}
'''{{Color box|lightyellow|border=darkgray}}''' '''Mga Rinetirong pangalan'''
<br>Milyon milyon ang mga nasisirang Imprastraktura, Mga pang kabuhayan ang mga nasira nang mga nagdaang bagyo taon-taon, tinatayang aabot sa bilyon bilyon ang napinsala. Kaya't gumawa nang listahan nang mga retiradong bagyo rito sa Pilipinas.<ref>http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/climate/tropical-cyclone-information</ref><ref>https://hypotheticalhurricanes.fandom.com/wiki/2020_Hypothetical_Pacific_Typhoon_Season_(KenMC)</ref>
{| class="wikitable"
|+ Tala ng mga pangalan ng bagyo sa Pilipinas
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightgrey;"| 2026<br>Pangkat–1
|-
! scope="row" rowspan=2 | Main
| Ada || [[Bagyong Basyang|Basyang]] || [[Bagyong Caloy|Caloy]] || [[Bagyong Domeng|Domeng]] || [[Bagyong Ester|Ester]]|| {{grey|Francisco}} || [[Bagyong Gardo (paglilinaw)|Gardo]] || [[Bagyong Henry|Henry]]|| [[Bagyong Inday (paglilinaw)|Inday]] || [[Bagyong Josie (paglilinaw)|Josie]] || {{grey|Kiyapo}} || [[Bagyong Luis|Luis]] || [[Bagyong Maymay|Maymay]]
|-
| [[Bagyong Neneng|Neneng]] || Obet || {{grey|Pilandok}} || [[Bagyong Queenie|Queenie]]|| [[Bagyong Rosal|Rosal]]|| [[Bagyong Samuel|Samuel]] || [[Bagyong Tomas|Tomas]] || {{grey|Umberto}} || {{grey|Venus}} || {{grey|Waldo}} || Yayang || {{grey|Zeny}} ||
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:skyblue;"| 2027<br>Pangkat–2
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
|| [[Bagyong Amang|Amang]] || [[Bagyong Betty|Betty]] || [[Bagyong Chedeng|Chedeng]] || [[Bagyong Dodong|Dodong]] || {{grey|Emil}} || [[Bagyong Falcon|Falcon]] || {{grey|Gavino}} || [[Bagyong Hanna|Hanna]] || [[Bagyong Ineng|Ineng]] || [[Bagyong Jenny|Jenny]] || [[Bagyong Kabayan (paglilinaw)|Kabayan]] || Liwayway || [[Bagyong Marilyn|Marilyn]]
|-
| Nimfa || [[Bagyong Onyok|Onyok]] || [[Bagyong Perla (paglilinaw)|Perla]] || [[Bagyong Quiel|Quiel]] || [[Bagyong Ramon|Ramon]] || [[Bagyong Sarah (paglilinaw)|Sarah]] || {{grey|Tamaraw}} || {{grey|Ugong}} || [[Bagyong Viring|Viring]] || [[Bagyong Weng|Weng]] || [[Bagyong Yoyoy|Yoyoy]] || Zigzag ||
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightgreen;"| 2028<br>Pangkat–3
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
| {{grey|Amuyao}} || [[Bagyong Butchoy|Butchoy]] || [[Bagyong Carina (paglilinaw)|Carina]] || [[Bagyong Dindo|Dindo]] || {{grey|Edring}} || [[Bagyong Ferdie|Ferdie]]|| [[Bagyong Gener (paglilinaw)|Gener]] || [[Bagyong Helen (paglilinaw)|Helen]] || [[Bagyong Igme (paglilinaw)|Igme]] || {{grey|Josefa}} || {{grey|Kidul}} || {{grey|Lekep}} || [[Bagyong Marce|Marce]]
|-
| {{grey|Nanolay}} || {{grey|Onos}} || {{grey|Puwok}} || Querubin || Romina || [[Bagyong Siony|Siony]] || [[Bagyong Tonyo (paglilinaw)|Tonyo]] || {{grey|Upang}} || [[Bagyong Vicky (paglilinaw)|Vicky]] || {{grey|Warren}} || [[Bagyong Yoyong|Yoyong]] || Zosimo
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightyellow;"| 2029<br>Pangkat–4
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
| [[Bagyong Auring|Auring]] || [[Bagyong Bising|Bising]] || {{grey|Chico}} || [[Bagyong Dante|Dante]] || {{grey|Elias}} || [[Bagyong Fabian|Fabian]] || [[Bagyong Gorio|Gorio]] || [[Bagyong Huaning|Huaning]] || [[Bagyong Isang|Isang]] ||[[Bagyong Jacinto|Jacinto]] || [[Bagyong Kiko|Kiko]] || [[Bagyong Lannie|Lannie]] || {{grey|Magyawan}}
|-
| {{grey|Nilad}} || {{grey|Omar}} || [[Bagyong Paolo|Paolo]] || [[Bagyong Quedan|Quedan]] || [[Bagyong Ramil|Ramil]] || [[Bagyong Salome|Salome]] || {{grey|Tala}} || {{grey|Urbano}} || [[Bagyong Verbena|Verbena]]
|| [[Bagyong Wilma|Wilma]] || {{grey|Yasmin}} || [[Bagyong Zoraida|Zoraida]]
|}
==Dekada 1990==
===1990===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1990 Philippine storm & typhoons<br>Akang–Uding
|-
| Akang || Bising || Klaring || Deling || Emang
|-
| Gading || Heling || Iliang || Loleng || Miding
|-
| Norming || Oyang || Pasing || Ritang || Susang
|-
| Tering || Uding || {{tcname unused|Weling}} || {{tcname unused|Yaning}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (1990)
|-
| || || || || {{tcname unused|Aning}}
|-
| {{tcname unused|Bidang}} || {{tcname unused|Katring}} || {{tcname unused|Delang}} || {{tcname unused|Esang}} || {{tcname unused|Garding}}
|}
{{clear}}
===1991===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1991 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Yayang
|-
| Auring || Bebeng || Karing || Diding || Etang
|-
| Gening || Helming || Ising || Luding || Mameng
|-
| Neneng || Oniang || Pepang || Rosing || Sendang
|-
| Trining || [[Bagyong Uring|Uring]] || Warling || Yayang ||
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (1991)
|-
| || || || || {{tcname unused|Ading}}
|-
| {{tcname unused|Barang}} || {{tcname unused|Krising}} || {{tcname unused|Dadang}} || {{tcname unused|Erling}} || {{tcname unused|Goying}}
|}
{{clear}}
===1992===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1992 Philippine storm & typhoons<br>Asiang–Seniang
|-
| Asiang || Biring || Konsing || Ditang || Edeng
|-
| Gloring || Huaning || Isang || Lusing || Maring
|-
| Ningning || Osang || Paring || Reming || Seniang
|-
| {{tcname unused|Toyang}} || {{tcname unused|Ulpiang}} || {{tcname unused|Welpring}} || {{tcname unused|Yerling}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (1992)
|-
| || || || || {{tcname unused|Apiang}}
|-
| {{tcname unused|Basiang}} || {{tcname unused|Kayang}} || {{tcname unused|Dorang}} || {{tcname unused|Enang}} || {{tcname unused|Grasing}}
|}
{{clear}}
===1993===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1993 Philippine storm & typhoons<br>Atring–Tasing
|-
| Atring || Bining || Kuring || Daling || Elang
|-
| Goring || Huling || Ibiang || Luming || Miling
|-
| Narsing || Openg || Pining || Rubing || {{tcname unused|Saling}}
|-
| {{tcname unused|Tasing}} || {{tcname unused|Ulding}} || {{tcname unused|Walding}} || {{tcname unused|Yeyeng}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (1993)
|-
| || || || || {{tcname unused|Anding}}
|-
| {{tcname unused|Binang}} || {{tcname unused|Kadiang}} || {{tcname unused|Dinang}} || {{tcname unused|Epang}} || {{tcname unused|Gundang}}
|}
{{clear}}
===1994===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1994 Philippine storm & typhoons<br>Akang–Yaning
|-
| Akang || Bising || Klaring || Deling || Emang
|-
| Gading || Heling || Iliang || Loleng || Miding
|-
| Norming || Oyang || Pasing || Ritang || Susang
|-
| Tering || Uding || Weling || Yaning ||
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (1994)
|-
| || || || || {{tcname unused|Aning}}
|-
| {{tcname unused|Bidang}} || {{tcname unused|Katring}} || {{tcname unused|Delang}} || {{tcname unused|Esang}} || {{tcname unused|Garding}}
|}
{{clear}}
===1995===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1995 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Trining
|-
| Auring || Bebeng || Karing || Diding || Etang
|-
| Gening || Helming || Ising || Luding || Mameng
|-
| Neneng || Oniang || Pepang || [[Super Bagyong Rosing|Rosing]] || Sendang
|-
| Trining || {{tcname unused|Uring}} || {{tcname unused|Warling}} || {{tcname unused|Yayang}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (1995)
|-
| || || || || {{tcname unused|Ading}}
|-
| {{tcname unused|Barang}} || {{tcname unused|Krising}} || {{tcname unused|Dadang}} || {{tcname unused|Erling}} || {{tcname unused|Goying}}
|}
{{clear}}
===1996===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1996 Philippine storm & typhoons<br>Asiang–Ulpiang
|-
| Asiang || Biring || Konsing || Ditang || Edeng
|-
| Gloring || Huaning || Isang || Lusing || Maring
|-
| Ningning || Osang || Paring || Reming || Seniang
|-
| Toyang || Ulpiang || {{tcname unused|Welpring}} || {{tcname unused|Yerling}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (1996)
|-
| || || || || {{tcname unused|Apiang}}
|-
| {{tcname unused|Basiang}} || {{tcname unused|Kayang}} || {{tcname unused|Dorang}} || {{tcname unused|Enang}} || {{tcname unused|Grasing}}
|}
{{clear}}
===1997===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1997 Philippine storm & typhoons<br>Atring–Rubing
|-
| Atring || Bining || Kuring || Daling || Elang
|-
| Goring || Huling || Ibiang || Luming || Miling
|-
| Narsing || Openg || Pining || Rubing || {{tcname unused|Saling}}
|-
| {{tcname unused|Tasing}} || {{tcname unused|Unsing}} || {{tcname unused|Walding}} || {{tcname unused|Yeyeng}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (1997)
|-
| || || || || {{tcname unused|Anding}}
|-
| {{tcname unused|Binang}} || {{tcname unused|Kadiang}} || {{tcname unused|Dinang}} || {{tcname unused|Epang}} || {{tcname unused|Gundang}}
|}
{{clear}}
===1998===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1998 Philippine storm & typhoons<br>Akang–Norming
|-
| Akang || Bising || Klaring || Deling || Emang
|-
| Gading || Heling || Iliang || Loleng || Miding
|-
| Norming || {{tcname unused|Oyang}} || {{tcname unused|Pasing}} || {{tcname unused|Ritang}} || {{tcname unused|Susang}}
|-
| {{tcname unused|Tering}} || {{tcname unused|Uding}} || {{tcname unused|Weling}} || {{tcname unused|Yaning}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (1998)
|-
| || || || || {{tcname unused|Aning}}
|-
| {{tcname unused|Bidang}} || {{tcname unused|Katring}} || {{tcname unused|Delang}} || {{tcname unused|Esang}} || {{tcname unused|Garding}}
|}
{{clear}}
===1999===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1999 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Trining
|-
| Auring || Bebeng || Karing || Diding || Etang
|-
| Gening || Helming || Ising || Luding || Mameng
|-
| Neneng || Oniang || Pepang || Rening || Sendang
|-
| Trining || {{tcname unused|Ulding}} || {{tcname unused|Warling}} || {{tcname unused|Yayang}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (1999)
|-
| || || || || {{tcname unused|Ading}}
|-
| {{tcname unused|Barang}} || {{tcname unused|Krising}} || {{tcname unused|Dadang}} || {{tcname unused|Erling}} || {{tcname unused|Goying}}
|}
{{clear}}
==Dekada 2000==
===2000===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2000 Philippine storm & typhoons<br>Asiang–Welpring
|-
| ASIANG || BIRING || KONSING || DITANG || EDENG
|-
| GLORING || HUANING || ISANG || LUSING || MARING
|-
| NINGNING || OSANG || PARING || REMING || SENIANG
|-
| TOYANG || ULPIANG || WELPRING || {{tcname unused|YERLING}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2000)
|-
| || || || || {{tcname unused|Aring}}
|-
| {{tcname unused|Basiang}} || {{tcname unused|Kadiang}} || {{tcname unused|Dorang}} || {{tcname unused|Enang}} || {{tcname unused|Grasing}}
|}
{{clear}}
===2001===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2001 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Quedan
|-
| AURING || BAROK || CRISING || DARNA || EMONG
|-
| FERIA || GORIO || HUANING || ISANG || JOLINA
|-
| KIKO || LABUYO || MARING || NANANG || ONDOY
|-
| PABLING || QUEDAN || {{tcname unused|ROLETA}} || {{tcname unused|SIBAK}} || {{tcname unused|TALAHIB}}
|-
| {{tcname unused|UBBENG}} || {{tcname unused|VINTA}} || {{tcname unused|WILMA}} || {{tcname unused|YANING}} || {{tcname unused|ZUMA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2001)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2002===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2002 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Milenyo
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DAGUL || ESPADA
|-
| FLORITA || style="background-color:lightyellow;"|'''GLORIA''' || HAMBALOS || INDAY || JUAN
|-
| KAKA || LAGALAG || MILENYO || {{tcname unused|NENENG}} || {{tcname unused|OMPONG}}
|-
| {{tcname unused|PALOMA}} || {{tcname unused|QUADRO}} || {{tcname unused|RAPIDO}} || {{tcname unused|SIBASIB}} || {{tcname unused|TAGBANWA}}
|-
| {{tcname unused|USMAN}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WISIK}} || {{tcname unused|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2002)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Ciriaco}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Forte}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Hunyango}} || {{tcname unused|Itoy}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2003===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2003 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Zigzag
|-
| AMANG || BATIBOT || CHEDENG || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || GILAS || style="background-color:lightyellow;"|HARUROT || INENG || JUANING
|-
| KABAYAN || LAKAY || MANANG || NIÑA || ONYOK
|-
| style="background-color:lightyellow;"|POGI || QUIEL || ROSKAS || SIKAT || TISOY
|-
| URSULA || [[Bagyong Viring (2003)|VIRING]] || [[Bagyong Weng|WENG]] || '''[[Bagyong Yoyoy|YOYOY]]''' || ZIGZAG
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2003)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charing}} || {{tcname unused|Danggit}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Fuago}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Hantik}} || {{tcname unused|Irog}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
===2004===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2004 Philippine storm & typhoons<br>Ambo–Zosimo
|-
| AMBO || BUTCHOY || COSME || DINDO || ENTENG
|-
| FRANK || GENER || HELEN || IGME || JULIAN
|-
| KAREN || LAWIN || MARCE || NINA || OFEL
|-
| PABLO || QUINTA || '''[[Bagyong Rolly (2004)|ROLLY]]''' || SIONY || TONYO
|-
| style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Unding|UNDING]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Violeta|VIOLETA]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Winnie|WINNIE]] || [[Bagyong Yoyong|YOYONG]] || ZOSIMO
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2004)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gardo}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2005===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2005 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Quedan
|-
| AURING || BISING || CRISING || DANTE || '''EMONG'''
|-
| FERIA || GORIO || HUANING || ISANG || JOLINA
|-
| KIKO || LABUYO || MARING || NANDO || ONDOY
|-
| PEPENG || QUEDAN ||{{tcname unused|RAMIL}} || {{tcname unused|SANTI}} || {{tcname unused|TINO}}
|-
| {{tcname unused|UNDANG}} || {{tcname unused|VINTA}} || {{tcname unused|WILMA}} || {{tcname unused|YOLANDA}} || {{tcname unused|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2005)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2006===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2006 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Tomas
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DOMENG|| ESTER
|-
| FLORITA || GLENDA || HENRY || INDAY || JUAN
|-
| KATRING || LUIS || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Milenyo|MILENYO]] || NENENG || OMPONG
|-
| PAENG || QUEENIE || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Reming|REMING]]''' || SENIANG || TOMAS
|-
| {{tcname unused|USMAN}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{tcname unused|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2006)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2007===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2007 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Mina
|-
| AMANG || BEBENG || CHEDENG || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || '''GORING''' || HANNA || INENG || JUANING
|-
| KABAYAN || LANDO || MINA || {{tcname unused|NONOY}} || {{tcname unused|ONYOK}}
|-
| {{tcname unused|PEDRING}} || {{tcname unused|QUIEL}} || {{tcname unused|RAMON}} || {{tcname unused|SENDONG}} || {{tcname unused|TISOY}}
|-
| {{tcname unused|URSULA}} || {{tcname unused|VIRING}} || {{tcname unused|WENG}} || {{tcname unused|YOYOY}} || {{tcname unused|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2007)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
===2008===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2008}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang- kanlurang Pasipiko ng 2008''', ay walang opisyal na hangganan, ngunit karamihan ng mga bagyo (tropical cyclones) ay kadalasang nabubuo tuwing buwan ng Mayo hanggang Nobyembre.
Ang saklaw ng artikulong ito ay limitado lamang sa [[Karagatang Pasipiko]], hilaga ng ekwador, at kanluran ng International Date Line. Ang mga bagyo na nabubuo sa silangan ng International Date Line, hilaga ng ekwador ay tinatawag na hurricane o unos. Ang mga bagyong mabubuo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ay binibigyan ng pangalan ng Japan Metrological Agency.
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2008 Philippine storm & typhoons<br>Ambo–Ulysses
|-
| AMBO || BUTCHOY || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Cosme|COSME]] || DINDO || ENTENG
|-
| '''[[Bagyong Frank|FRANK]]''' || GENER || HELEN || IGME || JULIAN
|-
| KAREN || LAWIN || MARCE || NINA || OFEL
|-
| PABLO || QUINTA || ROLLY || SIONY || TONYO
|-
| ULYSSES || {{tcname unused|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{tcname unused|YOYONG}} || {{tcname unused|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2008)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gardo}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2009===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2009}}
Simula nang taong 2000, ang Laboratory for Atmospheric Research sa City of University sa Hong Kong ay naglalabas ng tinatayang dami ng bagyo, mabibigyang pangalan na bagyo, at mga bagyong may kategorya bilang Typhoon. Ito ay inilabas noong Abril at Hunyo. Ngayong taon, tinataya ng CityUHK ang normal na dami ng bago. Ang normal na dami ng bagyo ayon sa CityUHK ay 31 na bagyo, 27 ang mabibigyan ng pangalan, at 18 ang magiging Typhoon. Noong Abril, inaasahan nila na 4 na bagyo ang maaaring direktang tatama sa katimugang Tsina, lahat ng ito ay inaasahang tatama mula Mayo hanggang Agosto. Sa normal ng pagkakataon, 5 bagyo ang inaasahang tatama dito, 3 dito ay sa umpisa ng Panahon at ang 2 ay mula Siyeptembre hanggang Disyembre. Noong ika-15 Hunyo, inulat ng PAGASA na 7 hanggang 10 bagyo inaasahan nilang dumating sa Pilipinas sa unang tatlong buwan.
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2009 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Vinta
|-
| [[Bagyong Auring (2009)|AURING]] || BISING || CRISING || DANTE || [[Bagyong Emong (2009)|EMONG]]
|-
| FERIA || GORIO || HUANING || ISANG || JOLINA
|-
| KIKO || LABUYO || MARING || NANDO || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Ondoy|ONDOY]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Pepeng|PEPENG]] || '''QUEDAN''' || RAMIL || SANTI || TINO
|-
| URDUJA || VINTA || {{tcname unused|WILMA}} || {{tcname unused|YOLANDA}} || {{tcname unused|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2009)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
==Dekada 2010==
===2010===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2010}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2010''', ay walang opisyal na hangganan, ngunit karamihan ng mga bagyo (tropical cyclones) ay kadalasang nabubuo tuwing buwan ng Mayo hanggang Nobyembre. Sa mga petsang ito kadalasan madalas mabuo ang mga bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko.
Ang saklaw ng artikulong ito ay limitado lamang sa Karagatang Pasipiko, hilaga ng ekwador, at kanluran ng International Date Line. Ang mga bagyo na nabubuo sa silangan ng International Date Line, hilaga ng ekwador ay tinatawag na typhoon o bagyo. Ang mga bagyong mabubuo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ay binibigyan ng pangalan ng Japan Metrological Agency.
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2010 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Katring
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DOMENG || ESTER
|-
| FLORITA || GLENDA || HENRY || INDAY || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Juan|JUAN]]'''
|-
| style="background-color:lightyellow;"|KATRING || {{tcname unused|LUIS}} || {{tcname unused|MARIO}} || {{tcname unused|NENENG}} || {{tcname unused|OMPONG}}
|-
| {{tcname unused|PAENG}} || {{tcname unused|QUEENIE}} || {{tcname unused|RUBY}} || {{tcname unused|SENIANG}} || {{tcname unused|TOMAS}}
|-
| {{tcname unused|USMAN}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{tcname unused|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2010)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2011===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2011}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2011''', ay walang opisyal na hangganan, ngunit karamihan ng mga bagyo (tropical cyclones) ay kadalasang nabubuo tuwing buwan ng Mayo hanggang Nobyembre.[1] Sa mga petsang ito kadalasan madalas mabuo ang mga bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko. Ang saklaw ng artikulong ito ay limitado lamang sa Karagatang Pasipiko, hilaga ng ekwador, at kanluran ng International Date Line. Ang mga bagyo na nabubuo sa silangan ng International Date Line, hilaga ng ekwador ay tinatawag na hurricane o bagyo. Ang mga bagyong mabubuo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ay binibigyan ng pangalan ng Japan Metrological Agency.
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2011 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Sendong
|-
| AMAMG || BEBENG || CHEDENG || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || GORING || HANNA || INENG || JUANING
|-
| KABAYAN || LANDO || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Mina|MINA]]''' || NONOY || ONYOK
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Pedring|PEDRING]] || [[Bagyong Quiel (2011)|QUIEL]] || RAMON || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Sendong|SENDONG]] || {{tcname unused|TISOY}}
|-
| {{tcname unused|URSULA}} || {{tcname unused|VIRING}} || {{tcname unused|WENG}} || {{tcname unused|YOYOY}} || {{tcname unused|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2011)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
===2012===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2012}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2012 Philippine storm & typhoons<br>Ambo-Quinta
|-
| AMBO || BUTCHOY || CARINA || DINDO || ENTENG
|-
| FERDIE || GENER || HELEN || IGME || JULIAN
|-
| KAREN || LAWIN || MARCE || NINA || OFEL
|-
| style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Pablo|PABLO]]''' || QUINTA || {{tcname unused|ROLLY}} || {{tcname unused|SIONY}} || {{tcname unused|TONYO}}
|-
| {{tcname unused|ULYSSES}} || {{tcname unused|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{tcname unused|YOYONG}} || {{tcname unused|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2012)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gardo}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2013===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2013}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2013 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Zoraida
|-
| AURING || BISING || CRISING || DANTE || EMONG
|-
| FABIAN || GORIO || HUANING || ISANG || JOLINA
|-
| KIKO || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Labuyo|LABUYO]] || MARING || NANDO || ODETTE
|-
| PAOLO || QUEDAN || RAMIL || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Santi|SANTI]] || TINO
|-
| URDUJA || [[Bagyong Vinta (2013)|VINTA]] || [[Bagyong Wilma at BOB 05|WILMA]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Yolanda|YOLANDA]]''' || [[Bagyong Zoraida (2013)|ZORAIDA]]
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2013)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2014===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2014}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2014 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Seniang
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DOMENG || ESTER
|-
|FLORITA || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Glenda|GLENDA]] || HENRY || INDAY || style="background-color:lightyellow;"| JOSE
|-
|KARDING || LUIS || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Mario|MARIO]] || NENENG || OMPONG
|-
| PAENG || QUEENIE || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Ruby|RUBY]]''' || [[Bagyong Seniang (2014)|SENIANG]] || {{tcname unused|TOMAS}}
|-
| {{tcname unused|USMAN}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{tcname unused|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2014)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2015===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2015}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2015 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Onyok
|-
| AMANG || BETTY || '''CHEDENG''' || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || GORING || [[Bagyong Hanna (2015)|HANNA]] || INENG || JENNY
|-
| KABAYAN || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Lando|LANDO]] || MARILYN || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Nona|NONA]] || ONYOK
|-
| {{tcname unused|PERLA}} || {{tcname unused|QUIEL}} || {{tcname unused|RAMON}} || {{tcname unused|SARAH}} || {{tcname unused|TISOY}}
|-
| {{tcname unused|URSULA}} || {{tcname unused|VIRING}} || {{tcname unused|WENG}} || {{tcname unused|YOYOY}} || {{tcname unused|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2015)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
===2016===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2016}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2016 Philippine storm & typhoons<br>Ambo–Nina
|-
| AMBO || BUTCHOY || CARINA || DINDO || ENTENG
|-
| FERDIE || GENER || HELEN || IGME || JULIAN
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Karen|KAREN]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Lawin|LAWIN]]''' || MARCE || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Nina (2016)|NINA]] || {{tcname unused|OFEL}}
|-
| {{tcname unused|PEPITO}} || {{tcname unused|QUINTA}} || {{tcname unused|ROLLY}} || {{tcname unused|SIONY}} || {{tcname unused|TONYO}}
|-
| {{tcname unused|ULYSSES}} || {{tcname unused|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{tcname unused|YOYONG}} || {{tcname unused|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2016)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2017===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2017}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2017, Walang nakatalagang hangganan ang panahon ng mga bagyo sa 2017. Karamihan ng mga bagyo ay nabubuo sa hilagang-kanluran ng Dagat Pasipiko mula Mayo hanggang Nobyembre.
Ang mga bagyo na nabubuo sa Kanlurang Pasipiko ay binabansagan ng Japan Meteorological Agency. Ito ang international name. Kapag pumasok ang bagyo sa lugar na pananagutan ng Pilipinas (Philippine Area of Responsibility), ito ay pinapangalanan din ng Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA)
Ang panahon ng bagyo ay medyo hindi matatag, na may mga bagyo na nagwawasak ng karamihan sa kanluran, ang karamihan sa mga bagyo na nakakaapekto sa mainland, bansa at teritoryo, na nagiging sanhi ng partikular na malubhang pinsala sa Tsina. , Japan, Vietnam. Mayroong kabuuang 41 tropikal na cyclones kung saan lumalaki ang 27 na bagyo, higit sa kalahati ay pumasok sa South China Sea.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2017 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Vinta
|-
| AURING || BISING || CRISING || DANTE || EMONG
|-
| FABIAN || [[Bagyong Gorio (2017)|GORIO]] || HUANING || [[Bagyong Isang (2017)|ISANG]] || [[Bagyong Jolina (2017)|JOLINA]]
|-
| KIKO || '''LANNIE''' || [[Bagyong Maring (2017)|MARING]] || NANDO || [[Bagyong Odette (2017)|ODETTE]]
|-
| PAOLO || QUEDAN || RAMIL || SALOME || [[Bagyong Tino (2017)|TINO]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Urduja|URDUJA]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Vinta|VINTA]] || {{tcname unused|WILMA}} || {{tcname unused|YASMIN}} || {{tcname unused|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2017)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2018===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2018}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2018''', ay isang mas mataas na panahon na nagdulot ng 29 bagyo, 13 bagyo, at 7 na bagyo. Ito ay isang kaganapan sa taunang pag-ikot ng tropikal na pagbuo ng bagyo, kung saan bumubuo ang tropikal na mga bagyo sa kanlurang Karagatang Pasipiko. Ang panahon ay tumatakbo sa buong 2018, bagaman ang karamihan sa tropikal na mga cyclone ay kadalasang bumubuo sa pagitan ng Mayo at Oktubre. Ang unang pinangalanang bagyo ng Bolaven, na binuo noong Enero 3, habang ang huling tinaguriang bagyo, Man-yi, ay nawala noong Nobyembre 28. Ang unang bagyo ng panahon, ang Jelawat, ay umabot sa katayuan ng bagyo noong Marso 29, at naging unang super typhoon ng ang taon sa susunod na araw.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2018 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Usman
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DOMENG || ESTER
|-
| FLORITA || GARDO || HENRY || INDAY || JOSIE
|-
| KARDING || LUIS || MAYMAY || NENENG || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Ompong|OMPONG]]'''
|-
| PAENG || QUEENIE || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Rosita|ROSITA]] || [[Bagyong Samuel|SAMUEL]] || TOMAS
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Usman|USMAN]] || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{tcname unused|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2018)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2019===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2019}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2019''', ay isang kaganapan na kung saan tropikal na cyclones nabuo sa Pacific Northwest sa 2019, higit sa lahat mula Mayo hanggang Disyembre. Ang artikulong ito ay tumutukoy lamang sa mga bagyo na bumubuo sa loob ng Pacific sa North Hemisphere at ang mga salita meridian 100 hanggang 180 degree. Ang tropikal na mga bagyo na nabuo sa buong Pacific Northwest ay pinangalanan ng Japan Meteorological Agency JMA. Ang tropical depression ay Typhoon Warning Center ang JTWC track ay magkakaroon ng "W" na suffix pagkatapos ng kanilang numero. Ang mga tropikal na depresyon na bumubuo o lumipat sa lugar na Pilipinas na mga track ay tatawaging din ng Philippine Astronomical, Geophysical and Administration Department PAGASA. Iyan ang dahilan kung bakit sa maraming kaso, ang isang bagyo ay may dalawang magkakaibang pangalan. Ito rin ang ikalawang magkakasunod na panahon ng bagyo na ang unang atake ay nabuo mula sa mga huling araw ng nakaraang taon (season).
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2019 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Ursula
|-
| AMANG || BETTY || CHEDENG || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || GORING || HANNA || INENG || [[Bagyong Jenny (2019)|JENNY]]
|-
| KABAYAN || [[Bagyong Liwayway (2019)|LIWAYWAY]] || MARILYN || NIMFA || ONYOK
|-
| PERLA || [[Bagyong Quiel (2019)|QUIEL]] || [[Bagyong Ramon (2019)|RAMON]] || [[Bagyong Sarah (2019)|SARAH]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Tisoy|TISOY]]'''
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Ursula|URSULA]] || {{tcname unused|VIRING}} || {{tcname unused|WENG}} || {{tcname unused|YOYOY}} || {{tcname unused|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2019)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
==Dekada 2020==
===2020===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2020}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2020''', ay ang kasalukuyang panahon sa taunang pamumuo ng mga bagyo sa hilagang-kanlurang bahagi ng Karagatang Pasipiko. Buong taon ito, kahit na madalas nabubuo ang mga bagyo mula Mayo hanggang Oktubre. Di natural ang katahimikan ng panahong ito, kung saan tanging 21 bagyong tropikal lang at 16 na pinangalanang sama ng panahon ang nabuo simula pa noong ika-8 ng Mayo. Dagdag pa rito, ito ang kauna-unahang panahon na walang naitalang ni isang bagyo sa buwan ng Hulyo simula pa noong unang nagsimula ang maasahang pagtatala sa mga ito. Unang naitala ang bagyo ng panahong ito noong ika-8 ng Mayo, ang ikaanim na pinakanahuling simula sa kasaysayan ng lugar - mas maaga nang kaunti kaysa noong taong 1973, at ang pinakanahuling simula simula pa noong 2016. Medyo hindi aktibo ang bahaging ito ng Pasipiko kaysa sa [[Karagatang Atlantiko]] sa taong ito, na tanging nangyari lamang noong mga taong 2010 at 2005.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2020 Philippine storm & typhoons<br>Ambo–Vicky
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Ambo (2020)|AMBO]] || [[Bagyong Butchoy (2020)|BUTCHOY]] || CARINA || [[Bagyong Dindo (2020)|DINDO]] || ENTENG
|-
| [[Bagyong Ferdie (2020)|FERDIE]] || GENER || [[Bagyong Helen|HELEN]] || IGME || [[Bagyong Julian (2020)|JULIAN]]
|-
| [[Bagyong Kristine (2020)|KRISTINE]] || [[Bagyong Leon (2020)|LEON]] || MARCE || [[Bagyong Nika (2020)|NIKA]] || [[Bagyong Ofel (2020)|OFEL]]
|-
| [[Bagyong Pepito (2020)|PEPITO]] || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Quinta|QUINTA]] || style="background-color:lightyellow;"| '''[[Super Bagyong Rolly|ROLLY]]''' || [[Bagyong Siony (2020)|SIONY]] || [[Bagyong Tonyo (2020)|TONYO]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Ulysses|ULYSSES]] || [[Bagyong Vicky (2020)|VICKY]] || {{tcname unused|WARREN}} || {{grey|YOYONG}} || {{grey|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2020)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2021===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2021}}
Ang panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2021 ay ang kasalukuyang panahon ng bagyo na taunang nagaganap sa hilagang-kanlurang bahagi ng Karagatang Pasipiko. Bagamat taunan, nagiging aktibo ito pagsapit ng buwan ng Mayo.
Limitado ang artikulong ito sa Karagatang Pasipikong nasa itaas ng ekwador sa pagitan ng 100° silangan at ika-180 meridyan. Sa loob ng bahaging ito ng Pasipiko, may dalawang pangunahing ahensiyang nagpapangalan sa mga bagyo na nagiging dahilan para magkaroon ng dalawang pangalan ang iisang bagyo.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2021 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Odette
|-
| [[Bagyong Auring (2021)|AURING]] || [[Super Bagyong Bising|BISING]] || [[Bagyong Crising (2021)|CRISING]] || DANTE || EMONG
|-
| [[Bagyong Fabian (2021)|FABIAN]] || [[Bagyong Gorio (2021)|GORIO]] || [[Bagyong Huaning (2021)|HUANING]] || ISANG || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Jolina (2021)|JOLINA]]
|-
| [[Bagyong Kiko (2021)|KIKO]] || [[Bagyong Lannie (2021)|LANNIE]] || style="background-color:lightyellow;"| MARING || [[Bagyong Nando (2021)|NANDO]] || style="background-color:lightyellow;"| '''[[Super Bagyong Odette|ODETTE]]'''
|-
| {{grey|PAOLO}} || {{grey|QUEDAN}} || {{grey|RAMIL}} || {{grey|SALOME}} || {{tcname unused|TINO}}
|-
| {{tcname unused|UWAN}} || {{tcname unused|VERBENA}} || {{grey|WILMA}} || {{tcname unused|YASMIN}} || {{grey|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2021)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2022===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2022}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2022 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa [[Karagatang Pasipiko]] na kadalasang nabubuo sa mga buwan ng Abril, Oktubre o hanggang Disyembre, Katuwang ang (JMA) Japan Meteorological Agency, (JTWC), Joint Typhoon Warning Center at ang [[PAGASA]].
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2022 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Rosal
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Agaton|AGATON]] || [[Bagyong Basyang (2022)|BASYANG]] || CALOY || DOMENG || [[Bagyong Ester (2022)|ESTER]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Florita (2022)|FLORITA]] || [[Bagyong Gardo (2022)|GARDO]] || [[Super Bagyong Henry|HENRY]] || [[Bagyong Inday (2022)|INDAY]] || JOSIE
|-
| style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Karding|KARDING]]''' || LUIS || [[Bagyong Maymay (2022)|MAYMAY]] || [[Bagyong Neneng (2022)|NENENG]] || OBET
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Paeng|PAENG]] || QUEENIE || ROSAL || {{grey|SAMUEL}} || {{grey|TOMAS}}
|-
| {{tcname unused|UMBERTO}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{grey|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2022)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2023===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2023}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2023 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa [[Karagatang Pasipiko]], Ang bagyo sa Pilipinas sa ika taon 2023 ay may bilang ng bagyong nasa onse (11) mula sa letrang "A" (Amang) hanggang "K", Kabayan na may kaparehong taon mula sa taong [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2010|2010]] mula sa pangalang "Agaton" hanggang "Katring".
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2023 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Kabayan
|-
| AMANG || [[Super Bagyong Betty|BETTY]] || CHEDENG || [[Bagyong Dodong|DODONG]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Egay|EGAY]]'''
|-
| [[Bagyong Falcon|FALCON]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Goring|GORING]] || HANNA || INENG || JENNY
|-
| KABAYAN || {{grey|LIWAYWAY}} || {{grey|MARILYN}} || {{grey|NIMFA}} ||| {{grey|ONYOK}}
|-
| {{grey|PERLA}} || {{grey|QUIEL}} || {{grey|RAMON}} || {{grey|SARAH}} || {{tcname unused|TAMARAW}}
|-
| {{tcname unused|UGONG}} || {{grey|VIRING}} || {{grey|WENG}} || {{grey|YOYOY}} || {{grey|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"| Auxiliary list (2023)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|-
|}
{{clear}}
===2024===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024 ay ang kasalukuyang panahon ng mga bagyo sa bansang [[Pilipinas]].
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2024 Philippine storm & typhoons<br>Aghon–Romina
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Aghon (2024)|AGHON]] || BUTCHOY || [[Bagyong Carina|CARINA]] || DINDO || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Enteng (2024)|ENTENG]]'''
|-
| FERDIE || GENER || HELEN || IGME || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Julian (2024)|JULIAN]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Kristine|KRISTINE]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Leon (2024)|LEON]] || [[Bagyong Marce|MARCE]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Nika|NIKA]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Ofel|OFEL]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Super Bagyong Pepito|PEPITO]] || [[Bagyong Querubin (2024)|QUERUBIN]] || [[Bagyong Romina (2024)|ROMINA]] || {{grey|SIONY}} || {{grey|TONYO}}
|-
| {{tcname unused|UPANG}} || {{grey|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{grey|YOYONG}} || {{grey|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"| Auxiliary list (2024)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|-
|}
{{clear}}
===2025===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2025}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2025 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Wilma
|-
| AURING || BISING || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Crising|CRISING]] || [[Bagyong Dante (2025)|DANTE]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Emong (2025)|EMONG]]
|-
| FABIAN || GORIO || HUANING || [[Bagyong Isang (2025)|ISANG]] || [[Bagyong Jacinto (2025)|JACINTO]]
|-
| KIKO || LANNIE || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Mirasol (2025)|MIRASOL]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Nando|NANDO]]''' || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Opong|OPONG]]
|-
| [[Bagyong Paolo (2025)|PAOLO]] || QUEDAN || [[Bagyong Ramil (2025)|RAMIL]] || SALOME ||style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Tino|TINO]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Uwan|UWAN]] || VERBENA || [[Bagyong Wilma (2025)|WILMA]] || {{tcname unused|YASMIN}} || {{grey|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2025)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2026===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa Karagatang Pasipiko maging sa Pilipinas.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2026 Philippine storm & typhoons
|-
| ADA || BASYANG || {{grey|CALOY}} || {{grey|DOMENG}} || {{grey|ESTER}}
|-
| {{tcname unused|FRANCISCO}} || {{grey|GARDO}} || {{grey|HENRY}} || {{grey|INDAY}} || {{grey|JOSIE}}
|-
| {{tcname unused|KIYAPO}} || {{grey|LUIS}} || {{grey|MAYMAY}} || {{grey|NENENG}} || {{grey|OBET}}
|-
| {{tcname unused|PILANDOK}} || {{grey|QUEENIE}} || {{grey|ROSAL}} || {{grey|SAMUEL}} || {{grey|TOMAS}}
|-
| {{tcname unused|UMBERTO}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{grey|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2026)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2027===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2027}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2027 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa Karagatang Pasipiko maging sa Pilipinas.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2027 Philippine storm & typhoons
|-
| {{grey|AMANG}} || {{grey|BETTY}} || {{grey|CHEDENG}} || {{grey|DODONG}} || {{tcname unused|EMIL}}
|-
| {{grey|FALCON}} || {{tcname unused|GAVINO}} || {{grey|HANNA}} || {{grey|INENG}} || {{grey|JENNY}}
|-
| {{grey|KABAYAN}} || {{grey|LIWAYWAY}} || {{grey|MARILYN}} || {{grey|NIMFA}} || {{grey|ONYOK}}
|-
| {{grey|PERLA}} || {{grey|QUIEL}} || {{grey|RAMON}} || {{grey|SARAH}} || {{tcname unused|TAMARAW}}
|-
| {{tcname unused|UGONG}} || {{grey|VIRING}} || {{grey|WENG}} || {{grey|YOYOY}} || {{grey|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"| Auxiliary list (2027)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|-
|}
{{clear}}
===2028===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2028}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2028 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa Karagatang Pasipiko maging sa Pilipinas.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2028 Philippine storm & thyphoons
|-
| {{tcname unused|AMUYAO}} || {{grey|BUTCHOY}} || {{grey|CARINA}} || {{grey|DINDO}} || {{tcname unused|EDRING}}
|-
| {{grey|FERDIE}} || {{grey|GENER}} || {{grey|HELEN}} || {{grey|IGME}} || {{tcname unused|JOSEFA}}
|-
| {{tcname unused|KIDUL}} || {{tcname unused|LEKEP}} || {{grey|MARCE}} || {{tcname unused|NANOLAY}} || {{tcname unused|ONOS}}
|-
| {{tcname unused|PUWOK}} || {{grey|QUERUBIN}} || {{grey|ROMINA}} || {{grey|SIONY}} || {{grey|TONYO}}
|-
| {{tcname unused|UPANG}} || {{grey|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{grey|YOYONG}} || {{grey|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2028)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2029===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2029}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2029 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa Karagatang Pasipiko maging sa Pilipinas.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2029 Philippine storm & typhoons
|-
| {{grey|AURING}} || {{grey|BISING}} || {{tcname unused|CHICO}} || {{grey|DANTE}} || {{tcname unused|ELIAS}}
|-
| {{grey|FABIAN}} || {{grey|GORIO}} || {{grey|HUANING}} || {{grey|ISANG}} || {{grey|JACINTO}}
|-
| {{grey|KIKO}} || {{grey|LANNIE}} || {{tcname unused|MAGYAWAN}} ||{{tcname unused|NILAD}} || {{tcname unused|OMAR}}
|-
| {{grey|PAOLO}} || {{grey|QUEDAN}} || {{grey|RAMIL}} || {{grey|SALOME}} || {{tcname unused|TALA}}
|-
| {{tcname unused|URBANO}} || {{grey|VERBENA}} || {{grey|WILMA}} || {{tcname unused|YASMIN}} || {{grey|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2029)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===Mga pangalan at palayaw ng bawat bagyo===
Ang mga pangalan ng bawat bagyo ay ibinibigay sa ilalim ng PAGASA, ito ay pinapalitan kapag ang isang bagyo ay nakapinsala ng mahigit sa bilyon at nakapatay mula 200 pataas, ngunit ang mga pangalan na hindi umabot sa binangit ay uulitin bawat apat na taon.
{|class="collapsible collapsed wikitable toccolours" width=60%
|-
!style="background: white" colspan=4 align="center" |Talaan ng mga pangalan at palayaw ng bawat bagyo
|-
! style="background-color:silver"| '''Pangalang Ingles (53)'''
! style="background-color:silver"| '''Taon'''
! style="background-color:silver"| '''Kasarian'''
|-
| [[Bagyong Betty|Betty]] || 2019 || rowspan="3"| Babae
|-
| <s>Carina</s> || 2020
|-
| [[Bagyong Ester|Ester]] || 2018
|-
| Fabian || 2021 || Lalake
|-
| <s>Florita</s> || 2022 || Babae
|-
| Falcon || 2023 || [[Agila]]
|-
| [[Bagyong Ferdie|Ferdie]] || 2024 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Frank</s> || 2008
|-
| <s>Glenda</s> || 2014 || Babae
|-
| [[Bagyong Gorio|Gorio]] || 2021 || rowspan="3"| Lalake
|-
| Gener || 2024
|-
| [[Bagyong Henry|Henry]] || 2022
|-
| [[Bagyong Hanna|Hanna]] || 2023 || Babae
|-
| <s>Jose</s> || 2014 || Lalake
|-
| <s>[[Bagyong Jolina|Jolina]]</s> || 2021 || rowspan="2"| Babae
|-
| Jenny || 2023
|-
| <s>Julian</s> || rowspan="2"| 2024 || Unisex
|-
| <s>Kristine</s> || Babae
|-
| [[Bagyong Luis|Luis]] || 2022 || Lalake
|-
| <s>Leon</s> || 2024 || [[Leon]]
|-
| Marilyn || 2023 || Babae
|-
| Marce || 2024 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Mario</s> || 2014
|-
| Nimfa || 2023 || rowspan="5"| Babae
|-
| <s>Nika</s> || 2024
|-
| <s>Nina</s> || 2016
|-
| <s>[[Bagyong Odette|Odette]]</s> || 2021
|-
| <s>[[Bagyong Ofel|Ofel]]</s> || 2024
|-
| [[Bagyong Paolo|Paolo]] || 2021 || Lalake
|-
| [[Bagyong Queenie|Queenie]] || 2022 || rowspan="2"| Babae
|-
| <s>[[Bagyong Quinta (paglilinaw)|Quinta]]</s> || 2020
|-
| [[Bagyong Quiel|Quiel]] || 2023 || Lalake
|-
| Querubin || 2024 || [[Anghel]]
|-
| <s>[[Bagyong Rolly|Rolly]]</s> || 2020 || Lalake
|-
| <s>Ruby</s> || 2014 || Bato/Babae
|-
| Rosal || 2022 || [[Bulaklak]]
|-
| Romina || 2024 || rowspan="3"| Babae
|-
| Sarah || 2023
|-
| [[Bagyong Siony|Siony]] || 2024
|-
| {{tcname unused|Umberto}} || 2022 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>[[Bagyong Ulysses (paglilinaw)|Ulysses]]</s> || 2020
|-
| <s>[[Bagyong Urduja (paglilinaw)|Urduja]]</s> || 2017 || rowspan="2"| Babae
|-
| <s>Ursula</s> || 2019
|-
| {{tcname unused|Verbena}} || 2021 || [[Bulaklak]]
|-
| {{tcname unused|Venus}} || 2022 || Babae/[[Planeta]]
|-
| [[Bagyong Vicky (paglilinaw)|Vicky]] || 2024 || Babae
|-
| <s>[[Bagyong Vinta (paglilinaw)|Vinta]]</s> || 2017 || [[Bangka]]
|-
| Wilma || 2021 || Babae
|-
| {{tcname unused|Warren}} || 2024 || Lalake
|-
| {{tcname unused|Yasmin}} || 2021 || rowspan="4"| Babae
|-
| <s>Yolanda</s> || 2013
|-
| Zoraida || 2021
|-
| {{tcname unused|Zeny}} || 2022
|-
! style="background-color:lightyellow"| '''Pangalang Tagalog (56)'''
! style="background-color:lightyellow"| '''Taon'''
! style="background-color:lightyellow"| '''Kasarian'''
|-
| <s>[[Bagyong Agaton (paglilinaw)|Agaton]]</s> || 2022 || rowspan="10"| Lalake
|-
| <s>Aghon</s> || 2024
|-
| {{tcname unused|Amuyao}} || 2028
|-
| <s>[[Bagyong Ambo|Ambo]]</s> || 2020
|-
| [[Bagyong Butchoy|Butchoy]] || 2024
|-
| [[Bagyong Caloy|Caloy]] || 2022
|-
| <s>Cosme</s> || 2008
|-
| [[Bagyong Dante|Dante]] || 2021
|-
| [[Bagyong Dindo|Dindo]] || 2024
|-
| <s>Egay</s> || 2022
|-
| <s>Gloria</s> || 2002 || Babae
|-
| Gardo || 2022 || Lalake
|-
| <s>Harurot</s> || 2003 || ---
|-
| Helen || 2024 || Babae
|-
| Igme || 2024 || Lalake
|-
| Josie || 2022 || rowspan="2"| Babae
|-
| {{tcname unused|Josefa}} || 2028
|-
| <s>Juan</s> || 2010 || rowspan="3"| Lalake
|-
| Kiko || 2021
|-
| Kabayan || 2022
|-
| <s>Karen</s> || 2016 || Babae
|-
| <s>Labuyo</s> || 2013 || [[Sili]]
|-
| <s>Lando</s> || 2015 || Lalake
|-
| <s>Lawin</s> || 2016 || [[Ibon]]
|-
| {{tcname unused|Kidul}} || 2028
|-
| Lannie || 2021 || rowspan="3"| Babae
|-
| {{tcname unused|Lekep}} || 2028
|-
| Liwayway || 2023
|-
| [[Bagyong Maymay|Maymay]] || 2022
|-
| <s>Milenyo</s> || 2006 || Milenyum
|-
| <s>Mina</s> || 2011 || Babae
|-
| {{tcname unused|Mirasol}} || 2025 || Babae/[[Bulaklak]]
|-
| [[Bagyong Nando|Nando]] || 2021 || Lalake
|-
| {{tcname unused|Nanolay}} || 2028
|-
| <s>Nona</s> || 2015 || Babae
|-
| Obet || 2022 || rowspan="6"| Lalake
|-
| <s>[[Bagyong Ompong|Ompong]]</s> || 2018
|-
| <s>Ondoy</s> || 2009
|-
| {{tcname unused|Onos}} || 2028
|-
| [[Bagyong Onyok|Onyok]] || 2023
|-
| {{tcname unused|Opong}} || 2025
|-
| <s>Pablo</s> || 2012
|-
| <s>Paeng</s> || 2022
|-
| Perla || 2023 || Babae
|-
| <s>Pepito</s> || 2024 || rowspan="4"| Lalake
|-
| {{tcname unused|Puwok}} || 2028
|-
| [[Bagyong Quedan|Quedan]] || 2022
|-
| [[Bagyong Ramil|Ramil]] || 2021
|-
| [[Bagyong Ramon|Ramon]] || 2023
|-
| <s>Rosita</s> || 2018 || Babae
|-
| <s>[[Bagyong Santi (paglilinaw)|Santi]]</s> || 2013 || Lalake
|-
| Salome || 2021 || Babae
|-
| [[Bagyong Samuel (paglilinaw)|Samuel]] || 2022 || rowspan="3"| Lalake
|-
| [[Bagyong Tino|Tino]] || 2021
|-
| <s>Tisoy</s> || 2019
|-
| {{tcname unused|Tamaraw}} || 2023 || Kalabaw
|-
| [[Bagyong Tomas|Tomas]] || 2022 || Lalake
|-
| [[Bagyong Tonyo (paglilinaw)|Tonyo]] || 2024 || rowspan="3"| Lalake
|-
| <s>Usman</s> || 2018
|-
| {{tcname unused|Uwan}} || 2021
|-
| <s>Violeta</s> || 2004 || Babae/[[Kulay]]
|-
| {{tcname unused|Waldo}} || 2022 || rowspan="2"| Lalake
|-
| Yoyoy || 2023
|-
| Zigzag || 2023 || ---
|-
| Zosimo || 2024 || Lalake
|-
! style="background-color:lightblue"| '''Pangalang Palayaw (56)'''
! style="background-color:lightblue"| '''Taon'''
! style="background-color:lightblue"| '''Kasarian'''
|-
| [[Bagyong Amang|Amang]] || 2023 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Atang</s> || 1978
|-
| Auring || 2021 || rowspan="6"| Babae
|-
| [[Bagyong Basyang|Basyang]] || 2022
|-
| <s>Bebeng</s> || 2011
|-
| [[Bagyong Bising|Bising]] || rowspan="2"| 2021
|-
| [[Bagyong Crising|Crising]]
|-
| [[Bagyong Chedeng|Chedeng]] || 2023
|-
| <s>Dading</s> || 1964 || Lalake
|-
| <s>Diding</s> || 1976 || Babae
|-
| [[Bagyong Domeng|Domeng]] || 2022 || rowspan="5"| Lalake
|-
| Dodong || 2023
|-
| {{tcname unused|Edring}} || 2028
|-
| [[Bagyong Emong|Emong]] || 2021
|-
| <s>Enteng</s> || 2024
|-
| <s>Goring</s> || 2023 || rowspan="7"| Babae
|-
| <s>Herming</s> || 1987
|-
| [[Bagyong Huaning|Huaning]] || 2021
|-
| <s>Iliang</s> || 1998
|-
| Inday || 2022
|-
| [[Bagyong Isang|Isang]] || 2021
|-
| <s>Juaning</s> || 2011
|-
| <s>Karding</s> || 2021 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Kading</s> || 1978
|-
| <s>Loleng</s> || 1998 || rowspan="4"| Babae
|-
| [[Bagyong Maring|Maring]] || 2021
|-
| <s>Monang</s> || ---
|-
| <s>Nitang</s> || 1984
|-
| [[Bagyong Neneng|Neneng]] ||rowspan="2"| 2022 || Babae
|-
| <s>Paeng</s> || rowspan="3"| Lalake
|-
| <s>Pedring</s> || 2011
|-
| <s>Pepeng</s> || 2009
|-
| <s>Pitang</s> || 1970 || rowspan="3"| Babae
|-
| <s>Reming</s> || 2006
|-
| <s>Rosing</s> || 1995
|-
| <s>Ruping</s> || 1990 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Sendong</s> || 2011
|-
| <s>Seniang</s> || 2014 || rowspan="4"| Babae
|-
| <s>Sening</s> || rowspan="3"| 1970
|-
| <s>Sisang</s>
|-
| <s>Titang</s>
|-
| {{tcname unused|Ugong}} || 2023 || Tunog
|-
| <s>Undang</s> || 1984 || Babae
|-
| <s>Unding</s> || 2004 || Lalake
|-
| <s>Unsang</s> || 1988 || rowspan="4"| Babae
|-
| <s>Uring</s> || 1991
|-
| {{tcname unused|Upang}} || 2024
|-
| Viring || rowspan="2"| 2023
|-
| Weng || Unisex
|-
| <s>Warling</s> || 1979 || rowspan="6"| Babae
|-
| <s>Welming</s> || 1967
|-
| <s>Wening</s> || 1974
|-
| Yayang || 2022
|-
| <s>Yoling</s> || 1970
|-
| <s>Yoning</s> || 1988
|-
| Yoyong || 2024 || Lalake
|}
==Sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Pilipinas]]
[[Kategorya:Panahon]]
c6t61gw2biek1j720r4j5slr52w41vb
2204476
2204474
2026-04-23T14:13:10Z
Ivan P. Clarin
84769
/* Dekada 2010 */
2204476
wikitext
text/x-wiki
Ang '''Panahon ng bagyo sa Pilipinas''' ay isang dekadang napapanahon sa loob ng [[Pilipinas]] at [[Philippine Area of Responsibility]], taong 2000 ay nagpulungan at nag paligsahan ang [[PAGASA]] sa bawat ipapangalan sa mga [[bagyo]]ng dadaan at papasok sa Pilipinas sa natatakdang panahon, ito ay binigyang daan upang malaman ang lawak ng pinsala, fatality at nawalang gross sa mga lugar na dinaanan ng bagyo, Ito ay nakahanay sa alpabetikong "A" hanggang "Z" maliban sa letrang "X" na hindi na binigyang pansin. Ang bawat bagyo ay binigyan rin ng bawat kategorya. At dinagdagan ng Auxiliary names at list.<ref>http://www.travel-philippines.com/general-info/weather.htm</ref><ref>hypotheticalhurricanes.fandom.com/wiki/2021_Hypothetical_Pacific_Typhoon_Season_(KenMC)</ref><ref>https://www.transcontinentaltimes.com/an-active-typhoon-season-expected-in-the-philippines.html</ref>
==Daantaon==
{{Warning|'''[[Bagyo]]'''}}
{{Main|Bagyo sa Pilipinas}}
'''{{Color box|lightyellow|border=darkgray}}''' '''Mga Rinetirong pangalan'''
<br>Milyon milyon ang mga nasisirang Imprastraktura, Mga pang kabuhayan ang mga nasira nang mga nagdaang bagyo taon-taon, tinatayang aabot sa bilyon bilyon ang napinsala. Kaya't gumawa nang listahan nang mga retiradong bagyo rito sa Pilipinas.<ref>http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/climate/tropical-cyclone-information</ref><ref>https://hypotheticalhurricanes.fandom.com/wiki/2020_Hypothetical_Pacific_Typhoon_Season_(KenMC)</ref>
{| class="wikitable"
|+ Tala ng mga pangalan ng bagyo sa Pilipinas
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightgrey;"| 2026<br>Pangkat–1
|-
! scope="row" rowspan=2 | Main
| Ada || [[Bagyong Basyang|Basyang]] || [[Bagyong Caloy|Caloy]] || [[Bagyong Domeng|Domeng]] || [[Bagyong Ester|Ester]]|| {{grey|Francisco}} || [[Bagyong Gardo (paglilinaw)|Gardo]] || [[Bagyong Henry|Henry]]|| [[Bagyong Inday (paglilinaw)|Inday]] || [[Bagyong Josie (paglilinaw)|Josie]] || {{grey|Kiyapo}} || [[Bagyong Luis|Luis]] || [[Bagyong Maymay|Maymay]]
|-
| [[Bagyong Neneng|Neneng]] || Obet || {{grey|Pilandok}} || [[Bagyong Queenie|Queenie]]|| [[Bagyong Rosal|Rosal]]|| [[Bagyong Samuel|Samuel]] || [[Bagyong Tomas|Tomas]] || {{grey|Umberto}} || {{grey|Venus}} || {{grey|Waldo}} || Yayang || {{grey|Zeny}} ||
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:skyblue;"| 2027<br>Pangkat–2
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
|| [[Bagyong Amang|Amang]] || [[Bagyong Betty|Betty]] || [[Bagyong Chedeng|Chedeng]] || [[Bagyong Dodong|Dodong]] || {{grey|Emil}} || [[Bagyong Falcon|Falcon]] || {{grey|Gavino}} || [[Bagyong Hanna|Hanna]] || [[Bagyong Ineng|Ineng]] || [[Bagyong Jenny|Jenny]] || [[Bagyong Kabayan (paglilinaw)|Kabayan]] || Liwayway || [[Bagyong Marilyn|Marilyn]]
|-
| Nimfa || [[Bagyong Onyok|Onyok]] || [[Bagyong Perla (paglilinaw)|Perla]] || [[Bagyong Quiel|Quiel]] || [[Bagyong Ramon|Ramon]] || [[Bagyong Sarah (paglilinaw)|Sarah]] || {{grey|Tamaraw}} || {{grey|Ugong}} || [[Bagyong Viring|Viring]] || [[Bagyong Weng|Weng]] || [[Bagyong Yoyoy|Yoyoy]] || Zigzag ||
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightgreen;"| 2028<br>Pangkat–3
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
| {{grey|Amuyao}} || [[Bagyong Butchoy|Butchoy]] || [[Bagyong Carina (paglilinaw)|Carina]] || [[Bagyong Dindo|Dindo]] || {{grey|Edring}} || [[Bagyong Ferdie|Ferdie]]|| [[Bagyong Gener (paglilinaw)|Gener]] || [[Bagyong Helen (paglilinaw)|Helen]] || [[Bagyong Igme (paglilinaw)|Igme]] || {{grey|Josefa}} || {{grey|Kidul}} || {{grey|Lekep}} || [[Bagyong Marce|Marce]]
|-
| {{grey|Nanolay}} || {{grey|Onos}} || {{grey|Puwok}} || Querubin || Romina || [[Bagyong Siony|Siony]] || [[Bagyong Tonyo (paglilinaw)|Tonyo]] || {{grey|Upang}} || [[Bagyong Vicky (paglilinaw)|Vicky]] || {{grey|Warren}} || [[Bagyong Yoyong|Yoyong]] || Zosimo
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightyellow;"| 2029<br>Pangkat–4
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
| [[Bagyong Auring|Auring]] || [[Bagyong Bising|Bising]] || {{grey|Chico}} || [[Bagyong Dante|Dante]] || {{grey|Elias}} || [[Bagyong Fabian|Fabian]] || [[Bagyong Gorio|Gorio]] || [[Bagyong Huaning|Huaning]] || [[Bagyong Isang|Isang]] ||[[Bagyong Jacinto|Jacinto]] || [[Bagyong Kiko|Kiko]] || [[Bagyong Lannie|Lannie]] || {{grey|Magyawan}}
|-
| {{grey|Nilad}} || {{grey|Omar}} || [[Bagyong Paolo|Paolo]] || [[Bagyong Quedan|Quedan]] || [[Bagyong Ramil|Ramil]] || [[Bagyong Salome|Salome]] || {{grey|Tala}} || {{grey|Urbano}} || [[Bagyong Verbena|Verbena]]
|| [[Bagyong Wilma|Wilma]] || {{grey|Yasmin}} || [[Bagyong Zoraida|Zoraida]]
|}
==Dekada 1990==
===1990===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1990 Philippine storm & typhoons<br>Akang–Uding
|-
| Akang || Bising || Klaring || Deling || Emang
|-
| Gading || Heling || Iliang || Loleng || Miding
|-
| Norming || Oyang || Pasing || Ritang || Susang
|-
| Tering || Uding || {{tcname unused|Weling}} || {{tcname unused|Yaning}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (1990)
|-
| || || || || {{tcname unused|Aning}}
|-
| {{tcname unused|Bidang}} || {{tcname unused|Katring}} || {{tcname unused|Delang}} || {{tcname unused|Esang}} || {{tcname unused|Garding}}
|}
{{clear}}
===1991===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1991 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Yayang
|-
| Auring || Bebeng || Karing || Diding || Etang
|-
| Gening || Helming || Ising || Luding || Mameng
|-
| Neneng || Oniang || Pepang || Rosing || Sendang
|-
| Trining || [[Bagyong Uring|Uring]] || Warling || Yayang ||
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (1991)
|-
| || || || || {{tcname unused|Ading}}
|-
| {{tcname unused|Barang}} || {{tcname unused|Krising}} || {{tcname unused|Dadang}} || {{tcname unused|Erling}} || {{tcname unused|Goying}}
|}
{{clear}}
===1992===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1992 Philippine storm & typhoons<br>Asiang–Seniang
|-
| Asiang || Biring || Konsing || Ditang || Edeng
|-
| Gloring || Huaning || Isang || Lusing || Maring
|-
| Ningning || Osang || Paring || Reming || Seniang
|-
| {{tcname unused|Toyang}} || {{tcname unused|Ulpiang}} || {{tcname unused|Welpring}} || {{tcname unused|Yerling}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (1992)
|-
| || || || || {{tcname unused|Apiang}}
|-
| {{tcname unused|Basiang}} || {{tcname unused|Kayang}} || {{tcname unused|Dorang}} || {{tcname unused|Enang}} || {{tcname unused|Grasing}}
|}
{{clear}}
===1993===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1993 Philippine storm & typhoons<br>Atring–Tasing
|-
| Atring || Bining || Kuring || Daling || Elang
|-
| Goring || Huling || Ibiang || Luming || Miling
|-
| Narsing || Openg || Pining || Rubing || {{tcname unused|Saling}}
|-
| {{tcname unused|Tasing}} || {{tcname unused|Ulding}} || {{tcname unused|Walding}} || {{tcname unused|Yeyeng}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (1993)
|-
| || || || || {{tcname unused|Anding}}
|-
| {{tcname unused|Binang}} || {{tcname unused|Kadiang}} || {{tcname unused|Dinang}} || {{tcname unused|Epang}} || {{tcname unused|Gundang}}
|}
{{clear}}
===1994===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1994 Philippine storm & typhoons<br>Akang–Yaning
|-
| Akang || Bising || Klaring || Deling || Emang
|-
| Gading || Heling || Iliang || Loleng || Miding
|-
| Norming || Oyang || Pasing || Ritang || Susang
|-
| Tering || Uding || Weling || Yaning ||
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (1994)
|-
| || || || || {{tcname unused|Aning}}
|-
| {{tcname unused|Bidang}} || {{tcname unused|Katring}} || {{tcname unused|Delang}} || {{tcname unused|Esang}} || {{tcname unused|Garding}}
|}
{{clear}}
===1995===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1995 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Trining
|-
| Auring || Bebeng || Karing || Diding || Etang
|-
| Gening || Helming || Ising || Luding || Mameng
|-
| Neneng || Oniang || Pepang || [[Super Bagyong Rosing|Rosing]] || Sendang
|-
| Trining || {{tcname unused|Uring}} || {{tcname unused|Warling}} || {{tcname unused|Yayang}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (1995)
|-
| || || || || {{tcname unused|Ading}}
|-
| {{tcname unused|Barang}} || {{tcname unused|Krising}} || {{tcname unused|Dadang}} || {{tcname unused|Erling}} || {{tcname unused|Goying}}
|}
{{clear}}
===1996===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1996 Philippine storm & typhoons<br>Asiang–Ulpiang
|-
| Asiang || Biring || Konsing || Ditang || Edeng
|-
| Gloring || Huaning || Isang || Lusing || Maring
|-
| Ningning || Osang || Paring || Reming || Seniang
|-
| Toyang || Ulpiang || {{tcname unused|Welpring}} || {{tcname unused|Yerling}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (1996)
|-
| || || || || {{tcname unused|Apiang}}
|-
| {{tcname unused|Basiang}} || {{tcname unused|Kayang}} || {{tcname unused|Dorang}} || {{tcname unused|Enang}} || {{tcname unused|Grasing}}
|}
{{clear}}
===1997===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1997 Philippine storm & typhoons<br>Atring–Rubing
|-
| Atring || Bining || Kuring || Daling || Elang
|-
| Goring || Huling || Ibiang || Luming || Miling
|-
| Narsing || Openg || Pining || Rubing || {{tcname unused|Saling}}
|-
| {{tcname unused|Tasing}} || {{tcname unused|Unsing}} || {{tcname unused|Walding}} || {{tcname unused|Yeyeng}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (1997)
|-
| || || || || {{tcname unused|Anding}}
|-
| {{tcname unused|Binang}} || {{tcname unused|Kadiang}} || {{tcname unused|Dinang}} || {{tcname unused|Epang}} || {{tcname unused|Gundang}}
|}
{{clear}}
===1998===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1998 Philippine storm & typhoons<br>Akang–Norming
|-
| Akang || Bising || Klaring || Deling || Emang
|-
| Gading || Heling || Iliang || Loleng || Miding
|-
| Norming || {{tcname unused|Oyang}} || {{tcname unused|Pasing}} || {{tcname unused|Ritang}} || {{tcname unused|Susang}}
|-
| {{tcname unused|Tering}} || {{tcname unused|Uding}} || {{tcname unused|Weling}} || {{tcname unused|Yaning}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (1998)
|-
| || || || || {{tcname unused|Aning}}
|-
| {{tcname unused|Bidang}} || {{tcname unused|Katring}} || {{tcname unused|Delang}} || {{tcname unused|Esang}} || {{tcname unused|Garding}}
|}
{{clear}}
===1999===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1999 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Trining
|-
| Auring || Bebeng || Karing || Diding || Etang
|-
| Gening || Helming || Ising || Luding || Mameng
|-
| Neneng || Oniang || Pepang || Rening || Sendang
|-
| Trining || {{tcname unused|Ulding}} || {{tcname unused|Warling}} || {{tcname unused|Yayang}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (1999)
|-
| || || || || {{tcname unused|Ading}}
|-
| {{tcname unused|Barang}} || {{tcname unused|Krising}} || {{tcname unused|Dadang}} || {{tcname unused|Erling}} || {{tcname unused|Goying}}
|}
{{clear}}
==Dekada 2000==
===2000===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2000 Philippine storm & typhoons<br>Asiang–Welpring
|-
| ASIANG || BIRING || KONSING || DITANG || EDENG
|-
| GLORING || HUANING || ISANG || LUSING || MARING
|-
| NINGNING || OSANG || PARING || REMING || SENIANG
|-
| TOYANG || ULPIANG || WELPRING || {{tcname unused|YERLING}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2000)
|-
| || || || || {{tcname unused|Aring}}
|-
| {{tcname unused|Basiang}} || {{tcname unused|Kadiang}} || {{tcname unused|Dorang}} || {{tcname unused|Enang}} || {{tcname unused|Grasing}}
|}
{{clear}}
===2001===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2001 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Quedan
|-
| AURING || BAROK || CRISING || DARNA || EMONG
|-
| FERIA || GORIO || HUANING || ISANG || JOLINA
|-
| KIKO || LABUYO || MARING || NANANG || ONDOY
|-
| PABLING || QUEDAN || {{tcname unused|ROLETA}} || {{tcname unused|SIBAK}} || {{tcname unused|TALAHIB}}
|-
| {{tcname unused|UBBENG}} || {{tcname unused|VINTA}} || {{tcname unused|WILMA}} || {{tcname unused|YANING}} || {{tcname unused|ZUMA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2001)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2002===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2002 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Milenyo
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DAGUL || ESPADA
|-
| FLORITA || style="background-color:lightyellow;"|'''GLORIA''' || HAMBALOS || INDAY || JUAN
|-
| KAKA || LAGALAG || MILENYO || {{tcname unused|NENENG}} || {{tcname unused|OMPONG}}
|-
| {{tcname unused|PALOMA}} || {{tcname unused|QUADRO}} || {{tcname unused|RAPIDO}} || {{tcname unused|SIBASIB}} || {{tcname unused|TAGBANWA}}
|-
| {{tcname unused|USMAN}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WISIK}} || {{tcname unused|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2002)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Ciriaco}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Forte}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Hunyango}} || {{tcname unused|Itoy}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2003===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2003 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Zigzag
|-
| AMANG || BATIBOT || CHEDENG || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || GILAS || style="background-color:lightyellow;"|HARUROT || INENG || JUANING
|-
| KABAYAN || LAKAY || MANANG || NIÑA || ONYOK
|-
| style="background-color:lightyellow;"|POGI || QUIEL || ROSKAS || SIKAT || TISOY
|-
| URSULA || [[Bagyong Viring (2003)|VIRING]] || [[Bagyong Weng|WENG]] || '''[[Bagyong Yoyoy|YOYOY]]''' || ZIGZAG
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2003)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charing}} || {{tcname unused|Danggit}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Fuago}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Hantik}} || {{tcname unused|Irog}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
===2004===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2004 Philippine storm & typhoons<br>Ambo–Zosimo
|-
| AMBO || BUTCHOY || COSME || DINDO || ENTENG
|-
| FRANK || GENER || HELEN || IGME || JULIAN
|-
| KAREN || LAWIN || MARCE || NINA || OFEL
|-
| PABLO || QUINTA || '''[[Bagyong Rolly (2004)|ROLLY]]''' || SIONY || TONYO
|-
| style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Unding|UNDING]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Violeta|VIOLETA]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Winnie|WINNIE]] || [[Bagyong Yoyong|YOYONG]] || ZOSIMO
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2004)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gardo}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2005===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2005 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Quedan
|-
| AURING || BISING || CRISING || DANTE || '''EMONG'''
|-
| FERIA || GORIO || HUANING || ISANG || JOLINA
|-
| KIKO || LABUYO || MARING || NANDO || ONDOY
|-
| PEPENG || QUEDAN ||{{tcname unused|RAMIL}} || {{tcname unused|SANTI}} || {{tcname unused|TINO}}
|-
| {{tcname unused|UNDANG}} || {{tcname unused|VINTA}} || {{tcname unused|WILMA}} || {{tcname unused|YOLANDA}} || {{tcname unused|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2005)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2006===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2006 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Tomas
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DOMENG|| ESTER
|-
| FLORITA || GLENDA || HENRY || INDAY || JUAN
|-
| KATRING || LUIS || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Milenyo|MILENYO]] || NENENG || OMPONG
|-
| PAENG || QUEENIE || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Reming|REMING]]''' || SENIANG || TOMAS
|-
| {{tcname unused|USMAN}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{tcname unused|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2006)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2007===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2007 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Mina
|-
| AMANG || BEBENG || CHEDENG || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || '''GORING''' || HANNA || INENG || JUANING
|-
| KABAYAN || LANDO || MINA || {{tcname unused|NONOY}} || {{tcname unused|ONYOK}}
|-
| {{tcname unused|PEDRING}} || {{tcname unused|QUIEL}} || {{tcname unused|RAMON}} || {{tcname unused|SENDONG}} || {{tcname unused|TISOY}}
|-
| {{tcname unused|URSULA}} || {{tcname unused|VIRING}} || {{tcname unused|WENG}} || {{tcname unused|YOYOY}} || {{tcname unused|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2007)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
===2008===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2008}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang- kanlurang Pasipiko ng 2008''', ay walang opisyal na hangganan, ngunit karamihan ng mga bagyo (tropical cyclones) ay kadalasang nabubuo tuwing buwan ng Mayo hanggang Nobyembre.
Ang saklaw ng artikulong ito ay limitado lamang sa [[Karagatang Pasipiko]], hilaga ng ekwador, at kanluran ng International Date Line. Ang mga bagyo na nabubuo sa silangan ng International Date Line, hilaga ng ekwador ay tinatawag na hurricane o unos. Ang mga bagyong mabubuo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ay binibigyan ng pangalan ng Japan Metrological Agency.
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2008 Philippine storm & typhoons<br>Ambo–Ulysses
|-
| AMBO || BUTCHOY || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Cosme|COSME]] || DINDO || ENTENG
|-
| '''[[Bagyong Frank|FRANK]]''' || GENER || HELEN || IGME || JULIAN
|-
| KAREN || LAWIN || MARCE || NINA || OFEL
|-
| PABLO || QUINTA || ROLLY || SIONY || TONYO
|-
| ULYSSES || {{tcname unused|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{tcname unused|YOYONG}} || {{tcname unused|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2008)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gardo}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2009===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2009}}
Simula nang taong 2000, ang Laboratory for Atmospheric Research sa City of University sa Hong Kong ay naglalabas ng tinatayang dami ng bagyo, mabibigyang pangalan na bagyo, at mga bagyong may kategorya bilang Typhoon. Ito ay inilabas noong Abril at Hunyo. Ngayong taon, tinataya ng CityUHK ang normal na dami ng bago. Ang normal na dami ng bagyo ayon sa CityUHK ay 31 na bagyo, 27 ang mabibigyan ng pangalan, at 18 ang magiging Typhoon. Noong Abril, inaasahan nila na 4 na bagyo ang maaaring direktang tatama sa katimugang Tsina, lahat ng ito ay inaasahang tatama mula Mayo hanggang Agosto. Sa normal ng pagkakataon, 5 bagyo ang inaasahang tatama dito, 3 dito ay sa umpisa ng Panahon at ang 2 ay mula Siyeptembre hanggang Disyembre. Noong ika-15 Hunyo, inulat ng PAGASA na 7 hanggang 10 bagyo inaasahan nilang dumating sa Pilipinas sa unang tatlong buwan.
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2009 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Vinta
|-
| [[Bagyong Auring (2009)|AURING]] || BISING || CRISING || DANTE || [[Bagyong Emong (2009)|EMONG]]
|-
| FERIA || GORIO || HUANING || ISANG || JOLINA
|-
| KIKO || LABUYO || MARING || NANDO || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Ondoy|ONDOY]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Pepeng|PEPENG]] || '''QUEDAN''' || RAMIL || SANTI || TINO
|-
| URDUJA || VINTA || {{tcname unused|WILMA}} || {{tcname unused|YOLANDA}} || {{tcname unused|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2009)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
==Dekada 2010==
===2010===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2010}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2010''', ay walang opisyal na hangganan, ngunit karamihan ng mga bagyo (tropical cyclones) ay kadalasang nabubuo tuwing buwan ng Mayo hanggang Nobyembre. Sa mga petsang ito kadalasan madalas mabuo ang mga bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko.
Ang saklaw ng artikulong ito ay limitado lamang sa Karagatang Pasipiko, hilaga ng ekwador, at kanluran ng International Date Line. Ang mga bagyo na nabubuo sa silangan ng International Date Line, hilaga ng ekwador ay tinatawag na typhoon o bagyo. Ang mga bagyong mabubuo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ay binibigyan ng pangalan ng Japan Metrological Agency.
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2010 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Katring
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DOMENG || ESTER
|-
| FLORITA || GLENDA || HENRY || INDAY || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Juan|JUAN]]'''
|-
| style="background-color:lightyellow;"|KATRING || {{grey|LUIS}} || {{tcname unused|MARIO}} || {{grey|NENENG}} || {{grey|OMPONG}}
|-
| {{grey|PAENG}} || {{grey|QUEENIE}} || {{tcname unused|RUBY}} || {{grey|SENIANG}} || {{grey|TOMAS}}
|-
| {{tcname unused|USMAN}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{grey|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2010)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2011===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2011}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2011''', ay walang opisyal na hangganan, ngunit karamihan ng mga bagyo (tropical cyclones) ay kadalasang nabubuo tuwing buwan ng Mayo hanggang Nobyembre.[1] Sa mga petsang ito kadalasan madalas mabuo ang mga bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko. Ang saklaw ng artikulong ito ay limitado lamang sa Karagatang Pasipiko, hilaga ng ekwador, at kanluran ng International Date Line. Ang mga bagyo na nabubuo sa silangan ng International Date Line, hilaga ng ekwador ay tinatawag na hurricane o bagyo. Ang mga bagyong mabubuo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ay binibigyan ng pangalan ng Japan Metrological Agency.
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2011 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Sendong
|-
| AMAMG || BEBENG || CHEDENG || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || GORING || HANNA || INENG || JUANING
|-
| KABAYAN || LANDO || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Mina|MINA]]''' || NONOY || ONYOK
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Pedring|PEDRING]] || [[Bagyong Quiel (2011)|QUIEL]] || RAMON || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Sendong|SENDONG]] || {{grey|TISOY}}
|-
| {{grey|URSULA}} || {{grey|VIRING}} || {{grey|WENG}} || {{grey|YOYOY}} || {{grey|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2011)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
===2012===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2012}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2012 Philippine storm & typhoons<br>Ambo-Quinta
|-
| AMBO || BUTCHOY || CARINA || DINDO || ENTENG
|-
| FERDIE || GENER || HELEN || IGME || JULIAN
|-
| KAREN || LAWIN || MARCE || NINA || OFEL
|-
| style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Pablo|PABLO]]''' || QUINTA || {{grey|ROLLY}} || {{grey|SIONY}} || {{grey|TONYO}}
|-
| {{grey|ULYSSES}} || {{tcname unused|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{grey|YOYONG}} || {{grey|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2012)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gardo}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2013===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2013}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2013 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Zoraida
|-
| AURING || BISING || CRISING || DANTE || EMONG
|-
| FABIAN || GORIO || HUANING || ISANG || JOLINA
|-
| KIKO || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Labuyo|LABUYO]] || MARING || NANDO || ODETTE
|-
| PAOLO || QUEDAN || RAMIL || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Santi|SANTI]] || TINO
|-
| URDUJA || [[Bagyong Vinta (2013)|VINTA]] || [[Bagyong Wilma at BOB 05|WILMA]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Yolanda|YOLANDA]]''' || [[Bagyong Zoraida (2013)|ZORAIDA]]
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2013)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2014===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2014}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2014 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Seniang
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DOMENG || ESTER
|-
|FLORITA || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Glenda|GLENDA]] || HENRY || INDAY || style="background-color:lightyellow;"| JOSE
|-
|KARDING || LUIS || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Mario|MARIO]] || NENENG || OMPONG
|-
| PAENG || QUEENIE || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Ruby|RUBY]]''' || [[Bagyong Seniang (2014)|SENIANG]] || {{grey|TOMAS}}
|-
| {{tcname unused|USMAN}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{grey|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2014)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2015===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2015}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2015 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Onyok
|-
| AMANG || BETTY || '''CHEDENG''' || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || GORING || [[Bagyong Hanna (2015)|HANNA]] || INENG || JENNY
|-
| KABAYAN || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Lando|LANDO]] || MARILYN || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Nona|NONA]] || ONYOK
|-
| {{tcname unused|PERLA}} || {{grey|QUIEL}} || {{grey|RAMON}} || {{tcname unused|SARAH}} || {{grey|TISOY}}
|-
| {{grey|URSULA}} || {{grey|VIRING}} || {{grey|WENG}} || {{grey|YOYOY}} || {{grey|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2015)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
===2016===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2016}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2016 Philippine storm & typhoons<br>Ambo–Nina
|-
| AMBO || BUTCHOY || CARINA || DINDO || ENTENG
|-
| FERDIE || GENER || HELEN || IGME || JULIAN
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Karen|KAREN]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Lawin|LAWIN]]''' || MARCE || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Nina (2016)|NINA]] || {{grey|OFEL}}
|-
| {{tcname unused|PEPITO}} || {{grey|QUINTA}} || {{grey|ROLLY}} || {{grey|SIONY}} || {{grey|TONYO}}
|-
| {{grey|ULYSSES}} || {{tcname unused|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{grey|YOYONG}} || {{grey|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2016)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2017===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2017}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2017, Walang nakatalagang hangganan ang panahon ng mga bagyo sa 2017. Karamihan ng mga bagyo ay nabubuo sa hilagang-kanluran ng Dagat Pasipiko mula Mayo hanggang Nobyembre.
Ang mga bagyo na nabubuo sa Kanlurang Pasipiko ay binabansagan ng Japan Meteorological Agency. Ito ang international name. Kapag pumasok ang bagyo sa lugar na pananagutan ng Pilipinas (Philippine Area of Responsibility), ito ay pinapangalanan din ng Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA)
Ang panahon ng bagyo ay medyo hindi matatag, na may mga bagyo na nagwawasak ng karamihan sa kanluran, ang karamihan sa mga bagyo na nakakaapekto sa mainland, bansa at teritoryo, na nagiging sanhi ng partikular na malubhang pinsala sa Tsina. , Japan, Vietnam. Mayroong kabuuang 41 tropikal na cyclones kung saan lumalaki ang 27 na bagyo, higit sa kalahati ay pumasok sa South China Sea.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2017 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Vinta
|-
| AURING || BISING || CRISING || DANTE || EMONG
|-
| FABIAN || [[Bagyong Gorio (2017)|GORIO]] || HUANING || [[Bagyong Isang (2017)|ISANG]] || [[Bagyong Jolina (2017)|JOLINA]]
|-
| KIKO || '''LANNIE''' || [[Bagyong Maring (2017)|MARING]] || NANDO || [[Bagyong Odette (2017)|ODETTE]]
|-
| PAOLO || QUEDAN || RAMIL || SALOME || [[Bagyong Tino (2017)|TINO]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Urduja|URDUJA]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Vinta|VINTA]] || {{grey|WILMA}} || {{tcname unused|YASMIN}} || {{grey|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2017)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2018===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2018}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2018''', ay isang mas mataas na panahon na nagdulot ng 29 bagyo, 13 bagyo, at 7 na bagyo. Ito ay isang kaganapan sa taunang pag-ikot ng tropikal na pagbuo ng bagyo, kung saan bumubuo ang tropikal na mga bagyo sa kanlurang Karagatang Pasipiko. Ang panahon ay tumatakbo sa buong 2018, bagaman ang karamihan sa tropikal na mga cyclone ay kadalasang bumubuo sa pagitan ng Mayo at Oktubre. Ang unang pinangalanang bagyo ng Bolaven, na binuo noong Enero 3, habang ang huling tinaguriang bagyo, Man-yi, ay nawala noong Nobyembre 28. Ang unang bagyo ng panahon, ang Jelawat, ay umabot sa katayuan ng bagyo noong Marso 29, at naging unang super typhoon ng ang taon sa susunod na araw.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2018 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Usman
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DOMENG || ESTER
|-
| FLORITA || GARDO || HENRY || INDAY || JOSIE
|-
| KARDING || LUIS || MAYMAY || NENENG || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Ompong|OMPONG]]'''
|-
| PAENG || QUEENIE || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Rosita|ROSITA]] || [[Bagyong Samuel|SAMUEL]] || TOMAS
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Usman|USMAN]] || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{grey|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2018)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2019===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2019}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2019''', ay isang kaganapan na kung saan tropikal na cyclones nabuo sa Pacific Northwest sa 2019, higit sa lahat mula Mayo hanggang Disyembre. Ang artikulong ito ay tumutukoy lamang sa mga bagyo na bumubuo sa loob ng Pacific sa North Hemisphere at ang mga salita meridian 100 hanggang 180 degree. Ang tropikal na mga bagyo na nabuo sa buong Pacific Northwest ay pinangalanan ng Japan Meteorological Agency JMA. Ang tropical depression ay Typhoon Warning Center ang JTWC track ay magkakaroon ng "W" na suffix pagkatapos ng kanilang numero. Ang mga tropikal na depresyon na bumubuo o lumipat sa lugar na Pilipinas na mga track ay tatawaging din ng Philippine Astronomical, Geophysical and Administration Department PAGASA. Iyan ang dahilan kung bakit sa maraming kaso, ang isang bagyo ay may dalawang magkakaibang pangalan. Ito rin ang ikalawang magkakasunod na panahon ng bagyo na ang unang atake ay nabuo mula sa mga huling araw ng nakaraang taon (season).
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2019 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Ursula
|-
| AMANG || BETTY || CHEDENG || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || GORING || HANNA || INENG || [[Bagyong Jenny (2019)|JENNY]]
|-
| KABAYAN || [[Bagyong Liwayway (2019)|LIWAYWAY]] || MARILYN || NIMFA || ONYOK
|-
| PERLA || [[Bagyong Quiel (2019)|QUIEL]] || [[Bagyong Ramon (2019)|RAMON]] || [[Bagyong Sarah (2019)|SARAH]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Tisoy|TISOY]]'''
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Ursula|URSULA]] || {{grey|VIRING}} || {{grey|WENG}} || {{grey|YOYOY}} || {{grey|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2019)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
==Dekada 2020==
===2020===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2020}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2020''', ay ang kasalukuyang panahon sa taunang pamumuo ng mga bagyo sa hilagang-kanlurang bahagi ng Karagatang Pasipiko. Buong taon ito, kahit na madalas nabubuo ang mga bagyo mula Mayo hanggang Oktubre. Di natural ang katahimikan ng panahong ito, kung saan tanging 21 bagyong tropikal lang at 16 na pinangalanang sama ng panahon ang nabuo simula pa noong ika-8 ng Mayo. Dagdag pa rito, ito ang kauna-unahang panahon na walang naitalang ni isang bagyo sa buwan ng Hulyo simula pa noong unang nagsimula ang maasahang pagtatala sa mga ito. Unang naitala ang bagyo ng panahong ito noong ika-8 ng Mayo, ang ikaanim na pinakanahuling simula sa kasaysayan ng lugar - mas maaga nang kaunti kaysa noong taong 1973, at ang pinakanahuling simula simula pa noong 2016. Medyo hindi aktibo ang bahaging ito ng Pasipiko kaysa sa [[Karagatang Atlantiko]] sa taong ito, na tanging nangyari lamang noong mga taong 2010 at 2005.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2020 Philippine storm & typhoons<br>Ambo–Vicky
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Ambo (2020)|AMBO]] || [[Bagyong Butchoy (2020)|BUTCHOY]] || CARINA || [[Bagyong Dindo (2020)|DINDO]] || ENTENG
|-
| [[Bagyong Ferdie (2020)|FERDIE]] || GENER || [[Bagyong Helen|HELEN]] || IGME || [[Bagyong Julian (2020)|JULIAN]]
|-
| [[Bagyong Kristine (2020)|KRISTINE]] || [[Bagyong Leon (2020)|LEON]] || MARCE || [[Bagyong Nika (2020)|NIKA]] || [[Bagyong Ofel (2020)|OFEL]]
|-
| [[Bagyong Pepito (2020)|PEPITO]] || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Quinta|QUINTA]] || style="background-color:lightyellow;"| '''[[Super Bagyong Rolly|ROLLY]]''' || [[Bagyong Siony (2020)|SIONY]] || [[Bagyong Tonyo (2020)|TONYO]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Ulysses|ULYSSES]] || [[Bagyong Vicky (2020)|VICKY]] || {{tcname unused|WARREN}} || {{grey|YOYONG}} || {{grey|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2020)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2021===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2021}}
Ang panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2021 ay ang kasalukuyang panahon ng bagyo na taunang nagaganap sa hilagang-kanlurang bahagi ng Karagatang Pasipiko. Bagamat taunan, nagiging aktibo ito pagsapit ng buwan ng Mayo.
Limitado ang artikulong ito sa Karagatang Pasipikong nasa itaas ng ekwador sa pagitan ng 100° silangan at ika-180 meridyan. Sa loob ng bahaging ito ng Pasipiko, may dalawang pangunahing ahensiyang nagpapangalan sa mga bagyo na nagiging dahilan para magkaroon ng dalawang pangalan ang iisang bagyo.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2021 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Odette
|-
| [[Bagyong Auring (2021)|AURING]] || [[Super Bagyong Bising|BISING]] || [[Bagyong Crising (2021)|CRISING]] || DANTE || EMONG
|-
| [[Bagyong Fabian (2021)|FABIAN]] || [[Bagyong Gorio (2021)|GORIO]] || [[Bagyong Huaning (2021)|HUANING]] || ISANG || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Jolina (2021)|JOLINA]]
|-
| [[Bagyong Kiko (2021)|KIKO]] || [[Bagyong Lannie (2021)|LANNIE]] || style="background-color:lightyellow;"| MARING || [[Bagyong Nando (2021)|NANDO]] || style="background-color:lightyellow;"| '''[[Super Bagyong Odette|ODETTE]]'''
|-
| {{grey|PAOLO}} || {{grey|QUEDAN}} || {{grey|RAMIL}} || {{grey|SALOME}} || {{tcname unused|TINO}}
|-
| {{tcname unused|UWAN}} || {{tcname unused|VERBENA}} || {{grey|WILMA}} || {{tcname unused|YASMIN}} || {{grey|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2021)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2022===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2022}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2022 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa [[Karagatang Pasipiko]] na kadalasang nabubuo sa mga buwan ng Abril, Oktubre o hanggang Disyembre, Katuwang ang (JMA) Japan Meteorological Agency, (JTWC), Joint Typhoon Warning Center at ang [[PAGASA]].
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2022 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Rosal
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Agaton|AGATON]] || [[Bagyong Basyang (2022)|BASYANG]] || CALOY || DOMENG || [[Bagyong Ester (2022)|ESTER]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Florita (2022)|FLORITA]] || [[Bagyong Gardo (2022)|GARDO]] || [[Super Bagyong Henry|HENRY]] || [[Bagyong Inday (2022)|INDAY]] || JOSIE
|-
| style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Karding|KARDING]]''' || LUIS || [[Bagyong Maymay (2022)|MAYMAY]] || [[Bagyong Neneng (2022)|NENENG]] || OBET
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Paeng|PAENG]] || QUEENIE || ROSAL || {{grey|SAMUEL}} || {{grey|TOMAS}}
|-
| {{tcname unused|UMBERTO}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{grey|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2022)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2023===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2023}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2023 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa [[Karagatang Pasipiko]], Ang bagyo sa Pilipinas sa ika taon 2023 ay may bilang ng bagyong nasa onse (11) mula sa letrang "A" (Amang) hanggang "K", Kabayan na may kaparehong taon mula sa taong [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2010|2010]] mula sa pangalang "Agaton" hanggang "Katring".
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2023 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Kabayan
|-
| AMANG || [[Super Bagyong Betty|BETTY]] || CHEDENG || [[Bagyong Dodong|DODONG]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Egay|EGAY]]'''
|-
| [[Bagyong Falcon|FALCON]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Goring|GORING]] || HANNA || INENG || JENNY
|-
| KABAYAN || {{grey|LIWAYWAY}} || {{grey|MARILYN}} || {{grey|NIMFA}} ||| {{grey|ONYOK}}
|-
| {{grey|PERLA}} || {{grey|QUIEL}} || {{grey|RAMON}} || {{grey|SARAH}} || {{tcname unused|TAMARAW}}
|-
| {{tcname unused|UGONG}} || {{grey|VIRING}} || {{grey|WENG}} || {{grey|YOYOY}} || {{grey|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"| Auxiliary list (2023)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|-
|}
{{clear}}
===2024===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024 ay ang kasalukuyang panahon ng mga bagyo sa bansang [[Pilipinas]].
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2024 Philippine storm & typhoons<br>Aghon–Romina
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Aghon (2024)|AGHON]] || BUTCHOY || [[Bagyong Carina|CARINA]] || DINDO || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Enteng (2024)|ENTENG]]'''
|-
| FERDIE || GENER || HELEN || IGME || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Julian (2024)|JULIAN]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Kristine|KRISTINE]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Leon (2024)|LEON]] || [[Bagyong Marce|MARCE]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Nika|NIKA]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Ofel|OFEL]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Super Bagyong Pepito|PEPITO]] || [[Bagyong Querubin (2024)|QUERUBIN]] || [[Bagyong Romina (2024)|ROMINA]] || {{grey|SIONY}} || {{grey|TONYO}}
|-
| {{tcname unused|UPANG}} || {{grey|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{grey|YOYONG}} || {{grey|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"| Auxiliary list (2024)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|-
|}
{{clear}}
===2025===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2025}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2025 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Wilma
|-
| AURING || BISING || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Crising|CRISING]] || [[Bagyong Dante (2025)|DANTE]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Emong (2025)|EMONG]]
|-
| FABIAN || GORIO || HUANING || [[Bagyong Isang (2025)|ISANG]] || [[Bagyong Jacinto (2025)|JACINTO]]
|-
| KIKO || LANNIE || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Mirasol (2025)|MIRASOL]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Nando|NANDO]]''' || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Opong|OPONG]]
|-
| [[Bagyong Paolo (2025)|PAOLO]] || QUEDAN || [[Bagyong Ramil (2025)|RAMIL]] || SALOME ||style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Tino|TINO]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Uwan|UWAN]] || VERBENA || [[Bagyong Wilma (2025)|WILMA]] || {{tcname unused|YASMIN}} || {{grey|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2025)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2026===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa Karagatang Pasipiko maging sa Pilipinas.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2026 Philippine storm & typhoons
|-
| ADA || BASYANG || {{grey|CALOY}} || {{grey|DOMENG}} || {{grey|ESTER}}
|-
| {{tcname unused|FRANCISCO}} || {{grey|GARDO}} || {{grey|HENRY}} || {{grey|INDAY}} || {{grey|JOSIE}}
|-
| {{tcname unused|KIYAPO}} || {{grey|LUIS}} || {{grey|MAYMAY}} || {{grey|NENENG}} || {{grey|OBET}}
|-
| {{tcname unused|PILANDOK}} || {{grey|QUEENIE}} || {{grey|ROSAL}} || {{grey|SAMUEL}} || {{grey|TOMAS}}
|-
| {{tcname unused|UMBERTO}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{grey|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2026)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2027===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2027}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2027 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa Karagatang Pasipiko maging sa Pilipinas.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2027 Philippine storm & typhoons
|-
| {{grey|AMANG}} || {{grey|BETTY}} || {{grey|CHEDENG}} || {{grey|DODONG}} || {{tcname unused|EMIL}}
|-
| {{grey|FALCON}} || {{tcname unused|GAVINO}} || {{grey|HANNA}} || {{grey|INENG}} || {{grey|JENNY}}
|-
| {{grey|KABAYAN}} || {{grey|LIWAYWAY}} || {{grey|MARILYN}} || {{grey|NIMFA}} || {{grey|ONYOK}}
|-
| {{grey|PERLA}} || {{grey|QUIEL}} || {{grey|RAMON}} || {{grey|SARAH}} || {{tcname unused|TAMARAW}}
|-
| {{tcname unused|UGONG}} || {{grey|VIRING}} || {{grey|WENG}} || {{grey|YOYOY}} || {{grey|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"| Auxiliary list (2027)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|-
|}
{{clear}}
===2028===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2028}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2028 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa Karagatang Pasipiko maging sa Pilipinas.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2028 Philippine storm & thyphoons
|-
| {{tcname unused|AMUYAO}} || {{grey|BUTCHOY}} || {{grey|CARINA}} || {{grey|DINDO}} || {{tcname unused|EDRING}}
|-
| {{grey|FERDIE}} || {{grey|GENER}} || {{grey|HELEN}} || {{grey|IGME}} || {{tcname unused|JOSEFA}}
|-
| {{tcname unused|KIDUL}} || {{tcname unused|LEKEP}} || {{grey|MARCE}} || {{tcname unused|NANOLAY}} || {{tcname unused|ONOS}}
|-
| {{tcname unused|PUWOK}} || {{grey|QUERUBIN}} || {{grey|ROMINA}} || {{grey|SIONY}} || {{grey|TONYO}}
|-
| {{tcname unused|UPANG}} || {{grey|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{grey|YOYONG}} || {{grey|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2028)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2029===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2029}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2029 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa Karagatang Pasipiko maging sa Pilipinas.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2029 Philippine storm & typhoons
|-
| {{grey|AURING}} || {{grey|BISING}} || {{tcname unused|CHICO}} || {{grey|DANTE}} || {{tcname unused|ELIAS}}
|-
| {{grey|FABIAN}} || {{grey|GORIO}} || {{grey|HUANING}} || {{grey|ISANG}} || {{grey|JACINTO}}
|-
| {{grey|KIKO}} || {{grey|LANNIE}} || {{tcname unused|MAGYAWAN}} ||{{tcname unused|NILAD}} || {{tcname unused|OMAR}}
|-
| {{grey|PAOLO}} || {{grey|QUEDAN}} || {{grey|RAMIL}} || {{grey|SALOME}} || {{tcname unused|TALA}}
|-
| {{tcname unused|URBANO}} || {{grey|VERBENA}} || {{grey|WILMA}} || {{tcname unused|YASMIN}} || {{grey|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2029)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===Mga pangalan at palayaw ng bawat bagyo===
Ang mga pangalan ng bawat bagyo ay ibinibigay sa ilalim ng PAGASA, ito ay pinapalitan kapag ang isang bagyo ay nakapinsala ng mahigit sa bilyon at nakapatay mula 200 pataas, ngunit ang mga pangalan na hindi umabot sa binangit ay uulitin bawat apat na taon.
{|class="collapsible collapsed wikitable toccolours" width=60%
|-
!style="background: white" colspan=4 align="center" |Talaan ng mga pangalan at palayaw ng bawat bagyo
|-
! style="background-color:silver"| '''Pangalang Ingles (53)'''
! style="background-color:silver"| '''Taon'''
! style="background-color:silver"| '''Kasarian'''
|-
| [[Bagyong Betty|Betty]] || 2019 || rowspan="3"| Babae
|-
| <s>Carina</s> || 2020
|-
| [[Bagyong Ester|Ester]] || 2018
|-
| Fabian || 2021 || Lalake
|-
| <s>Florita</s> || 2022 || Babae
|-
| Falcon || 2023 || [[Agila]]
|-
| [[Bagyong Ferdie|Ferdie]] || 2024 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Frank</s> || 2008
|-
| <s>Glenda</s> || 2014 || Babae
|-
| [[Bagyong Gorio|Gorio]] || 2021 || rowspan="3"| Lalake
|-
| Gener || 2024
|-
| [[Bagyong Henry|Henry]] || 2022
|-
| [[Bagyong Hanna|Hanna]] || 2023 || Babae
|-
| <s>Jose</s> || 2014 || Lalake
|-
| <s>[[Bagyong Jolina|Jolina]]</s> || 2021 || rowspan="2"| Babae
|-
| Jenny || 2023
|-
| <s>Julian</s> || rowspan="2"| 2024 || Unisex
|-
| <s>Kristine</s> || Babae
|-
| [[Bagyong Luis|Luis]] || 2022 || Lalake
|-
| <s>Leon</s> || 2024 || [[Leon]]
|-
| Marilyn || 2023 || Babae
|-
| Marce || 2024 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Mario</s> || 2014
|-
| Nimfa || 2023 || rowspan="5"| Babae
|-
| <s>Nika</s> || 2024
|-
| <s>Nina</s> || 2016
|-
| <s>[[Bagyong Odette|Odette]]</s> || 2021
|-
| <s>[[Bagyong Ofel|Ofel]]</s> || 2024
|-
| [[Bagyong Paolo|Paolo]] || 2021 || Lalake
|-
| [[Bagyong Queenie|Queenie]] || 2022 || rowspan="2"| Babae
|-
| <s>[[Bagyong Quinta (paglilinaw)|Quinta]]</s> || 2020
|-
| [[Bagyong Quiel|Quiel]] || 2023 || Lalake
|-
| Querubin || 2024 || [[Anghel]]
|-
| <s>[[Bagyong Rolly|Rolly]]</s> || 2020 || Lalake
|-
| <s>Ruby</s> || 2014 || Bato/Babae
|-
| Rosal || 2022 || [[Bulaklak]]
|-
| Romina || 2024 || rowspan="3"| Babae
|-
| Sarah || 2023
|-
| [[Bagyong Siony|Siony]] || 2024
|-
| {{tcname unused|Umberto}} || 2022 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>[[Bagyong Ulysses (paglilinaw)|Ulysses]]</s> || 2020
|-
| <s>[[Bagyong Urduja (paglilinaw)|Urduja]]</s> || 2017 || rowspan="2"| Babae
|-
| <s>Ursula</s> || 2019
|-
| {{tcname unused|Verbena}} || 2021 || [[Bulaklak]]
|-
| {{tcname unused|Venus}} || 2022 || Babae/[[Planeta]]
|-
| [[Bagyong Vicky (paglilinaw)|Vicky]] || 2024 || Babae
|-
| <s>[[Bagyong Vinta (paglilinaw)|Vinta]]</s> || 2017 || [[Bangka]]
|-
| Wilma || 2021 || Babae
|-
| {{tcname unused|Warren}} || 2024 || Lalake
|-
| {{tcname unused|Yasmin}} || 2021 || rowspan="4"| Babae
|-
| <s>Yolanda</s> || 2013
|-
| Zoraida || 2021
|-
| {{tcname unused|Zeny}} || 2022
|-
! style="background-color:lightyellow"| '''Pangalang Tagalog (56)'''
! style="background-color:lightyellow"| '''Taon'''
! style="background-color:lightyellow"| '''Kasarian'''
|-
| <s>[[Bagyong Agaton (paglilinaw)|Agaton]]</s> || 2022 || rowspan="10"| Lalake
|-
| <s>Aghon</s> || 2024
|-
| {{tcname unused|Amuyao}} || 2028
|-
| <s>[[Bagyong Ambo|Ambo]]</s> || 2020
|-
| [[Bagyong Butchoy|Butchoy]] || 2024
|-
| [[Bagyong Caloy|Caloy]] || 2022
|-
| <s>Cosme</s> || 2008
|-
| [[Bagyong Dante|Dante]] || 2021
|-
| [[Bagyong Dindo|Dindo]] || 2024
|-
| <s>Egay</s> || 2022
|-
| <s>Gloria</s> || 2002 || Babae
|-
| Gardo || 2022 || Lalake
|-
| <s>Harurot</s> || 2003 || ---
|-
| Helen || 2024 || Babae
|-
| Igme || 2024 || Lalake
|-
| Josie || 2022 || rowspan="2"| Babae
|-
| {{tcname unused|Josefa}} || 2028
|-
| <s>Juan</s> || 2010 || rowspan="3"| Lalake
|-
| Kiko || 2021
|-
| Kabayan || 2022
|-
| <s>Karen</s> || 2016 || Babae
|-
| <s>Labuyo</s> || 2013 || [[Sili]]
|-
| <s>Lando</s> || 2015 || Lalake
|-
| <s>Lawin</s> || 2016 || [[Ibon]]
|-
| {{tcname unused|Kidul}} || 2028
|-
| Lannie || 2021 || rowspan="3"| Babae
|-
| {{tcname unused|Lekep}} || 2028
|-
| Liwayway || 2023
|-
| [[Bagyong Maymay|Maymay]] || 2022
|-
| <s>Milenyo</s> || 2006 || Milenyum
|-
| <s>Mina</s> || 2011 || Babae
|-
| {{tcname unused|Mirasol}} || 2025 || Babae/[[Bulaklak]]
|-
| [[Bagyong Nando|Nando]] || 2021 || Lalake
|-
| {{tcname unused|Nanolay}} || 2028
|-
| <s>Nona</s> || 2015 || Babae
|-
| Obet || 2022 || rowspan="6"| Lalake
|-
| <s>[[Bagyong Ompong|Ompong]]</s> || 2018
|-
| <s>Ondoy</s> || 2009
|-
| {{tcname unused|Onos}} || 2028
|-
| [[Bagyong Onyok|Onyok]] || 2023
|-
| {{tcname unused|Opong}} || 2025
|-
| <s>Pablo</s> || 2012
|-
| <s>Paeng</s> || 2022
|-
| Perla || 2023 || Babae
|-
| <s>Pepito</s> || 2024 || rowspan="4"| Lalake
|-
| {{tcname unused|Puwok}} || 2028
|-
| [[Bagyong Quedan|Quedan]] || 2022
|-
| [[Bagyong Ramil|Ramil]] || 2021
|-
| [[Bagyong Ramon|Ramon]] || 2023
|-
| <s>Rosita</s> || 2018 || Babae
|-
| <s>[[Bagyong Santi (paglilinaw)|Santi]]</s> || 2013 || Lalake
|-
| Salome || 2021 || Babae
|-
| [[Bagyong Samuel (paglilinaw)|Samuel]] || 2022 || rowspan="3"| Lalake
|-
| [[Bagyong Tino|Tino]] || 2021
|-
| <s>Tisoy</s> || 2019
|-
| {{tcname unused|Tamaraw}} || 2023 || Kalabaw
|-
| [[Bagyong Tomas|Tomas]] || 2022 || Lalake
|-
| [[Bagyong Tonyo (paglilinaw)|Tonyo]] || 2024 || rowspan="3"| Lalake
|-
| <s>Usman</s> || 2018
|-
| {{tcname unused|Uwan}} || 2021
|-
| <s>Violeta</s> || 2004 || Babae/[[Kulay]]
|-
| {{tcname unused|Waldo}} || 2022 || rowspan="2"| Lalake
|-
| Yoyoy || 2023
|-
| Zigzag || 2023 || ---
|-
| Zosimo || 2024 || Lalake
|-
! style="background-color:lightblue"| '''Pangalang Palayaw (56)'''
! style="background-color:lightblue"| '''Taon'''
! style="background-color:lightblue"| '''Kasarian'''
|-
| [[Bagyong Amang|Amang]] || 2023 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Atang</s> || 1978
|-
| Auring || 2021 || rowspan="6"| Babae
|-
| [[Bagyong Basyang|Basyang]] || 2022
|-
| <s>Bebeng</s> || 2011
|-
| [[Bagyong Bising|Bising]] || rowspan="2"| 2021
|-
| [[Bagyong Crising|Crising]]
|-
| [[Bagyong Chedeng|Chedeng]] || 2023
|-
| <s>Dading</s> || 1964 || Lalake
|-
| <s>Diding</s> || 1976 || Babae
|-
| [[Bagyong Domeng|Domeng]] || 2022 || rowspan="5"| Lalake
|-
| Dodong || 2023
|-
| {{tcname unused|Edring}} || 2028
|-
| [[Bagyong Emong|Emong]] || 2021
|-
| <s>Enteng</s> || 2024
|-
| <s>Goring</s> || 2023 || rowspan="7"| Babae
|-
| <s>Herming</s> || 1987
|-
| [[Bagyong Huaning|Huaning]] || 2021
|-
| <s>Iliang</s> || 1998
|-
| Inday || 2022
|-
| [[Bagyong Isang|Isang]] || 2021
|-
| <s>Juaning</s> || 2011
|-
| <s>Karding</s> || 2021 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Kading</s> || 1978
|-
| <s>Loleng</s> || 1998 || rowspan="4"| Babae
|-
| [[Bagyong Maring|Maring]] || 2021
|-
| <s>Monang</s> || ---
|-
| <s>Nitang</s> || 1984
|-
| [[Bagyong Neneng|Neneng]] ||rowspan="2"| 2022 || Babae
|-
| <s>Paeng</s> || rowspan="3"| Lalake
|-
| <s>Pedring</s> || 2011
|-
| <s>Pepeng</s> || 2009
|-
| <s>Pitang</s> || 1970 || rowspan="3"| Babae
|-
| <s>Reming</s> || 2006
|-
| <s>Rosing</s> || 1995
|-
| <s>Ruping</s> || 1990 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Sendong</s> || 2011
|-
| <s>Seniang</s> || 2014 || rowspan="4"| Babae
|-
| <s>Sening</s> || rowspan="3"| 1970
|-
| <s>Sisang</s>
|-
| <s>Titang</s>
|-
| {{tcname unused|Ugong}} || 2023 || Tunog
|-
| <s>Undang</s> || 1984 || Babae
|-
| <s>Unding</s> || 2004 || Lalake
|-
| <s>Unsang</s> || 1988 || rowspan="4"| Babae
|-
| <s>Uring</s> || 1991
|-
| {{tcname unused|Upang}} || 2024
|-
| Viring || rowspan="2"| 2023
|-
| Weng || Unisex
|-
| <s>Warling</s> || 1979 || rowspan="6"| Babae
|-
| <s>Welming</s> || 1967
|-
| <s>Wening</s> || 1974
|-
| Yayang || 2022
|-
| <s>Yoling</s> || 1970
|-
| <s>Yoning</s> || 1988
|-
| Yoyong || 2024 || Lalake
|}
==Sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Pilipinas]]
[[Kategorya:Panahon]]
6po5v9nvp1ucv09g2d11qkxxrkp64k9
2204477
2204476
2026-04-23T14:15:36Z
Ivan P. Clarin
84769
/* Dekada 2020 */
2204477
wikitext
text/x-wiki
Ang '''Panahon ng bagyo sa Pilipinas''' ay isang dekadang napapanahon sa loob ng [[Pilipinas]] at [[Philippine Area of Responsibility]], taong 2000 ay nagpulungan at nag paligsahan ang [[PAGASA]] sa bawat ipapangalan sa mga [[bagyo]]ng dadaan at papasok sa Pilipinas sa natatakdang panahon, ito ay binigyang daan upang malaman ang lawak ng pinsala, fatality at nawalang gross sa mga lugar na dinaanan ng bagyo, Ito ay nakahanay sa alpabetikong "A" hanggang "Z" maliban sa letrang "X" na hindi na binigyang pansin. Ang bawat bagyo ay binigyan rin ng bawat kategorya. At dinagdagan ng Auxiliary names at list.<ref>http://www.travel-philippines.com/general-info/weather.htm</ref><ref>hypotheticalhurricanes.fandom.com/wiki/2021_Hypothetical_Pacific_Typhoon_Season_(KenMC)</ref><ref>https://www.transcontinentaltimes.com/an-active-typhoon-season-expected-in-the-philippines.html</ref>
==Daantaon==
{{Warning|'''[[Bagyo]]'''}}
{{Main|Bagyo sa Pilipinas}}
'''{{Color box|lightyellow|border=darkgray}}''' '''Mga Rinetirong pangalan'''
<br>Milyon milyon ang mga nasisirang Imprastraktura, Mga pang kabuhayan ang mga nasira nang mga nagdaang bagyo taon-taon, tinatayang aabot sa bilyon bilyon ang napinsala. Kaya't gumawa nang listahan nang mga retiradong bagyo rito sa Pilipinas.<ref>http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/climate/tropical-cyclone-information</ref><ref>https://hypotheticalhurricanes.fandom.com/wiki/2020_Hypothetical_Pacific_Typhoon_Season_(KenMC)</ref>
{| class="wikitable"
|+ Tala ng mga pangalan ng bagyo sa Pilipinas
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightgrey;"| 2026<br>Pangkat–1
|-
! scope="row" rowspan=2 | Main
| Ada || [[Bagyong Basyang|Basyang]] || [[Bagyong Caloy|Caloy]] || [[Bagyong Domeng|Domeng]] || [[Bagyong Ester|Ester]]|| {{grey|Francisco}} || [[Bagyong Gardo (paglilinaw)|Gardo]] || [[Bagyong Henry|Henry]]|| [[Bagyong Inday (paglilinaw)|Inday]] || [[Bagyong Josie (paglilinaw)|Josie]] || {{grey|Kiyapo}} || [[Bagyong Luis|Luis]] || [[Bagyong Maymay|Maymay]]
|-
| [[Bagyong Neneng|Neneng]] || Obet || {{grey|Pilandok}} || [[Bagyong Queenie|Queenie]]|| [[Bagyong Rosal|Rosal]]|| [[Bagyong Samuel|Samuel]] || [[Bagyong Tomas|Tomas]] || {{grey|Umberto}} || {{grey|Venus}} || {{grey|Waldo}} || Yayang || {{grey|Zeny}} ||
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:skyblue;"| 2027<br>Pangkat–2
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
|| [[Bagyong Amang|Amang]] || [[Bagyong Betty|Betty]] || [[Bagyong Chedeng|Chedeng]] || [[Bagyong Dodong|Dodong]] || {{grey|Emil}} || [[Bagyong Falcon|Falcon]] || {{grey|Gavino}} || [[Bagyong Hanna|Hanna]] || [[Bagyong Ineng|Ineng]] || [[Bagyong Jenny|Jenny]] || [[Bagyong Kabayan (paglilinaw)|Kabayan]] || Liwayway || [[Bagyong Marilyn|Marilyn]]
|-
| Nimfa || [[Bagyong Onyok|Onyok]] || [[Bagyong Perla (paglilinaw)|Perla]] || [[Bagyong Quiel|Quiel]] || [[Bagyong Ramon|Ramon]] || [[Bagyong Sarah (paglilinaw)|Sarah]] || {{grey|Tamaraw}} || {{grey|Ugong}} || [[Bagyong Viring|Viring]] || [[Bagyong Weng|Weng]] || [[Bagyong Yoyoy|Yoyoy]] || Zigzag ||
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightgreen;"| 2028<br>Pangkat–3
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
| {{grey|Amuyao}} || [[Bagyong Butchoy|Butchoy]] || [[Bagyong Carina (paglilinaw)|Carina]] || [[Bagyong Dindo|Dindo]] || {{grey|Edring}} || [[Bagyong Ferdie|Ferdie]]|| [[Bagyong Gener (paglilinaw)|Gener]] || [[Bagyong Helen (paglilinaw)|Helen]] || [[Bagyong Igme (paglilinaw)|Igme]] || {{grey|Josefa}} || {{grey|Kidul}} || {{grey|Lekep}} || [[Bagyong Marce|Marce]]
|-
| {{grey|Nanolay}} || {{grey|Onos}} || {{grey|Puwok}} || Querubin || Romina || [[Bagyong Siony|Siony]] || [[Bagyong Tonyo (paglilinaw)|Tonyo]] || {{grey|Upang}} || [[Bagyong Vicky (paglilinaw)|Vicky]] || {{grey|Warren}} || [[Bagyong Yoyong|Yoyong]] || Zosimo
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightyellow;"| 2029<br>Pangkat–4
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
| [[Bagyong Auring|Auring]] || [[Bagyong Bising|Bising]] || {{grey|Chico}} || [[Bagyong Dante|Dante]] || {{grey|Elias}} || [[Bagyong Fabian|Fabian]] || [[Bagyong Gorio|Gorio]] || [[Bagyong Huaning|Huaning]] || [[Bagyong Isang|Isang]] ||[[Bagyong Jacinto|Jacinto]] || [[Bagyong Kiko|Kiko]] || [[Bagyong Lannie|Lannie]] || {{grey|Magyawan}}
|-
| {{grey|Nilad}} || {{grey|Omar}} || [[Bagyong Paolo|Paolo]] || [[Bagyong Quedan|Quedan]] || [[Bagyong Ramil|Ramil]] || [[Bagyong Salome|Salome]] || {{grey|Tala}} || {{grey|Urbano}} || [[Bagyong Verbena|Verbena]]
|| [[Bagyong Wilma|Wilma]] || {{grey|Yasmin}} || [[Bagyong Zoraida|Zoraida]]
|}
==Dekada 1990==
===1990===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1990 Philippine storm & typhoons<br>Akang–Uding
|-
| Akang || Bising || Klaring || Deling || Emang
|-
| Gading || Heling || Iliang || Loleng || Miding
|-
| Norming || Oyang || Pasing || Ritang || Susang
|-
| Tering || Uding || {{tcname unused|Weling}} || {{tcname unused|Yaning}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (1990)
|-
| || || || || {{tcname unused|Aning}}
|-
| {{tcname unused|Bidang}} || {{tcname unused|Katring}} || {{tcname unused|Delang}} || {{tcname unused|Esang}} || {{tcname unused|Garding}}
|}
{{clear}}
===1991===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1991 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Yayang
|-
| Auring || Bebeng || Karing || Diding || Etang
|-
| Gening || Helming || Ising || Luding || Mameng
|-
| Neneng || Oniang || Pepang || Rosing || Sendang
|-
| Trining || [[Bagyong Uring|Uring]] || Warling || Yayang ||
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (1991)
|-
| || || || || {{tcname unused|Ading}}
|-
| {{tcname unused|Barang}} || {{tcname unused|Krising}} || {{tcname unused|Dadang}} || {{tcname unused|Erling}} || {{tcname unused|Goying}}
|}
{{clear}}
===1992===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1992 Philippine storm & typhoons<br>Asiang–Seniang
|-
| Asiang || Biring || Konsing || Ditang || Edeng
|-
| Gloring || Huaning || Isang || Lusing || Maring
|-
| Ningning || Osang || Paring || Reming || Seniang
|-
| {{tcname unused|Toyang}} || {{tcname unused|Ulpiang}} || {{tcname unused|Welpring}} || {{tcname unused|Yerling}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (1992)
|-
| || || || || {{tcname unused|Apiang}}
|-
| {{tcname unused|Basiang}} || {{tcname unused|Kayang}} || {{tcname unused|Dorang}} || {{tcname unused|Enang}} || {{tcname unused|Grasing}}
|}
{{clear}}
===1993===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1993 Philippine storm & typhoons<br>Atring–Tasing
|-
| Atring || Bining || Kuring || Daling || Elang
|-
| Goring || Huling || Ibiang || Luming || Miling
|-
| Narsing || Openg || Pining || Rubing || {{tcname unused|Saling}}
|-
| {{tcname unused|Tasing}} || {{tcname unused|Ulding}} || {{tcname unused|Walding}} || {{tcname unused|Yeyeng}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (1993)
|-
| || || || || {{tcname unused|Anding}}
|-
| {{tcname unused|Binang}} || {{tcname unused|Kadiang}} || {{tcname unused|Dinang}} || {{tcname unused|Epang}} || {{tcname unused|Gundang}}
|}
{{clear}}
===1994===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1994 Philippine storm & typhoons<br>Akang–Yaning
|-
| Akang || Bising || Klaring || Deling || Emang
|-
| Gading || Heling || Iliang || Loleng || Miding
|-
| Norming || Oyang || Pasing || Ritang || Susang
|-
| Tering || Uding || Weling || Yaning ||
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (1994)
|-
| || || || || {{tcname unused|Aning}}
|-
| {{tcname unused|Bidang}} || {{tcname unused|Katring}} || {{tcname unused|Delang}} || {{tcname unused|Esang}} || {{tcname unused|Garding}}
|}
{{clear}}
===1995===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1995 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Trining
|-
| Auring || Bebeng || Karing || Diding || Etang
|-
| Gening || Helming || Ising || Luding || Mameng
|-
| Neneng || Oniang || Pepang || [[Super Bagyong Rosing|Rosing]] || Sendang
|-
| Trining || {{tcname unused|Uring}} || {{tcname unused|Warling}} || {{tcname unused|Yayang}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (1995)
|-
| || || || || {{tcname unused|Ading}}
|-
| {{tcname unused|Barang}} || {{tcname unused|Krising}} || {{tcname unused|Dadang}} || {{tcname unused|Erling}} || {{tcname unused|Goying}}
|}
{{clear}}
===1996===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1996 Philippine storm & typhoons<br>Asiang–Ulpiang
|-
| Asiang || Biring || Konsing || Ditang || Edeng
|-
| Gloring || Huaning || Isang || Lusing || Maring
|-
| Ningning || Osang || Paring || Reming || Seniang
|-
| Toyang || Ulpiang || {{tcname unused|Welpring}} || {{tcname unused|Yerling}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (1996)
|-
| || || || || {{tcname unused|Apiang}}
|-
| {{tcname unused|Basiang}} || {{tcname unused|Kayang}} || {{tcname unused|Dorang}} || {{tcname unused|Enang}} || {{tcname unused|Grasing}}
|}
{{clear}}
===1997===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1997 Philippine storm & typhoons<br>Atring–Rubing
|-
| Atring || Bining || Kuring || Daling || Elang
|-
| Goring || Huling || Ibiang || Luming || Miling
|-
| Narsing || Openg || Pining || Rubing || {{tcname unused|Saling}}
|-
| {{tcname unused|Tasing}} || {{tcname unused|Unsing}} || {{tcname unused|Walding}} || {{tcname unused|Yeyeng}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (1997)
|-
| || || || || {{tcname unused|Anding}}
|-
| {{tcname unused|Binang}} || {{tcname unused|Kadiang}} || {{tcname unused|Dinang}} || {{tcname unused|Epang}} || {{tcname unused|Gundang}}
|}
{{clear}}
===1998===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1998 Philippine storm & typhoons<br>Akang–Norming
|-
| Akang || Bising || Klaring || Deling || Emang
|-
| Gading || Heling || Iliang || Loleng || Miding
|-
| Norming || {{tcname unused|Oyang}} || {{tcname unused|Pasing}} || {{tcname unused|Ritang}} || {{tcname unused|Susang}}
|-
| {{tcname unused|Tering}} || {{tcname unused|Uding}} || {{tcname unused|Weling}} || {{tcname unused|Yaning}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (1998)
|-
| || || || || {{tcname unused|Aning}}
|-
| {{tcname unused|Bidang}} || {{tcname unused|Katring}} || {{tcname unused|Delang}} || {{tcname unused|Esang}} || {{tcname unused|Garding}}
|}
{{clear}}
===1999===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1999 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Trining
|-
| Auring || Bebeng || Karing || Diding || Etang
|-
| Gening || Helming || Ising || Luding || Mameng
|-
| Neneng || Oniang || Pepang || Rening || Sendang
|-
| Trining || {{tcname unused|Ulding}} || {{tcname unused|Warling}} || {{tcname unused|Yayang}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (1999)
|-
| || || || || {{tcname unused|Ading}}
|-
| {{tcname unused|Barang}} || {{tcname unused|Krising}} || {{tcname unused|Dadang}} || {{tcname unused|Erling}} || {{tcname unused|Goying}}
|}
{{clear}}
==Dekada 2000==
===2000===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2000 Philippine storm & typhoons<br>Asiang–Welpring
|-
| ASIANG || BIRING || KONSING || DITANG || EDENG
|-
| GLORING || HUANING || ISANG || LUSING || MARING
|-
| NINGNING || OSANG || PARING || REMING || SENIANG
|-
| TOYANG || ULPIANG || WELPRING || {{tcname unused|YERLING}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2000)
|-
| || || || || {{tcname unused|Aring}}
|-
| {{tcname unused|Basiang}} || {{tcname unused|Kadiang}} || {{tcname unused|Dorang}} || {{tcname unused|Enang}} || {{tcname unused|Grasing}}
|}
{{clear}}
===2001===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2001 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Quedan
|-
| AURING || BAROK || CRISING || DARNA || EMONG
|-
| FERIA || GORIO || HUANING || ISANG || JOLINA
|-
| KIKO || LABUYO || MARING || NANANG || ONDOY
|-
| PABLING || QUEDAN || {{tcname unused|ROLETA}} || {{tcname unused|SIBAK}} || {{tcname unused|TALAHIB}}
|-
| {{tcname unused|UBBENG}} || {{tcname unused|VINTA}} || {{tcname unused|WILMA}} || {{tcname unused|YANING}} || {{tcname unused|ZUMA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2001)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2002===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2002 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Milenyo
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DAGUL || ESPADA
|-
| FLORITA || style="background-color:lightyellow;"|'''GLORIA''' || HAMBALOS || INDAY || JUAN
|-
| KAKA || LAGALAG || MILENYO || {{tcname unused|NENENG}} || {{tcname unused|OMPONG}}
|-
| {{tcname unused|PALOMA}} || {{tcname unused|QUADRO}} || {{tcname unused|RAPIDO}} || {{tcname unused|SIBASIB}} || {{tcname unused|TAGBANWA}}
|-
| {{tcname unused|USMAN}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WISIK}} || {{tcname unused|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2002)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Ciriaco}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Forte}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Hunyango}} || {{tcname unused|Itoy}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2003===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2003 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Zigzag
|-
| AMANG || BATIBOT || CHEDENG || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || GILAS || style="background-color:lightyellow;"|HARUROT || INENG || JUANING
|-
| KABAYAN || LAKAY || MANANG || NIÑA || ONYOK
|-
| style="background-color:lightyellow;"|POGI || QUIEL || ROSKAS || SIKAT || TISOY
|-
| URSULA || [[Bagyong Viring (2003)|VIRING]] || [[Bagyong Weng|WENG]] || '''[[Bagyong Yoyoy|YOYOY]]''' || ZIGZAG
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2003)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charing}} || {{tcname unused|Danggit}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Fuago}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Hantik}} || {{tcname unused|Irog}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
===2004===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2004 Philippine storm & typhoons<br>Ambo–Zosimo
|-
| AMBO || BUTCHOY || COSME || DINDO || ENTENG
|-
| FRANK || GENER || HELEN || IGME || JULIAN
|-
| KAREN || LAWIN || MARCE || NINA || OFEL
|-
| PABLO || QUINTA || '''[[Bagyong Rolly (2004)|ROLLY]]''' || SIONY || TONYO
|-
| style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Unding|UNDING]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Violeta|VIOLETA]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Winnie|WINNIE]] || [[Bagyong Yoyong|YOYONG]] || ZOSIMO
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2004)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gardo}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2005===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2005 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Quedan
|-
| AURING || BISING || CRISING || DANTE || '''EMONG'''
|-
| FERIA || GORIO || HUANING || ISANG || JOLINA
|-
| KIKO || LABUYO || MARING || NANDO || ONDOY
|-
| PEPENG || QUEDAN ||{{tcname unused|RAMIL}} || {{tcname unused|SANTI}} || {{tcname unused|TINO}}
|-
| {{tcname unused|UNDANG}} || {{tcname unused|VINTA}} || {{tcname unused|WILMA}} || {{tcname unused|YOLANDA}} || {{tcname unused|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2005)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2006===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2006 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Tomas
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DOMENG|| ESTER
|-
| FLORITA || GLENDA || HENRY || INDAY || JUAN
|-
| KATRING || LUIS || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Milenyo|MILENYO]] || NENENG || OMPONG
|-
| PAENG || QUEENIE || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Reming|REMING]]''' || SENIANG || TOMAS
|-
| {{tcname unused|USMAN}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{tcname unused|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2006)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2007===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2007 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Mina
|-
| AMANG || BEBENG || CHEDENG || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || '''GORING''' || HANNA || INENG || JUANING
|-
| KABAYAN || LANDO || MINA || {{tcname unused|NONOY}} || {{tcname unused|ONYOK}}
|-
| {{tcname unused|PEDRING}} || {{tcname unused|QUIEL}} || {{tcname unused|RAMON}} || {{tcname unused|SENDONG}} || {{tcname unused|TISOY}}
|-
| {{tcname unused|URSULA}} || {{tcname unused|VIRING}} || {{tcname unused|WENG}} || {{tcname unused|YOYOY}} || {{tcname unused|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2007)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
===2008===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2008}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang- kanlurang Pasipiko ng 2008''', ay walang opisyal na hangganan, ngunit karamihan ng mga bagyo (tropical cyclones) ay kadalasang nabubuo tuwing buwan ng Mayo hanggang Nobyembre.
Ang saklaw ng artikulong ito ay limitado lamang sa [[Karagatang Pasipiko]], hilaga ng ekwador, at kanluran ng International Date Line. Ang mga bagyo na nabubuo sa silangan ng International Date Line, hilaga ng ekwador ay tinatawag na hurricane o unos. Ang mga bagyong mabubuo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ay binibigyan ng pangalan ng Japan Metrological Agency.
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2008 Philippine storm & typhoons<br>Ambo–Ulysses
|-
| AMBO || BUTCHOY || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Cosme|COSME]] || DINDO || ENTENG
|-
| '''[[Bagyong Frank|FRANK]]''' || GENER || HELEN || IGME || JULIAN
|-
| KAREN || LAWIN || MARCE || NINA || OFEL
|-
| PABLO || QUINTA || ROLLY || SIONY || TONYO
|-
| ULYSSES || {{tcname unused|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{tcname unused|YOYONG}} || {{tcname unused|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2008)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gardo}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2009===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2009}}
Simula nang taong 2000, ang Laboratory for Atmospheric Research sa City of University sa Hong Kong ay naglalabas ng tinatayang dami ng bagyo, mabibigyang pangalan na bagyo, at mga bagyong may kategorya bilang Typhoon. Ito ay inilabas noong Abril at Hunyo. Ngayong taon, tinataya ng CityUHK ang normal na dami ng bago. Ang normal na dami ng bagyo ayon sa CityUHK ay 31 na bagyo, 27 ang mabibigyan ng pangalan, at 18 ang magiging Typhoon. Noong Abril, inaasahan nila na 4 na bagyo ang maaaring direktang tatama sa katimugang Tsina, lahat ng ito ay inaasahang tatama mula Mayo hanggang Agosto. Sa normal ng pagkakataon, 5 bagyo ang inaasahang tatama dito, 3 dito ay sa umpisa ng Panahon at ang 2 ay mula Siyeptembre hanggang Disyembre. Noong ika-15 Hunyo, inulat ng PAGASA na 7 hanggang 10 bagyo inaasahan nilang dumating sa Pilipinas sa unang tatlong buwan.
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2009 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Vinta
|-
| [[Bagyong Auring (2009)|AURING]] || BISING || CRISING || DANTE || [[Bagyong Emong (2009)|EMONG]]
|-
| FERIA || GORIO || HUANING || ISANG || JOLINA
|-
| KIKO || LABUYO || MARING || NANDO || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Ondoy|ONDOY]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Pepeng|PEPENG]] || '''QUEDAN''' || RAMIL || SANTI || TINO
|-
| URDUJA || VINTA || {{tcname unused|WILMA}} || {{tcname unused|YOLANDA}} || {{tcname unused|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2009)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
==Dekada 2010==
===2010===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2010}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2010''', ay walang opisyal na hangganan, ngunit karamihan ng mga bagyo (tropical cyclones) ay kadalasang nabubuo tuwing buwan ng Mayo hanggang Nobyembre. Sa mga petsang ito kadalasan madalas mabuo ang mga bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko.
Ang saklaw ng artikulong ito ay limitado lamang sa Karagatang Pasipiko, hilaga ng ekwador, at kanluran ng International Date Line. Ang mga bagyo na nabubuo sa silangan ng International Date Line, hilaga ng ekwador ay tinatawag na typhoon o bagyo. Ang mga bagyong mabubuo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ay binibigyan ng pangalan ng Japan Metrological Agency.
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2010 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Katring
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DOMENG || ESTER
|-
| FLORITA || GLENDA || HENRY || INDAY || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Juan|JUAN]]'''
|-
| style="background-color:lightyellow;"|KATRING || {{grey|LUIS}} || {{tcname unused|MARIO}} || {{grey|NENENG}} || {{grey|OMPONG}}
|-
| {{grey|PAENG}} || {{grey|QUEENIE}} || {{tcname unused|RUBY}} || {{grey|SENIANG}} || {{grey|TOMAS}}
|-
| {{tcname unused|USMAN}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{grey|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2010)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2011===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2011}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2011''', ay walang opisyal na hangganan, ngunit karamihan ng mga bagyo (tropical cyclones) ay kadalasang nabubuo tuwing buwan ng Mayo hanggang Nobyembre.[1] Sa mga petsang ito kadalasan madalas mabuo ang mga bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko. Ang saklaw ng artikulong ito ay limitado lamang sa Karagatang Pasipiko, hilaga ng ekwador, at kanluran ng International Date Line. Ang mga bagyo na nabubuo sa silangan ng International Date Line, hilaga ng ekwador ay tinatawag na hurricane o bagyo. Ang mga bagyong mabubuo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ay binibigyan ng pangalan ng Japan Metrological Agency.
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2011 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Sendong
|-
| AMAMG || BEBENG || CHEDENG || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || GORING || HANNA || INENG || JUANING
|-
| KABAYAN || LANDO || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Mina|MINA]]''' || NONOY || ONYOK
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Pedring|PEDRING]] || [[Bagyong Quiel (2011)|QUIEL]] || RAMON || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Sendong|SENDONG]] || {{grey|TISOY}}
|-
| {{grey|URSULA}} || {{grey|VIRING}} || {{grey|WENG}} || {{grey|YOYOY}} || {{grey|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2011)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
===2012===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2012}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2012 Philippine storm & typhoons<br>Ambo-Quinta
|-
| AMBO || BUTCHOY || CARINA || DINDO || ENTENG
|-
| FERDIE || GENER || HELEN || IGME || JULIAN
|-
| KAREN || LAWIN || MARCE || NINA || OFEL
|-
| style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Pablo|PABLO]]''' || QUINTA || {{grey|ROLLY}} || {{grey|SIONY}} || {{grey|TONYO}}
|-
| {{grey|ULYSSES}} || {{tcname unused|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{grey|YOYONG}} || {{grey|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2012)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gardo}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2013===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2013}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2013 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Zoraida
|-
| AURING || BISING || CRISING || DANTE || EMONG
|-
| FABIAN || GORIO || HUANING || ISANG || JOLINA
|-
| KIKO || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Labuyo|LABUYO]] || MARING || NANDO || ODETTE
|-
| PAOLO || QUEDAN || RAMIL || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Santi|SANTI]] || TINO
|-
| URDUJA || [[Bagyong Vinta (2013)|VINTA]] || [[Bagyong Wilma at BOB 05|WILMA]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Yolanda|YOLANDA]]''' || [[Bagyong Zoraida (2013)|ZORAIDA]]
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2013)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2014===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2014}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2014 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Seniang
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DOMENG || ESTER
|-
|FLORITA || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Glenda|GLENDA]] || HENRY || INDAY || style="background-color:lightyellow;"| JOSE
|-
|KARDING || LUIS || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Mario|MARIO]] || NENENG || OMPONG
|-
| PAENG || QUEENIE || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Ruby|RUBY]]''' || [[Bagyong Seniang (2014)|SENIANG]] || {{grey|TOMAS}}
|-
| {{tcname unused|USMAN}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{grey|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2014)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2015===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2015}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2015 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Onyok
|-
| AMANG || BETTY || '''CHEDENG''' || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || GORING || [[Bagyong Hanna (2015)|HANNA]] || INENG || JENNY
|-
| KABAYAN || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Lando|LANDO]] || MARILYN || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Nona|NONA]] || ONYOK
|-
| {{tcname unused|PERLA}} || {{grey|QUIEL}} || {{grey|RAMON}} || {{tcname unused|SARAH}} || {{grey|TISOY}}
|-
| {{grey|URSULA}} || {{grey|VIRING}} || {{grey|WENG}} || {{grey|YOYOY}} || {{grey|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2015)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
===2016===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2016}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2016 Philippine storm & typhoons<br>Ambo–Nina
|-
| AMBO || BUTCHOY || CARINA || DINDO || ENTENG
|-
| FERDIE || GENER || HELEN || IGME || JULIAN
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Karen|KAREN]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Lawin|LAWIN]]''' || MARCE || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Nina (2016)|NINA]] || {{grey|OFEL}}
|-
| {{tcname unused|PEPITO}} || {{grey|QUINTA}} || {{grey|ROLLY}} || {{grey|SIONY}} || {{grey|TONYO}}
|-
| {{grey|ULYSSES}} || {{tcname unused|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{grey|YOYONG}} || {{grey|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2016)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2017===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2017}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2017, Walang nakatalagang hangganan ang panahon ng mga bagyo sa 2017. Karamihan ng mga bagyo ay nabubuo sa hilagang-kanluran ng Dagat Pasipiko mula Mayo hanggang Nobyembre.
Ang mga bagyo na nabubuo sa Kanlurang Pasipiko ay binabansagan ng Japan Meteorological Agency. Ito ang international name. Kapag pumasok ang bagyo sa lugar na pananagutan ng Pilipinas (Philippine Area of Responsibility), ito ay pinapangalanan din ng Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA)
Ang panahon ng bagyo ay medyo hindi matatag, na may mga bagyo na nagwawasak ng karamihan sa kanluran, ang karamihan sa mga bagyo na nakakaapekto sa mainland, bansa at teritoryo, na nagiging sanhi ng partikular na malubhang pinsala sa Tsina. , Japan, Vietnam. Mayroong kabuuang 41 tropikal na cyclones kung saan lumalaki ang 27 na bagyo, higit sa kalahati ay pumasok sa South China Sea.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2017 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Vinta
|-
| AURING || BISING || CRISING || DANTE || EMONG
|-
| FABIAN || [[Bagyong Gorio (2017)|GORIO]] || HUANING || [[Bagyong Isang (2017)|ISANG]] || [[Bagyong Jolina (2017)|JOLINA]]
|-
| KIKO || '''LANNIE''' || [[Bagyong Maring (2017)|MARING]] || NANDO || [[Bagyong Odette (2017)|ODETTE]]
|-
| PAOLO || QUEDAN || RAMIL || SALOME || [[Bagyong Tino (2017)|TINO]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Urduja|URDUJA]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Vinta|VINTA]] || {{grey|WILMA}} || {{tcname unused|YASMIN}} || {{grey|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2017)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2018===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2018}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2018''', ay isang mas mataas na panahon na nagdulot ng 29 bagyo, 13 bagyo, at 7 na bagyo. Ito ay isang kaganapan sa taunang pag-ikot ng tropikal na pagbuo ng bagyo, kung saan bumubuo ang tropikal na mga bagyo sa kanlurang Karagatang Pasipiko. Ang panahon ay tumatakbo sa buong 2018, bagaman ang karamihan sa tropikal na mga cyclone ay kadalasang bumubuo sa pagitan ng Mayo at Oktubre. Ang unang pinangalanang bagyo ng Bolaven, na binuo noong Enero 3, habang ang huling tinaguriang bagyo, Man-yi, ay nawala noong Nobyembre 28. Ang unang bagyo ng panahon, ang Jelawat, ay umabot sa katayuan ng bagyo noong Marso 29, at naging unang super typhoon ng ang taon sa susunod na araw.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2018 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Usman
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DOMENG || ESTER
|-
| FLORITA || GARDO || HENRY || INDAY || JOSIE
|-
| KARDING || LUIS || MAYMAY || NENENG || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Ompong|OMPONG]]'''
|-
| PAENG || QUEENIE || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Rosita|ROSITA]] || [[Bagyong Samuel|SAMUEL]] || TOMAS
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Usman|USMAN]] || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{grey|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2018)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2019===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2019}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2019''', ay isang kaganapan na kung saan tropikal na cyclones nabuo sa Pacific Northwest sa 2019, higit sa lahat mula Mayo hanggang Disyembre. Ang artikulong ito ay tumutukoy lamang sa mga bagyo na bumubuo sa loob ng Pacific sa North Hemisphere at ang mga salita meridian 100 hanggang 180 degree. Ang tropikal na mga bagyo na nabuo sa buong Pacific Northwest ay pinangalanan ng Japan Meteorological Agency JMA. Ang tropical depression ay Typhoon Warning Center ang JTWC track ay magkakaroon ng "W" na suffix pagkatapos ng kanilang numero. Ang mga tropikal na depresyon na bumubuo o lumipat sa lugar na Pilipinas na mga track ay tatawaging din ng Philippine Astronomical, Geophysical and Administration Department PAGASA. Iyan ang dahilan kung bakit sa maraming kaso, ang isang bagyo ay may dalawang magkakaibang pangalan. Ito rin ang ikalawang magkakasunod na panahon ng bagyo na ang unang atake ay nabuo mula sa mga huling araw ng nakaraang taon (season).
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2019 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Ursula
|-
| AMANG || BETTY || CHEDENG || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || GORING || HANNA || INENG || [[Bagyong Jenny (2019)|JENNY]]
|-
| KABAYAN || [[Bagyong Liwayway (2019)|LIWAYWAY]] || MARILYN || NIMFA || ONYOK
|-
| PERLA || [[Bagyong Quiel (2019)|QUIEL]] || [[Bagyong Ramon (2019)|RAMON]] || [[Bagyong Sarah (2019)|SARAH]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Tisoy|TISOY]]'''
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Ursula|URSULA]] || {{grey|VIRING}} || {{grey|WENG}} || {{grey|YOYOY}} || {{grey|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2019)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
==Dekada 2020==
===2020===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2020}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2020''', ay ang kasalukuyang panahon sa taunang pamumuo ng mga bagyo sa hilagang-kanlurang bahagi ng Karagatang Pasipiko. Buong taon ito, kahit na madalas nabubuo ang mga bagyo mula Mayo hanggang Oktubre. Di natural ang katahimikan ng panahong ito, kung saan tanging 21 bagyong tropikal lang at 16 na pinangalanang sama ng panahon ang nabuo simula pa noong ika-8 ng Mayo. Dagdag pa rito, ito ang kauna-unahang panahon na walang naitalang ni isang bagyo sa buwan ng Hulyo simula pa noong unang nagsimula ang maasahang pagtatala sa mga ito. Unang naitala ang bagyo ng panahong ito noong ika-8 ng Mayo, ang ikaanim na pinakanahuling simula sa kasaysayan ng lugar - mas maaga nang kaunti kaysa noong taong 1973, at ang pinakanahuling simula simula pa noong 2016. Medyo hindi aktibo ang bahaging ito ng Pasipiko kaysa sa [[Karagatang Atlantiko]] sa taong ito, na tanging nangyari lamang noong mga taong 2010 at 2005.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2020 Philippine storm & typhoons<br>Ambo–Vicky
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Ambo (2020)|AMBO]] || [[Bagyong Butchoy (2020)|BUTCHOY]] || CARINA || [[Bagyong Dindo (2020)|DINDO]] || ENTENG
|-
| [[Bagyong Ferdie (2020)|FERDIE]] || GENER || [[Bagyong Helen|HELEN]] || IGME || [[Bagyong Julian (2020)|JULIAN]]
|-
| [[Bagyong Kristine (2020)|KRISTINE]] || [[Bagyong Leon (2020)|LEON]] || MARCE || [[Bagyong Nika (2020)|NIKA]] || [[Bagyong Ofel (2020)|OFEL]]
|-
| [[Bagyong Pepito (2020)|PEPITO]] || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Quinta|QUINTA]] || style="background-color:lightyellow;"| '''[[Super Bagyong Rolly|ROLLY]]''' || [[Bagyong Siony (2020)|SIONY]] || [[Bagyong Tonyo (2020)|TONYO]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Ulysses|ULYSSES]] || [[Bagyong Vicky (2020)|VICKY]] || {{tcname unused|WARREN}} || {{grey|YOYONG}} || {{grey|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2020)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2021===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2021}}
Ang panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2021 ay ang kasalukuyang panahon ng bagyo na taunang nagaganap sa hilagang-kanlurang bahagi ng Karagatang Pasipiko. Bagamat taunan, nagiging aktibo ito pagsapit ng buwan ng Mayo.
Limitado ang artikulong ito sa Karagatang Pasipikong nasa itaas ng ekwador sa pagitan ng 100° silangan at ika-180 meridyan. Sa loob ng bahaging ito ng Pasipiko, may dalawang pangunahing ahensiyang nagpapangalan sa mga bagyo na nagiging dahilan para magkaroon ng dalawang pangalan ang iisang bagyo.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2021 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Odette
|-
| [[Bagyong Auring (2021)|AURING]] || [[Super Bagyong Bising|BISING]] || [[Bagyong Crising (2021)|CRISING]] || DANTE || EMONG
|-
| [[Bagyong Fabian (2021)|FABIAN]] || [[Bagyong Gorio (2021)|GORIO]] || [[Bagyong Huaning (2021)|HUANING]] || ISANG || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Jolina (2021)|JOLINA]]
|-
| [[Bagyong Kiko (2021)|KIKO]] || [[Bagyong Lannie (2021)|LANNIE]] || style="background-color:lightyellow;"| MARING || [[Bagyong Nando (2021)|NANDO]] || style="background-color:lightyellow;"| '''[[Super Bagyong Odette|ODETTE]]'''
|-
| {{grey|PAOLO}} || {{grey|QUEDAN}} || {{grey|RAMIL}} || {{grey|SALOME}} || {{tcname unused|TINO}}
|-
| {{tcname unused|UWAN}} || {{tcname unused|VERBENA}} || {{grey|WILMA}} || {{tcname unused|YASMIN}} || {{grey|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2021)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2022===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2022}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2022 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa [[Karagatang Pasipiko]] na kadalasang nabubuo sa mga buwan ng Abril, Oktubre o hanggang Disyembre, Katuwang ang (JMA) Japan Meteorological Agency, (JTWC), Joint Typhoon Warning Center at ang [[PAGASA]].
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2022 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Rosal
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Agaton|AGATON]] || [[Bagyong Basyang (2022)|BASYANG]] || CALOY || DOMENG || [[Bagyong Ester (2022)|ESTER]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Florita (2022)|FLORITA]] || [[Bagyong Gardo (2022)|GARDO]] || [[Super Bagyong Henry|HENRY]] || [[Bagyong Inday (2022)|INDAY]] || JOSIE
|-
| style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Karding|KARDING]]''' || LUIS || [[Bagyong Maymay (2022)|MAYMAY]] || [[Bagyong Neneng (2022)|NENENG]] || OBET
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Paeng|PAENG]] || QUEENIE || ROSAL || {{grey|SAMUEL}} || {{grey|TOMAS}}
|-
| {{tcname unused|UMBERTO}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{grey|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2022)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2023===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2023}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2023 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa [[Karagatang Pasipiko]], Ang bagyo sa Pilipinas sa ika taon 2023 ay may bilang ng bagyong nasa onse (11) mula sa letrang "A" (Amang) hanggang "K", Kabayan na may kaparehong taon mula sa taong [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2010|2010]] mula sa pangalang "Agaton" hanggang "Katring".
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2023 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Kabayan
|-
| AMANG || [[Super Bagyong Betty|BETTY]] || CHEDENG || [[Bagyong Dodong|DODONG]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Egay|EGAY]]'''
|-
| [[Bagyong Falcon|FALCON]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Goring|GORING]] || HANNA || INENG || JENNY
|-
| KABAYAN || {{grey|LIWAYWAY}} || {{grey|MARILYN}} || {{grey|NIMFA}} ||| {{grey|ONYOK}}
|-
| {{grey|PERLA}} || {{grey|QUIEL}} || {{grey|RAMON}} || {{grey|SARAH}} || {{tcname unused|TAMARAW}}
|-
| {{tcname unused|UGONG}} || {{grey|VIRING}} || {{grey|WENG}} || {{grey|YOYOY}} || {{grey|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"| Auxiliary list (2023)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|-
|}
{{clear}}
===2024===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024 ay ang kasalukuyang panahon ng mga bagyo sa bansang [[Pilipinas]].
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2024 Philippine storm & typhoons<br>Aghon–Romina
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Aghon (2024)|AGHON]] || BUTCHOY || [[Bagyong Carina|CARINA]] || DINDO || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Enteng (2024)|ENTENG]]'''
|-
| FERDIE || GENER || HELEN || IGME || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Julian (2024)|JULIAN]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Kristine|KRISTINE]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Leon (2024)|LEON]] || [[Bagyong Marce|MARCE]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Nika|NIKA]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Ofel|OFEL]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Super Bagyong Pepito|PEPITO]] || [[Bagyong Querubin (2024)|QUERUBIN]] || [[Bagyong Romina (2024)|ROMINA]] || {{grey|SIONY}} || {{grey|TONYO}}
|-
| {{tcname unused|UPANG}} || {{grey|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{grey|YOYONG}} || {{grey|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"| Auxiliary list (2024)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|-
|}
{{clear}}
===2025===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2025}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2025 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Wilma
|-
| AURING || BISING || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Crising|CRISING]] || [[Bagyong Dante (2025)|DANTE]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Emong (2025)|EMONG]]
|-
| FABIAN || GORIO || HUANING || [[Bagyong Isang (2025)|ISANG]] || [[Bagyong Jacinto (2025)|JACINTO]]
|-
| KIKO || LANNIE || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Mirasol (2025)|MIRASOL]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Nando|NANDO]]''' || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Opong|OPONG]]
|-
| [[Bagyong Paolo (2025)|PAOLO]] || QUEDAN || [[Bagyong Ramil (2025)|RAMIL]] || SALOME ||style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Tino|TINO]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Uwan|UWAN]] || VERBENA || [[Bagyong Wilma (2025)|WILMA]] || {{tcname unused|YASMIN}} || {{grey|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2025)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2026===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa Karagatang Pasipiko maging sa Pilipinas.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2026 Philippine storm & typhoons
|-
| ADA || BASYANG || {{grey|CALOY}} || {{grey|DOMENG}} || {{grey|ESTER}}
|-
| {{tcname unused|FRANCISCO}} || {{grey|GARDO}} || {{grey|HENRY}} || {{grey|INDAY}} || {{grey|JOSIE}}
|-
| {{tcname unused|KIYAPO}} || {{grey|LUIS}} || {{grey|MAYMAY}} || {{grey|NENENG}} || {{grey|OBET}}
|-
| {{tcname unused|PILANDOK}} || {{grey|QUEENIE}} || {{grey|ROSAL}} || {{grey|SAMUEL}} || {{grey|TOMAS}}
|-
| {{tcname unused|UMBERTO}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{grey|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2026)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
==={{grey|''2027''}}===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2027}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2027 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa Karagatang Pasipiko maging sa Pilipinas.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2027 Philippine storm & typhoons
|-
| {{grey|AMANG}} || {{grey|BETTY}} || {{grey|CHEDENG}} || {{grey|DODONG}} || {{tcname unused|EMIL}}
|-
| {{grey|FALCON}} || {{tcname unused|GAVINO}} || {{grey|HANNA}} || {{grey|INENG}} || {{grey|JENNY}}
|-
| {{grey|KABAYAN}} || {{grey|LIWAYWAY}} || {{grey|MARILYN}} || {{grey|NIMFA}} || {{grey|ONYOK}}
|-
| {{grey|PERLA}} || {{grey|QUIEL}} || {{grey|RAMON}} || {{grey|SARAH}} || {{tcname unused|TAMARAW}}
|-
| {{tcname unused|UGONG}} || {{grey|VIRING}} || {{grey|WENG}} || {{grey|YOYOY}} || {{grey|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"| Auxiliary list (2027)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|-
|}
{{clear}}
==={{grey|''2028''}}===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2028}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2028 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa Karagatang Pasipiko maging sa Pilipinas.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2028 Philippine storm & thyphoons
|-
| {{tcname unused|AMUYAO}} || {{grey|BUTCHOY}} || {{grey|CARINA}} || {{grey|DINDO}} || {{tcname unused|EDRING}}
|-
| {{grey|FERDIE}} || {{grey|GENER}} || {{grey|HELEN}} || {{grey|IGME}} || {{tcname unused|JOSEFA}}
|-
| {{tcname unused|KIDUL}} || {{tcname unused|LEKEP}} || {{grey|MARCE}} || {{tcname unused|NANOLAY}} || {{tcname unused|ONOS}}
|-
| {{tcname unused|PUWOK}} || {{grey|QUERUBIN}} || {{grey|ROMINA}} || {{grey|SIONY}} || {{grey|TONYO}}
|-
| {{tcname unused|UPANG}} || {{grey|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{grey|YOYONG}} || {{grey|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2028)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
==={{grey|''2029''}}===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2029}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2029 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa Karagatang Pasipiko maging sa Pilipinas.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2029 Philippine storm & typhoons
|-
| {{grey|AURING}} || {{grey|BISING}} || {{tcname unused|CHICO}} || {{grey|DANTE}} || {{tcname unused|ELIAS}}
|-
| {{grey|FABIAN}} || {{grey|GORIO}} || {{grey|HUANING}} || {{grey|ISANG}} || {{grey|JACINTO}}
|-
| {{grey|KIKO}} || {{grey|LANNIE}} || {{tcname unused|MAGYAWAN}} ||{{tcname unused|NILAD}} || {{tcname unused|OMAR}}
|-
| {{grey|PAOLO}} || {{grey|QUEDAN}} || {{grey|RAMIL}} || {{grey|SALOME}} || {{tcname unused|TALA}}
|-
| {{tcname unused|URBANO}} || {{grey|VERBENA}} || {{grey|WILMA}} || {{tcname unused|YASMIN}} || {{grey|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2029)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===Mga pangalan at palayaw ng bawat bagyo===
Ang mga pangalan ng bawat bagyo ay ibinibigay sa ilalim ng PAGASA, ito ay pinapalitan kapag ang isang bagyo ay nakapinsala ng mahigit sa bilyon at nakapatay mula 200 pataas, ngunit ang mga pangalan na hindi umabot sa binangit ay uulitin bawat apat na taon.
{|class="collapsible collapsed wikitable toccolours" width=60%
|-
!style="background: white" colspan=4 align="center" |Talaan ng mga pangalan at palayaw ng bawat bagyo
|-
! style="background-color:silver"| '''Pangalang Ingles (53)'''
! style="background-color:silver"| '''Taon'''
! style="background-color:silver"| '''Kasarian'''
|-
| [[Bagyong Betty|Betty]] || 2019 || rowspan="3"| Babae
|-
| <s>Carina</s> || 2020
|-
| [[Bagyong Ester|Ester]] || 2018
|-
| Fabian || 2021 || Lalake
|-
| <s>Florita</s> || 2022 || Babae
|-
| Falcon || 2023 || [[Agila]]
|-
| [[Bagyong Ferdie|Ferdie]] || 2024 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Frank</s> || 2008
|-
| <s>Glenda</s> || 2014 || Babae
|-
| [[Bagyong Gorio|Gorio]] || 2021 || rowspan="3"| Lalake
|-
| Gener || 2024
|-
| [[Bagyong Henry|Henry]] || 2022
|-
| [[Bagyong Hanna|Hanna]] || 2023 || Babae
|-
| <s>Jose</s> || 2014 || Lalake
|-
| <s>[[Bagyong Jolina|Jolina]]</s> || 2021 || rowspan="2"| Babae
|-
| Jenny || 2023
|-
| <s>Julian</s> || rowspan="2"| 2024 || Unisex
|-
| <s>Kristine</s> || Babae
|-
| [[Bagyong Luis|Luis]] || 2022 || Lalake
|-
| <s>Leon</s> || 2024 || [[Leon]]
|-
| Marilyn || 2023 || Babae
|-
| Marce || 2024 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Mario</s> || 2014
|-
| Nimfa || 2023 || rowspan="5"| Babae
|-
| <s>Nika</s> || 2024
|-
| <s>Nina</s> || 2016
|-
| <s>[[Bagyong Odette|Odette]]</s> || 2021
|-
| <s>[[Bagyong Ofel|Ofel]]</s> || 2024
|-
| [[Bagyong Paolo|Paolo]] || 2021 || Lalake
|-
| [[Bagyong Queenie|Queenie]] || 2022 || rowspan="2"| Babae
|-
| <s>[[Bagyong Quinta (paglilinaw)|Quinta]]</s> || 2020
|-
| [[Bagyong Quiel|Quiel]] || 2023 || Lalake
|-
| Querubin || 2024 || [[Anghel]]
|-
| <s>[[Bagyong Rolly|Rolly]]</s> || 2020 || Lalake
|-
| <s>Ruby</s> || 2014 || Bato/Babae
|-
| Rosal || 2022 || [[Bulaklak]]
|-
| Romina || 2024 || rowspan="3"| Babae
|-
| Sarah || 2023
|-
| [[Bagyong Siony|Siony]] || 2024
|-
| {{tcname unused|Umberto}} || 2022 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>[[Bagyong Ulysses (paglilinaw)|Ulysses]]</s> || 2020
|-
| <s>[[Bagyong Urduja (paglilinaw)|Urduja]]</s> || 2017 || rowspan="2"| Babae
|-
| <s>Ursula</s> || 2019
|-
| {{tcname unused|Verbena}} || 2021 || [[Bulaklak]]
|-
| {{tcname unused|Venus}} || 2022 || Babae/[[Planeta]]
|-
| [[Bagyong Vicky (paglilinaw)|Vicky]] || 2024 || Babae
|-
| <s>[[Bagyong Vinta (paglilinaw)|Vinta]]</s> || 2017 || [[Bangka]]
|-
| Wilma || 2021 || Babae
|-
| {{tcname unused|Warren}} || 2024 || Lalake
|-
| {{tcname unused|Yasmin}} || 2021 || rowspan="4"| Babae
|-
| <s>Yolanda</s> || 2013
|-
| Zoraida || 2021
|-
| {{tcname unused|Zeny}} || 2022
|-
! style="background-color:lightyellow"| '''Pangalang Tagalog (56)'''
! style="background-color:lightyellow"| '''Taon'''
! style="background-color:lightyellow"| '''Kasarian'''
|-
| <s>[[Bagyong Agaton (paglilinaw)|Agaton]]</s> || 2022 || rowspan="10"| Lalake
|-
| <s>Aghon</s> || 2024
|-
| {{tcname unused|Amuyao}} || 2028
|-
| <s>[[Bagyong Ambo|Ambo]]</s> || 2020
|-
| [[Bagyong Butchoy|Butchoy]] || 2024
|-
| [[Bagyong Caloy|Caloy]] || 2022
|-
| <s>Cosme</s> || 2008
|-
| [[Bagyong Dante|Dante]] || 2021
|-
| [[Bagyong Dindo|Dindo]] || 2024
|-
| <s>Egay</s> || 2022
|-
| <s>Gloria</s> || 2002 || Babae
|-
| Gardo || 2022 || Lalake
|-
| <s>Harurot</s> || 2003 || ---
|-
| Helen || 2024 || Babae
|-
| Igme || 2024 || Lalake
|-
| Josie || 2022 || rowspan="2"| Babae
|-
| {{tcname unused|Josefa}} || 2028
|-
| <s>Juan</s> || 2010 || rowspan="3"| Lalake
|-
| Kiko || 2021
|-
| Kabayan || 2022
|-
| <s>Karen</s> || 2016 || Babae
|-
| <s>Labuyo</s> || 2013 || [[Sili]]
|-
| <s>Lando</s> || 2015 || Lalake
|-
| <s>Lawin</s> || 2016 || [[Ibon]]
|-
| {{tcname unused|Kidul}} || 2028
|-
| Lannie || 2021 || rowspan="3"| Babae
|-
| {{tcname unused|Lekep}} || 2028
|-
| Liwayway || 2023
|-
| [[Bagyong Maymay|Maymay]] || 2022
|-
| <s>Milenyo</s> || 2006 || Milenyum
|-
| <s>Mina</s> || 2011 || Babae
|-
| {{tcname unused|Mirasol}} || 2025 || Babae/[[Bulaklak]]
|-
| [[Bagyong Nando|Nando]] || 2021 || Lalake
|-
| {{tcname unused|Nanolay}} || 2028
|-
| <s>Nona</s> || 2015 || Babae
|-
| Obet || 2022 || rowspan="6"| Lalake
|-
| <s>[[Bagyong Ompong|Ompong]]</s> || 2018
|-
| <s>Ondoy</s> || 2009
|-
| {{tcname unused|Onos}} || 2028
|-
| [[Bagyong Onyok|Onyok]] || 2023
|-
| {{tcname unused|Opong}} || 2025
|-
| <s>Pablo</s> || 2012
|-
| <s>Paeng</s> || 2022
|-
| Perla || 2023 || Babae
|-
| <s>Pepito</s> || 2024 || rowspan="4"| Lalake
|-
| {{tcname unused|Puwok}} || 2028
|-
| [[Bagyong Quedan|Quedan]] || 2022
|-
| [[Bagyong Ramil|Ramil]] || 2021
|-
| [[Bagyong Ramon|Ramon]] || 2023
|-
| <s>Rosita</s> || 2018 || Babae
|-
| <s>[[Bagyong Santi (paglilinaw)|Santi]]</s> || 2013 || Lalake
|-
| Salome || 2021 || Babae
|-
| [[Bagyong Samuel (paglilinaw)|Samuel]] || 2022 || rowspan="3"| Lalake
|-
| [[Bagyong Tino|Tino]] || 2021
|-
| <s>Tisoy</s> || 2019
|-
| {{tcname unused|Tamaraw}} || 2023 || Kalabaw
|-
| [[Bagyong Tomas|Tomas]] || 2022 || Lalake
|-
| [[Bagyong Tonyo (paglilinaw)|Tonyo]] || 2024 || rowspan="3"| Lalake
|-
| <s>Usman</s> || 2018
|-
| {{tcname unused|Uwan}} || 2021
|-
| <s>Violeta</s> || 2004 || Babae/[[Kulay]]
|-
| {{tcname unused|Waldo}} || 2022 || rowspan="2"| Lalake
|-
| Yoyoy || 2023
|-
| Zigzag || 2023 || ---
|-
| Zosimo || 2024 || Lalake
|-
! style="background-color:lightblue"| '''Pangalang Palayaw (56)'''
! style="background-color:lightblue"| '''Taon'''
! style="background-color:lightblue"| '''Kasarian'''
|-
| [[Bagyong Amang|Amang]] || 2023 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Atang</s> || 1978
|-
| Auring || 2021 || rowspan="6"| Babae
|-
| [[Bagyong Basyang|Basyang]] || 2022
|-
| <s>Bebeng</s> || 2011
|-
| [[Bagyong Bising|Bising]] || rowspan="2"| 2021
|-
| [[Bagyong Crising|Crising]]
|-
| [[Bagyong Chedeng|Chedeng]] || 2023
|-
| <s>Dading</s> || 1964 || Lalake
|-
| <s>Diding</s> || 1976 || Babae
|-
| [[Bagyong Domeng|Domeng]] || 2022 || rowspan="5"| Lalake
|-
| Dodong || 2023
|-
| {{tcname unused|Edring}} || 2028
|-
| [[Bagyong Emong|Emong]] || 2021
|-
| <s>Enteng</s> || 2024
|-
| <s>Goring</s> || 2023 || rowspan="7"| Babae
|-
| <s>Herming</s> || 1987
|-
| [[Bagyong Huaning|Huaning]] || 2021
|-
| <s>Iliang</s> || 1998
|-
| Inday || 2022
|-
| [[Bagyong Isang|Isang]] || 2021
|-
| <s>Juaning</s> || 2011
|-
| <s>Karding</s> || 2021 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Kading</s> || 1978
|-
| <s>Loleng</s> || 1998 || rowspan="4"| Babae
|-
| [[Bagyong Maring|Maring]] || 2021
|-
| <s>Monang</s> || ---
|-
| <s>Nitang</s> || 1984
|-
| [[Bagyong Neneng|Neneng]] ||rowspan="2"| 2022 || Babae
|-
| <s>Paeng</s> || rowspan="3"| Lalake
|-
| <s>Pedring</s> || 2011
|-
| <s>Pepeng</s> || 2009
|-
| <s>Pitang</s> || 1970 || rowspan="3"| Babae
|-
| <s>Reming</s> || 2006
|-
| <s>Rosing</s> || 1995
|-
| <s>Ruping</s> || 1990 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Sendong</s> || 2011
|-
| <s>Seniang</s> || 2014 || rowspan="4"| Babae
|-
| <s>Sening</s> || rowspan="3"| 1970
|-
| <s>Sisang</s>
|-
| <s>Titang</s>
|-
| {{tcname unused|Ugong}} || 2023 || Tunog
|-
| <s>Undang</s> || 1984 || Babae
|-
| <s>Unding</s> || 2004 || Lalake
|-
| <s>Unsang</s> || 1988 || rowspan="4"| Babae
|-
| <s>Uring</s> || 1991
|-
| {{tcname unused|Upang}} || 2024
|-
| Viring || rowspan="2"| 2023
|-
| Weng || Unisex
|-
| <s>Warling</s> || 1979 || rowspan="6"| Babae
|-
| <s>Welming</s> || 1967
|-
| <s>Wening</s> || 1974
|-
| Yayang || 2022
|-
| <s>Yoling</s> || 1970
|-
| <s>Yoning</s> || 1988
|-
| Yoyong || 2024 || Lalake
|}
==Sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Pilipinas]]
[[Kategorya:Panahon]]
d4cl8l355e67xfddc4q1t5gioqm96ar
2204478
2204477
2026-04-23T14:23:13Z
Ivan P. Clarin
84769
/* Dekada 2000 */
2204478
wikitext
text/x-wiki
Ang '''Panahon ng bagyo sa Pilipinas''' ay isang dekadang napapanahon sa loob ng [[Pilipinas]] at [[Philippine Area of Responsibility]], taong 2000 ay nagpulungan at nag paligsahan ang [[PAGASA]] sa bawat ipapangalan sa mga [[bagyo]]ng dadaan at papasok sa Pilipinas sa natatakdang panahon, ito ay binigyang daan upang malaman ang lawak ng pinsala, fatality at nawalang gross sa mga lugar na dinaanan ng bagyo, Ito ay nakahanay sa alpabetikong "A" hanggang "Z" maliban sa letrang "X" na hindi na binigyang pansin. Ang bawat bagyo ay binigyan rin ng bawat kategorya. At dinagdagan ng Auxiliary names at list.<ref>http://www.travel-philippines.com/general-info/weather.htm</ref><ref>hypotheticalhurricanes.fandom.com/wiki/2021_Hypothetical_Pacific_Typhoon_Season_(KenMC)</ref><ref>https://www.transcontinentaltimes.com/an-active-typhoon-season-expected-in-the-philippines.html</ref>
==Daantaon==
{{Warning|'''[[Bagyo]]'''}}
{{Main|Bagyo sa Pilipinas}}
'''{{Color box|lightyellow|border=darkgray}}''' '''Mga Rinetirong pangalan'''
<br>Milyon milyon ang mga nasisirang Imprastraktura, Mga pang kabuhayan ang mga nasira nang mga nagdaang bagyo taon-taon, tinatayang aabot sa bilyon bilyon ang napinsala. Kaya't gumawa nang listahan nang mga retiradong bagyo rito sa Pilipinas.<ref>http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/climate/tropical-cyclone-information</ref><ref>https://hypotheticalhurricanes.fandom.com/wiki/2020_Hypothetical_Pacific_Typhoon_Season_(KenMC)</ref>
{| class="wikitable"
|+ Tala ng mga pangalan ng bagyo sa Pilipinas
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightgrey;"| 2026<br>Pangkat–1
|-
! scope="row" rowspan=2 | Main
| Ada || [[Bagyong Basyang|Basyang]] || [[Bagyong Caloy|Caloy]] || [[Bagyong Domeng|Domeng]] || [[Bagyong Ester|Ester]]|| {{grey|Francisco}} || [[Bagyong Gardo (paglilinaw)|Gardo]] || [[Bagyong Henry|Henry]]|| [[Bagyong Inday (paglilinaw)|Inday]] || [[Bagyong Josie (paglilinaw)|Josie]] || {{grey|Kiyapo}} || [[Bagyong Luis|Luis]] || [[Bagyong Maymay|Maymay]]
|-
| [[Bagyong Neneng|Neneng]] || Obet || {{grey|Pilandok}} || [[Bagyong Queenie|Queenie]]|| [[Bagyong Rosal|Rosal]]|| [[Bagyong Samuel|Samuel]] || [[Bagyong Tomas|Tomas]] || {{grey|Umberto}} || {{grey|Venus}} || {{grey|Waldo}} || Yayang || {{grey|Zeny}} ||
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:skyblue;"| 2027<br>Pangkat–2
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
|| [[Bagyong Amang|Amang]] || [[Bagyong Betty|Betty]] || [[Bagyong Chedeng|Chedeng]] || [[Bagyong Dodong|Dodong]] || {{grey|Emil}} || [[Bagyong Falcon|Falcon]] || {{grey|Gavino}} || [[Bagyong Hanna|Hanna]] || [[Bagyong Ineng|Ineng]] || [[Bagyong Jenny|Jenny]] || [[Bagyong Kabayan (paglilinaw)|Kabayan]] || Liwayway || [[Bagyong Marilyn|Marilyn]]
|-
| Nimfa || [[Bagyong Onyok|Onyok]] || [[Bagyong Perla (paglilinaw)|Perla]] || [[Bagyong Quiel|Quiel]] || [[Bagyong Ramon|Ramon]] || [[Bagyong Sarah (paglilinaw)|Sarah]] || {{grey|Tamaraw}} || {{grey|Ugong}} || [[Bagyong Viring|Viring]] || [[Bagyong Weng|Weng]] || [[Bagyong Yoyoy|Yoyoy]] || Zigzag ||
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightgreen;"| 2028<br>Pangkat–3
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
| {{grey|Amuyao}} || [[Bagyong Butchoy|Butchoy]] || [[Bagyong Carina (paglilinaw)|Carina]] || [[Bagyong Dindo|Dindo]] || {{grey|Edring}} || [[Bagyong Ferdie|Ferdie]]|| [[Bagyong Gener (paglilinaw)|Gener]] || [[Bagyong Helen (paglilinaw)|Helen]] || [[Bagyong Igme (paglilinaw)|Igme]] || {{grey|Josefa}} || {{grey|Kidul}} || {{grey|Lekep}} || [[Bagyong Marce|Marce]]
|-
| {{grey|Nanolay}} || {{grey|Onos}} || {{grey|Puwok}} || Querubin || Romina || [[Bagyong Siony|Siony]] || [[Bagyong Tonyo (paglilinaw)|Tonyo]] || {{grey|Upang}} || [[Bagyong Vicky (paglilinaw)|Vicky]] || {{grey|Warren}} || [[Bagyong Yoyong|Yoyong]] || Zosimo
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightyellow;"| 2029<br>Pangkat–4
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
| [[Bagyong Auring|Auring]] || [[Bagyong Bising|Bising]] || {{grey|Chico}} || [[Bagyong Dante|Dante]] || {{grey|Elias}} || [[Bagyong Fabian|Fabian]] || [[Bagyong Gorio|Gorio]] || [[Bagyong Huaning|Huaning]] || [[Bagyong Isang|Isang]] ||[[Bagyong Jacinto|Jacinto]] || [[Bagyong Kiko|Kiko]] || [[Bagyong Lannie|Lannie]] || {{grey|Magyawan}}
|-
| {{grey|Nilad}} || {{grey|Omar}} || [[Bagyong Paolo|Paolo]] || [[Bagyong Quedan|Quedan]] || [[Bagyong Ramil|Ramil]] || [[Bagyong Salome|Salome]] || {{grey|Tala}} || {{grey|Urbano}} || [[Bagyong Verbena|Verbena]]
|| [[Bagyong Wilma|Wilma]] || {{grey|Yasmin}} || [[Bagyong Zoraida|Zoraida]]
|}
==Dekada 1990==
===1990===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1990 Philippine storm & typhoons<br>Akang–Uding
|-
| Akang || Bising || Klaring || Deling || Emang
|-
| Gading || Heling || Iliang || Loleng || Miding
|-
| Norming || Oyang || Pasing || Ritang || Susang
|-
| Tering || Uding || {{tcname unused|Weling}} || {{tcname unused|Yaning}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (1990)
|-
| || || || || {{tcname unused|Aning}}
|-
| {{tcname unused|Bidang}} || {{tcname unused|Katring}} || {{tcname unused|Delang}} || {{tcname unused|Esang}} || {{tcname unused|Garding}}
|}
{{clear}}
===1991===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1991 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Yayang
|-
| Auring || Bebeng || Karing || Diding || Etang
|-
| Gening || Helming || Ising || Luding || Mameng
|-
| Neneng || Oniang || Pepang || Rosing || Sendang
|-
| Trining || [[Bagyong Uring|Uring]] || Warling || Yayang ||
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (1991)
|-
| || || || || {{tcname unused|Ading}}
|-
| {{tcname unused|Barang}} || {{tcname unused|Krising}} || {{tcname unused|Dadang}} || {{tcname unused|Erling}} || {{tcname unused|Goying}}
|}
{{clear}}
===1992===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1992 Philippine storm & typhoons<br>Asiang–Seniang
|-
| Asiang || Biring || Konsing || Ditang || Edeng
|-
| Gloring || Huaning || Isang || Lusing || Maring
|-
| Ningning || Osang || Paring || Reming || Seniang
|-
| {{tcname unused|Toyang}} || {{tcname unused|Ulpiang}} || {{tcname unused|Welpring}} || {{tcname unused|Yerling}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (1992)
|-
| || || || || {{tcname unused|Apiang}}
|-
| {{tcname unused|Basiang}} || {{tcname unused|Kayang}} || {{tcname unused|Dorang}} || {{tcname unused|Enang}} || {{tcname unused|Grasing}}
|}
{{clear}}
===1993===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1993 Philippine storm & typhoons<br>Atring–Tasing
|-
| Atring || Bining || Kuring || Daling || Elang
|-
| Goring || Huling || Ibiang || Luming || Miling
|-
| Narsing || Openg || Pining || Rubing || {{tcname unused|Saling}}
|-
| {{tcname unused|Tasing}} || {{tcname unused|Ulding}} || {{tcname unused|Walding}} || {{tcname unused|Yeyeng}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (1993)
|-
| || || || || {{tcname unused|Anding}}
|-
| {{tcname unused|Binang}} || {{tcname unused|Kadiang}} || {{tcname unused|Dinang}} || {{tcname unused|Epang}} || {{tcname unused|Gundang}}
|}
{{clear}}
===1994===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1994 Philippine storm & typhoons<br>Akang–Yaning
|-
| Akang || Bising || Klaring || Deling || Emang
|-
| Gading || Heling || Iliang || Loleng || Miding
|-
| Norming || Oyang || Pasing || Ritang || Susang
|-
| Tering || Uding || Weling || Yaning ||
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (1994)
|-
| || || || || {{tcname unused|Aning}}
|-
| {{tcname unused|Bidang}} || {{tcname unused|Katring}} || {{tcname unused|Delang}} || {{tcname unused|Esang}} || {{tcname unused|Garding}}
|}
{{clear}}
===1995===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1995 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Trining
|-
| Auring || Bebeng || Karing || Diding || Etang
|-
| Gening || Helming || Ising || Luding || Mameng
|-
| Neneng || Oniang || Pepang || [[Super Bagyong Rosing|Rosing]] || Sendang
|-
| Trining || {{tcname unused|Uring}} || {{tcname unused|Warling}} || {{tcname unused|Yayang}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (1995)
|-
| || || || || {{tcname unused|Ading}}
|-
| {{tcname unused|Barang}} || {{tcname unused|Krising}} || {{tcname unused|Dadang}} || {{tcname unused|Erling}} || {{tcname unused|Goying}}
|}
{{clear}}
===1996===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1996 Philippine storm & typhoons<br>Asiang–Ulpiang
|-
| Asiang || Biring || Konsing || Ditang || Edeng
|-
| Gloring || Huaning || Isang || Lusing || Maring
|-
| Ningning || Osang || Paring || Reming || Seniang
|-
| Toyang || Ulpiang || {{tcname unused|Welpring}} || {{tcname unused|Yerling}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (1996)
|-
| || || || || {{tcname unused|Apiang}}
|-
| {{tcname unused|Basiang}} || {{tcname unused|Kayang}} || {{tcname unused|Dorang}} || {{tcname unused|Enang}} || {{tcname unused|Grasing}}
|}
{{clear}}
===1997===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1997 Philippine storm & typhoons<br>Atring–Rubing
|-
| Atring || Bining || Kuring || Daling || Elang
|-
| Goring || Huling || Ibiang || Luming || Miling
|-
| Narsing || Openg || Pining || Rubing || {{tcname unused|Saling}}
|-
| {{tcname unused|Tasing}} || {{tcname unused|Unsing}} || {{tcname unused|Walding}} || {{tcname unused|Yeyeng}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (1997)
|-
| || || || || {{tcname unused|Anding}}
|-
| {{tcname unused|Binang}} || {{tcname unused|Kadiang}} || {{tcname unused|Dinang}} || {{tcname unused|Epang}} || {{tcname unused|Gundang}}
|}
{{clear}}
===1998===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1998 Philippine storm & typhoons<br>Akang–Norming
|-
| Akang || Bising || Klaring || Deling || Emang
|-
| Gading || Heling || Iliang || Loleng || Miding
|-
| Norming || {{tcname unused|Oyang}} || {{tcname unused|Pasing}} || {{tcname unused|Ritang}} || {{tcname unused|Susang}}
|-
| {{tcname unused|Tering}} || {{tcname unused|Uding}} || {{tcname unused|Weling}} || {{tcname unused|Yaning}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (1998)
|-
| || || || || {{tcname unused|Aning}}
|-
| {{tcname unused|Bidang}} || {{tcname unused|Katring}} || {{tcname unused|Delang}} || {{tcname unused|Esang}} || {{tcname unused|Garding}}
|}
{{clear}}
===1999===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1999 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Trining
|-
| Auring || Bebeng || Karing || Diding || Etang
|-
| Gening || Helming || Ising || Luding || Mameng
|-
| Neneng || Oniang || Pepang || Rening || Sendang
|-
| Trining || {{tcname unused|Ulding}} || {{tcname unused|Warling}} || {{tcname unused|Yayang}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (1999)
|-
| || || || || {{tcname unused|Ading}}
|-
| {{tcname unused|Barang}} || {{tcname unused|Krising}} || {{tcname unused|Dadang}} || {{tcname unused|Erling}} || {{tcname unused|Goying}}
|}
{{clear}}
==Dekada 2000==
===2000===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2000 Philippine storm & typhoons<br>Asiang–Welpring
|-
| ASIANG || BIRING || KONSING || DITANG || EDENG
|-
| GLORING || HUANING || ISANG || LUSING || MARING
|-
| NINGNING || OSANG || PARING || REMING || SENIANG
|-
| TOYANG || ULPIANG || WELPRING || {{tcname unused|YERLING}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2000)
|-
| || || || || {{tcname unused|Aring}}
|-
| {{tcname unused|Basiang}} || {{tcname unused|Kadiang}} || {{tcname unused|Dorang}} || {{tcname unused|Enang}} || {{tcname unused|Grasing}}
|}
{{clear}}
===2001===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2001 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Quedan
|-
| AURING || BAROK || CRISING || DARNA || EMONG
|-
| FERIA || GORIO || HUANING || ISANG || JOLINA
|-
| KIKO || LABUYO || MARING || NANANG || ONDOY
|-
| PABLING || QUEDAN || {{tcname unused|ROLETA}} || {{tcname unused|SIBAK}} || {{tcname unused|TALAHIB}}
|-
| {{tcname unused|UBBENG}} || {{tcname unused|VINTA}} || {{tcname unused|WILMA}} || {{tcname unused|YANING}} || {{tcname unused|ZUMA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2001)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2002===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2002 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Milenyo
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DAGUL || ESPADA
|-
| FLORITA || style="background-color:lightyellow;"|'''GLORIA''' || HAMBALOS || INDAY || JUAN
|-
| KAKA || LAGALAG || MILENYO || {{tcname unused|NENENG}} || {{tcname unused|OMPONG}}
|-
| {{tcname unused|PALOMA}} || {{tcname unused|QUADRO}} || {{tcname unused|RAPIDO}} || {{tcname unused|SIBASIB}} || {{tcname unused|TAGBANWA}}
|-
| {{tcname unused|USMAN}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WISIK}} || {{tcname unused|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2002)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Ciriaco}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Forte}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Hunyango}} || {{tcname unused|Itoy}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2003===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2003 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Zigzag
|-
| AMANG || BATIBOT || CHEDENG || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || GILAS || style="background-color:lightyellow;"|HARUROT || INENG || JUANING
|-
| KABAYAN || LAKAY || MANANG || NIÑA || ONYOK
|-
| style="background-color:lightyellow;"|POGI || QUIEL || ROSKAS || SIKAT || TISOY
|-
| URSULA || [[Bagyong Viring (2003)|VIRING]] || [[Bagyong Weng|WENG]] || '''[[Bagyong Yoyoy|YOYOY]]''' || ZIGZAG
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2003)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charing}} || {{tcname unused|Danggit}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Fuago}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Hantik}} || {{tcname unused|Irog}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
===2004===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2004 Philippine storm & typhoons<br>Ambo–Zosimo
|-
| AMBO || BUTCHOY || COSME || DINDO || ENTENG
|-
| FRANK || GENER || HELEN || IGME || JULIAN
|-
| KAREN || LAWIN || MARCE || NINA || OFEL
|-
| PABLO || QUINTA || '''[[Bagyong Rolly (2004)|ROLLY]]''' || SIONY || TONYO
|-
| style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Unding|UNDING]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Violeta|VIOLETA]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Winnie|WINNIE]] || [[Bagyong Yoyong|YOYONG]] || ZOSIMO
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2004)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gardo}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2005===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2005 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Quedan
|-
| AURING || BISING || CRISING || DANTE || '''EMONG'''
|-
| FERIA || GORIO || HUANING || ISANG || JOLINA
|-
| KIKO || LABUYO || MARING || NANDO || ONDOY
|-
| PEPENG || QUEDAN ||{{tcname unused|RAMIL}} || {{tcname unused|SANTI}} || {{tcname unused|TINO}}
|-
| {{tcname unused|UNDANG}} || {{tcname unused|VINTA}} || {{tcname unused|WILMA}} || {{tcname unused|YOLANDA}} || {{tcname unused|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2005)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2006===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2006 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Tomas
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DOMENG|| ESTER
|-
| FLORITA || GLENDA || HENRY || INDAY || JUAN
|-
| KATRING || LUIS || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Milenyo|MILENYO]] || NENENG || OMPONG
|-
| PAENG || QUEENIE || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Reming|REMING]]''' || SENIANG || TOMAS
|-
| {{tcname unused|USMAN}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{tcname unused|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2006)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2007===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2007 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Mina
|-
| AMANG || BEBENG || CHEDENG || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || '''GORING''' || HANNA || INENG || JUANING
|-
| KABAYAN || LANDO || MINA || {{tcname unused|NONOY}} || {{grey|ONYOK}}
|-
| {{tcname unused|PEDRING}} || {{grey|QUIEL}} || {{tcname unused|RAMON}} || {{tcname unused|SENDONG}} || {{grey|TISOY}}
|-
| {{grey|URSULA}} || {{grey|VIRING}} || {{grey|WENG}} || {{grey|YOYOY}} || {{grey|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2007)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
===2008===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2008}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang- kanlurang Pasipiko ng 2008''', ay walang opisyal na hangganan, ngunit karamihan ng mga bagyo (tropical cyclones) ay kadalasang nabubuo tuwing buwan ng Mayo hanggang Nobyembre.
Ang saklaw ng artikulong ito ay limitado lamang sa [[Karagatang Pasipiko]], hilaga ng ekwador, at kanluran ng International Date Line. Ang mga bagyo na nabubuo sa silangan ng International Date Line, hilaga ng ekwador ay tinatawag na hurricane o unos. Ang mga bagyong mabubuo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ay binibigyan ng pangalan ng Japan Metrological Agency.
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2008 Philippine storm & typhoons<br>Ambo–Ulysses
|-
| AMBO || BUTCHOY || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Cosme|COSME]] || DINDO || ENTENG
|-
| '''[[Bagyong Frank|FRANK]]''' || GENER || HELEN || IGME || JULIAN
|-
| KAREN || LAWIN || MARCE || NINA || OFEL
|-
| PABLO || QUINTA || ROLLY || SIONY || TONYO
|-
| ULYSSES || {{tcname unused|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{grey|YOYONG}} || {{grey|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2008)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gardo}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2009===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2009}}
Simula nang taong 2000, ang Laboratory for Atmospheric Research sa City of University sa Hong Kong ay naglalabas ng tinatayang dami ng bagyo, mabibigyang pangalan na bagyo, at mga bagyong may kategorya bilang Typhoon. Ito ay inilabas noong Abril at Hunyo. Ngayong taon, tinataya ng CityUHK ang normal na dami ng bago. Ang normal na dami ng bagyo ayon sa CityUHK ay 31 na bagyo, 27 ang mabibigyan ng pangalan, at 18 ang magiging Typhoon. Noong Abril, inaasahan nila na 4 na bagyo ang maaaring direktang tatama sa katimugang Tsina, lahat ng ito ay inaasahang tatama mula Mayo hanggang Agosto. Sa normal ng pagkakataon, 5 bagyo ang inaasahang tatama dito, 3 dito ay sa umpisa ng Panahon at ang 2 ay mula Siyeptembre hanggang Disyembre. Noong ika-15 Hunyo, inulat ng PAGASA na 7 hanggang 10 bagyo inaasahan nilang dumating sa Pilipinas sa unang tatlong buwan.
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2009 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Vinta
|-
| [[Bagyong Auring (2009)|AURING]] || BISING || CRISING || DANTE || [[Bagyong Emong (2009)|EMONG]]
|-
| FERIA || GORIO || HUANING || ISANG || JOLINA
|-
| KIKO || LABUYO || MARING || NANDO || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Ondoy|ONDOY]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Pepeng|PEPENG]] || '''QUEDAN''' || RAMIL || SANTI || TINO
|-
| URDUJA || VINTA || {{tcname unused|WILMA}} || {{tcname unused|YOLANDA}} || {{tcname unused|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2009)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
==Dekada 2010==
===2010===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2010}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2010''', ay walang opisyal na hangganan, ngunit karamihan ng mga bagyo (tropical cyclones) ay kadalasang nabubuo tuwing buwan ng Mayo hanggang Nobyembre. Sa mga petsang ito kadalasan madalas mabuo ang mga bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko.
Ang saklaw ng artikulong ito ay limitado lamang sa Karagatang Pasipiko, hilaga ng ekwador, at kanluran ng International Date Line. Ang mga bagyo na nabubuo sa silangan ng International Date Line, hilaga ng ekwador ay tinatawag na typhoon o bagyo. Ang mga bagyong mabubuo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ay binibigyan ng pangalan ng Japan Metrological Agency.
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2010 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Katring
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DOMENG || ESTER
|-
| FLORITA || GLENDA || HENRY || INDAY || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Juan|JUAN]]'''
|-
| style="background-color:lightyellow;"|KATRING || {{grey|LUIS}} || {{tcname unused|MARIO}} || {{grey|NENENG}} || {{grey|OMPONG}}
|-
| {{grey|PAENG}} || {{grey|QUEENIE}} || {{tcname unused|RUBY}} || {{grey|SENIANG}} || {{grey|TOMAS}}
|-
| {{tcname unused|USMAN}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{grey|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2010)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2011===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2011}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2011''', ay walang opisyal na hangganan, ngunit karamihan ng mga bagyo (tropical cyclones) ay kadalasang nabubuo tuwing buwan ng Mayo hanggang Nobyembre.[1] Sa mga petsang ito kadalasan madalas mabuo ang mga bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko. Ang saklaw ng artikulong ito ay limitado lamang sa Karagatang Pasipiko, hilaga ng ekwador, at kanluran ng International Date Line. Ang mga bagyo na nabubuo sa silangan ng International Date Line, hilaga ng ekwador ay tinatawag na hurricane o bagyo. Ang mga bagyong mabubuo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ay binibigyan ng pangalan ng Japan Metrological Agency.
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2011 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Sendong
|-
| AMAMG || BEBENG || CHEDENG || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || GORING || HANNA || INENG || JUANING
|-
| KABAYAN || LANDO || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Mina|MINA]]''' || NONOY || ONYOK
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Pedring|PEDRING]] || [[Bagyong Quiel (2011)|QUIEL]] || RAMON || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Sendong|SENDONG]] || {{grey|TISOY}}
|-
| {{grey|URSULA}} || {{grey|VIRING}} || {{grey|WENG}} || {{grey|YOYOY}} || {{grey|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2011)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
===2012===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2012}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2012 Philippine storm & typhoons<br>Ambo-Quinta
|-
| AMBO || BUTCHOY || CARINA || DINDO || ENTENG
|-
| FERDIE || GENER || HELEN || IGME || JULIAN
|-
| KAREN || LAWIN || MARCE || NINA || OFEL
|-
| style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Pablo|PABLO]]''' || QUINTA || {{grey|ROLLY}} || {{grey|SIONY}} || {{grey|TONYO}}
|-
| {{grey|ULYSSES}} || {{tcname unused|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{grey|YOYONG}} || {{grey|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2012)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gardo}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2013===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2013}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2013 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Zoraida
|-
| AURING || BISING || CRISING || DANTE || EMONG
|-
| FABIAN || GORIO || HUANING || ISANG || JOLINA
|-
| KIKO || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Labuyo|LABUYO]] || MARING || NANDO || ODETTE
|-
| PAOLO || QUEDAN || RAMIL || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Santi|SANTI]] || TINO
|-
| URDUJA || [[Bagyong Vinta (2013)|VINTA]] || [[Bagyong Wilma at BOB 05|WILMA]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Yolanda|YOLANDA]]''' || [[Bagyong Zoraida (2013)|ZORAIDA]]
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2013)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2014===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2014}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2014 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Seniang
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DOMENG || ESTER
|-
|FLORITA || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Glenda|GLENDA]] || HENRY || INDAY || style="background-color:lightyellow;"| JOSE
|-
|KARDING || LUIS || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Mario|MARIO]] || NENENG || OMPONG
|-
| PAENG || QUEENIE || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Ruby|RUBY]]''' || [[Bagyong Seniang (2014)|SENIANG]] || {{grey|TOMAS}}
|-
| {{tcname unused|USMAN}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{grey|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2014)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2015===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2015}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2015 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Onyok
|-
| AMANG || BETTY || '''CHEDENG''' || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || GORING || [[Bagyong Hanna (2015)|HANNA]] || INENG || JENNY
|-
| KABAYAN || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Lando|LANDO]] || MARILYN || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Nona|NONA]] || ONYOK
|-
| {{tcname unused|PERLA}} || {{grey|QUIEL}} || {{grey|RAMON}} || {{tcname unused|SARAH}} || {{grey|TISOY}}
|-
| {{grey|URSULA}} || {{grey|VIRING}} || {{grey|WENG}} || {{grey|YOYOY}} || {{grey|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2015)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
===2016===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2016}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2016 Philippine storm & typhoons<br>Ambo–Nina
|-
| AMBO || BUTCHOY || CARINA || DINDO || ENTENG
|-
| FERDIE || GENER || HELEN || IGME || JULIAN
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Karen|KAREN]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Lawin|LAWIN]]''' || MARCE || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Nina (2016)|NINA]] || {{grey|OFEL}}
|-
| {{tcname unused|PEPITO}} || {{grey|QUINTA}} || {{grey|ROLLY}} || {{grey|SIONY}} || {{grey|TONYO}}
|-
| {{grey|ULYSSES}} || {{tcname unused|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{grey|YOYONG}} || {{grey|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2016)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2017===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2017}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2017, Walang nakatalagang hangganan ang panahon ng mga bagyo sa 2017. Karamihan ng mga bagyo ay nabubuo sa hilagang-kanluran ng Dagat Pasipiko mula Mayo hanggang Nobyembre.
Ang mga bagyo na nabubuo sa Kanlurang Pasipiko ay binabansagan ng Japan Meteorological Agency. Ito ang international name. Kapag pumasok ang bagyo sa lugar na pananagutan ng Pilipinas (Philippine Area of Responsibility), ito ay pinapangalanan din ng Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA)
Ang panahon ng bagyo ay medyo hindi matatag, na may mga bagyo na nagwawasak ng karamihan sa kanluran, ang karamihan sa mga bagyo na nakakaapekto sa mainland, bansa at teritoryo, na nagiging sanhi ng partikular na malubhang pinsala sa Tsina. , Japan, Vietnam. Mayroong kabuuang 41 tropikal na cyclones kung saan lumalaki ang 27 na bagyo, higit sa kalahati ay pumasok sa South China Sea.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2017 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Vinta
|-
| AURING || BISING || CRISING || DANTE || EMONG
|-
| FABIAN || [[Bagyong Gorio (2017)|GORIO]] || HUANING || [[Bagyong Isang (2017)|ISANG]] || [[Bagyong Jolina (2017)|JOLINA]]
|-
| KIKO || '''LANNIE''' || [[Bagyong Maring (2017)|MARING]] || NANDO || [[Bagyong Odette (2017)|ODETTE]]
|-
| PAOLO || QUEDAN || RAMIL || SALOME || [[Bagyong Tino (2017)|TINO]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Urduja|URDUJA]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Vinta|VINTA]] || {{grey|WILMA}} || {{tcname unused|YASMIN}} || {{grey|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2017)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2018===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2018}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2018''', ay isang mas mataas na panahon na nagdulot ng 29 bagyo, 13 bagyo, at 7 na bagyo. Ito ay isang kaganapan sa taunang pag-ikot ng tropikal na pagbuo ng bagyo, kung saan bumubuo ang tropikal na mga bagyo sa kanlurang Karagatang Pasipiko. Ang panahon ay tumatakbo sa buong 2018, bagaman ang karamihan sa tropikal na mga cyclone ay kadalasang bumubuo sa pagitan ng Mayo at Oktubre. Ang unang pinangalanang bagyo ng Bolaven, na binuo noong Enero 3, habang ang huling tinaguriang bagyo, Man-yi, ay nawala noong Nobyembre 28. Ang unang bagyo ng panahon, ang Jelawat, ay umabot sa katayuan ng bagyo noong Marso 29, at naging unang super typhoon ng ang taon sa susunod na araw.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2018 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Usman
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DOMENG || ESTER
|-
| FLORITA || GARDO || HENRY || INDAY || JOSIE
|-
| KARDING || LUIS || MAYMAY || NENENG || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Ompong|OMPONG]]'''
|-
| PAENG || QUEENIE || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Rosita|ROSITA]] || [[Bagyong Samuel|SAMUEL]] || TOMAS
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Usman|USMAN]] || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{grey|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2018)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2019===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2019}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2019''', ay isang kaganapan na kung saan tropikal na cyclones nabuo sa Pacific Northwest sa 2019, higit sa lahat mula Mayo hanggang Disyembre. Ang artikulong ito ay tumutukoy lamang sa mga bagyo na bumubuo sa loob ng Pacific sa North Hemisphere at ang mga salita meridian 100 hanggang 180 degree. Ang tropikal na mga bagyo na nabuo sa buong Pacific Northwest ay pinangalanan ng Japan Meteorological Agency JMA. Ang tropical depression ay Typhoon Warning Center ang JTWC track ay magkakaroon ng "W" na suffix pagkatapos ng kanilang numero. Ang mga tropikal na depresyon na bumubuo o lumipat sa lugar na Pilipinas na mga track ay tatawaging din ng Philippine Astronomical, Geophysical and Administration Department PAGASA. Iyan ang dahilan kung bakit sa maraming kaso, ang isang bagyo ay may dalawang magkakaibang pangalan. Ito rin ang ikalawang magkakasunod na panahon ng bagyo na ang unang atake ay nabuo mula sa mga huling araw ng nakaraang taon (season).
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2019 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Ursula
|-
| AMANG || BETTY || CHEDENG || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || GORING || HANNA || INENG || [[Bagyong Jenny (2019)|JENNY]]
|-
| KABAYAN || [[Bagyong Liwayway (2019)|LIWAYWAY]] || MARILYN || NIMFA || ONYOK
|-
| PERLA || [[Bagyong Quiel (2019)|QUIEL]] || [[Bagyong Ramon (2019)|RAMON]] || [[Bagyong Sarah (2019)|SARAH]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Tisoy|TISOY]]'''
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Ursula|URSULA]] || {{grey|VIRING}} || {{grey|WENG}} || {{grey|YOYOY}} || {{grey|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2019)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
==Dekada 2020==
===2020===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2020}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2020''', ay ang kasalukuyang panahon sa taunang pamumuo ng mga bagyo sa hilagang-kanlurang bahagi ng Karagatang Pasipiko. Buong taon ito, kahit na madalas nabubuo ang mga bagyo mula Mayo hanggang Oktubre. Di natural ang katahimikan ng panahong ito, kung saan tanging 21 bagyong tropikal lang at 16 na pinangalanang sama ng panahon ang nabuo simula pa noong ika-8 ng Mayo. Dagdag pa rito, ito ang kauna-unahang panahon na walang naitalang ni isang bagyo sa buwan ng Hulyo simula pa noong unang nagsimula ang maasahang pagtatala sa mga ito. Unang naitala ang bagyo ng panahong ito noong ika-8 ng Mayo, ang ikaanim na pinakanahuling simula sa kasaysayan ng lugar - mas maaga nang kaunti kaysa noong taong 1973, at ang pinakanahuling simula simula pa noong 2016. Medyo hindi aktibo ang bahaging ito ng Pasipiko kaysa sa [[Karagatang Atlantiko]] sa taong ito, na tanging nangyari lamang noong mga taong 2010 at 2005.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2020 Philippine storm & typhoons<br>Ambo–Vicky
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Ambo (2020)|AMBO]] || [[Bagyong Butchoy (2020)|BUTCHOY]] || CARINA || [[Bagyong Dindo (2020)|DINDO]] || ENTENG
|-
| [[Bagyong Ferdie (2020)|FERDIE]] || GENER || [[Bagyong Helen|HELEN]] || IGME || [[Bagyong Julian (2020)|JULIAN]]
|-
| [[Bagyong Kristine (2020)|KRISTINE]] || [[Bagyong Leon (2020)|LEON]] || MARCE || [[Bagyong Nika (2020)|NIKA]] || [[Bagyong Ofel (2020)|OFEL]]
|-
| [[Bagyong Pepito (2020)|PEPITO]] || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Quinta|QUINTA]] || style="background-color:lightyellow;"| '''[[Super Bagyong Rolly|ROLLY]]''' || [[Bagyong Siony (2020)|SIONY]] || [[Bagyong Tonyo (2020)|TONYO]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Ulysses|ULYSSES]] || [[Bagyong Vicky (2020)|VICKY]] || {{tcname unused|WARREN}} || {{grey|YOYONG}} || {{grey|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2020)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2021===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2021}}
Ang panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2021 ay ang kasalukuyang panahon ng bagyo na taunang nagaganap sa hilagang-kanlurang bahagi ng Karagatang Pasipiko. Bagamat taunan, nagiging aktibo ito pagsapit ng buwan ng Mayo.
Limitado ang artikulong ito sa Karagatang Pasipikong nasa itaas ng ekwador sa pagitan ng 100° silangan at ika-180 meridyan. Sa loob ng bahaging ito ng Pasipiko, may dalawang pangunahing ahensiyang nagpapangalan sa mga bagyo na nagiging dahilan para magkaroon ng dalawang pangalan ang iisang bagyo.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2021 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Odette
|-
| [[Bagyong Auring (2021)|AURING]] || [[Super Bagyong Bising|BISING]] || [[Bagyong Crising (2021)|CRISING]] || DANTE || EMONG
|-
| [[Bagyong Fabian (2021)|FABIAN]] || [[Bagyong Gorio (2021)|GORIO]] || [[Bagyong Huaning (2021)|HUANING]] || ISANG || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Jolina (2021)|JOLINA]]
|-
| [[Bagyong Kiko (2021)|KIKO]] || [[Bagyong Lannie (2021)|LANNIE]] || style="background-color:lightyellow;"| MARING || [[Bagyong Nando (2021)|NANDO]] || style="background-color:lightyellow;"| '''[[Super Bagyong Odette|ODETTE]]'''
|-
| {{grey|PAOLO}} || {{grey|QUEDAN}} || {{grey|RAMIL}} || {{grey|SALOME}} || {{tcname unused|TINO}}
|-
| {{tcname unused|UWAN}} || {{tcname unused|VERBENA}} || {{grey|WILMA}} || {{tcname unused|YASMIN}} || {{grey|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2021)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2022===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2022}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2022 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa [[Karagatang Pasipiko]] na kadalasang nabubuo sa mga buwan ng Abril, Oktubre o hanggang Disyembre, Katuwang ang (JMA) Japan Meteorological Agency, (JTWC), Joint Typhoon Warning Center at ang [[PAGASA]].
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2022 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Rosal
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Agaton|AGATON]] || [[Bagyong Basyang (2022)|BASYANG]] || CALOY || DOMENG || [[Bagyong Ester (2022)|ESTER]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Florita (2022)|FLORITA]] || [[Bagyong Gardo (2022)|GARDO]] || [[Super Bagyong Henry|HENRY]] || [[Bagyong Inday (2022)|INDAY]] || JOSIE
|-
| style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Karding|KARDING]]''' || LUIS || [[Bagyong Maymay (2022)|MAYMAY]] || [[Bagyong Neneng (2022)|NENENG]] || OBET
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Paeng|PAENG]] || QUEENIE || ROSAL || {{grey|SAMUEL}} || {{grey|TOMAS}}
|-
| {{tcname unused|UMBERTO}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{grey|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2022)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2023===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2023}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2023 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa [[Karagatang Pasipiko]], Ang bagyo sa Pilipinas sa ika taon 2023 ay may bilang ng bagyong nasa onse (11) mula sa letrang "A" (Amang) hanggang "K", Kabayan na may kaparehong taon mula sa taong [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2010|2010]] mula sa pangalang "Agaton" hanggang "Katring".
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2023 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Kabayan
|-
| AMANG || [[Super Bagyong Betty|BETTY]] || CHEDENG || [[Bagyong Dodong|DODONG]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Egay|EGAY]]'''
|-
| [[Bagyong Falcon|FALCON]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Goring|GORING]] || HANNA || INENG || JENNY
|-
| KABAYAN || {{grey|LIWAYWAY}} || {{grey|MARILYN}} || {{grey|NIMFA}} ||| {{grey|ONYOK}}
|-
| {{grey|PERLA}} || {{grey|QUIEL}} || {{grey|RAMON}} || {{grey|SARAH}} || {{tcname unused|TAMARAW}}
|-
| {{tcname unused|UGONG}} || {{grey|VIRING}} || {{grey|WENG}} || {{grey|YOYOY}} || {{grey|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"| Auxiliary list (2023)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|-
|}
{{clear}}
===2024===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024 ay ang kasalukuyang panahon ng mga bagyo sa bansang [[Pilipinas]].
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2024 Philippine storm & typhoons<br>Aghon–Romina
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Aghon (2024)|AGHON]] || BUTCHOY || [[Bagyong Carina|CARINA]] || DINDO || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Enteng (2024)|ENTENG]]'''
|-
| FERDIE || GENER || HELEN || IGME || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Julian (2024)|JULIAN]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Kristine|KRISTINE]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Leon (2024)|LEON]] || [[Bagyong Marce|MARCE]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Nika|NIKA]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Ofel|OFEL]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Super Bagyong Pepito|PEPITO]] || [[Bagyong Querubin (2024)|QUERUBIN]] || [[Bagyong Romina (2024)|ROMINA]] || {{grey|SIONY}} || {{grey|TONYO}}
|-
| {{tcname unused|UPANG}} || {{grey|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{grey|YOYONG}} || {{grey|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"| Auxiliary list (2024)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|-
|}
{{clear}}
===2025===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2025}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2025 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Wilma
|-
| AURING || BISING || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Crising|CRISING]] || [[Bagyong Dante (2025)|DANTE]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Emong (2025)|EMONG]]
|-
| FABIAN || GORIO || HUANING || [[Bagyong Isang (2025)|ISANG]] || [[Bagyong Jacinto (2025)|JACINTO]]
|-
| KIKO || LANNIE || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Mirasol (2025)|MIRASOL]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Nando|NANDO]]''' || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Opong|OPONG]]
|-
| [[Bagyong Paolo (2025)|PAOLO]] || QUEDAN || [[Bagyong Ramil (2025)|RAMIL]] || SALOME ||style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Tino|TINO]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Uwan|UWAN]] || VERBENA || [[Bagyong Wilma (2025)|WILMA]] || {{tcname unused|YASMIN}} || {{grey|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2025)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2026===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa Karagatang Pasipiko maging sa Pilipinas.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2026 Philippine storm & typhoons
|-
| ADA || BASYANG || {{grey|CALOY}} || {{grey|DOMENG}} || {{grey|ESTER}}
|-
| {{tcname unused|FRANCISCO}} || {{grey|GARDO}} || {{grey|HENRY}} || {{grey|INDAY}} || {{grey|JOSIE}}
|-
| {{tcname unused|KIYAPO}} || {{grey|LUIS}} || {{grey|MAYMAY}} || {{grey|NENENG}} || {{grey|OBET}}
|-
| {{tcname unused|PILANDOK}} || {{grey|QUEENIE}} || {{grey|ROSAL}} || {{grey|SAMUEL}} || {{grey|TOMAS}}
|-
| {{tcname unused|UMBERTO}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{grey|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2026)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
==={{grey|''2027''}}===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2027}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2027 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa Karagatang Pasipiko maging sa Pilipinas.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2027 Philippine storm & typhoons
|-
| {{grey|AMANG}} || {{grey|BETTY}} || {{grey|CHEDENG}} || {{grey|DODONG}} || {{tcname unused|EMIL}}
|-
| {{grey|FALCON}} || {{tcname unused|GAVINO}} || {{grey|HANNA}} || {{grey|INENG}} || {{grey|JENNY}}
|-
| {{grey|KABAYAN}} || {{grey|LIWAYWAY}} || {{grey|MARILYN}} || {{grey|NIMFA}} || {{grey|ONYOK}}
|-
| {{grey|PERLA}} || {{grey|QUIEL}} || {{grey|RAMON}} || {{grey|SARAH}} || {{tcname unused|TAMARAW}}
|-
| {{tcname unused|UGONG}} || {{grey|VIRING}} || {{grey|WENG}} || {{grey|YOYOY}} || {{grey|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"| Auxiliary list (2027)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|-
|}
{{clear}}
==={{grey|''2028''}}===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2028}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2028 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa Karagatang Pasipiko maging sa Pilipinas.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2028 Philippine storm & thyphoons
|-
| {{tcname unused|AMUYAO}} || {{grey|BUTCHOY}} || {{grey|CARINA}} || {{grey|DINDO}} || {{tcname unused|EDRING}}
|-
| {{grey|FERDIE}} || {{grey|GENER}} || {{grey|HELEN}} || {{grey|IGME}} || {{tcname unused|JOSEFA}}
|-
| {{tcname unused|KIDUL}} || {{tcname unused|LEKEP}} || {{grey|MARCE}} || {{tcname unused|NANOLAY}} || {{tcname unused|ONOS}}
|-
| {{tcname unused|PUWOK}} || {{grey|QUERUBIN}} || {{grey|ROMINA}} || {{grey|SIONY}} || {{grey|TONYO}}
|-
| {{tcname unused|UPANG}} || {{grey|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{grey|YOYONG}} || {{grey|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2028)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
==={{grey|''2029''}}===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2029}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2029 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa Karagatang Pasipiko maging sa Pilipinas.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2029 Philippine storm & typhoons
|-
| {{grey|AURING}} || {{grey|BISING}} || {{tcname unused|CHICO}} || {{grey|DANTE}} || {{tcname unused|ELIAS}}
|-
| {{grey|FABIAN}} || {{grey|GORIO}} || {{grey|HUANING}} || {{grey|ISANG}} || {{grey|JACINTO}}
|-
| {{grey|KIKO}} || {{grey|LANNIE}} || {{tcname unused|MAGYAWAN}} ||{{tcname unused|NILAD}} || {{tcname unused|OMAR}}
|-
| {{grey|PAOLO}} || {{grey|QUEDAN}} || {{grey|RAMIL}} || {{grey|SALOME}} || {{tcname unused|TALA}}
|-
| {{tcname unused|URBANO}} || {{grey|VERBENA}} || {{grey|WILMA}} || {{tcname unused|YASMIN}} || {{grey|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2029)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===Mga pangalan at palayaw ng bawat bagyo===
Ang mga pangalan ng bawat bagyo ay ibinibigay sa ilalim ng PAGASA, ito ay pinapalitan kapag ang isang bagyo ay nakapinsala ng mahigit sa bilyon at nakapatay mula 200 pataas, ngunit ang mga pangalan na hindi umabot sa binangit ay uulitin bawat apat na taon.
{|class="collapsible collapsed wikitable toccolours" width=60%
|-
!style="background: white" colspan=4 align="center" |Talaan ng mga pangalan at palayaw ng bawat bagyo
|-
! style="background-color:silver"| '''Pangalang Ingles (53)'''
! style="background-color:silver"| '''Taon'''
! style="background-color:silver"| '''Kasarian'''
|-
| [[Bagyong Betty|Betty]] || 2019 || rowspan="3"| Babae
|-
| <s>Carina</s> || 2020
|-
| [[Bagyong Ester|Ester]] || 2018
|-
| Fabian || 2021 || Lalake
|-
| <s>Florita</s> || 2022 || Babae
|-
| Falcon || 2023 || [[Agila]]
|-
| [[Bagyong Ferdie|Ferdie]] || 2024 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Frank</s> || 2008
|-
| <s>Glenda</s> || 2014 || Babae
|-
| [[Bagyong Gorio|Gorio]] || 2021 || rowspan="3"| Lalake
|-
| Gener || 2024
|-
| [[Bagyong Henry|Henry]] || 2022
|-
| [[Bagyong Hanna|Hanna]] || 2023 || Babae
|-
| <s>Jose</s> || 2014 || Lalake
|-
| <s>[[Bagyong Jolina|Jolina]]</s> || 2021 || rowspan="2"| Babae
|-
| Jenny || 2023
|-
| <s>Julian</s> || rowspan="2"| 2024 || Unisex
|-
| <s>Kristine</s> || Babae
|-
| [[Bagyong Luis|Luis]] || 2022 || Lalake
|-
| <s>Leon</s> || 2024 || [[Leon]]
|-
| Marilyn || 2023 || Babae
|-
| Marce || 2024 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Mario</s> || 2014
|-
| Nimfa || 2023 || rowspan="5"| Babae
|-
| <s>Nika</s> || 2024
|-
| <s>Nina</s> || 2016
|-
| <s>[[Bagyong Odette|Odette]]</s> || 2021
|-
| <s>[[Bagyong Ofel|Ofel]]</s> || 2024
|-
| [[Bagyong Paolo|Paolo]] || 2021 || Lalake
|-
| [[Bagyong Queenie|Queenie]] || 2022 || rowspan="2"| Babae
|-
| <s>[[Bagyong Quinta (paglilinaw)|Quinta]]</s> || 2020
|-
| [[Bagyong Quiel|Quiel]] || 2023 || Lalake
|-
| Querubin || 2024 || [[Anghel]]
|-
| <s>[[Bagyong Rolly|Rolly]]</s> || 2020 || Lalake
|-
| <s>Ruby</s> || 2014 || Bato/Babae
|-
| Rosal || 2022 || [[Bulaklak]]
|-
| Romina || 2024 || rowspan="3"| Babae
|-
| Sarah || 2023
|-
| [[Bagyong Siony|Siony]] || 2024
|-
| {{tcname unused|Umberto}} || 2022 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>[[Bagyong Ulysses (paglilinaw)|Ulysses]]</s> || 2020
|-
| <s>[[Bagyong Urduja (paglilinaw)|Urduja]]</s> || 2017 || rowspan="2"| Babae
|-
| <s>Ursula</s> || 2019
|-
| {{tcname unused|Verbena}} || 2021 || [[Bulaklak]]
|-
| {{tcname unused|Venus}} || 2022 || Babae/[[Planeta]]
|-
| [[Bagyong Vicky (paglilinaw)|Vicky]] || 2024 || Babae
|-
| <s>[[Bagyong Vinta (paglilinaw)|Vinta]]</s> || 2017 || [[Bangka]]
|-
| Wilma || 2021 || Babae
|-
| {{tcname unused|Warren}} || 2024 || Lalake
|-
| {{tcname unused|Yasmin}} || 2021 || rowspan="4"| Babae
|-
| <s>Yolanda</s> || 2013
|-
| Zoraida || 2021
|-
| {{tcname unused|Zeny}} || 2022
|-
! style="background-color:lightyellow"| '''Pangalang Tagalog (56)'''
! style="background-color:lightyellow"| '''Taon'''
! style="background-color:lightyellow"| '''Kasarian'''
|-
| <s>[[Bagyong Agaton (paglilinaw)|Agaton]]</s> || 2022 || rowspan="10"| Lalake
|-
| <s>Aghon</s> || 2024
|-
| {{tcname unused|Amuyao}} || 2028
|-
| <s>[[Bagyong Ambo|Ambo]]</s> || 2020
|-
| [[Bagyong Butchoy|Butchoy]] || 2024
|-
| [[Bagyong Caloy|Caloy]] || 2022
|-
| <s>Cosme</s> || 2008
|-
| [[Bagyong Dante|Dante]] || 2021
|-
| [[Bagyong Dindo|Dindo]] || 2024
|-
| <s>Egay</s> || 2022
|-
| <s>Gloria</s> || 2002 || Babae
|-
| Gardo || 2022 || Lalake
|-
| <s>Harurot</s> || 2003 || ---
|-
| Helen || 2024 || Babae
|-
| Igme || 2024 || Lalake
|-
| Josie || 2022 || rowspan="2"| Babae
|-
| {{tcname unused|Josefa}} || 2028
|-
| <s>Juan</s> || 2010 || rowspan="3"| Lalake
|-
| Kiko || 2021
|-
| Kabayan || 2022
|-
| <s>Karen</s> || 2016 || Babae
|-
| <s>Labuyo</s> || 2013 || [[Sili]]
|-
| <s>Lando</s> || 2015 || Lalake
|-
| <s>Lawin</s> || 2016 || [[Ibon]]
|-
| {{tcname unused|Kidul}} || 2028
|-
| Lannie || 2021 || rowspan="3"| Babae
|-
| {{tcname unused|Lekep}} || 2028
|-
| Liwayway || 2023
|-
| [[Bagyong Maymay|Maymay]] || 2022
|-
| <s>Milenyo</s> || 2006 || Milenyum
|-
| <s>Mina</s> || 2011 || Babae
|-
| {{tcname unused|Mirasol}} || 2025 || Babae/[[Bulaklak]]
|-
| [[Bagyong Nando|Nando]] || 2021 || Lalake
|-
| {{tcname unused|Nanolay}} || 2028
|-
| <s>Nona</s> || 2015 || Babae
|-
| Obet || 2022 || rowspan="6"| Lalake
|-
| <s>[[Bagyong Ompong|Ompong]]</s> || 2018
|-
| <s>Ondoy</s> || 2009
|-
| {{tcname unused|Onos}} || 2028
|-
| [[Bagyong Onyok|Onyok]] || 2023
|-
| {{tcname unused|Opong}} || 2025
|-
| <s>Pablo</s> || 2012
|-
| <s>Paeng</s> || 2022
|-
| Perla || 2023 || Babae
|-
| <s>Pepito</s> || 2024 || rowspan="4"| Lalake
|-
| {{tcname unused|Puwok}} || 2028
|-
| [[Bagyong Quedan|Quedan]] || 2022
|-
| [[Bagyong Ramil|Ramil]] || 2021
|-
| [[Bagyong Ramon|Ramon]] || 2023
|-
| <s>Rosita</s> || 2018 || Babae
|-
| <s>[[Bagyong Santi (paglilinaw)|Santi]]</s> || 2013 || Lalake
|-
| Salome || 2021 || Babae
|-
| [[Bagyong Samuel (paglilinaw)|Samuel]] || 2022 || rowspan="3"| Lalake
|-
| [[Bagyong Tino|Tino]] || 2021
|-
| <s>Tisoy</s> || 2019
|-
| {{tcname unused|Tamaraw}} || 2023 || Kalabaw
|-
| [[Bagyong Tomas|Tomas]] || 2022 || Lalake
|-
| [[Bagyong Tonyo (paglilinaw)|Tonyo]] || 2024 || rowspan="3"| Lalake
|-
| <s>Usman</s> || 2018
|-
| {{tcname unused|Uwan}} || 2021
|-
| <s>Violeta</s> || 2004 || Babae/[[Kulay]]
|-
| {{tcname unused|Waldo}} || 2022 || rowspan="2"| Lalake
|-
| Yoyoy || 2023
|-
| Zigzag || 2023 || ---
|-
| Zosimo || 2024 || Lalake
|-
! style="background-color:lightblue"| '''Pangalang Palayaw (56)'''
! style="background-color:lightblue"| '''Taon'''
! style="background-color:lightblue"| '''Kasarian'''
|-
| [[Bagyong Amang|Amang]] || 2023 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Atang</s> || 1978
|-
| Auring || 2021 || rowspan="6"| Babae
|-
| [[Bagyong Basyang|Basyang]] || 2022
|-
| <s>Bebeng</s> || 2011
|-
| [[Bagyong Bising|Bising]] || rowspan="2"| 2021
|-
| [[Bagyong Crising|Crising]]
|-
| [[Bagyong Chedeng|Chedeng]] || 2023
|-
| <s>Dading</s> || 1964 || Lalake
|-
| <s>Diding</s> || 1976 || Babae
|-
| [[Bagyong Domeng|Domeng]] || 2022 || rowspan="5"| Lalake
|-
| Dodong || 2023
|-
| {{tcname unused|Edring}} || 2028
|-
| [[Bagyong Emong|Emong]] || 2021
|-
| <s>Enteng</s> || 2024
|-
| <s>Goring</s> || 2023 || rowspan="7"| Babae
|-
| <s>Herming</s> || 1987
|-
| [[Bagyong Huaning|Huaning]] || 2021
|-
| <s>Iliang</s> || 1998
|-
| Inday || 2022
|-
| [[Bagyong Isang|Isang]] || 2021
|-
| <s>Juaning</s> || 2011
|-
| <s>Karding</s> || 2021 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Kading</s> || 1978
|-
| <s>Loleng</s> || 1998 || rowspan="4"| Babae
|-
| [[Bagyong Maring|Maring]] || 2021
|-
| <s>Monang</s> || ---
|-
| <s>Nitang</s> || 1984
|-
| [[Bagyong Neneng|Neneng]] ||rowspan="2"| 2022 || Babae
|-
| <s>Paeng</s> || rowspan="3"| Lalake
|-
| <s>Pedring</s> || 2011
|-
| <s>Pepeng</s> || 2009
|-
| <s>Pitang</s> || 1970 || rowspan="3"| Babae
|-
| <s>Reming</s> || 2006
|-
| <s>Rosing</s> || 1995
|-
| <s>Ruping</s> || 1990 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Sendong</s> || 2011
|-
| <s>Seniang</s> || 2014 || rowspan="4"| Babae
|-
| <s>Sening</s> || rowspan="3"| 1970
|-
| <s>Sisang</s>
|-
| <s>Titang</s>
|-
| {{tcname unused|Ugong}} || 2023 || Tunog
|-
| <s>Undang</s> || 1984 || Babae
|-
| <s>Unding</s> || 2004 || Lalake
|-
| <s>Unsang</s> || 1988 || rowspan="4"| Babae
|-
| <s>Uring</s> || 1991
|-
| {{tcname unused|Upang}} || 2024
|-
| Viring || rowspan="2"| 2023
|-
| Weng || Unisex
|-
| <s>Warling</s> || 1979 || rowspan="6"| Babae
|-
| <s>Welming</s> || 1967
|-
| <s>Wening</s> || 1974
|-
| Yayang || 2022
|-
| <s>Yoling</s> || 1970
|-
| <s>Yoning</s> || 1988
|-
| Yoyong || 2024 || Lalake
|}
==Sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Pilipinas]]
[[Kategorya:Panahon]]
hqslk9qvbo4n2b3f99qjoi3x0gllc9c
2204485
2204478
2026-04-23T15:27:48Z
Ivan P. Clarin
84769
/* Daantaon */
2204485
wikitext
text/x-wiki
Ang '''Panahon ng bagyo sa Pilipinas''' ay isang dekadang napapanahon sa loob ng [[Pilipinas]] at [[Philippine Area of Responsibility]], taong 2000 ay nagpulungan at nag paligsahan ang [[PAGASA]] sa bawat ipapangalan sa mga [[bagyo]]ng dadaan at papasok sa Pilipinas sa natatakdang panahon, ito ay binigyang daan upang malaman ang lawak ng pinsala, fatality at nawalang gross sa mga lugar na dinaanan ng bagyo, Ito ay nakahanay sa alpabetikong "A" hanggang "Z" maliban sa letrang "X" na hindi na binigyang pansin. Ang bawat bagyo ay binigyan rin ng bawat kategorya. At dinagdagan ng Auxiliary names at list.<ref>http://www.travel-philippines.com/general-info/weather.htm</ref><ref>hypotheticalhurricanes.fandom.com/wiki/2021_Hypothetical_Pacific_Typhoon_Season_(KenMC)</ref><ref>https://www.transcontinentaltimes.com/an-active-typhoon-season-expected-in-the-philippines.html</ref>
==Daantaon==
{{Warning|'''[[Bagyo]]'''}}
{{Main|Bagyo sa Pilipinas}}
'''{{Color box|lightyellow|border=darkgray}}''' '''Mga Rinetirong pangalan'''
<br>Milyon milyon ang mga nasisirang Imprastraktura, Mga pang kabuhayan ang mga nasira nang mga nagdaang bagyo taon-taon, tinatayang aabot sa bilyon bilyon ang napinsala. Kaya't gumawa nang listahan nang mga retiradong bagyo rito sa Pilipinas.<ref>http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/climate/tropical-cyclone-information</ref><ref>https://hypotheticalhurricanes.fandom.com/wiki/2020_Hypothetical_Pacific_Typhoon_Season_(KenMC)</ref>
{| class="wikitable"
|+ Tala ng mga pangalan ng bagyo sa Pilipinas
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightgrey;"| 2026<br>Pangkat–1
|-
! scope="row" rowspan=2 | Main
| Ada || [[Bagyong Basyang|Basyang]] || [[Bagyong Caloy|Caloy]] || [[Bagyong Domeng|Domeng]] || [[Bagyong Ester|Ester]]|| {{grey|Francisco}} || [[Bagyong Gardo (paglilinaw)|Gardo]] || [[Bagyong Henry|Henry]]|| [[Bagyong Inday (paglilinaw)|Inday]] || [[Bagyong Josie (paglilinaw)|Josie]] || {{grey|Kiyapo}} || [[Bagyong Luis|Luis]] || [[Bagyong Maymay|Maymay]]
|-
| [[Bagyong Neneng|Neneng]] || Obet || {{grey|Pilandok}} || [[Bagyong Queenie|Queenie]]|| [[Bagyong Rosal|Rosal]]|| [[Bagyong Samuel|Samuel]] || [[Bagyong Tomas|Tomas]] || {{grey|Umberto}} || {{grey|Venus}} || {{grey|Waldo}} || {{center|X}} || Yayang || {{grey|Zeny}} ||
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:skyblue;"| 2027<br>Pangkat–2
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
|| [[Bagyong Amang|Amang]] || [[Bagyong Betty|Betty]] || [[Bagyong Chedeng|Chedeng]] || [[Bagyong Dodong|Dodong]] || {{grey|Emil}} || [[Bagyong Falcon|Falcon]] || {{grey|Gavino}} || [[Bagyong Hanna|Hanna]] || [[Bagyong Ineng|Ineng]] || [[Bagyong Jenny|Jenny]] || [[Bagyong Kabayan (paglilinaw)|Kabayan]] || Liwayway || [[Bagyong Marilyn|Marilyn]]
|-
| Nimfa || [[Bagyong Onyok|Onyok]] || [[Bagyong Perla (paglilinaw)|Perla]] || [[Bagyong Quiel|Quiel]] || [[Bagyong Ramon|Ramon]] || [[Bagyong Sarah (paglilinaw)|Sarah]] || {{grey|Tamaraw}} || {{grey|Ugong}} || [[Bagyong Viring|Viring]] || [[Bagyong Weng|Weng]] || {{center|X}} || [[Bagyong Yoyoy|Yoyoy]] || Zigzag ||
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightgreen;"| 2028<br>Pangkat–3
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
| {{grey|Amuyao}} || [[Bagyong Butchoy|Butchoy]] || [[Bagyong Carina (paglilinaw)|Carina]] || [[Bagyong Dindo|Dindo]] || {{grey|Edring}} || [[Bagyong Ferdie|Ferdie]]|| [[Bagyong Gener (paglilinaw)|Gener]] || [[Bagyong Helen (paglilinaw)|Helen]] || [[Bagyong Igme (paglilinaw)|Igme]] || {{grey|Josefa}} || {{grey|Kidul}} || {{grey|Lekep}} || [[Bagyong Marce|Marce]]
|-
| {{grey|Nanolay}} || {{grey|Onos}} || {{grey|Puwok}} || Querubin || Romina || [[Bagyong Siony|Siony]] || [[Bagyong Tonyo (paglilinaw)|Tonyo]] || {{grey|Upang}} || [[Bagyong Vicky (paglilinaw)|Vicky]] || {{grey|Warren}} || {{center|X}} || [[Bagyong Yoyong|Yoyong]] || Zosimo
|-
! scope="col" colspan=14 style="background-color:lightyellow;"| 2029<br>Pangkat–4
|-
!scope="row" rowspan=2 | Main
| [[Bagyong Auring|Auring]] || [[Bagyong Bising|Bising]] || {{grey|Chico}} || [[Bagyong Dante|Dante]] || {{grey|Elias}} || [[Bagyong Fabian|Fabian]] || [[Bagyong Gorio|Gorio]] || [[Bagyong Huaning|Huaning]] || [[Bagyong Isang|Isang]] ||[[Bagyong Jacinto|Jacinto]] || [[Bagyong Kiko|Kiko]] || [[Bagyong Lannie|Lannie]] || {{grey|Magyawan}}
|-
| {{grey|Nilad}} || {{grey|Omar}} || [[Bagyong Paolo|Paolo]] || [[Bagyong Quedan|Quedan]] || [[Bagyong Ramil|Ramil]] || [[Bagyong Salome|Salome]] || {{grey|Tala}} || {{grey|Urbano}} || [[Bagyong Verbena|Verbena]]
|| [[Bagyong Wilma|Wilma]] || {{center|X}} || {{grey|Yasmin}} || [[Bagyong Zoraida|Zoraida]]
|}
==Dekada 1990==
===1990===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1990 Philippine storm & typhoons<br>Akang–Uding
|-
| Akang || Bising || Klaring || Deling || Emang
|-
| Gading || Heling || Iliang || Loleng || Miding
|-
| Norming || Oyang || Pasing || Ritang || Susang
|-
| Tering || Uding || {{tcname unused|Weling}} || {{tcname unused|Yaning}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (1990)
|-
| || || || || {{tcname unused|Aning}}
|-
| {{tcname unused|Bidang}} || {{tcname unused|Katring}} || {{tcname unused|Delang}} || {{tcname unused|Esang}} || {{tcname unused|Garding}}
|}
{{clear}}
===1991===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1991 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Yayang
|-
| Auring || Bebeng || Karing || Diding || Etang
|-
| Gening || Helming || Ising || Luding || Mameng
|-
| Neneng || Oniang || Pepang || Rosing || Sendang
|-
| Trining || [[Bagyong Uring|Uring]] || Warling || Yayang ||
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (1991)
|-
| || || || || {{tcname unused|Ading}}
|-
| {{tcname unused|Barang}} || {{tcname unused|Krising}} || {{tcname unused|Dadang}} || {{tcname unused|Erling}} || {{tcname unused|Goying}}
|}
{{clear}}
===1992===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1992 Philippine storm & typhoons<br>Asiang–Seniang
|-
| Asiang || Biring || Konsing || Ditang || Edeng
|-
| Gloring || Huaning || Isang || Lusing || Maring
|-
| Ningning || Osang || Paring || Reming || Seniang
|-
| {{tcname unused|Toyang}} || {{tcname unused|Ulpiang}} || {{tcname unused|Welpring}} || {{tcname unused|Yerling}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (1992)
|-
| || || || || {{tcname unused|Apiang}}
|-
| {{tcname unused|Basiang}} || {{tcname unused|Kayang}} || {{tcname unused|Dorang}} || {{tcname unused|Enang}} || {{tcname unused|Grasing}}
|}
{{clear}}
===1993===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1993 Philippine storm & typhoons<br>Atring–Tasing
|-
| Atring || Bining || Kuring || Daling || Elang
|-
| Goring || Huling || Ibiang || Luming || Miling
|-
| Narsing || Openg || Pining || Rubing || {{tcname unused|Saling}}
|-
| {{tcname unused|Tasing}} || {{tcname unused|Ulding}} || {{tcname unused|Walding}} || {{tcname unused|Yeyeng}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (1993)
|-
| || || || || {{tcname unused|Anding}}
|-
| {{tcname unused|Binang}} || {{tcname unused|Kadiang}} || {{tcname unused|Dinang}} || {{tcname unused|Epang}} || {{tcname unused|Gundang}}
|}
{{clear}}
===1994===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1994 Philippine storm & typhoons<br>Akang–Yaning
|-
| Akang || Bising || Klaring || Deling || Emang
|-
| Gading || Heling || Iliang || Loleng || Miding
|-
| Norming || Oyang || Pasing || Ritang || Susang
|-
| Tering || Uding || Weling || Yaning ||
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (1994)
|-
| || || || || {{tcname unused|Aning}}
|-
| {{tcname unused|Bidang}} || {{tcname unused|Katring}} || {{tcname unused|Delang}} || {{tcname unused|Esang}} || {{tcname unused|Garding}}
|}
{{clear}}
===1995===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1995 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Trining
|-
| Auring || Bebeng || Karing || Diding || Etang
|-
| Gening || Helming || Ising || Luding || Mameng
|-
| Neneng || Oniang || Pepang || [[Super Bagyong Rosing|Rosing]] || Sendang
|-
| Trining || {{tcname unused|Uring}} || {{tcname unused|Warling}} || {{tcname unused|Yayang}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (1995)
|-
| || || || || {{tcname unused|Ading}}
|-
| {{tcname unused|Barang}} || {{tcname unused|Krising}} || {{tcname unused|Dadang}} || {{tcname unused|Erling}} || {{tcname unused|Goying}}
|}
{{clear}}
===1996===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1996 Philippine storm & typhoons<br>Asiang–Ulpiang
|-
| Asiang || Biring || Konsing || Ditang || Edeng
|-
| Gloring || Huaning || Isang || Lusing || Maring
|-
| Ningning || Osang || Paring || Reming || Seniang
|-
| Toyang || Ulpiang || {{tcname unused|Welpring}} || {{tcname unused|Yerling}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (1996)
|-
| || || || || {{tcname unused|Apiang}}
|-
| {{tcname unused|Basiang}} || {{tcname unused|Kayang}} || {{tcname unused|Dorang}} || {{tcname unused|Enang}} || {{tcname unused|Grasing}}
|}
{{clear}}
===1997===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1997 Philippine storm & typhoons<br>Atring–Rubing
|-
| Atring || Bining || Kuring || Daling || Elang
|-
| Goring || Huling || Ibiang || Luming || Miling
|-
| Narsing || Openg || Pining || Rubing || {{tcname unused|Saling}}
|-
| {{tcname unused|Tasing}} || {{tcname unused|Unsing}} || {{tcname unused|Walding}} || {{tcname unused|Yeyeng}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (1997)
|-
| || || || || {{tcname unused|Anding}}
|-
| {{tcname unused|Binang}} || {{tcname unused|Kadiang}} || {{tcname unused|Dinang}} || {{tcname unused|Epang}} || {{tcname unused|Gundang}}
|}
{{clear}}
===1998===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1998 Philippine storm & typhoons<br>Akang–Norming
|-
| Akang || Bising || Klaring || Deling || Emang
|-
| Gading || Heling || Iliang || Loleng || Miding
|-
| Norming || {{tcname unused|Oyang}} || {{tcname unused|Pasing}} || {{tcname unused|Ritang}} || {{tcname unused|Susang}}
|-
| {{tcname unused|Tering}} || {{tcname unused|Uding}} || {{tcname unused|Weling}} || {{tcname unused|Yaning}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (1998)
|-
| || || || || {{tcname unused|Aning}}
|-
| {{tcname unused|Bidang}} || {{tcname unused|Katring}} || {{tcname unused|Delang}} || {{tcname unused|Esang}} || {{tcname unused|Garding}}
|}
{{clear}}
===1999===
{| class="wikitable" align=right
|-
! colspan=5| 1999 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Trining
|-
| Auring || Bebeng || Karing || Diding || Etang
|-
| Gening || Helming || Ising || Luding || Mameng
|-
| Neneng || Oniang || Pepang || Rening || Sendang
|-
| Trining || {{tcname unused|Ulding}} || {{tcname unused|Warling}} || {{tcname unused|Yayang}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (1999)
|-
| || || || || {{tcname unused|Ading}}
|-
| {{tcname unused|Barang}} || {{tcname unused|Krising}} || {{tcname unused|Dadang}} || {{tcname unused|Erling}} || {{tcname unused|Goying}}
|}
{{clear}}
==Dekada 2000==
===2000===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2000 Philippine storm & typhoons<br>Asiang–Welpring
|-
| ASIANG || BIRING || KONSING || DITANG || EDENG
|-
| GLORING || HUANING || ISANG || LUSING || MARING
|-
| NINGNING || OSANG || PARING || REMING || SENIANG
|-
| TOYANG || ULPIANG || WELPRING || {{tcname unused|YERLING}} ||
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2000)
|-
| || || || || {{tcname unused|Aring}}
|-
| {{tcname unused|Basiang}} || {{tcname unused|Kadiang}} || {{tcname unused|Dorang}} || {{tcname unused|Enang}} || {{tcname unused|Grasing}}
|}
{{clear}}
===2001===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2001 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Quedan
|-
| AURING || BAROK || CRISING || DARNA || EMONG
|-
| FERIA || GORIO || HUANING || ISANG || JOLINA
|-
| KIKO || LABUYO || MARING || NANANG || ONDOY
|-
| PABLING || QUEDAN || {{tcname unused|ROLETA}} || {{tcname unused|SIBAK}} || {{tcname unused|TALAHIB}}
|-
| {{tcname unused|UBBENG}} || {{tcname unused|VINTA}} || {{tcname unused|WILMA}} || {{tcname unused|YANING}} || {{tcname unused|ZUMA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2001)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2002===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2002 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Milenyo
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DAGUL || ESPADA
|-
| FLORITA || style="background-color:lightyellow;"|'''GLORIA''' || HAMBALOS || INDAY || JUAN
|-
| KAKA || LAGALAG || MILENYO || {{tcname unused|NENENG}} || {{tcname unused|OMPONG}}
|-
| {{tcname unused|PALOMA}} || {{tcname unused|QUADRO}} || {{tcname unused|RAPIDO}} || {{tcname unused|SIBASIB}} || {{tcname unused|TAGBANWA}}
|-
| {{tcname unused|USMAN}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WISIK}} || {{tcname unused|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2002)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Ciriaco}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Forte}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Hunyango}} || {{tcname unused|Itoy}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2003===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2003 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Zigzag
|-
| AMANG || BATIBOT || CHEDENG || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || GILAS || style="background-color:lightyellow;"|HARUROT || INENG || JUANING
|-
| KABAYAN || LAKAY || MANANG || NIÑA || ONYOK
|-
| style="background-color:lightyellow;"|POGI || QUIEL || ROSKAS || SIKAT || TISOY
|-
| URSULA || [[Bagyong Viring (2003)|VIRING]] || [[Bagyong Weng|WENG]] || '''[[Bagyong Yoyoy|YOYOY]]''' || ZIGZAG
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2003)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charing}} || {{tcname unused|Danggit}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Fuago}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Hantik}} || {{tcname unused|Irog}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
===2004===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2004 Philippine storm & typhoons<br>Ambo–Zosimo
|-
| AMBO || BUTCHOY || COSME || DINDO || ENTENG
|-
| FRANK || GENER || HELEN || IGME || JULIAN
|-
| KAREN || LAWIN || MARCE || NINA || OFEL
|-
| PABLO || QUINTA || '''[[Bagyong Rolly (2004)|ROLLY]]''' || SIONY || TONYO
|-
| style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Unding|UNDING]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Violeta|VIOLETA]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Winnie|WINNIE]] || [[Bagyong Yoyong|YOYONG]] || ZOSIMO
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2004)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gardo}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2005===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2005 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Quedan
|-
| AURING || BISING || CRISING || DANTE || '''EMONG'''
|-
| FERIA || GORIO || HUANING || ISANG || JOLINA
|-
| KIKO || LABUYO || MARING || NANDO || ONDOY
|-
| PEPENG || QUEDAN ||{{tcname unused|RAMIL}} || {{tcname unused|SANTI}} || {{tcname unused|TINO}}
|-
| {{tcname unused|UNDANG}} || {{tcname unused|VINTA}} || {{tcname unused|WILMA}} || {{tcname unused|YOLANDA}} || {{tcname unused|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2005)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2006===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2006 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Tomas
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DOMENG|| ESTER
|-
| FLORITA || GLENDA || HENRY || INDAY || JUAN
|-
| KATRING || LUIS || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Milenyo|MILENYO]] || NENENG || OMPONG
|-
| PAENG || QUEENIE || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Reming|REMING]]''' || SENIANG || TOMAS
|-
| {{tcname unused|USMAN}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{tcname unused|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2006)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2007===
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2007 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Mina
|-
| AMANG || BEBENG || CHEDENG || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || '''GORING''' || HANNA || INENG || JUANING
|-
| KABAYAN || LANDO || MINA || {{tcname unused|NONOY}} || {{grey|ONYOK}}
|-
| {{tcname unused|PEDRING}} || {{grey|QUIEL}} || {{tcname unused|RAMON}} || {{tcname unused|SENDONG}} || {{grey|TISOY}}
|-
| {{grey|URSULA}} || {{grey|VIRING}} || {{grey|WENG}} || {{grey|YOYOY}} || {{grey|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2007)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
===2008===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2008}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang- kanlurang Pasipiko ng 2008''', ay walang opisyal na hangganan, ngunit karamihan ng mga bagyo (tropical cyclones) ay kadalasang nabubuo tuwing buwan ng Mayo hanggang Nobyembre.
Ang saklaw ng artikulong ito ay limitado lamang sa [[Karagatang Pasipiko]], hilaga ng ekwador, at kanluran ng International Date Line. Ang mga bagyo na nabubuo sa silangan ng International Date Line, hilaga ng ekwador ay tinatawag na hurricane o unos. Ang mga bagyong mabubuo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ay binibigyan ng pangalan ng Japan Metrological Agency.
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2008 Philippine storm & typhoons<br>Ambo–Ulysses
|-
| AMBO || BUTCHOY || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Cosme|COSME]] || DINDO || ENTENG
|-
| '''[[Bagyong Frank|FRANK]]''' || GENER || HELEN || IGME || JULIAN
|-
| KAREN || LAWIN || MARCE || NINA || OFEL
|-
| PABLO || QUINTA || ROLLY || SIONY || TONYO
|-
| ULYSSES || {{tcname unused|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{grey|YOYONG}} || {{grey|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2008)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gardo}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2009===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2009}}
Simula nang taong 2000, ang Laboratory for Atmospheric Research sa City of University sa Hong Kong ay naglalabas ng tinatayang dami ng bagyo, mabibigyang pangalan na bagyo, at mga bagyong may kategorya bilang Typhoon. Ito ay inilabas noong Abril at Hunyo. Ngayong taon, tinataya ng CityUHK ang normal na dami ng bago. Ang normal na dami ng bagyo ayon sa CityUHK ay 31 na bagyo, 27 ang mabibigyan ng pangalan, at 18 ang magiging Typhoon. Noong Abril, inaasahan nila na 4 na bagyo ang maaaring direktang tatama sa katimugang Tsina, lahat ng ito ay inaasahang tatama mula Mayo hanggang Agosto. Sa normal ng pagkakataon, 5 bagyo ang inaasahang tatama dito, 3 dito ay sa umpisa ng Panahon at ang 2 ay mula Siyeptembre hanggang Disyembre. Noong ika-15 Hunyo, inulat ng PAGASA na 7 hanggang 10 bagyo inaasahan nilang dumating sa Pilipinas sa unang tatlong buwan.
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2009 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Vinta
|-
| [[Bagyong Auring (2009)|AURING]] || BISING || CRISING || DANTE || [[Bagyong Emong (2009)|EMONG]]
|-
| FERIA || GORIO || HUANING || ISANG || JOLINA
|-
| KIKO || LABUYO || MARING || NANDO || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Ondoy|ONDOY]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Pepeng|PEPENG]] || '''QUEDAN''' || RAMIL || SANTI || TINO
|-
| URDUJA || VINTA || {{tcname unused|WILMA}} || {{tcname unused|YOLANDA}} || {{tcname unused|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2009)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
==Dekada 2010==
===2010===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2010}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2010''', ay walang opisyal na hangganan, ngunit karamihan ng mga bagyo (tropical cyclones) ay kadalasang nabubuo tuwing buwan ng Mayo hanggang Nobyembre. Sa mga petsang ito kadalasan madalas mabuo ang mga bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko.
Ang saklaw ng artikulong ito ay limitado lamang sa Karagatang Pasipiko, hilaga ng ekwador, at kanluran ng International Date Line. Ang mga bagyo na nabubuo sa silangan ng International Date Line, hilaga ng ekwador ay tinatawag na typhoon o bagyo. Ang mga bagyong mabubuo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ay binibigyan ng pangalan ng Japan Metrological Agency.
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2010 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Katring
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DOMENG || ESTER
|-
| FLORITA || GLENDA || HENRY || INDAY || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Juan|JUAN]]'''
|-
| style="background-color:lightyellow;"|KATRING || {{grey|LUIS}} || {{tcname unused|MARIO}} || {{grey|NENENG}} || {{grey|OMPONG}}
|-
| {{grey|PAENG}} || {{grey|QUEENIE}} || {{tcname unused|RUBY}} || {{grey|SENIANG}} || {{grey|TOMAS}}
|-
| {{tcname unused|USMAN}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{grey|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2010)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2011===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2011}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2011''', ay walang opisyal na hangganan, ngunit karamihan ng mga bagyo (tropical cyclones) ay kadalasang nabubuo tuwing buwan ng Mayo hanggang Nobyembre.[1] Sa mga petsang ito kadalasan madalas mabuo ang mga bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko. Ang saklaw ng artikulong ito ay limitado lamang sa Karagatang Pasipiko, hilaga ng ekwador, at kanluran ng International Date Line. Ang mga bagyo na nabubuo sa silangan ng International Date Line, hilaga ng ekwador ay tinatawag na hurricane o bagyo. Ang mga bagyong mabubuo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ay binibigyan ng pangalan ng Japan Metrological Agency.
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2011 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Sendong
|-
| AMAMG || BEBENG || CHEDENG || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || GORING || HANNA || INENG || JUANING
|-
| KABAYAN || LANDO || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Mina|MINA]]''' || NONOY || ONYOK
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Pedring|PEDRING]] || [[Bagyong Quiel (2011)|QUIEL]] || RAMON || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Sendong|SENDONG]] || {{grey|TISOY}}
|-
| {{grey|URSULA}} || {{grey|VIRING}} || {{grey|WENG}} || {{grey|YOYOY}} || {{grey|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2011)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
===2012===
{{See|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2012}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2012 Philippine storm & typhoons<br>Ambo-Quinta
|-
| AMBO || BUTCHOY || CARINA || DINDO || ENTENG
|-
| FERDIE || GENER || HELEN || IGME || JULIAN
|-
| KAREN || LAWIN || MARCE || NINA || OFEL
|-
| style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Pablo|PABLO]]''' || QUINTA || {{grey|ROLLY}} || {{grey|SIONY}} || {{grey|TONYO}}
|-
| {{grey|ULYSSES}} || {{tcname unused|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{grey|YOYONG}} || {{grey|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2012)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gardo}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2013===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2013}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" align=right;"
|-
! colspan=5| 2013 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Zoraida
|-
| AURING || BISING || CRISING || DANTE || EMONG
|-
| FABIAN || GORIO || HUANING || ISANG || JOLINA
|-
| KIKO || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Labuyo|LABUYO]] || MARING || NANDO || ODETTE
|-
| PAOLO || QUEDAN || RAMIL || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Santi|SANTI]] || TINO
|-
| URDUJA || [[Bagyong Vinta (2013)|VINTA]] || [[Bagyong Wilma at BOB 05|WILMA]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Yolanda|YOLANDA]]''' || [[Bagyong Zoraida (2013)|ZORAIDA]]
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2013)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2014===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2014}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2014 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Seniang
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DOMENG || ESTER
|-
|FLORITA || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Glenda|GLENDA]] || HENRY || INDAY || style="background-color:lightyellow;"| JOSE
|-
|KARDING || LUIS || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Mario|MARIO]] || NENENG || OMPONG
|-
| PAENG || QUEENIE || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Ruby|RUBY]]''' || [[Bagyong Seniang (2014)|SENIANG]] || {{grey|TOMAS}}
|-
| {{tcname unused|USMAN}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{grey|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2014)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2015===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2015}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2015 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Onyok
|-
| AMANG || BETTY || '''CHEDENG''' || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || GORING || [[Bagyong Hanna (2015)|HANNA]] || INENG || JENNY
|-
| KABAYAN || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Lando|LANDO]] || MARILYN || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Nona|NONA]] || ONYOK
|-
| {{tcname unused|PERLA}} || {{grey|QUIEL}} || {{grey|RAMON}} || {{tcname unused|SARAH}} || {{grey|TISOY}}
|-
| {{grey|URSULA}} || {{grey|VIRING}} || {{grey|WENG}} || {{grey|YOYOY}} || {{grey|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2015)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
===2016===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2016}}
{{Empty section|date=Oktubre 2020}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2016 Philippine storm & typhoons<br>Ambo–Nina
|-
| AMBO || BUTCHOY || CARINA || DINDO || ENTENG
|-
| FERDIE || GENER || HELEN || IGME || JULIAN
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Karen|KAREN]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Lawin|LAWIN]]''' || MARCE || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Nina (2016)|NINA]] || {{grey|OFEL}}
|-
| {{tcname unused|PEPITO}} || {{grey|QUINTA}} || {{grey|ROLLY}} || {{grey|SIONY}} || {{grey|TONYO}}
|-
| {{grey|ULYSSES}} || {{tcname unused|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{grey|YOYONG}} || {{grey|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2016)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2017===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2017}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2017, Walang nakatalagang hangganan ang panahon ng mga bagyo sa 2017. Karamihan ng mga bagyo ay nabubuo sa hilagang-kanluran ng Dagat Pasipiko mula Mayo hanggang Nobyembre.
Ang mga bagyo na nabubuo sa Kanlurang Pasipiko ay binabansagan ng Japan Meteorological Agency. Ito ang international name. Kapag pumasok ang bagyo sa lugar na pananagutan ng Pilipinas (Philippine Area of Responsibility), ito ay pinapangalanan din ng Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA)
Ang panahon ng bagyo ay medyo hindi matatag, na may mga bagyo na nagwawasak ng karamihan sa kanluran, ang karamihan sa mga bagyo na nakakaapekto sa mainland, bansa at teritoryo, na nagiging sanhi ng partikular na malubhang pinsala sa Tsina. , Japan, Vietnam. Mayroong kabuuang 41 tropikal na cyclones kung saan lumalaki ang 27 na bagyo, higit sa kalahati ay pumasok sa South China Sea.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2017 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Vinta
|-
| AURING || BISING || CRISING || DANTE || EMONG
|-
| FABIAN || [[Bagyong Gorio (2017)|GORIO]] || HUANING || [[Bagyong Isang (2017)|ISANG]] || [[Bagyong Jolina (2017)|JOLINA]]
|-
| KIKO || '''LANNIE''' || [[Bagyong Maring (2017)|MARING]] || NANDO || [[Bagyong Odette (2017)|ODETTE]]
|-
| PAOLO || QUEDAN || RAMIL || SALOME || [[Bagyong Tino (2017)|TINO]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Urduja|URDUJA]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Vinta|VINTA]] || {{grey|WILMA}} || {{tcname unused|YASMIN}} || {{grey|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2017)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2018===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2018}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2018''', ay isang mas mataas na panahon na nagdulot ng 29 bagyo, 13 bagyo, at 7 na bagyo. Ito ay isang kaganapan sa taunang pag-ikot ng tropikal na pagbuo ng bagyo, kung saan bumubuo ang tropikal na mga bagyo sa kanlurang Karagatang Pasipiko. Ang panahon ay tumatakbo sa buong 2018, bagaman ang karamihan sa tropikal na mga cyclone ay kadalasang bumubuo sa pagitan ng Mayo at Oktubre. Ang unang pinangalanang bagyo ng Bolaven, na binuo noong Enero 3, habang ang huling tinaguriang bagyo, Man-yi, ay nawala noong Nobyembre 28. Ang unang bagyo ng panahon, ang Jelawat, ay umabot sa katayuan ng bagyo noong Marso 29, at naging unang super typhoon ng ang taon sa susunod na araw.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2018 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Usman
|-
| AGATON || BASYANG || CALOY || DOMENG || ESTER
|-
| FLORITA || GARDO || HENRY || INDAY || JOSIE
|-
| KARDING || LUIS || MAYMAY || NENENG || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Ompong|OMPONG]]'''
|-
| PAENG || QUEENIE || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Rosita|ROSITA]] || [[Bagyong Samuel|SAMUEL]] || TOMAS
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Usman|USMAN]] || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{grey|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2018)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2019===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2019}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2019''', ay isang kaganapan na kung saan tropikal na cyclones nabuo sa Pacific Northwest sa 2019, higit sa lahat mula Mayo hanggang Disyembre. Ang artikulong ito ay tumutukoy lamang sa mga bagyo na bumubuo sa loob ng Pacific sa North Hemisphere at ang mga salita meridian 100 hanggang 180 degree. Ang tropikal na mga bagyo na nabuo sa buong Pacific Northwest ay pinangalanan ng Japan Meteorological Agency JMA. Ang tropical depression ay Typhoon Warning Center ang JTWC track ay magkakaroon ng "W" na suffix pagkatapos ng kanilang numero. Ang mga tropikal na depresyon na bumubuo o lumipat sa lugar na Pilipinas na mga track ay tatawaging din ng Philippine Astronomical, Geophysical and Administration Department PAGASA. Iyan ang dahilan kung bakit sa maraming kaso, ang isang bagyo ay may dalawang magkakaibang pangalan. Ito rin ang ikalawang magkakasunod na panahon ng bagyo na ang unang atake ay nabuo mula sa mga huling araw ng nakaraang taon (season).
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2019 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Ursula
|-
| AMANG || BETTY || CHEDENG || DODONG || EGAY
|-
| FALCON || GORING || HANNA || INENG || [[Bagyong Jenny (2019)|JENNY]]
|-
| KABAYAN || [[Bagyong Liwayway (2019)|LIWAYWAY]] || MARILYN || NIMFA || ONYOK
|-
| PERLA || [[Bagyong Quiel (2019)|QUIEL]] || [[Bagyong Ramon (2019)|RAMON]] || [[Bagyong Sarah (2019)|SARAH]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Tisoy|TISOY]]'''
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Ursula|URSULA]] || {{grey|VIRING}} || {{grey|WENG}} || {{grey|YOYOY}} || {{grey|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"|Auxiliary list (2019)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|}
{{clear}}
==Dekada 2020==
===2020===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2020}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2020''', ay ang kasalukuyang panahon sa taunang pamumuo ng mga bagyo sa hilagang-kanlurang bahagi ng Karagatang Pasipiko. Buong taon ito, kahit na madalas nabubuo ang mga bagyo mula Mayo hanggang Oktubre. Di natural ang katahimikan ng panahong ito, kung saan tanging 21 bagyong tropikal lang at 16 na pinangalanang sama ng panahon ang nabuo simula pa noong ika-8 ng Mayo. Dagdag pa rito, ito ang kauna-unahang panahon na walang naitalang ni isang bagyo sa buwan ng Hulyo simula pa noong unang nagsimula ang maasahang pagtatala sa mga ito. Unang naitala ang bagyo ng panahong ito noong ika-8 ng Mayo, ang ikaanim na pinakanahuling simula sa kasaysayan ng lugar - mas maaga nang kaunti kaysa noong taong 1973, at ang pinakanahuling simula simula pa noong 2016. Medyo hindi aktibo ang bahaging ito ng Pasipiko kaysa sa [[Karagatang Atlantiko]] sa taong ito, na tanging nangyari lamang noong mga taong 2010 at 2005.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2020 Philippine storm & typhoons<br>Ambo–Vicky
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Ambo (2020)|AMBO]] || [[Bagyong Butchoy (2020)|BUTCHOY]] || CARINA || [[Bagyong Dindo (2020)|DINDO]] || ENTENG
|-
| [[Bagyong Ferdie (2020)|FERDIE]] || GENER || [[Bagyong Helen|HELEN]] || IGME || [[Bagyong Julian (2020)|JULIAN]]
|-
| [[Bagyong Kristine (2020)|KRISTINE]] || [[Bagyong Leon (2020)|LEON]] || MARCE || [[Bagyong Nika (2020)|NIKA]] || [[Bagyong Ofel (2020)|OFEL]]
|-
| [[Bagyong Pepito (2020)|PEPITO]] || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Quinta|QUINTA]] || style="background-color:lightyellow;"| '''[[Super Bagyong Rolly|ROLLY]]''' || [[Bagyong Siony (2020)|SIONY]] || [[Bagyong Tonyo (2020)|TONYO]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Ulysses|ULYSSES]] || [[Bagyong Vicky (2020)|VICKY]] || {{tcname unused|WARREN}} || {{grey|YOYONG}} || {{grey|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2020)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
===2021===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2021}}
Ang panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2021 ay ang kasalukuyang panahon ng bagyo na taunang nagaganap sa hilagang-kanlurang bahagi ng Karagatang Pasipiko. Bagamat taunan, nagiging aktibo ito pagsapit ng buwan ng Mayo.
Limitado ang artikulong ito sa Karagatang Pasipikong nasa itaas ng ekwador sa pagitan ng 100° silangan at ika-180 meridyan. Sa loob ng bahaging ito ng Pasipiko, may dalawang pangunahing ahensiyang nagpapangalan sa mga bagyo na nagiging dahilan para magkaroon ng dalawang pangalan ang iisang bagyo.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2021 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Odette
|-
| [[Bagyong Auring (2021)|AURING]] || [[Super Bagyong Bising|BISING]] || [[Bagyong Crising (2021)|CRISING]] || DANTE || EMONG
|-
| [[Bagyong Fabian (2021)|FABIAN]] || [[Bagyong Gorio (2021)|GORIO]] || [[Bagyong Huaning (2021)|HUANING]] || ISANG || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Jolina (2021)|JOLINA]]
|-
| [[Bagyong Kiko (2021)|KIKO]] || [[Bagyong Lannie (2021)|LANNIE]] || style="background-color:lightyellow;"| MARING || [[Bagyong Nando (2021)|NANDO]] || style="background-color:lightyellow;"| '''[[Super Bagyong Odette|ODETTE]]'''
|-
| {{grey|PAOLO}} || {{grey|QUEDAN}} || {{grey|RAMIL}} || {{grey|SALOME}} || {{tcname unused|TINO}}
|-
| {{tcname unused|UWAN}} || {{tcname unused|VERBENA}} || {{grey|WILMA}} || {{tcname unused|YASMIN}} || {{grey|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2021)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2022===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2022}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2022 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa [[Karagatang Pasipiko]] na kadalasang nabubuo sa mga buwan ng Abril, Oktubre o hanggang Disyembre, Katuwang ang (JMA) Japan Meteorological Agency, (JTWC), Joint Typhoon Warning Center at ang [[PAGASA]].
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2022 Philippine storm & typhoons<br>Agaton–Rosal
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Agaton|AGATON]] || [[Bagyong Basyang (2022)|BASYANG]] || CALOY || DOMENG || [[Bagyong Ester (2022)|ESTER]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Florita (2022)|FLORITA]] || [[Bagyong Gardo (2022)|GARDO]] || [[Super Bagyong Henry|HENRY]] || [[Bagyong Inday (2022)|INDAY]] || JOSIE
|-
| style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Karding|KARDING]]''' || LUIS || [[Bagyong Maymay (2022)|MAYMAY]] || [[Bagyong Neneng (2022)|NENENG]] || OBET
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Paeng|PAENG]] || QUEENIE || ROSAL || {{grey|SAMUEL}} || {{grey|TOMAS}}
|-
| {{tcname unused|UMBERTO}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{grey|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2022)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
===2023===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2023}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2023 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa [[Karagatang Pasipiko]], Ang bagyo sa Pilipinas sa ika taon 2023 ay may bilang ng bagyong nasa onse (11) mula sa letrang "A" (Amang) hanggang "K", Kabayan na may kaparehong taon mula sa taong [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2010|2010]] mula sa pangalang "Agaton" hanggang "Katring".
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2023 Philippine storm & typhoons<br>Amang–Kabayan
|-
| AMANG || [[Super Bagyong Betty|BETTY]] || CHEDENG || [[Bagyong Dodong|DODONG]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Egay|EGAY]]'''
|-
| [[Bagyong Falcon|FALCON]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Goring|GORING]] || HANNA || INENG || JENNY
|-
| KABAYAN || {{grey|LIWAYWAY}} || {{grey|MARILYN}} || {{grey|NIMFA}} ||| {{grey|ONYOK}}
|-
| {{grey|PERLA}} || {{grey|QUIEL}} || {{grey|RAMON}} || {{grey|SARAH}} || {{tcname unused|TAMARAW}}
|-
| {{tcname unused|UGONG}} || {{grey|VIRING}} || {{grey|WENG}} || {{grey|YOYOY}} || {{grey|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"| Auxiliary list (2023)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|-
|}
{{clear}}
===2024===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024 ay ang kasalukuyang panahon ng mga bagyo sa bansang [[Pilipinas]].
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2024 Philippine storm & typhoons<br>Aghon–Romina
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Aghon (2024)|AGHON]] || BUTCHOY || [[Bagyong Carina|CARINA]] || DINDO || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Bagyong Enteng (2024)|ENTENG]]'''
|-
| FERDIE || GENER || HELEN || IGME || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Julian (2024)|JULIAN]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Kristine|KRISTINE]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Leon (2024)|LEON]] || [[Bagyong Marce|MARCE]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Nika|NIKA]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Ofel|OFEL]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Super Bagyong Pepito|PEPITO]] || [[Bagyong Querubin (2024)|QUERUBIN]] || [[Bagyong Romina (2024)|ROMINA]] || {{grey|SIONY}} || {{grey|TONYO}}
|-
| {{tcname unused|UPANG}} || {{grey|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{grey|YOYONG}} || {{grey|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"| Auxiliary list (2024)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|-
|}
{{clear}}
===2025===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2025}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2025 Philippine storm & typhoons<br>Auring–Wilma
|-
| AURING || BISING || style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Crising|CRISING]] || [[Bagyong Dante (2025)|DANTE]] || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Emong (2025)|EMONG]]
|-
| FABIAN || GORIO || HUANING || [[Bagyong Isang (2025)|ISANG]] || [[Bagyong Jacinto (2025)|JACINTO]]
|-
| KIKO || LANNIE || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Mirasol (2025)|MIRASOL]] || style="background-color:lightyellow;"|'''[[Super Bagyong Nando|NANDO]]''' || style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Opong|OPONG]]
|-
| [[Bagyong Paolo (2025)|PAOLO]] || QUEDAN || [[Bagyong Ramil (2025)|RAMIL]] || SALOME ||style="background-color:lightyellow;"| [[Bagyong Tino|TINO]]
|-
| style="background-color:lightyellow;"|[[Bagyong Uwan|UWAN]] || VERBENA || [[Bagyong Wilma (2025)|WILMA]] || {{tcname unused|YASMIN}} || {{grey|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2025)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===2026===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa Karagatang Pasipiko maging sa Pilipinas.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2026 Philippine storm & typhoons
|-
| ADA || BASYANG || {{grey|CALOY}} || {{grey|DOMENG}} || {{grey|ESTER}}
|-
| {{tcname unused|FRANCISCO}} || {{grey|GARDO}} || {{grey|HENRY}} || {{grey|INDAY}} || {{grey|JOSIE}}
|-
| {{tcname unused|KIYAPO}} || {{grey|LUIS}} || {{grey|MAYMAY}} || {{grey|NENENG}} || {{grey|OBET}}
|-
| {{tcname unused|PILANDOK}} || {{grey|QUEENIE}} || {{grey|ROSAL}} || {{grey|SAMUEL}} || {{grey|TOMAS}}
|-
| {{tcname unused|UMBERTO}} || {{tcname unused|VENUS}} || {{tcname unused|WALDO}} || {{grey|YAYANG}} || {{tcname unused|ZENY}}
|-
! colspan="5" style="background-color:green;"|Auxiliary list (2026)
|-
| {{tcname unused|Agila}} || {{tcname unused|Bagwis}} || {{tcname unused|Chito}} || {{tcname unused|Diego}} || {{tcname unused|Elena}}
|-
| {{tcname unused|Felino}} || {{tcname unused|Gunding}} || {{tcname unused|Harriet}} || {{tcname unused|Indang}} || {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
==={{grey|''2027''}}===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2027}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2027 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa Karagatang Pasipiko maging sa Pilipinas.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2027 Philippine storm & typhoons
|-
| {{grey|AMANG}} || {{grey|BETTY}} || {{grey|CHEDENG}} || {{grey|DODONG}} || {{tcname unused|EMIL}}
|-
| {{grey|FALCON}} || {{tcname unused|GAVINO}} || {{grey|HANNA}} || {{grey|INENG}} || {{grey|JENNY}}
|-
| {{grey|KABAYAN}} || {{grey|LIWAYWAY}} || {{grey|MARILYN}} || {{grey|NIMFA}} || {{grey|ONYOK}}
|-
| {{grey|PERLA}} || {{grey|QUIEL}} || {{grey|RAMON}} || {{grey|SARAH}} || {{tcname unused|TAMARAW}}
|-
| {{tcname unused|UGONG}} || {{grey|VIRING}} || {{grey|WENG}} || {{grey|YOYOY}} || {{grey|ZIGZAG}}
|-
! colspan="5" style="background-color:skyblue;"| Auxiliary list (2027)
|-
| {{tcname unused|Abe}} || {{tcname unused|Berto}} || {{tcname unused|Charo}} || {{tcname unused|Dado}} || {{tcname unused|Estoy}}
|-
| {{tcname unused|Felion}} || {{tcname unused|Gening}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Irma}} || {{tcname unused|Jaime}}
|-
|}
{{clear}}
==={{grey|''2028''}}===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2028}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2028 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa Karagatang Pasipiko maging sa Pilipinas.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2028 Philippine storm & thyphoons
|-
| {{tcname unused|AMUYAO}} || {{grey|BUTCHOY}} || {{grey|CARINA}} || {{grey|DINDO}} || {{tcname unused|EDRING}}
|-
| {{grey|FERDIE}} || {{grey|GENER}} || {{grey|HELEN}} || {{grey|IGME}} || {{tcname unused|JOSEFA}}
|-
| {{tcname unused|KIDUL}} || {{tcname unused|LEKEP}} || {{grey|MARCE}} || {{tcname unused|NANOLAY}} || {{tcname unused|ONOS}}
|-
| {{tcname unused|PUWOK}} || {{grey|QUERUBIN}} || {{grey|ROMINA}} || {{grey|SIONY}} || {{grey|TONYO}}
|-
| {{tcname unused|UPANG}} || {{grey|VICKY}} || {{tcname unused|WARREN}} || {{grey|YOYONG}} || {{grey|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5" style="background-color:orange;"|Auxiliary list (2028)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|}
{{clear}}
==={{grey|''2029''}}===
{{See also|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2029}}
Ang Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2029 ay ang panahon ng mga mag dadaang bagyo mula sa Karagatang Pasipiko maging sa Pilipinas.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| 2029 Philippine storm & typhoons
|-
| {{grey|AURING}} || {{grey|BISING}} || {{tcname unused|CHICO}} || {{grey|DANTE}} || {{tcname unused|ELIAS}}
|-
| {{grey|FABIAN}} || {{grey|GORIO}} || {{grey|HUANING}} || {{grey|ISANG}} || {{grey|JACINTO}}
|-
| {{grey|KIKO}} || {{grey|LANNIE}} || {{tcname unused|MAGYAWAN}} ||{{tcname unused|NILAD}} || {{tcname unused|OMAR}}
|-
| {{grey|PAOLO}} || {{grey|QUEDAN}} || {{grey|RAMIL}} || {{grey|SALOME}} || {{tcname unused|TALA}}
|-
| {{tcname unused|URBANO}} || {{grey|VERBENA}} || {{grey|WILMA}} || {{tcname unused|YASMIN}} || {{grey|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5" style="background-color:yellow;"|Auxiliary list (2029)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Herman}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|}
{{clear}}
===Mga pangalan at palayaw ng bawat bagyo===
Ang mga pangalan ng bawat bagyo ay ibinibigay sa ilalim ng PAGASA, ito ay pinapalitan kapag ang isang bagyo ay nakapinsala ng mahigit sa bilyon at nakapatay mula 200 pataas, ngunit ang mga pangalan na hindi umabot sa binangit ay uulitin bawat apat na taon.
{|class="collapsible collapsed wikitable toccolours" width=60%
|-
!style="background: white" colspan=4 align="center" |Talaan ng mga pangalan at palayaw ng bawat bagyo
|-
! style="background-color:silver"| '''Pangalang Ingles (53)'''
! style="background-color:silver"| '''Taon'''
! style="background-color:silver"| '''Kasarian'''
|-
| [[Bagyong Betty|Betty]] || 2019 || rowspan="3"| Babae
|-
| <s>Carina</s> || 2020
|-
| [[Bagyong Ester|Ester]] || 2018
|-
| Fabian || 2021 || Lalake
|-
| <s>Florita</s> || 2022 || Babae
|-
| Falcon || 2023 || [[Agila]]
|-
| [[Bagyong Ferdie|Ferdie]] || 2024 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Frank</s> || 2008
|-
| <s>Glenda</s> || 2014 || Babae
|-
| [[Bagyong Gorio|Gorio]] || 2021 || rowspan="3"| Lalake
|-
| Gener || 2024
|-
| [[Bagyong Henry|Henry]] || 2022
|-
| [[Bagyong Hanna|Hanna]] || 2023 || Babae
|-
| <s>Jose</s> || 2014 || Lalake
|-
| <s>[[Bagyong Jolina|Jolina]]</s> || 2021 || rowspan="2"| Babae
|-
| Jenny || 2023
|-
| <s>Julian</s> || rowspan="2"| 2024 || Unisex
|-
| <s>Kristine</s> || Babae
|-
| [[Bagyong Luis|Luis]] || 2022 || Lalake
|-
| <s>Leon</s> || 2024 || [[Leon]]
|-
| Marilyn || 2023 || Babae
|-
| Marce || 2024 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Mario</s> || 2014
|-
| Nimfa || 2023 || rowspan="5"| Babae
|-
| <s>Nika</s> || 2024
|-
| <s>Nina</s> || 2016
|-
| <s>[[Bagyong Odette|Odette]]</s> || 2021
|-
| <s>[[Bagyong Ofel|Ofel]]</s> || 2024
|-
| [[Bagyong Paolo|Paolo]] || 2021 || Lalake
|-
| [[Bagyong Queenie|Queenie]] || 2022 || rowspan="2"| Babae
|-
| <s>[[Bagyong Quinta (paglilinaw)|Quinta]]</s> || 2020
|-
| [[Bagyong Quiel|Quiel]] || 2023 || Lalake
|-
| Querubin || 2024 || [[Anghel]]
|-
| <s>[[Bagyong Rolly|Rolly]]</s> || 2020 || Lalake
|-
| <s>Ruby</s> || 2014 || Bato/Babae
|-
| Rosal || 2022 || [[Bulaklak]]
|-
| Romina || 2024 || rowspan="3"| Babae
|-
| Sarah || 2023
|-
| [[Bagyong Siony|Siony]] || 2024
|-
| {{tcname unused|Umberto}} || 2022 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>[[Bagyong Ulysses (paglilinaw)|Ulysses]]</s> || 2020
|-
| <s>[[Bagyong Urduja (paglilinaw)|Urduja]]</s> || 2017 || rowspan="2"| Babae
|-
| <s>Ursula</s> || 2019
|-
| {{tcname unused|Verbena}} || 2021 || [[Bulaklak]]
|-
| {{tcname unused|Venus}} || 2022 || Babae/[[Planeta]]
|-
| [[Bagyong Vicky (paglilinaw)|Vicky]] || 2024 || Babae
|-
| <s>[[Bagyong Vinta (paglilinaw)|Vinta]]</s> || 2017 || [[Bangka]]
|-
| Wilma || 2021 || Babae
|-
| {{tcname unused|Warren}} || 2024 || Lalake
|-
| {{tcname unused|Yasmin}} || 2021 || rowspan="4"| Babae
|-
| <s>Yolanda</s> || 2013
|-
| Zoraida || 2021
|-
| {{tcname unused|Zeny}} || 2022
|-
! style="background-color:lightyellow"| '''Pangalang Tagalog (56)'''
! style="background-color:lightyellow"| '''Taon'''
! style="background-color:lightyellow"| '''Kasarian'''
|-
| <s>[[Bagyong Agaton (paglilinaw)|Agaton]]</s> || 2022 || rowspan="10"| Lalake
|-
| <s>Aghon</s> || 2024
|-
| {{tcname unused|Amuyao}} || 2028
|-
| <s>[[Bagyong Ambo|Ambo]]</s> || 2020
|-
| [[Bagyong Butchoy|Butchoy]] || 2024
|-
| [[Bagyong Caloy|Caloy]] || 2022
|-
| <s>Cosme</s> || 2008
|-
| [[Bagyong Dante|Dante]] || 2021
|-
| [[Bagyong Dindo|Dindo]] || 2024
|-
| <s>Egay</s> || 2022
|-
| <s>Gloria</s> || 2002 || Babae
|-
| Gardo || 2022 || Lalake
|-
| <s>Harurot</s> || 2003 || ---
|-
| Helen || 2024 || Babae
|-
| Igme || 2024 || Lalake
|-
| Josie || 2022 || rowspan="2"| Babae
|-
| {{tcname unused|Josefa}} || 2028
|-
| <s>Juan</s> || 2010 || rowspan="3"| Lalake
|-
| Kiko || 2021
|-
| Kabayan || 2022
|-
| <s>Karen</s> || 2016 || Babae
|-
| <s>Labuyo</s> || 2013 || [[Sili]]
|-
| <s>Lando</s> || 2015 || Lalake
|-
| <s>Lawin</s> || 2016 || [[Ibon]]
|-
| {{tcname unused|Kidul}} || 2028
|-
| Lannie || 2021 || rowspan="3"| Babae
|-
| {{tcname unused|Lekep}} || 2028
|-
| Liwayway || 2023
|-
| [[Bagyong Maymay|Maymay]] || 2022
|-
| <s>Milenyo</s> || 2006 || Milenyum
|-
| <s>Mina</s> || 2011 || Babae
|-
| {{tcname unused|Mirasol}} || 2025 || Babae/[[Bulaklak]]
|-
| [[Bagyong Nando|Nando]] || 2021 || Lalake
|-
| {{tcname unused|Nanolay}} || 2028
|-
| <s>Nona</s> || 2015 || Babae
|-
| Obet || 2022 || rowspan="6"| Lalake
|-
| <s>[[Bagyong Ompong|Ompong]]</s> || 2018
|-
| <s>Ondoy</s> || 2009
|-
| {{tcname unused|Onos}} || 2028
|-
| [[Bagyong Onyok|Onyok]] || 2023
|-
| {{tcname unused|Opong}} || 2025
|-
| <s>Pablo</s> || 2012
|-
| <s>Paeng</s> || 2022
|-
| Perla || 2023 || Babae
|-
| <s>Pepito</s> || 2024 || rowspan="4"| Lalake
|-
| {{tcname unused|Puwok}} || 2028
|-
| [[Bagyong Quedan|Quedan]] || 2022
|-
| [[Bagyong Ramil|Ramil]] || 2021
|-
| [[Bagyong Ramon|Ramon]] || 2023
|-
| <s>Rosita</s> || 2018 || Babae
|-
| <s>[[Bagyong Santi (paglilinaw)|Santi]]</s> || 2013 || Lalake
|-
| Salome || 2021 || Babae
|-
| [[Bagyong Samuel (paglilinaw)|Samuel]] || 2022 || rowspan="3"| Lalake
|-
| [[Bagyong Tino|Tino]] || 2021
|-
| <s>Tisoy</s> || 2019
|-
| {{tcname unused|Tamaraw}} || 2023 || Kalabaw
|-
| [[Bagyong Tomas|Tomas]] || 2022 || Lalake
|-
| [[Bagyong Tonyo (paglilinaw)|Tonyo]] || 2024 || rowspan="3"| Lalake
|-
| <s>Usman</s> || 2018
|-
| {{tcname unused|Uwan}} || 2021
|-
| <s>Violeta</s> || 2004 || Babae/[[Kulay]]
|-
| {{tcname unused|Waldo}} || 2022 || rowspan="2"| Lalake
|-
| Yoyoy || 2023
|-
| Zigzag || 2023 || ---
|-
| Zosimo || 2024 || Lalake
|-
! style="background-color:lightblue"| '''Pangalang Palayaw (56)'''
! style="background-color:lightblue"| '''Taon'''
! style="background-color:lightblue"| '''Kasarian'''
|-
| [[Bagyong Amang|Amang]] || 2023 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Atang</s> || 1978
|-
| Auring || 2021 || rowspan="6"| Babae
|-
| [[Bagyong Basyang|Basyang]] || 2022
|-
| <s>Bebeng</s> || 2011
|-
| [[Bagyong Bising|Bising]] || rowspan="2"| 2021
|-
| [[Bagyong Crising|Crising]]
|-
| [[Bagyong Chedeng|Chedeng]] || 2023
|-
| <s>Dading</s> || 1964 || Lalake
|-
| <s>Diding</s> || 1976 || Babae
|-
| [[Bagyong Domeng|Domeng]] || 2022 || rowspan="5"| Lalake
|-
| Dodong || 2023
|-
| {{tcname unused|Edring}} || 2028
|-
| [[Bagyong Emong|Emong]] || 2021
|-
| <s>Enteng</s> || 2024
|-
| <s>Goring</s> || 2023 || rowspan="7"| Babae
|-
| <s>Herming</s> || 1987
|-
| [[Bagyong Huaning|Huaning]] || 2021
|-
| <s>Iliang</s> || 1998
|-
| Inday || 2022
|-
| [[Bagyong Isang|Isang]] || 2021
|-
| <s>Juaning</s> || 2011
|-
| <s>Karding</s> || 2021 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Kading</s> || 1978
|-
| <s>Loleng</s> || 1998 || rowspan="4"| Babae
|-
| [[Bagyong Maring|Maring]] || 2021
|-
| <s>Monang</s> || ---
|-
| <s>Nitang</s> || 1984
|-
| [[Bagyong Neneng|Neneng]] ||rowspan="2"| 2022 || Babae
|-
| <s>Paeng</s> || rowspan="3"| Lalake
|-
| <s>Pedring</s> || 2011
|-
| <s>Pepeng</s> || 2009
|-
| <s>Pitang</s> || 1970 || rowspan="3"| Babae
|-
| <s>Reming</s> || 2006
|-
| <s>Rosing</s> || 1995
|-
| <s>Ruping</s> || 1990 || rowspan="2"| Lalake
|-
| <s>Sendong</s> || 2011
|-
| <s>Seniang</s> || 2014 || rowspan="4"| Babae
|-
| <s>Sening</s> || rowspan="3"| 1970
|-
| <s>Sisang</s>
|-
| <s>Titang</s>
|-
| {{tcname unused|Ugong}} || 2023 || Tunog
|-
| <s>Undang</s> || 1984 || Babae
|-
| <s>Unding</s> || 2004 || Lalake
|-
| <s>Unsang</s> || 1988 || rowspan="4"| Babae
|-
| <s>Uring</s> || 1991
|-
| {{tcname unused|Upang}} || 2024
|-
| Viring || rowspan="2"| 2023
|-
| Weng || Unisex
|-
| <s>Warling</s> || 1979 || rowspan="6"| Babae
|-
| <s>Welming</s> || 1967
|-
| <s>Wening</s> || 1974
|-
| Yayang || 2022
|-
| <s>Yoling</s> || 1970
|-
| <s>Yoning</s> || 1988
|-
| Yoyong || 2024 || Lalake
|}
==Sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Pilipinas]]
[[Kategorya:Panahon]]
7d4hf2jz5e2nj54kugkzt5qsa2pordp
Lobong Capitolino
0
304685
2204610
1893497
2026-04-24T09:36:30Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204610
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox artwork|image=[[File:Capitoline she-wolf Musei Capitolini MC1181.jpg|250px]]|title=Lobong Capitolino|artist=|year=Ika-11/12 siglo (lobo)<br>huling ika-15 siglo (mga kambal)|type=[[Tanso]]|height_metric=75|length_metric=114|metric_unit=cm|imperial_unit=in|city=[[Roma]], [[Italya]]|museum=[[Musei Capitolini]]}}Ang '''Lobong Capitolino''' ([[Wikang Italyano|Italyano]]: ''Lupa Capitolina'') ay isang eskulturang [[Bronse|tanso na]] naglalarawan ng isang eksena mula sa alamat ng [[Pagtatag ng Roma|pagkakatatag ng Roma]]. Ipinapakita ng eskultura ang isang [[babaeng lobo]] na nagpapasuso sa mitong kambal na nagtatag ng Roma, sina[[Romulo at Remo]]. Ayon sa alamat, nang si Haring [[Numero|Numitor]], lolo ng kambal, ay pinatalsik ng kaniyang kapatid na si [[Amulius]] sa [[Alba Longa]], inutusan ng mang-agaw na itapon ang kambal sa [[Ilog Tiber]]. Iniligtas sila ng isang babaeng lobo na nagmamalasakit sa kanila hanggang sa matagpuan ng isang pastol na si [[Faustulus]] at palakihin sila.
Kontrobersiyal ang edad at pinagmulan ng Lobong Capitolino. Ang estatwa ay matagal nang inisip na isang likhang [[Kabihasnang Etrusko|Etrusko]] ng ikalimang siglo BK,<ref>[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Gazetteer/Places/Europe/Italy/Lazio/Roma/Rome/_Texts/Lanciani/LANARD/11*.html (Lacus Curtius website) Rodolfo Lanciani, ''Ancient Rome in the Light of Recent Discoveries'' ch. X]; [http://www.museicapitolini.org/percorsi/percorsi_per_sale/appartamento_dei_conservatori/sala_della_lupa/lupa_capitolina Musei Capitolini website] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070319052408/http://www.museicapitolini.org/percorsi/percorsi_per_sale/appartamento_dei_conservatori/sala_della_lupa/lupa_capitolina |date=19 March 2007 }}; [http://www.museicapitolini.org/en/eventi/mostre_lupa.htm Capitoline Museums:Exhibition "The Capitoline She-Wolf", June-October 2000] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060516045944/http://www.museicapitolini.org/en/eventi/mostre_lupa.htm |date=16 May 2006 }}; [http://lupacap.fltr.ucl.ac.be/ Lupa Capitolina Elettronica] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180106071402/http://www.museicapitolini.org/percorsi/percorsi_per_sale/appartamento_dei_conservatori/sala_della_lupa/lupa_capitolina |date=2018-01-06 }} A site devoted to the Capitoline Wolf (in progress)</ref> idinagdag ang kambal noong huling bahagi ng ika-15 siglo AD, marahil ng eskulturang si [[Antonio Pollaiolo]].<ref>"Sculpture" . ''The Oxford Encyclopedia of Classical Art and Architecture.'' Ed. [[John B. Hattendorf]]. Oxford University Press, 2007.</ref> Gayumpaman, ang paglalatag ng petsa sa pamamagitan ng [[Pakikipagtagpo sa radiocarbon|radiocarbon]] at [[thermoluminescence]] ang nagsasabing ang rebulto ay malamang na hinulma sa pagitan ng 1021 at 1153.<ref>{{cite web|url=http://news.discovery.com/history/archaeology/she-wolf-rome-icon-120625.htm|date=25 June 2012|last=Lorenzi|first=Rossella|title=Rome Icon Actually Younger Than the City|website=DNews|publisher=[[Discovery Communications]]|access-date=10 May 2015|archive-date=16 Enero 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130116211606/http://news.discovery.com/history/archaeology/she-wolf-rome-icon-120625.htm|url-status=dead}}</ref>
== Mga sanggunian ==
<references />
== Karagdagang pagbabasa ==
* Carcopino, J. (1925). La louve du capitole (in French). Paris: Les Belles Lettres. OL 16519753M. (This paper initiated modern research into the sculpture's history.)
== Mga panlabas na link ==
* {{commons category inline|Capitoline she-wolf}}
ixj10ioc8wmj5tkjhe695swit0904hl
Hellboy
0
309656
2204558
2175964
2026-04-24T01:51:02Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204558
wikitext
text/x-wiki
{{about|kathang-isip ng karakter sa komiks}}
{{Superherobox
| character_name = Hellboy
| converted = y
| homeworld = Silangang Bromwich, [[Reino Unido]]
| alter_ego = Anung un Rama
| publisher = Dark Horse Comics
| debut = {{plainlist|
* ''Dime Press #4'' (Marso 1993): unang prototipong anyo, pabalat lamang
* ''San Diego Comic Con Comics #2'' (Agosti 1993): unang buong anyo ni Hellboy, itim & puti lamang
* ''Next Men #21'' (Disyembre 1993): unang anyo sa isang regular na nilalathalang pamagat, unang anyong may kulay
}}
| creators = Mike Mignola
| alliances = B.P.R.D.
| partners = {{plainlist|
* Abe Sapien
* Liz Sherman
* Johann Krauss
}}
| species = Cambion (kalahating-[[tao]], kalahating-[[demonyo]])
| powers =
{{Bulleted list|
Higit-sa-taong lakas, istamina, katibayan, at mahabang buhay
* Pinabilis na paggaling
* Malawak na kaalaman sa [[sobrenatural]]
* ''Right Hand of Doom'' o Kanang Kamay ng Pagkawasak (na nagsisilbing susi sa [[Apocalypse|Katapusan ng Sanlibutan]])
* Likas na kakayahan na maintindihan ang mga wikang pang-mahika
* Hindi tinatablan ng sunog o kidlat
}}
}}
Si '''Hellboy''' ay isang kathang-isip na karakter sa [[komiks]] na sinulat at ginuhit ni Mike Mignola. Unang lumabas ang karakter sa ''San Diego Comic-Con Comics'' #2 (Agosto 1993), at lumabas na simula noon sa iba't ibang eponimong miniserye, isahang lathala, interkompanyang ''crossover''. Nagkaroon ng adaptasyon ang karakter sa tatlong tinampok na pelikulang totoong-tao o ''live-action''. Pinagbidahan ang unang dalawang pelikula noong [[Hellboy (pelikula ng 2004)|2004]] at 2006 ni Ron Perlman bilang ang titulong karakter, at pinagbidahan naman ang isa pang pelikula noong [[Hellboy (pelikula ng 2019)|2019]] ni David Harbour, gayon din ang dalawang diretso-sa-DVD na pelikulang animasyon, at taltlong [[larong bidyo]] – ''Asylum Seeker'', ''The Science of Evil'', at bilang nalalarong karakter sa ''Injustice 2''.
Isang may mabuting loob na kalahating-[[demonyo]] (o Cambion) na may tunay na pangalan na '''Anung Un Rama''' ("at nakalagay sa kanyang noo ang isang korona ng apoy"), tinawag si Hellboy mula sa [[Impyerno]] tungo sa [[Daigdig]] bilang isang sanggol ng okultistang [[Nazi]] (nagtanim siya ng galit sa [[Ikatlong Reich]]). Natuklasan siya sa kathang-isip na Pulo ng Outer Hebrides ng mga [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Puwersang Alyado]]; isa sa kanila ay si Propesor Trevor Bruttenholm, na binuo ang ''Bureau for Paranormal Research and Defense'' (B.P.R.D.) sa Estados Unidos. Dumating ang oras, lumaki si Hellboy na maging napakalaki, kulay pula ang balat na may buntot, mga sungay (na naputol, at naiwan ang bilugang tuod sa kanyang noo), biyak na kuko sa paa tulad ng nasa baka, at isang sobrang laking kanang kamay na gawa sa bato (ang "''Right Hand of Doom''" o Kanang Kamay ng Pagkawasak). Isinasalarawan ang amoy niya bilang tuyong inihaw na [[mani]]. Bagaman medyo bastos, hindi nakikita sa kanya ang paghahangad ng masama sa kapwa na inakalang na mayroon sa klasikong demonyo at mayroon din siyang ugaling magpatawa. Naging ganito siya dahil sa pagpapalaki sa kanya ni Propesor Bruttenholm, na pinalaki siya bilang isang normal na bata.
==Konsepto at paglikha==
Nalikha si Hellboy noong 1991 sa isang guhit ni Mike Mignola na ginawa niya para sa isang promosyonal na polyeto ng isang demonyo na may nakasulat na "Hell Boy" sa [[sinturon]] nito na gagamitn para sa Great Salt Lake Comic-Con. Sa simula, walang intensyon si Mignolia na gumawa na kahit anumang seryoso sa konsepto, subalit sa kalaunan, nagpasya siyang na nagustuhan niya ang pangalan.<ref name="Back21">{{cite journal|last= Irving|first= Christopher|date= Abril 2007|title= The Genesis of Hellboy|journal= Back Issue!|language=en|issue= 21|pages= 3–5}}</ref>
==Kasaysayan ng paglalathala==
Bago malayang nailathala ang ''Hellboy'' sa Dark Horse Comics, unang inihain ang konsepto sa isang lupon ng mga direktor ng [[DC Comics]], na nagustuhan ito, datapuwa't hindi nila nagustuhan ang ideya na kinakasangkutan ito ng "Impyerno."<ref>{{cite web|url=http://www.bamkapow.com/hellboy2-tokens.php |title=Hellboy II: The Golden Army |work=Bam! Kapow! |access-date=2011-02-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090625232409/http://www.bamkapow.com/hellboy2-tokens.php |archive-date=Hunyo 25, 2009|language=en }}</ref>
Naisip ang unang mga kuwento ni Mignola pati na rin ang guhit kasama ang iskrip na sinulat ni John Byrne at ilang mga sumunod na kuwento na ginawa ng mga manlilikha maliban kay Mignola, kabilang si Christopher Golden, Guy Davis, Ryan Sook, at Duncan Fegredo. Nangangahulugan ang dumaraming lagak mula sa prangkisang ''Hellboy'' na ang isahang lathain na ''In the Chapel of Moloch'' noong 2008 ay ang unang komiks na ''Hellboy'' na si Mignola ang nagbigay ng iskrip at sining simula noong ''The Island'' ng 2005.<ref>{{cite web | url=http://www.comicbookresources.com/?page=article&id=18580 | title=Going to the Chapel: Mignola Returns to Drawing ''Hellboy'' | work=Comic Book Resources | date=Oktubre 27, 2008 | language=en | access-date=Marso 29, 2021 | archive-date=Hunyo 3, 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160603220910/http://www.comicbookresources.com/?page=article&id=18580 | url-status=dead }}</ref>
== Mga parangal ==
Noong Marso 2009, nanalo si Hellboy ng dalawang kategorya na binotohan ng mga tagahanga sa ''Project Fanboy Awards'' ng 2008: "''Best Indy Hero''" at "''Best Indy Character''."<ref>{{cite web | url=http://www.projectfanboy.com/index.php?pageid=pfa_winners | title=Project Fanboy Award Winners | access-date=2009-07-26 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100902051409/http://www.projectfanboy.com/index.php?pageid=pfa_winners | archive-date=2010-09-02 | url-status=dead |language=en}}</ref>
Noong 2011, nakaranggo si Hellboy sa ika-25 sa Pinakamataas na 100 Bayani sa Komiks ng IGN.<ref>{{Cite web|url=https://www.ign.com/top/comic-book-heroes/25|title=Hellboy – #25 Top Comic Book Heroes|website=IGN|language=en|access-date=2019-04-12|archive-date=2016-11-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20161124092921/http://www.ign.com/top/comic-book-heroes/25|url-status=dead}}</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga karakter ng Dark Horse Comics]]
onxwl2gpjc1drvlxpjcgmxabshl7r3k
Picerno
0
311911
2204508
2027206
2026-04-23T18:16:14Z
Mzhedrok
159886
Pinalitan ko ang “natanggap” ng “tinanggap” upang gamitin ang mas angkop na pandiwa para sa aktibong pagtanggap.
2204508
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Italian comune
| name = Picerno
| official_name = Comune di Picerno
| native_name =
| image_skyline =
| imagesize =
| image_alt =
| image_caption =
| image_shield = Picerno-Stemma.png
| shield_alt =
| image_map =
| map_alt =
| map_caption =
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| coordinates = {{coord|40|38|N|15|38|E|display=inline}}
| coordinates_footnotes =
| region = [[Basilicata]]
| province = [[lalawigan ng Potenza|Potenza]] (PZ)
| frazioni =
| mayor_party =
| mayor = Valeria Russillo
| area_footnotes =
| area_total_km2 = 78
| population_footnotes =
| population_total = 6109
| population_as_of = 31 Disyembre 2009
| pop_density_footnotes =
| population_demonym = Picernesi
| elevation_footnotes =
| elevation_m = 721
| twin1 =
| twin1_country =
| saint = San Nicolas
| day = Mayo 9 at Disyembre 6
| postal_code = 85055
| area_code = 0971
| website = {{official website|http://www.comune.picerno.pz.it/picerno/hh/index.php}}
| footnotes =
}}
Ang '''Picerno''' ay isang bayan at [[komuna]] sa [[lalawigan ng Potenza]], sa rehiyon ng Timog Italya ng [[Basilicata]]. Ito ay may hangganan sa mga ''[[comune]]'' ng [[Balvano]], [[Baragiano]], [[Potenza]], [[Ruoti]], [[Savoia di Lucania]], [[Tito, Basilicata|Tito]], at [[Vietri di Potenza]].
== Kasaysayan ==
Ang Picerno ay itinatag sa bandang 1000, sa mga guho ng sinaunang Acerronia, na may toponimo ng Pizini. Sa una ito ay ipinaglihi bilang isang maliit na kutang Normando, na napapalibutan ng mga pader na nagtatanggol. Noong 1331 ito ay kabilang sa kondado ng Potenza at ibinenta bilang [[fief]] sa [[pamilya Sanseverino]] di [[Tricarico]], Caracciolo, Muscettola, at Pignatelli di [[Marsicovetere|Marsico]].
Sa panahon ng mga pag-aalsa para sa [[Republikang Partenopea]] ng 1799 ang sentro nito ay may mahalagang papel. Sa nalalapit na pagbagsak ng Republika, mahigpit nitong tinutulan ang hukbo ng [[Sanfedista]]ng ni Cardinal [[Fabrizio Ruffo]]. Pagkatapos magdusa ng matinding pagkatalo, ang ilang rebeldeng Picernese ay sumilong sa Inang Simbahan, ngunit naabot at minasaker ng mga tauhan ng tulisang si Gerardo Curcio da Polla, na kilala bilang Sciarpa. May mga 70 biktima, kabilang ang 19 na kababaihan. Matapos ang matinding pagtutol na ito, tinanggap ni Picerno ang palayaw na Leonessa della Lucania.<ref>{{Cita web |url=http://lucania1.altervista.org/artistilucani/curcio/porta/004.htm |autore= |titolo=PICERNO “LEONESSA DELLA LUCANIA” |accesso= |data=}}</ref>
== Mga sanggunian ==
<references />
{{Lalawigan ng Potenza}}
8expo4zm8r680fnnw4fwy7ed73donf6
Bagnoli
0
313090
2204462
2048748
2026-04-23T12:51:06Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204462
wikitext
text/x-wiki
[[Talaksan:Bagnolipier.JPG|thumb|250x250px| Ang na-convert na industriyal na daungan, ngayon ay isang pampublikong pasyalan, sa Bagnoli.]]
Ang '''Bagnoli''' ay isang kanlurang [[Quartiere|kuwartong]] pandagat ng [[Napoles]], Italya, na higit pa sa mga hangganan ng orihinal na lungsod. Ito ay lampas sa Cape [[Posillipo]] at, sa gayon, nakatanaw sa baybayin ng Look of [[Pozzuoli]].
Ang Bagnoli ay isa sa mga lugar ng industriyalisasyon ng Napoles noong unang bahagi ng ika-20 siglo, sa pagtatayo ng isang gilingan ng bakal. Noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], nasira ang Bagnoli bilang resulta ng mga [[Pagbomba sa Napoles noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig|pambobomba sa Napoles]].
== Mga tala at sanggunian ==
[[:en:Bagnoli#cite_ref-1|↑]] [https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Bagnoli¶ms=40_49_16.2_N_14_9_58.65_E_type:landmark_region:IT&title=Site+of+Bagnoli+Displaced+Persons+Camp 40°49′16.2″N 14°9′58.65″E / 40.821167°N 14.1662917°E / 40.821167; 14.1662917 (Site of Bagnoli Displaced Persons Camp)] [[:en:Bagnoli#cite_ref-Fuorigrotta_2-0|1]] [[:en:Bagnoli#cite_ref-Fuorigrotta_2-1|2]] [[:en:Bagnoli#cite_ref-Fuorigrotta_2-2|3]] [http://www.archiviolala.it/argomenti/argomenti_06.html "Le opere pubbliche"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211027053106/http://www.archiviolala.it/argomenti/argomenti_06.html |date=2021-10-27 }} [[:en:Fuorigrotta|Fuorigrotta]] [[:en:Bagnoli#cite_ref-AFSOUTH_3-0|1]] [[:en:Bagnoli#cite_ref-AFSOUTH_3-1|2]] [http://www.afsouth.nato.int/organization/CC_MAR_Naples/NAVSOUTH/history.htm Veltri, F. (undated) AFSOUTH, 1951-2004: Over fifty years working for peace and stability] [https://web.archive.org/web/20100328062647/http://www.afsouth.nato.int/organization/CC_MAR_Naples/NAVSOUTH/history.htm Archived] [[:en:Wayback_Machine|Wayback Machine]] [[:en:Bagnoli#cite_ref-4|↑]] [http://www.istrianet.org/istria/history/1800-present/immigration/refugee-camps.htm Post World War II — Refugee Camps and Holding Stations] [[:en:Bagnoli#cite_ref-5|↑]] [http://nla.gov.au/nla.news-article2753827#pstart767693 The Canberra Times. Monday 21 November 1949, p.1] [[:en:Bagnoli#cite_ref-6|↑]] [[:en:The_Secret_Betrayal|The Secret Betrayal]] [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/0-684-15635-0|0-684-15635-0]]
== Mga panlabas na link ==
* [http://binged.it/ZyRo3c "Bird's eye" view ng Bagnoli DP Camp complex ngayon]
* [http://www.coasit.com.au/dbtw-wpd/exec/dbtwpub.dll?BU=&TN=IHSnew&RF=Web%3EIHSfull&MR=&AC=QBE_QUERY&CS=2&QY=Number%3D+P-06202 Larawan 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211027053108/http://coasit.com.au/dbtw-wpd/exec/dbtwpub.dll?BU=&TN=IHSnew&RF=Web%3EIHSfull&MR=&AC=QBE_QUERY&CS=2&QY=Number%3D+P-06202 |date=2021-10-27 }}, [http://www.coasit.com.au/dbtw-wpd/exec/dbtwpub.dll?BU=&TN=IHSnew&RF=Web%3EIHSfull&MR=&AC=QBE_QUERY&CS=2&QY=Number%3D+P-01545 Larawan 2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211027053107/http://coasit.com.au/dbtw-wpd/exec/dbtwpub.dll?BU=&TN=IHSnew&RF=Web%3EIHSfull&MR=&AC=QBE_QUERY&CS=2&QY=Number%3D+P-01545 |date=2021-10-27 }} ng Bagnoli DP Camp
* [http://www.istrianet.org/istria/people/memories/ghersi_bagnoli.htm Isang personal na account ng buhay sa Bagnoli refugee camp] sa istrianet.org - People, Memories
* Pagkatapos ng [http://www.istrianet.org/istria/history/1800-present/immigration/refugee-camps.htm Ikalawang Digmaang Pandaigdig — Mga Refugee Camp at Holding Station sa istrianet.org]
* [http://www.dpcamps.org/Bagnoli16.jpg Halimbawa ng isang Displaced Person] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210831075428/http://www.dpcamps.org/Bagnoli16.jpg |date=2021-08-31 }} na naproseso sa Bagnoli migrant camp at lumipat sa Australia.
* [https://web.archive.org/web/20091017102907/http://www.italianlives.arts.uwa.edu.au/stories/martini/gallery/09_idcert Halimbawa ng isang Italian Displaced Person] na naproseso sa Bagnoli refugee camp at nag-migrate sa Australia.
* [http://www.usarmygermany.com/units/HqUSAREUR/USAREUR_AFSOUTH.htm Mga larawan ng dating DP Camp na ginagamit ng AFSOUTH.]
tbop9ok04l3hndq0w9arnikrgwovzl1
C. R. Rajagopalan
0
315398
2204484
2059224
2026-04-23T15:26:29Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204484
wikitext
text/x-wiki
Si '''CR Rajagopalan''' ({{Circa}} 1957 – January 31, 2022) ay isang Indianong manunulat, guro, at aktibista sa kapaligiran mula sa [[Kerala]]. Nagtrabaho si Rajagopalan para sa pagsubaybay at pagpapanatili ng tradisyong-pambayan alamat at kultura ng tribo.<ref name="Kairali">{{fact|Kairal}}</ref> Sumulat siya ng ilang mga libro sa pamana at pag-aaral ng alamat. Nakatanggap siya ng mga parangal mula sa Akademya ng Tradisyong-pambayan ng Kerala at Kerala Sangeetha Nataka Akademi.
== Talambuhay ==
Si Rajagopalan ay ipinanganak kina Rama Panicker at Narayani Amma sa Perumpullissery sa [[Distrito Thrissur]] ng Kerala.<ref name="Kairali22">{{cite news|title=പ്രശസ്ത ഫോക്ക് ലോറിസ്റ്റ് സി.ആർ.രാജഗോപാലൻ അന്തരിച്ചു|url=https://www.kairalinewsonline.com/2022/01/31/482718.html|work=Kairali News {{!}} Kairali News Live|date=31 January 2022|access-date=4 Pebrero 2022|archive-date=1 Pebrero 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220201151236/https://www.kairalinewsonline.com/2022/01/31/482718.html|url-status=dead}}</ref> Nag-aral siya sa CNN High School, Pampamahalaang Kolehiyo ng Thrissur at Kolehiyo Sri Kerala Varma.{{fact}} Ginawa niya ang kaniyang PhD sa mga teatrikong aspekto ng mga maskara na ginamit sa [[Theyyam]], [[Kummatti]], Thirapputnam, [[Krishnanattam]], at ang kaugnayan ng mga ito sa modernong mga kasanayan sa teatro, mula sa [[Pamantasan ng Calicut]]. Naglingkod siya bilang isang katuwang na propesor sa Kolehiyo Kerala Varma, Thrissur at Dekano sa [[Unibersidad ng Kerala]].<ref name=":0">{{cite news|title=Folklore researcher C.R. Rajagopalan no more|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/folklore-researcher-cr-rajagopalan-no-more/article38353253.ece|work=The Hindu|date=31 January 2022|language=en-IN}}</ref> Nakatanggap siya ng Junior Fellowship mula sa Unyon Ministro ng Kultura, Pamahalaan ng India, at gumawa ng Proyekto sa Etnikong Musko at Major Project on National Aesthetics of Folk Theater ng [[University Grants Commission (India)|UGC]].{{fact}} Si Rajagopalan ay nagsilbi rin bilang Direktor ng Nattarivu Padana Kendram, isang sentro para sa pag-aaral ng alamat sa Thrissur,<ref name="Madhyanmam2">{{cite news|last1=ലേഖകൻ|first1=മാധ്യമം|title=അധ്യാപകനും എഴുത്തുകാരനുമായ ഡോ.സി.ആർ രാജഗോപാലൻ അന്തരിച്ചു {{!}} Madhyamam|url=https://www.madhyamam.com/obituaries/thrissur/teacher-and-writer-dr-cr-rajagopalan-has-passed-away-922429|work=www.madhyamam.com|date=31 January 2022|language=ml}}</ref> at direktor ng Pandaigdigang Sentro para sa Araling Kerala (International Centre for Kerala Studies / ICKS) ng campus ng [[Pamantasan ng Kerala]] Kariavattom.<ref>{{Cite web|title=Tunes of tradition|url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2012/mar/30/tunes-of-tradition-353889.html|access-date=2022-02-01|website=The New Indian Express}}</ref>
Nag-akda siya ng ilang mga libro sa alamat, nagdirekta ng mga album ng mga katutubong awit at dokumentaryo sa katutubong-pambayan at nagpresenta ng mga papel sa Gresya, Tsina, Polonya, Italya, Inglatera, Suwisa, Roma, Geneva, at Oxford.<ref name="Kairali22"/> Naging Pangkalahatang Patnugot din siya ng [[Mga Aklat ng DC|DC Books]] ''Nattarivukal'', isang serye ng 20 libro sa kaalamang-pambayan, at ang patnugot ng Krishi Geetha.<ref name="Kairali22" /> Dumalo siya sa Heritage Knowledge Meeting ng [[World Intellectual Property Organization]] na nakabase sa Geneva.<ref name="Kairali22" /> Siya ay isang regular na tagapag-ambag sa mga peryodiko sa alamat.<ref>{{cite news|title=ഡോ. സി. ആര്. രാജഗോപാലന് അന്തരിച്ചു|url=https://www.doolnews.com/writer-and-folklore-researcher-dr-c-r-rajagopalan-passed-away-64.html|work=DoolNews|language=en}}</ref>
Si Rajagopalan ay aktibong kasangkot sa iba't ibang kilusan laban sa polusyon sa kapaligiran at isang seryosong tagasuporta ng pangangalaga sa kapaligiran, alternatibong politika at pamumuhay.<ref name="TOI2">{{cite news|last1=Feb 1|first1=T. Ramavarman /|title=rajagopalan: Folklore Scholar Rajagopalan Dies {{!}} Kochi News - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/folklore-scholar-rajagopalan-dies/articleshow/89258859.cms|work=[[The Times of India]]|language=en}}</ref> Ang kaniyang suporta ay naging instrumento sa paglalathala ng Malayalam na salin ng aklat na ''One Straw Revolution'' ng magsasaka at pilosopong Hapones na si [[Masanobu Fukuoka]].<ref name="TOI2" />
=== Personal na buhay at pagkamatay ===
Si Sheetal V. S. ang kaniyang asawa.<ref name=":0" /> Namatay siya mula sa [[COVID-19]] noong 31 Enero 2022, sa edad na 64. Sa isang nota ng pakikiramay, sinabi ng Ministro ng mas Mataas na Edukasyon at Hustisyang Panlipunan ng Kerala na si [[R. Bindu]] na ang yumaong Rajagopalan ay kasingkahulugan ng mga pag-aaral ng alamat.<ref name="TOI2" />
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
{{Uncategorized|date=Disyembre 2023}}
iepref2z3z4co6lq5uyocr0c3k7amnl
Miss Universe 1995
0
321816
2204561
2196002
2026-04-24T02:13:18Z
Allyriana000
119761
2204561
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox beauty pageant|winner='''Chelsi Smith''' <br> '''{{flagicon|United States}} [[Estados Unidos]]'''|congeniality=Toyin Raji <br> {{flagicon|NGR}} [[Niherya]]|photogenic=Petra Hultgren <br> {{flagicon|SWE}} [[Suwesya]]|best national costume=María Reyes <br> {{flagicon|ESP}} [[Espanya]]|date=Mayo 12, 1995|presenters={{Hlist|Bob Goen|Daisy Fuentes}}|acts=Jon Secada|venue=Windhoek Country Club Resort, [[Windhoek]], [[Namibya]]|broadcaster=<small>'''Internasyonal''':</small><br>{{Hlist|[[CBS]]}}<small>'''Opisyal''':</small><br>{{Hlist|Namibian Broadcasting Corporation}}|entrants=82|placements=10|debuts={{Hlist|[[Zambia|Sambia]]|[[Seykelas]]|[[Ukranya]]}}|withdraws={{Hlist|[[Arhentina]]|[[Belhika]]|[[Honduras]]|[[Luksemburgo]]|[[Zimbabwe|Simbabwe]]|[[Suwasilandiya]]}}|returns={{Hlist|[[Belis]]|[[Bonaire]]|[[Indonesya]]|[[Kapuluang Birhen ng Estados Unidos]]|[[Kenya]]|[[Nikaragwa]]|[[Republikang Tseko]]|[[Timog Aprika]]}}|before=[[Miss Universe 1994|1994]]|next=[[Miss Universe 1996|1996]]}}
Ang '''Miss Universe 1995''', ay ang ika-44 na edisyon ng [[Miss Universe]] pageant, na ginanap sa Windhoek Country Club Resort sa [[Windhoek]], [[Namibia|Namibya]] noong Mayo 12, 1995. Ito ang kauna-unahang edisyon na ginanap sa [[Aprika]].<ref>{{Cite news |date=18 Mayo 1995 |title=She's Miss Universe |language=en |pages=1 |work=Richmond Free Press |url=https://virginiachronicle.com/?a=d&d=RFP19950518.1.1&srpos=1&e=01-01-1995-31-12-1995--en-20--1--txt-txIN-%22miss+universe%22------- |access-date=21 Setyembre 2023 |via=Virginia Chronicle}}</ref>
Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Sushmita Sen]] ng [[Indiya]] si Chelsi Smith ng [[Estados Unidos]] bilang Miss Universe 1995.<ref>{{Cite news |date=13 Mayo 1995 |title=Texan named Miss Universe |language=en |pages=5A |work=The Albany Herald |url=https://news.google.com/newspapers?id=netEAAAAIBAJ&sjid=L7cMAAAAIBAJ&pg=1212%2C2323910 |access-date=21 Setyembre 2023 |via=Google News Archive}}</ref><ref>{{Cite news |last=Linville |first=Jeff |date=14 Mayo 1995 |title=Miss Universe victory thrills local family |language=en |pages=1, 3A |work=The Mount Airy News |url=https://news.google.com/newspapers?id=9uU_AAAAIBAJ&sjid=X1gMAAAAIBAJ&pg=1859%2C4532329 |access-date=21 Setyembre 2023 |via=Google News Archive}}</ref><ref>{{Cite news |date=14 Mayo 1995 |title=Miss Universe is cutting school |language=en |pages=2A |work=The News-Journal |url=https://news.google.com/newspapers?id=XNghAAAAIBAJ&sjid=hJ8FAAAAIBAJ&pg=3925%2C5963346 |access-date=21 Setyembre 2023 |via=Google News Archive}}</ref> Ito ang ikaanim na tagumpay ng Estados Unidos sa kasaysayan ng kompetisyon.<ref>{{Cite news |last=Kelly |first=Sean |date=13 Mayo 1995 |title=Miss USA named Miss Universe |language=en |pages=3A |work=Lewiston Morning Tribune |url=https://news.google.com/newspapers?id=bGlfAAAAIBAJ&sjid=sC4MAAAAIBAJ&pg=3047%2C3101657 |access-date=21 Setyembre 2023 |via=Google News Archive}}</ref><ref>{{Cite news |date=14 Mayo 1995 |title=Texan crowned new Miss Universe |language=en |pages=2A |work=Gainesville Sun |url=https://news.google.com/newspapers?id=LERWAAAAIBAJ&sjid=reoDAAAAIBAJ&pg=3165%2C2985849 |access-date=21 Setyembre 2023 |via=Google News Archive}}</ref><ref>{{Cite news |date=13 Mayo 1995 |title=Miss USA wins Miss Universe pageant |language=en |pages=2A |work=Lawrence Journal-World |url=https://news.google.com/newspapers?id=CkYyAAAAIBAJ&sjid=jOYFAAAAIBAJ&pg=6248%2C4185706 |access-date=21 Setyembre 2023 |via=Google News Archive}}</ref> Nagtapos bilang first runner-up si Manpreet Brar ng [[Indiya]], habang nagtapos bilang second runner-up si Lana Buchberger ng [[Canada|Kanada]].<ref name=":2">{{Cite news |last=Kelly |first=Sean |date=13 Mayo 1995 |title=Miss USA named Miss Universe |language=en |pages=3A |work=Lewiston Morning Tribune |url=https://books.google.com.ph/books?id=bGlfAAAAIBAJ&pg=PA3&dq=%22Miss+universe%22+%221995%22&article_id=3047,3101657&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwig15L7xLr_AhXXSWwGHbgKChUQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=%22Miss%20universe%22%20%221995%22&f=false |access-date=11 Hunyo 2023 |via=Google Books}}</ref><ref>{{Cite news |date=14 Mayo 1995 |title=American wins Miss Universe title |language=en |pages=1 |work=New Straits Times |url=https://books.google.com.ph/books?id=Yx9PAAAAIBAJ&pg=PA1&dq=%22Lana+Buchberger%22&article_id=3513,1258935&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiS1cWByrr_AhUYcGwGHbpdDbcQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=%22Lana%20Buchberger%22&f=false |access-date=11 Hunyo 2023 |via=Google Books}}</ref><ref>{{Cite news |date=13 Mayo 1995 |title=New Miss Universe named |language=en |pages=2A |work=The Dispatch |url=https://news.google.com/newspapers?id=2u4bAAAAIBAJ&sjid=CFMEAAAAIBAJ&pg=5365%2C1211721 |access-date=21 Setyembre 2023 |via=Google News Archive}}</ref>
Mga kandidata mula sa 82 bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Bob Goen ang kompetisyon, samantalang si Daisy Fuentes ang nagsilbi bilang ''backstage correspondent''.<ref>{{Cite news |date=12 Mayo 1995 |title=Tune in tonight |language=en |pages=W19 |work=Reading Eagle |url=https://news.google.com/newspapers?id=WxkyAAAAIBAJ&sjid=D6IFAAAAIBAJ&pg=5643%2C6646954 |access-date=21 Setyembre 2023 |via=Google News Archive}}</ref> Nagtanghal si Jon Salceda sa edisyong ito.<ref>{{Cite news |date=8 Mayo 1995 |title=Simon dishes the dirt musically |language=en |pages=10A |work=Lewiston Morning Tribune |url=https://news.google.com/newspapers?id=Z2lfAAAAIBAJ&sjid=sC4MAAAAIBAJ&pg=5065%2C1898647 |access-date=21 Setyembre 2023 |via=Google News Archive}}</ref>
== Kasaysayan ==
[[Talaksan:Windhoek Country Club Resort (2018).jpg|thumb|250x250px|Windhoek Country Club Resort, ang lokasyon ng Miss Universe 1995]]
=== Lokasyon at petsa ng kompetisyon ===
Ilang araw bago ang pinal na kompetisyon ng Miss Universe 1993 na ginanapa sa Lungsod ng Mehiko, inanusyo ng pangulo ng Miss Mexico Organization na si Carlos Guerrero na muling gaganapin sa Mehiko ang Miss Universe sa taong 1995.<ref>{{Cite news |date=22 Mayo 1993 |title=Acapulco to host Miss Universe |language=en |pages=10 |work=Oxnard Press-Courier |url=https://news.google.com/newspapers?id=32RLAAAAIBAJ&sjid=9CMNAAAAIBAJ&pg=2144%2C4942058 |access-date=6 Hulyo 2023 |via=Google News Archive}}</ref> Kalaunan ay hindi natuloy ang mga negosasyon, at muling ginanap ang Miss Universe sa Mehiko noong [[Miss Universe 2007|2007]].<ref>{{Cite web |last= |first= |date=12 Pebrero 2007 |title=México será sede de Miss Universo 2007 |trans-title=Mexico will host Miss Universe 2007 |url=https://www.elsiglodetorreon.com.mx/noticia/2007/mexico-sera-sede-de-miss-universo-2007.html |access-date=30 Agosto 2023 |website=El Siglo de Torreón |language=es}}</ref>
Inalok rin ng Miss Universe Inc. ang Pilipinas upang idaos ang Miss Universe ''pageant'' sa taong 1995.<ref name=":3">{{Cite news |last=Gagelonia |first=Gynna P. |date=24 Hunyo 1993 |title=Carlos swears not go overboard with budget |language=en |pages=6 |work=Manila Standard |url=https://news.google.com/newspapers?id=e68jAAAAIBAJ&sjid=3goEAAAAIBAJ&pg=6672%2C3592644 |access-date=6 Hulyo 2023 |via=Google News Archive}}</ref> Subalit, napagdesisyunan ng noo'y Pangulo ng Pilipinas na si [[Fidel V. Ramos]] na idaos ang kompetisyon sa taong 1994 dahil magaganap ang pangkalahatang halalan sa Pilipinas sa Mayo 1995.<ref name=":3" /><ref name=":1">{{Cite news |date=14 Hunyo 1993 |title=RP to host Miss Universe '94 |language=en |pages=3 |work=Manila Standard |url=https://books.google.com.ph/books?id=qGo0AAAAIBAJ&pg=PA60&dq=%22Miss+universe%22+%221994%22&article_id=2517,2036881&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiCqpCdw7r_AhV_U2wGHer2CI04KBDoAXoECAcQAg#v=onepage&q=%22Miss%20universe%22%20%221994%22&f=false |access-date=11 Hunyo 2023 |via=Google Books}}</ref><ref>{{Cite news |date=25 Setyembre 1993 |title=All systems go for '94 Miss Universe |language=en |pages=22 |work=Manila Standard |url=https://news.google.com/newspapers?id=smYVAAAAIBAJ&sjid=FwsEAAAAIBAJ&pg=6620%2C3584133 |access-date=16 Agosto 2023 |via=Google News Archive}}</ref>
Kalaunan ay inanunsyo rin ng Miss Universe Inc. na gaganapin ang edisyong sa Namibya. Ito ang kauna-unahan at katangi-tanging edisyon ng Miss Universe na ginanap sa kontinente ng Aprika.
=== Pagpili ng mga kalahok ===
Ang mga kalahok mula sa 82 bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon.
Unang sumali sa edisyong ito ang mga bansang Sambia, Seykelas, at Ukranya, at bumalik ang mga bansang Belis, Bonaire, Indonesya, Kapuluang Birhen ng Estados Unidos, Kenya, Nikaragwa, Republikang Tseko, at Timog Aprika. Huling sumali noong [[Miss Universe 1978|1978]] ang Bonaire, noong [[Miss Universe 1983|1983]] ang Indonesya, noong [[Miss Universe 1984|1984]] ang Timog Aprika, noong [[Miss Universe 1992|1992]] ang Kenya, at noong [[Miss Universe 1993|1993]] ang Belis, Kapuluang Birhen ng Estados Unidos, Nikaragwa, at Republikang Tseko. Hindi Cecilia Gagliano ng Arhentina dahil sa hindi isiniwalat na dahilan. Hindi sumali ang mga bansang Belhika, Honduras,<ref>{{Cite web |last=Gámez |first=Sabino |date=25 Abril 2008 |title=El Miss Honduras, una historia que contar |url=https://www.laprensa.hn/espectaculos/el-miss-honduras-una-historia-que-contar-ATLP695720 |access-date=8 Disyembre 2022 |website=La Prensa |language=es-HN}}</ref> Luksemburgo, Simbabwe, at Suwasilandiya sa edisyong ito matapos na mabigo ang kanilang mga organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kalahok.
== Mga resulta ==
=== Mga pagkakalagay ===
{| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;"
!Pagkakalagay
! Kandidata
|-
| '''Miss Universe 1995'''
|
* '''{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]]''' – '''Chelsi Smith'''<ref>{{Cite web |last=Gonzales |first=Carolina |date=26 Hunyo 2015 |title=21 years ago: First African-American crowned Miss Texas |url=https://www.mrt.com/this-forgotten-day-in-houston/article/21-years-ago-First-African-American-crowned-Miss-6351610.php |access-date=19 Setyembre 2023 |website=Midland Reporter-Telegram |language=en-US}}</ref>
|-
| 1st runner-up
|
* {{flagicon|IND}} [[Indiya]] – Manpreet Brar<ref name=":2" />
|-
| 2nd runner-up
|
* {{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] – Lana Buchberger<ref name=":2" />
|-
| Top 6
|
* {{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] – Denyse Floreano<ref name=":4">{{Cite web |last=De Los Reyes |first=Sara |date=10 Disyembre 2019 |title=The Women Of Color Who Made History By Winning The Miss Universe Title |url=https://metro.style/people/society-personalities/women-of-color-miss-universe-titleholders/21762 |access-date=21 Setyembre 2023 |website=Metro Magazine |language=en}}</ref>
* {{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] – Desirée Lowry<ref name=":4" />
* {{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] – Arlene Peterkin<ref name=":4" />
|-
| Top 10
|
* {{flagicon|SLV}} [[El Salvador]] – Eleonora Carrillo<ref name=":4" />
* {{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] – Tatiana Castro<ref name=":4" />
* {{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] – Cándida Lara<ref name=":4" />
* {{flagicon|ZAF}} [[South Africa|Timog Aprika]] – Augustine Masilela<ref name=":4" />
|}
==== Mga iskor sa kompetisyon ====
{| class="toccolours" style="float:right"
| style="background-color:#FADADD;width:25px;" |
|Nagwagi
|-
| style="background-color:#eadafd;" |
|1st runner-up
|-
| style="background-color:#ccff99;" |
|2nd runner-up
|-
| style="background-color:#d9eefb;" |
|Top 6
|-
| style="background-color:#white;" |
|Top 10
|}
{| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;"
!Bansa/Teritoryo
!Interbyu
!Swimsuit
!Evening Gown
!'''Katampatan'''
!Top 6 Question
|- style="background-color:#FADADD;"
|'''{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]]'''
| '''9.639 (3)'''
| '''9.719 (1)'''
| '''9.656 (7)'''
|'''9.671 (1)'''
| '''9.789 (2)'''
|- style="background-color:#eadafd;"
|{{flagicon|IND}} [[Indiya]]
| 9.573 (4)
| 9.378 (8)
| 9.700 (3)
|9.550 (6)
| 9.748 (3)
|- style="background-color:#ccff99;"
|{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]]
| 9.538 (5)
| 9.598 (2)
| 9.789 (1)
|9.641 (2)
| 9.818 (1)
|- style="background-color:#d9eefb;"
|{{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]]
| 9.499 (7)
| 9.515 (6)
| 9.674 (5)
|9.563 (5)
| 9.724 (4)
|- style="background-color:#d9eefb;"
|{{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico|Porto Riko]]
| 9.653 (2)
| 9.561 (5)
| 9.661 (6)
|9.625 (3)
| 9.658 (5)
|- style="background-color:#d9eefb;"
|{{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]]
| 9.499 (7)
| 9.566 (4)
| 9.705 (2)
|9.590 (4)
| 9.425 (6)
|-
|{{flagicon|ZAF}} [[South Africa|Timog Aprika]]
| 9.525 (6)
| 9.348 (9)
| 9.688 (4)
|9.520 (7)
| rowspan="4" |
|-
|{{flagicon|SLV}} [[El Salvador]]
| 9.674 (1)
| 9.305 (10)
| 9.531 (10)
|9.503 (8)
|-
|{{flagicon|CZE}} [[Republikang Tseko]]
| 9.219 (9)
| 9.573 (3)
| 9.573 (9)
|9.455 (9)
|-
|{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]]
| 9.020 (10)
| 9.430 (7)
| 9.599 (8)
|9.350 (10)
|}
=== Mga espesyal na parangal ===
{| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;"
!Parangal
!Nagwagi
|-
|Miss Photogenic
|
* {{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] – Petra Hultgren<ref name=":0">{{Cite news |date=11 Mayo 1995 |title=American wins Miss Universe title, elephant |language=en |pages=10A |work=The News-Journal |url=https://books.google.com.ph/books?id=WtghAAAAIBAJ&pg=PA80&dq=%22Miss+universe%22+%221995%22&article_id=1424,5525804&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwig15L7xLr_AhXXSWwGHbgKChUQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=%22Miss%20universe%22%20%221995%22&f=false |access-date=11 Hunyo 2023 |via=Google Books}}</ref>
|-
|Miss Congeniality
|
* {{flagicon|NGA}} [[Nigeria|Niherya]] – Toyin Raji<ref name=":0" />
|-
|Best National Costume
|
* {{flagicon|ESP}} [[Espanya]] – María Reyes<ref name=":0" />
|-
|Vibrance Most Beautiful Hair Award
|
* {{PER}} – Paola Dellepiane
|}
== Kompetisyon ==
=== Pormat ng kompetisyon ===
Tulad noong [[Miss Universe 1990|1990]], 10 ''semi-finalist'' ang napili sa pamamagitan ng paunang kompetisyon at ang mga ''closed-door interview''. Lumahok sa ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition'' ang 10 mga ''semi-finalist,'' at kalaunan ay napili ang anim na pinalista. Anim na pinalista ang sasabak sa paunang question-and-answer round, at tatlong pinalista naman ang sumabak sa final question at final walk.
=== Komite sa pagpili ===
* Ann Magnuson – Amerikanang aktres at mangaawit
* Zakes Mokae – Timog Aprikanong aktor
* Lucero – Mehikanong mangaawit at aktor<ref>{{Cite news |date=21 Mayo 1995 |title=Lucero visita el programa de 'Chabeli' |language=es |trans-title=Lucero visits Chabeli's program |pages=61 |work=La Opinion |url=https://news.google.com/newspapers?id=3U5bAAAAIBAJ&sjid=QFANAAAAIBAJ&pg=6286%2C5273184 |access-date=20 Setyembre 2023 |via=Google News Archive}}</ref>
* Dan McVicar – Amerikanong aktor
* Natasha Alexandrovna – Rusong mangaawit
* Phil Gallo – Mamamahayag
* Vanessa Bell Calloway – Aprikano-Amerikanang aktres
* Peter Kwong – Asyano-Amerikanong aktor
* Freddy Taylor – Amerikanong aktor
* Irene Sáez – [[Miss Universe 1981]] mula sa Beneswela
== Mga kandidata ==
[[Talaksan:Miss Universe 1995 map.png|thumb|250x250px|Mga bansa at teritoryong sumali sa Miss Universe 1995 at ang kanilang mga pagkakalagay.]]
82 kandidata ang lumahok para sa titulo.
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%"
!Bansa/Teritoryo
!Kandidata
!Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A|name=A}}
!Bayan
|-
|{{flagicon|GER}} [[Alemanya]]
|Ilka Endres
|25
|[[Aachen]]
|-
|{{flagicon|ABW}} [[Aruba]]
|Marie-Denise Herrlein<ref>{{Cite news |date=20 Abril 1995 |title=Miss Aruba naar Namibië |language=nl |trans-title=Miss Aruba to Namibia |pages=6 |work=Amigoe |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644829:mpeg21:p006 |access-date=1 Setyembre 2023 |via=Delpher}}</ref>
|20
|San Nicolaas
|-
|{{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]]
|Jacqueline Shooter<ref>{{Cite news |date=5 Mayo 1995 |title=Pageant rehearsal |language=en |pages=7 |work=Daily Union |url=https://news.google.com/newspapers?id=891EAAAAIBAJ&sjid=x7YMAAAAIBAJ&pg=2784%2C2238988 |access-date=20 Setyembre 2023 |via=Google News Archive}}</ref>
|20
|Gold Coast
|-
|{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Bagong Silandiya]]
|Shelley Edwards
|23
|Auckland
|-
|{{flagicon|Bahamas}} [[Bahamas]]
|Shammine Lindsay<ref>{{Cite news |date=13 Mayo 1995 |title=Namibia's beauty hopes |language=en |pages=40 |work=The New Paper |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/page/newpaper19950513-1.1.40 |access-date=1 Setyembre 2023 |via=National Library Board}}</ref>
|20
|Grand Bahama
|-
|{{Flagicon image|Flag of Belize (1981–2019).svg}} [[Belize|Belis]]
|Deborah Wade<ref>{{Cite news |date=26 Abril 1995 |title=Kandidaten Miss Universe in Namibië |language=nl |trans-title=Miss Universe Candidates in Namibia |pages=18 |work=Amigoe |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644834:mpeg21:p018 |access-date=20 Setyembre 2023 |via=Delpher}}</ref>
|20
|[[Belmopan]]
|-
|{{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]]
|Denyse Floreano<ref>{{Cite web |last=Suárez |first=Orlando |date=7 Hunyo 2022 |title=70 momentos claves en la historia del Miss Venezuela |url=https://eldiario.com/2022/06/07/momentos-claves-miss-venezuela/ |access-date=5 Pebrero 2023 |website=El Diario |language=es}}</ref>
|18
|Ciudad Ojeda
|-
|{{flagicon|Bonaire}} [[Bonaire]]
|Donna Landwier<ref>{{Cite news |date=22 Abril 1995 |title=Donna Landweer naar Miss Universe |language=nl |trans-title=Donna Landweer to Miss Universe |pages=11 |work=Amigoe |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644831:mpeg21:p011 |access-date=1 Setyembre 2023 |via=Delpher}}</ref>
|20
|Kralendijk
|-
|{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]]
|Renata Bessa<ref>{{Cite web |last= |first= |date=30 Setyembre 2016 |title=Renata Bessa faz a coroa do Miss Brasil 2016 |trans-title=Renata Bessa takes the Miss Brazil 2016 crown |url=https://caras.uol.com.br/fashion/renata-bessa-faz-coroa-do-miss-brasil-2016.phtml |access-date=18 Setyembre 2023 |website=Revista CARAS |language=pt-br}}</ref>
|18
|Contagem
|-
|{{flagicon|BUL}} [[Bulgarya]]
|Boiana Dimitrova
|18
|Pleven
|-
|{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]]
|Sandra Rivero<ref>{{Cite web |date=29 Hulyo 2017 |title=El título les dio alegrías, trabajo y fama que aún saborean |url=https://eldeber.com.bo/sociales/el-titulo-les-dio-alegrias-trabajo-y-fama-que-aun-saborean_32650 |access-date=19 Disyembre 2022 |website=El Deber |language=es-ES |archive-date=23 Oktubre 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231023090330/https://eldeber.com.bo/sociales/el-titulo-les-dio-alegrias-trabajo-y-fama-que-aun-saborean_32650 |url-status=dead }}</ref>
|22
|Santa Cruz
|-
|{{flagicon|CUR}} [[Curaçao]]
|Maruschka Jansen<ref>{{Cite news |date=10 Abril 1995 |title=Marouschka tekent voor Miss Universe |language=nl |trans-title=Marouschka signs for Miss Universe |pages=3 |work=Amigoe |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644823:mpeg21:p003 |access-date=20 Setyembre 2023 |via=Delpher}}</ref>
|24
|Willemstad
|-
|{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]]
|Tina Dam
|22
|Aalborg
|-
|{{flagicon|EGY}} [[Ehipto]]
|Nadia Ezz
|22
|[[Cairo]]
|-
|{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]]
|Radmila Pandzic<ref>{{Cite web |date=11 Hulyo 2022 |title=Así lucía Gisella Bayona cuando fue candidata a Miss Ecuador en 1994 |trans-title=This is what Gisella Bayona looked like when she was a candidate for Miss Ecuador in 1994 |url=https://www.metroecuador.com.ec/entretenimiento/2022/07/11/fotos-asi-lucia-gisella-bayona-cuando-fue-candidata-a-miss-ecuador-en-1994/ |access-date=18 Setyembre 2023 |website=Metro Ecuador |language=es}}</ref>
|22
|Manabí
|-
|{{flagicon|SLV}} [[El Salvador]]
|Eleonora Carrillo<ref name=":5">{{Cite web |last=Monge |first=Osmín |date=27 Enero 2023 |title=Eleonora Carrillo recordó su clasificación en Miss Universo |trans-title=Eleonora Carrillo recalled her classification in Miss Universe 1995 |url=https://www.elsalvador.com/entretenimiento/espectaculos/eleonora-carrillo-recordo-clasificacion-miss-universo1995/1035087/2023/ |access-date=16 Abril 2023 |website=El Diario de Hoy |language=es}}</ref>
|19
|[[San Salvador]]
|-
|{{flagicon|SVK}} [[Slovakia|Eslobakya]]
|Nikoleta Meszarosová<ref>{{Cite web |date=16 Setyembre 2008 |title=Nikoleta Brosmanová vyhrala súťaž krásy Miss Slovensko 1994 |trans-title=Nikoleta Brosmanová won the Miss Slovakia 1994 beauty contest |url=https://www.rimava.sk/publicistika/nazory-vox-populi/nikoleta-brosmanova-vyhrala-v-roku-sutaz-miss-slovensko-1994/ |access-date=18 Setyembre 2023 |website=Rimava.sk |language=sk-SK}}</ref>
|20
|Bratislava
|-
|{{flagicon|ESP}} [[Espanya]]
|María Reyes<ref>{{Cite web |date=23 Abril 2023 |title=Así ha cambiado María Reyes, de Miss España a estrella del rock |trans-title=This is how María Reyes has changed, from Miss Spain to rock star |url=https://www.lavanguardia.com/magazine/moda/20230423/8903741/asi-cambiado-maria-reyes.html |access-date=18 Setyembre 2023 |website=La Vanguardia |language=es}}</ref>
|18
|Soria
|-
|'''{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]]'''
|'''Chelsi Smith'''<ref>{{Cite news |date=11 Pebrero 1995 |title=Texas representative named Miss USA |language=en |pages=7A |work=The Victoria Advocate |url=https://news.google.com/newspapers?id=4tlOAAAAIBAJ&sjid=G0sDAAAAIBAJ&dq=miss-usa&pg=4288%2C2074464 |access-date=12 Enero 2023}}</ref>
|21
|[[Houston]]
|-
|{{Flagicon|EST}} [[Estonya]]
|Enel Eha<ref>{{Cite web |last=Kann |first=Eda-Liis |date=25 Enero 2017 |title=Millist elu elab Miss Estonia 1995, Enel Eha? |trans-title=What kind of life does Miss Estonia 1995, Enel Eha, live? |url=https://reporter.kanal2.ee/3992217/millist-elu-elab-miss-estonia-1995-enel-eha |access-date=18 Setyembre 2023 |website=Reporter |language=et}}</ref>
|19
|[[Tallin]]
|-
|{{flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Gran Britanya]]
|Sarah-Jane Southwick<ref>{{Cite news |date=29 Hunyo 1998 |title=Ref in lovematch |language=en |work=The Mirror |url=https://www.thefreelibrary.com/REF+IN+LOVEMATCH.-a060676133 |access-date=18 Setyembre 2023 |via=The Free Library}}</ref>
|19
|Nottingham
|-
|{{flagicon|GRE}} [[Gresya]]
|Helen Papaioannou
|25
|[[Tesalonica]]
|-
|{{flagicon|GUM}} [[Guam]]
|Alia Tui Stevens
|23
|Chalan Pago
|-
|{{flagicon|GUA}} [[Guwatemala]]
|Indira Chinchilla<ref>{{Cite news |date=30 Abril 1995 |title=Las senoritas se divierten |language=es |trans-title=The ladies have fun |pages=2D |work=La Opinion |url=https://news.google.com/newspapers?id=XGFbAAAAIBAJ&sjid=R1ANAAAAIBAJ&pg=6420%2C7408000 |access-date=20 Setyembre 2023 |via=Google News Archive}}</ref>
|23
|[[Lungsod ng Guatemala]]
|-
|{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]]
|Justine Willoughby<ref>{{Cite web |date=4 Setyembre 2012 |title=Jamaica 1995 |url=https://www.jamaicaobserver.com/teenage/jamaica-1995/ |access-date=20 Setyembre 2023 |website=Jamaica Observer |language=en-US}}</ref>
|23
|[[Kingston, Jamaica|Kingston]]
|-
|{{flagicon|JPN}} [[Hapon]]
|Narumi Saeki<ref>{{Cite news |date=6 Mayo 1995 |title=Miss Universe contestants |language=en |pages=24 |work=New Straits Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=PA5PAAAAIBAJ&sjid=ZB8EAAAAIBAJ&pg=2250%2C2179499 |access-date=20 Setyembre 2023 |via=Google News Archive}}</ref>
|19
|[[Tokyo]]
|-
|{{flagicon|MNP}} [[Hilagang Kapuluang Mariana]]
|Karah Kirschenheiter<ref>{{Cite news |last=De la Torre |first=Ferdie |date=21 Pebrero 1995 |title=NMI beauty title go to Kirschenheiter, Tudela |language=en |pages=1, 3 |work=Marianas Variety |url=https://evols.library.manoa.hawaii.edu/server/api/core/bitstreams/49726d7f-e746-4afc-9355-1976ba049afd/content |access-date=21 Setyembre 2023 |via=eVols}}</ref>
|18
|Saipan
|-
|{{Flagicon image|Flag of Hong Kong (1876–1955).svg}} [[Hong Kong]]
|Halina Tam<ref>{{Cite web |last=Yuen |first=Norman |date=6 Disyembre 2022 |title=10 Miss Hong Kongs from the 1990s – where are they now? |url=https://www.scmp.com/magazines/style/celebrity/article/3202248/10-miss-hong-kongs-1990s-where-are-they-now-anita-yuen-who-worked-leslie-cheung-and-stephen-chow-and |access-date=12 Enero 2023 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref>
|22
|Hong Kong
|-
|{{flagicon|HUN}} [[Hungriya]]
|Andrea Harsanyi<ref>{{Cite web |last=Gabriella |first=Pákozdi |date=21 Hulyo 2014 |title=A szépségkirálynő-jelölteket is túlragyogta! Nézd meg, miben állt színpadra Osvárt Andrea |trans-title=She also outshined the beauty queen candidates! See what Andrea Osvárt was wearing on stage |url=http://www.femina.hu/hazai_sztar/osvart_andrea_miss_world_hungary_2014_lapozgato |access-date=20 Setyembre 2023 |website=Femina |language=hu}}</ref>
|20
|Győr
|-
|{{flagicon|IND}} [[Indiya]]
|Manpreet Brar<ref>{{Cite web |date=24 Marso 2011 |title=Miss India Winners 1995 |url=https://beautypageants.indiatimes.com/miss-india/Ruchi-Malhotra-Femina-Miss-India-Asia-Pacific-1995-gets-crowned/eventshow/7780145.cms |access-date=12 Enero 2023 |website=The Times of India |language=en }}{{Dead link|date=Oktubre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|22
|[[Delhi]]
|-
|{{flagicon|IDN}} [[Indonesia|Indonesya]]
|Susanty Manuhutu<ref>{{Cite web |date=9 Setyembre 2018 |title=8 Finalis Puteri Indonesia Ini Sukses di Luar Dunia Hiburan |trans-title=These 8 Miss Indonesia Finalists are Successful Outside the World of Entertainment |url=https://www.suara.com/entertainment/2018/09/09/172622/8-finalis-puteri-indonesia-ini-sukses-di-luar-dunia-hiburan |access-date=31 Agosto 2023 |website=Suara |language=id}}</ref>
|21
|[[Jakarta]]
|-
|{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]]
|Anna Marie McCarthy<ref>{{Cite web |last=Clarke |first=Victoria Mary |date=30 Nobyembre 2003 |title=The World at her feet |url=https://www.independent.ie/life/the-world-at-her-feet/26237603.html |access-date=21 Setyembre 2023 |website=Irish Independent |language=en}}</ref>
|23
|[[Dublin]]
|-
|{{flagicon|ISR}} [[Israel]]
|Yana Kalman<ref>{{Cite web |last=Cashman |first=Greer Fay |date=31 Agosto 2010 |title=Grapevine: Closing a Circle |url=https://www.jpost.com/israel/grapevine-closing-a-circle |access-date=21 Setyembre 2023 |website=The Jerusalem Post |language=en-US}}</ref>
|20
|[[Tel-Abib]]
|-
|{{flagicon|ITA}} [[Italya]]
|Alessandra Meloni<ref>{{Cite web |date=3 Setyembre 2018 |title=3 settembre 1994, la cagliaritana Alessandra Meloni è Miss Italia |trans-title=3 September 1994, Alessandra Meloni from Cagliari is Miss Italia |url=https://www.unionesarda.it/foto/cronaca-sardegna/accaddeoggi-3-settembre-1994-la-cagliaritana-alessandra-meloni-e-miss-italia-iegi52ix |access-date=19 Setyembre 2023 |website=L'Unione Sarda |language=it}}</ref>
|22
|[[Cerdeña|Cagliari]]
|-
|{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]]
|Lana Buchberger<ref>{{Cite web |last=Rosenthal |first=Ken |date=19 Nobyembre 1995 |title=Yee-hah! Saddle up for Cup party |url=https://www.baltimoresun.com/news/bs-xpm-1995-11-19-1995323150-story.html |access-date=19 Setyembre 2023 |website=Baltimore Sun |language=en}}</ref>
|20
|[[Alberta|Calgary]]
|-
|{{flagicon|VGB}} [[Kapuluang Birheng Britaniko]]
|Elaine Patricia Henry
|20
|Tortola
|-
|{{flagicon|VIR}} [[US Virgin Islands|Kapuluang Birhen ng Estados Unidos]]
|Kim Boschulte<ref>{{Cite book|title=Queen of the Virgins|first=M. Cynthia|last=Oliver|url=https://www.google.com.ph/books/edition/Queen_of_the_Virgins/lv18EAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Kim%20Boschulte&pg=PT238&printsec=frontcover|date=30 Hunyo 2010|publisher=University Press of Mississippi|language=en}}</ref>
|24
|Saint Thomas
|-
|{{flagicon|COK}} [[Kapuluang Cook]]
|Tarita Brown
|20
|Rarotonga
|-
|{{flagicon|CYM|variant=old}} [[Kapuluang Kayman]]
|Anita Bush<ref>{{Cite news |date=2 Mayo 1995 |title=Embajadoras de la belleza |language=es |trans-title=Beauty ambassadors |pages=5B |work=La Opinion |url=https://news.google.com/newspapers?id=zk5bAAAAIBAJ&sjid=QFANAAAAIBAJ&pg=1329%2C271821 |access-date=20 Setyembre 2023 |via=Google News Archive}}</ref>
|22
|Grand Cayman
|-
|{{flagicon|TCA}} [[Kapuluang Turks at Caicos]]
|Sharleen Grant
|24
|Grand Turk
|-
|{{flagicon|KEN}} [[Kenya]]
|Josephine Mbatia
|25
|[[Nairobi]]
|-
|{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]]
|Tatiana Castro<ref>{{Cite web |last= |first= |date=6 Abril 2009 |title=Tatiana Castro Abuchaibe, una ex Señorita Colombia que se volvió pastora cristiana |trans-title=Tatiana Castro Abuchaibe, a former Miss Colombia who became a Christian pastor |url=https://www.eltiempo.com/archivo/documento/CMS-4953618 |access-date=20 Setyembre 2023 |website=El Tiempo |language=es}}</ref>
|21
|[[Bogotá]]
|-
|{{flagicon|CRI}} [[Costa Rica|Kosta Rika]]
|Beatriz Alvarado<ref>{{Cite web |date=28 Hulyo 2007 |title=Ex Miss Costa Rica a California |trans-title=Ex Miss Costa Rica in California |url=https://www.nacion.com/archivo/ex-miss-costa-rica-a-california/LMBBQNGBBVDZVERCQSQ6PIKFUE/story/ |access-date=20 Setyembre 2023 |website=La Nación |language=es}}</ref>
|19
|Alajuela
|-
|{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]]
|Margret Skuladóttir Sigurz
|20
|[[Reikiavik]]
|-
|{{flagicon|MYS}} [[Malaysia]]
|Suziela Azrai
|18
|Klang
|-
|{{flagicon|MLT}} [[Malta]]
|Sonia Massa
|20
|Fleur-de-Lys
|-
|{{flagicon|MUS}} [[Mauritius|Mawrisyo]]
|Marie Priscilla Mardaymootoo
|25
|[[Port Louis]]
|-
|{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]]
|Luz María Zetina<ref>{{Cite web |date=28 Mayo 2021 |title=Luz María Zetina vivió un infierno al representar a México en Miss Universo, así la humillaron |trans-title=Luz María Zetina lived hell representing Mexico in Miss Universe, this is how they humiliated her |url=https://heraldodemexico.com.mx/espectaculos/2021/5/28/luz-maria-zetina-vivio-un-infierno-al-representar-mexico-en-miss-universo-asi-la-humillaron-video-300977.html |access-date=20 Setyembre 2023 |website=El Heraldo de México |language=es}}</ref>
|21
|[[Lungsod ng Mehiko]]
|-
|{{flagicon|NAM}} [[Namibia|Namibya]]
|Patricia Burt<ref>{{Cite web |date=12 Abril 2007 |title=Beauty Pageant Launched |url=https://kundana.com.na/posts/beauty-pageant-launched |archive-url=https://web.archive.org/web/20231108024319/https://kundana.com.na/posts/beauty-pageant-launched |archive-date=8 Nobyembre 2023 |access-date=20 Setyembre 2023 |website=New Era Live |language=en}}</ref>
|20
|[[Windhoek]]
|-
|{{flagicon|NGA}} [[Nigeria|Niherya]]
|Toyin Raji<ref>{{Cite web |date=1 Mayo 2019 |title=MBGN in search of Every Woman |url=https://thenationonlineng.net/mbgn-in-search-of-every-woman/ |access-date=21 Setyembre 2023 |website=The Nation |language=en}}</ref>
|22
|Kogi
|-
|{{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]]
|Linda Clerk<ref>{{Cite web |last=Amador |first=Maria Jose |date=23 Mayo 2006 |title=Madre de dos niños y viene un tercero |trans-title=Mother of two children and a third is coming |url=https://www.laprensani.com/2006/05/23/suplemento/nosotras/1738307-madre-de-dos-ninos-y-viene-un-tercero |access-date=20 Setyembre 2023 |website=La Prensa |language=es}}</ref>
|22
|[[Managua]]
|-
|{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]]
|Lena Sandvik<ref>{{Cite news |date=8 Mayo 1995 |title=Quartet of contestants |language=en |pages=A2 |work=The Day |url=https://news.google.com/newspapers?id=CA0iAAAAIBAJ&sjid=xXYFAAAAIBAJ&pg=1441%2C1610137 |access-date=20 Setyembre 2023 |via=Google News Archive}}</ref>
|23
|Østfold
|-
|{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]]
|Chantal van Woensel<ref>{{Cite news |date=28 Abril 1995 |title=Chantal nieuwe Miss Holland |language=nl |trans-title=Chantal new Miss Holland |pages=3 |work=Dutch Weekly |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/220403534?searchTerm=%22Miss%20Universe%22 |access-date=20 Setyembre 2023 |via=Trove}}</ref>
|22
|Zeeland
|-
|{{flagicon|PAN}} [[Panama]]
|Michele Sage<ref>{{Cite web |date=7 Enero 2015 |title=Estas son las panameñas que participaron de Miss Universo |url=https://www.telemetro.com/noticias/2015/01/07/panamenas-participaron-miss-universo/1656598.html |access-date=10 Disyembre 2022 |website=Telemetro |language=es-PA}}</ref>
|25
|[[Lungsod ng Panama]]
|-
|{{flagicon|PRY}} [[Paraguay|Paragway]]
|Bettina Barboza<ref>{{Cite web |last=Coronel |first=Raul |date=15 Oktubre 2021 |title=Te presentamos a todas nuestras representantes en Miss Universe |trans-title=We introduce you to all our representatives in Miss Universe |url=http://www.epa.com.py/2021/10/15/te-presentamos-a-todas-nuestras-representantes-en-miss-universe/ |access-date=11 Nobyembre 2022 |website=Epa! |language=es |archive-date=3 Disyembre 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211203234725/http://www.epa.com.py/2021/10/15/te-presentamos-a-todas-nuestras-representantes-en-miss-universe/ |url-status=dead }}</ref>
|19
|[[Asuncion]]
|-
|{{flagicon|PER}} [[Peru]]
|Paola Dellepiane<ref>{{Cite web |last= |first= |date=17 Mayo 2013 |title=Ex-Miss Perú Paola Dellepianie también se extirpó los senos |url=https://peru21.pe/espectaculos/ex-miss-peru-paola-dellepianie-extirpo-senos-106911-noticia/ |access-date=12 Enero 2023 |website=Peru21 |language=es}}</ref>
|18
|[[Lungsod ng Lima|Lima]]
|-
|{{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Binibining Pilipinas|Pilipinas]]
|Joanne Santos<ref>{{Cite news |last=Rosales |first=Francisco M. |date=14 Marso 1995 |title=Towering Pampango lass wins Bb. Pilipinas-Universe crown |language=en |pages=6 |work=Manila Standard |url=https://news.google.com/newspapers?id=vWUVAAAAIBAJ&sjid=ygoEAAAAIBAJ&pg=6562%2C1975873 |access-date=11 Hunyo 2023 |via=Google News Archive}}</ref>
|18
|[[Maynila]]
|-
|{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]]
|Heli Pirhonen<ref>{{Cite web |last=Lehtkanto |first=Katariina |date=21 Nobyembre 2020 |title=Heli Pirhonen valittiin 25 vuotta sitten Suomen kauneimmaksi – jäi nuorena leskeksi, uusi onni vuosien jälkeen |trans-title=Heli Pirhonen was voted the most beautiful in Finland 25 years ago - widowed at a young age, new happiness after years |url=https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/f1850456-6f41-41d2-ad76-0568e5b2133c |access-date=12 Setyembre 2023 |website=Iltalehti |language=fi}}</ref>
|20
|Kitee
|-
|{{flagicon|POL}} [[Polonya]]
|Magdalena Pecikiewicz<ref>{{Cite web |date=13 Marso 2010 |title=Królowa odda koronę |trans-title=The queen will return the crown |url=https://bielsko.biala.pl/reportaze/23733/krolowa-odda-korone |access-date=19 Setyembre 2023 |website=Bielsko.biala.pl |language=pl}}</ref>
|19
|[[Silesya]]
|-
|{{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico|Porto Riko]]
|Desirée Lowry<ref>{{Cite web |date=7 Hunyo 2023 |title=Desirée Lowry: de Miss Universe a la radio y la televisión |trans-title=Desirée Lowry: from Miss Universe to radio and television |url=https://www.primerahora.com/entretenimiento/reinas/fotogalerias/desiree-lowry-de-miss-universe-a-la-radio-y-la-television/ |access-date=12 Setyembre 2023 |website=Primera Hora |language=es}}</ref>
|22
|Corozal
|-
|{{flagicon|POR}} [[Portugal]]
|Adriana Iria
|19
|Faro
|-
|{{flagicon|FRA}} [[Pransiya]]
|Corine Lauret<ref>{{Cite web |date=25 Agosto 2023 |title=Miss Réunion : Les derniers réglages avant le grand soir |trans-title=Miss Reunion: The final adjustments before the big night |url=https://www.clicanoo.re/article/societe/2023/08/25/miss-reunion-les-derniers-reglages-avant-le-grand-soir-64e808524bd22 |access-date=21 Setyembre 2023 |website=Clicanoo |language=fr }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|21
|[[Réunion]]
|-
|{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]]
|Cándida Lara<ref>{{Cite web |last= |first= |date=4 Hunyo 2021 |title=Hace 18 años Amelia Vega se coronó en el Miss Universo |url=https://www.diariolibre.com/revista/cultura/hace-18-anos-amelia-vega-se-corono-en-el-miss-universo-EL26699296 |access-date=26 Enero 2023 |website=Diario Libre |language=es}}</ref>
|23
|[[Santo Domingo, Republikang Dominikano|Santo Domingo]]
|-
|{{flagicon|CZE}} [[Republikang Tseko]]
|Eva Kotulánová<ref>{{Cite web |last=Štěpánová |first=Kateřina |date=4 Hunyo 2016 |title=Kam zmizela Miss 1994 Eva Kotulánová? Dobře se vdala a staví domy na stromech! |trans-title=Where did Miss 1994 Eva Kotulánová go? She married well and builds tree houses! |url=https://www.blesk.cz/clanek/celebrity-ceske-celebrity/397844/kam-zmizela-miss-1994-eva-kotulanova-dobre-se-vdala-a-stavi-domy-na-stromech.html |access-date=18 Setyembre 2023 |website=Blesk.cz |language=cs}}</ref>
|20
|Brno
|-
|{{flagicon|ROM}} [[Romania|Rumanya]]
|Monika Grosu<ref>{{Cite web |last=Voicu |first=Andreea |date=5 Pebrero 2020 |title=Poze inedite! Cum arătau primele Miss România! Mărioara a fost prima câștigătoare a concursului, în 1928 |trans-title=Unique pictures! What did the first Miss Romania look like! Mărioara was the first winner of the contest, in 1928 |url=https://ciao.ro/cum-aratau-primele-miss-romania-marioara-a-fost-prima-castigatoare-a-concursului-in-1928/ |access-date=9 Hulyo 2023 |website=Ciao.ro |language=ro}}</ref>
|20
|[[Bukarest]]
|-
|{{flagicon|RUS}} [[Rusya]]
|Yulia Alekseeva
|22
|[[Mosku]]
|-
|{{flagicon|ZMB}} [[Sambia|Sámbia]]
|Luo Trica Punabantu
|19
|[[Lusaka]]
|-
|{{Flagicon image|Flag of Seychelles (1977–1996).svg}} [[Seychelles|Seykelas]]
|Maria Payet<ref>{{Cite web |last=Nicette |first=Sedrick |date=18 Enero 2023 |title=Miss Universe: Seychelles' beauty queen returns home and praises impact of pageant |url=http://www.seychellesnewsagency.com/articles/18056/Miss+Universe+Seychelles%27+beauty+queen+returns+home+and+praises+impact+of+pageant |access-date=19 Setyembre 2023 |website=Seychelles News Agency |language=en}}</ref>
|21
|Mahé
|-
|{{flagicon|SGP}} [[Singapore|Singapura]]
|Tun Neesa Abdullah<ref>{{Cite news |last=Phan |first=Ming Yen |date=13 Marso 1995 |title=Accounts manager is Miss S'pore-Universe |language=en |pages=3 |work=The Straits Times |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitstimes19950313-1.2.60.4.2 |access-date=12 Setyembre 2023 |via=National Library Board}}</ref>
|23
|Singapura
|-
|{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka]]
|Shivani Vasagam<ref>{{Cite web |last=Liyanage |first=Jayanthi |title=Charisma all the way...... |url=https://archives.sundayobserver.lk/2002/06/16/mag05.html |access-date=20 Setyembre 2023 |website=Sunday Observer |language=en}}</ref>
|24
|[[Colombo]]
|-
|{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]]
|Petra Hultgren<ref>{{Cite web |last=Oxblod |first=Aino |date=22 Abril 2021 |title=Petra Hultgren vann Fröken Sverige och blev skådespelare – sen försvann hon |trans-title=Petra Hultgren won Miss Sweden and became an actress - then she disappeared |url=https://www.femina.se/nostalgi/petra-hultgren-vann-froken-sverige-och-blev-skadis-sen-forsvann-hon/7477304 |access-date=20 Setyembre 2023 |website=Femina |language=sv-SE}}</ref>
|23
|[[Estokolmo]]
|-
|{{flagicon|SUI}} [[Suwisa]]
|Sarah Briguet<ref>{{Cite web |date=1 Setyembre 2021 |title=Sarah Briguet: «Je commence une nouvelle vie à 50 ans» |trans-title=Sarah Briguet: “I’m starting a new life at 50” |url=https://www.illustre.ch/magazine/sarah-briguet-je-commence-une-nouvelle-vie-a-50-ans-347324 |access-date=20 Setyembre 2023 |website=L'Illustré |language=fr-CH |archive-date=2023-11-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231129143853/https://www.illustre.ch/magazine/sarah-briguet-je-commence-une-nouvelle-vie-a-50-ans-347324 |url-status=dead }}</ref>
|24
|[[Geneva]]
|-
|{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]]
|Phavadee Vichienrat
|20
|[[Bangkok]]
|-
|{{flagicon|ROC}} [[Taiwan|Taywan]]
|Liao Chia-Yi
|18
|[[Taipei]]
|-
|{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]]
|Han Sung-joo
|20
|[[Seoul]]
|-
|{{flagicon|ZAF}} [[South Africa|Timog Aprika]]
|Augustine Masilela<ref>{{Cite web |last= |first= |date=23 Agosto 2012 |title=Augustine Masilela-Chuene’s new life |url=https://www.news24.com/drum/news/augustine-masilela-chuenes-new-life-20170728 |access-date=26 Enero 2023 |website=Drum |language=en-US |via=News 24}}</ref>
|26
|[[Johannesburg]]
|-
|{{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]]
|Arlene Peterkin<ref>{{Cite web |last=Belix |first=Ceola |date=5 Oktubre 2018 |title=8 times Miss Trinidad & Tobago shone at the Miss Universe pageant |url=https://tt.loopnews.com/content/8-times-miss-trinidad-tobago-shone-miss-universe-pageant |access-date=20 Setyembre 2023 |website=Loop News |language=en}}</ref>
|27
|[[Puerto Espanya]]
|-
|{{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]]
|Paola Falcone<ref>{{Cite web |date=5 Setyembre 2023 |title=Así luce ahora Paola Falcone, coanimadora del histórico 'Venga Conmigo' |trans-title=This is what Paola Falcone looks like now, co-host of the historic 'Venga Conmigo' |url=http://www.13.cl/rec/blog/asi-luce-ahora-paola-falcone-coanimadora-del-historico-venga-conmigo-0 |access-date=20 Setyembre 2023 |website=Rec Online |language=es-ES}}</ref>
|20
|[[Santiago, Tsile|Santiago]]
|-
|{{flagicon|CYP}} [[Tsipre]]
|Clara Davina Rainbow<ref>{{Cite news |date=8 Mayo 1995 |title=Ready for grand tilt |language=en |pages=20 |work=Manila Standard |url=https://news.google.com/newspapers?id=6JkVAAAAIBAJ&sjid=DAsEAAAAIBAJ&pg=3878%2C1248433 |access-date=21 Setyembre 2023 |via=Google News Archive}}</ref>
|18
|Larnaca
|-
|{{flagicon|TUR}} [[Turkiya]]
|Gamze Saygi<ref>{{Cite web |date=11 Marso 1998 |title=Hayatım bir anda değişti |trans-title=My life changed in an instant |url=https://www.hurriyet.com.tr/gundem/hayatim-bir-anda-degisti-39009394 |access-date=20 Setyembre 2023 |website=Hurriyet |language=tr}}</ref>
|21
|[[Istanbul]]
|-
|{{flagicon|UKR}} [[Ukraine|Ukranya]]
|Irina Chernomaz
|19
|Kharkiv
|-
|{{flagicon|URY}} [[Uruguay|Urugway]]
|Sandra Znidaric
|22
|[[Montevideo]]
|}
== Mga tala ==
{{Notelist}}
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Panlabas na kawing ==
* [http://www.missuniverse.com Opisyal na website]
{{Miss Universe}}
[[Kategorya:1995]]
[[Kategorya:Miss Universe]]
rwanoratvhme211hznohhytd2ckth4d
Clare Grant
0
326066
2204498
2138247
2026-04-23T17:16:52Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204498
wikitext
text/x-wiki
{{multiple issues|
{{MOS|date=Disyembre 2023}}
{{cleanup|reason=Kailangang ayusin ang balarila at pagkakasulat. Kailangan din isalin ang mga banyagang salita tulad ng Native American.|date=Disyembre 2023}}
}}
{{Infobox person/Wikidata}}
[[Category:Articles with hCards]]
Si '''Clare Grant''' ay isang Amerikanong artista, modelo at prodyuser. Siya ang nagtatag ng Team Unicorn, na gumawa ng ilang mga serye sa web at mga nakakatawang mga bidyong may kasamang musika kabilang ang " Geek and Gamer Girls " at " All About That Base ".
== Buhay ==
Lumaki si Grant sa [[Memphis, Tennessee]]. <ref>{{Cite web |title=Clare Grant |url=http://www.claregrant.com/ |access-date=June 15, 2018 |publisher=ClareGrant.com |archive-date=Hunyo 18, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220618222231/https://www.claregrant.com/ |url-status=dead }}</ref> Siya ay may lahing Irish, English, Scandinavian, at Native American. <ref name="James Barkley">{{Cite web |last=James Barkley |date=February 14, 2017 |title=Seth Green Wife: Clare Grant, Bio and Facts |url=https://www.celebspouse.com/seth-green-wife/ |access-date=June 15, 2018 |publisher=Celeb Spouse |archive-date=Hunyo 15, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180615113323/https://www.celebspouse.com/seth-green-wife/ |url-status=dead }}</ref> Upang suportahan ang kanyang sarili sa kolehiyo, nagmodelo si Grant sa pamamagitan ng Elite Model Management sa ilang campaign, para sa mga kumpanyang gaya ng L'Oréal . <ref name="James Barkley" />
== Karera ==
=== Trabaho sa pelikula ===
Siya ay nagkaroon ng isang maliit na papel sa ''Walk the Line'' at lumitaw sa ilang mga independiyenteng pelikula. Ginawa siya ni Craig Brewer bilang nangunguna sa dalawa sa kanyang mga Independyenteng pelikula bago siya inilagay sa pelikulang <nowiki><i id="mwHg">Black Snake Moan</i></nowiki> bilang matalik na kaibigan ni Christina Ricci, at kalaunan bilang nangunguna sa kanyang MTV series ''na $5 Cover''. <ref name="People">{{Cite news |last=Wang |first=Cynthia |date=May 4, 2010 |title=Newlyweds Seth Green and Clare Grant Can't Believe Their Luck |work=[[People (magazine)|People]] |url=http://www.people.com/people/article/0,,20366221,00.html |url-status=dead |access-date=October 10, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110108092540/http://www.people.com/people/article/0,,20366221,00.html |archive-date=January 8, 2011}}</ref> Pagkatapos ay ginampanan niya ang pangunahing papel ni Megan Graves sa unang independiyenteng tampok na pelikula ng manunulat ng komiks na si Brian Pulido ''na The Graves'', na sinundan ng papel ni Beverly sa pelikulang ''Joshua Tree, 1951: A Portrait of James Dean'', na idinirek ni Matthew Mishory. <ref>{{Cite web |date= |title=A PORTRAIT OF JAMES DEAN | Written and Directed by Matthew Mishory |url=http://www.joshuatree1951.com |access-date=2012-08-23 |publisher=JOSHUA TREE, 1951}}</ref> Noong 2013, ginampanan ni Grant ang pangunahing papel na Martha Collins sa pelikulang ''The Insomniac'', <ref>{{Cite web |title=NEWS: Eddy Salazar's 'The Insomniac' coming to DVD this December |url=http://horrorbug.com/news/news-eddy-salazars-the-insomniac-coming-to-dvd-this-december/ |access-date=2014-10-24 |publisher=Horrorbug.com}}</ref> sa direksyon ni Monty Miranda, at tinig [[Black Widow (Marvel Comics)|ang Black Widow]] sa Marvel Animation na pelikulang ''Iron Man: Rise of Technovore''. ''<ref>{{Cite web |last=Liegl |first=Andy |date=April 16, 2013 |title=Mercer & Grant Give Voice To "Iron Man: Rise of Technovore" |url=http://www.comicbookresources.com/?page=article&id=44943 |access-date=2013-04-16 |publisher=ComicBookResources |archive-date=2013-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130430103210/http://www.comicbookresources.com/?page=article&id=44943 |url-status=dead }}</ref>'' Noong 2015, gumanap si Clare bilang pansuportang papel sa ''Phantom Halo'' at lumabas sa isang holiday antolohiyang pelikula na tinatawag na ''Holidays'', isang itinampok na seleksyon ng 2016 Tribeca Film Festival. Lalabas siya sa ''Changeland'' kasama si Seth Green na nagsulat, nagdirek, at nagbida din sa pelikula.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]]
[[Kategorya:Mga Amerikanong liping-Irish]]
[[Kategorya:Mga Amerikanong liping-Ingles]]
1xwfdru3zs8dnj7f8xtx7xwfuuwaqjx
Miss World 1995
0
327117
2204589
2162867
2026-04-24T04:49:25Z
Allyriana000
119761
2204589
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox beauty pageant|photo=Miss Mundo 1995, Jacqueline Aguilera.jpg|caption=Jacqueline Aguilera|winner='''[[Jacqueline Aguilera]]'''|represented='''{{flagicon|Venezuela|1954}} Beneswela'''|personality=Toyin Raji <br> {{flagicon|Nigeria}} Niherya|best national costume=Anica Martinović <br> {{flagicon|Croatia}} Kroasya|photogenic=[[Jacqueline Aguilera]] <br> {{flagicon|Venezuela|1954}} Beneswela|acts=Caught in the Act|date=18 Nobyembre 1995|presenters={{hlist|Richard Steinmetz}}|venue=Sun City Entertainment Center, Sun City, Timog Aprika|entrants=84|placements=10|broadcaster={{Hlist|[[E!]]|SABC}}|returns={{Hlist|Aruba|Barbados|Bermuda|Litwanya|Sambia}}|withdraws={{hlist|Kenya|Lupangyelo|Mawrisyo|Niherya|Santa Lucia|San Vincente at ang Granadinas|Sri Lanka|Tsina}}|before=[[Miss World 1994|1994]]|next=[[Miss World 1996|1996]]}}
Ang '''Miss World 1995''' ay ang ika-45 edisyon ng [[Miss World]] ''pageant'', na ginanap sa Sun City Entertainment Center sa Sun City, [[South Africa|Timog Aprika]] noong 18 Nobyembre 1995.<ref>{{Cite news |date=20 Nobyembre 1995 |title=The new Miss World |language=en |pages=8 |work=The Daily Courier |url=https://books.google.com.ph/books?id=KBwOAAAAIBAJ&lpg=PA8&dq=%22Miss%20World%22&pg=PA8#v=onepage&q=%22Miss%20World%22&f=false |access-date=12 Abril 2025 |via=Google Books}}</ref><ref>{{Cite news |date=9 Nobyembre 1995 |title=Political touch to a pageant |language=en |pages=12 |work=The Straits Times |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/page/straitstimes19951109-1.1.12 |access-date=12 Abril 2025 |via=National Library Board}}</ref>
Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Aishwarya Rai]] ng Indiya si Jacqueline Aguilera ng Beneswela bilang Miss World 1995.<ref>{{Cite news |last=McDowell |first=Patrick |date=19 Nobyembre 1995 |title=New Miss World crowned |language=en |pages=5 |work=The Daily Gazette |url=https://books.google.com.ph/books?id=XT5GAAAAIBAJ&lpg=PA5&dq=%22Miss%20World%22&pg=PA5#v=onepage&q=%22Miss%20World%22&f=false |access-date=12 Abril 2025 |via=Google Books}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 Nobyembre 1995 |title=Miss Venezuela wins Miss World title |language=en |pages=2 |work=The Spokesman-Review |url=https://books.google.com.ph/books?id=IaspAAAAIBAJ&lpg=PA2&dq=%22Miss%20World%22&pg=PA2#v=onepage&q=%22Miss%20World%22&f=false |access-date=12 Abril 2025 |via=Google Books}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 Nobyembre 1995 |title=Miss Venezuela wins Miss World pageant |language=en |pages=2 |work=Lakeland Ledger |url=https://books.google.com.ph/books?id=C-RNAAAAIBAJ&lpg=PA2&dq=%22Miss%20World%22&pg=PA2#v=onepage&q=%22Miss%20World%22&f=false |access-date=12 Abril 2025 |via=Google Books}}</ref> Ito ang ikalimang beses na nanalo ang Beneswela bilang Miss World.<ref>{{Cite news |date=20 Nobyembre 1995 |title=Ready to take on the world |language=en |pages=20 |work=Sarasota Herald-Tribune |url=https://books.google.com.ph/books?id=pz8gAAAAIBAJ&lpg=PA20&dq=%22Miss%20World%22&pg=PA20#v=onepage&q=%22Miss%20World%22&f=false |access-date=13 Abril 2025 |via=Google Books}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date=18 Hulyo 2024 |title=Exclusive interview with Jacqueline Aguilera, Miss World 1995 |url=https://www.missworld.com/news/exclusive-interview-with-jacqueline-aguilera-miss-world-1995 |access-date=12 Abril 2025 |website=[[Miss World]] |language=en}}</ref> Nagtapos bilang first runner-up si Anica Martinović ng Kroasya, habang nagtapos bilang second runner-up si Michelle Khan ng Trinidad at Tobago.<ref>{{Cite news |date=19 Nobyembre 1995 |title=Venezuela teen crowned Miss World |language=en |pages=2 |work=Reading Eagle |url=https://books.google.com.ph/books?id=_isiAAAAIBAJ&lpg=PA2&dq=%22Miss%20World%22&pg=PA2#v=onepage&q=%22Miss%20World%22&f=false |access-date=12 Abril 2025 |via=Google Books}}</ref><ref>{{Cite news |date=20 Nobyembre 1995 |title=Venezuela student is new Miss World |language=en |pages=13 |work=The Straits Times |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/page/straitstimes19951120-1.1.13 |access-date=12 Abril 2025 |via=National Library Board}}</ref><ref>{{Cite news |date=17 Nobyembre 1995 |title=Winning smiles |language=en |pages=62 |work=The Day |url=https://books.google.com.ph/books?id=kAsiAAAAIBAJ&lpg=PA62&dq=%22Miss%20World%22&pg=PA62#v=onepage&q=%22Miss%20World%22&f=false |access-date=13 Abril 2025 |via=Google Books}}</ref>
Mga kandidata mula sa walumpu't-apat na bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito.<ref>{{Cite news |date=17 Nobyembre 1995 |title=Controversy surrounds Miss World pageant |language=en |pages=15 |work=Daily News |url=https://books.google.com.ph/books?id=WvoaAAAAIBAJ&lpg=PA15&dq=%22Miss%20World%22&pg=PA15#v=onepage&q=%22Miss%20World%22&f=false |access-date=13 Abril 2025 |via=Google Books}}</ref> Pinangunahan nina Richard Steinmetz, Jeff Trachta, at Bobbie Eakes ang kompetisyon.<ref>{{Cite news |date=19 Nobyembre 1995 |title=New Miss World crowned in controversial pageant |language=en |pages=7 |work=Indiana Gazette |location=Indiana, Pennsylvania |url=https://www.newspapers.com/article/indiana-gazette/49770465/ |access-date=17 Mayo 2023 |via=Newspapers.com}}</ref>
== Kasaysayan ==
[[Talaksan:Sun_City_Casino,_Sun_City,_North_West,_South_Africa_(20530983455).jpg|thumb|250x250px|Sun City, ang lokasyon ng Miss World 1995]]
=== Lokasyon at petsa ===
Matapos maganap ang Miss World 1992 sa Sun City, nilagdaan ng mga Morley ang isang kontrata sa Sun International upang idaos muli ang kompetisyon sa Palace of the Lost City sa Sun City sa susunod na tatlong taon. Dahil dito, magaganap muli sa Sun City ang kompetisyon hanggang sa taong 1995.
Kasabay nito, inanunsyo noong Mayo 1995 na isponsor ng edisyong ito ang kompanyang panghimpapawid na Emirates sa edisyong ito, at magaganap sa [[Dubai]] at sa kapuluang [[Comoros|Komoros]] ang ''parade of nations''.<ref>{{Cite news |date=26 Mayo 1995 |title=Emirates to sponsor Miss World contest |language=en |pages=44 |work=The Business Times |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/biztimes19950526-1.2.60.13.8 |access-date=12 Abril 2025 |via=National Library Board}}</ref><ref>{{Cite news |last=McDowell |first=Patrick |date=20 Nobyembre 1995 |title=Venezolana coronada Miss Mundo en medio de controversia sobre Nigeria |language=es |trans-title=Venezuela crowned Miss World amid controversy over Nigeria |pages=3D |work=La Opinion |url=https://books.google.com.ph/books?id=dVJbAAAAIBAJ&lpg=PA33&dq=%22Miss%20Mundo%22&pg=PA33#v=onepage&q=%22Miss%20Mundo%22&f=false |access-date=13 Abril 2025 |via=Google Books}}</ref>
=== Pagpili ng mga kalahok ===
Ang mga kalahok mula sa walumpu't-apat na bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon. Dalawang kandidata ang nailuklok matapos ang pag-urong ng orihinal na kalahok.
===== Mga pagpalit =====
Dapat sanang lalahok ang ''first runner-up'' ng Miss Hong Kong 1995 na si Sofie Rahman sa edisyong ito, ngunit dahil Amerikano ang pagkamamayanan ni Miss Hong Kong 1995 Winnie Young,<ref>{{Cite web |last=Lau |first=Chris |date=4 Hunyo 2018 |title=Miss Hong Kong sued for beauty crown over HK$3.76 million debt |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/hong-kong-law-and-crime/article/2149231/1995-miss-hong-kong-winnie-young-sued-beauty |access-date=12 Abril 2025 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nip |first=Amy |last2=Wan |first2=Cindy |date=5 Hunyo 2018 |title=Money lender sues for beauty pageant crown |url=https://www.thestandard.com.hk/section-news/section/4/196446/Money-lender-sues-for-beauty-pageant-crown |access-date=12 Abril 2025 |website=The Standard |language=en}}</ref> iniluklok si Rahman upang lumahok sa Miss Universe, at ang lalahok sa Miss World ay ang ''second runner-up'' na si Shirley Chau. Dapat sanang lalahok si Miss Ukraine 1995 Vlada Kerdina sa edisyong ito, ngunit dahil siya ay kasal na at may anak, iniluklok na lamang ang ''first runner-up'' ng Miss Ukraine 1993 na si Nataliya Shvachiy upang pumalit kay Kerdina.
==== Mga pagbalik at pag-urong ====
Bumalik sa edisyong ito ang mga bansang Barbados na huling sumali noong [[Miss World 1990|1990]]; Sambiya na huling sumali noong [[Miss World 1992|1992]]; at Aruba, Bermuda, at Litwanya na huling sumali noong [[Miss World 1993|1993]].
Hindi sumali sina Patricia Burt ng Namibya,<ref>{{Cite web |date=12 Abril 2007 |title=Beauty Pageant Launched |url=https://kundana.com.na/posts/beauty-pageant-launched |archive-url=https://web.archive.org/web/20231108024319/https://kundana.com.na/posts/beauty-pageant-launched |archive-date=8 Nobyembre 2023 |access-date=20 Setyembre 2023 |website=New Era Live |language=en}}</ref> Sumi Khadka ng Nepal,<ref>{{Cite web |last=Lama |first=Sanjaya |date=11 Abril 2018 |title=Shrinkhala Khatiwada crowned Miss Nepal 2018 |url=https://kathmandupost.com/art-entertainment/2018/04/11/shrinkhala-khatiwada-crowned-miss-nepal-2018 |access-date=13 Abril 2025 |website=Kathmandu Post |language=English}}</ref> at Shivani Vasagam ng Sri Lanka<ref>{{Cite web |last=Liyanage |first=Jayanthi |title=Charisma all the way...... |url=https://archives.sundayobserver.lk/2002/06/16/mag05.html |access-date=20 Setyembre 2023 |website=Sunday Observer |language=en}}</ref> dahil sa kakulangan sa pagpopondo. Hindi sumali sina Sigríður Ósk Kristinsdóttir ng Lupangyelo at Phiona Piloya ng Uganda dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite news |date=25 Nobyembre 1995 |title=Kostnaður ekki ástæðan |language=is |trans-title=Cost not the reason |pages=57 |work=Dagblaðið Vísir |url=https://timarit.is/page/2933902?iabr=on |access-date=13 Abril 2025 |via=Timarit.is}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 Enero 2021 |orig-date=26 Setyembre 2010 |title=Miss Uganda crowned amidst controversy |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/entertainment/miss-uganda-crowned-amidst-controversy-1478748 |access-date=12 Abril 2025 |website=Monitor |language=en}}</ref> Hindi sumali ang mga bansang Mawrisyo, Santa Lucia, San Vicente at ang Granadinas, at Tsina sa edisyong ito matapos na mabigo ang kanilang organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kalahok.<ref>{{Cite web |last= |date=9 Oktubre 2022 |title=A history of pageantry in SVG 1951 to 2019 |url=https://onenewsstvincent.com/2022/10/09/one-news-svg-pageant-corner-a-history-of-pageantry-in-svg-1951-to-2019/ |access-date=14 Abril 2024 |website=One News St.Vincent |language=en}}</ref>
Bumitiw si Toyin Raji ng Niherya sa kasagsagan ng kompetisyon dahil sa kadahilanang politikal.<ref>{{Cite news |date=18 Nobyembre 1995 |title=Miss Nigeria quits pageant |language=en |pages=14 |work=The Straits Times |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/page/straitstimes19951118-1.1.14 |access-date=12 Abril 2025 |via=National Library Board}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 Nobyembre 1995 |title=New Miss World crowned in controversial pageant |language=en |pages=7 |work=Indiana Gazette |url=https://www.newspapers.com/article/indiana-gazette/49770465/ |access-date=12 Abril 2025 |via=Newspapers.com}}</ref> Noong 14 Nobyembre 1995, Nahaharap sa mga kaso upang magpataw ng mga parusa ang pangulo ng Timog Aprika na si Nelson Mandela laban sa Niherya dahil sa pagbitin ng mga aktibista sa Niherya. Dahil sa mga protesta laban sa pamahalaan ng Niherya sa Timog Aprika, kung saan nagaganap ang kompetisyon, na nais ipatalsik si Raji sa kompetisyon, napagesisyunan ni Raji noong 16 Nobyembre 1995 na boluntaryo nang hindi magpatuloy sa kompetisyon.<ref>{{Cite news |date=18 Nobyembre 1995 |title=EU demands tough sanctions on Nigeria |language=en |pages=1 |work=The Daily Gazette |url=https://books.google.com.ph/books?id=XD5GAAAAIBAJ&lpg=PA1&dq=%22Miss%20World%22&pg=PA1#v=onepage&q=%22Miss%20World%22&f=false |access-date=12 Abril 2025 |via=Google Books}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 Nobyembre 1995 |title=Mandela urges international boycott of Nigerian oil |language=en |pages=13 |work=The News |url=https://books.google.com.ph/books?id=wwFPAAAAIBAJ&lpg=PA13&dq=%22Miss%20World%22&pg=PA13#v=onepage&q=%22Miss%20World%22&f=false |access-date=12 Abril 2025 |via=Google Books}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 Nobyembre 1995 |title=Controversy at Miss World pick |language=en |pages=2 |work=The Commercial Appeal |url=https://www.newspapers.com/article/the-commercial-appeal/94534826/ |access-date=12 Abril 2025 |via=Newspapers.com}}</ref> Bago pa man bumitiw sa kompetisyon, pinarangalam si Raji bilang Miss Personality ng kanyang mga kapwa-kandidata.<ref>{{Cite news |date=20 Nobyembre 1995 |title=Boycot |language=nl |trans-title=Boycott |pages=1 |work=Algemeen Dagblad |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBPERS01:003134017:mpeg21:p00001 |access-date=12 Abril 2025 |via=Delpher}}</ref>
== Mga resulta ==
[[Talaksan:Miss World 1995 Map.PNG|thumb|250x250px|Mga bansa at teritoryong sumali sa Miss World 1995 at ang kanilang mga pagkakalagay.]]
=== Mga pagkakalagay ===
{| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;"
!Pagkakalagay
! Kandidata
|-
| '''Miss World 1995'''
|
* {{flagicon|Venezuela|variant=1954}} [[Venezuela|'''Beneswela''']] – '''Jacqueline Aguilera'''<ref name=":0">{{Cite news |date=20 Nobyembre 1995 |title=New Miss World |language=en |pages=7 |work=The Canberra Times |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/130571787?searchTerm=%22Miss%20World%22 |access-date=27 Enero 2024 |via=Trove}}</ref>
|-
| 1st runner-up
|
* '''{{Flagicon|CRO}}''' [[Croatia|Kroasya]] – Anica Martinović<ref name=":0" />
|-
| 2nd runner-up
|
* {{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] – Michelle Khan<ref name=":0" />
|-
| Top 5
|
* {{Flagicon|ISR}} [[Israel]] – Miri Bohadana<ref name=":1">{{Cite news |date=19 Nobyembre 1995 |title=Miss Venezuela wins Miss World pageant |language=en |pages=4 |work=Star-News |url=https://books.google.com.ph/books?id=P-MyAAAAIBAJ&lpg=PA4&dq=%22Miss%20World%22&pg=PA4#v=onepage&q=%22Miss%20World%22&f=false |access-date=12 Abril 2025 |via=Google Books}}</ref>
* {{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] – Choi Yoon-young<ref name=":1" />
|-
| Top 10
|
* {{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]] – Melissa Porter
* '''{{flagicon|BUL}}''' [[Bulgaria|Bulgarya]] – Evgenia Kalkandjieva
* '''{{flagicon|BOL}}''' [[Bolivia|Bulibya]] – Carla Morón<ref>{{Cite web |date=30 Hulyo 2019 |title=Bolivia se clasificó cinco veces en el Miss Mundo |trans-title=Bolivia qualified five times in Miss World |url=https://eldeber.com.bo/sociales/entran-a-la-casa-de-owen-wilson-y-realizan-un-robo-inaudito_325944 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230926180047/https://eldeber.com.bo/sociales/entran-a-la-casa-de-owen-wilson-y-realizan-un-robo-inaudito_325944 |archive-date=26 Setyembre 2023 |access-date=27 Enero 2024 |website=El Deber |language=es-ES}}</ref>
* {{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] – Alejandra Quintero
* '''{{Flagicon|RSA}}''' [[Timog Aprika]] – Bernelee Daniell
|}
=== Mga ''Continental Queens of Beauty'' ===
{| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;"
!Kontinente
!Kandidata
|-
|Aprika
|
* '''{{Flagicon|RSA}}''' [[Timog Aprika]] – Bernelee Daniell
|-
|Asya at Oseaniya
|
* {{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] – Choi Yoon-young<ref>{{Cite web |last=Lo |first=Ricky |date=4 Oktubre 2010 |title=India, China only Asian countries with Misses World |url=https://www.philstar.com/entertainment/2010/10/04/617416/india-china-only-asian-countries-misses-world |access-date=12 Abril 2025 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref>
|-
|Europa
|
* '''{{Flagicon|CRO}}''' [[Croatia|Kroasya]] – Anica Martinović<ref>{{Cite web |last=Radović |first=Bojana |date=27 Pebrero 2022 |title=Mnogi su njeno ime zapamtili 1995. godine, zbog haljine koju je na Izboru za Miss svijeta nosila Anica Martinović |trans-title=Many remembered her name in 1995, because of the dress that Anica Martinović wore at the Miss World Pageant. |url=https://www.vecernji.hr/showbiz/mnogi-su-njeno-ime-zapamtili-1995-godine-zbog-haljine-koju-je-na-izboru-za-miss-svijeta-nosila-anica-martinovic-1566165 |access-date=12 Abril 2025 |website=Vecernji list |language=hr}}</ref>
|-
|Kaamerikahan
|
* {{flagicon|Venezuela|variant=1954}} [[Venezuela|Beneswela]] – Jacqueline Aguilera
|-
|Karibe
|
* {{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] – Michelle Khan<ref>{{Cite web |date=12 Marso 2024 |title=Aché’s Miss World achievement speaks of us |url=https://www.guardian.co.tt/article/achs-miss-world-achievement-speaks-of-us-6.2.1946866.06f05ede84 |access-date=12 Abril 2025 |website=Trinidad and Tobago Guardian |language=en}}</ref>
|}
=== Mga espesyal na parangal ===
{| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;"
!Parangal
!Nagwagi
|-
|Miss Photogenic
|
* {{flagicon|Venezuela|variant=1954}} [[Venezuela|Beneswela]] – Jacqueline Aguilera<ref name=":2">{{Cite news |date=19 Nobyembre 1995 |title=Venezuelan beauty is Miss World |language=en |pages=51 |work=New Straits Times |url=https://books.google.com.ph/books?id=5ghPAAAAIBAJ&lpg=PA51&dq=%22Miss%20World%22&pg=PA51#v=onepage&q=%22Miss%20World%22&f=false |access-date=12 Abril 2025 |via=Google Books}}</ref><ref>{{Cite news |date=20 Nobyembre 1995 |title=New Miss World |language=en |pages=7 |work=The Canberra Times |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/130571787?searchTerm=%22Miss%20World%22 |access-date=13 April 2025 |via=Trove}}</ref>
|-
|Miss Personality
|
* '''''{{flagicon|NGR}}''' [[Nigeria|Niherya]]'' – ''Toyin Raji<ref name=":2" />''
|-
|Most Spectacular Costume
|
* '''{{Flagicon|CRO}}''' [[Croatia|Kroasya]] – Anica Martinović<ref name=":2" />
|}
== Kompetisyon ==
=== Pormat ng kompetisyon ===
Tulad noong [[Miss World 1988|1988]], sampung ''semi-finalist'' ang napili sa pamamagitan ng mga paunang aktibidad at mga ''personal interview''. Lumahok sa ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition'' ang sampung mga ''semi-finalist.'' Pagkatapos nito ay pinili ang limang pinalista, at kalaunan ay napili ang limang pinalista na sumabak sa ''final interview''.
=== Komite sa pagpili ===
* Mariasela Álvarez – [[Miss World 1982]] mula sa Republikang Dominikano
* Amitabh Bachchan – Indiyanong aktor
* Josie Borain – ''Supermodel'' mula sa Timog Aprika
* Fanie de Villiers – Manlalaro ng ''cricket'' mula sa Timog Aprika
* Bruce Forsyth – Ingles na tagapaglibang
* Astrid Carolina Herrera – [[Miss World 1984]] mula sa Beneswela
* Christopher Lee – Ingles na aktor
* Eric Morley – Tagapagtatag ng Miss World
* Emma Samms – Ingles na aktres
* Michael Winner – Ingles na direktor at ''producer''
== Mga kandidata ==
Walumpu't-apat na kandidata ang lumahok para sa titulo.
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;"
!Bansa/Teritoryo
!Kandidata
!Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A|name=A}}
!Bayan
|-
|{{flagicon|GER}} [[Kanlurang Alemanya|Alemanya]]
|Isabell Brauer<ref>{{Cite web |title=Miss Germany 1995 Isabell Brauer Miss-World-Wahlen 1995 in Südafrika 11 95 mapo Model Frau... |trans-title=Miss Germany 1995 Isabell Brauer Miss World 1995 in South Africa 11 95 mapo Model Woman ... |url=https://www.imago-images.com/st/0056823595 |access-date=12 Abril 2025 |website=Imago |language=de}}</ref>
|–
|[[Baden-Wurtemberg|Baden-Württemberg]]
|-
|'''{{flagicon|ARG}}''' [[Arhentina]]
|María Lorena Jensen<ref>{{Cite web |date=14 Setyembre 2014 |title=22 reinas de la primavera de Monte Hermoso (y sus circunstancias) |trans-title=22 Spring Queens of Monte Hermoso (and Their Circumstances) |url=https://www.lanueva.com/nota/2015-9-14-6-59-0-22-reinas-de-la-primavera-de-monte-hermoso-y-sus-circunstancias |archive-url=https://web.archive.org/web/20190222134250/https://www.lanueva.com/nota/2015-9-14-6-59-0-22-reinas-de-la-primavera-de-monte-hermoso-y-sus-circunstancias |archive-date=22 Pebrero 2019 |access-date=11 Abril 2025 |website=La Nueva |language=es}}</ref>
|20
|[[Lungsod ng Buenos Aires|Buenos Aires]]
|-
|'''{{flagicon|ARU}}''' [[Aruba]]
|Tessa Pieterz
|–
|Oranjestad
|-
|{{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]]
|Melissa Porter<ref name="google.com">{{Cite web |date=12 Nobyembre 1995 |title=A bevy of beauties |url=https://news.google.com/newspapers?nid=1309&dat=19951112&id=4whPAAAAIBAJ&pg=6712,576488&hl=en |access-date=27 Enero 2024 |website=New Straits Times |language=en}}</ref>
|21
|[[Perth]]
|-
|{{Flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]]
|Elizabeth Unfried
|–
|[[Viena]]
|-
|'''{{flagicon|BAH}}''' [[Bahamas]]
|Loleta Smith<ref>{{Cite web |last=Craig |first=Neil Alan |date=7 Oktubre 2010 |title=Remembering Bahamas' Queens at Miss World (1966 - 2010) on Miss World 60th Anniversary |url=http://www.thebahamasweekly.com/publish/news/Bahamas_Queens_at_Miss_World_1966_-_2010_-_Miss_World_60th_Anniversary12663.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20250329053057/http://www.thebahamasweekly.com/publish/news/Bahamas_Queens_at_Miss_World_1966_-_2010_-_Miss_World_60th_Anniversary12663.shtml |archive-date=29 Marso 2025 |access-date=5 Pebrero 2025 |website=The Bahamas Weekly |language=en}}</ref>
|22
|[[Nassau]]
|-
|'''{{Flagicon|BAN}}''' [[Bangladesh|Bangglades]]
|Yasmin Bilkis Sathi<ref>{{Cite web |date=13 Setyembre 2018 |title=Search for Miss World Bangladesh will start from September 16 |url=https://www.dhakatribune.com/feature/155524/search-for-miss-world-bangladesh-will-start-from |archive-url=https://web.archive.org/web/20240624094501/https://www.dhakatribune.com/feature/155524/search-for-miss-world-bangladesh-will-start-from |archive-date=24 Hunyo 2024 |access-date=27 Enero 2024 |website=Dhaka Tribune |language=en}}</ref>
|–
|[[Dhaka]]
|-
|{{Flag|Barbados}}
|Rashi Holder
|–
|[[Bridgetown]]
|-
|{{flagicon|BEL}} [[Belhika]]
|Véronique De Kock<ref>{{Cite web |last=D’Huysser |first=Christophe |date=13 Oktubre 2024 |title=Véronique De Kock zou niet meer zo jong deelnemen aan Miss België: “Ik was een te makkelijke prooi voor oplichters” |trans-title=Véronique De Kock would no longer participate in Miss Belgium at such a young age: “I was too easy a target for scammers” |url=https://www.hln.be/tv/veronique-de-kock-zou-niet-meer-zo-jong-deelnemen-aan-miss-belgie-ik-was-een-te-makkelijke-prooi-voor-oplichters~ab8a0c78/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F |access-date=11 Abril 2025 |website=Het Laatste Nieuws |language=nl}}</ref>
|19
|Schoten
|-
|'''{{flagicon|Venezuela|variant=1954}} [[Venezuela|Beneswela]]'''
|'''Jacqueline Aguilera'''<ref>{{Cite web |date=15 Hunyo 2023 |title=Vetada por la organización Miss Venezuela y Venevisión: Miss Mundo 1995 Jacqueline Aguilera fue la directora de imagen del certamen hasta el sonado caso de supuesto fraude de la elección de 2022 |trans-title=Banned by the Miss Venezuela organization and Venevisión: Miss World 1995 Jacqueline Aguilera was the pageant's image director until the high-profile case of alleged fraud in the 2022 election. |url=https://www.eluniverso.com/entretenimiento/gente/por-que-vetaron-a-jacqueline-aguilera-de-la-organizacion-miss-venezuela-y-de-venevision-nota/ |access-date=12 Abril 2025 |website=El Universo |language=es}}</ref>
|19
|Valencia
|-
|{{Flag|Bermuda}}
|Renita Minors<ref>{{Cite web |last=Bell |first=Jonathan |date=6 Disyembre 2013 |title=Meeting Mandela is something I’ll never forget |url=https://www.royalgazette.com/other/news/article/20131206/meeting-mandela-is-something-ill-never-forget/ |access-date=27 Enero 2024 |website=The Royal Gazette |language=en-US |publication-place=Hamilton, Bermuda}}</ref>
|22
|Hamilton
|-
|'''{{Flagicon|BOT}}''' [[Botswana]]
|Monica Somolekae<ref>{{Cite web |date=27 Hunyo 2016 |title=Miss Botswana yet to release finalists' names |url=https://dailynews.gov.bw/news-detail/29267 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250412063533/https://dailynews.gov.bw/news-detail/29267 |archive-date=12 Abril 2025 |access-date=12 Abril 2025 |website=Botswana Daily News |language=en}}</ref>
|–
|[[Gaborone]]
|-
|'''{{flagicon|BRA|1968}}''' [[Brazil|Brasil]]
|Elessandra Dartora<ref>{{Cite web |date=1 Abril 2013 |title=Relembre as vencedoras do Miss Mundo Brasil |trans-title=Remember the winners of Miss World Brazil |url=https://noticias.uol.com.br/tabloide/album/2013/04/01/relembre-as-vencedoras-do-miss-brasil---versao-mundo.htm?mode=list&foto=27 |access-date=12 Abril 2025 |website=UOL |language=pt-br}}</ref>
|–
|[[Brasil|Paraná]]
|-
|'''{{flagicon|BUL}}''' [[Bulgaria|Bulgarya]]
|Evgenia Kalkandjieva<ref>{{Cite web |date=14 Agosto 2013 |title=Bulgaria's Best Ever Model to Divorce Six Years after Fairytale Wedding |url=https://www.novinite.com/view_news.php?id=152836&disable_mobile=true |access-date=12 Abril 2025 |website=Sofia News Agency |language=en}}</ref>
|20
|[[Sofia]]
|-
|'''{{flagicon|BOL}}''' [[Bolivia|Bulibya]]
|Carla Morón<ref>{{Cite web |date=6 Hulyo 2010 |title=Carla Morón vence al cáncer |trans-title=Carla Morón beats cancer |url=https://www.la-razon.com/la-revista/2010/07/06/carla-moron-vence-al-cancer/ |access-date=12 Abril 2025 |website=La Razón |language=en}}</ref>
|20
|[[Santa Cruz de la Sierra]]
|-
|'''{{flagicon|CUR}}''' [[Curaçao]]
|Danique Regales<ref>{{Cite news |date=18 Oktubre 1995 |title=Danique Regales naar Miss World |language=nl |trans-title=Danique Regales to Miss World |pages=2 |work=Amigoe |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644972:mpeg21:p002 |access-date=12 Abril 2025 |via=Delpher}}</ref>
|22
|Willemstad
|-
|{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]]
|Tine Bay<ref>{{Cite web |date=17 Enero 2021 |title=Tidligere Miss Danmark i gaseksplosion: - Huden gled bare af |trans-title=Former Miss Denmark in a gas explosion: - The skin just slipped off |url=https://www.tv2ostjylland.dk/aarhus/tidligere-miss-danmark-i-gaseksplosion-huden-gled-bare-af |access-date=27 Enero 2024 |website=TV2 Østjylland |language=da}}</ref>
|22
|[[Copenhague]]
|-
|'''{{Flagicon|ECU}}''' [[Ecuador|Ekwador]]
|Ana Fabiola Trujillo
|–
|Guayas
|-
|'''{{Flagicon|SVK}}''' [[Slovakia|Eslobakya]]
|Zuzana Špatinová<ref>{{Cite web |last= |first= |date=22 Mayo 1995 |title=Miss Slovensko '95 sa stala Iveta Jankulárová |trans-title=Iveta Jankulárová became Miss Slovakia '95 |url=https://www.sme.sk/c/2122329/miss-slovensko-95-sa-stala-iveta-jankularova.html |access-date=12 Abril 2025 |website=Sme |language=sk}}</ref>
|19
|[[Bratislava]]
|-
|'''{{Flagicon|SLO}}''' [[Eslobenya]]
|Teja Boškin<ref>{{Cite web |last=Božič |first=Katja |date=7 Hulyo 2019 |title=Kaj se je zgodilo z izborom miss Slovenije? |trans-title=What happened to the Miss Slovenia pageant? |url=https://svet24.si/novice/kultura/to-niso-resnicnostni-sovi-711274 |access-date=12 Abril 2025 |website=Novice Svet24 |language=sl}}</ref>
|21
|[[Liubliana|Ljubljana]]
|-
|{{Flagicon|ESP}} [[Espanya]]
|Candelaria Rodríguez<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Adriana del Val |date=20 Enero 2022 |title=Cande Pacheco, toda una institución de la moda canaria con el corazón cántabro |trans-title=Cande Pacheco, a Canarian fashion institution with a Cantabrian heart |url=https://www.eldiariomontanes.es/cantabria-dmoda/cantabros-dm/cande-pacheco-institucion-20220120142243-nt.html?ref=https://www.eldiariomontanes.es/cantabria-dmoda/cantabros-dm/cande-pacheco-institucion-20220120142243-nt.html |access-date=12 Abril 2025 |website=El Diario Montañés |language=es}}</ref>
|21
|[[Tenerife]]
|-
|{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]]
|Jill Ankuda<ref>{{Cite news |date=8 Nobyembre 1995 |title=Miss USA |language=en |pages=54 |work=The Baltimore Sun |url=https://www.newspapers.com/article/the-baltimore-sun/33738403/ |access-date=12 Abril 2025 |via=Newspapers.com}}</ref>
|19
|[[El Paso]]
|-
|'''{{Flagicon|EST}}''' [[Estonya]]
|Mari-Lin Poom<ref>{{Cite web |date=27 Mayo 2016 |title=Erik Sakkov ja Mari-Lin Poom kastavad titevarbaid |trans-title=Erik Sakkov and Mari-Lin Poom dip their toes |url=https://kroonika.delfi.ee/artikkel/82316750/erik-sakkov-ja-mari-lin-poom-kastavad-titevarbaid |access-date=12 Abril 2025 |website=Kroonika |language=Estonian}}</ref>
|17
|[[Tallin]]
|-
|'''{{Flagicon|GHA}}''' [[Ghana|Gana]]
|Manuela Medie<ref>{{Cite web |last=Obour |first=Samuel K. |date=27 Hunyo 2013 |title=Past beauty queens share with Miss Ghana girls |url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/past-beauty-queens-share-with-miss-ghana-girls.html |access-date=12 Abril 2025 |website=Graphic Online |language=en-gb}}</ref>
|–
|[[Accra]]
|-
|'''{{Flagicon|GRE}}''' [[Gresya]]
|Maria Boziki<ref>{{Cite web |date=13 Oktubre 2012 |title=Ο τίτλος της "Καλλίστης" |trans-title=The title of "Kallisti" |url=https://www.in.gr/2012/10/13/entertainment/o-titlos-tis-kallistis/ |access-date=12 Abril 2025 |website=In.gr |language=el}}</ref>
|–
|[[Atenas]]
|-
|{{flagicon|GUM}} [[Guam]]
|Joylyn Muñoz<ref>{{Cite news |last=Hudson |first=Jean |date=20 Abril 1998 |title=Barrigada beauty is Miss Guam Universe |language=en |pages=3 |work=Marianas Variety |url=http://hdl.handle.net/10524/51178 |access-date=30 Disyembre 2023 |postscript=eVols}}</ref>
|18
|Barrigada
|-
|'''{{Flagicon|GUA|civil}}''' [[Guatemala|Guwatemala]]
|Sara Elizabeth Sandoval
|–
|[[Lungsod ng Guatemala]]
|-
|{{Flagicon|JAM}} [[Hamayka]]
|Imani Duncan<ref>{{Cite web |date=18 Marso 2015 |title=Imani Duncan-Price selected as Young Global Leader |url=https://www.jamaicaobserver.com/allwoman/2015/03/17/imani-duncan-price-selected-as-young-global-leader/#google_vignette |access-date=12 Abril 2025 |website=Jamaica Observer |language=en-US}}</ref>
|19
|[[Kingston, Jamaica|Kingston]]
|-
|{{Flagicon|JPN|1947}} [[Hapon]]
|Mari Kubo
|–
|[[Tokyo]]
|-
|{{flagicon|GIB}} [[Gibraltar|Hibraltar]]
|Monique Chiara<ref>{{Cite news |date=9 Nobyembre 1995 |title=Mandela meets contestants |language=en |pages=11 |work=The Canberra Times |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/130569346?searchTerm=%22Miss%20World%22 |access-date=13 Abril 2025 |via=Trove}}</ref>
|18
|Hibraltar
|-
|{{Flagicon image|Flag of Hong Kong (1876–1955).svg}} [[Hong Kong]]
|Shirley Chau<ref>{{Cite web |date=5 Hunyo 1995 |title=Miss HK gala hit by June 4 demonstration |url=https://www.scmp.com/article/119984/miss-hk-gala-hit-june-4-demonstration |access-date=27 Enero 2024 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref>
|24
|Hong Kong
|-
|{{flagicon|IND}} [[Indiya]]
|Preeti Mankotia<ref>{{Cite news |last=Bose |first=Derek |date=26 Enero 1995 |title=The beautiful game |language=en |pages=2 |work=Leicester Mercury |url=https://www.newspapers.com/article/leicester-mercury-the-beautiful-game/162167906/ |access-date=12 Abril 2025 |via=Newspapers.com}}</ref>
|23
|[[Punjab, India|Punjab]]
|-
|{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]]
|Joanne Black<ref>{{Cite web |last=Shortall |first=Holly |date=2 Hulyo 2015 |title=Top 10 Miss Ireland winners: Where are they now? |url=https://www.independent.ie/style/fashion/style-talk/top-10-miss-ireland-winners-where-are-they-now/31344515.html |access-date=12 Abril 2025 |website=Irish Independent |language=en}}</ref>
|21
|Cavan
|-
|{{Flagicon|ISR}} [[Israel]]
|Miri Bohadana<ref>{{Cite news |date=9 Nobyembre 1995 |title=Mandela meets contestants |language=en |pages=11 |work=[[The Canberra Times]] |location=Canberra |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/130569346?searchTerm=%22Miss%20World%22 |access-date=27 Enero 2024 |via=Trove}}</ref>
|18
|[[Sderot]]
|-
|{{Flagicon|ITA}} [[Italya]]
|Rosanna Santoli
|22
|[[Pomezia]]
|-
|'''{{Flagicon|CAN}}''' [[Canada|Kanada]]
|Alissa Lehinki
|–
|[[Alberta]]
|-
|'''{{flagicon|IVB}}''' [[Kapuluang Birheng Britaniko]]
|Chandi Trott<ref>{{Cite web |last= |first= |date=13 Nobyembre 1995 |title=PHOTO |url=https://www.royalgazette.com/other/lifestyle/article/20110208/photo-1864/ |access-date=12 Abril 2025 |website=Royal Gazette |language=en-US}}</ref>
|–
|Road Town
|-
|'''{{Flagicon|ISV}}''' [[US Virgin Islands|Kapuluang Birhen ng Estados Unidos]]
|Roshini Nibbs
|–
|Charlotte Amalie
|-
|'''{{flagicon|CAY|old}}''' [[Kapuluang Kayman]]
|Tasha Ebanks
|22
|George Town
|-
|{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]]
|Diana María Figueroa<ref>{{Cite web |date=12 Hulyo 1995 |title=Mi reino por la sonrisa de un niño! |trans-title=My reign for the smile of a child! |url=https://www.eltiempo.com/archivo/documento/MAM-366057 |access-date=27 Enero 2024 |website=El Tiempo |language=es}}</ref>
|18
|[[Tolima]]
|-
|{{flagicon|CRI}} [[Costa Rica|Kosta Rika]]
|Shasling Navarro<ref>{{Cite news |date=9 Nobyembre 1995 |title=Reunion de bellas |language=es |trans-title=Meeting of beauties |pages=3D |work=La Opinion |url=https://books.google.com.ph/books?id=a1JbAAAAIBAJ&lpg=PA31&dq=%22Miss%20Mundo%22&pg=PA31#v=onepage&q=%22Miss%20Mundo%22&f=false |access-date=13 Abril 2025 |via=Google Books}}</ref>
|–
|San José
|-
|'''{{Flagicon|CRO}}''' [[Croatia|Kroasya]]
|Anica Martinović<ref>{{Cite web |last= |date=7 Marso 2023 |title=Miss Croatia for Miss World returns – 30th jubilee |url=https://www.croatiaweek.com/miss-croatia-for-miss-world-returns-30th-jubilee/ |access-date=12 Abril 2025 |website=Croatia Week |language=en}}</ref>
|19
|[[Zagreb]]
|-
|'''{{Flagicon|LAT}}''' [[Letonya]]
|Ieva Melina<ref>{{Cite web |last=Pastalnieks |first=Aivars |date=23 Agosto 2024 |title=Mis Latvija 95' Ieva Meliņa bildējas jutekliskā «Kluba» fotosesijā: Krunciņas – tā ir pieredze |trans-title=Miss Latvia 95' Ieva Meliņa poses in a sensual "Kluba" photoshoot: Wrinkles - it's an experience |url=https://www.santa.lv/plus/raksts/personibas/mis-latvija-95-ieva-melina-bildejas-jutekliska-kluba-fotosesija-kruncinas--ta-ir-pieredze-67486/ |access-date=12 Abril 2025 |website=www.santa.lv |language=lv}}</ref>
|–
|[[Riga]]
|-
|'''{{Flagicon|LIB}}''' [[Libano]]
|Julia Syriani
|18
|[[Beirut]]
|-
|'''{{Flagicon|LIT}}''' [[Litwanya]]
|Gabriele Bartkute<ref>{{Cite web |date=26 December 2022 |title=Į Lietuvą grįžusi Gabrielė Bartkutė – apie dalyvavimą konkurse „Mis Lietuva“, santuoką su musulmonu ir atrastą tikėjimą |trans-title=Gabrielė Bartkutė returned to Lithuania - about participation in the "Miss Lithuania" contest, marriage to a Muslim and discovered faith |url=https://www.lrt.lt/naujienos/veidai/14/1848304/i-lietuva-grizusi-gabriele-bartkute-apie-dalyvavima-konkurse-mis-lietuva-santuoka-su-musulmonu-ir-atrasta-tikejima |access-date=27 January 2024 |website=Lrt.lt |language=lt}}</ref>
|20
|[[Vilna|Vilnius]]
|-
|'''{{Flagicon image|Bandeira do Leal Senado.svg}}''' [[Makaw]]
|Geraldina Pedruco<ref>{{Cite web |last=Chu |first=Henry |date=17 Disyembre 1999 |title=In Macao, a Culture on the Cusp |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1999-dec-17-mn-44796-story.html |access-date=27 Enero 2024 |website=[[Los Angeles Times]] |language=en-US}}</ref>
|24
|Makaw
|-
|'''{{Flagicon|MAS}}''' [[Malaysia]]
|Trincy Low<ref>{{Cite news |date=21 Agosto 1995 |title=Penang student wins Miss Malaysia crown |language=en |pages=21 |work=The Straits Times |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/page/straitstimes19950821-1.1.21 |access-date=12 Abril 2025 |via=National Library Board}}</ref>
|19
|[[Kuala Lumpur]]
|-
|{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]]
|Alejandra Quintero
|19
|[[Nuevo León]]
|-
|{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]]
|Inger Lise Ebeltoft<ref>{{Cite web |date=8 Hunyo 2013 |title=Inger Lise Ebeltoft |url=https://www.nordlys.no/1-79-6699024 |access-date=27 Enero 2024 |website=Nordlys |language=Norwegian}}</ref>
|18
|Tromsø
|-
|{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]]
|Sarah Brady<ref name="google.com" />
|19
|[[Auckland]]
|-
|{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]]
|Didi Schackmann
|17
|Wijchen
|-
|{{Flagicon|PAN}} [[Panama]]
|Marisela Moreno<ref>{{Cite web |last=Stoute |first=Valerie |date=5 Mayo 2019 |title=Marisela Moreno, la reina del quirófano |trans-title=Marisela Moreno, the queen of the operating room |url=http://www.diaadia.com.pa/fama/marisela-moreno-la-reina-del-quirofano-711201 |access-date=12 Abril 2025 |website=Día a Día |language=es}}</ref>
|23
|[[Lungsod ng Panama]]
|-
|'''{{Flagicon|PAR|1954}}''' [[Paraguay|Paragway]]
|Patricia Serafini
|–
|[[Asuncion]]
|-
|'''{{Flagicon|PER|state}}''' [[Peru]]
|Paola Dellepiane<ref>{{Cite web |last= |date=20 Nobyembre 2014 |title=Señora Mundo: Paola Dellepiane fue coronada con el tercer lugar |trans-title=Mrs. World: Paola Dellepiane was crowned third place |url=https://rpp.pe/famosos/chollywood/senora-mundo-paola-dellepiane-fue-coronada-con-el-tercer-lugar-noticia-743714 |access-date=12 Abril 2025 |website=RPP Noticias |language=es}}</ref>
|18
|[[Lungsod ng Lima|Lima]]
|-
|'''{{Flagicon|PHI|variant=1945}}''' [[Binibining Pilipinas|Pilipinas]]
|Reham Snow Tago<ref>{{Cite news |last=Rosales |first=Francisco M. |date=14 Marso 1995 |title=Towering Pampango lass wins Bb. Pilipinas-Universe crown |language=en |pages=6 |work=Manila Standard |publisher=Philippine Manila Standard Publishing, Inc. |location=Maynila |url=https://news.google.com/newspapers?id=vWUVAAAAIBAJ&sjid=ygoEAAAAIBAJ&pg=6562%2C1975873 |access-date=27 Enero 2024 |via=Google News Archive}}</ref>
|18
|[[Maynila]]
|-
|{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]]
|Terhi Koivisto<ref>{{Cite web |last=Varjonen |first=Jukkapekka |date=7 Nobyembre 2020 |title=Muistatko Suomen ensimmäisen kauneuskilpailun porilaisen voittajan, Armi Aavikon ja missibussin rajun ulosajon Porissa? Katso laaja kuvakavalkadi Satakunnan missikisoista ja misseistä Satakunnassa |trans-title=Do you remember the winner of Finland's first beauty pageant, Armi Aavikko, from Pori, and the violent run-over of the pageant bus in Pori? See an extensive photo gallery of Satakunta's beauty pageants and pageants in Satakunta |url=https://www.satakunnankansa.fi/satakunta/art-2000007606236.html |access-date=12 Abril 2025 |website=Satakunnan Kansa |language=fi}}</ref>
|17
|[[Helsinki]]
|-
|{{flagicon|POL}} [[Polonya]]
|Ewa Tylecka<ref>{{Cite web |last=Kozlowski |first=Kamil |date=23 Nobyembre 2024 |title=51-letnia Ewa Tylecka niezmiennie zachwyca oszałamiającą sylwetką |trans-title=She won the title of Miss Polonia in 1995. 51-year-old Ewa Tylecka still impresses with her STUNNING figure |url=https://www.pudelek.pl/siegnela-po-tytul-miss-polonia-w-1995-roku-51-letnia-ewa-tylecka-nadal-zachwyca-oszalamiajaca-sylwetka-7095420359293504g |access-date=12 Abril 2025 |website=Pudelek.pl |language=pl}}</ref>
|21
|Dzierżoniów
|-
|{{Flagicon|PUR}} [[Puerto Rico|Porto Riko]]
|Swanni Quiñones
|21
|Guaynabo
|-
|{{Flagicon|POR}} [[Portugal]]
|Suzana Leitão Robalo
|–
|[[Lisboa]]
|-
|{{flagicon|FRA}} [[Pransiya]]
|Helene Lantoine<ref>{{Cite web |date=11 Disyembre 2024 |title=Vidéos. Il y a 30 ans, le sacre de la Bordelaise Mélody Vilbert, dernière Miss France originaire du Sud-Ouest |trans-title=Videos. Thirty years ago, Bordeaux native Mélody Vilbert was crowned the last Miss France from the Southwest. |url=https://www.sudouest.fr/culture/programmes-tv/miss-france/videos-il-y-a-30-ans-le-sacre-de-la-bordelaise-melody-vilbert-derniere-miss-france-originaire-du-sud-ouest-22474024.php |access-date=12 Abril 2025 |website=SudOuest.fr |language=fr-FR}}</ref>
|22
|Étaples
|-
|{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]]
|Patricia Bayonet
|20
|Santiago de los Caballeros
|-
|'''{{Flagicon|CZE}}''' [[Republikang Tseko]]
|Kateřina Kasalová
|19
|Pardubice
|-
|{{flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]]
|Shauna Gunn<ref>{{Cite news |date=2 Setyembre 1995 |title=Jenny turns on the style for title bid |language=en |pages=2 |work=Evening Post |url=https://www.newspapers.com/article/evening-post-miss-uk-95/127607066/ |access-date=12 Abril 2025 |via=Newspapers.com}}</ref>
|22
|Newtonbuttler
|-
|'''{{Flagicon|ROM}}''' [[Romania|Rumanya]]
|Dana Delia Pintilie<ref>{{Cite web |last=Voicu |first=Andreea |date=5 Pebrero 2020 |title=Poze inedite! Cum arătau primele Miss România! Mărioara a fost prima câștigătoare a concursului, în 1928 |trans-title=Unpublished photos! What the first Miss Romania looked like! Mărioara was the first winner of the contest, in 1928 |url=https://ciao.ro/cum-aratau-primele-miss-romania-marioara-a-fost-prima-castigatoare-a-concursului-in-1928/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250114132617/https://ciao.ro/cum-aratau-primele-miss-romania-marioara-a-fost-prima-castigatoare-a-concursului-in-1928/ |archive-date=14 Enero 2025 |access-date=31 Enero 2025 |website=Ciao.ro |language=ro}}</ref>
|–
|[[Bukarest|Bucharest]]
|-
|'''{{Flagicon|RUS}}''' [[Rusya]]
|Elena Bazina
|17
|[[Mosku|Moscow]]
|-
|{{Flagicon|ZAM}} [[Zambia|Sambia]]
|Miryana Bujisic<ref>{{Cite web |last=Sly |first=Liz |date=6 Oktubre 1995 |title=Here she comes, Miss Zambia |url=https://www.chicagotribune.com/1995/10/06/here-she-comes-miss-zambia/ |access-date=12 Abril 2025 |website=Chicago Tribune |language=en-US}}</ref>
|17
|[[Lusaka]]
|-
|'''{{Flagicon|SEY|1977}}''' [[Seykelas]]
|Shirley Low-Meng
|–
|[[Victoria, Seychelles|Victoria]]
|-
|'''{{Flagicon|ZIM}}''' [[Zimbabwe|Simbabwe]]
|Dionne Best<ref>{{Cite web |last=Mutizwa |first=Simbarashe |date=20 Setyembre 2014 |title=Height no barrier for Miss Earth |url=https://www.chronicle.co.zw/height-no-barrier-for-miss-earth/ |access-date=12 Abril 2025 |website=The Chronicle |language=en}}</ref>
|–
|[[Harare]]
|-
|'''{{Flagicon|SIN}}''' [[Singapore|Singapura]]
|Jacqueline Chew<ref>{{Cite news |date=9 September 1995 |title=Beauty and the peace: |pages=3 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/stoverseas19950909-1.2.5.4 |access-date=17 May 2023 |via=[[National Library Board]]}}</ref>
|–
|Singapura
|-
|'''{{Flagicon|SWZ}}''' [[Suwasilandiya]]
|Mandy Saulus
|–
|[[Mbabane]]
|-
|{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]]
|Jeanette Hassel<ref>{{Cite web |date=6 Marso 1995 |title=Stockholmska Fröken Sverige |trans-title=Stockholm Miss Sweden |url=https://www.dn.se/arkiv/politik/stockholmska-froken-sverige/ |access-date=12 Abril 2025 |website=Dagens Nyheter |language=sv}}</ref>
|18
|[[Estokolmo]]
|-
|{{flagicon|SUI}} [[Suwisa]]
|Stephanie Berger<ref>{{Cite web |date=20 Setyembre 2020 |title=Stéphanie Berger ist frisch verliebt – gefunkt hat es dank Corona |trans-title=Stéphanie Berger is newly in love – it all happened thanks to Corona |url=https://www.aargauerzeitung.ch/schweiz/stephanie-berger-ist-frisch-verliebt-gefunkt-hat-es-dank-corona-ld.1259184 |access-date=12 Abril 2025 |website=Aargauer Zeitung |language=de}}</ref>
|17
|Männedorf
|-
|{{Flagicon|PYF|state}} [[French Polynesia|Tahiti]]
|Timeri Baudry<ref>{{Cite web |last=Barrais |first=Delphine |date=24 Mayo 2021 |title=Timeri Baudry, Miss Tahiti 1995 |url=https://www.tahiti-infos.com/Timeri-Baudry-miss-Tahiti-1995_a200854.html |access-date=12 Abril 2025 |website=Tahiti Infos |language=fr}}</ref>
|–
|Papeete
|-
|'''{{Flagicon|TWN}}''' [[Republika ng Tsina|Taywan]]
|Hsu Chun-Chun<ref name="google.com" />
|–
|[[Taipei]]
|-
|{{Flagicon|TAN}} [[Tanzania|Tansaniya]]
|Emily Adolf Fred
|–
|[[Dar es Salaam]]
|-
|{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]]
|Yasumin Leautamornwattana
|–
|[[Bangkok]]
|-
|'''{{Flagicon|RSA}}''' [[Timog Aprika]]
|Bernelee Daniell<ref>{{Cite web |last=Kumona |first=Molife |date=18 Mayo 2018 |title=Bernelee Daniell on celebrating you |url=https://www.glamour.co.za/wellness/fitness-exercise/bernelee-daniell-on-celebrating-you-17321283 |access-date=12 Abril 2025 |website=Glamour |language=en}}</ref>
|22
|[[Pretoria]]
|-
|{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]]
|Choi Yoon-young<ref name="google.com" />
|21
|[[Seoul]]
|-
|{{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]]
|Michelle Khan<ref>{{Cite web |date=9 Hunyo 2011 |title=Michelle Khan Colin... on having it all |url=https://trinidadexpress.com/news/local/michelle-khan-colin/article_20611851-18ba-535b-8f62-ea9b6a9532c8.htmlhttps://trinidadexpress.com/news/local/michelle-khan-colin/article_20611851-18ba-535b-8f62-ea9b6a9532c8.html |access-date=12 Abril 2025 |website=Trinidad Express Newspapers |language=en}}</ref>
|23
|[[Puerto Espanya|Port of Spain]]
|-
|'''{{flagicon|CHI}}''' [[Chile|Tsile]]
|Tonka Tomicic<ref>{{Cite web |title=La aplaudida aparición de Tonka Tomicic en “Viva el lunes” cuando se convierte en Miss Chile |trans-title=Tonka Tomicic's acclaimed appearance on "Viva el lunes" when she became Miss Chile |url=https://www.13.cl/rec/blog/la-aplaudida-aparicion-de-tonka-tomicic-en-viva-el-lunes-cuando-se-convierte-en-miss-chile |access-date=12 Abril 2025 |website=Canal 13 |language=es}}</ref>
|19
|[[Antofagasta]]
|-
|'''{{flagicon|CYP|1960}}''' [[Tsipre]]
|Isabella Giorgallou
|–
|[[Nikosya|Nicosia]]
|-
|'''{{flagicon|TUR}}''' [[Turkiya]]
|Demet Şener<ref>{{Cite web |date=2 Oktubre 2019 |title=Çağla Şıkel'den Miss Turkey itirafı! |trans-title=Miss Turkey confession from Çağla Şıkel! |url=https://www.hurriyet.com.tr/galeri-cagla-sikelden-miss-turkey-itirafi-40181110 |access-date=12 Abril 2025 |website=Hurriyet |language=tr}}</ref>
|18
|[[Istanbul]]
|-
|{{Flagicon|UKR}} [[Ukranya]]
|Nataliya Shvachiy
|–
|[[Kyiv]]
|-
|'''{{Flagicon|HUN}}''' [[Unggarya]]
|Ildiko Veinbergen
|21
|Székesfehérvár
|}
== Mga tala ==
<references group="lower-alpha" responsive="1"></references>
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Panlabas na kawing ==
* {{official website|http://www.missworld.com}}
{{Miss World}}
[[Kategorya:Miss World]]
rmxfqr6hq9rm21eyp3relkbr2ngcq8d
Eskudo ng Costa Rica
0
327219
2204541
2201419
2026-04-23T22:36:50Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204541
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox coat of arms
|name = Coat of arms of Costa Rica
|image = Coat of arms of Costa Rica.svg
|image_width = 250
|middle =
|middle_width =
|middle_caption =
|lesser =
|lesser_width =
|lesser_caption =
|armiger = [[Costa Rica|Republic of Costa Rica]]
|year_adopted = 1848 <br> (5 May 1998 alteration added smoke to volcanoes<ref>[http://www.visitcostarica.com/ict/paginas/informacion.asp National Symbols, Instituto Costarricense de Turismo] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717215236/http://www.visitcostarica.com/ict/paginas/informacion.asp |date=2011-07-17 }} Accessed 2011-07-19</ref>)
|crest = An ribbon azure bearing the legend "[[Central America|AMÉRICA CENTRAL]]".
|torse =
|shield =
|supporters =
|compartment =
|motto = [[Costa Rica|REPÚBLICA DE COSTA RICA]]
|orders =
|other_elements = A [[Console (heraldry)|console]] or.
|earlier_versions =
|use =
}}
Ang '''eskudo ng Costa Rica''' {{lang-es|escudo de Costa Rica}} ay idinisenyo noong 1848, na may mga pagbabago noong 1906, 1964, at 1998. Ang pinakahuling pagbabago ay ang pagdaragdag ng usok upang makilala ang tatlong bulkan.<ref name= "1998ExecDecree">[http://196.40.56.12/scij/scripts/TextoCompleto.dll?Texto&nNorma=43741&nVersion=46098&nTamanoLetra=10&strWebNormativa=http://www.pODgSCj/NSCJ. =sa;PWD=scij;DATABASE=SCIJ_NRM;&strServidor=\\pgr04&strUnidad=D:&strJavaScript=NO Ang 1998 Executive Decree]{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=1998 Executive Decree]{{Dead link|date=Marso 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=1 -07-19 {{in lang|es}}</ref>
== Pre-1821 colony of Spanish Empire ==
Bago ang 1821, [[Costa Rica]] ay bahagi ng [[Imperyong Espanyol]] at walang lokal na eskudo. Ang mga braso ng naghaharing monarko ang ginamit sa halip. Ang tanging lungsod na nagkaroon ng lokal na eskudo ay ang lungsod ng [[Cartago, Costa Rica|Cartago]], na iginawad ni Haring [[Philip II ng Espanya|Phillip II]] noong 1565. Pagkatapos ng kalayaan nito mula sa [[Spain] ] noong 1821, ang [[Costa Rica]] ay nagtatag ng iba't ibang lupon ng pamahalaan na nagsisikap na magpasya sa hinaharap nito, na nagdedebate sa pagitan ng pagiging malaya (republikano) o sumali sa [[Mexican Empire]] (imperyalista). Ang kawalan ng desisyon ay humantong sa [[Labanan ng Ochomogo]] noong 5 Abril 1823, na may desisyon na manatiling independyente at ilipat ang kabiserang lungsod mula Cartago patungong San José. Dahil sa malalayong distansya at mahirap na komunikasyon noong panahong iyon, napagtanto ng mga imperyalista na ang [[Mexican Empire]] ay hindi na umiiral mula noong Marso 1823.
== Sandata ng pederal at estado ==
Noong Marso 1824, nang sumali ang Costa Rica sa [[Federal Republic of Central America|United Provinces of Central America]] na mga armas na ipinahayag ng konstitusyon ng bagong republika ay naging mga sandata ng Estado ng Costa Rica. Ang coat of arm na ito ay binubuo ng isang tatsulok, kung saan limang bulkan ang tumaas mula sa dagat na sumisimbolo sa limang miyembrong estado ng United Provinces; sa itaas ng mga bulkan ay may nagniningning na pulang [[Phrygian cap]] at isang [[bahaghari]]. Ang coat of arm na ito na may maliliit na pagbabago ay ginagamit pa rin ng pambansang coat of arms ng [[El Salvador]] at [[Nicaragua]].
Noong 2 Nobyembre 1824, pinagtibay ng Costa Rica ang unang eskudo nito bilang isang estado sa loob ng pederasyon na nagpapakita ng kanang bahagi ng dibdib ng isang hubad na lalaki at nakataas na braso na napapalibutan ng bilog ng berdeng mga bundok at ang malayang estado ng Costa Rica.<ref name="historia">[http://www.historia.fcs.ucr.ac.cr/mod-cole/2004/bandyescudos/escudos.htm History of the Coat of Arms of Costa Rica] {{webarchive|url= https://web.archive.org/web/20090120045345/http://historia.fcs.ucr.ac.cr/mod-cole/2004/bandyescudos/escudos.htm |date=2009-01-20 }} Na-access 2008-02-01 {{in lang|es}}</ref>
== Mga armas ng isang malayang estado ==
Noong 1840, pagkatapos ng pag-alis ng Costa Rica mula sa federation, isang bagong coat of arms ang pinagtibay, ang una para sa Costa Rica bilang isang soberanya at independiyenteng estado. Binubuo ito ng isang walong-tulis na nagniningning na bituin sa isang asul na patlang na napapalibutan ng dilaw na bilog na may alamat na Estado ng Costa Rica. Ang coat of arm na ito ay pinigilan noong 1842 ni [[Francisco Morazán]] sa panahon ng kanyang bigong bid na muling pagsamahin ang [[Federal Republic of Central America]]. Ang 1824 na armas ay ginamit sa panahong ito.<ref name="historia" />
==Makasaysayang eskudo ng republika==
[[File:Unang postal stamp CR 4 Reales 1863.jpg|thumb|150px|Ang disenyo ng 1848 coat of arms ay itinampok sa unang Costa Rican [[postal stamp]], na inilabas noong 1863.]]
Ang batayan ng kasalukuyang pambansang coat of arms ng Costa Rica ay pinagtibay noong Setyembre 29, 1848, sa panahon ng pagkapangulo ni Dr [[Jose Maria Castro Madriz]] kasama ang bagong watawat. Ang parehong mga disenyo ay iniuugnay kay Pacifica Fernandez, asawa ni Mr Castro Madriz. Ang mga sandata na ito ay makabuluhang binago ng batas bilang 18 ng 27 Nobyembre 1906, na nag-alis ng mga simbolo ng militar, pambansang watawat at sungay ng kasaganaan na nakapaloob sa disenyo noong 1848.<ref name="historia" />
eegh0y32fxwd8x6v7eng17q0weqrxuo
Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024
0
329067
2204491
2199163
2026-04-23T15:50:33Z
Ivan P. Clarin
84769
/* PAGASA */
2204491
wikitext
text/x-wiki
{{multiple issues|
{{more citations needed|date=Mayo 2024}}
{{MOS|date=Mayo 2024}}
}}
{{Ambox/core|issue={{Hidden|header='''Mga paalala patungkol sa artikulo:'''|headerstyle=text-align:left;|content=* Ginagamit ng artikulong ito '''ang mga pangalan ng bagyong binigay ng PAGASA''', kung may binigay man sila. Kung wala, gagamitin ang pangalang binigay ng JMA, at kung wala rin itong binigay na pangalan, gagamitin ang pangalang binigay ng JTWC. Maliban sa pangalan ng PAGASA, ang mga pangalan ng bagyo ay ''nakapahilis''.
* Ginagamit ng artikulong ito ang '''oras ng Pilipinas (UTC/GMT+8)''' maliban lamang kung isinaad mismo ang ibang sona.}}}}
{{Infobox hurricane season
| Basin = WPac
| Year = 2024
| First storm formed = Mayo 23, 2024 – Aghon (Ewiniar)
| Last storm dissipated = Disyembre 26, 2024 – Romina (Pabuk)
| Track = 2024 Pacific typhoon season summary.png
| Strongest storm name = [[Bagyong Enteng (2024)|Enteng (''Yagi'')]]
| Strongest storm pressure = 915
| Strongest storm winds = 105
| Average wind speed = 10
| Total depressions = 39
| Total storms = 26
| Total hurricanes = 13
| Total intense = 6 {{small|(di-opisyal)}}
| Fatalities = 1,255 kabuoan
| Damages = 26800
| Damagespost = [[Piso ng Pilipinas|PHP]]1.6 trilyon
| five seasons = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2022|2022]], [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2023|2023]], '''2024''', ''[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2025|2025]]'', ''[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026|2026]]''
}}
Ang '''panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024''' ay ang panahon ng [[bagyo]] na taunang nagaganap sa hilagang-kanlurang bahagi ng [[Karagatang Pasipiko]]. Bagamat taunan, nagiging aktibo ito pagsapit ng buwan ng Mayo hanggang Oktubre. Ang unang bagyo na nabuo at pinangalanan sa loob ng [[Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas|lugar ng responsibilidad]], Aghon, ay nabuo noong Mayo 22 na kalaunan ay tumama sa [[Pilipinas]] at lumakas bilang ang unang matinding bagyo ng taon.
Limitado ang artikulong ito sa Karagatang Pasipikong nasa itaas ng ekwador sa pagitan ng 100° silangan at ika-180 meridyan. Sa loob ng bahaging ito ng Pasipiko, may dalawang pangunahing ahensiyang nagpapangalan sa mga bagyo na nagiging dahilan para magkaroon ng dalawang pangalan ang iisang bagyo. Papangalanan ng [[Japan Meteorological Agency|Ahensiyang Pampanahon ng Hapon]] (''Japan Meteorological Agency'', JMA) ang isang sama ng panahon kung ito ay may 10-minutong napapanatiling bilis ng hangin na hindi bababa sa 65 kilometro kada oras (40 milya kada oras) saanman sa nasasakupang lugar, samantalang pinapangalanan naman ng [[Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko, at Astronomiko]] (PAGASA) ang mga dumadaan na bagyo o nagiging depresyong tropikal (tropical depression) sa loob ng kanilang [[Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas|lugar ng responsibilidad]] sa pagitan ng 135° sa silangan hanggang 115° sa silangan at sa pagitan ng 5° hilaga hanggang 25° hilaga kahit na wala pang binibigay na pangalan ang JMA. Ang mga minamanmanan na depresyon ng ''Joint Typhoon Warning Center'' (JTWC) ng [[Estados Unidos]] ay binibigyan ng isang numero at hulaping "W."
Ginagamit ng artikulong ito ang pangalan na binigay ng PAGASA. Para naman sa mga bagyong di pinangalanan ng PAGASA, gagamitin ang pangalan nito sa buong mundo, nang <nowiki>''nakapahilis''</nowiki>.
{{clear}}
==Pagtataya==
{| class="wikitable" style="float:right"
|+Mga pagtataya sa panahong 2024
!Petsa ng pagtataya ng {{Abbr|TSR|Tropical Storm Risk (''Banta ng Tropikal na Bagyo'')}}
!Bagyo
!Malubhang bagyo
!Matinding bagyo
!{{Abbr|ACE|Accumulated Cyclone Energy (''Maiipong Lakas ng Bagyo'')}}
!Sanggunian
|-
|<small>Kadalasan (1991–2020)</small>
|25.5
|16.0
|9.3
|301
|<ref name="TSR May">{{cite report |url=http://www.tropicalstormrisk.com/docs/TSRNWPForecastMay2024.pdf |last1=Lea |first1=Adam |last2=Wood |first2=Nick |date=May 7, 2023 |title=Extended Range Forecast for Northwest Pacific Typhoon Activity in 2024 |trans-title=Pagtatayang Pinalawig ang Sakop Para Sa Aktibidad Sa Hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2024 |publisher=Tropical Storm Risk Consortium |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20230506091817/http://www.tropicalstormrisk.com/docs/TSRNWPForecastMay2024.pdf |archive-date=May 6, 2023 |access-date=May 7, 2023 |url-status=live}}</ref>
|-
|Mayo 7, 2024
|25
|15
|7
|225
|<ref name="TSR May" />
|-
|Hulyo 5, 2024
|24
|14
|7
|211
|<ref name="TSR July">{{cite report|url=http://www.tropicalstormrisk.com/docs/TSRNWPForecastJuly2024.pdf|last1=Lea|first1=Adam|last2=Wood|first2=Nick|date=July 5, 2024|title=Early July Forecast for Northwest Pacific Typhoon Activity in 2024|trans-title=Maagang Hulyong Pagtataya Para Sa Aktibidad Sa Hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2024|publisher=Tropical Storm Risk Consortium|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240720115822/https://www.tropicalstormrisk.com/docs/TSRNWPForecastJuly2024.pd|archive-date=July 20, 2024|access-date=Setyembre 2, 2024|url-status=}}</ref>
|-
|Agosto 7, 2024
|24
|14
|7
|177
|<ref name=":0">{{Cite report|date=Agosto 7, 2024|last1=Lea|first1=Adam|last2=Wood|first2=Nick|title=Early August Forecast for Northwest Pacific Typhoon Activity in 2024|language=en|url=http://www.tropicalstormrisk.com/docs/TSRNWPForecastAugust2024.pdf|trans-title=Maagang Agostong Pagtataya Para Sa Aktibidad Sa Hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2024}}</ref>
|-
!Petsa ng Pagtataya ng PAGASA
!Sakop
! colspan="2" |Bagyo
! colspan="2" |Sanggunian
|-
|Enero 15, 2024
|Enero-Marso
| colspan="2" |0-2 bagyo
| colspan="2" |<ref name="PAG 1">{{cite report |url=https://pubfiles.pagasa.dost.gov.ph/pagasaweb/files/climate/seasonalclimateoutlook/simplified_seasonal_jan-jun2024.pdf |title=Seasonal Climate Outlook January – June 2024 |trans-title=Pana-panahong Pagtataya sa Klima Mula Enero - Hunyo 2024 |date=January 15, 2024 |publisher=Philippine Atmospheric Geophysical and Astronomical Services Administration |access-date=July 23, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240610162019/https://pubfiles.pagasa.dost.gov.ph/pagasaweb/files/climate/seasonalclimateoutlook/simplified_seasonal_jan-jun2024.pdf |archive-date=June 10, 2024 |url-status=live}}</ref>
|-
|Enero 15, 2024
|Abril-Hunyo
| colspan="2" |2-4 bagyo
| colspan="2" |<ref name="PAG 1"/>
|-
|Hunyo 26, 2024
|Hulyo-Setyembre
| colspan="2" |6-10 bagyo
| colspan="2" |<ref name="PAG 2">{{cite report |url=https://pubfiles.pagasa.dost.gov.ph/climps/climateforum/outlook.pdf |title=161th Climate Forum (July–December 2024) |trans-title= 161th Pagtalakay sa Klima (Hulyo-Disyembre 2024)|date=June 26, 2024 |publisher=Philippine Atmospheric Geophysical and Astronomical Services Administration |access-date=July 23, 2024 |archive-url=https://archive.today/20240719130018/https://pubfiles.pagasa.dost.gov.ph/climps/climateforum/outlook.pdf |archive-date=July 19, 2024 |url-status=live |type=Seasonal Climate Outlook}}</ref>
|-
|Hunyo 26, 2024
|Oktubre-Disyembre
| colspan="2" |4-7 bagyo
| colspan="2" |<ref name="PAG 2"/>
|-
!Panahon ng 2024
!Ahensiya
!Bagyo
!Mahinang bagyo
!Matinding bagyo
!{{Abbr|Sang.|sanggunian}}
|-
|'''Aktwal na aktibidad'''
|JMA
|39
|26
|13
|
|-
|'''Aktwal na aktibidad'''
|JTWC
|28
|22
|14
|
|-
|'''Aktwal na aktibidad'''
|PAGASA
|18
|13
|8
|
|}
Taon-taon naglalabas ang iba't ibang mga ahensiyang pampanahon ng maraming bansa ng kani-kanilang mga pagtataya patungkol sa kung ilan ang mabubuong bagyo sa isang panahon, o di kaya'y ilang bagyo ang makakaapekto sa isang partikular na bansa o rehiyon. Kasama sa mga ahensiyang ito ay ang Konsorsyo sa Peligro ng Bagyo (''Tropical Storm Risk Consortium'') ng University College London, ang [[PAGASA]] ng Pilipinas, at ang Kawanihang Sentral ng Panahon ng [[Taiwan]].
Noong Mayo 7, inilabas ng Tropical Storm Risk (TSR) ang unang pagtataya nito para sa 2024 season, hinulaan na ang tropikal na aktibidad para sa 2024 ay mas mababa sa average na may 25 na pinangalanan bagyo, 15 na bagyo at 7 na malalakas na bagyo. Ito ay sa kadahilanan ng kasalukuyang El Niño sa panahong iyon, na inaasahan na mapalitan sa mahina o katamtamang La Niña sa kalagitnaan ng taon.<ref name="TSR May"/> Sa kanilang pagtataya sa Hulyo, ibinaba nila ang inaasahang mga bagyo para sa taong ito.<ref name="TSR July"/> Pagdating ng Agosto, pinatili nila ang mga bilang ng bagyo ngunit ibinaba ang ACE dahil sa mabagal na pagsisimula ng aktibidad sa taong ito at mababang aktibidad noong unang bahagi ng Agosto. Inaasahan din nila, dahil sa pagkakaroon ng negatibong kondisyon sa Pasipiko noong 2020, posibleng maitala ang pinakababang limang-taunang aktibidad simula noong 1965.<ref name=":0" />
Sa pagtataya naman ng PAGASA para sa unang kalahati ng taon, 0-2 na bagyo ang inaasahang mabubuo o papasok sa kanilang lugar ng responsibilidad para sa buwan ng Enero hanggang Marso habang 2-4 na bagyo naman para sa buwan ng Abril hanggang Hunyo.<ref name="PAG 1"/> Sa kanilang pagtataya naman para sa nalalabing bahagi ng taon, 6-10 na bagyo ang inaasahan nila para sa buwan ng Hulyo hanggang Setyembre at 4-7 na bagyo mula Oktubre hanggang sa katapusan ng taon.
{{clear}}
== Buod ==
{{center|1=
<timeline>
ImageSize = width:1060 height:300
PlotArea = top:10 bottom:80 right:20 left:20
Legend = columns:3 left:30 top:58 columnwidth:270
AlignBars = early
DateFormat = dd/mm/yyyy
Period = from:01/05/2024 till:15/01/2025
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMinor = grid:black unit:month increment:1 start:01/05/2024
Colors =
id:canvas value:gray(0.88)
id:GP value:red
id:TD value:rgb(0.38,0.73,1) legend:Depresyon_=_≤62_km/h_(≤39_mph)
id:TS value:rgb(0,0.98,0.96) legend:Bagyo_=_63-88_km/h_(39-54_mph)
id:ST value:rgb(0.80,1,1) legend:Malubhang_bagyo_=_89-117_km/h_(55-73_mph)
id:TY value:rgb(0.99,0.69,0.6) legend:Malakas_na_bagyo_=_≥118_km/h_(≥74_mph)
Backgroundcolors = canvas:canvas
BarData =
barset:Hurricane
bar:month
PlotData =
barset:Hurricane width:10 align:left fontsize:S shift:(4,-4) anchor:till
from:23/05/2024 till:30/05/2024 color:TY text:"[[Bagyong Aghon|Aghon (Ewiniar)]]"
from:30/05/2024 till:02/06/2024 color:TS text:"Maliksi"
from:13/07/2024 till:15/07/2024 color:TD text:"03W"
from:19/07/2024 till:29/07/2024 color:TY text:"[[Bagyong Carina|Carina (Gaemi)]]"
from:20/07/2024 till:25/07/2024 color:ST text:"[[Bagyong Butchoy (2024)|Butchoy (Prapiroon)]] "
from:05/08/2024 till:14/08/2024 color:ST text:"Maria"
from:10/08/2024 till:15/08/2024 color:TS text:"Son-Tinh"
from:11/08/2024 till:19/08/2024 color:TY text:"Ampil"
from:11/08/2024 till:16/08/2024 color:TS text:"Wukong"
from:18/08/2024 till:22/08/2024 color:TS text:"Dindo (Jongdari)"
from:19/08/2024 till:22/08/2024 color:TD text:
barset:break
barset:skip
barset:skip
barset:skip
barset:skip
barset:skip
barset:skip
barset:skip
barset:skip
barset:skip
barset:skip
from:23/08/2024 till:26/08/2024 color:TD text:"TD"
from:19/08/2024 till:19/08/2024 color:TD text:"TD"
from:20/08/2024 till:20/08/2024 color:TD text:"TD"
barset:break
from:20/08/2024 till:01/09/2024 color:TY text:"Shanshan"
from:30/08/2024 till:30/08/2024 color:TD text:"TD"
from:31/08/2024 till:09/09/2024 color:TY text:"[[Bagyong Enteng|Enteng (Yagi)]]"
from:01/09/2024 till:08/09/2024 color:TD text:"Hone"
from:01/09/2024 till:07/09/2024 color:TS text:"Leepi"
from:04/09/2024 till:06/09/2024 color:TD text:
barset:break
barset:skip
barset:skip
barset:skip
barset:skip
barset:skip
from:09/09/2024 till:11/09/2024 color:TD text:"TD"
from:09/09/2024 till:18/09/2024 color:TY text:"Ferdie (Bebinca)"
from:15/09/2024 till:20/09/2024 color:TS text:"Gener (Soulik)"
from:15/09/2024 till:21/09/2024 color:TS text:"Helen (Pulasan)"
from:20/09/2024 till:21/09/2024 color:TD text:"[[Bagyong Igme (17W) (2024) |Igme]] "
from:24/09/2024 till:27/09/2024 color:TS text:"Cimaron"
from:25/09/2024 till:02/10/2024 color:ST text:"Jebi"
from:26/09/2024 till:27/09/2024 color:TD text:"TD"
barset:break
from:26/09/2024 till:04/10/2024 color:TY text:"[[Bagyong Julian|Julian (Krathon)]]"
from:05/10/2024 till:11/10/2024 color:TS text:"Barijat"
from:06/10/2024 till:07/10/2024 color:TD text:"TD"
from:12/10/2024 till:14/10/2024 color:TD text:"TD"
from:16/10/2024 till:17/10/2024 color:TD text:"TD"
from:19/10/2024 till:29/10/2024 color:ST text:"[[Bagyong Kristine|Kristine (Trami)]]"
from:24/10/2024 till:01/11/2024 color:TY text:"[[Bagyong Leon (2024)|Leon (Kong-rey)]]"
from:03/11/2024 till:12/11/2024 color:TY text:"[[Bagyong Marce|Marce (Yinxing)]]"
from:08/11/2024 till:15/11/2024 color:TY text:"[[Bagyong Nika|Nika (Toraji)]]"
from:09/11/2024 till:20/11/2024 color:TY text:"[[Super Bagyong Pepito|Pepito (Man-yi)]]"
from:09/11/2024 till:16/11/2024 color:TY text:"[[Bagyong Ofel|Ofel (Usagi)]]"
from:17/12/2024 till:19/12/2024 color:TD text:"[[Bagyong Querubin|Querubin]] "
from:20/12/2024 till:25/12/2024 color:TS text:
barset:break
barset:skip
barset:skip
barset:skip
barset:skip
barset:skip
barset:skip
barset:skip
barset:skip
barset:skip
barset:skip
barset:skip
barset:skip
from:26/12/2024 till:26/12/2024 color:TD text:"[[Bagyong Romina|Romina (Pabuk)]] "
bar:Month width:5 align:center fontsize:S shift:(0,-20) anchor:middle color:canvas
from:01/05/2024 till:31/05/2024 text:Mayo
from:01/06/2024 till:30/06/2024 text:Hunyo
from:01/07/2024 till:31/07/2024 text:Hulyo
from:01/08/2024 till:31/08/2024 text:Agosto
from:01/09/2024 till:30/09/2024 text:Setyembre
from:01/10/2024 till:31/10/2024 text:Oktubre
from:01/11/2024 till:30/11/2024 text:Nobyembre
from:01/12/2024 till:31/12/2024 text:Disyembre
from:01/01/2025 till:15/01/2025 text:Enero '25
</timeline>}}
Walang nabuong bagyo sa halos limang buwan hanggang sa Mayo 22 nang may nabuong isang tropikal na depresyon sa timog-silangan ng [[Palau]]. Ito ay kalaunang pinangalanang ''Aghon'' ng [[PAGASA]]. Sumunod ay nag-landfall si ''Aghon'' nang siyam na beses sa [[Pilipinas]]: [[Isla ng Homonhon]]; [[Giporlos, Eastern Samar]]; mga [[Isla ng Basiao]] at [[Cagduyong]] ng [[Catbalogan, Samar]]; [[Batuan, Masbate]]; [[Masbate City]]; [[Torrijos, Marinduque]]; [[Lucena, Quezon|Lucena]] at [[Patnanungan, Quezon]]. Nang maglaon, ito ay binigyan ng pangalang ''Ewiniar'' ng [[Japan Meteorological Agency|JMA]] at sa kalaunan ay lumakas bilang isang ''typhoon'' sa [[Dagat Pilipinas]]. Kumilos ito papunta sa bansang [[Hapon]] at naging extra-tropikal na bagyo nong Mayo 30. Sa parehong araw, isang panibagong depresyon ang nabuo sa timog-kaliwa ng [[Haikou]] at pinangalanang ''Maliksi'' ng JMA. Kinabukasan ay tumama din ito sa [[Tsina]] at nalusaw noong Hunyo 2.
Pagkatapos ng isang buwan ng inaktibidad, isang depresyon ang nabuo ng Hulyo 13 at pinangalanang ''03W'' ng JTWC na kalaunan ay nag-landfall sa bansang [[Vietnam]]. Sumunod, dalawang depresyon ang nabuo sa magkabilang-gilid ng [[Pilipinas]]; ang depresyon sa kanluran ay pinangalanang ''Butchoy'' habang ang nasa silangan ay pinangalanang ''Carina''. Pagkatapos ay agad ding lumabas ng PAR ang bagyong ''Butchoy'' at lumakas bilang bagyong ''Prapiroon'' habang ito ay patungo ng [[Hainan]] habang lumapit naman sa [[Luzon]] ang bagyong ''Carina'' na lumakas din bilang bagyong ''Gaemi''. Noong Hulyo 21, nag-landfall sa Hainan si ''Prapiroon'' habang patuloy na lumalakas at kumikilos na pa-hilaga si ''Gaemi''. Pagkatapos ay lumakas pa si ''Prapiroon'' sa [[Golpo ng Tonkin]] at naglandfall sa Hilagang Vietnam. Dahil sa magandang kondisyon ng kinalalagyan ni ''Gaemi'', mabilis itong lumakas at naging isang super-bagyo, ayon sa PAGASA, habang tinutumbok nito ang bansang [[Taiwan]]. Nang hatinggabi ng Mayo 25, nag-landfall si ''Gaemi'' sa Taiwan at tuluyan na ding nakalabas ng PAR pagkatapos ng ilang oras.
==Mga sistema ==
===Nasa loob ng Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas===
====1. Bagyong Aghon (''Ewiniar'')====
{{Main|Bagyong Aghon}}
{{Infobox hurricane
| Name = Bagyong Aghon (''Ewiniar'')
| Basin = WPac
| image = Ewiniar 2024-05-26 2310Z.jpg
| track = Ewiniar 2024 path.png
| formed = Mayo 23
| Dissipated = Mayo 30
| 10-min winds = 75
| 1-min winds = 95
| Pressure = 970
}}
Ang '''Bagyong Aghon''' ay ang unang bagyong pumasok sa [[Pilipinas]] sa taong 2024. Ito ay unang namataan bilang Low Pressure Area (LPA) sa layong 350km hilaga ng bansang [[Papua New Guinea]] sa [[Karagatang Pasipiko]]. Ito ay kumikilos sa bilis na 10kph sa direksyong kanluran-hilagang kanluran at naging isang ganap na bagyo sa layong 250 kilometro sa silangan ng [[Dinagat Islands]] sa [[Mindanao]]. Naminsala ang Bagyong Aghon sa mga bansang [[Pilipinas]], [[Taiwan]] at [[Japan]] matapos nitong tahakan ang [[Dagat Pilipinas]] sa [[Karagatang Pasipiko]].
{{clear}}
====4. Super Bagyong Carina (''Gaemi'')====
{{Main|Bagyong Carina}}
{{Infobox hurricane
| Name = Super Bagyong Carina (''Gaemi'')
| Basin = WPac
| image = Gaemi 2024-07-24 0500Z.jpg
| track = Gaemi 2024 path.png
| formed = Hulyo 19
| Dissipated = Hulyo 29
| 10-min winds = 90
| 1-min winds = 125
| Pressure = 935
}}
Namataan ang isang LPA sa malayong silangan ng [[Silangang Kabisayaan|Silangang Visayas]] sa [[Dagat Pilipinas]] noong Hulyo 19. Pagdating ng 8 p.m. (12:00 UTC) sa parehong araw na iyon, nabuo ito bilang '''Bagyong Carina'''. Kalaunan ay lumapit ito sa Luzon at lumakas na kung saan ay pinangalanang ''Gaemi'' ng JMA ang bagyo. Bago ito tumama sa Taiwan, lumakas ito na kung saan ay idineklara ng PAGASA na naging isang super-bagyo si Carina.{{clear}}
====5. Bagyong Butchoy (''Prapiroon'')====
{{Main|Bagyong Butchoy (2024)}}
{{Infobox hurricane
| Name = Bagyong Butchoy (''Prapiroon'')
| Basin = WPac
| image = Prapiroon 2024-07-22 0400Z.jpg
| track = Prapiroon 2024 path.png
| formed = Hulyo 20
| Dissipated = Hulyo 25
| 10-min winds = 55
| 1-min winds = 60
| Pressure = 985
}}
Namataan ang LPA ng magiging '''Bagyong Butchoy''' sa silangan ng [[Mindanao]]. Unti-unti itong umakyat at tinawid ang [[Visayas]] at [[Timog Luzon]] hanggang sa nakalabas ito ng [[Karagatang Kanlurang Pilipinas|Kanlurang Karagatan ng Pilipinas.]] Pagdating ng 8 p.m. (12:00 UTC) ng Hulyo 19, nabuo ito bilang isang depresyon sa may 535 kilometro kanluran ng [[Tanauan|Lungsod ng Tanuan]] sa [[Batangas]].
{{clear}}
====10. Bagyong Dindo (''Jongdari'')====
{{Refimprove|date=Nobyembre 2024}}
{{Infobox hurricane
| Name = Bagyong Dindo (''Jongdari'')
| Basin = WPac
| image = Jongdari 2024-08-19 0450Z.jpg
| track = Jongdari 2024 path.png
| formed = Agosto 18
| Dissipated = Agosto 22
| 10-min winds = 40
| 1-min winds = 35
| Pressure = 996
}}
Namuo ang isang LPA sa silangang bansa ng [[Taiwan]] na pinalangang ''Jongdari'' ng JMA at ''Dindo'' ng [[PAGASA]] sa [[Pilipinas]], Ika 11 Agosto ay kumikilos sa direksyong hilaga ay patuloy na tinatahak ang mga bansang [[Korea]].
{{clear}}
====16. Super Bagyong Enteng (''Yagi'')====
{{Main|Bagyong Enteng}}
{{Infobox hurricane
| Name = Super Bagyong Enteng (''Yagi'')
| Basin = WPac
| image = Yagi 2024-09-05 0000Z.jpg
| track = Yagi 2024 path.png
| formed = Agosto 31
| Dissipated = Setyembre 8
| 10-min winds = 105
| 1-min winds = 140
| Pressure = 915
}}
Namataan ng JMA ang isang LPA sa layong 540km (330 mi) sa direksyong hilagang silangan ng [[Palau]] sa [[Karagatang Pasipiko]]. Habang nasa [[Dagat Pilipinas]] ang Bagyong Enteng na nasa bahagi ng [[Baler]], [[Aurora]] ay lumakas ang bagyo na nasa kategoryang Malubhang bagyo (Severe tropical storm) habang tinatawad ang malaking bahagi ng [[Hilagang Luzon]] partikular sa [[CAR]] hanggang sa lumabas ito sa [[Rehiyon ng Ilocos]] at patuloy na tinatawid ang [[Dagat Luzon]]. Habang patuloy na kumikilos ang bagyo mula kategorya 2 hanggang 4 ay nakaalerto ang lalawigan ng [[Hainan]] sa posibleng pagtama ng bagyo, na itinaas sa #Signal 8. partikular sa iba pang lungsod sa [[Hong Kong]] at [[Shenzhen]], Setyembre 6, 2024 ng maglandfall ang bagyo sa [[Hainan]].
{{clear}}
====20. Bagyong Ferdie (''Bebinca'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| image = Bebinca 2024-09-15 0445Z.jpg
| track = Bebinca 2024 path.png
| Formed = Setyembre 9
| Dissipated = Setyembre 18
| 10-min winds = 75
| 1-min winds = 75
| Pressure = 965
}}
Ika Setyembre 9 ay isang sirkulasyon ang namataan ng JMA, ang nabuo sa malawak na [[Karagatang Pasipiko]] ay patuloy na tinatahak ang direksyon sa [[Guam]], Setyembre 12 ng pumasok ito sa [[PAR]] ng [[Pilipinas]] at pinangalanang lokal ng [[PAGASA]] bilang #FerdiePH sa pangalang internasyonal na ''Bebinca''. Ay bagyo ay kumikilos sa bilis na 100km at may lakas na 75kph, habang patungo sa direksyon sa [[Dagat Silangang Tsina]] at inaasahang tatama sa lungsod ng [[Shanghai]], Ika Setyembre 16 ng manalasa ang bagyo sa lungsod na nasa Kategoryang 1, #Signal No. 5.
{{clear}}
====21. Bagyong Gener (''Soulik'')====
{{Infobox hurricane
| Name = Bagyong Gener (''Soulik'')
| Basin = WPac
| image = Soulik 2024-09-19 0625Z.jpg
| track = Soulik 2024 path.png
| Formed = Setyembre 15
| Dissipated = Setyembre 20
| 10-min winds = 35
| 1-min winds = 30
| Pressure = 992
}}
Ika Setyembre 15 sa silangang bahagi nsa [[Baler, Aurora]] ay may namamataang isang sama ng panahon bilang LPA (Low Pressure) na kumikilos sa direksyong pa-hilagang kanluran sa bilis na 75kph, Setyembre 16, 11:35 pm ng gabi ng mag-land fall ang bagyo sa bayan ng [[Palanan, Isabela]] at lumabas sa bahagi ng [[Sinait, Ilocos Sur]] ika 5pm ng hapon, Habang patuloy na tinatahak ang direksyong sa [[Kanlurang Dagat Pilipinas]].
{{clear}}
====22. Bagyong Helen (''Pulasan'')====
{{Infobox hurricane
| Name = Bagyong Helen (''Pulasan'')
| Basin = WPac
| image = Pulasan_2024-09-18_0100Z.jpg
| track = Pulasan 2024 path.png
| Formed = Septyembre 15
| Dissipated = Setyembre 21
| 10-min winds = 45
| 1-min winds = 60
| Pressure = 992
}}
Ika Setyembre 16 ay namataan ng JMA ang isang sirkulasyon na nabuo sa bahagi sa [[Saipan]] sa [[Guam]] na pinangalanang "Pulasan" habang kumikilos sa direksyon pa hilagang kanluran sa bilis na 100kph at tinatawid ang bahaging PAR sa [[Pilipinas]] na pinangalan ng PAGASA na pre-Helen PH, Ang bagyo ay patuloy na kumikilos habang tinutumbok ang lalawigan ng [[Fujian]] sa [[Tsina]] sa ika Setyembre 19, 2024.
{{clear}}
====23. Bagyong Igme (''17W'')====
{{Main|Bagyong Igme (17W) (2024)}}
{{Infobox hurricane
| Name = Bagyong Igme (''17W'')
| Basin = WPac
| image = Igme_2024-09-21_0455Z.jpg
| Track = Igme 2024 path.png
| Formed = Setyembre 20
| Dissipated = Setyembre 21
| 10-min winds = 30
| 1-min winds = 30
| Pressure = 1002
}}
Namataan ang isang LPA sa 530km silangan hilagang-silangan ng [[Itbayat]], [[Batanes]], Ika Setyembre 20 ng maging isang ganap na bagyo na pinangalanan ng ''PAGASA'' bilang IgmePH. Kumikilos ang bagyo sa direksyong Hilagang Kanluran pa [[Taiwan]].
{{clear}}
====27. Super Bagyong Julian (''Krathon'')====
{{Main|Bagyong Julian}}
{{Infobox hurricane
| Name = Super Bagyong Julian (''Krathon'')
| Basin = WPac
| image = Krathon 2024-10-01 0505Z.jpg
| track = Krathon 2024 path.png
| Formed = Setyembre 26
| Dissipated = Oktubre 4
| 10-min winds = 105
| 1-min winds = 130
| Pressure = 915
}}
Isang sirkulasyon bilang LPA ang namataan ng JMA sa silangang bahagi sa [[Taiwan]] sa [[Dagat Silangang Tsina]] at [[Kapuluan ng Ryukyu]] sa [[Japan]], naganap bilang isang bagyo na pinangalanang Krathon na hango sa bansa sa [[Thailand]], at bagyong JulianPH sa [[Pilipinas]], kumikilos ang bagyo na direksyong paikot mula pa timog silangan pabalik sa direksyon pa hilaga, namataan ang sentro ng bagyo sa layong 75 klm silangan ng [[Basco]], [[Batanes]] na nasa Kategoryang 3. Itinaas ng PAGASA ang super bagyong Julian sa Signal hanggang 4.
{{clear}}
====32. Bagyong Kristine (''Trami'')====
{{Main|Bagyong Kristine}}
{{Infobox hurricane
| Name = Bagyong Kristine (''Trami'')
| Basin = WPac
| image = Trami 2024-10-22 0600Z.jpg
| track = Trami 2024 path.png
| Formed = Oktubre 19
| Dissipated = Oktubre 29
| 10-min winds = 60
| 1-min winds = 60
| Pressure = 970
}}
Namataan ng JMA ang isang sirkulasyong nabuo ika Oktubre 20 sa kanlurang bahagi ng isla ng Marianas sa [[Guam]], ay kumikilos sa direksyong pa timog kanluran sa bilis na 30kph. Naglandfall ang bagyong Kristine sa [[Divilacan, Isabela]] na nasa kategoryang Malubhang Bagyo, Nag-iwan ang bagyo ng mahigit sa 160+ na mga nasawi, partikular sa [[Rehiyon ng Bicol]] at sa lalawigan sa [[Batangas]] na nag dulot ng malawakang pagbaha at pagguho ng mga lupa, Isa ang bagyong Kristine sa mga deadliest typhoons sa Pilipinas.
{{clear}}
====33. Super Bagyong Leon (''Kong-rey'')====
{{Main|Bagyong Leon (2024)}}
{{Infobox hurricane
| Name = Super Bagyong Leon (''Kong-rey'')
| Basin = WPac
| image = Kong-rey 2024-10-30 0515Z.jpg
| track = Kong-rey 2024 path.png
| Formed = Oktubre 24
| Dissipated = Nobyembre 1
| 10-min winds = 100
| 1-min winds = 130
| Pressure = 925
}}
Isang sirkulasyon ang namataan ng JMA at JTWC na nasa bahagi ng [[Guam]] ay kumikilos sa direksyong kanluran-hilagang kanluran at patuloy na tinatahak ang rehiyong [[Lambak ng Cagayan]]. Nakataas ang lalawigan ng mga [[Batanes]] at [[Cagayan]] sa Signal 4 hanggang 5. Isa ang super bagyong Leon sa malalakas na bagyo matapos tumama ang mga [[Bagyong Mina]], [[Bagyong Kiko (2021)|Super Bagyong Kiko]] at [[Bagyong Julian]]
{{clear}}
====34. Bagyong Marce (''Yinxing'')====
{{Main|Bagyong Marce (2024)}}
{{Infobox hurricane
| Name = Bagyong Marce (''Yinxing'')
| Basin = WPac
| Formed = Nobyembre 3
| Dissipated = Nobyembre 12
| image = Yinxing 2024-11-07 0510Z.jpg
| track = Yinxing 2024 path.png
| 10-min winds = 95
| 1-min winds = 130
| Pressure = 940
}}
Ika Nobyembre 3 matapos manalasa ang super bagyong Leon ay namataan ng JMA ang isang sama ng panahon sa [[Karagatang Pasipiko]] na pinangalanang Yinxing mula sa bansang Tsina na pinangalanan ng PAGASA sa lokal na tawag bilang #MarcePH. Unang nag-landfall ang sentro ng bagyo sa bayan ng [[Santa Ana, Cagayan]].
{{clear}}
====35. Bagyong Nika (''Toraji'')====
{{Main|Bagyong Nika}}
{{Infobox hurricane
| Name = Bagyong Nika (''Toraji'')
| Basin = WPac
| Formed = Nobyembre 8
| Dissipated = Nobyembre 15
| image = Toraji 2024-11-11 0010Z.jpg
| track = Toraji 2024 path.png
| 10-min winds = 70
| 1-min winds = 80
| Pressure = 970
}}
Ika Nobyembre 8 ng namuo ang isang sirkulasyon sa bahagi ng [[Guam]] na namataan ng JMA sa kanlurang [[Karagatang Pasipiko]], ay tuluyang pumasok sa PAR at pinangalanan ng PAGASA, ng #NikaPH sa [[Pilipinas]], at sa internasyonal na tinawag na ''Toraji''. Naglandfall ang sentro ng bagyo dakong 8:10am ng umaga sa bayan ng [[Dilasag, Aurora]]-[[Dinapigue, Isabela]] area kung saan unang bumagsak ang malalakas na ulan at bugsong hangin na itinaas sa #Signal No. 4 ng PAGASA.
{{clear}}
====36. Super Bagyong Pepito (''Man-yi'')====
{{Main|Super Bagyong Pepito}}
{{Infobox hurricane
| Name = Super Bagyong Pepito (''Man-yi'')
| Basin = WPac
| Formed = Nobyembre 9
| Dissipated = Nobyembre 20
| image = Man-yi 2024-11-16 0455Z.jpg
| track = Man-yi 2024 path.png
| 10-min winds = 105
| 1-min winds = 140
| Pressure = 920
}}
Ika Nobyembre 9 kasalukuyan ay may isang sirkulasyon na namuo sa bahagi ng [[Micronesia]] na namataan ng JMA at JTWC, Isa ng ganap na bagyo ang dating Tropikal Depresyon (25W) na tinawag na ''Man-yi'' sa internasyonal at sa Pilipinas na lokal na papangalanan ng [[PAGASA]] bilang ''Pepito''. Pumasok ang sirkulasyon ika Nobyembre 14, 2024 ng 7 gabi sa PAR at kumikilos pa direksyon kanluran, timog kanluran sa bilis na 100kph habang tinutumbok ang mga lalawaigan sa Samar at Kabikulan.
{{clear}}
====37. Super Bagyong Ofel (''Usagi'')====
{{Main|Bagyong Ofel}}
{{Infobox hurricane
| Name = Super Bagyong Ofel (''Usagi'')
| Basin = WPac
| Formed = Nobyembre 9
| Dissipated = Nobyembre 16
| image = Usagi 2024-11-13 1730Z.jpg
| track = Usagi 2024 path.png
| 10-min winds = 95
| 1-min winds = 130
| Pressure = 940
}}
Isa pang sirkulasyon ang nabuo sa araw ng Nobyembre 9 sa kalagitnaan sa [[Karagatang Pasipiko]] kasabay ng mga nabuong bagyong ''Toraji'' "Nika", ''Man-yi'', ang patuloy na kumikilos sa direksyon pa kanluran. Ay patuloy na binabatayan ng JMA at JTWC sa mga susunod na araw. Ika Nobyembre 12, 2024, 4am ng umaga ay tuluyan ng pumasok ang sentro ng bagyo na pinangalanan ng PAGASA bilang OfelPh at sa internasyonal ay #Usagi sa [[Hapones]] ay [[kuneho]] (bunny).
{{clear}}
====38. Bagyong Querubin====
{{Main|Bagyong Querubin (2024)}}
{{Infobox hurricane
| Name = Bagyong Querubin
| Basin = WPac
| Formed = Disyembre 17
| Dissipated = Disyembre 19
| image = Querubin 2024-12-18 0600Z.jpg
| track = Querubin 2024 path.png
| 10-min winds = 30
| 1-min winds =
| Pressure = 1004
}}
Isang sirkulasyon ang namataan sa isang App na Windy.com ay mabubuo sa araw na Disyembre 16 sa susunod na linggo na namataan sa malayong direksyon sa silangan timog silangan ng [[Mindanao]] na inaasahang lalapit sa [[Kabisayaan]], Na namataan sa layong 400 kilometro silangan ng lungsod [[Heneral Santos]], Ika Disyembre 19 ng 2AM ng umaga ay ibinaba ng PAGASA bilang Low Pressure Area (LPA) ang dating bagyong Querubin ay hindi inaalis na maging bagyo muli sa loob ng 24 oras. Ika Disyembre 19, 2024 ng malusaw ang bagyong Querubin sa bahagi ng ''[[Dagat Sulu]]''.
{{clear}}
====39. Bagyong Romina (''Pabuk'')====
{{Main|Bagyong Romina (2024)}}
{{Infobox hurricane
| Name = Bagyong Romina (''Pabuk'')
| Basin = WPac
| image = Pabuk 2024-12-23 0600Z.jpg
| track = Pabuk 2024 path.png
| Formed = Disyembre 20
| Dissipated = Disyembre 26
| 10-min winds = 40
| 1-min winds = 30
| Pressure = 1000
}}
Ika Disyembre 20 ay may namataang isang sirkulasyon bilang Low Pressure Area sa bahagi ng [[Bandar Seri Begawan]] sa [[Brunei]] at sa layong 875 kilometro timog kanluran ng [[Luzon]], Ang ika 18 at ikalawang bagyo sa buwan ng Disyembre 2024 sa [[Pilipinas]], Ika Disyembre 22, ng binigyang pangalan na lokal ng PAGASA bilang #RominaPH ang kauna-unahang bagyo na binigyang pangalan sa labas ng PAR na sakop ng isang islang munisipalidad ng [[Kalayaan, Palawan]], Mula noong ika taon 1963 na unang inilunsad ang pag bibigay ng mga lokal na pangalan sa mga bagyo, Ang ahensya ng JTWC ay ibinaba ang babala ng bagyo sa Palawan at inalis ng PAGASA ang babala ng signal #1 sa munisipalidad ng ''Kalayaan'', habang kumikilos sa direksyong pa kanluran, pa tungo sa lungsod ng [[Ho Chi Minh]] sa [[Biyetnam]] at bibigyang pangalang internasyonal na Pabuk.
{{clear}}
==PAGASA==
===Pagretiro===
Ayon sa PAGASA, ika Pebrero 2025 ang mga pangalan ng bagyo sa taon 2024 na walong pangalan ang inalis ng PAGASA ito mga pangalang: ''[[Bagyong Aghon|Aghon]]'', ''[[Bagyong Enteng|Enteng]]'', ''[[Bagyong Julian|Julian]]'', ''[[Bagyong Kristine|Kristine]]'', ''[[Bagyong Leon|Leon]]'', ''[[Bagyong Nika|Nika]]'', ''[[Bagyong Ofel|Ofel]]'' at ''[[Super Bagyong Pepito|Pepito]]'' na pinalitan ng mga sumusunod: ''{{grey|Amuyao}}'', ''{{grey|Edring}}'', ''{{grey|Josefa}}'', ''{{grey|Kidul}}'', ''{{grey|Lekep}}'', ''{{grey|Nanolay}}'', ''{{grey|Onos}}'' at ''{{grey|Puwok}}'', Bagamat ang mga bagyong [[Bagyong Carina|Carina]] at [[Bagyong Marce|Marce]] ay bahagyang nakapinsala ay hindi inialis ng ''PAGASA'' at uulitin sa taon'g 2028.
=====Mga bagyo sa bawat buwan ng 2024=====
{| class="wikitable sortable"
|-
| '''[[Buwan (panahon)|Buwan]]'''
| {{center|'''[[Bagyo sa Pilipinas|Bagyo]]'''}}
|-
| Enero || rowspan="4"| <center>{{grey|N/A}}</center>
|-
| Pebrero
|-
| Marso
|-
| Abril
|-
| Mayo || Aghon
|-
| Hunyo || <center>{{grey|N/A}}</center>
|-
| Hulyo || Butchoy, Carina
|-
| Agosto || Dindo, Enteng
|-
| Setyembre || Ferdie, Gener, Helen, Igme, Julian
|-
| Oktubre || Kristine, Leon
|-
| Nobyembre || Marce, Nika, Ofel, Pepito
|-
| Disyembre || Querubin, Romina
|}
===Nasa labas ng Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas===
====2. Bagyong ''Maliksi''====
{{Infobox hurricane
| Name = Bagyong ''Maliksi''
| Basin = WPac
| image = Maliksi_2024-05-31_0605Z.jpg
| track = Maliksi 2024 path.png
| formed = Mayo 30
| Dissipated = Hunyo 1
| 10-min winds = 35
| 1-min winds = 30
| Pressure = 998
}}
Nabuo si '''Bagyong ''Maliksi'' ''' bilang isang depresyon sa timog-silangan ng [[Haikou]] sa bansang [[Tsina]] noong Mayo 30. Ito ay mabagal na kumilos pa-hilaga hanggang sa pinangalanan ng JMA ang bagyo nang ''Maliksi'' nang sumunod na araw. Ngunit, pinatili ng JTWC ang pagiging depresyon nito hanggang sa mag-landfall ito sa Tsina ng madaling araw ng Hunyo 1. Ito ay nalusaw bilang LPA pagkalipas nang isang araw habang kumikilos pa-silangan patungong [[Taiwan]].
{{clear}}
====3. Bagyong ''03W''====
{{Infobox hurricane
| Name = Bagyong ''03W''
| Basin = WPac
| image = JMA TD 03 2024-07-13 0600Z.jpg
| track = 03W 2024 path.png
| formed = Hulyo 13
| Dissipated = Hulyo 15
| 10-min winds = 30
| 1-min winds = 25
| Pressure = 1000
}}
Noong Hulyo 13, sinimulan ng JTWC o Joint Typhoon Warning Center na subaybayan ang isang lugar ng convection 423 mi (682 km) silangan-timog-silangan ng [[Da Nang]] , Vietnam. Noong panahong iyon, ang kaguluhan ay nasa isang marginal na kapaligiran para sa pag-unlad, na may mataas na vertical wind shear offsetting magandang divergence sa itaas kasama ng mainit-init na temperatura sa ibabaw ng dagat. Sa 06:00 UTC ng araw na iyon, itinalaga ng JMA o [[Japan Meteorological Agency]] ang sistema bilang isang tropikal depresyon. Ang JTWC pagkatapos ay naglabas ng TCFA sa system sa susunod na araw, na binanggit ang simetriko na sentro nito ay bumuti habang ito ay gumagalaw sa hilagang-kanluran, kahit na ang kombeksyon ay hindi organisado. Pagsapit ng 18:00 UTC kinabukasan, na-upgrade ng JTWC ang sistema sa isang tropikal depresyon, na itinalaga itong 03W. Gayunpaman, inilabas nila ang kanilang huling babala sa depresyon nang maaga sa susunod na araw habang ito ay lumipat sa Vietnam at mabilis na humina. Nang maglaon sa araw na iyon, ang JMA ay tumigil sa pagsubaybay sa depresyon habang ito ay nawala.
{{clear}}
====6. Bagyong ''Ampil''====
{{Infobox hurricane
| Name = Bagyong ''Ampil''
| Basin = WPac
| image = Ampil 2024-08-16 0400Z.jpg
| track = Ampil 2024 path.png
| formed = Agosto 4
| Dissipated = Agosto 19
| 10-min winds = 85
| 1-min winds = 115
| Pressure = 950
}}
Noong Agosto 3, sinimulan ng JTWC na subaybayan ang isang lugar ng convection 976 km (606 mi) silangan ng Kadena Air Base noong Agosto 3. Sa 18:00 (UTC) sa parehong araw, itinalaga ng JMA ang sistema bilang isang lugar na may mababang presyon. Gayunpaman, sa sumunod na araw, ang sistema ay na-upgrade sa isang tropikal na depresyon. Humina ang depresyon at huling nabanggit ng JMA noong Agosto 7. Ang kaguluhan ay lumiko sa timog ng Ryukyu Islands sa loob ng ilang araw bago ito muling itinalaga ng JMA bilang isang tropikal na depresyon noong Agosto Pagkalipas ng ilang oras, kinilala nila ang sistema bilang isang tropikal na depresyon, na itinalaga ito bilang 08W. Hindi nagtagal, napansin ng JMA na lumakas ito at naging tropical storm at pinangalanan itong Ampil
{{clear}}
====7. Bagyong ''Maria''====
{{Infobox hurricane
| Name = Bagyong ''Maria''
| Basin = WPac
| image = Maria 2024-08-09 0325Z.jpg
| track = Maria 2024 path.png
| formed = Agosto 5
| Dissipated = Agosto 14
| 10-min winds = 55
| 1-min winds = 70
| Pressure = 980
}}
Isang sirkulasyon ang namataan ng [[Japan Meteorological Agency|JMA]] sa layong 150km timog ng [[Tokyo]]-[[Yokohama]] sa [[Japan]], ng maging isang ganap na bagyo noong Agosto 5 na pinangalanang ''Maria'' at tinatahak ang direksyong hilagang kanluran, patungo ang bagyo sa lalawigan ng Miyagi at patuloy na tinatahak ang direksyon sa lungsod ng Sendai.
{{clear}}
====8. Bagyong ''Son-Tinh''====
{{Infobox hurricane
| Name = Bagyong ''Son-Tinh''
| Basin = WPac
| image = Son-Tinh 2024-08-12 0230Z.jpg
| track = Son-Tinh 2024 path.png
| formed = Agosto 10
| Dissipated = Agosto 14
| 10-min winds = 35
| 1-min winds = 40
| Pressure = 944
}}
{{clear}}
====9. Bagyong ''Wukong''====
{{Infobox hurricane
| Name = Bagyong ''Wukong''
| Basin = WPac
| image = 09W 2024-08-12 2350Z.jpg
| track = Wukong 2024 path.png
| formed = Agosto 12
| Dissipated = Agosto 15
| 10-min winds = 35
| 1-min winds = 30
| Pressure = 1002
}}
{{clear}}
====14. Bagyong ''Shanshan'' ====
{{Infobox hurricane
| Name = Bagyong ''Shanshan''
| Basin = WPac
| image = Shanshan 2024-08-27 0425Z.jpg
| track = Shanshan 2024 track.png
| formed = Agosto 21
| Dissipated = Setyembre 1
| 10-min winds = 95
| 1-min winds = 115
| Pressure = 935
}}
{{clear}}
==== 17. Bagyong ''Hone'' ====
{{Infobox hurricane
| Name = Bagyong ''Hone''
| Basin = WPac
| image = Hone 2024-09-03 0650Z.jpg
| track = Hone 2024 path.png
| formed = Setyembre 1 (pumasok)
| Dissipated = Setyembre 8
| 10-min winds = 30
| 1-min winds = 30
| 1-min prefix = (subtropikal)
| Pressure = 1004
}}
{{clear}}
==== 18. Bagyong ''Leepi'' ====
{{Infobox hurricane
| Name = Bagyong ''Leepi''
| Basin = WPac
| image = Leepi 2024-09-06 0235Z.jpg
| track = Leepi 2024 path.png
| formed = Setyembre 2
| Dissipated = Setyembre 6
| 10-min winds = 35
| 1-min winds = 35
| Pressure = 1002
}}
{{clear}}
====24. Bagyong ''Cimaron'' ====
{{Infobox hurricane
| Name = Bagyong ''Cimaron''
| Basin = WPac
| image = Cimaron 2024-09-25 0048Z.jpg
| track = Cimaron 2024 path.png
| Formed = Setyembre 24
| Dissipated = Setyembre 27
| 10-min winds = 35
| 1-min winds = 35
| Pressure = 1002
}}
{{clear}}
====25. Bagyong ''Jebi'' ====
{{Infobox hurricane
| Name = Bagyong ''Jebi''
| Basin = WPac
| Formed = Setyembre 25
| Dissipated = Oktubre 2
| image = Jebi 2024-10-01 0330Z.jpg
| track = Jebi 2024 path.png
| 10-min winds = 60
| 1-min winds = 70
| Pressure = 985
}}
{{clear}}
====28. Bagyong ''Barijat''====
{{Infobox hurricane
| Name = Bagyong ''Barijat''
| Basin = WPac
| image = Barijat 2024-10-09 AquaMODIS.jpg
| track = Barijat 2024 path.png
| Formed = Oktubre 5
| Dissipated = Oktubre 11
| 10-min winds = 45
| 1-min winds = 50
| Pressure = 990
}}
{{clear}}
===Iba pang Sistema===
* 11. Isang depresyon ang nabuo sa Dagat Pilipinas noong Agosto 19 ngunit nalusaw noong Agosto 22. Ngunit, nabuo muli ito bilang isang depresyon noong sumunod na araw habang binabaybay ang dagat sa timog ng [[Hapon]]. Dahil sa paparating na Bagyong ''Shanshan'', kumilos and depresyon pa-timog kanluran hanggang sa nalusaw ito noong Agosto 26.
* 12. Isang depresyon ang nabuo sa kanluran ng [[Kyushu]] noong Agosto 19 na kalaunan ay kumilos pa-hilaga at nalusaw sa parehong araw.
* 13. Noong Agosto 20, isang depresyon ang nabuo sa timog-silangan ng Hapon na agad ding nalusaw.
* 15. Isang depresyon ang nabuo muli sa timog-silangan ng Hapon noong Agosto 30 at nalusaw din ito noong 2 a.m. ng Agosto 31 (18:00 UTC Agosto 30).
* 19. Noong Setyembre 4, isang depresyon ang nabuo sa Dagat Pilipinas. Ito ay huling minarkahan ng JMA noong 8 a.m. ng Setyrembre 6 (00:00 UTC) na kung saan ay humina ito bilang isang LPA. Pagkalipas ng tatlong araw araw, minarkahan ito muli bilang isang depresyon na kung saan ay kumilos ito papunta sa Silangang Tsina hanggang sa tumama ito noong Setyembre 11. Nalusaw ito kinabukasan.
* 26. Noong Setyrembre 26, may nabuong depresyon sa kanluran ng Guam ngunit ito ay nalusaw kinabukasan.
* 29. Isang depresyon ang nabuo sa kanluran ng Guam noong Oktubre 6. Dahil sa kalapitan nito sa isang depresyon na magiging Bagyong ''Barijat'', nagkaroon ng Fujiwhara effect sa pagitan ng dalawang bagyo na naging sanhi para ang depresyon ay kumilos pa-silangan at mahigop sa sirkulasyon ng pangalawang bagyo kinabukasan.
* 30. Noong Oktubre 12, may nabuong depresyon sa hilagang-silangan ng Mukojima. Dahil sa pagkakaroon ito ng parehong tropikal at ekstra-tropical na katangian ay itinuring ito ng JTWC na isang sub-tropikal na sistema. Kalaunan, tuluyan ito naging ekstra-tropikal at huling minarka na ito ng JMA bilang isang depresyon noong Oktubre 14.
* 31. Noong Oktubre 16, isang depresyon ang nabuo sa hilaga ng Mikronesia ngunit ito rin ay agad humina bilang isang LPA sa parehong araw. Ang nagmulang LPA mula dito ay nag-ambag sa pamumuo ng Bagyong Kristine.
{{clear}}
==Pagpapangalan==
===Pilipinas===
{{See also|Talaan ng mga rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas}}
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| Main list
|-
| [[Bagyong Aghon (2024)|''AGHON'']] || BUTCHOY || [[Bagyong Carina|CARINA]] || DINDO || [[Bagyong Enteng (2024)|''ENTENG'']]
|-
| FERDIE || GENER || HELEN || IGME || [[Bagyong Julian (2024)|''JULIAN'']]
|-
| [[Bagyong Kristine|''KRISTINE'']] || [[Bagyong Leon (2024)|''LEON'']] || [[Bagyong Marce (2024)|MARCE]] || [[Bagyong Nika|''NIKA'']] || [[Bagyong Ofel|''OFEL'']]
|-
| [[Super Bagyong Pepito|''PEPITO'']] || [[Bagyong Querubin (2024)|QUERUBIN]] || [[Bagyong Romina (2024)|ROMINA]] || {{tcname unused|SIONY}} || {{tcname unused|TONYO}}
|-
| style="background-color:lightyellow;"|{{tcname unused|UPANG}} || {{tcname unused|VICKY}} || style="background-color:lightyellow;"|{{tcname unused|WARREN}} || {{tcname unused|YOYONG}} || {{tcname unused|ZOSIMO}}
|-
! colspan="5"| Auxiliary list (2024)
|-
| {{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
|-
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}}
|-
! colspan=5|'''{{Color box|lightyellow|border=darkgray}}''' '''Mga bagong ipinangalan'''
|}
Gagamitin ng PAGASA ang mga pangalang huling ginamit noong [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2020|panahon ng 2020]], kung saan 22 ang pumasok sa [[Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas|Sakop na Responsibilidad]] nito. Ang mga pangalang ''Aghon'', ''Querubin'', ''Romina'' at ''Upang'' ay inaasahang gagamitin sa kauna-unahang pagkakataon sa taong ito, matapos nitong palitan ang mga pangalang ''[[Bagyong Ambo (2020)|Ambo]]'', ''[[Bagyong Quinta|Quinta]]'', ''[[Super Bagyong Rolly|Rolly]]'' at ''[[Bagyong Ulysses|Ulysses]]''. Sa taong 2024, unang ginamit sa pagkakataon ang mga pangalang ''Aghon'', ''Querubin'' at ''Romina'', samantalang ang pangalang ''Upang'' ay hindi nagamit sa mga bagyong ipinangalan ng PAGASA.
Ika Pebrero 20, 2025 ng inilabas ng PAGASA ang mga bagong ipapangalan sa mga bagyong nagdaan na nakapinsala ng higit sa 1 bilyon at mga daan-daan na nasawi, Inialis ang mga pangalang, ''Aghon'', ''Enteng'', ''Julian'', ''Kristine'', ''Leon'', ''Nika'', ''Ofel'' at ''Pepito'' maliban sa mga naiwang pangalan na ''Carina'' at ''Marce'' na muling gagamitin sa bawat 4 na taon, na ipinalit at gagamiting pangalan sa taon 2028; ''Amuyao'', ''Edring'', ''Josefa'', ''Kidul'', ''Lekep'', ''Nanolay'', ''Onos'' at ''Puwok''.
{{clear}}
===Internasyonal===
Ang JMA ang nagpapangalang sa mga bagyong may taglay na 65 kilometro kada oras o higit pa, sa loob ng 10 minuto. Ito ay kinukuha nila sa listahan ng 140 na pangalan, na nanggaling sa 14 na bansa at teritoryo na kabilang sa komite ng ESCAP/WMO.
{| class="wikitable"
| Ewiniar || Maliksi || Gaemi || Prapiroon || Maria || Son-tinh || Ampil || Wukong || Jongdari || Shanshan || Yagi || Leepi || Bebinca
|-
| Pulasan || Soulik || Cimaron || Jebi || Krathon || Barijat || Trami || Kong-rey || Yinxing || Toraji || Man-yi || Usagi || Pabuk
|}
{{clear}}
==Epekto sa Panahon==
Binubuod ng talahanayang ito ang lahat ng system na nabuo sa loob o lumipat sa North Pacific Ocean, sa kanluran ng International Date Line noong 2024. Nagbibigay din ang mga talahanayan ng pangkalahatang-ideya ng intensity, tagal, mga lugar ng lupain na apektado, at anumang pagkamatay o pinsalang nauugnay sa system.
{{Pacific areas affected (Top)|year=2024}}
|-
| colspan="9" style="text-align: center;" | '''Mga pumasok o nabuo sa loob ng Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas'''
|-
| Aghon (''Ewiniar'') || {{Sort|240523|Mayo 23–30}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{Sort|3|Malakas na bagyo}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|75|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|970|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pilipinas]], [[Hapon]], [[Alaska]] || $20.88 milyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 1.22 bilyon)}} || {{ntsh|6}} 6 ||
|-
| Carina (''Gaemi'') || {{Sort|240719|Hulyo 19–29}} || style="background:#{{storm color|STY}}" | {{Sort|4|Super bagyo}} || style="background:#{{storm color|STY}}" | {{convert|90|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|STY}}" | {{convert|935|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Pilipinas, [[Taiwan]], [[Silangang Tsina]], [[Mga Isla ng Yaeyama]], [[Indonesia]], [[Hilagang Korea]] || $1.66 bilyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 97 bilyon)}} || {{ntsh|107}} 107 ||
|-
| Butchoy (''Prapiroon'') || {{Sort|240720|Hulyo 20–25}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{Sort|2|Malubhang bagyo}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{convert|55|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{convert|985|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Pilipinas, [[Timog Tsina]], [[Vietnam]], [[Laos]], [[Thailand]], [[Cambodia]] || >$32.9 milyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] >2 bilyon)}} || {{ntsh|23}} 23 ||
|-
| Dindo (''Jongdari'') || {{Sort|240818|Agosto 18-22}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{Sort|1|Mahinang bagyo}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|40|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|996|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Mga Isla ng Miyako]], Mga Isla ng Yaeyama, [[Korea|Tangway ng Korea]] || Wala || {{ntsh|1}} 1 ||
|-
| Enteng (''Yagi'') || {{Sort|240831|Agosto 31-Setyembre 9}} || style="background:#{{storm color|STY}}" | {{Sort|4|Super bagyo}} || style="background:#{{storm color|STY}}" | {{convert|105|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|STY}}" | {{convert|915|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Palau]], Pilipinas, Timog Tsina, [[Hong Kong]], [[Macau]], Vietnam, Laos, Thailand, Myanmar || >$16.7 bilyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 976 bilyon)}} || {{ntsh|844}} 844 ||
|-
| Ferdie (''Bebinca'')|| {{Sort|240909|Setyembre 9-18}} || style="background:#{{storm color|TY}}" |{{Sort|3|Malakas na bagyo}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|75|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TY}}" |{{convert|965|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Guam]], [[Hilagang Kapuluang Mariana]], Pilipinas, [[Mga Isla ng Ryukyu]], Silangang Tsina || $1.42 bilyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 83 bilyon)}} || {{ntsh|8}} 8 ||
|-
| Gener (''Soulik'')|| {{Sort|240915|Setyembre 15-20}} || style="background:#{{storm color|TS}}" |{{Sort|1|Mahinang bagyo}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|35|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TS}}" |{{convert|992|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Pilipinas, Vietnam, Laos, Thailand, Cambodia, Myanmar || $22.63 milyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 1.3 bilyon)}} || {{ntsh|29}} 29 ||
|-
| Helen (''Pulasan'')|| {{Sort|240915|Setyembre 15-21}} || style="background:#{{storm color|TS}}" |{{Sort|1|Mahinang bagyo}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|45|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TS}}" |{{convert|992|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Guam, Hilagang Kapuluang Mariana, Pilipinas, Silangang Tsina, Timog Korea, Hapon || $4.15 milyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 242 milyon)}} || {{ntsh|15}} 15 ||
|-
| Igme (''17W'')|| {{Sort|240920|Setyembre 20-21}} || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|30|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{convert|1002|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Pilipinas, Taiwan, Mga Isla ng Ryukyu, Silangang Tsina || Di-alam || {{ntsh|0}} Wala ||
|-
| Julian (''Krathon'')|| {{Sort|240926|Setyembre 26-Oktubre 4}} || style="background:#{{storm color|STY}}" |{{Sort|4|Super bagyo}} || style="background:#{{storm color|STY}}" | {{convert|105|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|STY}}" |{{convert|915|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Pilipinas, Taiwan, Mga Isla ng Ryukyu || $48.1 milyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 2.8 bilyon)}} || {{ntsh|18}} 18 ||
|-
| Kristine (''Trami'')|| {{Sort|241019|Oktubre 19-29}} || style="background:#{{storm color|STS}}" |{{Sort|2|Malubhang bagyo}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{convert|60|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|STS}}" |{{convert|970|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Palau, Pilipinas, Taiwan, Timog Tsina, Vietnam, Laos, Cambodia, Thailand || $426.34 milyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 24.90 bilyon)}} || {{ntsh|178}} 178 ||
|-
| Leon (''Kong-rey'') || {{Sort|241024|Oktubre 24-Nobyembre 1}} || style="background:#{{storm color|STY}}" |{{Sort|4|Super bagyo}} || style="background:#{{storm color|STY}}" | {{convert|100|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|STY}}" |{{convert|925|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Guam, Hilagang Kapuluang Mariana, Pilipinas, Taiwan, Silangang Tsina, Timog Korea, Hapon || $149.4 milyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 8.73 bilyon)}} || {{ntsh|3}} 3 ||
|-
| Marce (''Yinxing'') || {{Sort|241103|Nobyembre 3-13}} || style="background:#{{storm color|TY}}" |{{Sort|3|Malakas na bagyo}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|95|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TY}}" |{{convert|940|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Isla ng mga Carolina, Pilipinas, Timog Tsina, Vietnam, Cambodia || $3.91 milyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 228 milyon)}} || {{ntsh|1}} 1 ||
|-
| Nika (''Toraji'') || {{Sort|241108|Nobyembre 8-15}} || style="background:#{{storm color|TY}}" |{{Sort|3|Malakas na bagyo}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|70|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TY}}" |{{convert|975|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Pilipinas, Taiwan, Timog Tsina, Hong Kong, Macau || $7.76 milyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 453 milyon)}} || {{ntsh|4}} 4 ||
|-
| Pepito (''Man-yi'') || {{Sort|241109|Nobyembre 9-20}} || style="background:#{{storm color|STY}}" |{{Sort|4|Super bagyo}} || style="background:#{{storm color|STY}}" | {{convert|105|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|STY}}" |{{convert|920|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Guam, Hilagang Kapuluang Mariana, Isla ng mga Carolina, Palau, Pilipinas, Taiwan, Timog Tsina, Hong Kong, Macau || >$76.05 milyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] >4.44 bilyon)}} || {{ntsh|14}} 14 ||
|-
| Ofel (''Usagi'') || {{Sort|241109|Nobyembre 9-16}} || style="background:#{{storm color|STY}}" |{{Sort|4|Super bagyo}} || style="background:#{{storm color|STY}}" | {{convert|95|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|STY}}" |{{convert|940|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Pilipinas, Taiwan || $9.56 milyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 558 milyon)}} || {{ntsh|0}} Wala ||
|-
| Querubin || {{Sort|241217|Disyembre 17-19}} || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|30|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{convert|1004|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Pilipinas || Wala || {{ntsh|0}} Wala ||
|-
| Romina (''Pabuk'') || {{Sort|241220|Disyembre 20-26}} || style="background:#{{storm color|TS}}" |{{Sort|1|Mahinang bagyo}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|40|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TS}}" |{{convert|1000|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Silangang Malaysia, [[Indonesia]]. [[Brunei]], [[Isla ng mga Spratly]], Pilipinas, Vietnam || Wala || {{ntsh|0}} Wala ||
|-
| colspan="9" style="text-align: center;" | '''Mga nasa labas ng Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas'''
|-
|''Maliksi''|| {{Sort|240530|Mayo 30–Hunyo 2}} || style="background:#{{storm color|TS}}" |{{Sort|1|Mahinang bagyo}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|35|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TS}}" |{{convert|998|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Timog Tsina]], Taiwan || Di-tukoy || {{ntsh|0}} Wala ||
|-
|''03W''|| {{Sort|240713|Hulyo 13–15}} || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|30|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{convert|1000|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Vietnam, Laos, Thailand || Wala || {{ntsh|0}} Wala ||
|-
|''Maria''|| {{Sort|240805|Agosto 5–14}} || style="background:#{{storm color|STS}}" |{{Sort|2|Malubhang bagyo}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{convert|55|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|STS}}" |{{convert|980|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Mga Isla ng Bonin, Hapon || Wala || {{ntsh|0}} Wala ||
|-
|''Son-Tinh''|| {{Sort|240810|Agosto 10–14}} || style="background:#{{storm color|TS}}" |{{Sort|1|Mahinang bagyo}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|40|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TS}}" |{{convert|994|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Alaska || Wala || {{ntsh|0}} Wala ||
|-
|''Ampil''|| {{Sort|240811|Agosto 11–19}} || style="background:#{{storm color|TY}}" |{{Sort|3|Malakas na bagyo}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|85|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TY}}" |{{convert|950|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Mga Isla ng Bonin]], Hapon, Alaska || Kaunti || {{ntsh|0}} Wala ||
|-
|''Wukong''|| {{Sort|240811|Agosto 11-16}} || style="background:#{{storm color|TS}}" |{{Sort|1|Mahiang bagyo}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|35|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TS}}" |{{convert|1002|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Wala || Wala || {{ntsh|0}} Wala ||
|-
| TD || {{Sort|240819|Agosto 19-26}} || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | Hindi tukoy || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{convert|1004|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Wala || Wala || {{ntsh|0}} Wala ||
|-
| TD || {{Sort|240819|Agosto 19}} || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{convert|30|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{convert|1004|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Wala || Wala || {{ntsh|0}} Wala ||
|-
| TD || {{Sort|240820|Agosto 20}} || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | Hindi tukoy || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{convert|1012|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Wala || Wala || {{ntsh|0}} Wala ||
|-
|''Shanshan''|| {{Sort|240820|Agosto 20-Setyembre 1}} || style="background:#{{storm color|TY}}" |{{Sort|3|Malakas na bagyo}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|95|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TY}}" |{{convert|935|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Guam]], [[Hilagang Kapuluang Mariana]], Hapon, [[Timog Korea]] || >$6 bilyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] >350 bilyon)}} || {{ntsh|8}} 8 ||
|-
| TD || {{Sort|240830|Agosto 30}} || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | Hindi tukoy || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{convert|1006|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Hapon || Wala || {{ntsh|0}} Wala ||
|-
| ''Hone'' || {{Sort|240901|Setyembre 1-8}} || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{convert|30|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{convert|1004|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Hawaii]] (bago ang pagtawid) || Wala || {{ntsh|0}} Wala ||
|-
| ''Leepi'' || {{Sort|240902|Setyembre 1-7}} || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{Sort|1|Mahinang bagyo}} || style="background:#{{storm color|TS}}" |{{convert|35|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TS}}" |{{convert|1002|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Wala || Wala || {{ntsh|0}} Wala ||
|-
| TD || {{Sort|240904|Setyembre 4-12}} || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{convert|30|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{convert|998|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Hapon, Taiwan, Silangang Tsina || Wa;a || {{ntsh|0}} Wala ||
|-
| ''Cimaron'' || {{Sort|240924|Setyembre 24-27}} || style="background:#{{storm color|TS}}" |{{Sort|1|Mahinang bagyo}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|35|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TS}}" |{{convert|1002|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Wala || Di-tukoy || {{ntsh|0}} Wala ||
|-
| ''Jebi'' || {{Sort|240925|Setyembre 25-Oktubre 2}} || style="background:#{{storm color|STS}}" |{{Sort|2|Malubhang bagyo}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{convert|60|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|STS}}" |{{convert|985|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Guam, Hilagang Kapuluang Mariana, Hapon, [[Mga Isla ng Kuril]] || Di-alam || {{ntsh|0}} Wala ||
|-
| TD || {{Sort|240926|Setyembre 26-27}} || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | Hindi tukoy || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{convert|1006|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Wala || Wala || {{ntsh|0}} Wala ||
|-
| ''Barijat'' || {{Sort|241005|Oktubre 5-11}} || style="background:#{{storm color|TS}}" |{{Sort|1|Mahinang bagyo}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|45|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TS}}" |{{convert|990|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Guam, Hilagang Kapuluang Mariana, Mga Isla ng Kuril, [[Tangway ng Kamchatka]] || Wala || {{ntsh|0}} Wala ||
|-
| TD || {{Sort|241006|Oktubre 6-7}} || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | Hindi tukoy || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{convert|1006|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Wala || Wala || {{ntsh|0}} Wala ||
|-
| TD || {{Sort|241012|Oktubre 12-14}} || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|30|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{convert|1006|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Wala || Wala || {{ntsh|0}} Wala ||
|-
| TD || {{Sort|241016|Oktubre 16-17}} || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | Hindi tukoy || style="background:#{{storm color|TD}}" |{{convert|1008|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Wala || Wala || {{ntsh|0}} Wala ||
|-
{{TC Areas affected (Bottom)|TC's=39 bagyo|dates=Mayo 23 – Disyembre 25|winds={{convert|105|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|pres={{convert|915|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}}|damage=[[Piso ng Pilipinas|PHP]] 1.6 trilyon|deaths=1255|Refs=}}
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
[[Kategorya:Bagyo sa Pasipiko]]
5g6cmgisqnuizdzboixzit0rb0otv2o
Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2025
0
331331
2204492
2202164
2026-04-23T15:52:27Z
Ivan P. Clarin
84769
/* PAGASA */
2204492
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox hurricane season
|Basin=WPac
|Year=2025
|First storm formed= Pebrero 11, 2025
|Last storm dissipated= Pebrero 7, 2026
|Track= 2025 Pacific typhoon season summary.png
|Strongest storm name= [[Super Bagyong Nando|Nando]] (Ragasa)
|Strongest storm pressure= 905
|Strongest storm winds= 110
|Average wind speed= 10
|Total depressions= 31, 1 di-official
|Total storms= 21, 1 di-official
|Total hurricanes= 9
|Total intense= 1 {{small|(di-opisyal)}}
|Fatalities= 255 kabuuan
|Damagespre= >
|Damages= 2710
| Damagespost = [[Piso ng Pilipinas|PHP]] >157.47 bilyon
| five seasons = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2023|2023]], [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024|2024]], '''2025''', ''[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026|2026]]'', ''[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2027|2027]]''
}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2025''' ay isang patuloy na kaganapan sa taunang siklo ng [[Bagyo|bagyong]] pagbubuo sa kanlurang [[Karagatang Pasipiko]]. Ang yugto ay tatakbo sa buong 2025, kahit na ang karamihan sa mga tropikal na bagyo ay karaniwang nagkakaroon sa pagitan ng Mayo at Oktubre. Ang saklaw ng akdang ito ay may-hanggan sa Karagatang Pasipiko sa hilaga ng ekwador sa pagitan ng 100°E at ika-180 meridian. Sa loob ng hilagang-kanlurang Karagatang Pasipiko, mayroong dalawang magkahiwalay na ahensya na nagtatalaga ng mga pangalan sa mga tropikal na bagyo na kadalasang maaring humantong sa isang bagyo na may dalawang pangalan. Pangalanan ng [[Japan Meteorological Agency]] (JMA) ang isang [[Bagyo|bagyo]] kung mayroon itong 10 minutong napapanatiling bilis ng hangin na hindi bababa sa 65 km/h (40 mph) saanman sa basin. Ang [[Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko at Astronomiko|Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko at Astronomiko]] o sa Ingles pa ay [[Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko at Astronomiko|Philippine Atmospheric, Geophysical, Astronomical Services Administration]] (PAGASA), ay nagtatalaga ng mga pangalan sa mga bagyo na lumilipat o nabubuo bilang isang tropikal depresyon sa [[Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas|Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas]] , kilala rin sa [[Wikang Ingles|Ingles]] bilang [[Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas|Philippine Area of Responsibility]] (PAR), na matatagpuan sa pagitan ng 135°E at 115°E at sa pagitan ng 5°N–25°N, hindi alintana kung ang isang tropical cyclone ay nabigyan na o hindi ng JMA. Ang mga tropikal na depresyon na sinusubaybayan ng United States' Joint Typhoon Warning Center (JTWC) ay binibigyan ng numerong may "W" na suffix; W ibig sabihin kanluran, isang sanggunian sa kanlurang rehiyon ng Pasipiko.
{{clear}}
==Pana-panahong mga pagtataya==
{{Stub}}
==Buod ng panahon==
{{center|{{center|<timeline>
ImageSize = width:1000 height:290
PlotArea = top:10 bottom:80 right:25 left:20
Legend = columns:3 left:30 top:58 columnwidth:270
AlignBars = early
DateFormat = dd/mm/yyyy
Period = from:01/02/2025 till:31/12/2025
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMinor = grid:black unit:month increment:1 start:01/02/2025
Colors =
id:canvas value:gray(0.88)
id:GP value:red
id:TD value:rgb(0.43,0.76,0.92) legend:Tropical_Depression_=_≤62_km/h_(≤39_mph)
id:TS value:rgb(0.3,1,1) legend:Tropical_Storm_=_62–88_km/h_(39–54_mph)
id:ST value:rgb(0.75,1,0.75) legend:Severe_Tropical_Storm_=_89–117_km/h_(55–72_mph)
id:TY value:rgb(1,0.85,0.55) legend:Typhoon_=_118–156_km/h_(73–96_mph)
id:VSTY value:rgb(1,0.45,0.54) legend:Very_Strong_Typhoon_=_157–193_km/h_(97–119_mph)
id:VITY value:rgb(0.55,0.46,0.9) legend:Violent_Typhoon_=_≥194_km/h_(≥120_mph)
Backgroundcolors = canvas:canvas
BarData =
barset:Hurricane
bar:month
PlotData =
barset:Hurricane width:11 align:left fontsize:S shift:(4,-4) anchor:till
from:11/02/2025 till:15/02/2025 color:TD text:
barset:break
from:16/02/2025 till:17/02/2025 color:TD text:"TD"
from:09/06/2025 till:15/06/2025 color:ST text:"Wutip"
from:11/06/2025 till:13/06/2025 color:TD text:"Auring"
from:21/06/2025 till:26/06/2025 color:TS text:"Sepat"
from:24/06/2025 till:27/06/2025 color:TD text:"03W"
from:01/07/2025 till:08/07/2025 color:ST text:"Mun"
from:03/07/2025 till:11/07/2025 color:TY text:"Bising (Danas)"
from:11/07/2025 till:15/07/2025 color:ST text:"Nari"
from:11/07/2025 till:14/07/2025 color:TD text:"07W"
from:15/07/2025 till:15/07/2025 color:TS text:"08W"
barset:break
from:16/07/2025 till:19/07/2025 color:ST text:"Crising (Wipha)"
bar:Month width:5 align:center fontsize:S shift:(0,-20) anchor:middle color:canvas
from:01/02/2025 till:28/02/2025 text:Pebrero
from:01/03/2025 till:31/03/2025 text:Marso
from:01/04/2025 till:30/04/2025 text:Abril
from:01/05/2025 till:31/05/2025 text:Mayo
from:01/06/2025 till:30/06/2025 text:Hunyo
from:01/07/2025 till:31/07/2025 text:Hulyo
from:01/08/2025 till:31/08/2025 text:Agosto
from:01/09/2025 till:30/09/2025 text:Setyembre
from:01/10/2025 till:31/10/2025 text:Oktobre
from:01/11/2025 till:30/11/2025 text:Nobyembre
from:01/12/2025 till:31/12/2025 text:Disyembre
</timeline>}}}}
<!--
from:01/05/2025 till:31/05/2025 text:May
from:01/06/2025 till:30/06/2025 text:June
from:01/07/2025 till:31/07/2025 text:July
from:01/08/2025 till:31/08/2025 text:August
from:01/09/2025 till:30/09/2025 text:September
from:01/10/2025 till:31/10/2025 text:October
from:01/11/2025 till:30/11/2025 text:November
from:01/12/2025 till:31/12/2025 text:December
-->
==Mga sistema==
===Nasa loob ng Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas===
===2. Tropikal Depresyon Auring===
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hunyo 11
| Dissipated = Hunyo 13
| image = Auring 2025-06-12 0107Z.jpg
| track = Auring 2025 path.png
| 10-min winds = 30
| 1-min winds =
| Pressure = 1002
}}
{{clear}}
===5. Bagyong Bising (''Danas'') ===
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hulyo 3
| Dissipated = Hulyo 11
| image = Danas 2025-07-06 0610Z.jpg
| track = Danas 2025 path.png
| 10-min winds = 65
| 1-min winds = 100
| Pressure = 970
}}Noong Hulyo 4 naging ganap naging bagyo sa hilagang kanluran ng Luzon at pinangalan ito bilang Bagyong Bising,Ang ikalawang bagyong ngayong Hulyo
Noong Hulyo 6 Si Bagyong Danas or Bising nag landfall sa Chiayi sa Taiwan bilang Typhoon Strength,unang pagkakataon naglandfall sa Kanlurang bahagi ng Taiwan noong nakaraang Bagyong Julian or Krathon{{clear}}
===9. Bagyong Crising (''Wipha'')===
{{See also|Bagyong Crising}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hulyo 16
| Dissipated = kasalukuyan
| image = Wipha 2025-07-20 0535Z.jpg
| Track = Wipha 2025 path.png
| 10-min winds = 60
| 1-min winds = 65
| Type2 = MD
| Pressure = 970
}}
Namataan ang isang low pressure area (LPA) sa layong 1,040 silangan ng [[Silangang Kabisayaan]] ika 15, Hulyo, ika 16 Hulyo namaging isang ganap na bagyo at pinangalanan ng PAGASA lokal bilang #CrisingPH habang tinatahak ang direksyong kanluran-hilagang kanluran sa oras na 02:00 PHT (18:00 UTC) . Tinahak ng bagyo ang Kauluhang [[Hilagang Luzon]] sa [[Cagayan]] at sa mga isla ng Calayan sa Batanes, Ika Hulyo 19 ng lumabas ang bagyo at pinangalan ng JMA ng internasyonal bilang Wipha, patungo sa mga lungsod ng [[Hong Kong]], [[Macau]] at sa lalawigan ng [[Hainan]].
Mahihit 420,000 na katao ang naapektuhan dahil sa pinaigting na habagat, magdeklara ng state of calamity ang [[Lungsod ng Cebu]] at bayan ng [[Umingan, Pangasinan]] dulot ng mga pagbaha. Itinaas sa signal No. 10 ang lungsod ng Hong Kong, Mahigit 14 katao ang nasaktan, 240 ang mga natumbang puno at 234 ang mga naibakwit.
{{clear}}
===10.Bagyong Dante (''Francisco'') ===
{{See also|Bagyong Dante (2025)}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hulyo 22
| Dissipated = kasalukuyan
| image = Francisco 2025-07-23 0440Z.jpg
| track = Francisco 2025 path.png
| 10-min winds = 35
| 1-min winds = 35
| Pressure = 900
}}
Kasalukuyan Hulyo 21 ng may namataan 2 low pressure area sa silangang bahagi sa [[Luzon]] , Ika 22 Hulyo ng maging isang ganap na bagyo at pinangalan ng PAGASA bilang #DantePH. Ang bagyo ay kumikilos sa direksyon, hilaga-hilagang kanluran pa tungo sa [[Xiamen]], [[Tsina]] na pinapaigting at pinapalakas ang hanging [[Habagat]]. Ika Hulyo 24, nang lumabas ang sentro ng ng bagyo sa linya ng PAR pa tungo sa Silangang Tsina sa galaw na pa hilagang kanluran.
{{clear}}
====11. Bagyong Emong (''Co-may'')====
{{See also|Bagyong Emong}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hulyo 23
| Dissipated = Agosto 23
| image = Co-may 2025-07-24 0507Z.jpg
| track = Co-May 2025 path.png
| 10-min winds = 65
| 1-min winds = 75
| Pressure = 975
}}
Kasalukuyan Hulyo 23, ang JTWC ay naglabas ng isyu na ang isang low pressure area (LPA) ay nabuo bilang isang ganap na bagyo ng PAGASA na ipinangalan bilang #EmongPH sa bahagi ng [[Hilagang Luzon]] partikular sa [[Rehiyon ng Ilokos]]. Ika 24 Hulyo nag land-fall ang sentro ng bagyo sa bayan ng [[Agno, Pangasinan]] sa oras na 10:40pm nang gabi (PST). Namataan ang sentro nang bagyo sa [[Golpo ng Lingayen]].
{{clear}}
====14. Bagyong Gorio (''Podul'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Agosto 6
| Dissipated = Agosto 15
| image =
| track = Podul 2025 path.png
| 10-min winds = 80
| 1-min winds = 95
| Pressure = 960
}}
Ika Agosto 6 isang sama nang panahon ang namataan sa timog bahagi sa [[Japan]] sa [[Karagatang Pasipiko]] ayon sa ahensya nanh JMA ay kalaunang binigyang pangalan sa internasyonal bilang ''Podul'' habang binabaybay ang mainit na karagatan, direksyong kanluran hilagang kanluran patungo sa [[Taiwan]] at PAR nang [[Pilipinas]] at papangalanan ng ahensya nang PAGASA sa lokal na pangalan bilang #GorioPH.
{{clear}}
====15. Tropikal Depresyon Fabian====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Agosto 7
| Dissipated = Agosto 9
| image = Fabian 2025-08-08 0527Z.jpg
| track = Fabian 2025 path.png
| Prewinds = <
| 10-min winds = 30
| 1-min winds =
| Pressure = 1006
}}
Ika Agosto 9 ay may namataang low pressure area sa silangang bahagi sa [[Baler, Aurora]] at tinawid ang rehiyong [[Lambak ng Cagayan]] at [[Rehiyon ng Ilokos]] bilang Tropikal Depresyon sa direksyong kanluran-hilagang kanluran at binigyang pangalan ng PAGASA bilang #FabianPH.
{{clear}}
====17. Bagyong Huaning (''Lingling'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Agosto 17
| Dissipated = kasalukuyan
| image = Lingling 2025-08-21 0557Z.jpg
| track = Lingling 2025 path.png
| 10-min winds = 40
| 1-min winds = 45
| Pressure = 1000
}}
Ika 17 Agosto sa gawing silangan sa [[Batanes]] ay may namataang isang Low Pressure Area na namuo at pinangalanan ng PAGASA bilang #HuaningPH. At maging ang ahendya ng JMA sa [[Japan]] ay pinangalanan sa internasyonal na ''Lingling''.
{{clear}}
====18. Bagyong Isang (''Kajiki'')====
{{See also|Bagyong Isang (2025)}}
{{Infobox hurricane
| name =
| Basin = WPac
| Formed = Agosto 22
| Dissipated = Agosto 26
| image = Kajiki 2025-08-24 0554Z.jpg
| track = Kajiki 2025 path.png
| 10-min winds = 80
| 1-min winds = 90
| Pressure = 950
}}
Isang LPA (Low Pressure Area) ang namataan ng PAGASA sa bahaging silangan ng Luzon noong ika Agosto 20, Ika Agosto 22 nang maging isang ganap na bagyo ang binabantayang Low PressureArea at binigyang pangalan ng PAGASA bilang #IsangPH na nag landfall sa bayan nang [[Casiguran, Aurora]] sa oras na 11:48 am ng tanghali.
{{clear}}
====20. Bagyong Jacinto (''Nongfa'')====
{{See also|Bagyong Jacinto (2025)}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Agosto 27
| Dissipated = Agosto 31
| image = Nongfa 2025-08-30 0604Z.jpg
| track = Nongfa 2025 path.png
| 10-min winds = 40
| 1-min winds = 40
| Pressure = 996
}}
Isang sama ng panahon o LPA ang namataan sa layong 350km silangan sa [[Baler, Aurora]] at nag landfall sa bayan ng [[Casiguran, Aurora]] bilang Tropikal Depresyon habang tinatawag ang [[Gitnang Luzon]] at pinangalanan sa lokal bilang #JacintoPH ang ika 10 na bagyo sa Pilipinas. Ang pangalang Jacinto sa tagalog ay hango sa bulaklak na [[Hasinto|Hyacinth]].
{{clear}}
====21. Bagyong Kiko (''Peipah'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Setyembre 2
| Dissipated = Setyembre 5
| image = Peipah 2025-09-05 0352Z.jpg
| track = Peipah 2025 path.png
| 10-min winds = 45
| 1-min winds = 50
| Pressure = 992
}}
Ika Setyembre ay isang LPA ang nabuo sa silangang bahagi sa [[Pilipinas]] sa [[Dagat Pilipinas]] at pinangalanan sa internasyonal bilang #Peipah at sa lokal bilang #KikoPH.
{{clear}}
====22. Bagyong Lannie (''Tapah'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Setyembre 5
| Dissipated = Setyembre 9
| image = Tapah 2025-09-08 0548Z.jpg
| track = Tapah 2025 path.png
| 10-min winds = 65
| 1-min winds = 65
| Pressure = 975
}}
Namataan ang isang LPA ika Setyembre 5 ayon sa ahensya ng JMA [[Japan]] habang tinatahak ang direksyon kanluran hilagang ka luran sa [[Dagat Timog Tsina]] at pinangalanan sa lokal bilang #LanniePH ang ika 12 na bagyo sa [[Pilipinas]]. Naglandfall ang bagyong Lannie sa lungsod ng [[Kunming]] sa [[Tsina]].
{{clear}}
====23. Bagyong Mirasol (''Mitag'')====
{{See also|Bagyong Mirasol (2025)}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Setyembre 16
| Dissipated = Setyembre 20
| image = Mitag 2025-09-19 0541Z.jpg
| track = Mitag 2025 path.png
| 10-min winds = 45
| 1-min winds = 45
| Pressure = 996
}}
Isang sama ng panahon o LPA ang namataan sa layong 150km silangan sa [[Baler, Aurora]] at nag landfall sa bayan ng [[Casiguran, Aurora]] bilang Tropikal Depresyon habang tinatawid ang bulubundukin ng [[Sierra Madre (Pilipinas)|Sierra Madre]]. Ang pangalang Mirasol sa tagalog ay hango sa bulaklak na [[Mirasol|Sun Flower]].
{{clear}}
====25. Super Bagyong Nando (''Ragasa'')====
{{See also|Super Bagyong Nando}}
{{Infobox hurricane
| name = Super Typhoon Nando (Ragasa)
| Basin = WPac
| Formed = Setyembre 17
| Dissipated = Setyembre 25
| image = Ragasa 2025-09-22 0000Z.jpg
| track = Ragasa 2025 path.png
| 10-min winds = 110
| 1-min winds = 145
| Pressure = 905
}}
Ika Setyembre 17 ay namataan ang isang LPA sa [[Dagat Pilipinas]], [[Karagatang Pasipiko]] ayon sa mga ahensya ng JMA ([[Japan]]) at JTWC ng [[Estados Unidos|Amerika]] at pinangalanan sa internasyonal bilang Ragasa sa [[Pilipino]] ay mabilis at sa lokal na pangalan bilang #NandoPH ang ika 14 na bagyo sa PAR sa [[Pilipinas]]. Ika Setyembre 21 ng maging isang ganap na super bagyo ang bagyong Nando na tatawirin ang dulong [[Hilagang Luzon]].
{{clear}}
====26. Bagyong Opong (''Bualoi'')====
{{See also|Bagyong Opong}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Setyembre 22
| Dissipated = Setyembre 29
| image = Bualoi 2025-09-28 0729Z.jpg
| track = Bualoi 2025 path.png
| 10-min winds = 75
| 1-min winds = 85
| Pressure = 965
}}
Ika Setyembre 22 matapos rumagasa ang "Super Bagyong Ragasa (Nando) ay isang LPA ang nabuo sa layong 850 kilometro sa silangan nang [[Caraga]] sa [[Mindanao]] at pinangalanan nang PAGASA sa lokal na pangalanh #OpongPH anh ika 15 na bagyong pumasok sa loob nang PAR sa [[Pilipinas]] at pinangalan sa internasyonal na #Bualoi na hango sa [[Thailand]] na isang pagkain.
{{clear}}
====27. Bagyong Paolo (''Matmo'')====
{{See also|Bagyong Paolo (2025)}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Oktubre 1
| Dissipated = Oktubre 7
| image = Matmo 2025-10-02 0454Z.jpg
| track = Matmo 2025 path.png
| 10-min winds = 60
| 1-min winds = 65
| Pressure = 980
}}
Nabuo ang isang LPA (low pressure area) sa layong 446 km silangan ng [[Timog Luzon]] batay sa ahensya nang JMA sa [[Japan]] at ng JTWC sa Amerika, kumikilos ang bagyo ba kanluran hilagang kanluran na naging isang tropikal depresyon at pinangalanan nang PAGASA sa lokal bilang #PaoloPH ang ika 16 na bagyong pumasok sa [[Pilipinas]].
{{clear}}
====28. Bagyong Quedan (''Nakri'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Oktubre 6
| Dissipated = Oktubre 14
| image = Nakri 2025-10-13 0340Z.jpg
| track = Nakri 2025 path.png
| 10-min winds = 70
| 1-min winds = 80
| Pressure = 970
}}
Ika Oktubre 6 ay namataan nang JMA ang isang Low Pressure Area (LPA) sa silangang [[Dagat Pilipinas]] at binigyang pangalan sa international bilang #Nakri at sa lokal na pangalan bilang #QuedanPH ang ika 17 na bagyong pumasok sa Pilipinas.
{{clear}}
====29. Bagyong Ramil (''Fengshen'')====
{{See also|Bagyong Ramil (2025)}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Oktubre 12
| Dissipated = Oktubre 23
| image = Ramil 2025-10-17 0421Z.jpg
| track = Fengshen 2025 path.png
| 10-min winds = 55
| 1-min winds = 50
| Pressure = 995
}}
Ika Oktubre 12 isang sirkulasyon ang namataan nang JMA at PAGASA sa kanlurang [[Karagatang Pasipiko]] bilang Low Pressure Area (LPA) at pinangalan sa lokal bilang #RamilPH ang ika 18 na bagyong pumasok sa Pilipinas.
{{clear}}
====30. Tropikal Depresyon Salome====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = October 20
| Dissipated = October 23
| image = Salome 2025-10-22 0059Z.jpg
| track = Salome 2025 path.png
| 10-min winds = 30
| 1-min winds =
| Pressure = 1004
}}
Ika Oktubre 20 isang Low Pressure Area (LPA) ang namataan nang JMA at JTWC sa [[Hilagang Luzon]] sa [[Batanes]], na pinangalanan nang PAGASA sa lokal bilang #Salome PH ang ika 19 na bagyong pumasok sa Pilipinas, pasubsob at pababa ang galaw ng bagyo. Nalusaw ang bagyo ika Oktubre 23.
{{clear}}
====31. Bagyong Tino (''Kalmaegi'')====
{{See also|Bagyong Tino}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Oktubre 31
| Dissipated = Nobyembre 7
| image = Kalmaegi 2025-11-06 0340Z.jpg
| track = Kalmaegi 2025 path.png
| 10-min winds = 95
| 1-min winds = 110
| Pressure = 935
}}
Ika Oktubre 31 ang isang Low Pressure Area (LPA) ang namataan sa malayong silangan nang [[Mindanao]] hanggang sa naging isang Tropikal Depresyon na pinangalanan nang PAGASA bilang #TinoPH ang ika 20 na bagyong pumasok sa [[Pilipinas]]. Ika Nobyembre 2 ay pumasok ang bagyo sa PAR nang Pilipinas
{{clear}}
====32. Super Bagyong Uwan (''Fung-wong'')====
{{See also|Bagyong Uwan}}
{{Infobox hurricane
| name =
| Basin = WPac
| Formed = Nobyembre 3
| Dissipated = Nobyembre 14
| image = Fung-wong 2025-11-09 0600Z.jpg
| track = Fung-wong 2025 path.png
| 10-min winds = 95
| 1-min winds = 115
| Pressure = 935
}}
Ika Nobyembre 3 nabuo ang isang Low Pressure Area (LPA) sa malayong bahagi sa silangan nang [[Mindanao]] sa [[Karagatang Pasipiko]], namataan ang sentro nang bagyo sa layong 556 hilagang silangan sa Chuuk. Ika Nobyembre 7; 10pm ng gabi ay nakapasok ang dambuhalang bagyo na pinangalanan ng PAGASA bilang #UwanPH ang ika 21 na bagyong pumasok sa Pilipinas
{{clear}}
====33. Bagyong Verbena (''Koto'')====
{{Infobox hurricane
| name =
| Basin = WPac
| Formed = Nobyembre 24
| Dissipated = Disyembre 3
| image = Koto 2025-11-27 0230Z.jpg
| track = Koto 2025 path.png
| 10-min winds = 75
| 1-min winds = 80
| Pressure = 975
}}
Isang mababang presyon ang namataan noong ika Nobyembre 23 sa malayong silangan sa [[Mindanao]] ayon sa ahensya ng JMA, ika Nobyembre 24 ng umaga (4am) PST, ay naging isang ganap na tropiikal depresyon at binigyang pangalang lokal na #VerbenaPh ng PAGASA. Ika Nobyembre 27 nang maging isang ganap na malakas na bagyo (Kategorya 1) ang bagyong Verbena habang tinatahak ang direksyong hilagang kanluran pa tungo sa bansang Vietnam na pinangalanan sa internasyonal bilang ''Koto''. Ika Disyembre 3 ng malusaw ang bagyong Koto (Verbena) sa silangang bahagi ng bansang [[Biyetnam]] matapos ang nakaraan siyam na araw.
{{clear}}
====35. Tropikal Depresyon Wilma====
{{See also|Bagyong Wilma (2025)}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| image = Wilma 2025-12-06 0504Z.jpg
| track = Wilma 2025 path.png
| formed = Disyembre 1
| dissipated = Disyembre 7
| 10-min winds = 30
| 1-min winds =
| Pressure = 1006
}}
Ika Disyembre 1, ay isang LPA ang namataan sa bahagi sa [[Guam]] na binigyang palatandaang ''Invest (93W)'' at ''(12A)'', Ika Disyembre 4, 11:00am; PST ag naging isang ganap na Tropikal Depresyon ang dating LPA sa silangan ng [[Kabisayaan]] at pinangalanan ng PAGASA ng #WilmaPH. Tumama ang bagyo sa bayan ng [[Dolores, Silangang Samar]].
{{clear}}
==PAGASA==
===Pagretiro===
Ayon sa PAGASA, ika Marso 19, 2026 ang mga pangalan ng bagyo sa taon 2025 ay pitong pangalan ang inalis ng PAGASA ito mga pangalang: ''[[Bagyong Crising|Crising]]'', ''[[Bagyong Emong|Emong]]'', ''[[Bagyong Mirasol (2025)|Mirasol]]'', ''[[Super Bagyong Nando|Nando]]'', ''[[Bagyong Opong|Opong]]'', ''[[Bagyong Tino|Tino]]'' at ''[[Bagyong Uwan|Uwan]]'' na pinalitan ng mga sumusunod: ''{{grey|Chico}}'', ''{{grey|Elias}}'', ''{{grey|Magyawan}}'', ''{{grey|Nilad}}'', ''{{grey|Omar}}'', ''{{grey|Tala}}'' at ''{{grey|Urbano}}'', Bagamat ang mga bagyong [[Bagyong Paolo (2025)|Paolo]] at [[Bagyong Verbena|Verbena]] ay bahagyang nakapinsala ay hindi inialis ng ''PAGASA'' at uulitin sa taon'g 2029.
Ang pangalang ''Upang'' ay pinalitan mula sa ''Uwan'' ay nakahandang ipinalit sa pangalang ''Ulysses'' taon'g 2020.
=====Mga bagyo sa bawat buwan ng 2025=====
{| class="wikitable sortable"
|-
| '''[[Buwan (panahon)|Buwan]]'''
| {{center|'''[[Bagyo sa Pilipinas|Bagyo]]'''}}
|-
| Enero || rowspan="5"| <center>{{grey|N/A}}</center>
|-
| Pebrero
|-
| Marso
|-
| Abril
|-
| Mayo
|-
| Hunyo || Auring
|-
| Hulyo || Bising, Crising, Dante, Emong
|-
| Agosto || Fabian, Gorio, Huaning, Isang, Jacinto
|-
| Setyembre || Kiko, Lannie, Mirasol, Nando, Opong
|-
| Oktubre || Paolo, Quedan, Ramil, Salome
|-
| Nobyembre || Tino, Uwan, Verbena
|-
| Disyembre || Wilma, {{grey|Yasmin}}, {{grey|Zoraida}}
|}
===Nasa labas ng Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas===
===1. Bagyong ''Wutip''===
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hunyo 9
| Dissipated = Hunyo 15
| image = Wutip 2025-06-14 0600Z.jpg
| track = Wutip 2025 path.png
| 10-min winds = 60
| 1-min winds = 65
| Pressure = 980
}}
{{clear}}
===3. Bagyong ''Sepat''===
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hunyo 21
| Dissipated = Hunyo 26
| image = Sepat 2025-06-23 0336Z.jpg
| track = Sepat 2025 path.png
| 10-min winds = 35
| 1-min winds = 40
| Pressure = 1004
}}
{{clear}}
===4. Tropikal Depresyon (03W) ===
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hunyo 24
| Dissipated = Hunyo 27
| image = 03W 2025-06-25 0642Z.jpg
| track = 03W 2025 path.png
| 10-min winds = 30
| 1-min winds = 25
| Pressure = 1002
}}
{{clear}}
===5. Bagyong ''Mun''===
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hulyo 1
| Dissipated = Hulyo 8
| image = Mun 2025-07-06 NOAA 20.jpg
| track = Mun 2025 path.png
| 10-min winds = 50
| 1-min winds = 60
| Pressure = 990
}}
{{clear}}
===6. Bagyong ''Nari'' ===
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hulyo 11
| Dissipated = Hulyo 15
| image = Nari 2025-07-13 1720Z.jpg
| track = Nari 2025 path.png
| 10-min winds = 50
| 1-min winds = 50
| Pressure = 985
}}
{{clear}}
===7. Tropikal Depresyon (07W) ===
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hulyo 11
| Dissipated = Hulyo 14
| Image = 07W 2025-07-12 1010Z.jpg
| Track = 07W 2025 path.png
| 10-min winds = 30
| 1-min winds = 30
| Type2 = subtropical
| Pressure = 992
}}
{{clear}}
===8. Bagyong (08W) ===
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hulyo 15
| Dissipated = Hulyo 15
| image = 08W 2025-07-15 0500Z.jpg
| track = 08W 2025 path.png
| 10-min winds =
| 1-min winds = 40
| Pressure = 1002 <!--JTWC-->
}}
{{clear}}
===12. Bagyong ''Krosa''===
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = July 23
| Dissipated = Present
| image =
| track = Krosa 2025 path.png
| 10-min winds = 75
| 1-min winds = 80
| Pressure = 965
}}
{{clear}}
====24. Bagyong Neoguri====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Setyembre 16
| Dissipated = kasalukuyan
| image =
| track = Neoguri 2025 path.png
| 10-min winds = 105
| 1-min winds = 125
| Pressure = 920
}}{{Stub}}{{clear}}
====34. Tropikal Depresyon Senyar====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| image = JMA TD 39 2025-11-28 0614Z.jpg
| track = Senyar 2025 path.png
| formed = November 27 ([[2025 North Indian Ocean cyclone season#Cyclonic Storm Senyar|Entered basin]])
| Dissipated = Present
| 10-min winds = 30
| 1-min winds = 30
| Pressure = 1006
}}
{{clear}}
===Iba pang Sistema===
[[Talaksan:93W 2025-02-11 0100Z.jpg|150px|thumb|right|Isang bagyong aktibo noong Pebrero 11.]]
Noong Pebrero 11, binanggit ng Japan Meteorological Agency (JMA) na isang tropikal na depresyon ang nabuo sa kanluran ng Pilipinas. Kinabukasan, sinimulan ng Joint Typhoon Warning Center (JTWC) na subaybayan ang system sa paligid ng 267 nautical miles (494 km) kanluran-hilagang-kanluran ng Spratly Islands, na binanggit na ito ay nasa isang hindi kanais-nais na kapaligiran para sa pag-unlad, na may makabuluhang wind shear na 25–30 mph (35–45 km/h) at marginal na ibabaw ng dagat (9 S6ST) na temperatura (2 S6ST na ibabaw ng dagat). °F). Bilang isang resulta, ang JTWC ay huminto sa pagsubaybay sa system sa susunod na araw, na napansin na ito ay nawala. Ang JMA ay patuloy na sinusubaybayan ang depresyon hanggang sa ito ay mawala noong Pebrero 15. Bagaman, ito ay muling nabuo sa susunod na araw, ang JMA ay tumigil sa pagsubaybay nito noong Pebrero 17.
Sa tabi ng low-pressure trough na dumadaan sa Vietnam, ang mga pag-ulan mula sa depression ay nagdulot ng ilang rehiyon sa timog-silangang bahagi ng bansa na masira ang mga unseasonal na rekord ng pag-ulan para sa buwan ng Pebrero, kung saan naitala ng Ho Chi Minh City ang pinakamalakas na pag-ulan nito sa nakalipas na 20 taon. Sa bayan ng Long Thanh, 175 mm (6.9 in) ang naitala. Ang ilang mga bayan, tulad ng Nhà Bè, ay nakakita ng kanilang pinakamataas na pag-ulan sa loob ng 41 taon. Sa Hon Doc Island, umabot sa 128.2 mm (5.05 in) ang pag-ulan noong unang bahagi ng umaga ng Pebrero 16, ang pinakamataas sa Southwest na rehiyon na naitala.Sa loob ng ilang araw, ang mga residente ng Puerto Princesa at iba pang bahagi ng Palawan ay nahaharap sa matinding pagbaha na may malalim na tubig habang patuloy ang pag-ulan mula sa shear line at intertropical convergence zone sa lalawigan.
{{clear}}
==Pagpapangalan==
===Pilipinas===
{{See also|Talaan ng mga rinetirong pangalan bagyo sa Pilipinas}}
Ngayong panahon, gagamit ang [[Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko at Astronomiko|PAGASA]] ng sarili nitong pamamaraan ng pagbibigay ng pangalan para sa mga bagyong bubuo sa o papasok sa kanilang tinukoy sa sariling [[Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas|sakop na responsibilidad]]. Sa panahon na ito, ginagamit ng PAGASA ang sumusunod na listahan ng mga pangalan, na huling ginamit noong [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2021|2021]] at muling gagamitin noong 2029, na na-update na may mga pagpapalit ng mga retiradong pangalan, kung mayroon man. Ang lahat ng mga pangalan ay pareho noong 2021 maliban kay ''Jacinto'', ''Mirasol'' at ''Opong'', na pinalitan ang mga pangalang ''[[Bagyong Jolina (2021)|Jolina]]'', ''Maring'' at ''[[Super Bagyong Odette|Odette]] '' pagkatapos nilang magretiro. Lahat ng tatlong bagong pangalan ay ginamit sa unang pagkakataon ngayong season.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| Main list
|-
| AURING || BISING || ''[[Bagyong Crising|CRISING]]'' || [[Bagyong Dante (2025)|DANTE]] || ''[[Bagyong Emong (2025)|EMONG]]''
|-
| FABIAN || GORIO || HUANING || [[Bagyong Isang (2025)|ISANG]] || [[Bagyong Jacinto (2025)|JACINTO]]
|-
| KIKO || LANNIE || ''[[Bagyong Mirasol (2025)|MIRASOL]]'' || ''[[Super Bagyong Nando|NANDO]]'' || ''[[Bagyong Opong|OPONG]]''
|-
| [[Bagyong Paolo (2025)|PAOLO]] || QUEDAN || [[Bagyong Ramil (2025)|RAMIL]] || SALOME || ''[[Bagyong Tino|TINO]]''
|-
| ''[[Bagyong Uwan|UWAN]]'' || VERBENA || [[Bagyong Wilma (2025)|WILMA]] || style="background-color:lightyellow;"| {{tcname unused|YASMIN}} || {{tcname unused|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5"| Auxiliary list (2025)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|-
! colspan=5|'''{{Color box|lightyellow|border=darkgray}}''' '''Mga bagong ipinangalan'''
|}
===Internasyonal===
Ang isang [[Bagyo|bagyo]] ay pinangalanan kapag ito ay hinuhusgahan na may 10 minutong napapanatiling bilis ng hangin na 65 km/h (40 mph). Pinili ng JMA ang mga pangalan mula sa isang listahan ng 140 pangalan, na binuo ng 14 na miyembrong bansa at teritoryo ng ESCAP/WMO Typhoon Committee. Ang mga retiradong pangalan, kung mayroon man, ay iaanunsyo ng WMO sa 2026, bagama't ang mga kapalit na pangalan ay iaanunsyo sa 2027. Ang susunod na 28 na pangalan sa listahan ng pagbibigay ng pangalan ay nakalista dito kasama ng kanilang internasyonal na pagtatalaga ng numero, kung gagamitin ang mga ito. Magkapareho ang lahat ng pangalan sa listahan, maliban sa ''Co-May'', ''Nongfa'', ''Ragasa'', ''Koto'' at ''Nokaen'', na pumalit kay ''Lekima'', ''Faxai'', ''[[Bagyong Hagibis (2019)|Hagibis]]'', ''[[Bagyong Tisoy|Kammuri]] '', at ''[[Bagyong Ursula|Phanfone]] '' pagkatapos ng [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2019| 2019 season]] .
{| style="width:100%;"
|
*Wutip (2501)
*Sepat (2502)
*Mun (2503)
*Danas (2504)
*Nari (2505)
*Wipha (2506)
|
* [[Bagyong Dante (2025)|Francisco]] (2507)
* [[Bagyong Emong|Co-may]] (2508)
* Krosa (2509)
* Bailu (2510)
* Podul (2511)
* Lingling (2512)
|
* Kajiki (2513)
* Nongfa (2514)
* Peipah (2515)
* Tapah (2516)
* [[Bagyong Mirasol (2025)|Mitag]] (2517)
* [[Super Bagyong Nando|Ragasa]] (2518)
|
* Neoguri (2519)
* [[Bagyong Opong|Bualoi]] (2520)
* [[Bagyong Paolo (2025)|Matmo]] (2521)
* Halong (2522)
* Nakri (2523)
|
* [[Bagyong Ramil (2025)|Fengshen]] (2524)
* [[Bagyong Tino|Kalmaegi]] (2525)
* [[Bagyong Uwan|Fung-wong]] (2526)
* [[Bagyong Verbena|Koto]] (2527)
* [[Bagyong Ada|Nokaen]] (2601)
* [[Bagyong Basyang|Penha]] (2602)
|}
==Mga epekto sa panahon==
Binubuod ng talahanayang ito ang lahat ng system na nabuo sa loob o lumipat sa North Pacific Ocean, sa kanluran ng International Date Line noong 2025. Nagbibigay din ang mga talahanayan ng pangkalahatang-ideya ng intensity, tagal, mga lugar ng lupain na apektado, at anumang pagkamatay o pinsalang nauugnay sa system.
{{Pacific areas affected (Top)|year=2025}}
|-
| colspan="9" style="text-align: center;" | '''Mga pumasok o nabuo sa loob ng Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas'''
|-
| Auring || {{Sort|250611|Hunyo 11–13}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|30|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|1002|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pilipinas]], [[Taiwan]], [[Gitnang China]], [[Silangang China]] || Kaunti || 1 ||
|-
| Bising (''Danas'') || {{Sort|250703|Hulyo 3–11}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{Sort|3|Malakas na bagyo}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|65|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|970|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pilipinas]], [[Taiwan]], [[Mga Isla Ng Ryukyu]], [[Timog China]], [[Silangang China]], [[Hong Kong]], [[Macau]] || >$243 milyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] >13.8 bilyon)}} || {{ntsh|10}} 10 ||
|-
| Crising (''Wipha'') || {{Sort|250716|Hulyo 16–23}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{Sort|2|Malubhang bagyo}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{convert|60|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{convert|970|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pilipinas]], [[Taiwan]], [[Timog China]], [[Hong Kong]], [[Macau]], [[Vietnam]], [[Thailand]], [[Laos]], [[Cambodia]], [[Myanmar]] || >$1.14 bilyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] >65.1 bilyon)}} || {{ntsh|60}} 60 ||
|-
| Dante (''Francisco'') || {{Sort|250722|Hulyo 22–27}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{Sort|1|Mahinang bagyo}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|40|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|990|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pilipinas]], [[Mga Isla ng Ryukyu]], [[Taiwan]], [[Silangang China]] || Di-alam || Wala ||
|-
| Emong (''Co-may'') || {{Sort|250723|Hulyo 23–Agosto 3}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{Sort|3|Malakas na bagyo}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|65|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|975|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pilipinas]], [[Taiwan]], [[Mga Isla Ng Ryukyu]], [[Gitnang China]], [[Silangang China]], [[Timog Korea]] || $42 milyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 2.47 bilyon)}} || {{ntsh|55}} 55 ||
|-
| Gorio (''Podul'') || {{Sort|250806|Agosto 6–15}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{Sort|3|Malakas na bagyo}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|80|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|960|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Mga Isla Ng Northern Mariana]], [[Pilipinas]], [[Mga Isla Ng Ryukyu]], [[Taiwan]], [[Silangang China]], [[Timog China]], [[Hong Kong]], [[Macau]], [[Vietnam]] || >$332 milyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 19.51 bilyon)}} || {{ntsh|2}} 2 ||
|-
| Fabian || {{Sort|250807|Agosto 7–9}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | Hindi tukoy || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|1006|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pilipinas]] || Kaunti || Wala ||
|-
| Huaning (''Lingling'') || {{Sort|250817|Agosto 17–23}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{Sort|1|Mahinang bagyo}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|40|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|1000|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Mga Isla Ng Ryukyu]], [[Kyūshū]] || Kaunti || Wala ||
|-
| Isang (''Kajiki'') || {{Sort|250822|Agosto 22–26}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{Sort|3|Malakas na bagyo}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|80|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|950|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pilipinas]], [[Hong Kong]], [[Macau]], [[Timog China]], [[Vietnam]], [[Laos]], [[Cambodia]], [[Thailand]], [[Myanmar]] || $188 milyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 11.04 bilyon)}} || {{ntsh|17}} 17 ||
|-
| Jacinto (''Nongfa'') || {{Sort|250827|Agosto 27-31}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{Sort|1|Mahinang bagyo}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|40|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|996|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pilipinas]], [[Timog China]], [[Hong Kong]], [[Macau]], [[Vietnam]], [[Laos]], [[Cambodia]], [[Thailand]], [[Myanmar]] || $12,226 {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 718,338)}} || Wala ||
|-
| Kiko (''Peipah'') || {{Sort|250902|Setyembre 2–5}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{Sort|1|Mahinang bagyo}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|45|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|992|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Mga Isla Ng Ryukyu]], Kanlurang [[Hapon]], Silangang [[Hapon]] || Di-alam || {{ntsh|1}} 1 ||
|-
| Lannie (''Tapah'') || {{Sort|250905|Setyembre 5–9}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{Sort|3|Malakas na bagyo}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|65|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|975|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pilipinas]], [[Timog China]], [[Hong Kong]], [[Macau]] || Di-alam || Wala ||
|-
| Mirasol (''Mitag'') || {{Sort|250916|Setyembre 16–20}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{Sort|1|Mahinang bagyo}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|45|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|996|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pilipinas]], [[Taiwan]], [[Timog China]], [[Hong Kong]], [[Macau]] || Kaunti || {{ntsh|3}} 3 ||
|-
| Nando (''Ragasa'') || {{Sort|250917|Setyembre 17-25}} || style="background:#{{storm color|STY}}" | {{Sort|4|Super bagyo}} || style="background:#{{storm color|STY}}" | {{convert|110|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|STY}}" | {{convert|905|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pilipinas]], [[Taiwan]], [[Mga Isla Ng Ryukyu]], [[Hong Kong]], [[Macau]], [[Timog China]], [[Vietnam]] || >$1.49 bilyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 87.54 bilyon)}} || {{ntsh|30}} 30 ||
|-
| Opong (''Bualoi'') || {{Sort|250922|Setyembre 22–29}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{Sort|3|Matinding bagyo}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|75|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|965|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Mga Isla Ng Caroline]], [[Pilipinas]], [[Timog China]], [[Vietnam]], [[Laos]], [[Cambodia]], [[Thailand]], [[Myanmar]] || $858 milyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 50.41 bilyon)}} || {{ntsh|93}} 93 ||
|-
| Paolo (''Matmo'') || {{Sort|251001|Oktubre 1–7}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{Sort|3|Malakas na bagyo}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|70|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|970|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pilipinas]], [[Timog China]], [[Hong Kong]], [[Macau]], [[Vietnam]], [[Laos]], [[Thailand]] || $2.23 bilyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 129.4 bilyon)}} || {{ntsh|39}} 39 ||
|-
| Quedan (''Nakri'') || {{Sort|251006|Oktubre 6–14}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{Sort|3|Malakas na bagyo}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|70|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|970|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Guam]], [[Mga Isla Ng Northern Mariana]], [[Mga Isla Ng Ryukyu]], Timog [[Japan]], [[Mga Isla Ng Izu]], [[Rehiyon Ng Kantō]] || Kaunti || Wala ||
|-
| Ramil (''Fengshen'') || {{Sort|251012|Oktubre 12–23}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{Sort|2|Malubhang bagyo}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{convert|55|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{convert|990|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Guam]], [[Mga Isla Ng Northern Mariana]], [[Pilipinas]], [[Taiwan]], [[Timog China]], [[Vietnam]] || Di-alam || {{ntsh|10}} 10 ||
|-
| Salome || {{Sort|251020|Oktubre 20–23}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{Sort|1|Mahinang bagyo}} {{#tag:ref|Ang Salome ay ginawang tropical storm ng PAGASA. Bukod pa rito, hindi ito binigyan ng pangalan ni JMA at nagbigay ng babala.|group="nb"}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|35|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|1000|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Taiwan]], [[Mga Isla Ng Ryukyu]], [[Pilipinas]] || Kaunti || Wala ||
|-
| colspan="9" style="text-align: center;" | '''Mga nasa labas ng Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas'''
|-
| TD || {{Sort|250211|Pebrero 11–17}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | Hindi tukoy || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|1006|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Vietnam]], [[Malaysia]], [[Singapore]]|| Wala || Wala ||
|-
| ''Wutip'' || {{Sort|250609|Hunyo 9–15}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{Sort|2|Malubhang bagyo}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{convert|60|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{convert|980|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pilipinas]], [[Vietnam]], [[Cambodia]], [[Laos]], [[Thailand]], [[Timog China]], [[Silangang China]], [[Hong Kong]], [[Macau]] || $253 milyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 14.4 bilyon)}} || {{ntsh|17}} 17 || <ref>{{Cite web |title=Weekly Cat Report Review of Global Catastrophe Activity June 20, 2025 |url=https://img.clients.aonunited.com/Web/Aon5/%7B32853510-f6ec-46aa-a714-0aba063c7da5%7D_20250620-1-cat-alert.pdf?utm_source=slipcase&utm_medium=affiliate&utm_campaign=slipcase}}</ref>
|-
| ''Sepat'' || {{Sort|250621|Hunyo 21–26}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{Sort|1|Mahinang bagyo}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|35|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|1004|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Mga Isla ng Bonin]], [[Mga Isla ng Izu]], [[Rehiyon ng Kantō]] || Wala || Wala ||
|-
| ''03W'' || {{Sort|250624|Hunyo 24–27}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|30|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|1002|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pilipinas]], [[Timog China]], [[Hong Kong]], [[Macau]], [[Vietnam]] || Di-alam || {{ntsh|6}} 6 || <ref>{{Cite web |title=PAGASA: Cloudy skies, scattered rains expected on June 24 due to LPA, 'habagat' |website=[[Manila Bulletin]] |url=https://mb.com.ph/2025/06/24/pagasa-cloudy-skies-scattered-rains-expected-on-june-24-due-to-lpa-habagat}}</ref>
|-
| ''Mun'' || {{Sort|250701|Hulyo 1–8}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{Sort|2|Malubhang bagyo}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{convert|50|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{convert|990|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Wala || Wala || Wala ||
|-
| ''Nari'' || {{Sort|250711|Hulyo 11–15}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{Sort|2|Malubhang bagyo}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{convert|50|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{convert|985|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Mga Isla ng Bonin]], [[Mga Isla ng Izu]], [[Rehiyon ng Kantō]], [[Hokkaido]], [[Mga Isla ng Kuril]], [[Alaska]] || $1 milyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 57.1 milyon)}} || Wala ||
|-
| ''07W'' || {{Sort|250711|Hulyo 11–14}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|30|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|992|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Taiwan]], [[Zhejiang]], [[Kyūshū]], [[Timog Korea]] || Kaunti || {{ntsh|21}} 21 ||
|-
| ''08W'' || {{Sort|250715|Hulyo 15}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{Sort|1|Mahinang bagyo}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|45|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|1001|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Mga Isla ng Izu]], [[Rehiyon ng Kantō]], [[Rehiyon ng Tōhoku]], [[Hokkaido]], [[Mga Isla ng Kuril]] || Kaunti || Wala ||
|-
| ''Krosa'' || {{Sort|250723|Hulyo 23–Agosto 4}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{Sort|3|Malakas na bagyo}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|75|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|965|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Guam]], [[Mga Isla ng Northern Mariana]], [[Mga Isla ng Bonin]], [[Mga Isla ng Izu]], [[Rehiyon ng Kantō]] || Kaunti || Wala ||
|-
| ''Bailu'' || {{Sort|250731|Hulyo 31–Agosto 5}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{Sort|1|Mahinang bagyo}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|35|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|994|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Mga Isla ng Ryukyu]], [[Mga Isla ng Izu]], [[Alaska]] || Kaunti || Wala ||
|-
| TD || {{Sort|250801|Agosto 1–2}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | Hindi tukoy || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|996|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Di-alam || Kaunti || Wala ||
|-
| ''Iona'' || {{Sort|250802|Agosto 2–4}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|30|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|1008|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Wala || Wala || Wala ||
|-
| ''14W'' || {{Sort|250802|Agosto 2–4}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | Hindi tukoy || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|1010|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Wala || Wala || Wala ||
|-
| ''15W'' || {{Sort|250804|Agosto 4–6}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | Hindi tukoy || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|1006|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Wala || Wala || Wala ||
|-
| ''17W'' || {{Sort|250817|Agosto 17–19}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|30|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|1000|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Timog China]], [[Vietnam]], [[Hong Kong]], [[Macau]] || Kaunti || Wala ||
|-
| Neoguri || {{Sort|250917|Setyembre 17–Present}} || style="background:#{{storm color|STY}}" | {{Sort|4|Super bagyo}} || style="background:#{{storm color|STY}}" | {{convert|105|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|STY}}" | {{convert|920|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Mga Isla Ng Wake]] || Kaunti || Wala ||
|-
{{TC Areas affected (Bottom)|TC's=32 bagyo|dates=Pebrero 11 – Patuloy ang panahon|winds={{convert|110|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|pres={{convert|905|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}}|damage=[[Piso ng Pilipinas|PHP]] >157.47 bilyon|deaths=255|Refs=}}
[[Kategorya:Bagyo sa Pasipiko]]
==Mga sanggunian==
17geb5gsmfs0e5cozz1ydbpvio0i8pn
2204493
2204492
2026-04-23T15:52:47Z
Ivan P. Clarin
84769
/* PAGASA */
2204493
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox hurricane season
|Basin=WPac
|Year=2025
|First storm formed= Pebrero 11, 2025
|Last storm dissipated= Pebrero 7, 2026
|Track= 2025 Pacific typhoon season summary.png
|Strongest storm name= [[Super Bagyong Nando|Nando]] (Ragasa)
|Strongest storm pressure= 905
|Strongest storm winds= 110
|Average wind speed= 10
|Total depressions= 31, 1 di-official
|Total storms= 21, 1 di-official
|Total hurricanes= 9
|Total intense= 1 {{small|(di-opisyal)}}
|Fatalities= 255 kabuuan
|Damagespre= >
|Damages= 2710
| Damagespost = [[Piso ng Pilipinas|PHP]] >157.47 bilyon
| five seasons = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2023|2023]], [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024|2024]], '''2025''', ''[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026|2026]]'', ''[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2027|2027]]''
}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2025''' ay isang patuloy na kaganapan sa taunang siklo ng [[Bagyo|bagyong]] pagbubuo sa kanlurang [[Karagatang Pasipiko]]. Ang yugto ay tatakbo sa buong 2025, kahit na ang karamihan sa mga tropikal na bagyo ay karaniwang nagkakaroon sa pagitan ng Mayo at Oktubre. Ang saklaw ng akdang ito ay may-hanggan sa Karagatang Pasipiko sa hilaga ng ekwador sa pagitan ng 100°E at ika-180 meridian. Sa loob ng hilagang-kanlurang Karagatang Pasipiko, mayroong dalawang magkahiwalay na ahensya na nagtatalaga ng mga pangalan sa mga tropikal na bagyo na kadalasang maaring humantong sa isang bagyo na may dalawang pangalan. Pangalanan ng [[Japan Meteorological Agency]] (JMA) ang isang [[Bagyo|bagyo]] kung mayroon itong 10 minutong napapanatiling bilis ng hangin na hindi bababa sa 65 km/h (40 mph) saanman sa basin. Ang [[Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko at Astronomiko|Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko at Astronomiko]] o sa Ingles pa ay [[Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko at Astronomiko|Philippine Atmospheric, Geophysical, Astronomical Services Administration]] (PAGASA), ay nagtatalaga ng mga pangalan sa mga bagyo na lumilipat o nabubuo bilang isang tropikal depresyon sa [[Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas|Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas]] , kilala rin sa [[Wikang Ingles|Ingles]] bilang [[Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas|Philippine Area of Responsibility]] (PAR), na matatagpuan sa pagitan ng 135°E at 115°E at sa pagitan ng 5°N–25°N, hindi alintana kung ang isang tropical cyclone ay nabigyan na o hindi ng JMA. Ang mga tropikal na depresyon na sinusubaybayan ng United States' Joint Typhoon Warning Center (JTWC) ay binibigyan ng numerong may "W" na suffix; W ibig sabihin kanluran, isang sanggunian sa kanlurang rehiyon ng Pasipiko.
{{clear}}
==Pana-panahong mga pagtataya==
{{Stub}}
==Buod ng panahon==
{{center|{{center|<timeline>
ImageSize = width:1000 height:290
PlotArea = top:10 bottom:80 right:25 left:20
Legend = columns:3 left:30 top:58 columnwidth:270
AlignBars = early
DateFormat = dd/mm/yyyy
Period = from:01/02/2025 till:31/12/2025
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMinor = grid:black unit:month increment:1 start:01/02/2025
Colors =
id:canvas value:gray(0.88)
id:GP value:red
id:TD value:rgb(0.43,0.76,0.92) legend:Tropical_Depression_=_≤62_km/h_(≤39_mph)
id:TS value:rgb(0.3,1,1) legend:Tropical_Storm_=_62–88_km/h_(39–54_mph)
id:ST value:rgb(0.75,1,0.75) legend:Severe_Tropical_Storm_=_89–117_km/h_(55–72_mph)
id:TY value:rgb(1,0.85,0.55) legend:Typhoon_=_118–156_km/h_(73–96_mph)
id:VSTY value:rgb(1,0.45,0.54) legend:Very_Strong_Typhoon_=_157–193_km/h_(97–119_mph)
id:VITY value:rgb(0.55,0.46,0.9) legend:Violent_Typhoon_=_≥194_km/h_(≥120_mph)
Backgroundcolors = canvas:canvas
BarData =
barset:Hurricane
bar:month
PlotData =
barset:Hurricane width:11 align:left fontsize:S shift:(4,-4) anchor:till
from:11/02/2025 till:15/02/2025 color:TD text:
barset:break
from:16/02/2025 till:17/02/2025 color:TD text:"TD"
from:09/06/2025 till:15/06/2025 color:ST text:"Wutip"
from:11/06/2025 till:13/06/2025 color:TD text:"Auring"
from:21/06/2025 till:26/06/2025 color:TS text:"Sepat"
from:24/06/2025 till:27/06/2025 color:TD text:"03W"
from:01/07/2025 till:08/07/2025 color:ST text:"Mun"
from:03/07/2025 till:11/07/2025 color:TY text:"Bising (Danas)"
from:11/07/2025 till:15/07/2025 color:ST text:"Nari"
from:11/07/2025 till:14/07/2025 color:TD text:"07W"
from:15/07/2025 till:15/07/2025 color:TS text:"08W"
barset:break
from:16/07/2025 till:19/07/2025 color:ST text:"Crising (Wipha)"
bar:Month width:5 align:center fontsize:S shift:(0,-20) anchor:middle color:canvas
from:01/02/2025 till:28/02/2025 text:Pebrero
from:01/03/2025 till:31/03/2025 text:Marso
from:01/04/2025 till:30/04/2025 text:Abril
from:01/05/2025 till:31/05/2025 text:Mayo
from:01/06/2025 till:30/06/2025 text:Hunyo
from:01/07/2025 till:31/07/2025 text:Hulyo
from:01/08/2025 till:31/08/2025 text:Agosto
from:01/09/2025 till:30/09/2025 text:Setyembre
from:01/10/2025 till:31/10/2025 text:Oktobre
from:01/11/2025 till:30/11/2025 text:Nobyembre
from:01/12/2025 till:31/12/2025 text:Disyembre
</timeline>}}}}
<!--
from:01/05/2025 till:31/05/2025 text:May
from:01/06/2025 till:30/06/2025 text:June
from:01/07/2025 till:31/07/2025 text:July
from:01/08/2025 till:31/08/2025 text:August
from:01/09/2025 till:30/09/2025 text:September
from:01/10/2025 till:31/10/2025 text:October
from:01/11/2025 till:30/11/2025 text:November
from:01/12/2025 till:31/12/2025 text:December
-->
==Mga sistema==
===Nasa loob ng Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas===
===2. Tropikal Depresyon Auring===
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hunyo 11
| Dissipated = Hunyo 13
| image = Auring 2025-06-12 0107Z.jpg
| track = Auring 2025 path.png
| 10-min winds = 30
| 1-min winds =
| Pressure = 1002
}}
{{clear}}
===5. Bagyong Bising (''Danas'') ===
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hulyo 3
| Dissipated = Hulyo 11
| image = Danas 2025-07-06 0610Z.jpg
| track = Danas 2025 path.png
| 10-min winds = 65
| 1-min winds = 100
| Pressure = 970
}}Noong Hulyo 4 naging ganap naging bagyo sa hilagang kanluran ng Luzon at pinangalan ito bilang Bagyong Bising,Ang ikalawang bagyong ngayong Hulyo
Noong Hulyo 6 Si Bagyong Danas or Bising nag landfall sa Chiayi sa Taiwan bilang Typhoon Strength,unang pagkakataon naglandfall sa Kanlurang bahagi ng Taiwan noong nakaraang Bagyong Julian or Krathon{{clear}}
===9. Bagyong Crising (''Wipha'')===
{{See also|Bagyong Crising}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hulyo 16
| Dissipated = kasalukuyan
| image = Wipha 2025-07-20 0535Z.jpg
| Track = Wipha 2025 path.png
| 10-min winds = 60
| 1-min winds = 65
| Type2 = MD
| Pressure = 970
}}
Namataan ang isang low pressure area (LPA) sa layong 1,040 silangan ng [[Silangang Kabisayaan]] ika 15, Hulyo, ika 16 Hulyo namaging isang ganap na bagyo at pinangalanan ng PAGASA lokal bilang #CrisingPH habang tinatahak ang direksyong kanluran-hilagang kanluran sa oras na 02:00 PHT (18:00 UTC) . Tinahak ng bagyo ang Kauluhang [[Hilagang Luzon]] sa [[Cagayan]] at sa mga isla ng Calayan sa Batanes, Ika Hulyo 19 ng lumabas ang bagyo at pinangalan ng JMA ng internasyonal bilang Wipha, patungo sa mga lungsod ng [[Hong Kong]], [[Macau]] at sa lalawigan ng [[Hainan]].
Mahihit 420,000 na katao ang naapektuhan dahil sa pinaigting na habagat, magdeklara ng state of calamity ang [[Lungsod ng Cebu]] at bayan ng [[Umingan, Pangasinan]] dulot ng mga pagbaha. Itinaas sa signal No. 10 ang lungsod ng Hong Kong, Mahigit 14 katao ang nasaktan, 240 ang mga natumbang puno at 234 ang mga naibakwit.
{{clear}}
===10.Bagyong Dante (''Francisco'') ===
{{See also|Bagyong Dante (2025)}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hulyo 22
| Dissipated = kasalukuyan
| image = Francisco 2025-07-23 0440Z.jpg
| track = Francisco 2025 path.png
| 10-min winds = 35
| 1-min winds = 35
| Pressure = 900
}}
Kasalukuyan Hulyo 21 ng may namataan 2 low pressure area sa silangang bahagi sa [[Luzon]] , Ika 22 Hulyo ng maging isang ganap na bagyo at pinangalan ng PAGASA bilang #DantePH. Ang bagyo ay kumikilos sa direksyon, hilaga-hilagang kanluran pa tungo sa [[Xiamen]], [[Tsina]] na pinapaigting at pinapalakas ang hanging [[Habagat]]. Ika Hulyo 24, nang lumabas ang sentro ng ng bagyo sa linya ng PAR pa tungo sa Silangang Tsina sa galaw na pa hilagang kanluran.
{{clear}}
====11. Bagyong Emong (''Co-may'')====
{{See also|Bagyong Emong}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hulyo 23
| Dissipated = Agosto 23
| image = Co-may 2025-07-24 0507Z.jpg
| track = Co-May 2025 path.png
| 10-min winds = 65
| 1-min winds = 75
| Pressure = 975
}}
Kasalukuyan Hulyo 23, ang JTWC ay naglabas ng isyu na ang isang low pressure area (LPA) ay nabuo bilang isang ganap na bagyo ng PAGASA na ipinangalan bilang #EmongPH sa bahagi ng [[Hilagang Luzon]] partikular sa [[Rehiyon ng Ilokos]]. Ika 24 Hulyo nag land-fall ang sentro ng bagyo sa bayan ng [[Agno, Pangasinan]] sa oras na 10:40pm nang gabi (PST). Namataan ang sentro nang bagyo sa [[Golpo ng Lingayen]].
{{clear}}
====14. Bagyong Gorio (''Podul'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Agosto 6
| Dissipated = Agosto 15
| image =
| track = Podul 2025 path.png
| 10-min winds = 80
| 1-min winds = 95
| Pressure = 960
}}
Ika Agosto 6 isang sama nang panahon ang namataan sa timog bahagi sa [[Japan]] sa [[Karagatang Pasipiko]] ayon sa ahensya nanh JMA ay kalaunang binigyang pangalan sa internasyonal bilang ''Podul'' habang binabaybay ang mainit na karagatan, direksyong kanluran hilagang kanluran patungo sa [[Taiwan]] at PAR nang [[Pilipinas]] at papangalanan ng ahensya nang PAGASA sa lokal na pangalan bilang #GorioPH.
{{clear}}
====15. Tropikal Depresyon Fabian====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Agosto 7
| Dissipated = Agosto 9
| image = Fabian 2025-08-08 0527Z.jpg
| track = Fabian 2025 path.png
| Prewinds = <
| 10-min winds = 30
| 1-min winds =
| Pressure = 1006
}}
Ika Agosto 9 ay may namataang low pressure area sa silangang bahagi sa [[Baler, Aurora]] at tinawid ang rehiyong [[Lambak ng Cagayan]] at [[Rehiyon ng Ilokos]] bilang Tropikal Depresyon sa direksyong kanluran-hilagang kanluran at binigyang pangalan ng PAGASA bilang #FabianPH.
{{clear}}
====17. Bagyong Huaning (''Lingling'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Agosto 17
| Dissipated = kasalukuyan
| image = Lingling 2025-08-21 0557Z.jpg
| track = Lingling 2025 path.png
| 10-min winds = 40
| 1-min winds = 45
| Pressure = 1000
}}
Ika 17 Agosto sa gawing silangan sa [[Batanes]] ay may namataang isang Low Pressure Area na namuo at pinangalanan ng PAGASA bilang #HuaningPH. At maging ang ahendya ng JMA sa [[Japan]] ay pinangalanan sa internasyonal na ''Lingling''.
{{clear}}
====18. Bagyong Isang (''Kajiki'')====
{{See also|Bagyong Isang (2025)}}
{{Infobox hurricane
| name =
| Basin = WPac
| Formed = Agosto 22
| Dissipated = Agosto 26
| image = Kajiki 2025-08-24 0554Z.jpg
| track = Kajiki 2025 path.png
| 10-min winds = 80
| 1-min winds = 90
| Pressure = 950
}}
Isang LPA (Low Pressure Area) ang namataan ng PAGASA sa bahaging silangan ng Luzon noong ika Agosto 20, Ika Agosto 22 nang maging isang ganap na bagyo ang binabantayang Low PressureArea at binigyang pangalan ng PAGASA bilang #IsangPH na nag landfall sa bayan nang [[Casiguran, Aurora]] sa oras na 11:48 am ng tanghali.
{{clear}}
====20. Bagyong Jacinto (''Nongfa'')====
{{See also|Bagyong Jacinto (2025)}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Agosto 27
| Dissipated = Agosto 31
| image = Nongfa 2025-08-30 0604Z.jpg
| track = Nongfa 2025 path.png
| 10-min winds = 40
| 1-min winds = 40
| Pressure = 996
}}
Isang sama ng panahon o LPA ang namataan sa layong 350km silangan sa [[Baler, Aurora]] at nag landfall sa bayan ng [[Casiguran, Aurora]] bilang Tropikal Depresyon habang tinatawag ang [[Gitnang Luzon]] at pinangalanan sa lokal bilang #JacintoPH ang ika 10 na bagyo sa Pilipinas. Ang pangalang Jacinto sa tagalog ay hango sa bulaklak na [[Hasinto|Hyacinth]].
{{clear}}
====21. Bagyong Kiko (''Peipah'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Setyembre 2
| Dissipated = Setyembre 5
| image = Peipah 2025-09-05 0352Z.jpg
| track = Peipah 2025 path.png
| 10-min winds = 45
| 1-min winds = 50
| Pressure = 992
}}
Ika Setyembre ay isang LPA ang nabuo sa silangang bahagi sa [[Pilipinas]] sa [[Dagat Pilipinas]] at pinangalanan sa internasyonal bilang #Peipah at sa lokal bilang #KikoPH.
{{clear}}
====22. Bagyong Lannie (''Tapah'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Setyembre 5
| Dissipated = Setyembre 9
| image = Tapah 2025-09-08 0548Z.jpg
| track = Tapah 2025 path.png
| 10-min winds = 65
| 1-min winds = 65
| Pressure = 975
}}
Namataan ang isang LPA ika Setyembre 5 ayon sa ahensya ng JMA [[Japan]] habang tinatahak ang direksyon kanluran hilagang ka luran sa [[Dagat Timog Tsina]] at pinangalanan sa lokal bilang #LanniePH ang ika 12 na bagyo sa [[Pilipinas]]. Naglandfall ang bagyong Lannie sa lungsod ng [[Kunming]] sa [[Tsina]].
{{clear}}
====23. Bagyong Mirasol (''Mitag'')====
{{See also|Bagyong Mirasol (2025)}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Setyembre 16
| Dissipated = Setyembre 20
| image = Mitag 2025-09-19 0541Z.jpg
| track = Mitag 2025 path.png
| 10-min winds = 45
| 1-min winds = 45
| Pressure = 996
}}
Isang sama ng panahon o LPA ang namataan sa layong 150km silangan sa [[Baler, Aurora]] at nag landfall sa bayan ng [[Casiguran, Aurora]] bilang Tropikal Depresyon habang tinatawid ang bulubundukin ng [[Sierra Madre (Pilipinas)|Sierra Madre]]. Ang pangalang Mirasol sa tagalog ay hango sa bulaklak na [[Mirasol|Sun Flower]].
{{clear}}
====25. Super Bagyong Nando (''Ragasa'')====
{{See also|Super Bagyong Nando}}
{{Infobox hurricane
| name = Super Typhoon Nando (Ragasa)
| Basin = WPac
| Formed = Setyembre 17
| Dissipated = Setyembre 25
| image = Ragasa 2025-09-22 0000Z.jpg
| track = Ragasa 2025 path.png
| 10-min winds = 110
| 1-min winds = 145
| Pressure = 905
}}
Ika Setyembre 17 ay namataan ang isang LPA sa [[Dagat Pilipinas]], [[Karagatang Pasipiko]] ayon sa mga ahensya ng JMA ([[Japan]]) at JTWC ng [[Estados Unidos|Amerika]] at pinangalanan sa internasyonal bilang Ragasa sa [[Pilipino]] ay mabilis at sa lokal na pangalan bilang #NandoPH ang ika 14 na bagyo sa PAR sa [[Pilipinas]]. Ika Setyembre 21 ng maging isang ganap na super bagyo ang bagyong Nando na tatawirin ang dulong [[Hilagang Luzon]].
{{clear}}
====26. Bagyong Opong (''Bualoi'')====
{{See also|Bagyong Opong}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Setyembre 22
| Dissipated = Setyembre 29
| image = Bualoi 2025-09-28 0729Z.jpg
| track = Bualoi 2025 path.png
| 10-min winds = 75
| 1-min winds = 85
| Pressure = 965
}}
Ika Setyembre 22 matapos rumagasa ang "Super Bagyong Ragasa (Nando) ay isang LPA ang nabuo sa layong 850 kilometro sa silangan nang [[Caraga]] sa [[Mindanao]] at pinangalanan nang PAGASA sa lokal na pangalanh #OpongPH anh ika 15 na bagyong pumasok sa loob nang PAR sa [[Pilipinas]] at pinangalan sa internasyonal na #Bualoi na hango sa [[Thailand]] na isang pagkain.
{{clear}}
====27. Bagyong Paolo (''Matmo'')====
{{See also|Bagyong Paolo (2025)}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Oktubre 1
| Dissipated = Oktubre 7
| image = Matmo 2025-10-02 0454Z.jpg
| track = Matmo 2025 path.png
| 10-min winds = 60
| 1-min winds = 65
| Pressure = 980
}}
Nabuo ang isang LPA (low pressure area) sa layong 446 km silangan ng [[Timog Luzon]] batay sa ahensya nang JMA sa [[Japan]] at ng JTWC sa Amerika, kumikilos ang bagyo ba kanluran hilagang kanluran na naging isang tropikal depresyon at pinangalanan nang PAGASA sa lokal bilang #PaoloPH ang ika 16 na bagyong pumasok sa [[Pilipinas]].
{{clear}}
====28. Bagyong Quedan (''Nakri'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Oktubre 6
| Dissipated = Oktubre 14
| image = Nakri 2025-10-13 0340Z.jpg
| track = Nakri 2025 path.png
| 10-min winds = 70
| 1-min winds = 80
| Pressure = 970
}}
Ika Oktubre 6 ay namataan nang JMA ang isang Low Pressure Area (LPA) sa silangang [[Dagat Pilipinas]] at binigyang pangalan sa international bilang #Nakri at sa lokal na pangalan bilang #QuedanPH ang ika 17 na bagyong pumasok sa Pilipinas.
{{clear}}
====29. Bagyong Ramil (''Fengshen'')====
{{See also|Bagyong Ramil (2025)}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Oktubre 12
| Dissipated = Oktubre 23
| image = Ramil 2025-10-17 0421Z.jpg
| track = Fengshen 2025 path.png
| 10-min winds = 55
| 1-min winds = 50
| Pressure = 995
}}
Ika Oktubre 12 isang sirkulasyon ang namataan nang JMA at PAGASA sa kanlurang [[Karagatang Pasipiko]] bilang Low Pressure Area (LPA) at pinangalan sa lokal bilang #RamilPH ang ika 18 na bagyong pumasok sa Pilipinas.
{{clear}}
====30. Tropikal Depresyon Salome====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = October 20
| Dissipated = October 23
| image = Salome 2025-10-22 0059Z.jpg
| track = Salome 2025 path.png
| 10-min winds = 30
| 1-min winds =
| Pressure = 1004
}}
Ika Oktubre 20 isang Low Pressure Area (LPA) ang namataan nang JMA at JTWC sa [[Hilagang Luzon]] sa [[Batanes]], na pinangalanan nang PAGASA sa lokal bilang #Salome PH ang ika 19 na bagyong pumasok sa Pilipinas, pasubsob at pababa ang galaw ng bagyo. Nalusaw ang bagyo ika Oktubre 23.
{{clear}}
====31. Bagyong Tino (''Kalmaegi'')====
{{See also|Bagyong Tino}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Oktubre 31
| Dissipated = Nobyembre 7
| image = Kalmaegi 2025-11-06 0340Z.jpg
| track = Kalmaegi 2025 path.png
| 10-min winds = 95
| 1-min winds = 110
| Pressure = 935
}}
Ika Oktubre 31 ang isang Low Pressure Area (LPA) ang namataan sa malayong silangan nang [[Mindanao]] hanggang sa naging isang Tropikal Depresyon na pinangalanan nang PAGASA bilang #TinoPH ang ika 20 na bagyong pumasok sa [[Pilipinas]]. Ika Nobyembre 2 ay pumasok ang bagyo sa PAR nang Pilipinas
{{clear}}
====32. Super Bagyong Uwan (''Fung-wong'')====
{{See also|Bagyong Uwan}}
{{Infobox hurricane
| name =
| Basin = WPac
| Formed = Nobyembre 3
| Dissipated = Nobyembre 14
| image = Fung-wong 2025-11-09 0600Z.jpg
| track = Fung-wong 2025 path.png
| 10-min winds = 95
| 1-min winds = 115
| Pressure = 935
}}
Ika Nobyembre 3 nabuo ang isang Low Pressure Area (LPA) sa malayong bahagi sa silangan nang [[Mindanao]] sa [[Karagatang Pasipiko]], namataan ang sentro nang bagyo sa layong 556 hilagang silangan sa Chuuk. Ika Nobyembre 7; 10pm ng gabi ay nakapasok ang dambuhalang bagyo na pinangalanan ng PAGASA bilang #UwanPH ang ika 21 na bagyong pumasok sa Pilipinas
{{clear}}
====33. Bagyong Verbena (''Koto'')====
{{Infobox hurricane
| name =
| Basin = WPac
| Formed = Nobyembre 24
| Dissipated = Disyembre 3
| image = Koto 2025-11-27 0230Z.jpg
| track = Koto 2025 path.png
| 10-min winds = 75
| 1-min winds = 80
| Pressure = 975
}}
Isang mababang presyon ang namataan noong ika Nobyembre 23 sa malayong silangan sa [[Mindanao]] ayon sa ahensya ng JMA, ika Nobyembre 24 ng umaga (4am) PST, ay naging isang ganap na tropiikal depresyon at binigyang pangalang lokal na #VerbenaPh ng PAGASA. Ika Nobyembre 27 nang maging isang ganap na malakas na bagyo (Kategorya 1) ang bagyong Verbena habang tinatahak ang direksyong hilagang kanluran pa tungo sa bansang Vietnam na pinangalanan sa internasyonal bilang ''Koto''. Ika Disyembre 3 ng malusaw ang bagyong Koto (Verbena) sa silangang bahagi ng bansang [[Biyetnam]] matapos ang nakaraan siyam na araw.
{{clear}}
====35. Tropikal Depresyon Wilma====
{{See also|Bagyong Wilma (2025)}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| image = Wilma 2025-12-06 0504Z.jpg
| track = Wilma 2025 path.png
| formed = Disyembre 1
| dissipated = Disyembre 7
| 10-min winds = 30
| 1-min winds =
| Pressure = 1006
}}
Ika Disyembre 1, ay isang LPA ang namataan sa bahagi sa [[Guam]] na binigyang palatandaang ''Invest (93W)'' at ''(12A)'', Ika Disyembre 4, 11:00am; PST ag naging isang ganap na Tropikal Depresyon ang dating LPA sa silangan ng [[Kabisayaan]] at pinangalanan ng PAGASA ng #WilmaPH. Tumama ang bagyo sa bayan ng [[Dolores, Silangang Samar]].
{{clear}}
==PAGASA==
===Pagretiro===
Ayon sa PAGASA, ika Marso 19, 2026 ang mga pangalan ng bagyo sa taon 2025 ay pitong pangalan ang inalis ng PAGASA ito mga pangalang: ''[[Bagyong Crising|Crising]]'', ''[[Bagyong Emong|Emong]]'', ''[[Bagyong Mirasol (2025)|Mirasol]]'', ''[[Super Bagyong Nando|Nando]]'', ''[[Bagyong Opong|Opong]]'', ''[[Bagyong Tino|Tino]]'' at ''[[Bagyong Uwan|Uwan]]'' na pinalitan ng mga sumusunod: ''{{grey|Chico}}'', ''{{grey|Elias}}'', ''{{grey|Magyawan}}'', ''{{grey|Nilad}}'', ''{{grey|Omar}}'', ''{{grey|Tala}}'' at ''{{grey|Urbano}}'', Bagamat ang mga bagyong [[Bagyong Paolo (2025)|Paolo]] at [[Bagyong Verbena|Verbena]] ay bahagyang nakapinsala ay hindi inialis ng ''PAGASA'' at uulitin sa taon'g 2029.
Ang pangalang ''Upang'' ay pinalitan mula sa ''Uwan'' ay nakahandang ipinalit sa pangalang ''Ulysses'' taon'g 2020.
=====Mga bagyo sa bawat buwan ng 2025=====
{| class="wikitable sortable"
|-
| '''[[Buwan (panahon)|Buwan]]'''
| {{center|'''[[Bagyo sa Pilipinas|Bagyo]]'''}}
|-
| Enero || rowspan="5"| <center>{{grey|N/A}}</center>
|-
| Pebrero
|-
| Marso
|-
| Abril
|-
| Mayo
|-
| Hunyo || Auring
|-
| Hulyo || Bising, Crising, Dante, Emong
|-
| Agosto || Fabian, Gorio, Huaning, Isang, Jacinto
|-
| Setyembre || Kiko, Lannie, Mirasol, Nando, Opong
|-
| Oktubre || Paolo, Quedan, Ramil, Salome
|-
| Nobyembre || Tino, Uwan, Verbena
|-
| Disyembre || Wilma, {{grey|Yasmin}}, {{grey|Zoraida}}
|}
===Nasa labas ng Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas===
===1. Bagyong ''Wutip''===
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hunyo 9
| Dissipated = Hunyo 15
| image = Wutip 2025-06-14 0600Z.jpg
| track = Wutip 2025 path.png
| 10-min winds = 60
| 1-min winds = 65
| Pressure = 980
}}
{{clear}}
===3. Bagyong ''Sepat''===
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hunyo 21
| Dissipated = Hunyo 26
| image = Sepat 2025-06-23 0336Z.jpg
| track = Sepat 2025 path.png
| 10-min winds = 35
| 1-min winds = 40
| Pressure = 1004
}}
{{clear}}
===4. Tropikal Depresyon (03W) ===
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hunyo 24
| Dissipated = Hunyo 27
| image = 03W 2025-06-25 0642Z.jpg
| track = 03W 2025 path.png
| 10-min winds = 30
| 1-min winds = 25
| Pressure = 1002
}}
{{clear}}
===5. Bagyong ''Mun''===
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hulyo 1
| Dissipated = Hulyo 8
| image = Mun 2025-07-06 NOAA 20.jpg
| track = Mun 2025 path.png
| 10-min winds = 50
| 1-min winds = 60
| Pressure = 990
}}
{{clear}}
===6. Bagyong ''Nari'' ===
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hulyo 11
| Dissipated = Hulyo 15
| image = Nari 2025-07-13 1720Z.jpg
| track = Nari 2025 path.png
| 10-min winds = 50
| 1-min winds = 50
| Pressure = 985
}}
{{clear}}
===7. Tropikal Depresyon (07W) ===
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hulyo 11
| Dissipated = Hulyo 14
| Image = 07W 2025-07-12 1010Z.jpg
| Track = 07W 2025 path.png
| 10-min winds = 30
| 1-min winds = 30
| Type2 = subtropical
| Pressure = 992
}}
{{clear}}
===8. Bagyong (08W) ===
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hulyo 15
| Dissipated = Hulyo 15
| image = 08W 2025-07-15 0500Z.jpg
| track = 08W 2025 path.png
| 10-min winds =
| 1-min winds = 40
| Pressure = 1002 <!--JTWC-->
}}
{{clear}}
===12. Bagyong ''Krosa''===
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = July 23
| Dissipated = Present
| image =
| track = Krosa 2025 path.png
| 10-min winds = 75
| 1-min winds = 80
| Pressure = 965
}}
{{clear}}
====24. Bagyong Neoguri====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Setyembre 16
| Dissipated = kasalukuyan
| image =
| track = Neoguri 2025 path.png
| 10-min winds = 105
| 1-min winds = 125
| Pressure = 920
}}{{Stub}}{{clear}}
====34. Tropikal Depresyon Senyar====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| image = JMA TD 39 2025-11-28 0614Z.jpg
| track = Senyar 2025 path.png
| formed = November 27 ([[2025 North Indian Ocean cyclone season#Cyclonic Storm Senyar|Entered basin]])
| Dissipated = Present
| 10-min winds = 30
| 1-min winds = 30
| Pressure = 1006
}}
{{clear}}
===Iba pang Sistema===
[[Talaksan:93W 2025-02-11 0100Z.jpg|150px|thumb|right|Isang bagyong aktibo noong Pebrero 11.]]
Noong Pebrero 11, binanggit ng Japan Meteorological Agency (JMA) na isang tropikal na depresyon ang nabuo sa kanluran ng Pilipinas. Kinabukasan, sinimulan ng Joint Typhoon Warning Center (JTWC) na subaybayan ang system sa paligid ng 267 nautical miles (494 km) kanluran-hilagang-kanluran ng Spratly Islands, na binanggit na ito ay nasa isang hindi kanais-nais na kapaligiran para sa pag-unlad, na may makabuluhang wind shear na 25–30 mph (35–45 km/h) at marginal na ibabaw ng dagat (9 S6ST) na temperatura (2 S6ST na ibabaw ng dagat). °F). Bilang isang resulta, ang JTWC ay huminto sa pagsubaybay sa system sa susunod na araw, na napansin na ito ay nawala. Ang JMA ay patuloy na sinusubaybayan ang depresyon hanggang sa ito ay mawala noong Pebrero 15. Bagaman, ito ay muling nabuo sa susunod na araw, ang JMA ay tumigil sa pagsubaybay nito noong Pebrero 17.
Sa tabi ng low-pressure trough na dumadaan sa Vietnam, ang mga pag-ulan mula sa depression ay nagdulot ng ilang rehiyon sa timog-silangang bahagi ng bansa na masira ang mga unseasonal na rekord ng pag-ulan para sa buwan ng Pebrero, kung saan naitala ng Ho Chi Minh City ang pinakamalakas na pag-ulan nito sa nakalipas na 20 taon. Sa bayan ng Long Thanh, 175 mm (6.9 in) ang naitala. Ang ilang mga bayan, tulad ng Nhà Bè, ay nakakita ng kanilang pinakamataas na pag-ulan sa loob ng 41 taon. Sa Hon Doc Island, umabot sa 128.2 mm (5.05 in) ang pag-ulan noong unang bahagi ng umaga ng Pebrero 16, ang pinakamataas sa Southwest na rehiyon na naitala.Sa loob ng ilang araw, ang mga residente ng Puerto Princesa at iba pang bahagi ng Palawan ay nahaharap sa matinding pagbaha na may malalim na tubig habang patuloy ang pag-ulan mula sa shear line at intertropical convergence zone sa lalawigan.
{{clear}}
==Pagpapangalan==
===Pilipinas===
{{See also|Talaan ng mga rinetirong pangalan bagyo sa Pilipinas}}
Ngayong panahon, gagamit ang [[Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko at Astronomiko|PAGASA]] ng sarili nitong pamamaraan ng pagbibigay ng pangalan para sa mga bagyong bubuo sa o papasok sa kanilang tinukoy sa sariling [[Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas|sakop na responsibilidad]]. Sa panahon na ito, ginagamit ng PAGASA ang sumusunod na listahan ng mga pangalan, na huling ginamit noong [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2021|2021]] at muling gagamitin noong 2029, na na-update na may mga pagpapalit ng mga retiradong pangalan, kung mayroon man. Ang lahat ng mga pangalan ay pareho noong 2021 maliban kay ''Jacinto'', ''Mirasol'' at ''Opong'', na pinalitan ang mga pangalang ''[[Bagyong Jolina (2021)|Jolina]]'', ''Maring'' at ''[[Super Bagyong Odette|Odette]] '' pagkatapos nilang magretiro. Lahat ng tatlong bagong pangalan ay ginamit sa unang pagkakataon ngayong season.
{| class="wikitable" style="float:right;"
|-
! colspan=5| Main list
|-
| AURING || BISING || ''[[Bagyong Crising|CRISING]]'' || [[Bagyong Dante (2025)|DANTE]] || ''[[Bagyong Emong (2025)|EMONG]]''
|-
| FABIAN || GORIO || HUANING || [[Bagyong Isang (2025)|ISANG]] || [[Bagyong Jacinto (2025)|JACINTO]]
|-
| KIKO || LANNIE || ''[[Bagyong Mirasol (2025)|MIRASOL]]'' || ''[[Super Bagyong Nando|NANDO]]'' || ''[[Bagyong Opong|OPONG]]''
|-
| [[Bagyong Paolo (2025)|PAOLO]] || QUEDAN || [[Bagyong Ramil (2025)|RAMIL]] || SALOME || ''[[Bagyong Tino|TINO]]''
|-
| ''[[Bagyong Uwan|UWAN]]'' || VERBENA || [[Bagyong Wilma (2025)|WILMA]] || style="background-color:lightyellow;"| {{tcname unused|YASMIN}} || {{tcname unused|ZORAIDA}}
|-
! colspan="5"| Auxiliary list (2025)
|-
| {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}}
|-
| {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}}
|-
! colspan=5|'''{{Color box|lightyellow|border=darkgray}}''' '''Mga bagong ipinangalan'''
|}
===Internasyonal===
Ang isang [[Bagyo|bagyo]] ay pinangalanan kapag ito ay hinuhusgahan na may 10 minutong napapanatiling bilis ng hangin na 65 km/h (40 mph). Pinili ng JMA ang mga pangalan mula sa isang listahan ng 140 pangalan, na binuo ng 14 na miyembrong bansa at teritoryo ng ESCAP/WMO Typhoon Committee. Ang mga retiradong pangalan, kung mayroon man, ay iaanunsyo ng WMO sa 2026, bagama't ang mga kapalit na pangalan ay iaanunsyo sa 2027. Ang susunod na 28 na pangalan sa listahan ng pagbibigay ng pangalan ay nakalista dito kasama ng kanilang internasyonal na pagtatalaga ng numero, kung gagamitin ang mga ito. Magkapareho ang lahat ng pangalan sa listahan, maliban sa ''Co-May'', ''Nongfa'', ''Ragasa'', ''Koto'' at ''Nokaen'', na pumalit kay ''Lekima'', ''Faxai'', ''[[Bagyong Hagibis (2019)|Hagibis]]'', ''[[Bagyong Tisoy|Kammuri]] '', at ''[[Bagyong Ursula|Phanfone]] '' pagkatapos ng [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2019| 2019 season]] .
{| style="width:100%;"
|
*Wutip (2501)
*Sepat (2502)
*Mun (2503)
*Danas (2504)
*Nari (2505)
*Wipha (2506)
|
* [[Bagyong Dante (2025)|Francisco]] (2507)
* [[Bagyong Emong|Co-may]] (2508)
* Krosa (2509)
* Bailu (2510)
* Podul (2511)
* Lingling (2512)
|
* Kajiki (2513)
* Nongfa (2514)
* Peipah (2515)
* Tapah (2516)
* [[Bagyong Mirasol (2025)|Mitag]] (2517)
* [[Super Bagyong Nando|Ragasa]] (2518)
|
* Neoguri (2519)
* [[Bagyong Opong|Bualoi]] (2520)
* [[Bagyong Paolo (2025)|Matmo]] (2521)
* Halong (2522)
* Nakri (2523)
|
* [[Bagyong Ramil (2025)|Fengshen]] (2524)
* [[Bagyong Tino|Kalmaegi]] (2525)
* [[Bagyong Uwan|Fung-wong]] (2526)
* [[Bagyong Verbena|Koto]] (2527)
* [[Bagyong Ada|Nokaen]] (2601)
* [[Bagyong Basyang|Penha]] (2602)
|}
==Mga epekto sa panahon==
Binubuod ng talahanayang ito ang lahat ng system na nabuo sa loob o lumipat sa North Pacific Ocean, sa kanluran ng International Date Line noong 2025. Nagbibigay din ang mga talahanayan ng pangkalahatang-ideya ng intensity, tagal, mga lugar ng lupain na apektado, at anumang pagkamatay o pinsalang nauugnay sa system.
{{Pacific areas affected (Top)|year=2025}}
|-
| colspan="9" style="text-align: center;" | '''Mga pumasok o nabuo sa loob ng Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas'''
|-
| Auring || {{Sort|250611|Hunyo 11–13}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|30|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|1002|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pilipinas]], [[Taiwan]], [[Gitnang China]], [[Silangang China]] || Kaunti || 1 ||
|-
| Bising (''Danas'') || {{Sort|250703|Hulyo 3–11}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{Sort|3|Malakas na bagyo}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|65|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|970|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pilipinas]], [[Taiwan]], [[Mga Isla Ng Ryukyu]], [[Timog China]], [[Silangang China]], [[Hong Kong]], [[Macau]] || >$243 milyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] >13.8 bilyon)}} || {{ntsh|10}} 10 ||
|-
| Crising (''Wipha'') || {{Sort|250716|Hulyo 16–23}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{Sort|2|Malubhang bagyo}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{convert|60|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{convert|970|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pilipinas]], [[Taiwan]], [[Timog China]], [[Hong Kong]], [[Macau]], [[Vietnam]], [[Thailand]], [[Laos]], [[Cambodia]], [[Myanmar]] || >$1.14 bilyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] >65.1 bilyon)}} || {{ntsh|60}} 60 ||
|-
| Dante (''Francisco'') || {{Sort|250722|Hulyo 22–27}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{Sort|1|Mahinang bagyo}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|40|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|990|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pilipinas]], [[Mga Isla ng Ryukyu]], [[Taiwan]], [[Silangang China]] || Di-alam || Wala ||
|-
| Emong (''Co-may'') || {{Sort|250723|Hulyo 23–Agosto 3}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{Sort|3|Malakas na bagyo}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|65|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|975|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pilipinas]], [[Taiwan]], [[Mga Isla Ng Ryukyu]], [[Gitnang China]], [[Silangang China]], [[Timog Korea]] || $42 milyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 2.47 bilyon)}} || {{ntsh|55}} 55 ||
|-
| Gorio (''Podul'') || {{Sort|250806|Agosto 6–15}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{Sort|3|Malakas na bagyo}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|80|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|960|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Mga Isla Ng Northern Mariana]], [[Pilipinas]], [[Mga Isla Ng Ryukyu]], [[Taiwan]], [[Silangang China]], [[Timog China]], [[Hong Kong]], [[Macau]], [[Vietnam]] || >$332 milyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 19.51 bilyon)}} || {{ntsh|2}} 2 ||
|-
| Fabian || {{Sort|250807|Agosto 7–9}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | Hindi tukoy || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|1006|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pilipinas]] || Kaunti || Wala ||
|-
| Huaning (''Lingling'') || {{Sort|250817|Agosto 17–23}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{Sort|1|Mahinang bagyo}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|40|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|1000|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Mga Isla Ng Ryukyu]], [[Kyūshū]] || Kaunti || Wala ||
|-
| Isang (''Kajiki'') || {{Sort|250822|Agosto 22–26}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{Sort|3|Malakas na bagyo}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|80|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|950|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pilipinas]], [[Hong Kong]], [[Macau]], [[Timog China]], [[Vietnam]], [[Laos]], [[Cambodia]], [[Thailand]], [[Myanmar]] || $188 milyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 11.04 bilyon)}} || {{ntsh|17}} 17 ||
|-
| Jacinto (''Nongfa'') || {{Sort|250827|Agosto 27-31}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{Sort|1|Mahinang bagyo}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|40|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|996|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pilipinas]], [[Timog China]], [[Hong Kong]], [[Macau]], [[Vietnam]], [[Laos]], [[Cambodia]], [[Thailand]], [[Myanmar]] || $12,226 {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 718,338)}} || Wala ||
|-
| Kiko (''Peipah'') || {{Sort|250902|Setyembre 2–5}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{Sort|1|Mahinang bagyo}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|45|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|992|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Mga Isla Ng Ryukyu]], Kanlurang [[Hapon]], Silangang [[Hapon]] || Di-alam || {{ntsh|1}} 1 ||
|-
| Lannie (''Tapah'') || {{Sort|250905|Setyembre 5–9}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{Sort|3|Malakas na bagyo}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|65|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|975|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pilipinas]], [[Timog China]], [[Hong Kong]], [[Macau]] || Di-alam || Wala ||
|-
| Mirasol (''Mitag'') || {{Sort|250916|Setyembre 16–20}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{Sort|1|Mahinang bagyo}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|45|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|996|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pilipinas]], [[Taiwan]], [[Timog China]], [[Hong Kong]], [[Macau]] || Kaunti || {{ntsh|3}} 3 ||
|-
| Nando (''Ragasa'') || {{Sort|250917|Setyembre 17-25}} || style="background:#{{storm color|STY}}" | {{Sort|4|Super bagyo}} || style="background:#{{storm color|STY}}" | {{convert|110|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|STY}}" | {{convert|905|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pilipinas]], [[Taiwan]], [[Mga Isla Ng Ryukyu]], [[Hong Kong]], [[Macau]], [[Timog China]], [[Vietnam]] || >$1.49 bilyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 87.54 bilyon)}} || {{ntsh|30}} 30 ||
|-
| Opong (''Bualoi'') || {{Sort|250922|Setyembre 22–29}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{Sort|3|Matinding bagyo}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|75|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|965|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Mga Isla Ng Caroline]], [[Pilipinas]], [[Timog China]], [[Vietnam]], [[Laos]], [[Cambodia]], [[Thailand]], [[Myanmar]] || $858 milyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 50.41 bilyon)}} || {{ntsh|93}} 93 ||
|-
| Paolo (''Matmo'') || {{Sort|251001|Oktubre 1–7}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{Sort|3|Malakas na bagyo}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|70|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|970|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pilipinas]], [[Timog China]], [[Hong Kong]], [[Macau]], [[Vietnam]], [[Laos]], [[Thailand]] || $2.23 bilyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 129.4 bilyon)}} || {{ntsh|39}} 39 ||
|-
| Quedan (''Nakri'') || {{Sort|251006|Oktubre 6–14}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{Sort|3|Malakas na bagyo}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|70|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|970|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Guam]], [[Mga Isla Ng Northern Mariana]], [[Mga Isla Ng Ryukyu]], Timog [[Japan]], [[Mga Isla Ng Izu]], [[Rehiyon Ng Kantō]] || Kaunti || Wala ||
|-
| Ramil (''Fengshen'') || {{Sort|251012|Oktubre 12–23}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{Sort|2|Malubhang bagyo}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{convert|55|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{convert|990|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Guam]], [[Mga Isla Ng Northern Mariana]], [[Pilipinas]], [[Taiwan]], [[Timog China]], [[Vietnam]] || Di-alam || {{ntsh|10}} 10 ||
|-
| Salome || {{Sort|251020|Oktubre 20–23}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{Sort|1|Mahinang bagyo}} {{#tag:ref|Ang Salome ay ginawang tropical storm ng PAGASA. Bukod pa rito, hindi ito binigyan ng pangalan ni JMA at nagbigay ng babala.|group="nb"}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|35|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|1000|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Taiwan]], [[Mga Isla Ng Ryukyu]], [[Pilipinas]] || Kaunti || Wala ||
|-
| colspan="9" style="text-align: center;" | '''Mga nasa labas ng Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas'''
|-
| TD || {{Sort|250211|Pebrero 11–17}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | Hindi tukoy || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|1006|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Vietnam]], [[Malaysia]], [[Singapore]]|| Wala || Wala ||
|-
| ''Wutip'' || {{Sort|250609|Hunyo 9–15}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{Sort|2|Malubhang bagyo}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{convert|60|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{convert|980|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pilipinas]], [[Vietnam]], [[Cambodia]], [[Laos]], [[Thailand]], [[Timog China]], [[Silangang China]], [[Hong Kong]], [[Macau]] || $253 milyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 14.4 bilyon)}} || {{ntsh|17}} 17 || <ref>{{Cite web |title=Weekly Cat Report Review of Global Catastrophe Activity June 20, 2025 |url=https://img.clients.aonunited.com/Web/Aon5/%7B32853510-f6ec-46aa-a714-0aba063c7da5%7D_20250620-1-cat-alert.pdf?utm_source=slipcase&utm_medium=affiliate&utm_campaign=slipcase}}</ref>
|-
| ''Sepat'' || {{Sort|250621|Hunyo 21–26}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{Sort|1|Mahinang bagyo}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|35|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|1004|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Mga Isla ng Bonin]], [[Mga Isla ng Izu]], [[Rehiyon ng Kantō]] || Wala || Wala ||
|-
| ''03W'' || {{Sort|250624|Hunyo 24–27}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|30|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|1002|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pilipinas]], [[Timog China]], [[Hong Kong]], [[Macau]], [[Vietnam]] || Di-alam || {{ntsh|6}} 6 || <ref>{{Cite web |title=PAGASA: Cloudy skies, scattered rains expected on June 24 due to LPA, 'habagat' |website=[[Manila Bulletin]] |url=https://mb.com.ph/2025/06/24/pagasa-cloudy-skies-scattered-rains-expected-on-june-24-due-to-lpa-habagat}}</ref>
|-
| ''Mun'' || {{Sort|250701|Hulyo 1–8}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{Sort|2|Malubhang bagyo}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{convert|50|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{convert|990|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Wala || Wala || Wala ||
|-
| ''Nari'' || {{Sort|250711|Hulyo 11–15}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{Sort|2|Malubhang bagyo}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{convert|50|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|STS}}" | {{convert|985|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Mga Isla ng Bonin]], [[Mga Isla ng Izu]], [[Rehiyon ng Kantō]], [[Hokkaido]], [[Mga Isla ng Kuril]], [[Alaska]] || $1 milyon {{small|([[Piso ng Pilipinas|PHP]] 57.1 milyon)}} || Wala ||
|-
| ''07W'' || {{Sort|250711|Hulyo 11–14}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|30|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|992|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Taiwan]], [[Zhejiang]], [[Kyūshū]], [[Timog Korea]] || Kaunti || {{ntsh|21}} 21 ||
|-
| ''08W'' || {{Sort|250715|Hulyo 15}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{Sort|1|Mahinang bagyo}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|45|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|1001|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Mga Isla ng Izu]], [[Rehiyon ng Kantō]], [[Rehiyon ng Tōhoku]], [[Hokkaido]], [[Mga Isla ng Kuril]] || Kaunti || Wala ||
|-
| ''Krosa'' || {{Sort|250723|Hulyo 23–Agosto 4}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{Sort|3|Malakas na bagyo}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|75|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TY}}" | {{convert|965|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Guam]], [[Mga Isla ng Northern Mariana]], [[Mga Isla ng Bonin]], [[Mga Isla ng Izu]], [[Rehiyon ng Kantō]] || Kaunti || Wala ||
|-
| ''Bailu'' || {{Sort|250731|Hulyo 31–Agosto 5}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{Sort|1|Mahinang bagyo}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|35|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TS}}" | {{convert|994|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Mga Isla ng Ryukyu]], [[Mga Isla ng Izu]], [[Alaska]] || Kaunti || Wala ||
|-
| TD || {{Sort|250801|Agosto 1–2}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | Hindi tukoy || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|996|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Di-alam || Kaunti || Wala ||
|-
| ''Iona'' || {{Sort|250802|Agosto 2–4}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|30|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|1008|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Wala || Wala || Wala ||
|-
| ''14W'' || {{Sort|250802|Agosto 2–4}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | Hindi tukoy || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|1010|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Wala || Wala || Wala ||
|-
| ''15W'' || {{Sort|250804|Agosto 4–6}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | Hindi tukoy || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|1006|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || Wala || Wala || Wala ||
|-
| ''17W'' || {{Sort|250817|Agosto 17–19}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{Sort|0|Depresyon}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|30|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|TD}}" | {{convert|1000|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Timog China]], [[Vietnam]], [[Hong Kong]], [[Macau]] || Kaunti || Wala ||
|-
| Neoguri || {{Sort|250917|Setyembre 17–Present}} || style="background:#{{storm color|STY}}" | {{Sort|4|Super bagyo}} || style="background:#{{storm color|STY}}" | {{convert|105|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}} || style="background:#{{storm color|STY}}" | {{convert|920|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Mga Isla Ng Wake]] || Kaunti || Wala ||
|-
{{TC Areas affected (Bottom)|TC's=32 bagyo|dates=Pebrero 11 – Patuloy ang panahon|winds={{convert|110|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|pres={{convert|905|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}}|damage=[[Piso ng Pilipinas|PHP]] >157.47 bilyon|deaths=255|Refs=}}
[[Kategorya:Bagyo sa Pasipiko]]
==Mga sanggunian==
dfkp9vo34gb7o4ivy3ga9zpsccb2t8t
Bánh xèo
0
331340
2204483
2157876
2026-04-23T15:26:21Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204483
wikitext
text/x-wiki
{{Wika ng pamagat|vi}}
{{Infobox prepared food
| name = ''Bánh xèo''
| image = Banh Xeo with fish sauce and vegetables.jpg
| image_size = 250px
| caption = Biyetnamitang ''bánh xèo'' na may balanoy ng Taylandiya, dahon ng menta, litsugas, at sawsawan
| alternate_name =
| country = [[Vietnam]]
| creator =
| course = Ulam
| type = Pankeyk, krep
| national_cuisine = [[Lutuing Kamboyano]], [[Lutuing Taylandes|Taylandes]], [[Lutuing Biyetnames|Biyetnames]]
| served = Kadalasang mainit
| main_ingredient = Galapong, tubig, pinulbos na [[luyang-dilaw]]
| variations =
| calories =
| other =
}}
Ang '''''bánh xèo''''' ({{Literal na pagsasalin|sumasagitsit na pankeyk}}) ay isang malutong, pinalamanan, de-bigas na pankeyk na sikat sa Biyetnam.<ref name="Pham">{{Cite book |last=Pham |first=Quynh Chau |title=Vietnamese Insight Pocket Travel Dictionary |year=2002 |url=https://archive.org/details/vietnamesevietna0000unse |isbn=9789812346711 |series=Insight Pocket Travel Dictionaries |trans-title=Pambulsang Diksiyonaryong Pambiyahe na Pang-unawa ng Biyetnamita |quote='''Bánh xèo''' de-bigas na pankeyk (Isinalin mula sa Ingles)}}</ref> Tumutukoy ang pangalan sa tinutunog (''{{lang|1=vie|2=xèo}}'' – 'sumasagitsit') ng manipis na batidong bigas kapag ibinuhos ito sa mainit na kawali.<ref name="Ottolenghi"">{{Cite book |last=Ottolenghi |first=Yotam |title=Plenty: Vibrant Vegetable Recipes from London's Ottolenghi |year=2011 |isbn=9781452109701 |language=en |trans-title=Marami: Masiglang Resipi ng Gulay mula sa Ottolenghi ng London |quote=Bánh xèo - Bumisita ako sa Hanoi kasama ang aking kaibigan, si Alex Meitlis, at nasumpungan ko ang akili sarili na nakatingkayad sa pinakamaruming kusina sa kalye na takbong-pamilya, at naranasan ko ang pinakamasarap na pagkain na natikman ko. (Isinalin mula sa Ingles)}}</ref><ref name-nguyen-hong-nhiem"="">{{Cite book |last=Nguyen-Hong-Nhiem |first=Lucy |title=A Dragon Child: Reflections Of A Daughter Of Annam In America |url=https://archive.org/details/dragonchildrefle0000lucy |year=2004 |isbn=9780595328390 |pages=[https://archive.org/details/dragonchildrefle0000lucy/page/n28 13] |language=en |trans-title=Isang Anak-dragon: mga pagmuni-muni ng isang anak ng annam sa Amerika |quote=Mahilig siyang magluto ng mga paborito naming pagkain, ''bánh xèo'' at ''bánh khoái''. Isa itong dish na tinatawag ng mga Biyetnames sa Amerika na "''happy pancakes''". Tinatawag silang bánh xèo: bánh ay keyk; ang xèo ay ang pagsasagitsit ng batido kapag ito ay ibinuhos sa isang mainit ... (Isinalin mula sa Ingles)}}</ref> Isa itong masarap na piniritong pankeyk na gawa sa galapong, tubig, at pinulbos na [[luyang-dilaw]]. Maaari rin itong tawaging Biyetnamitang krep.<ref>{{Cite web |date=2015-02-23 |title=Bánh Xèo Recipe (Crispy Vietnamese Crêpes / Pancakes) |trans-title=Resipi ng Bánh Xèo (Malutong na Krep / Pankeyk ng Biyetnam) |url=https://www.hungryhuy.com/banh-xeo-savory-vietnamese-crepes/ |access-date=2021-03-18 |website=Hungry Huy |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Vietnamese crepes with pork and shrimp recipe - banh xeo |trans-title=Resipi ng Biyetnamitang krep na may baboy at hipon - banh xeo |url=https://www.scmp.com/cooking/recipe/vietnamese-crepes-pork-shrimp-and-bean-sprouts/article/3077305 |access-date=2021-03-18 |website=SCMP Cooking {{!}} South China Morning Post |language=en}}</ref> Kabilang sa ilang karaniwang palaman ang baboy, hipon, hiniwang tanduyong, munggo, at tawge. Kadalasang inihahain ang {{lang|1=vie|2=bánh xèo}} na may kasamang [[pamutat]]. Kadalasan, isinasahog ang mga madahong gulay tulad ng litsugas o dahon ng perilya, iba pang mga halamang gamot na pampalasa tulad ng [[malipukon]] at balanoy ng Taylandiya,<ref>[http://giacmoviet.vn/cam-nang-du-lich/banh-xeo-d-c-san-can-tho-11383-1990.html?page=3 Giac Mo Viet: Bánh xèo đặc sản Cần Thơ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181011013634/http://giacmoviet.vn/cam-nang-du-lich/banh-xeo-d-c-san-can-tho-11383-1990.html?page=3|date=2018-10-11}}, Nakuha noong Oktubre 10, 2018</ref><ref>[https://www.npr.org/2011/10/18/141470565/banh-xeo-sizzling-crepes NPR Inc.:Banh Xeo (Sizzling Crepes)], Nakuha noong Oktubre 10, 2018.</ref> mga pipino, at mga inatsarang gulay, karaniwan mga karot at labanos. Panghuli, ''{{lang|1=vie|2=nước chấm}}'' ang sawsawan nito, isang matamis at maasim na patis na may bawang. Nag-aambag ang mga elemento ng bawat sahog at sarsa sa sariwang lasa na pritong {{lang|1=vie|2=bánh xèo}}.<ref name="Vietnamdotcom">{{Cite web |last=VIETNAM.COM |title=Banh Xeo: Through the Years |trans-title=Banh Xeo: Sa Paglipas ng mga Taon |url=https://www.vietnam.com/en/news/article/banh-xeo-through-the-years.html |access-date=2023-03-21 |website=VIETNAM.COM |language=en |archive-date=2023-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230321115536/https://www.vietnam.com/en/news/article/banh-xeo-through-the-years.html |url-status=dead }}</ref>
== Kasaysayan ==
Isang tradisyonal na pagkaing-kalye sa Biyetnam ang {{lang|1=vie|2=bánh xèo}}. Pangunahing kinakain ito ng uring manggagawa dahil mura at madaling kainin.<ref name="Vietnamdotcom"/> Hindi alam kung saan ito nagmula. Gayunpaman, sumasang-ayon ang maraming Biyetnames na posibleng nalikha ang putaheng ito sa isang lugar sa Gitnang Biyetnam sa pagpupusyon ng kulturang Pranses noong panahon ng pananakop o Timog Biyetnam sa pamamagitan ng mga imigranteng dumating sa Biyetnam at paghahalo sa nakapaligid na kultura.<ref name=":0">{{Cite web |date=2023-02-01 |title=Banh Xeo: A Guide to the Vietnamese Pancakes {{!}} Vietnamnomad |url=https://vietnamnomad.com/eat-drink/banh-xeo/ |access-date=2023-03-21 |website=Banh Xeo: Isang Gabay sa mga Biyetnamitang Pankeyk {{!}} Vietnamnomad |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=The Evolution of Bánh Xèo: A Street Food History {{!}} Saigoneer |trans-title=Ang Ebolusyon ng Bánh Xèo: Kasaysayan ng Isang Pagkaing-kalye {{!}} Saigoneer |url=https://saigoneer.com/saigon-food-culture/7905-the-evolution-of-bánh-xèo-a-street-food-history |access-date=2023-03-21 |website=saigoneer.com |language=en-gb}}</ref> Ipinapalagay ng iba na nagmula ang ''{{lang|1=vie|2=bánh xèo}}'' sa paghahalo ng kulturang Cham at lutuing Biyetnamita.<ref>{{Cite web |title=Bánh Xèo (Vietnamese Crepe) |trans-title=Bánh Xèo (Biyetnamitang Krep) |url=https://shef.com/homemade-food/banh-xeo/ |access-date=2023-03-21 |website=Shef Cuisines 101 |language=en-US}}</ref>
== Mga baryasyon ==
Kabilang sa mga rehiyonal na baryasyon ang:
* {{lang|vie|Bánh Xèo}} ng {{lang|vie|Miền Trung}} (Gitnang Biyetnam): madalas mas maliit, halos kasinlaki ng isang kamay. Kung ikukumpara sa {{lang|vie|Miền Tây}}, mas kaunti ang palaman ng bersiyong {{lang|vie|Miền Trung}}. Kabilang sa mga palaman ang sugpo, maninipis na hiwa ng baboy, at tawge.<ref>{{Cite web |title=Vietnamese Foods: Banh Xeo in Ho Chi Minh City |trans-title=Mga Pagkaing Biyetnamita: Banh Xeo sa Lungsod ng Ho Chi Minh |url=https://www.itourvn.com/blog/vietnamese-foods-banh-xeo-in-ho-chi-minh-city |access-date=2023-03-21 |website=i Tour Vietnam |language=en-gb}}</ref> Pati na rin ang pagiging mas madidilim o hindi kasindilaw ng iba pang mga baryasyon dahil sa pagdagdag ng [[Bagoong alamang|bagoong]], na nagbibigay ng kakaibang lasa at kulay sa ulam.
* {{lang|1=vie|2=Bánh Xèo}} ng {{lang|vie|Miền Tây}} (Deltang Mekong): madalas mas malaki kaysa sa bersiyong {{lang|vie|Miền Trung}}, karaniwang kasinlaki ng pizzang may maliit hanggang katamtamang laki, mga 12 pulgada ang diyametro. Subalit karaniwang mas manipis ito. Mas sari-sari ang mga sahog at palaman ng {{lang|vie|Miền Tây}}. Dahil dito, kadalasang mas matingkad ang kulay nitong {{lang|1=vie|2=bánh xèo}}. Halimbawa, nagiging makulay na dilaw ang putahe kapag idinagdag ang luyang-dilaw at gata. Kabilang sa mga palaman ang sugpo, liyempo, tanduyong, pinritong sibyuas, at tawge.<ref name=":0" />
==Sa ibang bansa==
Sikat din itong putahe sa Kambodya,<ref>{{cite book |last1=Brouwer |first1=Andy |url=https://books.google.com/books?id=gorMBAAAQBAJ |title=To Cambodia with Love: A Travel Guide for the Connoisseur |date=2010 |publisher=ThingsAsian Press |isbn=978-1934159088 |location=Phnom Penh |page=15 |language=en |trans-title=Pa-Kambodya nang may Pagmamahal: Isang Gabay sa Paglalakbay para sa Eksperto |access-date=17 July 2017}}</ref> kung saan '''''banh chao''''' ({{lang|km|បាញ់ឆែវ}}) ang tawag sa putahe.<ref>{{cite news |last1=Murray |first1=Bennett |title=Rasmey's restaurant makes a mean banh chao |language=en |work=Phnom Penh Post |url=http://www.phnompenhpost.com/7days/rasmey%E2%80%99s-restaurant-makes-mean-banh-chao |access-date=17 July 2017}}</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Lutuing Taylandes]]
[[Kategorya:Lutuing Biyetnames]]
[[Kategorya:Lutuing Kamboyano]]
0efbxrqzapuo4ili41t0r2tkalgmzyq
Don Quijote (tindahan)
0
331496
2204529
2160410
2026-04-23T21:15:53Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204529
wikitext
text/x-wiki
{{About|tindahang Hapones|Kastilang nobela|Don Quixote}}
{{Infobox company
| name = Don Quijote Co., Ltd.
| native_name = 株式会社ドン・キホーテ
| image = Don Quijote Headquarters -01.jpg
| image_caption = Punong-tanggapan ng Don Quijote sa [[Meguro, Tokyo]]
| logo = Don quijote logo.svg
| logo_size = 150px
| type = Pampublikong K.K. ({{Tyo|7532}})
| foundation = Setyembre 5, 1980
| founder = Takao Yasuda
| location = [[Meguro, Tokyo|Meguro]], [[Tokyo]], [[Hapon]]
| subsid = Don Quijote America
| locations = 322 tindahan (Abril 2019)<ref>{{cite web |title=月次売上高速報 (Monthly Sales Report Highlights) |url=https://ppi-hd.co.jp/ir/highlight/ |website=ppi-hd.co.jp |publisher=Pan Pacific International Holdings Corporation |access-date=25 Mayo 2019|language=ja}}</ref>
| area_served = [[Hapon]], [[Singapura]], [[Tsina]] ([[Hong Kong]] at [[Makaw]]), [[Taylandiya]], [[Taywan]], [[Malasya]], at [[Estados Unidos]] ([[California]], [[Hawaii]], at [[Guam]])
| industry = Tingian
| products = Damit, pagkain, alahas, gamit sa bahay, kasangkapan, gamit sa isports at elektronika
| revenue = {{increase}} [[Japanese yen|¥]]1.94 trilyon <small>(2022)</small><ref name="IR">{{cite web |url=https://ppih.co.jp/en/ir/highlight/graph/ |title=Consolidated Financial Highlights - PPIH |trans-title=Mga Pinagsama-samang Binigyang-diin sa Pananalapi - PPIH |lang=en | access-date=2024-04-24 }}</ref>
| operating_income = {{increase}} ¥105.26 bilyon <small>(2022)</small><ref name="IR" />
| net_income = {{increase}} ¥66.17 bilyon <small>(2022)</small><ref name="IR" />
| assets = {{increase}} ¥1.48 trilyon <small>(2022)</small><ref name="IR" />
| equity = {{increase}} ¥461.54 bilyon <small>(2022)</small><ref name="IR" />
| num_employees = 4,391 (2010)
| parent = {{ill|Pan Pacific International Holdings Corporation|ja|パン・パシフィック・インターナショナルホールディングス}}<ref>{{cite news |last1=Du |first1=Lisa |title=The Cult Japanese Retailer Making Billions Breaking All the Rules |trans-title=Ang Kultong Hapones na Magtitinging Kumikita ng Bilyun-bilyon sa Paglalabag ng Mga Panuntunan |lang=en |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2019-04-17/the-cult-japanese-retailer-making-billions-breaking-all-the-rules |website=Bloomberg.com |date=17 Abril 2019 |publisher=Bloomberg L.P. |access-date=18 Abril 2019}}</ref>
| homepage = {{URL|donki.com}} (sa wikang Hapones)
}}
Ang {{Nihongo|'''Don Quijote Co., Ltd.'''|株式会社ドン・キホーテ|kabushiki gaisha Don Kihōte}}, kadalasang tinutukoy bilang {{Nihongo|'''Donki'''|ドンキ}}, ang pinaikling pangalan nito, ay isang Hapones na pangkat ng mga tindahang padiskuwento. Nag-aalok ang mga tindahang Donki ng mga samu't saring produkto, kabilang dito ang pamilihin, [[elektronika]] at [[kasuotan]]. Kakaiba ang Don Quijote sa mga ibang patingiang Hapones dahil bukas ito hanggang gabi-gabi (hanggang alas-3 o alas-5 ng umaga, o kahit 24 oras) at iniimpake nito ang mga paninda nito mula sa kisame hanggang sa sahig sa isang natatanging diskarte sa pangangalakal.
Pagsapit ng 2021, mayroon itong mahigit 160 na lokasyon sa buong [[Hapon]] at tatlo sa [[Hawaii]]. Bukod dito, mayroon ding labing-anim sa [[Singapore|Singapura]], sampu sa [[Hong Kong]], apat sa [[Malaysia|Malasya]], walo sa Taylandiya, lima sa [[Taiwan|Taywan]], dalawa sa [[Macau|Makaw]], at isa sa [[Guam]] na may tatak na '''Don Don Donki'''.<ref name="Founder">{{Cite news |title=Don Quijote founder and his ties to Singapore |language=en |trans-title=Ang tagapagtatag ni Don Quijote at ang kanyang kaugnayan a Singapura |work=AsiaOne |url=http://www.asiaone.com/business/don-quijote-founder-and-his-ties-singapore |access-date=2017-11-29}}</ref><ref name="donki">{{Cite web |title=(Donki) Corporate History |trans-title=Kasaysayan ng Korporasyon (Donki) |url=http://www.donki.com/b/corp/history_en.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080313130458/http://www.donki.com/b/corp/history_en.php |archive-date=2008-03-13 |access-date=2008-03-19 |language=en}}</ref><ref name="first don don donki MY">{{Cite web |last=Ong |first=Eunis |date=19 Marso 2021 |title=Japan's Popular Don Don Donki Has Finally Opened Its First Store In Malaysia At Lot 10, Bukit Bintang! |trans-title=Ang Sikat na Don Don Donki ng Japan sa wakas ay Nagbukas na ng Unang Tindahan Sa Malasya Sa Lot 10, Bukit Bintang! |url=https://www.klook.com/en-MY/blog/don-don-donki-malaysia-opening/ |access-date=21 Marso 2021 |publisher=Klook |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=[STORE INFORMATION] DON DON DONKI THAILAND |trans-title=[IMPORMASYON NG TINDAHAN] DON DON DONKI TAYLANDIYA |url=https://www.dondondonki.com/th/store/ |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=驚安の殿堂 ドン・キホーテ |url=https://www.donki.com/store/index.php |access-date=2024-07-28 |website=驚安の殿堂 ドン・キホーテ |language=ja}}</ref><ref>{{Cite web |title=海外リテール事業|PPIH(旧ドンキホーテHD) |url=https://ppih.co.jp/social/overseas/ |access-date=2024-07-28 |website=ppih.co.jp |language=ja}}</ref>
==Kasaysayan==
===Pinagmulan===
Itinatatag ni Takao Yasuda, nagbukas ang unang tindahan ng Don Quijote sa [[Suginami, Tokyo]] noong Setyembre 1980 sa ilalim ng orihinal nitong pangalan, Just Co. Orihinal na isang tindahang tingian, mabilis na lumipat ang Just Co. sa pakyawan noong 1982.<ref name="Founder"/><ref name="donki"/><ref name="donki-history">{{cite web |title=(PPIH) Corporate History |trans-title=Kasaysayan ng Korporasyon (PPIH) |url=https://ppi-hd.co.jp/corp/hd/history.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20190525084617/https://ppi-hd.co.jp/corp/hd/history.php |archive-date=2019-05-25 |access-date=2019-05-25 |language=ja}}</ref>
Binuksan ng kompanya ang una nitong tindahan na pinangalanang "Don Quijote" sa [[Fuchū, Tokyo|Fuchu]], Tokyo noong Marso 1989. Kasunod ng pagbabago ng pangalan, binago rin ng tindahan ang pangunahing negosyo nito mula sa pakyawan tungo sa patingian. Noon lamang 1995, makalipas ang anim na taon, na sumunod ang Just Co. at pinalitan din ang pangalan ng korporasyon ng Don Quijote Co., Ltd. Noong Hunyo 1998, nailista ang kompanya sa Pamilihang Sapi ng Tokyo.<ref name="donki" /><ref name="donki-history" />
Noong 2005, binuksan ng {{Lang|en|idol group}} na [[AKB48]] ang kanilang teatro sa ikawalong palapag ng Don Quijote sa Akihabara, Tokyo.<ref name="japantimes20100824">{{cite web|url=http://search.japantimes.co.jp/cgi-bin/nn20100824i1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20100825152336/http://search.japantimes.co.jp/cgi-bin/nn20100824i1.html|url-status=dead|archive-date=August 25, 2010|title=Girl idol group about mass exposure, fans|date=August 24, 2010|access-date=June 29, 2011|website=The Japan Times Inc.|publisher=The Japan Times}}</ref> Sa taong din iyon, nagbukas ang isang [[ruweda]] sa harapan ng sangay ng Don Quijote sa Dōtonbori, [[Osaka]].<ref>{{cite web |last=Kavanagh |first=Una-Minh |date=2018-01-30 |title=The famous Osaka Ferris wheel turns again after nine-year hiatus |trans-title=Ang sikat na Ruweda sa Osaka, umikot muli pagkatapos ng siyam na taong pahinga |url=https://www.lonelyplanet.com/news/ferris-wheel-osaka-dotonbori-japan |access-date=2023-01-24 |website=[[Lonely Planet]] |language=en}}</ref>
Noong Oktubre 2007, binili ng Don Quijote ang humihinang tindahan na ''Nagasakiya'' sa halagang 140 bilyon yen.<ref name="donki-history"/> Nagsara ang tindahang ito at ang 3 pang grupo ng kompanya noong Oktubre 2017 para hindi lumaki pa lalo 432 bilyong yen na ang pinagsama-samang utang sa mga pinagkakautangan.<ref>{{cite web |title=Collapse of debt-ridden Nagasakiya signals the end of a tradition - IOL Business Report |trans-title=Ang pagbagsak ng baon-sa-utang na Nagasakiya, hudyat ng pagtatapos ng isang tradisyon - IOL Business Report |url=https://www.iol.co.za/business-report/international/collapse-of-debt-ridden-nagasakiya-signals-the-end-of-a-tradition-792217 |language=en}}</ref> Patuloy na pinopondohan ng mga kreditor ang mga natitirang bahagi ng grupo.
<gallery mode="packed" heights="100">
Talaksan:Don Quichote Roppongi.jpg|Don Quijote sa Roppongi
Talaksan:KABUKICHO CIMG9811.jpg|Don Quijote sa [[Shinjuku]]
Talaksan:Don Quijote Akihabara Shop.JPG|Don Quijote sa [[Akihabara]]
</gallery>
=== Mga karagdagang ekspansiyon ===
====Singapura====
Nagbukas ang unang tindahan ng Don Quijote sa Timog-silangang Asya sa Orchard Central, [[Singapore|Singapura]], noong Disyembre 1, 2017.<ref>{{Cite news |title=Japan's Donki to open first Southeast Asian store in Singapore |language=en-US |trans-title=Donki ng Hapon, magbubukas ng unang tindahan sa Timog-silangang Asya sa Singapura |work=Channel NewsAsia |url=https://www.channelnewsasia.com/news/asia/japan-s-donki-to-open-first-southeast-asian-store-in-singapore-8913892 |url-status=dead |access-date=2018-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928091807/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/japan-s-donki-to-open-first-southeast-asian-store-in-singapore-8913892/ |archive-date=2020-09-28}}</ref><ref>{{Cite news |last=Varma |first=Ankita |date=2017-11-30 |title=Don Don Donki store opening at Orchard Central on Friday |language=en |trans-title=Tindahang Don Don Donki, magbubukas sa Orchard Central sa Biyernes |work=The Straits Times |url=https://www.straitstimes.com/lifestyle/don-don-donki-store-opening-at-orchard-central-on-friday |access-date=2018-08-07 |archive-date=2020-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928091809/https://www.straitstimes.com/lifestyle/don-don-donki-store-opening-at-orchard-central-on-friday/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite news |title=Japan's Donki to launch second outlet in Singapore, first store set for Dec 1 opening |language=en-US |trans-title=Donki ng Hapon, maglulunsad ng ikalawang outlet sa Singapura, magbubukas ang unang tindahan sa Dis 1 |work=Channel NewsAsia |url=https://www.channelnewsasia.com/news/lifestyle/japan-s-donki-to-launch-second-outlet-in-singapore-first-store-9450750 |url-status=dead |access-date=2018-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928091813/https://www.channelnewsasia.com/news/lifestyle/japan-s-donki-to-launch-second-outlet-in-singapore-first-store-9450750/ |archive-date=2020-09-28}}</ref> "Don Don Donki" ang pangalan ng mga tindahang ito dahil ginamit na ang pangalang Don Quijote ng isang lokal na restoran.<ref>{{Cite web|url=https://www.channelnewsasia.com/news/lifestyle/don-don-donki-new-outlet-tanjong-pagar-100-am-mall-10425458|title=Japan's Don Don Donki targets 10 stores in Singapore by 2020|website=CNA|language=en|access-date=2020-01-07|archive-date=2019-12-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20191214165911/https://www.channelnewsasia.com/news/lifestyle/don-don-donki-new-outlet-tanjong-pagar-100-am-mall-10425458|url-status=dead}}</ref> Kasunod na nagbukas ang Don Quijote ng pangalawang tindahan sa 100AM Mall sa Tanjong Pagar noong Hunyo 14, 2018.<ref>{{Cite news |last=Ng |first=Charmaine |date=2018-06-05 |title=Don Don Donki opening second outlet at 100AM in Tanjong Pagar on June 14 |language=en |trans-title=Don Don Donki, magbubukas ng ikalawang outlet sa 100AM sa Tanjong Pagar sa Hunyo 14 |work=The Straits Times |url=https://www.straitstimes.com/lifestyle/fashion/don-don-donki-opening-second-outlet-at-100am-in-tanjong-pagar-on-june-14 |access-date=2018-08-07 }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Mayroong 16 na tindahang Don Don Donki sa Singapura.<ref>{{Cite news |title=Japan's Don Don Donki targets 10 stores in Singapore by 2020 |language=en-US |trans-title=Don Don Donki ng Hapon, target nila ang 10 tindahan sa Singapura pagsapit ng 2020 |work=Channel NewsAsia |url=https://www.channelnewsasia.com/news/lifestyle/don-don-donki-new-outlet-tanjong-pagar-100-am-mall-10425458 |access-date=2018-08-07 |archive-date=2018-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180807125251/https://www.channelnewsasia.com/news/lifestyle/don-don-donki-new-outlet-tanjong-pagar-100-am-mall-10425458 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |date=August 14, 2018 |title=Don Quijote rides high on rule-breaking reputation |url=http://www.asahi.com/ajw/articles/AJ201808140048.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180815162211/http://www.asahi.com/ajw/articles/AJ201808140048.html |archive-date=August 15, 2018 |access-date=August 16, 2018 |work=[[Asahi Shimbun]]}}</ref><ref>{{cite web |last1=Tang |first1=See Kit |date=15 Setyembre 2021 |title=A taste of Japan keeps Don Don Donki bustling despite pandemic; 2 new Singapore stores planned |trans-title=Tikim sa Hapon, nagpapasigla pa rin sa Don Don Donki kahit may pandemya; 2 bagong tindahan sa Singapura ang binabalak |url=https://www.channelnewsasia.com/singapore/don-don-donki-open-2-new-stores-singapore-2173356 |access-date=21 Oktubre 2021 |website=CNA |language=en}}</ref>
Singapura ang may pinakamaraming tindahang Don Don Donki sa labas ng [[Kapuluang Hapones|inang kapuluan]]. Nakatira rin si Yasuda sa Singpura (sa Sentosa kung magiging espesipiko).<ref name="Founder" />
====Hong Kong====
[[Talaksan:HK 中環 Central 皇后大道中 100 Queen's Road Central shop Don Don Donki n Chiyu Banking May 2021 SS2 01.jpg|thumb|Don Don Donki sa Central, HK|170x170px]]
Umabot na rin ang Don Don Donki sa Hong Kong na may limang tindahan: isa sa Mira Place 2 sa Tsim Sha Tsui, isa sa OP Mall sa Tsuen Wan, isa sa Pearl City sa Causeway Bay, one at 100QRC sa Central at isa sa Monterey Place sa Tseung Kwan O.<ref>{{Cite web |date=2020-11-14 |title=Don Quijote Hong Kong Store List |trans-title=Talaan ng Mga Tindahang Don Quijote sa Hong Kong |url=https://www.donki.com/en/store/shop_list.php?pref=53 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-12-09 |title=Japanese discount megastore Don Quijote opens second store in Hong Kong to meet growing demand by fans |trans-title=Ang Hapones na megatindahang padiskuwento na Don Quijote, nagbukas ng ikalawang tindahan sa Hong Kong upang matugunan ang lumalaking demand ng mga tagahanga |url=https://www.investhk.gov.hk/en/news/japanese-discount-megastore-don-quijote-opens-second-store-hong-kong-meet-growing-demand-fans |access-date=2020-01-07 |website=InvestHK - Government Department of Foreign Direct Investment |language=en}}</ref> Nagbukas sila ng isa pang tindahan sa Island Resort Mall sa Siu Sai Wan noong Pebrero 2021,<ref>{{Cite web |date=2020-09-30 |title=Japanese chain Don Don Donki to open three more Hong Kong stores |trans-title=Hapones na chain Don Don Donki, nagbukas ng tatlo pang tindahan sa Hong Kong |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/hong-kong-economy/article/3103552/japanese-chain-don-don-donki-open-three-more-hong |access-date=2020-10-02 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref> at sa TMT Plaza sa Tuen Mun noong Hulyo 2021.<ref>{{Cite web |date=21 Hulyo 2021 |title=Don Don Donki opens biggest Hong Kong store in Tuen Mun |trans-title=Don Don Donki, nagbukas ng pinakamalaking tindahan sa Hong Kong sa Tuen Mun |url=https://coconuts.co/hongkong/lifestyle/don-don-donki-opens-biggest-hong-kong-store-in-tuen-mun/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210721033329/https://coconuts.co/hongkong/lifestyle/don-don-donki-opens-biggest-hong-kong-store-in-tuen-mun/ |archive-date=2021-07-21 |access-date=2021-12-03 |website=Coconuts Media |language=en-US}}</ref> Nagbukas ang tindahan sa Amoy Plaza sa Jordan Valley noong Enero 2022,<ref>{{Cite web |date=8 Setyembre 2021 |title=Donki is coming to Amoy Plaza this Christmas |trans-title=Donki, darating sa Amoy Plaza ngayong Pasko |url=https://www.thestandard.com.hk/breaking-news/section/4/180014/Donki-is-coming-to-Amoy-Plaza-this-Christmas |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210908103641/https://www.thestandard.com.hk/breaking-news/section/4/180014/Donki-is-coming-to-Amoy-Plaza-this-Christmas |archive-date=2021-09-08 |website=The Standard |language=en}}</ref> at isa pang tindahan ang nagbukas sa Fashion World sa Whampoa Garden noong Agosto 2022. Kabubukas lang ang sangay ng Don Don Donki sa Mong Kok noong 2024.
==Maskot ==
[[Talaksan:Donki Kyobashi Osaka.jpg|thumb|Donpen, ang maskot ng Don Quijote, sa pasukan ng kanilang tindahan sa Kyobashi, [[Osaka]] ]]
Ang pangalan ng opisyal na maskot ng Don Quijote ay {{nihongo|Donpen|ドンペン}}. Ipinakilala noong 1998, inilalarawan siya bilang isang [[Penguino|penguwinong]] asul na nakasuot ng sombrerong Santa at may [[Katakana|katakanang]] {{nihongo|"do"|ド}} sa kanyang tiyan. Sa mga internasyonal na sangay ng Don Don Donki, pinalitan ang "do" ng letrang D. Mayroon ding babaeng katumbas ang kompanya na kilala bilang {{nihongo|Donko|ドンコ}}, na kulay rosas at may puso sa kanyang tiyan.<ref>{{Cite web |title=Official Characters Donpen and Donko |trans-title=Mga Opisyal na Karakter na sina Donpen at Donko |url=https://www.donki.com/en/official-character/ |access-date=2024-06-17 |publisher=Don Quijote |language=en}}</ref>
In December 2022, nagkakontrobersiya ang Don Quijote nang ipahayag nito na papalitan si Donpen ng isang antropomorpikong paglalarawan ng Katakanang karakter na "do" na ipinangalang Dojou-chan.<ref>{{Cite web |date=2022-12-20 |title=Announcement of Don Quijote's beloved mascot being changed has shoppers in shock |trans-title=Natulala ang mga mamimili sa pag-anunsyo na papalitan ang pinakamamahal na maskot ng Don Quijote |url=https://japantoday.com/category/business/announcement-of-don-quijote%E2%80%99s-beloved-mascot-being-changed-has-japanese-shoppers-in-shock |access-date=2024-06-17 |website=Japan Today |language=en}}</ref> Binaligtad ang desisyon pagkaraan ng ilang araw pagkatapos ng pagbuhos ng suporta para sa maskot sa [[hatirang pangmadla]].<ref>{{Cite news |last=Chan |first=Samantha |date=2022-12-21 |title=Donki discount store mascot survives axe after Japanese uproar |url=https://www.bbc.com/news/business-64048769 |access-date=2024-06-17 |work=BBC News |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Imada |first=Kaila |date=2022-12-19 |title=Don Quijote almost replaces its iconic penguin mascot |trans-title=Muntik nang palitan ng Don Quijote ang ikonikong penguwinong maskot nito |url=https://www.timeout.com/tokyo/news/don-quijote-almost-replaces-its-iconic-penguin-mascot-121922 |access-date=2024-06-17 |website=Time Out Tokyo |language=en-GB}}</ref>
== Mga komersyal na endorso at kolaborasyon ==
Noong Agosto 2024, nagkolab ang Amerikanong mang-aawit-manunulat na si [[Bruno Mars]] sa tindahan, at lumabas sa pinakabagong komersiyal. Nagsasayawan sina Mars, mga mananayaw na sina Miyu, Haruka, Miyuri at Miku, at ang maskot ng tindahan na si Donpen, sa may tindahang Mega Don Quijote sa [[Shibuya]], habang kumukuha ng mga gamit mula sa "People Brand 'Jōnetsu kakaku'" ng tindahan. Sinulat ni Mars ang kanta at ipinrodyus ang patalastas para sa kampanyang {{nihongo|"Donki Ikuyo"|ドンキイクヨ||lit. "Tara na sa Donki"}}. Bukod sa komersiyal, kabilang din sa kolaborasyon ni Mars at Don Quijote ang ilang eksklusibong paninda na inilabas sa loob ng maikling panahon noong Setyembre.<ref>{{Cite web |title=Donki ikuyo #ドンキイクヨ |url=https://www.donki.com/campaign/bm/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240824122426/https://www.donki.com/campaign/bm/ |archive-date=24 Agosto 2024 |access-date=24 Agosto 2024 |website=Don Quijote official site |language=Japanese}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 Agosto 2024 |title=ブルーノ・マーズ「ドン・キホーテ」CMでドンペンとダンス 映像プロデュース&ジングルも手がける |url=https://www.oricon.co.jp/news/2340937/full/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240824123735/https://www.oricon.co.jp/news/2340937/full/ |archive-date=24 Agosto 2024 |access-date=24 Agosto 2024 |website=Oricon |language=Japanese}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 Agosto 2024 |title=ブルーノ・マーズ、ドン・キホーテ新CMに出演&コラボグッズも 「ドンキイクヨ」をテーマに店内で踊る |url=https://realsound.jp/2024/08/post-1752825.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240824125115/https://realsound.jp/2024/08/post-1752825.html |archive-date=24 Agosto 2024 |access-date=24 Agosto 2024 |website=Real Sound |language=Japanese}}</ref><ref>{{Cite web |date=21 Agosto 2024 |title=【動画あり】ブルーノ・マーズがドンキ新cmに登場!「ドンキイクヨ」とMEGAドン・キホーテ渋谷本店のいたるところで踊る |url=https://www.thefirsttimes.jp/news/0000470980/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240824130138/https://www.thefirsttimes.jp/news/0000470980/ |archive-date=24 Agosto 2024 |access-date=24 Agosto 2024 |website=The First Times |language=Japanese}}</ref><ref>{{Cite web |date=21 Agosto 2024 |title=The New Face of Donki is… Bruno Mars? |trans-title=Ang Bagong Mukha ng Donki ay... si Bruno Mars? |url=https://www.tokyoweekender.com/japan-life/news-and-opinion/the-new-face-of-donki-is-bruno-mars/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240824123013/https://www.tokyoweekender.com/japan-life/news-and-opinion/the-new-face-of-donki-is-bruno-mars/ |archive-date=24 Agosto 2024 |access-date=24 Agosto 2024 |website=Tokyo Weekender |language=en}}</ref>
==Mga sanggunian==
{{Reflist}}
[[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Hapones ng CS1 (ja)]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Hapones]]
[[Kategorya:Mga kompanya sa Hapon]]
[[Kategorya:Tindahan]]
817vkx9qy50rnlqw4hu8egb8wjzagr3
DYPC
0
331609
2204599
2204001
2026-04-24T07:03:03Z
Superastig
11141
Ayusin.
2204599
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox radio station
| name = FM Radio Calbayog
| above = Riley ng [[DYDR]] Tacloban
| callsign = DYPC
| logo = [[File:FMRadio Philippines.png|200px]]
| city = [[Calbayog]]
| country = Pilipinas
| area = Hilagang-kanlurang [[Samar (pulo)|Samar]]
| branding = FM Radio 100.7
| airdate =
| frequency = 88.5 MHz
| format = [[:en:Middle of the road (music)|Contemporary MOR]], [[Original Pilipino Music|OPM]]
| language = [[Waray language|Waray]], [[Filipino language|Filipino]]
| licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]]
| power = 5,000 watts
| erp = 10,500 watts
| class = B
| callsign_meaning = Philippine Collective Media Corporation
| network = FM Radio
| affiliations = [[DWPM|DZMM Radyo Patrol]]/[[DZMM TeleRadyo]] <br> [[ABS-CBN News and Current Affairs|ABS-CBN News]] <small>(para sa ''[[TV Patrol]]'')</small>
| owner = [[Philippine Collective Media Corporation]]
| webcast =
| website =
}}
Ang '''DYPC''' (88.5 [[:en:FM broadcasting|FM]]) ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[Philippine Collective Media Corporation]]. Kasalukuyan ito nagsisilbing riley ng [[DYDR|FM Radio 100.7]] na nakabase sa Tacloban. Ang transmiter nito ay matatagpuan sa [[Calbayog]].<ref>{{Cite web | url = https://drive.google.com/file/d/1-13OSyi49X00Jj1YfoovMBSNIKStN25l/view | title = 2024 NTC FM Stations | website = [[National Telecommunications Commission|ntc.gov.ph]] | access-date = 2025-06-05}}</ref>
Ginamit dati ang call letters nito ng isang hindi lisensyadong himpilan na paga-ari ng Mandaue Broadcasting Center na nakabase sa [[Mandaue]], [[Cebu]] mula 2013 hanggang 2019.<ref>[https://www.pressreader.com/philippines/sunstar-cebu/20130909/282200828596988 Campus-based radio makes waves]</ref><ref>[https://www.sunstar.com.ph/article/4563/Local-News/Costanilla-A-movie-a-wedding-a-workshop Costanilla: A movie, a wedding, a workshop]</ref><ref>[https://www.sunstar.com.ph/article/34518 NTC 7 shuts down FM station]</ref>
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
{{North Samar Radio}}
[[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa lalawigan ng Samar]]
0abysh12drubp5on0gq94ivdbpj4npt
DYDM
0
331691
2204527
2160704
2026-04-23T19:21:24Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204527
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox radio station
| name = DYDM
| logo =
| city = [[Maasin]]
| area = [[Katimugang Leyte]]
| branding = DYDM 1548
| airdate =
| frequency = 1548 kHz
| format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs (broadcasting)|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]], [[Religious radio|Religious]]
| language = [[Filipino language|Filipino]], [[Cebuano language|Cebuano]]
| licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]]
| power = 5,000 watts
| erp =
| class =
| callsign_meaning = '''D'''iyoses ng '''M'''aasin
| affiliations = [[Catholic Media Network]]
| owner = [[:en:Roman Catholic Diocese of Maasin|Diyosesis ng Maasin]]
| website =
| webcast =
}}
Ang '''DYDM''' (1548 [[:en:AM broadcasting|AM]]) ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[:en:Roman Catholic Diocese of Maasin|Diyosesis ng Maasin]]. Ang estudyo ay matatagpuan sa loob ng Saint Joseph College Extension Campus, Brgy. Mambajao, [[Maasin]].<ref>{{Cite web |url=http://www.southernleyte.gov.ph/facilities/135-communications |title=Communication Facilities {{!}} Southern Leyte |access-date=2024-12-04 |archive-date=2018-09-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180901112114/http://www.southernleyte.gov.ph/facilities/135-communications |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.claretianpublications.com/index.php/catholic-directory/diocese/diocese-of-maasin/106 Diocese of Maasin]{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://www.pressreader.com/philippines/philippine-daily-inquirer-1109/20100501/283296043791075 It’s a Facebook campaign for S. Leyte’s bets]</ref><ref>[https://pca.gov.ph/index.php/10-news/200-southern-leyte-coco-farmers-replant-70-000-coconut-seedlings-under-yrrp Southern Leyte coco farmers replant 70,000 coconut seedlings under YRRP]{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://pia.gov.ph/news/articles/1021973 COMELEC-Southern Leyte creates task force against vote-buying]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.maasinreporter.com/southernleyte.php |title=‘Mysterious’ death of six pigs cause scare among village residents in S. Leyte’s St. Bernard |access-date=2024-12-04 |archive-date=2019-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191225093827/http://www.maasinreporter.com/southernleyte.php |url-status=dead }}</ref>
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
{{South Leyte Radio}}
[[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Katimugang Leyte]]
2ikcnjewgor9pkx1a913grhy57p91xl
DWMB
0
331705
2204613
2203193
2026-04-24T10:00:05Z
Superastig
11141
Ayusin.
2204613
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox radio station
| name = Love Radio Baguio
| callsign = DWMB
| logo =
| logo_size = 125px
| city = [[Baguio]]
| country = Pilipinas
| area = [[Benguet]], [[La Union]] at mga karatig na lugar
| branding = 95.1 Love Radio
| airdate = Agosto 8, 1992
| frequency = 95.1 MHz
| format = [[:en:Middle of the road (music)|Contemporary MOR]], [[Original Pilipino Music|OPM]]
| language = [[Ilocano language|Ilocano]], [[Filipino language|Filipino]]
| licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]]
| power = 10,000 watts
| erp = 15,000 watts
| class =
| callsign_meaning = Manila Broadcasting
| network = [[Love Radio]]
| owner = [[MBC Media Group]]
| sister_stations = [[DZYS|91.9 Easy Rock]]
| webcast = [https://www.loveradio.com.ph/radio?station=95.1-love-radio-baguio Listen Live]
| website = [http://www.loveradio.com.ph/baguio/ Love Radio Baguio]
}}
Ang '''DWMB''' (95.1 [[:en:FM broadcasting|FM]]), sumasahimpapawid bilang '''95.1 Love Radio''', ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[MBC Media Group]]. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa Skyrise Hotel, Dominican Rd., [[Baguio]].<ref>{{cite web |date=October 9, 2021 |title=2021 NTC FM Stations via FOI website |url=https://storage.googleapis.com/request-attachments/cLfbJ5Nsk8ckvPn0xeaDMVL7wXs3JDsDLufMrtHblpm8Kh9Knt7J6cjO5aonhbyMMO8asgwVgqcdXukTN5El29uyBxMYCfu4Pxr3/FM%20Listing.pdf |website=foi.gov.ph}}</ref><ref>[https://radioonlinenow.com/2016/07/09/love-radio-95-1-baguio-studio-booth-photos-and-radio-programming-clock/ Love Radio 95.1 Baguio Studio Booth Photos and Radio Programming Clock]</ref><ref>{{Cite web |title=UB Communication studes take part in outreach for children |url=https://www.ubaguio.edu/index.php/announcements-and-news-articles/ub-campus-news/ub-communication-studes-take-part-in-outreach-for-children.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128124230/https://www.ubaguio.edu/index.php/announcements-and-news-articles/ub-campus-news/ub-communication-studes-take-part-in-outreach-for-children.html |archive-date=November 28, 2020 |access-date=November 20, 2020}}</ref><ref>[https://baguio.gov.ph/content/police-community-relations-month-launched Police Community Relations Month, launched]</ref>
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
{{Baguio Radio}}
[[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Benguet]]
hfd69k3i8kviy3890ri8qiqp9ccq44h
DXDR-AM
0
332255
2204615
2203192
2026-04-24T10:06:07Z
Superastig
11141
Palawigin.
2204615
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox radio station
| name = RMN Dipolog
| callsign = DXDR
| logo =
| city = [[Dipolog]]
| country = Pilipinas
| area = Silangang [[Zamboanga del Norte]] at mga karatig na lugar
| branding = DXDR RMN Dipolog
| frequency = {{Frequency|981|kHz}}
| airdate = 1981
| format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs programming|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]]
| language = [[Cebuano language|Cebuano]], [[Filipino language|Filipino]]
| licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]]
| power = 5,000 watts
| erp =
| callsign_meaning = Dipolog Radio
| affiliations = [[DYHP|DYHP 612]] <small>(mga piling programa)</small>
| network = Radyo Mo Nationwide
| owner = [[Radio Mindanao Network]]
| webcast =
| website = https://rmn.ph/dxdr981dipolog/
}}
Ang '''DXDR''' (981 [[:en:AM broadcasting|AM]]) '''RMN Dipolog''' ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[Radio Mindanao Network]]. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa RMN Broadcast Center, National Highway, Brgy. Turno, [[Dipolog]]. Umeere din ito ng ilang programa mula sa [[DYHP|RMN Cebu]].<ref>{{Cite web |title=2019 NTC AM Stations |url=http://storage.googleapis.com/request-attachments/bWsw5ImPipRZlKwfAvIa6tcvvR9qFC2KAdWY12L9WnvmvqiMAiZRL2KEfs2X4DZlqWnqkFchNetWStMYYrG5h3A38eukzMvUefOa/AM%20RADIO%20STATIONS_2019.pdf |access-date=2019-12-16 |website=[[Freedom of Information Order (Philippines)|foi.gov.ph]]}}</ref>
==Kasaysayan==
Itinatag ang DXDR noong 1981 bilang pangalawang himpilan sa AM sa lalawigan ng [[Zamboanga del Norte]]. Kasabay nito ang pagtatag ng DXPR na nakabase sa [[Pagadian]].<ref>{{Citation |title=TABLE 20.7a |url=https://psa.gov.ph/sites/default/files/2011PY_Communications.pdf |work=2011 Philippine Yearbook |pages=18–45 |publisher=[[Philippine Statistics Authority]] |access-date=August 29, 2019}}</ref>
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
{{Dipolog Radio}}
[[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Zamboanga del Norte]]
4msj1w4e333zl77jzwrpgu87b2ta5y2
DYMK
0
332492
2204598
2203998
2026-04-24T07:00:03Z
Superastig
11141
Ayusin.
2204598
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox radio station
| name = Barangay LS Iloilo
| callsign = DYMK
| logo =
| city = [[Lungsod ng Iloilo]]
| country = Pilipinas
| area = [[Iloilo]], [[Guimaras]] at mga karatig na lugar
| branding = Barangay LS 93.5
| airdate = 1980
| frequency = 93.5 MHz
| format = [[:en:Middle of the road (music)|Contemporary MOR]], [[Original Pilipino Music|OPM]]
| language = [[Hiligaynon language|Hiligaynon]], [[Filipino language|Filipino]]
| licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]]
| power = 10,000 watts
| erp = 60,000 watts
| former_callsigns = DYXI (1980–1985)
| former_names = {{ubl|DYXI (1980–1985)|K-Lite (1985–1997)|Campus Radio (1997-February 16, 2014)}}
| sister_stations = [[DYSI|DYSI Super Radyo]]<br>[[GMA Iloilo (DYXX-TV)|GMA TV-6 Iloilo]]<br>GTV 28 Iloilo
| network = Barangay LS
| owner = [[GMA Network (company)|GMA Network Inc.]]
| webcast = [http://amfmph.com/campus-radio-iloilo-dymk-93-5-mhz.html Campus Radio Iloilo]
| website = [http://www.gmanetwork.com GMANetwork.com]
}}
Ang '''DYMK''' (93.5 [[:en:FM broadcasting|FM]]), sumasahimpapawid bilang '''Barangay LS 93.5''', ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]. Ang estudyo nito ay matatagpuan sa GMA Broadcasting Complex, Phase 5, Alta Tierra Village, Jaro, [[Lungsod ng Iloilo]], at ang transmiter nito ay matatagpuan sa GMA Transmitter Complex, Brgy. Alaguisoc, [[Jordan, Guimaras]].<ref>{{Cite web |title=Barangay LS: One country, one barangay, one sound |url=https://www.philstar.com/entertainment/2014/03/24/1304255/barangay-ls-one-country-one-barangay-one-sound |access-date=2024-07-27 |website=Philstar.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Never a dull moment with Pancho Villa |url=http://www.thenewstoday.info/2007/06/20/never.a.dull.moment.with.pancho.villa.html |access-date=2024-07-27 |website=www.thenewstoday.info}}</ref><ref>{{Cite web |last=team |first=the Go Negosyo |title=2 Ilonggos succeed in transport, hotel businesses |url=https://www.philstar.com/headlines/2008/09/12/400001/2-ilonggos-succeed-transport-hotel-businesses |access-date=2024-07-27 |website=Philstar.com}}</ref>
== Kasaysayan ==
Itinatag ang himpilang ito noong 1980 sa ilalim ng call letters na DYXI na may smooth jazz format. Noong 1985, binili ng Asia-Pacific Broadcasting Company ang himpilang ito mula sa [[Allied Broadcasting Center]], binago ang call letters nito sa DYMK at muli ito inilunsad bilang '''K-Lite''' na may easy listening na format.
Noong 1989, binili ng GMA ang himpilang ito. Noong 1997, muli ito inilunsad ito bilang '''Campus Radio''' na may pang-masa na format. Noong Pebrero 17, 2014, bilang bahagi ng pagkakaisa ng tatak ng RGMA, naging '''Barangay 93.5''' ito. Noong Abril 5, 2026, naging '''Barangay LS''' ito (mula sa [[DWLS|pangunahing himpilan]] nito).
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
{{Iloilo City Radio}}
[[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Iloilo]]
svdpvg4cp1l1by5x6uenznvkwnxe0o3
DXDV
0
332923
2204515
2159802
2026-04-23T18:35:25Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204515
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox radio station
| name = Spirit FM Mati
| callsign = DXDV
| logo =
| city = [[Mati]]
| area = [[Davao Oriental]], ilang bahagi ng [[Davao de Oro]]
| branding = 97.5 Spirit FM
| airdate =
| frequency = 97.5 MHz
| format = [[Religious radio|Religious]]
| language = [[Cebuano language|Cebuano]], [[Filipino language|Filipino]], [[English language|English]]
| licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]]
| power = 5,000 watts
| erp =
| class =
| callsign_meaning = '''D'''el '''V'''erbum
| affiliations = [[Catholic Media Network]]
| owner = [[:en:Roman Catholic Diocese of Mati|Diyosesis ng Mati]]
| sister_stations = [[DXHM]]
| website =
}}
Ang '''DXDV''' (97.5 [[:en:FM broadcasting|FM]]), sumasahimpapawid bilang '''97.5 Spirit FM''', ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng Diyosesis ng Mati. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa loob ng St. John of the Cross Clergy, Brgy. Madang, [[Mati]].<ref>{{Cite web |date=May 26, 2017 |title=54. Diocese of Mati |url=http://www.claretianpublications.com/index.php/catholic-directory/diocese/diocese-of-mati/113 |website=www.claretianpublications.com |access-date=Pebrero 2, 2025 |archive-date=Enero 21, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250121193109/http://www.claretianpublications.com/index.php/catholic-directory/diocese/diocese-of-mati/113 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Mati diocese hosts DADITAMA Divine Mercy convention | CBCP Online Radio |url=http://cbcponlineradio.com/?p=5014 }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
{{Davao Oriental Radio}}
[[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Davao Oriental]]
i1yet06dd8ocxcvf0psmt8nafhitvu9
DXHM
0
332924
2204519
2158178
2026-04-23T18:38:23Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204519
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox radio station
| name = DXHM
| logo =
| city = [[Mati]]
| area = [[Davao Oriental]], ilang bahagi ng [[Davao de Oro]]
| branding = DXHM 549
| airdate = 1969
| frequency = 549 kHz
| format = [[Religious radio|Religious]]
| language = [[Cebuano language|Cebuano]], [[Filipino language|Filipino]]
| licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]]
| power = 5,000 watts
| erp =
| class =
| callsign_meaning = '''H'''eart of '''M'''ary
| affiliations = [[Catholic Media Network]]
| owner = [[:en:Roman Catholic Diocese of Mati|Diyosesis ng Mati]]
| sister_stations = [[DXDV|97.5 Spirit FM]]
| former_frequencies = 550 kHz (1969–1978)
| website =
}}
Ang '''DXHM''' (549 [[:en:AM_broadcasting|AM]]) ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-aari at pinamamahalaan ng Diyosesis ng Mati. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa loob ng St. John of the Cross Clergy, Brgy. Madang, [[Mati]].<ref>{{Cite web |url=http://www.claretianpublications.com/index.php/catholic-directory/diocese/diocese-of-mati/113 |title=Diocese of Mati |access-date=2025-02-02 |archive-date=2025-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250121193109/http://www.claretianpublications.com/index.php/catholic-directory/diocese/diocese-of-mati/113 |url-status=dead }}</ref><ref>[https://cmfr-phil.org/press-freedom-protection/press-freedom/radio-broadcaster-shot-dead-in-davao-oriental/ Radio broadcaster shot dead in Davao Oriental]</ref><ref>[https://newsinfo.inquirer.net/190185/broadcaster-shot-dead-in-davao Broadcaster shot dead in Davao]</ref><ref>{{Cite web |title=DOSCST, DXHM/DXDV collaborate on the project “DOSCST On-air/Ang State College sa Kahanginan” |url=http://www.doscst.edu.ph/index.php/2018/09/28/doscst-dxhmdxdv-collaborate-on-the-project-doscst-on-airang-state-college-sa-kahanginan/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017103045/http://www.doscst.edu.ph/index.php/2018/09/28/doscst-dxhmdxdv-collaborate-on-the-project-doscst-on-airang-state-college-sa-kahanginan/ |archive-date=2018-10-17 |access-date=2019-08-23}}</ref>
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
{{Davao Oriental Radio}}
[[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Davao Oriental]]
pgs4vcxmtdk5avil1j7s3gsfvd71n80
Kategorya:Komunikasyon sa Aserbayan
14
333397
2204535
2171248
2026-04-23T21:57:21Z
Kurcke
155559
2204535
wikitext
text/x-wiki
[[Kategorya:Komunikasyon ayon sa bansa|Aserbayan]]
[[Kategorya:Agham at teknolohiya sa Aserbayan]]
[[Kategorya:Midyang panlahat sa Aserbayan]]
c41r3dbpls7j0t6sp4vjobnl4yv7bz3
DWRB
0
333833
2204600
2201643
2026-04-24T07:06:03Z
Superastig
11141
Ayusin.
2204600
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox radio station
| name = Radyo Pilipinas Naga
| callsign = DWRB
| logo = RP-RadyoPubliko-logo.png
| logo_size =
| city = [[Naga, Camarines Sur|Naga]]
| country = Pilipinas
| area = [[Camarines Sur]] at mga karatig na lugar
| branding = Radyo Pilipinas
| airdate = 1987
| frequency = 549 kHz
| format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs programming|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]], [[:en:Government Radio|Government Radio]]
| language = [[Wikang Gitnang Bikol|Bicolano]], [[Filipino language|Filipino]]
| licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]]
| power = 10,000 watts
| erp =
| class =
| callsign_meaning = Radyo ng Bayan (dating pangalan)
| network = Radyo Pilipinas
| sister_stations = [[DWMA-TV|PTV-4 Naga]]
| owner = [[Presidential Broadcast Service]]
| website = [http://www.pbs.gov.ph PBS]
| webcast = [http://www.pbs.gov.ph/dwrb/ DWRB Radyo Pilipinas LIVE Audio]
}}
Ang '''DWRB''' (549 [[:en:AM_broadcasting|AM]]) '''Radyo Pilipinas''' ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[Presidential Broadcast Service]]. Ang estudyo nito ay matatagpuan sa City Youth Center, Taal Ave., Brgy Dayangdang, [[Naga, Camarines Sur]], at ang transmiter nito ay matatagpuan sa [[Bula, Camarines Sur]].<ref>{{Cite web |title=2015 ANNUAL PERFORMANCE REPORT {{!}} NTC Region 5 |url=http://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221025131109/https://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |archive-date=October 25, 2022 |access-date=December 13, 2020}}</ref><ref>[http://naga.gov.ph/uncategorized/media/ Media in Naga]</ref><ref>{{Cite web |url=http://archives.pia.gov.ph/?m=12&sec=reader&rp=1&fi=p050318.htm&no=7&date=03/18/2005 |title=UP chancellor commends CASIFMAS’ skills training on the air project |access-date=2025-04-13 |archive-date=2022-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220614171051/http://archives.pia.gov.ph/?m=12&sec=reader&rp=1&fi=p050318.htm&no=7&date=03%2F18%2F2005 |url-status=dead }}</ref><ref>[https://www.bicolmail.net/single-post/2020/08/01/Government-Media Government Media]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
{{Naga Radio}}
[[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Camarines Sur]]
7c2hiub8lq68psbv5y3qcrwre16pdg7
Alexandra Eala
0
334071
2204516
2204019
2026-04-23T18:35:40Z
Tabilay
153890
Maagang Buhay
2204516
wikitext
text/x-wiki
{{Use mdy dates|date=April 2025}}
{{Infobox tennis biography
|name = Alexandra Eala
|image =File:Alex Eala (2024 US Open) 02 (cropped).jpg
|caption =Alex Eala sa 2024 US Open
|fullname = Alexandra Maniego Eala
|country = {{PHI}}
|birth_date = {{birth date and age|2005|05|23}}
|birth_place = [[Lungsod Quezon]], [[Pilipinas]]
|height = {{height|m=1.75}}
|turnedpro = March 4, 2020
|plays = Kaliwete (dalawahang-hawak na ''backhand'')
|coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br><br>Lluc Bauza (Fitness Coach)
|careerprizemoney = US 1,882,099
|singlesrecord = {{tennis record|won=209|lost=127}}
|singlestitles = 0
|highestsinglesranking = 29 (March 16, 2026)
|currentsinglesranking = No. 44 (April 20, 2026)
|AustralianOpenresult = 1R ([[:en:2026 Australian Open – Women's singles qualifying|2026]])
|FrenchOpenresult = 1R ([[:en:2025 French Open – Women's singles|2025]])
|Wimbledonresult = 1R ([[:en:2025 Wimbledon Championships – Women's singles|2025]])
|USOpenresult = 2R ([[:en:2025 US Open – Women's singles|2025]])
|doublesrecord = {{tennis record|won=47|lost=44}}
|doublestitles = 0
|highestdoublesranking = No. 99 (February 9, 2026)
|currentdoublesranking = No. 101 (April 20, 2026)
|FrenchOpenDoublesresult = 2R ([[:en:2025 French Open – Women's doubles|2025]])
|WimbledonDoublesresult = 1R ([[:en:2025 Wimbledon Championships – Women's doubles|2025]])
|updated = April 20, 2026
|medaltemplates-expand =no
|medaltemplates =
{{MedalSport | Women's [[:en:tennis|Tennis]]}}
{{MedalCountry |{{PHI}}}}
{{MedalCompetition | [[:en:Asian Games|Asian Games]]}}
{{MedalBronze | [[:en:Tennis at the 2022 Asian Games|2022 Hangzhou]] | [[:en:Tennis at the 2022 Asian Games – Women's singles|Singles]] }}
{{MedalBronze|2022 Hangzhou|[[:en:Tennis at the 2022 Asian Games – Mixed doubles|Mixed doubles]]}}
{{MedalCompetition | [[:en:Southeast Asian Games|Southeast Asian Games]]}}
{{MedalGold | [[:en:2025 Southeast Asian Games|2025 Thailand]] | [[:en:Tennis at the 2025 SEA Games|Singles]] }}
{{MedalBronze | [[:en:2021 Southeast Asian Games|2021 Vietnam]] | [[:en:Tennis at the 2021 Southeast Asian Games|Singles]] }}
{{MedalBronze | 2021 Vietnam | [[:en:Tennis at the 2021 Southeast Asian Games|Mixed doubles]] }}
{{MedalBronze | 2021 Vietnam | [[:en:Tennis at the 2021 Southeast Asian Games|Team]] }}
{{MedalBronze | [[:en:2025 SEA Games|2025 Thailand]] | [[:en:Tennis at the 2025 SEA Games|Team]] }}
{{MedalBronze | 2025 Thailand | [[:en:Tennis at the 2025 SEA Games|Mixed doubles]] }}
|AustralianOpenDoublesresult=1R ([[:en:2026 Australian Open – Women's doubles|2026]])}}
Si '''Alexandra Eala''' (isinilang Mayo 23, 2005 sa [[Quezon City]]) ay Pilipinong manlalaro ng [[tenis]]. Siya ang pinakamataas na ranggong Pilipino, umabot sa pandaigdigang bilang na 29 noong Marso 16, 2026.<ref name=":11">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=March 16, 2026 |title=Alex Eala rises to career-high World No. 29 |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/16/eala-rises-to-career-high-world-no-29-in-latest-wta-rankings-1032}}</ref>
Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa 2020 Australian Open at 2021French Open, at singles sa 2022 US Open.<ref name=":1">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=September 10, 2022 |title=Eala captures US Open girls' singles crown |url=https://www.rappler.com/sports/final-results-alex-eala-lucie-havlickova-us-open-september-10-2022/}}</ref>
Mayroon siyang 5 ITF singles at 3 ITF doubles titles, at noong 2025 umabot sa Semifinal ng Miami Open, final ng Eastbourne Open, at nagwagi sa WTA 125 Guadalajara Open.<ref name=":62">{{Cite web |title=ITF: Alexanda Eala Singles Titles |url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/d/titles/ |access-date=2025-12-03 |website=www.itftennis.com}}</ref><ref name=":72">{{Cite web |title=ITF: Alexanda Eala Doubles Titles |url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/ |access-date=December 3, 2025 |website=www.itftennis.com}}</ref><ref name=":63">{{Cite web |title=WTA: Alexandra Eala Singles Matches |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches#main-content |access-date=2026-03-26 |website=Women's Tennis Association |language=en}}</ref>
Simula noong 2023, lumahok si Eala sa mga Grand Slam tournaments bilang propesyonal, kung saan nakapasok siya sa main draw mula 2025 French Open hanggang 2026 Australian Open at umabot sa ikalawang round ng 2025 US Open sa singles.<ref name=":63" /> Sa doubles naman, nakapaglaro siya noong 2025 at 2026, na ang pinakamataas na resulta ay ang ikalawang round ng 2025 French Open.<ref name=":6" />
Si Eala ay nagwagi ng mga pilak na medalya sa 2021 SEA Games at 2022Asian Games, at pinangunahan ang koponan sa promosyon sa Group I noong 2024. Noong 2025 SEA Games, nakamit niya ang gintong medalya sa women’s singles at dalawang tansong medalya sa mixed doubles at team events.<ref name=":7" /><ref name=":8" /><ref name=":12" /><ref name=":13" />
== Maagang Buhay ==
Si '''Alexandra Maniego Eala''' ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod Quezon]], Pilipinas, kina Michael Eala, isang business executive,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |publisher=Gulf Today |access-date=26 March 2026}}</ref> at [[:en:Rizza_Maniego-Eala|Rosemarie Maniego-Eala]], dating [[Globe Telecom]] CFO hanggang 2024 at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa [[:en:1985_SEA_Games|1985 SEA Games]]. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina [[:en:Noli_Eala|Noli Eala]], dating chairperson ng [[:en:Philippine_Sports_Commission|Philippine Sports Commission]] at commissioner ng [[Philippine Basketball Association]],<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=August 28, 2025 |work=[[The Philippine Star]] |date=March 28, 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Cordero |first=Abac |date=August 30, 2022 |title=Noli Eala named new Philippine Sports Commission chairman |url=https://www.philstar.com/sports/2022/08/30/2206206/noli-eala-named-new-philippine-sports-commission-chairman |access-date=November 5, 2025 |work=[[The Philippine Star]]}}</ref> at ang fashion designer na si Rhett Eala.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=[[GMA News]] |date=April 23, 2026}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tennis para sa [[:en:Penn_State_Nittany_Lions|Penn State Nittany Lions]] mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=May 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=[[ABS-CBN News]]}}</ref><ref name="PEP2">{{Cite news |last1=Bravo |date=March 27, 2025 |title=Who is Alex Eala, Pinoy tennis player at 2025 Miami Open? |url=https://www.pep.ph/peptionary/186040/alex-eala-a5128-20250327 |website=[[Philippine Entertainment Portal]]}}</ref>
Nagsimula si Eala sa tennis sa edad na apat,<ref>{{cite news |last1=Hilotin |title=Alex Eala: Rapid rise in tennis rankings, what's next? |url=https://gulfnews.com/sport/tennis/alex-eala-rapid-rise-in-tennis-rankings-whats-next-1.500248201 |work=[[Gulf News]] |date=August 28, 2025}}</ref> ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang coach.<ref>{{Cite web |date=November 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association}}</ref><ref>{{cite news |last=Payo |date=August 31, 2025 |title=Alex Eala and the guts to be first |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-guts-first-philippine-tennis/ |work=[[Rappler]]}}</ref>
Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa [[San Juan, Metro Manila|San Juan]] at [[:en:Colegio_San_Agustin_–_Makati|Colegio San Agustin]] sa [[Makati]], bago lumipat sa [[:en:Rafa_Nadal_Academy|Rafa Nadal Academy]] sa [[:en:Manacor|Manacor]], Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=[[ABS-CBN News]] |date=October 22, 2022}}</ref><ref>{{Cite web |date=December 19, 2025 |title=Alex Eala Biography: Acing Her Path to the Tennis Court |url=https://www.globe.com.ph/blog/alex-eala-journey-to-pro |website=[[Globe Telecom|Globe]]}}</ref>
== Personal na buhay ==
Ang paboritong pagkain ni Eala ay [[Kaldereta (pagkain)|kaldereta]].<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=February 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala’s Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=February 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Mas gusto niyang inumin ang [[matcha|tsa na matcha]] kaysa sa [[kape]].<ref>{{cite web |last1=Castillejo |first1=Dyan |title=Alex Eala, fellow pros reveal off-court personalities on the Players Box Podcast |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/4/1/alex-eala-joins-fellow-players-on-the-players-box-podcast-0007 |website=ABS-CBN Sports |publisher=ABS-CBN Network |access-date=31 March 2026}}</ref> Bihasa siya sa pakikipag-usap gamit ang iba’t ibang wika: [[Wikang Kastila|kastila]], [[Wikang Ingles|ingles]], at [[tagalog]].<ref>{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |website=The Athletic |publisher=The New York Times |access-date=25 March 2026}}</ref> Ang paborito niyang [[:en:Grand_Slam|pangunahing paligsahan sa larong tenis]] ay ang [[:en:Wimbledon_Championships|Paligsahan ng Wimbledon]], at tinuturing niya itong pinakamagandang lugar sa tenis.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=July 3, 2025 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=December 24, 2025 |title=Vogue Rapid-Fire interview with Alex Eala |url=https://www.instagram.com/reels/DSoxP5lk1bS/ |access-date=December 24, 2025 |website=Instagram |language=en}}</ref>
Idolo niya ang [[:en:champion|kampon]] sa tenis na si [[:en:Maria_Sharapova|Maria Sharapova]], at nakapagsanay diya kasama si [[:en:Rafael_Nadal|Rafael Nadal]].<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=July 19, 2025 |title=Sharapova’s influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=February 23, 2026 |website=[[Manila Standard]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=November 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=February 23, 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer|Inquirer]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=August 27, 2025 |title=Before the big crowds, Alex Eala always had bro Miko by her side |url=https://www.spin.ph/tennis/get-to-know-alex-eala-older-brother-and-avid-supporter-miko-a6035-20250827 |access-date=February 23, 2026 |website=Spin.ph |language=en}}</ref>
Ang pag-angat ni Eala sa WTA Tour matapos ang [[:en:2025_Miami_Open_–_Women's_singles|2025 Miami Open]] ay nagbigay sa kanya ng malaking impluwensiya sa Pilipinas, inihahambing sa pag-usbong ni [[Manny Pacquiao]].<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 March 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times}}</ref> Ayon kay [[:en:Dyan_Castillejo|Dyan Castillejo]], tinatrato na siya ng kanyang mga tagahanga na "parang kampeon ng isang Grand Slam" .<ref name="mo"/> Ang kanyang tagumpay ay muling nagpasigla ng interes sa tennis sa Pilipinas at sa [[Overseas Filipinos|mga Pilipinong nakatira sa ibang bansa]], kahit may hamon sa oras sa panonood.<ref name="mo"/><ref>{{cite web |title=Nearly a Century on Court: Filipino Trailblazers Who Took on Tennis’ Biggest Stage |url=https://asianjournal.com/entertainment/sports/a-century-on-court-filipino-trailblazers-who-took-on-tennis-biggest-stage/#:~:text=Dyan%20Castillejo%20%E2%80%93%20Former%20Fed%20Cup,and%20contemporary%20of%20Felicisimo%20Ampon. |website=Asian Journal |publisher=Asian Journal News |access-date=27 March 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=April 19, 2025 |title=The rich history of Philippine tennis, decades before Alex Eala |url=https://www.rappler.com/sports/rich-history-philippine-tennis-decades-before-alex-eala/ |access-date=March 28, 2026 |website=Rappler |language=en}}</ref>
== Karera ==
=== Juniors ===
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
|+ Singles
! Tournament !! 2019 !! 2020 !! 2021 !! 2022
|-
| Australian Open || R2 || R3 || A || A
|-
| French Open || A || SF || A || A
|-
| Wimbledon || A || A || R2 || A
|-
| US Open || A || A || A || W
|}
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
|+ Doubles
! Tournament !! 2019 !! 2020 !! 2021 !! 2022
|-
| Australian Open || A || W || A || A
|-
| French Open || A || A || W || A
|-
| Wimbledon || A || A || R2 || A
|-
| US Open || A || A || SF || –
|}
Sa edad na 12, nagwagi si Eala sa 2018 [[:en:Les_Petit_As|Les Petits As]] sa Pransya,<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/cookies/?returnurl=%2Fnews%2F117748%2FLilov-Eala-win-at-Les-Petits-As |access-date=November 14, 2024 |website=Tennis Europe}}</ref> at nakuha ang kanyang unang under‑18 singles at doubles titles sa ITF Trofeo David Ferrer sa Alicante, Spain.<ref>{{Cite web |last=Payo |first=Jasmine |date=April 25, 2025 |title=Building blocks to success: Rundown of Alex Eala’s best tennis campaigns |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-best-tennis-campaigns/ |access-date=November 14, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref>
Noong 2019, napanalunan ni Eala ang [[:en:Orange_Bowl_(tennis)|Orange Bowl]] girls’ doubles title kasama si [[:en:Evialina_Laskevich|Laskevich]].<ref>{{Cite news |last=Reyes |first=Kate |date=December 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |language=en |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217 |access-date=January 12, 2026}}</ref>
Noong 2020, nagwagi siya sa [[:en:2020_Australian_Open_–_Girls'_doubles|Australian Open]] girls’ doubles kasama si [[:en:Priska_Madelyn_Nugroho|Nugroho]].<ref>{{Cite web |date=2020-01-31 |title=Eala, Nugroho capture Australian Open girls' doubles title |url=https://www.espn.com/story/_/id/28604688/eala-nugroho-capture-australian-open-girls-doubles-title |access-date=2025-10-08 |website=ESPN.com |language=en}}</ref>
Sa 2021 [[:en:2021_French_Open_–_Girls'_doubles|French Open]], nakuha niya ang ikalawang junior Grand Slam doubles title kasama si [[:en:Oksana_Selekhmeteva|Selekhmeteva]].<ref>{{Cite news |last=Go |first=Beatrice |date=April 5, 2023 |title=Alex Eala clinches juniors world No. 2 after French Open romp |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-ranking-itf-world-juniors-2020/ |access-date=November 16, 2025}}</ref>
Noong Hulyo 2021, nagwagi siya ng isahan at dalawahan (kasama si Madison Sieg) sa [[:en:Trofeo_Bonfiglio|Trofeo Bonfiglio]] sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina |first=Rosy |date=July 17, 2021 |title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan}}</ref>
Noong 2022, gumawa siya ng kasaysayan bilang unang Pilipinong nagwagi ng junior Grand Slam singles title sa [[:en:2022_US_Open_–_Girls'_singles|US Open]].<ref>{{Cite web |last=Levinsohn |first=Dan |date=September 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title at the 2022 US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html |access-date=November 14, 2025 |website=US Open}}</ref>
=== Prupesyonal na karera ===
==== 2020 ====
'''Isahan'''
Noong 2020, lumahok si Eala sa limang paligsahan ng [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF]] sa isahan. Umabot siya sa pangalawang yugto sa W25 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(October–December)|Las Palmas]], W15 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(October–December)|Castellón]], at W15 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(January–March)|Monastir]]. Natapos naman siya sa unang yugto sa W15 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(October–December)|Las Palmas]] at W15 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(July–September)|Melilla]].
==== 2021 ====
'''Isahan'''
Sa [[:en:2021_WTA_Tour|WTA Tour]], unang sumabak si Eala sa [[:en:2021_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami Open]] ngunit hindi siya nakalusot sa qualifying. Gayunpaman, sa [[:en:2021_Winners_Open_–_Singles|Cluj-Napoca 250]], nakapasok siya sa pangunahing draw at umabot hanggang sa pangalawang yugto bago natalo kay [[:en:Mayar_Sherif|Sherif]].<ref name=":5">{{Cite web |title=Tennis Abstract: Alexandra Eala |url=https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 |access-date=December 3, 2025 |website=www.tennisabstract.com}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=ITF: Alex Eala Singles |url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/activity/ |access-date=December 3, 2025 |website=www.itftennis.com}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |title=WTA: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala |access-date=February 2, 2026 |website=Women's Tennis Association |language=en}}</ref>
'''Dalawahan'''
Noong 2021, lumahok si Eala sa dalawang paligsahan ng [[:en:2021_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF]] sa dalawahan. Sa W25 Madrid, kasama si [[:en:Victoria_Jiménez_Kasintseva|Kasintseva]], nakarating sila sa quarterfinals. Samantala, sa W25 Platja d’Aro, nakipag‑pares siya kay [[:en:Oksana_Selekhmeteva|Selekhmeteva]] at umabot sila hanggang sa finals.<ref name=":6">{{Cite web |title=WTA: Alexandra Eala Doubles Matches |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches?type=D#main-content |access-date=2026-03-26 |website=Women's Tennis Association |language=en}}</ref>
==== 2022 ====
'''Isahan'''
Sa [[:en:2022_WTA_Tour|WTA Tour]], tampok ang kaniyang pagsabak sa [[:en:2022_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]] at [[:en:2022_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid 1000]], subalit natalo siya sa unang yugto at sa qualifying na yugto.<ref name=":5" /><ref name=":2" /><ref name=":4" />
Sa [[:en:2022_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF circuit]], nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa semifinals ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar.<ref name=":2" /><ref name=":4" /> Nakapasok siya sa quarterfinals ng W80 Rancho Santa Fe, W60 Templeton, W25 Madrid, at W25 Chiang Rai 2.<ref name=":2" /><ref name=":4" />
'''Dalawahan'''
Sa WTA Tour, nakapaglaro siya sa [[:en:2022_Miami_Open_–_Women's_doubles|Miami 1000]] at sa qualifying ng [[:en:2022_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_doubles|Madrid 1000]].<ref name=":0">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Bumalik si Alex Eala sa Miami Open, kung saan nagsimula ang kanyang pangarap na naging tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times}}</ref>
Sa ITF circuit, lumahok siya sa sampung torneo. Ang pinakamataas na narating niya ay ang semifinals sa W25 Palma del Río kasama si [[:en:Marina_Bassols_Ribera|Ribera]]. Nakarating din siya sa quarterfinals ng pitong torneo at dalawang torneo na nabigo sa maagang yugto.<ref name=":6" />
==== 2023 ====
'''Isahan'''
Sa [[:en:2023_WTA_Tour|WTA Tour]], lumahok siya sa qualifying ugtong [[:en:2023_Australian_Open_–_Women's_singles_qualifying|Australian Open]] ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng [[:en:2023_Thailand_Open_–_Singles|Thailand 250]], [[:en:2023_Japan_Women's_Open_–_Singles|Osaka 250]], [[:en:2023_Guangzhou_Open_–_Singles|Guangzhou 250]], at [[:en:2023_Jasmin_Open_–_Singles|Monastir 250]]. Lumaban din siya bilang wildcard sa [[:en:2023_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]] at [[:en:2023_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid 1000]].<ref name=":2" /><ref name=":4" /> Sa [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF circuit]], nakamit niya ang dalawang pinakamalalaking tagumpay sa isahan: una sa [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(April–June)|W15 Yecla]] at kasunod sa [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(July–September)|W25 Roehampton]].<ref>{{Cite news |last=Mina |first=Rosy |date=June 4, 2023 |title=Alex Eala claims third ITF crown at W25 Yecla in Spain |url=https://www.abs-cbn.com/sports/06/04/23/tennis-alex-eala-claims-third-itf-crown-at-w25-yecla |access-date=November 7, 2025 |work=ABS CBN News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=August 13, 2023 |title=Alex Eala wins fourth ITF title, rules W25 Roehampton |url=https://sports.inquirer.net/523461/alex-eala-wins-fourth-itf-title-rules-w25-roehampton |access-date=November 7, 2025 |website=Inquirer.net |language=en-US}}</ref>
Nakarating siya sa finals ng [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(July–September)|W25 Aldershot]] at [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(October–December)|W40 Petange]]; sa semifinals ng [[:en:2023_Open_Araba_en_Femenino_–_Singles|W100 Vitoria-Gasteiz]] at [[:en:2023_Engie_Open_Nantes_Atlantique_–_Singles|W60 Nantes]]; at sa quarterfinals ng [[:en:2023_Women's_TEC_Cup_–_Singles|W60 Barcelona]] at [[:en:2023_Ando_Securities_Open_–_Singles|W100 Tokyo]].<ref name=":2" /><ref name=":4" />
Nagtapos siya sa ika-191 na puwesto sa pagtatapos ng taon.<ref>{{Cite news |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=September 20, 2023 |title=Eala improves to career-high No. 191 in WTA rankings |url=https://mb.com.ph/2023/9/20/eala-improves-to-career-high-no-191-in-wta-rankings |access-date=November 7, 2025 |website=Manila Bulletin}}</ref>
'''Dalawahan'''
Noong 2023, lumahok si Eala sa mga torneo ng ITF at WTA sa dalawahan. Umabot siya sa apat na semifinals (W60 Trnava, W100 Tokyo, W25 Aldershot, W40 Petange), nakapasok sa apat na quarterfinals (W25 Zaragoza, W100 Vitoria-Gasteiz, W25 Roehampton, W60 Glasgow), at ilang beses na nakarating sa nangyugto kabilang ang [[:en:2023_Jasmin_Open_–_Doubles|Monastir 250]]. Karamihan sa mga torneo ay ginanap sa matitigas na korte maliban sa W60 Chiasso, isang palaro na ginanap sa luwad .<ref name=":6" />
==== 2024 ====
'''Isahan'''
Noong 2024, hindi nakalusot si Eala sa qualifiers ng apat na Grand Slam ([[:en:2024_Australian_Open_–_Women's_singles_qualifying|Australian Open]], [[:en:2024_French_Open_–_Women's_singles_qualifying|French Open]], [[:en:2024_Wimbledon_Championships_–_Women's_singles_qualifying|Wimbledon]], [[:en:2024_US_Open_–_Women's_singles_qualifying|US Open]]). Ang pinakamagandang resulta niya ay ang quarterfinal sa [[:en:2024_Veneto_Open_–_Singles|Veneto 125]] laban kay [[:en:Sara_Errani|Errani]].<ref name=":5" /><ref name=":2" /><ref name=":4" />
Sa [[:en:2024_WTA_Tour|WTA Tour]], umabot siya sa ikalawang yugto ng [[:en:2024_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]], ngunit natalo sa unang yugto ng [[:en:2024_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid 1000]] at [[:en:2024_Wuhan_Open_–_Singles|Wuhan 1000]]. abigo siya sa unang yugto ng [[:en:2024_Guadalajara_Open_Akron_–_Singles|Guadalajara 500]], [[:en:2024_Abu_Dhabi_Open_–_Singles|Abu Dhabi 500]], at sa qualifiers ng [[:en:2024_Ningbo_Open_–_Singles|Ningbo 500]]. Hindi siya nakalusot sa qualifiers ng [[:en:2024_Nottingham_Open_–_Women's_singles|Nottingham 250]], at natalo sa unang yugto ng [[:en:2024_Guangzhou_Open_–_Singles|Guangzhou 250]] at [[:en:2024_Jiangxi_Open_–_Singles|Jiangxi 250]]. bukod sa semifinals sa [[:en:2024_Canberra_Tennis_International_–_Women's_singles|Canberra 125]], umabot siya sa ikalawang yugto ng [[:en:2024_Canberra_Tennis_International_–_Women's_singles|Oeiras 125]] at [[:en:2024_Guadalajara_125_Open_–_Singles|Guadalajara 125]], ngunit natalo sa unang yugto ng [[:en:2024_Makarska_International_Championships_–_Singles|Makarska 125]] at [[:en:2024_Polish_Open_–_Singles|Warsaw 125]].<ref name=":2" /><ref name=":4" />
Sa [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF circuit]], nakuha niya ang unang malaking titulo sa W100 [[:en:2024_Open_Araba_en_Femenino_–_Singles|Vitoria-Gasteiz]], tinalo si [[:en:Victoria_Jiménez_Kasintseva|Kasintseva]] sa final. Umabot din siya sa semifinals ng W100 [https://en.wikipedia.org/wiki/2024_Al_Habtoor_Tennis_Challenge_%E2%80%93_Singles Dubai] at W50 [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(January–March)|Indore]], at sa quarterfinals ng W100 Takasaki, W100 Cary, W100 Landisville, W75 Porto, at W75 Trnava. Nabigo naman siya nang maaga sa W75 Zagreb at W60 Bellinzona.<ref name=":5" /><ref name=":2" /><ref name=":4" />
'''Dalawahan'''
Noong 2024, nagpakita si Eala ng matatag na kampanya sa dalawahan. Sa WTA, ang pinakamalalim niyang resulta ay ang semifinals sa [[:en:2024_Canberra_Tennis_International_–_Women's_doubles|Canberra 125]] kasama si [[:en:Laura_Pigossi|Pigossi]]. Nagkaroon din siya ng limang quarterfinal finishes: sa [[:en:2024_Ningbo_Open|Ningbo 500]] kasama si [[:en:Liang_En-shuo|Liang]], sa [[:en:2024_Polish_Open_–_Doubles|Warsaw 125]] kasama si [[:en:Darja_Semeņistaja|Semenistaja]], sa [[:en:2024_Guadalajara_125_Open_–_Doubles|Guadalajara 125]] kasama si [[:en:Kimberly_Birrell|Birrell]], sa [[:en:2024_Al_Habtoor_Tennis_Challenge_–_Doubles|W100 Dubai]] kasama si [[:en:Valentini_Grammatikopoulou|Grammatikopoulou]], at sa [[:en:2024_Porto_Women's_Indoor_ITF_3_–_Doubles|W75 Porto 3]] kasama si [[:en:Alicia_Barnett|Barnett]]. Bukod dito, nagtalo siya sa unang yugto sa [[:en:2024_Oeiras_Ladies_Open_–_Doubles|Oeiras 125]] (kasama si [[:en:Taylah_Preston|Preston]]).<ref name=":72" /><ref name=":0" />
Sa [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF circuit]], nagtala si Eala ng tatlong titulo: una sa [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(January–March)|W50 Pune]] kasama si [[:en:Darja_Semeņistaja|Semenistaja]], sinundan ng magkasunod na panalo kasama si [[:en:Estelle_Cascino|Cascino]] sa [[:en:2024_Open_de_Seine-et-Marne_–_Doubles|W75 Croissy-Beaubourg]] at [[:en:2024_Open_Araba_en_Femenino_–_Doubles|W100 Vitoria-Gasteiz]]—ang pinakamataas na titulo niya sa ITF. Umabot din siya sa semifinals ng [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(January–March)|W75 Trnava]] kasama si [[:en:Zeynep_Sönmez|Sönmez]].<ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 27, 2024 |title=Alex Eala cops W50 Pune doubles title with Latvian partner |language=en |website=INQUIRER.net |url=https://sports.inquirer.net/549446/alex-eala-cops-w50-pune-doubles-title-with-latvian-partner |access-date=November 10, 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=March 31, 2024 |title=Eala, partner rule W75 Croissy-Beaubourg doubles tilt |website=Philstar.com |url=https://www.philstar.com/sports/2024/03/31/2344255/eala-partner-rule-w75-croissy-beaubourg-doubles-tilt |access-date=November 10, 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=July 21, 2024 |title=Alex Eala wins singles and doubles titles at W100 Vitoria-Gasteiz |language=en |website=INQUIRER.net |url=https://sports.inquirer.net/575666/alex-eala-also-wins-singles-title-at-w100-vitoria-gasteiz |access-date=November 10, 2025}}</ref><ref name=":6" />
==== 2025 ====
'''Isahan'''
Noong 2025, umakyat si Eala mula No. 147 tungo sa career-high No. 50 matapos lumahok sa 27 torneo.<ref name=":4" /> Ang pinakamalaking tagumpay ay dumating sa [[:en:2025_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]], kung saan tinalo ang world No. 2 [[:en:Iga_Świątek|Świątek]] sa quarterfinals bago matalo kay [[:en:Jessica_Pegula|Pegula]] sa semifinals. Sa damo, nakarating sa unang WTA final sa [[:en:2025_Eastbourne_Open_–_Women's_singles|Eastbourne 250]], ngunit natalo kay [[:en:Maya_Joint|Joint]]. Sa [[:en:2025_US_Open_–_Women's_singles|US Open]], nakamit ang unang panalo sa main draw at umabot sa ikalawang ugtolaban kay [[:en:Cristina_Bucșa|Bucșa]]. Pagkaraan nito, tinamo ang unang propesyonal na titulo sa [[:en:2025_Guadalajara_125_Open_–_Singles|Guadalajara 125]], tinalo si [[:en:Panna_Udvardy|Udvardy]] sa final.<ref name=":4" />
Nagtala rin siya ng matatag na hinatnan sa mga sumusunod na paligsahan: quarterfinals sa [[:en:2025_SP_Open_–_Singles|São Paulo 250]] laban kay [[:en:Janice_Tjen|Tjen]], semifinal sa [[:en:2025_Jingshan_Tennis_Open_–_Women's_singles|Jingshan 125]] laban kay [[:en:Lulu_Sun|Sun]] at sa [[:en:2025_Canberra_Tennis_International_–_Women's_singles|Canberra 125]] laban kay [[:en:Wei_Sijia|Sijia]], at quarterfinals sa [[:en:2025_Ilkley_Open_–_Women's_singles|Ilkley 125]] laban kay [[:en:Rebecca_Marino|Marino]] at sa [[:en:2025_Suzhou_WTA_125_–_Singles|Suzhou 125]] laban kay [[:en:Viktorija_Golubic|Golubic]]. Umabot sa pangalawang yugto sa [[:en:2025_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid 1000]] laban kay Świątek, at sa [[:en:2025_Hong_Kong_Tennis_Open_–_Singles|Hong Kong 250]] laban kay [[:en:Victoria_Mboko|Mboko]]. Sa iba pang palihsahan nakarating sa pangalawang yugto ng [[:en:2025_Mumbai_Open_–_Singles|Mumbai 125]] laban kay [[:en:Mai_Hontama|Hontama]] at sa [[:en:2025_Oeiras_Ladies_Open_–_Singles|Oeiras 125]] laban kay Udvardy.<ref name=":4" />
Gayunpaman, marami ring maagang pagkabigo ang natala niya sa taon. Natalo sa unang ugtong [[:en:2025_French_Open_–_Women's_singles|French Open]] kay [[:en:Emiliana_Arango|Arango]], ng [[:en:2025_Wimbledon_Championships_–_Women's_singles|Wimbledon]] kay [[:en:Barbora_Krejčíková|Krejčíková]], at ng [[:en:2025_Australian_Open_–_Women's_singles|Australian Open]] sa qualifying kay [[:en:Jana_Fett|Fett]]. Natalo siya sa unang yugtong [[:en:2025_Italian_Open_–_Women's_singles|Rome 1000]] kay [[:en:Marta_Kostyuk|Kostyuk]], ng [[:en:2025_Canadian_Open_–_Women's_singles|Montreal 1000]] kay [[:en:Markéta_Vondroušová|Vondroušová]], at sa qualifying ng [[:en:2025_Wuhan_Open_–_Singles|Wuhan 1000]] kay [[:en:Moyuka_Uchijima|Uchijima]]. Natalo siys sa unang yugto ng [[:en:2025_Nottingham_Open_–_Women's_singles|Nottingham 250]] kay [[:en:Magda_Linette|Linette]], ng [[:en:2025_Singapore_Tennis_Open_–_Singles|Singapore 250]] kay [[:en:Simona_Waltert|Waltert]], ng [[:en:2025_Japan_Women's_Open_–_Singles|Osaka 250]] kay [[:en:Tereza_Valentová|Valentová]], ng [[:en:2025_Guangzhou_Open_–_Singles|Guangzhou 250]] kay [[:en:Claire_Liu|Liu]], at sa [[:en:2025_Birmingham_Open_–_Women's_singles|Birmingham 250]] kay [[:en:Linda_Fruhvirtová|Fruhvirtová]].<ref name=":4" />
Sa [[:en:2025_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF]], tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto: W100 [[:en:2025_Bengaluru_Open_–_Singles|Bengaluru]] laban kay [[:en:Dalila_Jakupović|Jakupović]], W75 Trnava 1 laban kay [[:en:Céline_Naef|Naef]], at W75 Trnava 2 laban kay [[:en:Valentina_Ryser|Ryser]].<ref name=":2" />
'''Dalawahan'''
Noong 2025, lumahok si Eala sa iba’t ibang antas ng WTA Tour sa dalawahan.<ref name=":6" />
Pinakamahusay ang kanyang kampanya sa [[:en:2025_Guangzhou_Open_–_Doubles|Guangzhou 250]], kung saan umabot siya sa semifinals kasama si [[:en:Nadiia_Kichenok|Kichenok]]. Nakarating din siya sa quarterfinals ng [[:en:2025_Italian_Open_–_Women's_doubles|Italian 1000]] kapareha si [[:en:_Coco_Gauff|Coco Gauff]].<ref name=":6" />
Sa mga Grand Slam, umabot siya sa ikalawang yugto ng [[:en:2025_French_Open_–_Women's_doubles|French Open]] kasama si [[:en:Renata_Zarazúa|Zarazúa]], at natalo sa unang yugto ng [[:en:2025_Wimbledon_Championships_–_Women's_doubles|Wimbledon]] kasama si [[:en:Eva_Lys|Lys]].<ref name=":6" />
Lumahok din siya sa [[:en:2025_Birmingham_Open_–_Women's_doubles|Birmingham 250]] kasama si [[:en:Rebeka_Masarova|Masarova]] at sa [[:en:2025_Hong_Kong_Tennis_Open_–_Doubles|Hong Kong 250]] kasama si [[:en:Chan_Hao-ching|Hao-ching]], kapwa nagtapos sa unang yugto.<ref name=":6" /> Sa mga challengers, nakapaglaro siya sa [[:en:2025_Mumbai_Open_–_Doubles|Mumbai 125]] kasama si [[:en:_Tsao_Chia-yi|Chia-yi]] at sa [[:en:2025_Oeiras_Ladies_Open_–_Doubles|Oeiras 125]] kasama si [[:en:Katie_Volynets|Volynets]], na kapwa nagtapos sa unang yugto.<ref name=":6" />
==== 2026 ====
'''Isahan'''
Sinimulan ni Eala ang kanyang [[:en:2026_WTA_Tour|2026 season]] nang may matibay na simula sa ''[[:en:2026_ASB_Classic_–_Women's_singles|Auckland 250]]'', kung saan umabot siya sa semifinals bago natalo kay [[:en:Wang_Xinyu|Wang]].<ref>{{cite news |last=Satumbaga-Villar|first=Krystel|date=January 10, 2026|title=Alex Eala succumbs to Chinese rival in Auckland semis|url=https://mb.com.ph/2026/01/10/alex-eala-succumbs-to-chinese-rival-in-auckland-semis|work=The Manila Bulletin|access-date=January 10, 2026}}</ref> Sa ''[[:en:2026_Australian_Open_–_Women's_singles|Australian Open]]'', nabigo siya sa unang round ng singles.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 19, 2026 |title=Alex Eala exits Australian Open first round |work=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/659094/alex-eala-exits-australian-open-first-round-falls-to-alycia-parks}}</ref> Lumaban siya sa ''[[:en:2026_Philippine_Women's_Open_–_Singles|Philippines 125]]'' bilang wildcard at nakapasok sa quarterfinals bago matalo kay [[:en:Camila_Osorio|Osorio]].<ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 29, 2026 |title=Alex Eala exits WTA Philippine Open, bows to Camila Osorio |url=https://sports.inquirer.net/660715/alex-eala-exits-wta-philippine-open-bows-to-camila-osorio |work=Philippine Daily Inquirer |access-date=January 29, 2026}}</ref> Sa ''[[:en:2026_Abu_Dhabi_Open|Abu Dhabi 1000]]'', umabot siya sa quarterfinals ngunit natalo kay [[:en:Ekaterina_Alexandrova|Alexandrova]].<ref>{{Cite news |last=Gasgonia |first=Dennis |date=February 5, 2026 |title=Natalo si Alex Eala sa quarterfinals ng Abu Dhabi laban kay Alexandrova ng Russia |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2026/2/5/alex-eala-bows-out-of-abu-dhabi-quarterfinals-in-loss-to-russia-s-alexandrova-2244 |work=ABS-CBN News}}</ref> Sa ''[[:en:2026_Qatar_TotalEnergies_Open_–_Singles|Qatar 1000]]'', nabigo siya sa unang yugto.<ref>{{Cite news |last=Reyes |first=Kate |date=February 9, 2026 |title=Alex Eala exits Qatar Open after falling to Tereza Valentova |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-exits-qatar-open-after-falling-to-tereza-valentova-a5019-20260209 |access-date=February 9, 2026}}</ref> Nakapasok siya sa quarterfinals ng ''[[:en:2026_Dubai_Tennis_Championships_–_Women's_singles|Dubai 1000]]'' bago natalo kay [[:en:Coco_Gauff|Gauff]].<ref>{{Cite news |last=Ballesteros |first=Jan |date=February 19, 2026 |title=Alex Eala succumbs to world No. 4 Coco Gauff in Dubai quarterfinals |website=onesports.ph |url=https://onesports.ph/more-sports/article/41325/alex-eala-succumbs-to-world-no-4-coco-gauff-in-dubai-quarterfinals-1 |access-date=February 19, 2026}}</ref> Sa tinaguriang ''Sunshine Double'' na ''[[:en:2026_BNP_Paribas_Open|Indian Wells 1000]]'' at ''[[:en:2026_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]]'', umabot siya sa ika-apat na round sa parehong torneo bago natalo kina [[:en:Linda_Noskova|Noskova]] at [[:en:Karolína_Muchová|Muchová]].<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=March 11, 2026 |title=Alex Eala bows out of Indian Wells with loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/11/tennis-alex-eala-bows-out-of-indian-wells-with-loss-to-linda-noskov-1231 |access-date=March 11, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{Cite news |date=Marso 24, 2026 |title=Alex Eala natanggal sa Miami Open matapos matalo kay Karolína Muchová |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/24/alex-eala-bows-out-of-miami-open-0012 |access-date=Marso 24, 2026}}</ref>
Sa mga korteng luwad ng Europa, natalo sya sa ikalawang yugto ng ''[[:en:2025_Upper_Austria_Ladies_Linz_–_Singles|Linz 500]]'' laban kay [[:en:Jelena_Ostapenko|Ostapenko]].<ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=April 8, 2026 |title=Eala squanders 5-1 second-set lead vs Ostapenko, exits Linz Open |website=Philstar.com |url=https://www.philstar.com/sports/2026/04/08/2519713/eala-squanders-5-1-second-set-lead-vs-ostapenko-exits-linz-open |access-date=April 8, 2026}}</ref> Pagkatapos nito, nabigo siya sa unang yugto ng ''[[:en:2026_Porsche_Tennis_Grand_Prix_–_Singles|Stuttgart 500]]'' laban kay [[:en:Leylah_Fernandez|Fernandez]].<ref>{{Cite news |date=2026-04-15 |title=Natalo si Alex Eala sa Stuttgart Open laban kay Leylah Fernandez |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/4/15/alex-eala-stuttgart-open-0040 |access-date=2026-04-15}}</ref>
''' Dalawahan'''
Sa ''[[:en:2026_ASB_Classic_–_Women's_doubles|Auckland 250]]'', nakipagtambal si Eala kay [[:en:Iva_Jovic|Jović]] at umabot sila sa semifinals bago natalo kina [[:en:Xu_Yifan|Xu]] at [[:en:Yang_Zhaoxuan|Yang]].<ref>{{Cite news|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/9/tennis-alex-eala-iva-jovic-exit-asb-classic-doubles-1819|title=Alex Eala, Iva Jovic exit ASB Classic doubles|last=Castillejo|first=Dyan|date=January 9, 2026|access-date=January 9, 2026|work=ABS-CBN News}}</ref> Sa ''[[:en:2026_Australian_Open_–_Women's_doubles|Australian Open]]'', nakipares siya kay [[:en:Ingrid_Martins|Martins]], ngunit hindi sila nakalusot sa unang round matapos matalo sa kanilang pambungad na laban.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=January 20, 2026 |title=Eala, Martins ousted in first round of Australian Open doubles |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/20/tennis-eala-martins-ousted-in-first-round-of-australian-open-doubles-1839 |access-date=January 20, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref> Samantala, sa ''[[:en:2026_Abu_Dhabi_Open_–_Doubles|Abu Dhabi 1000]]'', nakipagtambal siya kay [[:en:Janice_Tjen|Tjen]] at nakaabot sila sa semifinal, ngunit natalo sa duo nina [[:en:Tereza_Mihalíková|Mihalíková]] at [[:en:Olivia_Nicholls|Nicholls]].<ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=February 6, 2026 |title=Eala, Tjen get boot in Abu Dhabi Open semis |website=Philstar.com |url=https://www.philstar.com/sports/2026/02/06/2506287/eala-tjen-get-boot-abu-dhabi-open-semis |access-date=February 6, 2026}}</ref>
== Estilo ng Paglalaro ==
Si Eala ay isang agresibong baseliner, gamit ang kanyang forehand upang kontrolin ang mga rally at ang kanyang matatag na two‑handed backhand upang pamahalaan ang mga palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=March 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |website=Tennis.com |language=en|access-date=January 24, 2026}}</ref> Ang kanyang kaliwang kamay na topspin ay nagtutulak sa mga kalaban nang malalim, habang ang kanyang return game ay isang lakas dahil sa mahusay na pagbabasa ng galaw. Ang kanyang serve ang nananatiling pangunahing kahinaan, madalas kulang sa bilis at pagbabago, bagaman mahusay siya sa hard courts.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=January 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |website=ESPN |language=en|access-date=January 24, 2026}}</ref> Binibigyang-diin ng mga analyst ang pagpapabuti ng kanyang serve, pagdaragdag ng taktikal na pagkakaiba-iba, at pagpapalakas ng pisikal na lakas bilang susi sa karagdagang tagumpay.<ref>{{Cite news |last=Sotelo |first=Andre |date=February 6, 2026 |title=What Alex Eala Still Needs to Win a WTA Grand Slam |url=https://sportsnewsph.com/what-alex-eala-still-needs-to-win-a-wta-grand-slam |access-date=February 6, 2026 |website=Sports News Philippines |language=en}}</ref>
Nakamit na niya ang ilang mahahalagang tagumpay, kabilang ang pagiging unang Pilipino na umabot sa WTA 1000 Semifinals at tinalo ang tatlong major champions sa [[:en:2025_Miami_Open_–_Women's_singles|2025 Miami Open]]<ref name=":Gulf">{{Cite web |title=What Alexandra Eala Needs to Win Titles and Beat Top Players |url=https://gulfnews.com/sport/tennis/what-alexandra-eala-needs-to-win-titles-and-beat-top-players-1.500440043 |access-date=March 11, 2026 |website=Gulf News}}</ref> Itinatampok ng mga dating propesyonal na sina [[:en:Greg_Rusedski|Greg Rusedski]], [[:en:Andrea_Petkovic|Andrea Petkovic]], at [[:en:Martina_Navratilova|Martina Navratilova]] ang pangangailangan ng mas malakas na serve, mas maaasahang laro, at mas maraming pagkakaiba-iba, kasabay ng mas mahusay na kondisyon ng katawan.<ref>{{Cite web |date=March 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=March 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> Sa kanyang matibay na baseline game, katatagan, at suporta ng mga tagahanga, kinokonklusyon ng mga analyst na mayroon siyang pundasyon upang makipagtagisan para sa malalaking titulo, ngunit ang kanyang pangmatagalang tagumpay ay nakasalalay sa pagbabagong-anyo ng kanyang serve bilang isang sandata.<ref name=":Gulf" />
== Pagganap Laban sa Nangungunang Manlalaro ==
=== Paghahambing ng Performance ni Eala sa mga Laban ===
{| class="wikitable sortable"
! Antas
! Rekord
! Panalo %
! DR (avg)
! Ace %
! DF %
! 1st Serve In
! 1st Serve Won %
! 2nd Serve Won %
! RPW (Return Points Won)
|-
| vs Top 10
| 4–3
| 57%
| 0.61–1.46
| 0–3%
| 0–5%
| 57–72%
| 30–73%
| 41–52%
| ~48
|-
| vs Top 20
| 6–7
| 46%
| 0.36–1.32
| 0–3%
| 1–6%
| 52–69%
| 36–73%
| 42–52%
| ~44
|-
| vs Top 50
| 12–20
| 38%
| 0.30–1.48
| 0–4%
| 1–7%
| 51–74%
| 45–72%
| 30–63%
| ~43
|-
| vs Top 100
| 28–38
| 42%
| 0.36–1.37
| 0–3%
| 1–7%
| 54–72%
| 50–71%
| 39–57%
| ~44.5
|-
| Kabuuang Karera
| 204–125
| 62%
| ~1.00
| 0.0%
| 0.4%
| 59.9%
| –
| –
| 46.3
|}
Ang rekord ni '''Eala''' ay nagpapakita ng malinaw na mga pattern laban sa iba’t ibang antas ng kalaban. Laban sa '''Top 10 players''' hawak niya ang 4–3 rekord (57% win rate). Ang kanyang '''dominance ratio (DR)'''—sukatan ng puntos na napanalo kumpara sa nawala—ay mula 0.61 sa pagkatalo hanggang 1.46 sa panalo laban kay Coco Gauff. Ang kanyang unang serve ay nasa pagitan ng 57–72%, na may 30–73% puntos na napanalo, habang ang ikalawang serve ay nasa 41–52%. Mababa ang '''Ace %''' (0–3%), tanda ng pag-asa sa rallies kaysa free points, habang tumataas ang '''double faults''' (hanggang 5%).
Laban sa '''Top 20 opponents''' siya ay 6–7 (46%), na may DR mula 0.36 hanggang 1.32. Nanatiling matatag ang unang serve (52–69%), ngunit pabagu-bago ang puntos na napanalo. Laban sa '''Top 50''' bumaba ang rekord sa 12–20 (38%), na may DR mula 0.30 hanggang 1.48. Tumataas ang double faults (1–7%), at ang ikalawang serve ay maaaring bumaba hanggang 30%. Laban sa '''Top 100''' siya ay 28–38 (42%), na may DR mula 0.36 hanggang 1.37. Nanatiling katulad ang serve stats, ngunit may volatility.
Sa kabuuan ng kanyang '''karera''' (204–125, 62% win rate), ang average DR ay halos 1.00, tanda ng balanseng puntos na napanalo at nawala. Ang '''return points won (RPW)''' ay nasa ~46, na nagpapakita ng kakayahang mag-pressure sa kalaban kahit hindi matibay ang kanyang serve. Mababa ang Ace %, tanda ng pag-asa sa rallies, habang kontrolado ang double faults (mas mababa sa 1%). Ipinapakita ng mga datos na kaya niyang itaas ang antas laban sa elite opponents, ngunit may inconsistency sa serve laban sa mid-tier competition.
==== Pinakamagagandang Panalo ====
{| class="wikitable sortable"
! Taon
! Torneo
! Surface
! Round
! Kalaban (Ranggo)
! Iskor
! Resulta
! DR
! Ace %
! DF %
! 1st Serve In
! 1st Serve Won %
! 2nd Serve Won %
|-
| 2025
| US Open
| Hard
| R128
| Clara Tauson [Rank 14]
| 6–3, 2–6, 7–6(11)
| Panalo
| 0.97
| 0.0%
| 5.3%
| 68.1%
| 59.4%
| 43.3%
|-
| 2025
| Miami Open
| Hard
| Quarterfinals
| Iga Świątek [Rank 2]
| 6–2, 7–5
| Panalo
| 1.27
| 1.5%
| 4.5%
| 66.7%
| 52.3%
| 50.0%
|-
| 2025
| Eastbourne
| Grass
| R16
| Jelena Ostapenko [Rank 3]
| 0–6, 6–2, 3–2 RET
| Panalo
| 1.08
| 0.0%
| 3.8%
| 63.5%
| 57.6%
| 63.2%
|-
| 2026
| Indian Wells
| Hard
| R32
| Coco Gauff [Rank 4]
| 6–2, 2–0 RET
| Panalo
| 1.46
| 0.0%
| 0.0%
| 68.0%
| 58.8%
| 50.0%
|}
==== Pinakamasasamang Pagkatalo ====
{| class="wikitable sortable"
! Taon
! Torneo
! Surface
! Round
! Kalaban (Ranggo)
! Iskor
! Resulta
! DR
! Ace %
! DF %
! 1st Serve In
! 1st Serve Won %
! 2nd Serve Won %
|-
| 2022
| Madrid Open
| Clay
| Q1
| Anna Bondar [Rank 68]
| 0–6, 0–6
| Talo
| 0.49
| 2.5%
| 10.0%
| 50.0%
| 30.0%
| 35.0%
|-
| 2023
| Monastir
| Hard
| R32
| Elise Mertens [Rank 36]
| 5–7, 0–6
| Talo
| 0.72
| 2.5%
| 10.0%
| 60.0%
| 52.1%
| 28.1%
|-
| 2025
| Rome
| Clay
| R128
| Marta Kostyuk [Rank 27]
| 0–6, 1–6
| Talo
| 0.30
| 0.0%
| 3.3%
| 66.7%
| 47.5%
| 30.0%
|-
| 2024
| Wuhan
| Hard
| R64
| Katerina Siniaková [Rank 37]
| 3–6, 1–6
| Talo
| 0.68
| 0.0%
| 6.5%
| 65.2%
| 33.3%
| 31.3%
|-
| 2025
| Wimbledon
| Grass
| R128
| Barbora Krejčíková [Rank 17]
| 6–3, 2–6, 1–6
| Talo
| 0.82
| 1.1%
| 1.1%
| 54.3%
| 50.0%
| 50.0%
|-
| 2026
| Miami Open
| Hard
| R16
| Karolína Muchová [Rank 13]
| 0–6, 2–6
| Talo
| 0.39
| 0.0%
| 4.8%
| 52.4%
| 36.4%
| 50.0%
|-
| 2026
| Indian Wells
| Hard
| R16
| Linda Nosková [Rank 14]
| 2–6, 0–6
| Talo
| 0.36
| 0.0%
| 6.8%
| 56.8%
| 36.0%
| 47.4%
|}
Ang kanyang pinakamalalaking pagkatalo ay nagpapakita ng volatility sa kanyang serve. Sa '''Madrid Open 2022''', nakaranas siya ng double bagel (0–6, 0–6) laban kay Anna Bondar, na may DR na 0.49 at double faults na 10%. Sa '''Rome 2025''', natalo siya kay Marta Kostyuk (0–6, 1–6) na may pinakamababang DR (0.30). Ang iba pang mabibigat na pagkatalo ay laban kina Elise Mertens (Monastir 2023), Karolína Muchová (Miami 2026), at Linda Nosková (Indian Wells 2026), kung saan bumaba ang kanyang DR sa ilalim ng 0.40 at ang ikalawang serve points won ay bumagsak sa mas mababa sa 35%. Ipinapakita ng mga laban na ito na kapag bumibigay ang kanyang serve—lalo na sa mataas na double faults at mahina ang ikalawang serve—nahihirapan siyang manatiling kompetitibo.
Ang karera ni Eala ay nagpapakita ng mga '''peak performances''' laban sa mga top‑ranked players na nababalanse ng mabibigat na pagkatalo kapag bumibigay ang kanyang serve. Ang kanyang pinakamagagandang panalo ay nagpapakita ng taktikal na tibay at kakayahang makipagsabayan sa pinakamagagaling sa mundo, habang ang pinakamasasamang pagkatalo ay nagpapakita ng pangangailangan para sa mas matatag na serve at mas mahusay na konstruksyon ng puntos laban sa mid‑tier opponents.
== Ibang larangan ==
===Pambansang koponan===
Kinatawan ni Eala ang [[Pilipinas]] sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Nakakuha siya ng mga medalya sa [[:en:Tennis_at_the_2021_SEA_Games|SEA Games 2021]] (pilak sa singles, team, at mixed doubles), at sa [[:en:Tennis_at_the_2022_Asian_Games|Asian Games 2022]] (pilak sa singles at mixed doubles).<ref name=":7">{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=May 20, 2022 |title=Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles |work=[[GMA News]] |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |url-status=live |access-date=March 25, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220601005101/https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |archive-date=June 1, 2022}}</ref><ref name=":8">{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=September 29, 2023 |title=Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles |language=en-US |work=[[Rappler]] |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-Semifinals-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |url-status=live |access-date=September 10, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250910045902/https://www.rappler.com/sports/tennis-Semifinals-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |archive-date=September 10, 2025}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan sa 5–0 panalo sa Group II, na nagresulta sa promosyon sa Group I.<ref name=":12">{{Cite web |last=Morales |first=Luisa |date=December 2, 2024 |title=Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114191842/https://www.onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |archive-date=November 14, 2025 |access-date=October 13, 2025 |website=One Sports |language=en}}</ref> Sa [[:en:Tennis_at_the_2025_SEA_Games|SEA Games 2025]], nagwagi siya ng gintong medalya sa women's singles, pati tansong medalya sa mixed doubles at team events.<ref name=":13">{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=December 18, 2025 |title=Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |archive-url=https://web.archive.org/web/20260128021547/https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |archive-date=January 28, 2026 |access-date=December 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref>
===Mga Eksibisyon na Laro===
====Singles: 1 (titles)====
{|class="wikitable"
!Resulta
!{{ns}}Petsa{{ns}}
!Torneo
!Uri ng Korte
!Kalaban
!Iskor
|-
|Panalo
| Enero 2026
|[[:en:Kooyong_Classic|Kooyong Classic]], Melbourne, Australia
|Matigas na Korte
|[[:en:Donna Vekić|Donna Vekić]]
|6–3, 6–4
|}
=== Mga sponsorship ===
Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[:en:Globe_Telecom|Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=July 25, 2025 |title=Alex Eala Opens Up About Life |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga endorsement mula sa [[:en:Babolat|Babolat]], [[:en:Nike,_Inc.|Nike]], at [[:en:Bank_of_the_Philippine_Islands|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Champ’s choice: Alex Eala signs up as BPI’s newest endorser|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/}}</ref> bago naging brand ambassador ng [[:en:Milo_(drink)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=February 23, 2026 |title=MILO Active Pilipinas launched with Eala as new ambassador |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html}}</ref>
=== Mga parangal ===
Kinilala si Eala ng [[:en:Philippine_Sportswriters_Association|Philippine Sportswriters Association]] sa walong pagkakataon sa [[:en:PSA_Annual_Awards|PSA Annual Awards]], kabilang ang parangal na ''Athlete of the Year'' noong 2026.<ref>Citations for Eala's PSA Annual Awards:
* {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 25, 2019 |title=Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019 |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |last=Gionco |first=Mark |date=February 29, 2020 |title=PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards |url=https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |date=March 12, 2021 |title=PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran |work=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |date=February 27, 2022 |title=Scribes fete world-class PH boxers |language=en |website=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |url-status=live |access-date=October 12, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230507021421/https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |archive-date=May 7, 2023}}
* {{Cite news |date=February 12, 2023 |title=PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award |language=en-US |website=Tiebreaker Times |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |date=February 10, 2023 |title=Eala recipient of PSA Prexy Awards |work=The Philippine Star |url=https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |date=January 24, 2024 |title=Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards |website=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |last=Malanum |first=Jean |date=October 9, 2025 |title=Eala tops PSA achievers for September |language=en |website=Philippine News Agency |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |date=October 9, 2025 |title=Eala leads PSA's September honorees |language=en |website=SunStar Publishing Inc. |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 17, 2026 |title=Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines/ |access-date=February 17, 2026}}</ref>
Noong 2021, isinama siya ng [[:en:Tatler_Asia|''Tatler Asia'']] sa talaan ng mga pinakamataas ang impluwensya na tao sa Asya.<ref>{{cite news |title=Asia's Most Influential Philippines 2021 |url=https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all®ion=ph&year=2021}}</ref>
Noong Abril 2025, ginawaran si Eala ng ''Premios Tanglaw'' ng [[:en:Embassy_of_the_Philippines|Embahada ng Pilipinas]] sa Madrid bilang pagkilala sa kanyang ambag sa [[:en:Philippines–Spain_relations|ugnayan ng Pilipinas at Espanya]].<ref>{{cite news |date=April 2025 |title=Premios Tanglaw honoring Alex Eala |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/premios-tanglaw-eala}}</ref>
==Nota==
==== Women's World Tour Titles ====
{| class="wikitable"
! Taon !! Paligsahan !! Tier !! Paligsahan !! Katungali
|-
| 2021 || W15 Manacor || ITF || Isahan || –
|-
| 2022 || W25 Chiang Rai || ITF || Isahan || –
|-
| 2023 || W25 Yecla || ITF || Isahan || –
|-
| 2023 || W25 Roehampton || ITF || Isahan || –
|-
| 2024 || W100 Vitoria-Gasteiz || ITF || Isahan || –
|-
| 2024 || W50 Pune || ITF || Dalawahan || Darja Semeņistaja
|-
| 2024 || W75 Croissy-Beaubourg || ITF || Dalawahan || Estelle Cascino
|-
| 2024 || W100 Vitoria-Gasteiz || ITF || Dalawahan || Estelle Cascino
|}
==== 2020 ====
{| class="wikitable"
! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Yugto !! Kalaban !! Iskor
|-
| Las Palmas de Gran Canaria 2 || W15 || Luwad || Unang Yugto || Anna Zarycka || 2–6, 4–6
|-
| Las Palmas de Gran Canaria || W25 || Luwad || Pangalawang Yugto || Lara Salden || 0–6, 6–2, 2–6
|-
| Melilla || W15 || Luwad || Unang Yugto || Anastasia Charaeva || 3–6, 3–6
|-
| Monastir 9 || W15 || Matigas || Pangalawang Yugto || Nina Stadler || 6–4, 6–7, 5–7
|}
==== 2021 ====
{| class="wikitable"
! Paligsahan !! Korte !! Tier !! Kalaban !! Yugto !! Iskor
|-
| Miami Open || Matigas || WTA 1000 || Viktória Hrunčáková || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || 6–4, 4–6, 2–6
|-
| Romanian Open (Cluj-Napoca) || Luwad || WTA 250 || Mayar Sherif || Pangalawang Yugto || 2–6, 2–6
|-
| W15 Manacor 1 || W15 || Matigas || Yvonne Cavalle-Reimers || Final || 5–7, 6–1, 6–2
|-
| W15 Manacor 2 || W15 || Matigas || Ylena In-Albon || Kwarterpinals || 0–6, 3–6
|-
| W15 Manacor 3 || W15 || Matigas || Oksana Selekhmeteva || Kwarterpinals || 2–6, 3–6
|-
| W25 Grenoble || W25 || Matigas || Maja Chwalińska || Kwarterpinals || 0–6, 4–6
|-
| W25 Manacor 4 || W25 || Matigas || Jana Fett || Pangalawang Yugto || 6–4, 3–6, 5–7
|-
| W15 Manacor 5 || W15 || Matigas || Simona Waltert || Unang Yugto || 4–6, 6–2, 5–7
|-
| W60 Bellinzona || W60 || Luwad || Simona Waltert || Pangalawang Yugto || 5–7, 6–3, 2–6
|-
| W25 Platja d’Aro || W25 || Luwad || Irene Burillo Escorihuela || Pangalawang Yugto || 2–6, 4–6
|-
| W25 Madrid 2 || W25 || Matigas || Andrea Lázaro García || Unang Yugto || 6–2, 4–6, 4–6
|-
| W25 Milovice || W25 || Matigas || Daria Astakhova || Unang Yugto || 2–6, 2–6
|}
'''Dalawahan'''
{| class="wikitable"
! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Katungali !! Yugto !! Kalaban !! Iskor
|-
| W25 Madrid || W25 || Matigas || Victoria Jiménez Kasintseva || Kwarterpinals || Olivia Tjandramulia / Ashley Lahey || 5–7, 6–4, 6–10
|-
| W25 Platja d’Aro || W25 || Luwad || Oksana Selekhmeteva || Final || Justina Mikulskytė / Oana Simion || 3–6, 5–7
|}
==== 2022 ====
{| class="wikitable"
! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Yugto !! Kalaban !! Iskor
|-
| Miami Open || WTA 1000 || Matigas || Unang Yugto || Madison Brengle || 2–6, 1–6
|-
| Madrid Open || WTA 1000 || Luwad || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || Anna Bondár || 0–6, 0–6
|-
| Manacor 1 || W25 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 3 || Alice Rame || 2–6, 4–6
|-
| Manacor 3 || W25 || Matigas || Unang Yugto || Giulia Gatto-Monticone || 2–6, 1–6
|-
| Grenoble || W60 || Matigas || Pangalawang Yugto || Chloé Paquet || 6–4, 5–7, 3–6
|-
| Macon || W25 || Matigas || Unang Yugto || Anna Ukolova || 6–1, 2–6, 6–7(3)
|-
| Joue-les-Tours || W25 || Matigas || Pangalawang Yugto || Oksana Selekhmeteva || 3–6, 3–6
|-
| Chiang Rai 1 || W25 || Matigas || Final || Luksika Kumkhum || 6–4, 6–2
|-
| Chiang Rai 2 || W25 || Matigas || Kwarterpinals || Erika Sema || 3–6, 6–2, 3–6
|-
| Madrid 1 || W25 || Matigas || Kwarterpinals || Anna-Lena Robbe || 6–7(3), 3–6
|-
| Madrid 2 || W60 || Matigas || Final || Marina Bassols Ribera || 4–6, 5–7
|-
| Palma del Río || W25 || Luwad || Pangalawang Yugto || Jessika Ponchet || 2–6, 1–6
|-
| Corroios-Seixal || W25 || Matigas || Pangalawang Yugto || Alexandra Bozovic || 6–1, 4–6, 5–7
|-
| Vitoria-Gasteiz || W60 || Matigas || Semipaynal || Jessika Ponchet || 4–6, 4–6
|-
| El Espinar || W25 || Matigas || Semipaynal || Eva Guerrero Alvarez || 2–6, 6–3, 2–6
|-
| Grodzisk Mazowiecki || W100 || Matigas || Unang Yugto || Katharina Hobgarski || 4–6, 3–6
|-
| Templeton || W60 || Matigas || Pangalawang Yugto || Katarzyna Kawa || 6–2, 4–6, 0–6
|-
| Rancho Santa Fe || W80 || Matigas || Kwarterpinals || Marcela Zacarías || 2–6, 5–7
|-
| Hamburg || W60 || Matigas || Pangalawang Yugto || Ysaline Bonaventure || 4–6, 0–6
|-
| Poitiers || W80 || Matigas || Semipaynal || Ysaline Bonaventure || 1–6, 6–3, 3–6
|-
| Shrewsbury || W100 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 2 || Maia Lumsden || 1–6, 5–7
|}
'''Dalawahan'''
{| class="wikitable"
! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Katungali !! Yugto !! Kalaban !! Iskor
|-
| Manacor || W25 || Matigas || Elsa Jacquemot || Kwarterpinals || Olga Parres Azcoitia / Aurora Zantedeschi || 6–2, 4–6, 3–10
|-
| Macon || W25 || Matigas || Jéssica Bouzas Maneiro || Kwarterpinals || Audrey Albie / Aubane Droguet || 4–6, 2–6
|-
| Chiang Rai 1 || W25 || Matigas || Indy De Vroome || Unang Yugto || Patcharin Cheapchandej / Punnin Kovapitukted || 6–4, 5–7, 6–10
|-
| Chiang Rai 2 || W25 || Matigas || Kyōka Okamura || Kwarterpinals || Pimrada Jattavapornvanit / Gozal Ainitdinova || 6–4, 7–6(4), 2–6
|-
| Madrid 1 || W25 || Matigas || Jéssica Bouzas Maneiro || Kwarterpinals || Olga Helmi / Adithya Karunaratne || 0–6, 4–6
|-
| Madrid 2 || W60 || Matigas || Liang En-shuo || Kwarterpinals || Tímea Babos / Valeria Savinykh || 2–6, 4–6
|-
| Palma del Río || W25 || Luwad || Marina Bassols Ribera || Semipaynal || Valeria Savinykh / Fanny Stollár || 2–6, 0–6
|-
| Corroios-Seixal || W25 || Matigas || Lizette Cabrera || Kwarterpinals || Justina Mikulskyte / Hong Yi Cody Wong || 5–7, 4–6
|-
| Templeton || W60 || Matigas || Annaëlle Robbe || Pangalawang Yugto || Madison Brengle || 6–3, 6–7, 6–10
|-
| Poitiers || W80 || Matigas || Petra Marcinko || Kwarterpinals || Miriam Skoch / Markéta Vondroušová || 5–7, 2–6
|}
==== 2023 ====
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Yugto !! Kalaban !! Iskor
|-
| Australian Open || Grand Slam || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || Misaki Doi || 6–4, 1–6, 3–6
|-
| Thailand Open (Hua Hin) || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Tatjana Maria (6) || 2–6, 2–6
|-
| Miami Open || WTA 1000 || Matigas || Unang Yugto || Irina-Camelia Begu || 2–6, 5–7
|-
| Mutua Madrid Open || WTA 1000 || Luwad || Unang Yugto || Tatjana Maria || 1–6, 1–6
|-
| Japan Open (Osaka) || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Himari Sakatsume (Q) || 0–6, 3–6
|-
| Guangzhou Open || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Tatjana Maria (3) || 3–6, 0–6
|-
| Jasmin Open (Monastir) || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Elise Mertens (2) || 5–7, 0–6
|-
| Canberra || W60 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 2 || Oksana Selekhmeteva (7) || 6–3, 4–6, 4–6
|-
| Trnava || W60 || Matigas || Pangalawang Yugto || Sonay Kartal || 2–6, 2–6
|-
| Chiasso || W60 || Luwad || Unang Yugto || Alexandra Cadantu-Ignatik || 0–6, 2–6
|-
| Bellinzona || W60 || Luwad || Unang Yugto || Ioana Ghioroaie || 5–7, 1–6
|-
| Monastir || W25 || Matigas || Kwarterpinals || Jia-Jing Wang (Q) || 6–0, 4–6, 3–6
|-
| Yecla || W15 || Matigas || Final || Valentina Ryser || 6–3, 7–5
|-
| Madrid || W25 || Matigas || Kwarterpinals || Makenna Jones (5) || 6–2, 4–6, 4–6
|-
| Zaragoza || W25 || Matigas || Unang Yugto || Destanee Aiava || 1–6, 2–6
|-
| Palma del Río || W40 || Matigas || Kwarterpinals || Valeria Savinykh (3) || 4–6, 2–6
|-
| Corroios-Seixal || W25 || Matigas || Unang Yugto || Sohyun Park || 4–6, 3–6
|-
| Vitoria-Gasteiz || W100 || Matigas || Semipaynal || Jessika Ponchet (3) || 6–2, 4–6, 2–6
|-
| Barcelona || W60 || Matigas || Kwarterpinals || Georgina García Pérez || 4–6, 3–6
|-
| Roehampton || W25 || Matigas || Final || Arina Rodionova (2) || 6–2, 6–3
|-
| Aldershot || W25 || Matigas || Final || Destanee Aiava (6) || 6–3, 4–6, 1–6
|-
| Tokyo || W100 || Matigas || Pangalawang Yugto || Kimberly Birrell (5) || 6–4, 6–7, 2–6
|-
| Glasgow || W60 || Matigas || Unang Yugto || Suzan Lamens || 6–2, 4–6, 1–6
|-
| Nantes || W60 || Matigas || Semipaynal || Gabriela Knutson || 6–2, 3–6, 1–6
|-
| Petange || W40 || Matigas || Final || Océane Dodin (3) || 1–6, 5–7
|}
'''Dalawahan'''
{| class="wikitable"
! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Yugto !! Kalaban !! Iskor
|-
| Trnava 2 || W60 || Matigas || Semipaynal || Alicia Barnett / Olivia Nicholls || 4–6, 1–6
|-
| Chiasso || W60 || Luwad || Unang Yugto || Beatrice Gumulya / Anna Sisková || 3–6, 6–4, 11–13
|-
| Zaragoza || W25 || Matigas || Kwarterpinals || Alana Parnaby / Victoria Rodríguez || 6–4, 3–6, 6–10
|-
| Vitoria-Gasteiz || W100 || Matigas || Kwarterpinals || Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča || 5–7, 6–1, 9–11
|-
| Barcelona || W60 || Matigas || Unang Yugto || Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča || 6–4, 3–6, 3–10
|-
| Roehampton 2 || W25 || Matigas || Kwarterpinals || Talia Gibson / Petra Hule || 1–6, 5–7
|-
| Aldershot || W25 || Matigas || Semipaynal || Erina Hayashi / Saki Imamura || 4–6, 4–6
|-
| Tokyo 2 || W100 || Matigas || Semipaynal || Alicia Barnett / Olivia Nicholls || 0–6, 7–5, 6–10
|-
| Jasmin Open (Monastir) || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Cristina Bucșa / Bibiane Schoofs || 3–6, 4–6
|-
| Glasgow 2 || W60 || Matigas || Kwarterpinals || Freya Christie / Olivia Gadecki || —
|-
| Nantes || W60 || Matigas || Unang Yugto || Ekaterina Maklakova / Ekaterina Reyngold || 6–1, 3–6, 6–10
|-
| Petange || W40 || Matigas || Semipaynal || Danielle Collins / Isabelle Haverlag || 2–6, 4–7
|}
==== 2024 ====
'''Isahan'''
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! Paligsahan !! Level !! Korte !! Yugto !! Kalaban !! Iskor
|-
| Australian Open || Grand Slam || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || Rebecca Peterson (18) || 2–6, 5–7
|-
| French Open || Grand Slam || Luwad || Yugto ng Kwalipikasyon 3 || Julia Riera (2) || 6–4, 6–7, 4–6
|-
| Wimbledon || Grand Slam || Damo || Yugto ng Kwalipikasyon 3 || Lulu Sun (23) || 6–7, 5–7
|-
| US Open || Grand Slam || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 3 || Elena-Gabriela Ruse (20) || 6–3, 1–6, 4–6
|-
| Miami Open || WTA 1000 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 2 || Emiliana Arango || 6–2, 5–7, 1–6
|-
| Madrid Open || WTA 1000 || Luwad || Unang Yugto || Sorana Cîrstea (27) || 3–6, 7–6, 4–6
|-
| Wuhan Open || WTA 1000 || Matigas || Unang Yugto || Kateřina Siniaková || 3–6, 1–6
|-
| Abu Dhabi Open || WTA 500 || Matigas || Unang Yugto || Magda Linette || 6–7, 1–6
|-
| Guadalajara Open || WTA 500 || Matigas || Unang Yugto || Marie Bouzková (6) || 2–6, 2–6
|-
| Ningbo Open || WTA 500 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || Priscilla Hon || 4–6, 3–6
|-
| Jiangxi Open || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Marie Bouzková (1) || 5–7, 6–7
|-
| Guangzhou Open || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Bernarda Pera || 0–6, 3–6
|-
| Nottingham Open || WTA 250 || Damo || Yugto ng Kwalipikasyon 2 || Ena Shibahara || 7–6, 0–6, 2–6
|-
| Canberra International || WTA 125 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || Céline Naef (5) || 4–6, 5–7
|-
| Guadalajara 125 Open || WTA 125 || Matigas || Pangalawang Yugto || Tatjana Maria (4) || 5–7, 2–6
|-
| Polish Open (Warsaw) || WTA 125 || Matigas || Unang Yugto || Isabella Shinikova || 2–6, 4–6
|-
| Veneto Open (Gaiba) || WTA 125 || Damo || Kwarterpinals || Sara Errani (4) || 0–6, 6–7
|-
| Makarska Open || WTA 125 || Luwad || Unang Yugto || Maria Timofeeva (Q) || 6–1, 3–6, 2–6
|-
| Vitoria-Gasteiz || W100 || Matigas || Final (Winner) || Victoria Jiménez Kasintseva (7) || 6–4, 6–4
|-
| Dubai || W100 || Matigas || Semipaynal || Polina Kudermetova (1) || 6–4, 2–6, 2–6
|-
| Takasaki || W100 || Matigas || Kwarterpinals || Mananchaya Sawangkaew (3) || 6–4, 1–6, 2–6
|-
| Cary || W100 || Matigas || Kwarterpinals || Renata Zarazúa (2) || 6–3, 4–6, 3–6
|-
| Landisville || W100 || Matigas || Kwarterpinals || Olivia Gadecki || 1–6, 6–0, 3–6
|-
| Porto || W75 || Matigas || Kwarterpinals || Anna Bondar (2) || 4–6, 7–6, 1–6
|-
| Trnava 1 || W75 || Matigas || Kwarterpinals || Anastasia Gureva || 2–6, 6–3, 6–7
|-
| Trnava 2 || W75 || Matigas || Unang Yugto || Tereza Martincová (7) || 6–3, 4–6, 6–7
|-
| Croissy-Beaubourg || W75 || Matigas || Pangalawang Yugto || Mona Barthel || 6–4, 4–6, 1–6
|-
| Zagreb || W75 || Luwad || Unang Yugto || Tena Lukas || 5–7, 6–3, 4–6
|-
| Bellinzona || W60 || Luwad || Unang Yugto || Selena Janicijevic || 3–6, 1–6
|-
| Indore || W50 || Matigas || Semipaynal || Polina Kudermetova (2) || 4–6, 7–6, 2–6
|-
| Pune || W50 || Matigas || Kwarterpinals || Darja Semenistaja (1) || 6–7, 0–6
|}
'''Dalawahan'''
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;"
!Paligsahan
!Level
!Korte
!Katungali
!Yugto
!Kalaban
!Iskor
|-
|Canberra International
|WTA 125
|Matigas
|Laura Pigossi
|Semipaynal
|Kaylah McP/ Astra Sharma
|6–7(1), 3–6
|-
|Pune
|W50
|Matigas
|Daniela Semenistaja
|Final
|Naiktha Bains / Fanny Stollar
|7–6(8), 6–3
|-
|Porto 3
|W75
|Matigas
|Alicia Barnett
|Kwarterpinals
|Anna-Lena Friedsam / Aliccia Barnett
|3–6, 4–6
|-
|Trnava
|W75
|Matigas
|Zeynep Sönmez
|Semipaynal
|Lulu Sun / Moyuka Uchijima
|2–6, 2–6
|-
|Croissy-Beaubourg
|W75
|Matigas
|Estelle Cascino
|Final
|Maia Lumsden / Jessika Ponchet
|7–5, 7–6(4)
|-
|Oeiras Ladies Open
|WTA 125
|Luwad
|Taylah Preston
|Unang Yugto
|Valeria Lepchenko / Anna Falei
|4–6, 4–6
|-
|Vitoria-Gasteiz
|W100
|Matigas
|Estelle Cascino
|Final
|Lia Karatancheva / Diana Marcinkevica
|6–3, 2–6, 10–4
|-
|Polish Open
|WTA 125
|Matigas
|Daniela Semenistaja
|Kwarterpinals
|Weronika Falkowska / Martyna Kubka
|4–6, 5–7
|-
|Guadalajara 125 Open
|WTA 125
|Matigas
|Kimberly Birrell
|Kwarterpinals
|Katarzyna Piter / Fanny Stollar
|4–6, 4–6
|-
|Ningbo Open
|WTA 500
|Matigas
|En Shuo Liang
|Kwarterpinals
|Giuliana Olmos / Alexandra Panova
|1–6, 2–6
|-
|Dubai
|W100
|Matigas
|Valentini Grammatikopoulou
|Kwarterpinals
|Isabelle Haverlag / Erika Pridankina
|7–5, 4–6, 3–10
|}
==== 2025 ====
'''Isahan'''
{| class="wikitable"
! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Yugto !! Kalaban !! Iskor
|-
| Australian Open || Grand Slam || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || Jana Fett (133) || 5–7, 2–6
|-
| Singapore Open || WTA 250 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 2 || Simona Waltert (179) || 3–6, 2–6
|-
| Miami Open || WTA 1000 || Matigas || Semipaynal || Jessica Pegula (4) || 6–7, 7–5, 3–6
|-
| Madrid Open || WTA 1000 || Luwad || Pangalawang Yugto || Iga Świątek (2) || 6–4, 4–6, 2–6
|-
| Italian Open || WTA 1000 || Luwad || Unang Yugto || Marta Kostyuk (27) || 0–6, 1–6
|-
| French Open || Grand Slam || Luwad || Unang Yugto || Emiliana Arango (85) || 0–6, 6–2, 3–6
|-
| Nottingham Open || WTA 250 || Damo || Unang Yugto || Magda Linette (31) || 4–6, 3–6
|-
| Eastbourne Open || WTA 250 || Damo || Finals (Pangalawang Puwesto) || Maya Joint || 4–6, 6–1, 6–7 (10–12)
|-
| Wimbledon || Grand Slam || Damo || Unang Yugto || Barbora Krejčíková (16) || 6–3, 2–6, 1–6
|-
| National Bank Open (Montreal) || WTA 1000 || Matigas || Unang Yugto || Markéta Vondroušová (63) || 6–3, 1–6, 2–6
|-
| US Open || Grand Slam || Matigas || Pangalawang Yugto || Cristina Bucșa (95) || 4–6, 3–6
|-
| São Paulo Open || WTA 250 || Matigas || Kwarterpinals || Janice Tjen (130) || 4–6, 1–6
|-
| China Open (Wuhan) || WTA 1000 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || Moyuka Uchijima (91) || 4–6, 6–3, 2–6
|-
| Japan Women's Open (Osaka) || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Tereza Valentová (78) || 1–6, 2–6
|-
| Guangzhou Open || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Claire Liu (305) || 6–2, 4–6, 4–6
|-
| Hong Kong Tennis Open || WTA 250 || Matigas || Pangalawang Yugto || Victoria Mboko (21) || 6–3, 3–6, 4–6
|-
| Canberra International || WTA 125 || Matigas || Semipaynal || Shuai Wei (134) || 5–7, 2–6
|-
| Mumbai Open || WTA 125 || Matigas || Pangalawang Yugto || Mai Hontama (166) || 6–7, 2–6
|-
| Oeiras Ladies Open || WTA 125 || Luwad || Pangalawang Yugto || Panna Udvardy (137) || 6–7, 4–6
|-
| Birmingham Open || WTA 125 || Damo || Unang Yugto || Linda Fruhvirtová (152) || 5–7, 7–6, 1–6
|-
| Ilkley Open || WTA 125 || Damo || Kwarterpinals || Rebecca Marino (107) || 6–1, 0–6, 6–7
|-
| Guadalajara 125 Open || WTA 125 || Matigas || Kampeon || Panna Udvardy (134) || 1–6, 7–5, 6–3
|-
| Jingshan Tennis Open || WTA 125 || Matigas || Semipaynal || Lulu Sun (146) || 6–3, 4–6, 2–6
|-
| Suzhou Open || WTA 125 || Matigas || Kwarterpinals || Viktorija Golubic (70) || 6–2, 2–6, 6–7
|}
'''Withdrawals'''
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Reason
|-
| Cincinnati Open || WTA 1000 || Matigas || Pinsala sa balikat
|-
| Monterrey Open || WTA 500 || Matigas || Pinsala sa balikat
|}
'''Dalawahan'''
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Katungali !! Yugto !! Kalaban !! Iskor
|-
| Guangzhou Open || WTA 250 || Matigas || Nadiia Kichenok || Semipaynal || Katarzyna Piter / Janice Tjen || 7–6(4), 3–6, 5–10
|-
| Italian Open || WTA 1000 || Luwad || Coco Gauff || Kwarterpinals || Jasmine Paolini / Sara Errani || 5–7, 6–3, 7–10
|-
| French Open || Grand Slam || Luwad || Renata Zarazúa || Pangalawang Yugto || Olga Danilović / Anastasia Potapova || 1–6, 3–6
|-
| Hong Kong Open || WTA 250 || Matigas || Chan Hao‑ching || Unang Yugto || Kamilla Rakhimova / Aliaksandra Sasnovich || 6–3, 1–6, 7–10
|-
| Wimbledon || Grand Slam || Damo || Eva Lys || Unang Yugto || Ingrid Gamarra Martins / Quinn Gleason || 4–6, 2–6
|-
| Birmingham Open || WTA 250 || Damo || Rebeka Masarova || Unang Yugto || Storm Hunter / Ellen Perez || 4–6, 4–6
|-
| Mumbai Open || WTA 125 || Matigas || Tsao Chia‑yi || Unang Yugto || Amina Anshba / Elena Pridankina || 4–6, 4–6
|-
| Oeiras Ladies Open || WTA 125 || Luwad || Katie Volynets || Unang Yugto || Carmen Corley / Olivia Gadecki || 3–6, 4–6
|}
==== 2026 ====
'''Isahan'''
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! Paligsahan !! Level !! Korte !! Yugto !! Kalaban !! Iskor
|-
| Auckland Open || WTA 250 || Matigas || Semipaynal || Wang Xinyu || 7–5, 5–7, 6–4
|-
| Australian Open || Grand Slam || Matigas || Unang Yugto || Alycia Parks || 6–0, 3–6, 2–6
|-
| Philippines Womens Open || WTA 125 || Matigas || Kwarterpinals|| Camila Osorio || 4-6, 4-6
|-
| Abu Dhabi Open || WTA 500 || Matigas || Kwarterpinals || Ekaterina Alexandrova|| 3-6, 3-6
|-
| Qatar Open || WTA 1000 || Matigas || Unang Yugto|| Tereza Valentová|| 6-7 (6), 1-6
|-
|Dubai Tennis Kampeonships
|WTA 1000
|Matigas
|Kwarterpinals
|Coco Gauff
|0-6, 2-6
|-
|Indian Wells Open
|WTA 1000
|Matigas
|Ikaapat na Yugto
|Linda Noskova
|2-6, 0-6
|-
|Miami Open
|WTA 1000
|Matigas
|Ikaapat na Yugto
|Karolína Muchová
|0-6,2-6
|-
|Linz Open
|WTA 500
|Luwad
|Pangalawang Yugto
|Jelena Ostapenko
|4-6, 5-7
|-
|Stuttgart Open
|WTA 500
|Luwad
| Unang Yugto
| Leylah Fernandez
| 1-6, 4-6
|-
|Madrid Open
|WTA 1000
|Luwad
|
|
|
|-
|Italian Open
|WTA 1000
|Luwad
|
|
|
|-
|French Open
|Grand Slam
|Luwad
|
|
|
|}
'''Dalawahan'''
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! Paligsahan !! Level !! Korte !! Katungali !! Yugto !! Kalaban !! Iskor
|-
| Auckland Open || WTA 250 || Matigas || Iva Jovic || Semipaynal || Xu Yifan / Yang Zhaoxuan || 5–7, 3–6
|-
| Australian Open || Grand Slam || Matigas || Ingrid Martins || Unang Yugto || Shuko Aoyama / Magda Linette || 6–7(3), 6–2, 3–6
|-
| Abu Dhabi Open || WTA 500 || Matigas || Janice Tjen|| Semipaynal|| Tereza Mihalíková / Olivia Nicholls|| 4-6, 2-6
|-
|Indian Wells Open
|WTA 1000
|Matigas
|Iva Jovic
|Unang Yugto
|Hailey Baptiste / Jelena Ostapenko
|2-6, 2-6
|-
|Madrid Open
|WTA 1000
|Luwad
|Zeynep Sönmez
|
|
|
|-
|}
==Mga pananda==
{{notelist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Mga panlabas na kawing==
[https://www.wtatennis.com/players/330332/- Alexandra Eala Official WTA Page]
[https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Alexandra Eala Official ITF Women's World Tennis Page]
[https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alexandra Eala's Tennis Abstract page]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alexandra Eala on Fandom]
{{BD|2005||Eala, Alexandra}}
[[:simple:Alexandra_Eala|Alexandra Eala on Simple Wikipedia (English)]]
[[:en:Alexandra_Eala|Alexandra Eala on English Wikipedia (English)]]
[[bcl:Alexandra Eala]]
1mwjo9g6etwq6kxeuh2wqhalnsu1jec
2204518
2204516
2026-04-23T18:36:59Z
Tabilay
153890
Maagang Buhay
2204518
wikitext
text/x-wiki
{{Use mdy dates|date=April 2025}}
{{Infobox tennis biography
|name = Alexandra Eala
|image =File:Alex Eala (2024 US Open) 02 (cropped).jpg
|caption =Alex Eala sa 2024 US Open
|fullname = Alexandra Maniego Eala
|country = {{PHI}}
|birth_date = {{birth date and age|2005|05|23}}
|birth_place = [[Lungsod Quezon]], [[Pilipinas]]
|height = {{height|m=1.75}}
|turnedpro = March 4, 2020
|plays = Kaliwete (dalawahang-hawak na ''backhand'')
|coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br><br>Lluc Bauza (Fitness Coach)
|careerprizemoney = US 1,882,099
|singlesrecord = {{tennis record|won=209|lost=127}}
|singlestitles = 0
|highestsinglesranking = 29 (March 16, 2026)
|currentsinglesranking = No. 44 (April 20, 2026)
|AustralianOpenresult = 1R ([[:en:2026 Australian Open – Women's singles qualifying|2026]])
|FrenchOpenresult = 1R ([[:en:2025 French Open – Women's singles|2025]])
|Wimbledonresult = 1R ([[:en:2025 Wimbledon Championships – Women's singles|2025]])
|USOpenresult = 2R ([[:en:2025 US Open – Women's singles|2025]])
|doublesrecord = {{tennis record|won=47|lost=44}}
|doublestitles = 0
|highestdoublesranking = No. 99 (February 9, 2026)
|currentdoublesranking = No. 101 (April 20, 2026)
|FrenchOpenDoublesresult = 2R ([[:en:2025 French Open – Women's doubles|2025]])
|WimbledonDoublesresult = 1R ([[:en:2025 Wimbledon Championships – Women's doubles|2025]])
|updated = April 20, 2026
|medaltemplates-expand =no
|medaltemplates =
{{MedalSport | Women's [[:en:tennis|Tennis]]}}
{{MedalCountry |{{PHI}}}}
{{MedalCompetition | [[:en:Asian Games|Asian Games]]}}
{{MedalBronze | [[:en:Tennis at the 2022 Asian Games|2022 Hangzhou]] | [[:en:Tennis at the 2022 Asian Games – Women's singles|Singles]] }}
{{MedalBronze|2022 Hangzhou|[[:en:Tennis at the 2022 Asian Games – Mixed doubles|Mixed doubles]]}}
{{MedalCompetition | [[:en:Southeast Asian Games|Southeast Asian Games]]}}
{{MedalGold | [[:en:2025 Southeast Asian Games|2025 Thailand]] | [[:en:Tennis at the 2025 SEA Games|Singles]] }}
{{MedalBronze | [[:en:2021 Southeast Asian Games|2021 Vietnam]] | [[:en:Tennis at the 2021 Southeast Asian Games|Singles]] }}
{{MedalBronze | 2021 Vietnam | [[:en:Tennis at the 2021 Southeast Asian Games|Mixed doubles]] }}
{{MedalBronze | 2021 Vietnam | [[:en:Tennis at the 2021 Southeast Asian Games|Team]] }}
{{MedalBronze | [[:en:2025 SEA Games|2025 Thailand]] | [[:en:Tennis at the 2025 SEA Games|Team]] }}
{{MedalBronze | 2025 Thailand | [[:en:Tennis at the 2025 SEA Games|Mixed doubles]] }}
|AustralianOpenDoublesresult=1R ([[:en:2026 Australian Open – Women's doubles|2026]])}}
Si '''Alexandra Eala''' (isinilang Mayo 23, 2005 sa [[Quezon City]]) ay Pilipinong manlalaro ng [[tenis]]. Siya ang pinakamataas na ranggong Pilipino, umabot sa pandaigdigang bilang na 29 noong Marso 16, 2026.<ref name=":11">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=March 16, 2026 |title=Alex Eala rises to career-high World No. 29 |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/16/eala-rises-to-career-high-world-no-29-in-latest-wta-rankings-1032}}</ref>
Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa 2020 Australian Open at 2021French Open, at singles sa 2022 US Open.<ref name=":1">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=September 10, 2022 |title=Eala captures US Open girls' singles crown |url=https://www.rappler.com/sports/final-results-alex-eala-lucie-havlickova-us-open-september-10-2022/}}</ref>
Mayroon siyang 5 ITF singles at 3 ITF doubles titles, at noong 2025 umabot sa Semifinal ng Miami Open, final ng Eastbourne Open, at nagwagi sa WTA 125 Guadalajara Open.<ref name=":62">{{Cite web |title=ITF: Alexanda Eala Singles Titles |url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/d/titles/ |access-date=2025-12-03 |website=www.itftennis.com}}</ref><ref name=":72">{{Cite web |title=ITF: Alexanda Eala Doubles Titles |url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/ |access-date=December 3, 2025 |website=www.itftennis.com}}</ref><ref name=":63">{{Cite web |title=WTA: Alexandra Eala Singles Matches |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches#main-content |access-date=2026-03-26 |website=Women's Tennis Association |language=en}}</ref>
Simula noong 2023, lumahok si Eala sa mga Grand Slam tournaments bilang propesyonal, kung saan nakapasok siya sa main draw mula 2025 French Open hanggang 2026 Australian Open at umabot sa ikalawang round ng 2025 US Open sa singles.<ref name=":63" /> Sa doubles naman, nakapaglaro siya noong 2025 at 2026, na ang pinakamataas na resulta ay ang ikalawang round ng 2025 French Open.<ref name=":6" />
Si Eala ay nagwagi ng mga pilak na medalya sa 2021 SEA Games at 2022Asian Games, at pinangunahan ang koponan sa promosyon sa Group I noong 2024. Noong 2025 SEA Games, nakamit niya ang gintong medalya sa women’s singles at dalawang tansong medalya sa mixed doubles at team events.<ref name=":7" /><ref name=":8" /><ref name=":12" /><ref name=":13" />
== Maagang Buhay ==
Si '''Alexandra Maniego Eala''' ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod Quezon]], Pilipinas, kina Michael Eala, isang business executive,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |publisher=Gulf Today |access-date=26 March 2026}}</ref> at [[:en:Rizza_Maniego-Eala|Rosemarie Maniego-Eala]], dating [[Globe Telecom]] CFO hanggang 2024 at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa [[:en:1985_SEA_Games|1985 SEA Games]]. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina [[:en:Noli_Eala|Noli Eala]], dating chairperson ng [[:en:Philippine_Sports_Commission|Philippine Sports Commission]] at commissioner ng [[Philippine Basketball Association]],<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=August 28, 2025 |work=[[The Philippine Star]] |date=March 28, 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Cordero |first=Abac |date=August 30, 2022 |title=Noli Eala named new Philippine Sports Commission chairman |url=https://www.philstar.com/sports/2022/08/30/2206206/noli-eala-named-new-philippine-sports-commission-chairman |access-date=November 5, 2025 |work=[[The Philippine Star]]}}</ref> at ang fashion designer na si Rhett Eala.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=[[GMA News]] |date=April 23, 2026}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tennis para sa [[:en:Penn_State_Nittany_Lions|Penn State Nittany Lions]] mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=May 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=[[ABS-CBN News]]}}</ref><ref name="PEP2">{{Cite news |last1=Bravo |date=March 27, 2025 |title=Who is Alex Eala, Pinoy tennis player at 2025 Miami Open? |url=https://www.pep.ph/peptionary/186040/alex-eala-a5128-20250327 |website=Philippine Entertainment Portal}}</ref>
Nagsimula si Eala sa tennis sa edad na apat,<ref>{{cite news |last1=Hilotin |title=Alex Eala: Rapid rise in tennis rankings, what's next? |url=https://gulfnews.com/sport/tennis/alex-eala-rapid-rise-in-tennis-rankings-whats-next-1.500248201 |work=[[Gulf News]] |date=August 28, 2025}}</ref> ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang coach.<ref>{{Cite web |date=November 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association}}</ref><ref>{{cite news |last=Payo |date=August 31, 2025 |title=Alex Eala and the guts to be first |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-guts-first-philippine-tennis/ |work=[[Rappler]]}}</ref>
Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa [[San Juan, Metro Manila|San Juan]] at [[:en:Colegio_San_Agustin_–_Makati|Colegio San Agustin]] sa [[Makati]], bago lumipat sa [[:en:Rafa_Nadal_Academy|Rafa Nadal Academy]] sa [[:en:Manacor|Manacor]], Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=[[ABS-CBN News]] |date=October 22, 2022}}</ref><ref>{{Cite web |date=December 19, 2025 |title=Alex Eala Biography: Acing Her Path to the Tennis Court |url=https://www.globe.com.ph/blog/alex-eala-journey-to-pro |website=[[Globe Telecom|Globe]]}}</ref>
== Personal na buhay ==
Ang paboritong pagkain ni Eala ay [[Kaldereta (pagkain)|kaldereta]].<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=February 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala’s Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=February 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Mas gusto niyang inumin ang [[matcha|tsa na matcha]] kaysa sa [[kape]].<ref>{{cite web |last1=Castillejo |first1=Dyan |title=Alex Eala, fellow pros reveal off-court personalities on the Players Box Podcast |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/4/1/alex-eala-joins-fellow-players-on-the-players-box-podcast-0007 |website=ABS-CBN Sports |publisher=ABS-CBN Network |access-date=31 March 2026}}</ref> Bihasa siya sa pakikipag-usap gamit ang iba’t ibang wika: [[Wikang Kastila|kastila]], [[Wikang Ingles|ingles]], at [[tagalog]].<ref>{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |website=The Athletic |publisher=The New York Times |access-date=25 March 2026}}</ref> Ang paborito niyang [[:en:Grand_Slam|pangunahing paligsahan sa larong tenis]] ay ang [[:en:Wimbledon_Championships|Paligsahan ng Wimbledon]], at tinuturing niya itong pinakamagandang lugar sa tenis.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=July 3, 2025 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=December 24, 2025 |title=Vogue Rapid-Fire interview with Alex Eala |url=https://www.instagram.com/reels/DSoxP5lk1bS/ |access-date=December 24, 2025 |website=Instagram |language=en}}</ref>
Idolo niya ang [[:en:champion|kampon]] sa tenis na si [[:en:Maria_Sharapova|Maria Sharapova]], at nakapagsanay diya kasama si [[:en:Rafael_Nadal|Rafael Nadal]].<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=July 19, 2025 |title=Sharapova’s influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=February 23, 2026 |website=[[Manila Standard]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=November 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=February 23, 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer|Inquirer]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=August 27, 2025 |title=Before the big crowds, Alex Eala always had bro Miko by her side |url=https://www.spin.ph/tennis/get-to-know-alex-eala-older-brother-and-avid-supporter-miko-a6035-20250827 |access-date=February 23, 2026 |website=Spin.ph |language=en}}</ref>
Ang pag-angat ni Eala sa WTA Tour matapos ang [[:en:2025_Miami_Open_–_Women's_singles|2025 Miami Open]] ay nagbigay sa kanya ng malaking impluwensiya sa Pilipinas, inihahambing sa pag-usbong ni [[Manny Pacquiao]].<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 March 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times}}</ref> Ayon kay [[:en:Dyan_Castillejo|Dyan Castillejo]], tinatrato na siya ng kanyang mga tagahanga na "parang kampeon ng isang Grand Slam" .<ref name="mo"/> Ang kanyang tagumpay ay muling nagpasigla ng interes sa tennis sa Pilipinas at sa [[Overseas Filipinos|mga Pilipinong nakatira sa ibang bansa]], kahit may hamon sa oras sa panonood.<ref name="mo"/><ref>{{cite web |title=Nearly a Century on Court: Filipino Trailblazers Who Took on Tennis’ Biggest Stage |url=https://asianjournal.com/entertainment/sports/a-century-on-court-filipino-trailblazers-who-took-on-tennis-biggest-stage/#:~:text=Dyan%20Castillejo%20%E2%80%93%20Former%20Fed%20Cup,and%20contemporary%20of%20Felicisimo%20Ampon. |website=Asian Journal |publisher=Asian Journal News |access-date=27 March 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=April 19, 2025 |title=The rich history of Philippine tennis, decades before Alex Eala |url=https://www.rappler.com/sports/rich-history-philippine-tennis-decades-before-alex-eala/ |access-date=March 28, 2026 |website=Rappler |language=en}}</ref>
== Karera ==
=== Juniors ===
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
|+ Singles
! Tournament !! 2019 !! 2020 !! 2021 !! 2022
|-
| Australian Open || R2 || R3 || A || A
|-
| French Open || A || SF || A || A
|-
| Wimbledon || A || A || R2 || A
|-
| US Open || A || A || A || W
|}
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
|+ Doubles
! Tournament !! 2019 !! 2020 !! 2021 !! 2022
|-
| Australian Open || A || W || A || A
|-
| French Open || A || A || W || A
|-
| Wimbledon || A || A || R2 || A
|-
| US Open || A || A || SF || –
|}
Sa edad na 12, nagwagi si Eala sa 2018 [[:en:Les_Petit_As|Les Petits As]] sa Pransya,<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/cookies/?returnurl=%2Fnews%2F117748%2FLilov-Eala-win-at-Les-Petits-As |access-date=November 14, 2024 |website=Tennis Europe}}</ref> at nakuha ang kanyang unang under‑18 singles at doubles titles sa ITF Trofeo David Ferrer sa Alicante, Spain.<ref>{{Cite web |last=Payo |first=Jasmine |date=April 25, 2025 |title=Building blocks to success: Rundown of Alex Eala’s best tennis campaigns |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-best-tennis-campaigns/ |access-date=November 14, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref>
Noong 2019, napanalunan ni Eala ang [[:en:Orange_Bowl_(tennis)|Orange Bowl]] girls’ doubles title kasama si [[:en:Evialina_Laskevich|Laskevich]].<ref>{{Cite news |last=Reyes |first=Kate |date=December 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |language=en |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217 |access-date=January 12, 2026}}</ref>
Noong 2020, nagwagi siya sa [[:en:2020_Australian_Open_–_Girls'_doubles|Australian Open]] girls’ doubles kasama si [[:en:Priska_Madelyn_Nugroho|Nugroho]].<ref>{{Cite web |date=2020-01-31 |title=Eala, Nugroho capture Australian Open girls' doubles title |url=https://www.espn.com/story/_/id/28604688/eala-nugroho-capture-australian-open-girls-doubles-title |access-date=2025-10-08 |website=ESPN.com |language=en}}</ref>
Sa 2021 [[:en:2021_French_Open_–_Girls'_doubles|French Open]], nakuha niya ang ikalawang junior Grand Slam doubles title kasama si [[:en:Oksana_Selekhmeteva|Selekhmeteva]].<ref>{{Cite news |last=Go |first=Beatrice |date=April 5, 2023 |title=Alex Eala clinches juniors world No. 2 after French Open romp |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-ranking-itf-world-juniors-2020/ |access-date=November 16, 2025}}</ref>
Noong Hulyo 2021, nagwagi siya ng isahan at dalawahan (kasama si Madison Sieg) sa [[:en:Trofeo_Bonfiglio|Trofeo Bonfiglio]] sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina |first=Rosy |date=July 17, 2021 |title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan}}</ref>
Noong 2022, gumawa siya ng kasaysayan bilang unang Pilipinong nagwagi ng junior Grand Slam singles title sa [[:en:2022_US_Open_–_Girls'_singles|US Open]].<ref>{{Cite web |last=Levinsohn |first=Dan |date=September 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title at the 2022 US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html |access-date=November 14, 2025 |website=US Open}}</ref>
=== Prupesyonal na karera ===
==== 2020 ====
'''Isahan'''
Noong 2020, lumahok si Eala sa limang paligsahan ng [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF]] sa isahan. Umabot siya sa pangalawang yugto sa W25 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(October–December)|Las Palmas]], W15 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(October–December)|Castellón]], at W15 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(January–March)|Monastir]]. Natapos naman siya sa unang yugto sa W15 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(October–December)|Las Palmas]] at W15 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(July–September)|Melilla]].
==== 2021 ====
'''Isahan'''
Sa [[:en:2021_WTA_Tour|WTA Tour]], unang sumabak si Eala sa [[:en:2021_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami Open]] ngunit hindi siya nakalusot sa qualifying. Gayunpaman, sa [[:en:2021_Winners_Open_–_Singles|Cluj-Napoca 250]], nakapasok siya sa pangunahing draw at umabot hanggang sa pangalawang yugto bago natalo kay [[:en:Mayar_Sherif|Sherif]].<ref name=":5">{{Cite web |title=Tennis Abstract: Alexandra Eala |url=https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 |access-date=December 3, 2025 |website=www.tennisabstract.com}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=ITF: Alex Eala Singles |url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/activity/ |access-date=December 3, 2025 |website=www.itftennis.com}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |title=WTA: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala |access-date=February 2, 2026 |website=Women's Tennis Association |language=en}}</ref>
'''Dalawahan'''
Noong 2021, lumahok si Eala sa dalawang paligsahan ng [[:en:2021_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF]] sa dalawahan. Sa W25 Madrid, kasama si [[:en:Victoria_Jiménez_Kasintseva|Kasintseva]], nakarating sila sa quarterfinals. Samantala, sa W25 Platja d’Aro, nakipag‑pares siya kay [[:en:Oksana_Selekhmeteva|Selekhmeteva]] at umabot sila hanggang sa finals.<ref name=":6">{{Cite web |title=WTA: Alexandra Eala Doubles Matches |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches?type=D#main-content |access-date=2026-03-26 |website=Women's Tennis Association |language=en}}</ref>
==== 2022 ====
'''Isahan'''
Sa [[:en:2022_WTA_Tour|WTA Tour]], tampok ang kaniyang pagsabak sa [[:en:2022_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]] at [[:en:2022_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid 1000]], subalit natalo siya sa unang yugto at sa qualifying na yugto.<ref name=":5" /><ref name=":2" /><ref name=":4" />
Sa [[:en:2022_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF circuit]], nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa semifinals ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar.<ref name=":2" /><ref name=":4" /> Nakapasok siya sa quarterfinals ng W80 Rancho Santa Fe, W60 Templeton, W25 Madrid, at W25 Chiang Rai 2.<ref name=":2" /><ref name=":4" />
'''Dalawahan'''
Sa WTA Tour, nakapaglaro siya sa [[:en:2022_Miami_Open_–_Women's_doubles|Miami 1000]] at sa qualifying ng [[:en:2022_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_doubles|Madrid 1000]].<ref name=":0">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Bumalik si Alex Eala sa Miami Open, kung saan nagsimula ang kanyang pangarap na naging tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times}}</ref>
Sa ITF circuit, lumahok siya sa sampung torneo. Ang pinakamataas na narating niya ay ang semifinals sa W25 Palma del Río kasama si [[:en:Marina_Bassols_Ribera|Ribera]]. Nakarating din siya sa quarterfinals ng pitong torneo at dalawang torneo na nabigo sa maagang yugto.<ref name=":6" />
==== 2023 ====
'''Isahan'''
Sa [[:en:2023_WTA_Tour|WTA Tour]], lumahok siya sa qualifying ugtong [[:en:2023_Australian_Open_–_Women's_singles_qualifying|Australian Open]] ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng [[:en:2023_Thailand_Open_–_Singles|Thailand 250]], [[:en:2023_Japan_Women's_Open_–_Singles|Osaka 250]], [[:en:2023_Guangzhou_Open_–_Singles|Guangzhou 250]], at [[:en:2023_Jasmin_Open_–_Singles|Monastir 250]]. Lumaban din siya bilang wildcard sa [[:en:2023_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]] at [[:en:2023_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid 1000]].<ref name=":2" /><ref name=":4" /> Sa [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF circuit]], nakamit niya ang dalawang pinakamalalaking tagumpay sa isahan: una sa [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(April–June)|W15 Yecla]] at kasunod sa [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(July–September)|W25 Roehampton]].<ref>{{Cite news |last=Mina |first=Rosy |date=June 4, 2023 |title=Alex Eala claims third ITF crown at W25 Yecla in Spain |url=https://www.abs-cbn.com/sports/06/04/23/tennis-alex-eala-claims-third-itf-crown-at-w25-yecla |access-date=November 7, 2025 |work=ABS CBN News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=August 13, 2023 |title=Alex Eala wins fourth ITF title, rules W25 Roehampton |url=https://sports.inquirer.net/523461/alex-eala-wins-fourth-itf-title-rules-w25-roehampton |access-date=November 7, 2025 |website=Inquirer.net |language=en-US}}</ref>
Nakarating siya sa finals ng [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(July–September)|W25 Aldershot]] at [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(October–December)|W40 Petange]]; sa semifinals ng [[:en:2023_Open_Araba_en_Femenino_–_Singles|W100 Vitoria-Gasteiz]] at [[:en:2023_Engie_Open_Nantes_Atlantique_–_Singles|W60 Nantes]]; at sa quarterfinals ng [[:en:2023_Women's_TEC_Cup_–_Singles|W60 Barcelona]] at [[:en:2023_Ando_Securities_Open_–_Singles|W100 Tokyo]].<ref name=":2" /><ref name=":4" />
Nagtapos siya sa ika-191 na puwesto sa pagtatapos ng taon.<ref>{{Cite news |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=September 20, 2023 |title=Eala improves to career-high No. 191 in WTA rankings |url=https://mb.com.ph/2023/9/20/eala-improves-to-career-high-no-191-in-wta-rankings |access-date=November 7, 2025 |website=Manila Bulletin}}</ref>
'''Dalawahan'''
Noong 2023, lumahok si Eala sa mga torneo ng ITF at WTA sa dalawahan. Umabot siya sa apat na semifinals (W60 Trnava, W100 Tokyo, W25 Aldershot, W40 Petange), nakapasok sa apat na quarterfinals (W25 Zaragoza, W100 Vitoria-Gasteiz, W25 Roehampton, W60 Glasgow), at ilang beses na nakarating sa nangyugto kabilang ang [[:en:2023_Jasmin_Open_–_Doubles|Monastir 250]]. Karamihan sa mga torneo ay ginanap sa matitigas na korte maliban sa W60 Chiasso, isang palaro na ginanap sa luwad .<ref name=":6" />
==== 2024 ====
'''Isahan'''
Noong 2024, hindi nakalusot si Eala sa qualifiers ng apat na Grand Slam ([[:en:2024_Australian_Open_–_Women's_singles_qualifying|Australian Open]], [[:en:2024_French_Open_–_Women's_singles_qualifying|French Open]], [[:en:2024_Wimbledon_Championships_–_Women's_singles_qualifying|Wimbledon]], [[:en:2024_US_Open_–_Women's_singles_qualifying|US Open]]). Ang pinakamagandang resulta niya ay ang quarterfinal sa [[:en:2024_Veneto_Open_–_Singles|Veneto 125]] laban kay [[:en:Sara_Errani|Errani]].<ref name=":5" /><ref name=":2" /><ref name=":4" />
Sa [[:en:2024_WTA_Tour|WTA Tour]], umabot siya sa ikalawang yugto ng [[:en:2024_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]], ngunit natalo sa unang yugto ng [[:en:2024_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid 1000]] at [[:en:2024_Wuhan_Open_–_Singles|Wuhan 1000]]. abigo siya sa unang yugto ng [[:en:2024_Guadalajara_Open_Akron_–_Singles|Guadalajara 500]], [[:en:2024_Abu_Dhabi_Open_–_Singles|Abu Dhabi 500]], at sa qualifiers ng [[:en:2024_Ningbo_Open_–_Singles|Ningbo 500]]. Hindi siya nakalusot sa qualifiers ng [[:en:2024_Nottingham_Open_–_Women's_singles|Nottingham 250]], at natalo sa unang yugto ng [[:en:2024_Guangzhou_Open_–_Singles|Guangzhou 250]] at [[:en:2024_Jiangxi_Open_–_Singles|Jiangxi 250]]. bukod sa semifinals sa [[:en:2024_Canberra_Tennis_International_–_Women's_singles|Canberra 125]], umabot siya sa ikalawang yugto ng [[:en:2024_Canberra_Tennis_International_–_Women's_singles|Oeiras 125]] at [[:en:2024_Guadalajara_125_Open_–_Singles|Guadalajara 125]], ngunit natalo sa unang yugto ng [[:en:2024_Makarska_International_Championships_–_Singles|Makarska 125]] at [[:en:2024_Polish_Open_–_Singles|Warsaw 125]].<ref name=":2" /><ref name=":4" />
Sa [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF circuit]], nakuha niya ang unang malaking titulo sa W100 [[:en:2024_Open_Araba_en_Femenino_–_Singles|Vitoria-Gasteiz]], tinalo si [[:en:Victoria_Jiménez_Kasintseva|Kasintseva]] sa final. Umabot din siya sa semifinals ng W100 [https://en.wikipedia.org/wiki/2024_Al_Habtoor_Tennis_Challenge_%E2%80%93_Singles Dubai] at W50 [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(January–March)|Indore]], at sa quarterfinals ng W100 Takasaki, W100 Cary, W100 Landisville, W75 Porto, at W75 Trnava. Nabigo naman siya nang maaga sa W75 Zagreb at W60 Bellinzona.<ref name=":5" /><ref name=":2" /><ref name=":4" />
'''Dalawahan'''
Noong 2024, nagpakita si Eala ng matatag na kampanya sa dalawahan. Sa WTA, ang pinakamalalim niyang resulta ay ang semifinals sa [[:en:2024_Canberra_Tennis_International_–_Women's_doubles|Canberra 125]] kasama si [[:en:Laura_Pigossi|Pigossi]]. Nagkaroon din siya ng limang quarterfinal finishes: sa [[:en:2024_Ningbo_Open|Ningbo 500]] kasama si [[:en:Liang_En-shuo|Liang]], sa [[:en:2024_Polish_Open_–_Doubles|Warsaw 125]] kasama si [[:en:Darja_Semeņistaja|Semenistaja]], sa [[:en:2024_Guadalajara_125_Open_–_Doubles|Guadalajara 125]] kasama si [[:en:Kimberly_Birrell|Birrell]], sa [[:en:2024_Al_Habtoor_Tennis_Challenge_–_Doubles|W100 Dubai]] kasama si [[:en:Valentini_Grammatikopoulou|Grammatikopoulou]], at sa [[:en:2024_Porto_Women's_Indoor_ITF_3_–_Doubles|W75 Porto 3]] kasama si [[:en:Alicia_Barnett|Barnett]]. Bukod dito, nagtalo siya sa unang yugto sa [[:en:2024_Oeiras_Ladies_Open_–_Doubles|Oeiras 125]] (kasama si [[:en:Taylah_Preston|Preston]]).<ref name=":72" /><ref name=":0" />
Sa [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF circuit]], nagtala si Eala ng tatlong titulo: una sa [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(January–March)|W50 Pune]] kasama si [[:en:Darja_Semeņistaja|Semenistaja]], sinundan ng magkasunod na panalo kasama si [[:en:Estelle_Cascino|Cascino]] sa [[:en:2024_Open_de_Seine-et-Marne_–_Doubles|W75 Croissy-Beaubourg]] at [[:en:2024_Open_Araba_en_Femenino_–_Doubles|W100 Vitoria-Gasteiz]]—ang pinakamataas na titulo niya sa ITF. Umabot din siya sa semifinals ng [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(January–March)|W75 Trnava]] kasama si [[:en:Zeynep_Sönmez|Sönmez]].<ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 27, 2024 |title=Alex Eala cops W50 Pune doubles title with Latvian partner |language=en |website=INQUIRER.net |url=https://sports.inquirer.net/549446/alex-eala-cops-w50-pune-doubles-title-with-latvian-partner |access-date=November 10, 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=March 31, 2024 |title=Eala, partner rule W75 Croissy-Beaubourg doubles tilt |website=Philstar.com |url=https://www.philstar.com/sports/2024/03/31/2344255/eala-partner-rule-w75-croissy-beaubourg-doubles-tilt |access-date=November 10, 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=July 21, 2024 |title=Alex Eala wins singles and doubles titles at W100 Vitoria-Gasteiz |language=en |website=INQUIRER.net |url=https://sports.inquirer.net/575666/alex-eala-also-wins-singles-title-at-w100-vitoria-gasteiz |access-date=November 10, 2025}}</ref><ref name=":6" />
==== 2025 ====
'''Isahan'''
Noong 2025, umakyat si Eala mula No. 147 tungo sa career-high No. 50 matapos lumahok sa 27 torneo.<ref name=":4" /> Ang pinakamalaking tagumpay ay dumating sa [[:en:2025_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]], kung saan tinalo ang world No. 2 [[:en:Iga_Świątek|Świątek]] sa quarterfinals bago matalo kay [[:en:Jessica_Pegula|Pegula]] sa semifinals. Sa damo, nakarating sa unang WTA final sa [[:en:2025_Eastbourne_Open_–_Women's_singles|Eastbourne 250]], ngunit natalo kay [[:en:Maya_Joint|Joint]]. Sa [[:en:2025_US_Open_–_Women's_singles|US Open]], nakamit ang unang panalo sa main draw at umabot sa ikalawang ugtolaban kay [[:en:Cristina_Bucșa|Bucșa]]. Pagkaraan nito, tinamo ang unang propesyonal na titulo sa [[:en:2025_Guadalajara_125_Open_–_Singles|Guadalajara 125]], tinalo si [[:en:Panna_Udvardy|Udvardy]] sa final.<ref name=":4" />
Nagtala rin siya ng matatag na hinatnan sa mga sumusunod na paligsahan: quarterfinals sa [[:en:2025_SP_Open_–_Singles|São Paulo 250]] laban kay [[:en:Janice_Tjen|Tjen]], semifinal sa [[:en:2025_Jingshan_Tennis_Open_–_Women's_singles|Jingshan 125]] laban kay [[:en:Lulu_Sun|Sun]] at sa [[:en:2025_Canberra_Tennis_International_–_Women's_singles|Canberra 125]] laban kay [[:en:Wei_Sijia|Sijia]], at quarterfinals sa [[:en:2025_Ilkley_Open_–_Women's_singles|Ilkley 125]] laban kay [[:en:Rebecca_Marino|Marino]] at sa [[:en:2025_Suzhou_WTA_125_–_Singles|Suzhou 125]] laban kay [[:en:Viktorija_Golubic|Golubic]]. Umabot sa pangalawang yugto sa [[:en:2025_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid 1000]] laban kay Świątek, at sa [[:en:2025_Hong_Kong_Tennis_Open_–_Singles|Hong Kong 250]] laban kay [[:en:Victoria_Mboko|Mboko]]. Sa iba pang palihsahan nakarating sa pangalawang yugto ng [[:en:2025_Mumbai_Open_–_Singles|Mumbai 125]] laban kay [[:en:Mai_Hontama|Hontama]] at sa [[:en:2025_Oeiras_Ladies_Open_–_Singles|Oeiras 125]] laban kay Udvardy.<ref name=":4" />
Gayunpaman, marami ring maagang pagkabigo ang natala niya sa taon. Natalo sa unang ugtong [[:en:2025_French_Open_–_Women's_singles|French Open]] kay [[:en:Emiliana_Arango|Arango]], ng [[:en:2025_Wimbledon_Championships_–_Women's_singles|Wimbledon]] kay [[:en:Barbora_Krejčíková|Krejčíková]], at ng [[:en:2025_Australian_Open_–_Women's_singles|Australian Open]] sa qualifying kay [[:en:Jana_Fett|Fett]]. Natalo siya sa unang yugtong [[:en:2025_Italian_Open_–_Women's_singles|Rome 1000]] kay [[:en:Marta_Kostyuk|Kostyuk]], ng [[:en:2025_Canadian_Open_–_Women's_singles|Montreal 1000]] kay [[:en:Markéta_Vondroušová|Vondroušová]], at sa qualifying ng [[:en:2025_Wuhan_Open_–_Singles|Wuhan 1000]] kay [[:en:Moyuka_Uchijima|Uchijima]]. Natalo siys sa unang yugto ng [[:en:2025_Nottingham_Open_–_Women's_singles|Nottingham 250]] kay [[:en:Magda_Linette|Linette]], ng [[:en:2025_Singapore_Tennis_Open_–_Singles|Singapore 250]] kay [[:en:Simona_Waltert|Waltert]], ng [[:en:2025_Japan_Women's_Open_–_Singles|Osaka 250]] kay [[:en:Tereza_Valentová|Valentová]], ng [[:en:2025_Guangzhou_Open_–_Singles|Guangzhou 250]] kay [[:en:Claire_Liu|Liu]], at sa [[:en:2025_Birmingham_Open_–_Women's_singles|Birmingham 250]] kay [[:en:Linda_Fruhvirtová|Fruhvirtová]].<ref name=":4" />
Sa [[:en:2025_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF]], tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto: W100 [[:en:2025_Bengaluru_Open_–_Singles|Bengaluru]] laban kay [[:en:Dalila_Jakupović|Jakupović]], W75 Trnava 1 laban kay [[:en:Céline_Naef|Naef]], at W75 Trnava 2 laban kay [[:en:Valentina_Ryser|Ryser]].<ref name=":2" />
'''Dalawahan'''
Noong 2025, lumahok si Eala sa iba’t ibang antas ng WTA Tour sa dalawahan.<ref name=":6" />
Pinakamahusay ang kanyang kampanya sa [[:en:2025_Guangzhou_Open_–_Doubles|Guangzhou 250]], kung saan umabot siya sa semifinals kasama si [[:en:Nadiia_Kichenok|Kichenok]]. Nakarating din siya sa quarterfinals ng [[:en:2025_Italian_Open_–_Women's_doubles|Italian 1000]] kapareha si [[:en:_Coco_Gauff|Coco Gauff]].<ref name=":6" />
Sa mga Grand Slam, umabot siya sa ikalawang yugto ng [[:en:2025_French_Open_–_Women's_doubles|French Open]] kasama si [[:en:Renata_Zarazúa|Zarazúa]], at natalo sa unang yugto ng [[:en:2025_Wimbledon_Championships_–_Women's_doubles|Wimbledon]] kasama si [[:en:Eva_Lys|Lys]].<ref name=":6" />
Lumahok din siya sa [[:en:2025_Birmingham_Open_–_Women's_doubles|Birmingham 250]] kasama si [[:en:Rebeka_Masarova|Masarova]] at sa [[:en:2025_Hong_Kong_Tennis_Open_–_Doubles|Hong Kong 250]] kasama si [[:en:Chan_Hao-ching|Hao-ching]], kapwa nagtapos sa unang yugto.<ref name=":6" /> Sa mga challengers, nakapaglaro siya sa [[:en:2025_Mumbai_Open_–_Doubles|Mumbai 125]] kasama si [[:en:_Tsao_Chia-yi|Chia-yi]] at sa [[:en:2025_Oeiras_Ladies_Open_–_Doubles|Oeiras 125]] kasama si [[:en:Katie_Volynets|Volynets]], na kapwa nagtapos sa unang yugto.<ref name=":6" />
==== 2026 ====
'''Isahan'''
Sinimulan ni Eala ang kanyang [[:en:2026_WTA_Tour|2026 season]] nang may matibay na simula sa ''[[:en:2026_ASB_Classic_–_Women's_singles|Auckland 250]]'', kung saan umabot siya sa semifinals bago natalo kay [[:en:Wang_Xinyu|Wang]].<ref>{{cite news |last=Satumbaga-Villar|first=Krystel|date=January 10, 2026|title=Alex Eala succumbs to Chinese rival in Auckland semis|url=https://mb.com.ph/2026/01/10/alex-eala-succumbs-to-chinese-rival-in-auckland-semis|work=The Manila Bulletin|access-date=January 10, 2026}}</ref> Sa ''[[:en:2026_Australian_Open_–_Women's_singles|Australian Open]]'', nabigo siya sa unang round ng singles.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 19, 2026 |title=Alex Eala exits Australian Open first round |work=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/659094/alex-eala-exits-australian-open-first-round-falls-to-alycia-parks}}</ref> Lumaban siya sa ''[[:en:2026_Philippine_Women's_Open_–_Singles|Philippines 125]]'' bilang wildcard at nakapasok sa quarterfinals bago matalo kay [[:en:Camila_Osorio|Osorio]].<ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 29, 2026 |title=Alex Eala exits WTA Philippine Open, bows to Camila Osorio |url=https://sports.inquirer.net/660715/alex-eala-exits-wta-philippine-open-bows-to-camila-osorio |work=Philippine Daily Inquirer |access-date=January 29, 2026}}</ref> Sa ''[[:en:2026_Abu_Dhabi_Open|Abu Dhabi 1000]]'', umabot siya sa quarterfinals ngunit natalo kay [[:en:Ekaterina_Alexandrova|Alexandrova]].<ref>{{Cite news |last=Gasgonia |first=Dennis |date=February 5, 2026 |title=Natalo si Alex Eala sa quarterfinals ng Abu Dhabi laban kay Alexandrova ng Russia |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2026/2/5/alex-eala-bows-out-of-abu-dhabi-quarterfinals-in-loss-to-russia-s-alexandrova-2244 |work=ABS-CBN News}}</ref> Sa ''[[:en:2026_Qatar_TotalEnergies_Open_–_Singles|Qatar 1000]]'', nabigo siya sa unang yugto.<ref>{{Cite news |last=Reyes |first=Kate |date=February 9, 2026 |title=Alex Eala exits Qatar Open after falling to Tereza Valentova |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-exits-qatar-open-after-falling-to-tereza-valentova-a5019-20260209 |access-date=February 9, 2026}}</ref> Nakapasok siya sa quarterfinals ng ''[[:en:2026_Dubai_Tennis_Championships_–_Women's_singles|Dubai 1000]]'' bago natalo kay [[:en:Coco_Gauff|Gauff]].<ref>{{Cite news |last=Ballesteros |first=Jan |date=February 19, 2026 |title=Alex Eala succumbs to world No. 4 Coco Gauff in Dubai quarterfinals |website=onesports.ph |url=https://onesports.ph/more-sports/article/41325/alex-eala-succumbs-to-world-no-4-coco-gauff-in-dubai-quarterfinals-1 |access-date=February 19, 2026}}</ref> Sa tinaguriang ''Sunshine Double'' na ''[[:en:2026_BNP_Paribas_Open|Indian Wells 1000]]'' at ''[[:en:2026_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]]'', umabot siya sa ika-apat na round sa parehong torneo bago natalo kina [[:en:Linda_Noskova|Noskova]] at [[:en:Karolína_Muchová|Muchová]].<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=March 11, 2026 |title=Alex Eala bows out of Indian Wells with loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/11/tennis-alex-eala-bows-out-of-indian-wells-with-loss-to-linda-noskov-1231 |access-date=March 11, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{Cite news |date=Marso 24, 2026 |title=Alex Eala natanggal sa Miami Open matapos matalo kay Karolína Muchová |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/24/alex-eala-bows-out-of-miami-open-0012 |access-date=Marso 24, 2026}}</ref>
Sa mga korteng luwad ng Europa, natalo sya sa ikalawang yugto ng ''[[:en:2025_Upper_Austria_Ladies_Linz_–_Singles|Linz 500]]'' laban kay [[:en:Jelena_Ostapenko|Ostapenko]].<ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=April 8, 2026 |title=Eala squanders 5-1 second-set lead vs Ostapenko, exits Linz Open |website=Philstar.com |url=https://www.philstar.com/sports/2026/04/08/2519713/eala-squanders-5-1-second-set-lead-vs-ostapenko-exits-linz-open |access-date=April 8, 2026}}</ref> Pagkatapos nito, nabigo siya sa unang yugto ng ''[[:en:2026_Porsche_Tennis_Grand_Prix_–_Singles|Stuttgart 500]]'' laban kay [[:en:Leylah_Fernandez|Fernandez]].<ref>{{Cite news |date=2026-04-15 |title=Natalo si Alex Eala sa Stuttgart Open laban kay Leylah Fernandez |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/4/15/alex-eala-stuttgart-open-0040 |access-date=2026-04-15}}</ref>
''' Dalawahan'''
Sa ''[[:en:2026_ASB_Classic_–_Women's_doubles|Auckland 250]]'', nakipagtambal si Eala kay [[:en:Iva_Jovic|Jović]] at umabot sila sa semifinals bago natalo kina [[:en:Xu_Yifan|Xu]] at [[:en:Yang_Zhaoxuan|Yang]].<ref>{{Cite news|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/9/tennis-alex-eala-iva-jovic-exit-asb-classic-doubles-1819|title=Alex Eala, Iva Jovic exit ASB Classic doubles|last=Castillejo|first=Dyan|date=January 9, 2026|access-date=January 9, 2026|work=ABS-CBN News}}</ref> Sa ''[[:en:2026_Australian_Open_–_Women's_doubles|Australian Open]]'', nakipares siya kay [[:en:Ingrid_Martins|Martins]], ngunit hindi sila nakalusot sa unang round matapos matalo sa kanilang pambungad na laban.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=January 20, 2026 |title=Eala, Martins ousted in first round of Australian Open doubles |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/20/tennis-eala-martins-ousted-in-first-round-of-australian-open-doubles-1839 |access-date=January 20, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref> Samantala, sa ''[[:en:2026_Abu_Dhabi_Open_–_Doubles|Abu Dhabi 1000]]'', nakipagtambal siya kay [[:en:Janice_Tjen|Tjen]] at nakaabot sila sa semifinal, ngunit natalo sa duo nina [[:en:Tereza_Mihalíková|Mihalíková]] at [[:en:Olivia_Nicholls|Nicholls]].<ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=February 6, 2026 |title=Eala, Tjen get boot in Abu Dhabi Open semis |website=Philstar.com |url=https://www.philstar.com/sports/2026/02/06/2506287/eala-tjen-get-boot-abu-dhabi-open-semis |access-date=February 6, 2026}}</ref>
== Estilo ng Paglalaro ==
Si Eala ay isang agresibong baseliner, gamit ang kanyang forehand upang kontrolin ang mga rally at ang kanyang matatag na two‑handed backhand upang pamahalaan ang mga palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=March 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |website=Tennis.com |language=en|access-date=January 24, 2026}}</ref> Ang kanyang kaliwang kamay na topspin ay nagtutulak sa mga kalaban nang malalim, habang ang kanyang return game ay isang lakas dahil sa mahusay na pagbabasa ng galaw. Ang kanyang serve ang nananatiling pangunahing kahinaan, madalas kulang sa bilis at pagbabago, bagaman mahusay siya sa hard courts.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=January 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |website=ESPN |language=en|access-date=January 24, 2026}}</ref> Binibigyang-diin ng mga analyst ang pagpapabuti ng kanyang serve, pagdaragdag ng taktikal na pagkakaiba-iba, at pagpapalakas ng pisikal na lakas bilang susi sa karagdagang tagumpay.<ref>{{Cite news |last=Sotelo |first=Andre |date=February 6, 2026 |title=What Alex Eala Still Needs to Win a WTA Grand Slam |url=https://sportsnewsph.com/what-alex-eala-still-needs-to-win-a-wta-grand-slam |access-date=February 6, 2026 |website=Sports News Philippines |language=en}}</ref>
Nakamit na niya ang ilang mahahalagang tagumpay, kabilang ang pagiging unang Pilipino na umabot sa WTA 1000 Semifinals at tinalo ang tatlong major champions sa [[:en:2025_Miami_Open_–_Women's_singles|2025 Miami Open]]<ref name=":Gulf">{{Cite web |title=What Alexandra Eala Needs to Win Titles and Beat Top Players |url=https://gulfnews.com/sport/tennis/what-alexandra-eala-needs-to-win-titles-and-beat-top-players-1.500440043 |access-date=March 11, 2026 |website=Gulf News}}</ref> Itinatampok ng mga dating propesyonal na sina [[:en:Greg_Rusedski|Greg Rusedski]], [[:en:Andrea_Petkovic|Andrea Petkovic]], at [[:en:Martina_Navratilova|Martina Navratilova]] ang pangangailangan ng mas malakas na serve, mas maaasahang laro, at mas maraming pagkakaiba-iba, kasabay ng mas mahusay na kondisyon ng katawan.<ref>{{Cite web |date=March 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=March 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> Sa kanyang matibay na baseline game, katatagan, at suporta ng mga tagahanga, kinokonklusyon ng mga analyst na mayroon siyang pundasyon upang makipagtagisan para sa malalaking titulo, ngunit ang kanyang pangmatagalang tagumpay ay nakasalalay sa pagbabagong-anyo ng kanyang serve bilang isang sandata.<ref name=":Gulf" />
== Pagganap Laban sa Nangungunang Manlalaro ==
=== Paghahambing ng Performance ni Eala sa mga Laban ===
{| class="wikitable sortable"
! Antas
! Rekord
! Panalo %
! DR (avg)
! Ace %
! DF %
! 1st Serve In
! 1st Serve Won %
! 2nd Serve Won %
! RPW (Return Points Won)
|-
| vs Top 10
| 4–3
| 57%
| 0.61–1.46
| 0–3%
| 0–5%
| 57–72%
| 30–73%
| 41–52%
| ~48
|-
| vs Top 20
| 6–7
| 46%
| 0.36–1.32
| 0–3%
| 1–6%
| 52–69%
| 36–73%
| 42–52%
| ~44
|-
| vs Top 50
| 12–20
| 38%
| 0.30–1.48
| 0–4%
| 1–7%
| 51–74%
| 45–72%
| 30–63%
| ~43
|-
| vs Top 100
| 28–38
| 42%
| 0.36–1.37
| 0–3%
| 1–7%
| 54–72%
| 50–71%
| 39–57%
| ~44.5
|-
| Kabuuang Karera
| 204–125
| 62%
| ~1.00
| 0.0%
| 0.4%
| 59.9%
| –
| –
| 46.3
|}
Ang rekord ni '''Eala''' ay nagpapakita ng malinaw na mga pattern laban sa iba’t ibang antas ng kalaban. Laban sa '''Top 10 players''' hawak niya ang 4–3 rekord (57% win rate). Ang kanyang '''dominance ratio (DR)'''—sukatan ng puntos na napanalo kumpara sa nawala—ay mula 0.61 sa pagkatalo hanggang 1.46 sa panalo laban kay Coco Gauff. Ang kanyang unang serve ay nasa pagitan ng 57–72%, na may 30–73% puntos na napanalo, habang ang ikalawang serve ay nasa 41–52%. Mababa ang '''Ace %''' (0–3%), tanda ng pag-asa sa rallies kaysa free points, habang tumataas ang '''double faults''' (hanggang 5%).
Laban sa '''Top 20 opponents''' siya ay 6–7 (46%), na may DR mula 0.36 hanggang 1.32. Nanatiling matatag ang unang serve (52–69%), ngunit pabagu-bago ang puntos na napanalo. Laban sa '''Top 50''' bumaba ang rekord sa 12–20 (38%), na may DR mula 0.30 hanggang 1.48. Tumataas ang double faults (1–7%), at ang ikalawang serve ay maaaring bumaba hanggang 30%. Laban sa '''Top 100''' siya ay 28–38 (42%), na may DR mula 0.36 hanggang 1.37. Nanatiling katulad ang serve stats, ngunit may volatility.
Sa kabuuan ng kanyang '''karera''' (204–125, 62% win rate), ang average DR ay halos 1.00, tanda ng balanseng puntos na napanalo at nawala. Ang '''return points won (RPW)''' ay nasa ~46, na nagpapakita ng kakayahang mag-pressure sa kalaban kahit hindi matibay ang kanyang serve. Mababa ang Ace %, tanda ng pag-asa sa rallies, habang kontrolado ang double faults (mas mababa sa 1%). Ipinapakita ng mga datos na kaya niyang itaas ang antas laban sa elite opponents, ngunit may inconsistency sa serve laban sa mid-tier competition.
==== Pinakamagagandang Panalo ====
{| class="wikitable sortable"
! Taon
! Torneo
! Surface
! Round
! Kalaban (Ranggo)
! Iskor
! Resulta
! DR
! Ace %
! DF %
! 1st Serve In
! 1st Serve Won %
! 2nd Serve Won %
|-
| 2025
| US Open
| Hard
| R128
| Clara Tauson [Rank 14]
| 6–3, 2–6, 7–6(11)
| Panalo
| 0.97
| 0.0%
| 5.3%
| 68.1%
| 59.4%
| 43.3%
|-
| 2025
| Miami Open
| Hard
| Quarterfinals
| Iga Świątek [Rank 2]
| 6–2, 7–5
| Panalo
| 1.27
| 1.5%
| 4.5%
| 66.7%
| 52.3%
| 50.0%
|-
| 2025
| Eastbourne
| Grass
| R16
| Jelena Ostapenko [Rank 3]
| 0–6, 6–2, 3–2 RET
| Panalo
| 1.08
| 0.0%
| 3.8%
| 63.5%
| 57.6%
| 63.2%
|-
| 2026
| Indian Wells
| Hard
| R32
| Coco Gauff [Rank 4]
| 6–2, 2–0 RET
| Panalo
| 1.46
| 0.0%
| 0.0%
| 68.0%
| 58.8%
| 50.0%
|}
==== Pinakamasasamang Pagkatalo ====
{| class="wikitable sortable"
! Taon
! Torneo
! Surface
! Round
! Kalaban (Ranggo)
! Iskor
! Resulta
! DR
! Ace %
! DF %
! 1st Serve In
! 1st Serve Won %
! 2nd Serve Won %
|-
| 2022
| Madrid Open
| Clay
| Q1
| Anna Bondar [Rank 68]
| 0–6, 0–6
| Talo
| 0.49
| 2.5%
| 10.0%
| 50.0%
| 30.0%
| 35.0%
|-
| 2023
| Monastir
| Hard
| R32
| Elise Mertens [Rank 36]
| 5–7, 0–6
| Talo
| 0.72
| 2.5%
| 10.0%
| 60.0%
| 52.1%
| 28.1%
|-
| 2025
| Rome
| Clay
| R128
| Marta Kostyuk [Rank 27]
| 0–6, 1–6
| Talo
| 0.30
| 0.0%
| 3.3%
| 66.7%
| 47.5%
| 30.0%
|-
| 2024
| Wuhan
| Hard
| R64
| Katerina Siniaková [Rank 37]
| 3–6, 1–6
| Talo
| 0.68
| 0.0%
| 6.5%
| 65.2%
| 33.3%
| 31.3%
|-
| 2025
| Wimbledon
| Grass
| R128
| Barbora Krejčíková [Rank 17]
| 6–3, 2–6, 1–6
| Talo
| 0.82
| 1.1%
| 1.1%
| 54.3%
| 50.0%
| 50.0%
|-
| 2026
| Miami Open
| Hard
| R16
| Karolína Muchová [Rank 13]
| 0–6, 2–6
| Talo
| 0.39
| 0.0%
| 4.8%
| 52.4%
| 36.4%
| 50.0%
|-
| 2026
| Indian Wells
| Hard
| R16
| Linda Nosková [Rank 14]
| 2–6, 0–6
| Talo
| 0.36
| 0.0%
| 6.8%
| 56.8%
| 36.0%
| 47.4%
|}
Ang kanyang pinakamalalaking pagkatalo ay nagpapakita ng volatility sa kanyang serve. Sa '''Madrid Open 2022''', nakaranas siya ng double bagel (0–6, 0–6) laban kay Anna Bondar, na may DR na 0.49 at double faults na 10%. Sa '''Rome 2025''', natalo siya kay Marta Kostyuk (0–6, 1–6) na may pinakamababang DR (0.30). Ang iba pang mabibigat na pagkatalo ay laban kina Elise Mertens (Monastir 2023), Karolína Muchová (Miami 2026), at Linda Nosková (Indian Wells 2026), kung saan bumaba ang kanyang DR sa ilalim ng 0.40 at ang ikalawang serve points won ay bumagsak sa mas mababa sa 35%. Ipinapakita ng mga laban na ito na kapag bumibigay ang kanyang serve—lalo na sa mataas na double faults at mahina ang ikalawang serve—nahihirapan siyang manatiling kompetitibo.
Ang karera ni Eala ay nagpapakita ng mga '''peak performances''' laban sa mga top‑ranked players na nababalanse ng mabibigat na pagkatalo kapag bumibigay ang kanyang serve. Ang kanyang pinakamagagandang panalo ay nagpapakita ng taktikal na tibay at kakayahang makipagsabayan sa pinakamagagaling sa mundo, habang ang pinakamasasamang pagkatalo ay nagpapakita ng pangangailangan para sa mas matatag na serve at mas mahusay na konstruksyon ng puntos laban sa mid‑tier opponents.
== Ibang larangan ==
===Pambansang koponan===
Kinatawan ni Eala ang [[Pilipinas]] sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Nakakuha siya ng mga medalya sa [[:en:Tennis_at_the_2021_SEA_Games|SEA Games 2021]] (pilak sa singles, team, at mixed doubles), at sa [[:en:Tennis_at_the_2022_Asian_Games|Asian Games 2022]] (pilak sa singles at mixed doubles).<ref name=":7">{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=May 20, 2022 |title=Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles |work=[[GMA News]] |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |url-status=live |access-date=March 25, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220601005101/https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |archive-date=June 1, 2022}}</ref><ref name=":8">{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=September 29, 2023 |title=Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles |language=en-US |work=[[Rappler]] |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-Semifinals-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |url-status=live |access-date=September 10, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250910045902/https://www.rappler.com/sports/tennis-Semifinals-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |archive-date=September 10, 2025}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan sa 5–0 panalo sa Group II, na nagresulta sa promosyon sa Group I.<ref name=":12">{{Cite web |last=Morales |first=Luisa |date=December 2, 2024 |title=Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114191842/https://www.onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |archive-date=November 14, 2025 |access-date=October 13, 2025 |website=One Sports |language=en}}</ref> Sa [[:en:Tennis_at_the_2025_SEA_Games|SEA Games 2025]], nagwagi siya ng gintong medalya sa women's singles, pati tansong medalya sa mixed doubles at team events.<ref name=":13">{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=December 18, 2025 |title=Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |archive-url=https://web.archive.org/web/20260128021547/https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |archive-date=January 28, 2026 |access-date=December 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref>
===Mga Eksibisyon na Laro===
====Singles: 1 (titles)====
{|class="wikitable"
!Resulta
!{{ns}}Petsa{{ns}}
!Torneo
!Uri ng Korte
!Kalaban
!Iskor
|-
|Panalo
| Enero 2026
|[[:en:Kooyong_Classic|Kooyong Classic]], Melbourne, Australia
|Matigas na Korte
|[[:en:Donna Vekić|Donna Vekić]]
|6–3, 6–4
|}
=== Mga sponsorship ===
Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[:en:Globe_Telecom|Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=July 25, 2025 |title=Alex Eala Opens Up About Life |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga endorsement mula sa [[:en:Babolat|Babolat]], [[:en:Nike,_Inc.|Nike]], at [[:en:Bank_of_the_Philippine_Islands|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Champ’s choice: Alex Eala signs up as BPI’s newest endorser|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/}}</ref> bago naging brand ambassador ng [[:en:Milo_(drink)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=February 23, 2026 |title=MILO Active Pilipinas launched with Eala as new ambassador |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html}}</ref>
=== Mga parangal ===
Kinilala si Eala ng [[:en:Philippine_Sportswriters_Association|Philippine Sportswriters Association]] sa walong pagkakataon sa [[:en:PSA_Annual_Awards|PSA Annual Awards]], kabilang ang parangal na ''Athlete of the Year'' noong 2026.<ref>Citations for Eala's PSA Annual Awards:
* {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 25, 2019 |title=Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019 |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |last=Gionco |first=Mark |date=February 29, 2020 |title=PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards |url=https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |date=March 12, 2021 |title=PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran |work=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |date=February 27, 2022 |title=Scribes fete world-class PH boxers |language=en |website=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |url-status=live |access-date=October 12, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230507021421/https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |archive-date=May 7, 2023}}
* {{Cite news |date=February 12, 2023 |title=PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award |language=en-US |website=Tiebreaker Times |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |date=February 10, 2023 |title=Eala recipient of PSA Prexy Awards |work=The Philippine Star |url=https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |date=January 24, 2024 |title=Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards |website=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |last=Malanum |first=Jean |date=October 9, 2025 |title=Eala tops PSA achievers for September |language=en |website=Philippine News Agency |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |date=October 9, 2025 |title=Eala leads PSA's September honorees |language=en |website=SunStar Publishing Inc. |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 17, 2026 |title=Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines/ |access-date=February 17, 2026}}</ref>
Noong 2021, isinama siya ng [[:en:Tatler_Asia|''Tatler Asia'']] sa talaan ng mga pinakamataas ang impluwensya na tao sa Asya.<ref>{{cite news |title=Asia's Most Influential Philippines 2021 |url=https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all®ion=ph&year=2021}}</ref>
Noong Abril 2025, ginawaran si Eala ng ''Premios Tanglaw'' ng [[:en:Embassy_of_the_Philippines|Embahada ng Pilipinas]] sa Madrid bilang pagkilala sa kanyang ambag sa [[:en:Philippines–Spain_relations|ugnayan ng Pilipinas at Espanya]].<ref>{{cite news |date=April 2025 |title=Premios Tanglaw honoring Alex Eala |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/premios-tanglaw-eala}}</ref>
==Nota==
==== Women's World Tour Titles ====
{| class="wikitable"
! Taon !! Paligsahan !! Tier !! Paligsahan !! Katungali
|-
| 2021 || W15 Manacor || ITF || Isahan || –
|-
| 2022 || W25 Chiang Rai || ITF || Isahan || –
|-
| 2023 || W25 Yecla || ITF || Isahan || –
|-
| 2023 || W25 Roehampton || ITF || Isahan || –
|-
| 2024 || W100 Vitoria-Gasteiz || ITF || Isahan || –
|-
| 2024 || W50 Pune || ITF || Dalawahan || Darja Semeņistaja
|-
| 2024 || W75 Croissy-Beaubourg || ITF || Dalawahan || Estelle Cascino
|-
| 2024 || W100 Vitoria-Gasteiz || ITF || Dalawahan || Estelle Cascino
|}
==== 2020 ====
{| class="wikitable"
! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Yugto !! Kalaban !! Iskor
|-
| Las Palmas de Gran Canaria 2 || W15 || Luwad || Unang Yugto || Anna Zarycka || 2–6, 4–6
|-
| Las Palmas de Gran Canaria || W25 || Luwad || Pangalawang Yugto || Lara Salden || 0–6, 6–2, 2–6
|-
| Melilla || W15 || Luwad || Unang Yugto || Anastasia Charaeva || 3–6, 3–6
|-
| Monastir 9 || W15 || Matigas || Pangalawang Yugto || Nina Stadler || 6–4, 6–7, 5–7
|}
==== 2021 ====
{| class="wikitable"
! Paligsahan !! Korte !! Tier !! Kalaban !! Yugto !! Iskor
|-
| Miami Open || Matigas || WTA 1000 || Viktória Hrunčáková || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || 6–4, 4–6, 2–6
|-
| Romanian Open (Cluj-Napoca) || Luwad || WTA 250 || Mayar Sherif || Pangalawang Yugto || 2–6, 2–6
|-
| W15 Manacor 1 || W15 || Matigas || Yvonne Cavalle-Reimers || Final || 5–7, 6–1, 6–2
|-
| W15 Manacor 2 || W15 || Matigas || Ylena In-Albon || Kwarterpinals || 0–6, 3–6
|-
| W15 Manacor 3 || W15 || Matigas || Oksana Selekhmeteva || Kwarterpinals || 2–6, 3–6
|-
| W25 Grenoble || W25 || Matigas || Maja Chwalińska || Kwarterpinals || 0–6, 4–6
|-
| W25 Manacor 4 || W25 || Matigas || Jana Fett || Pangalawang Yugto || 6–4, 3–6, 5–7
|-
| W15 Manacor 5 || W15 || Matigas || Simona Waltert || Unang Yugto || 4–6, 6–2, 5–7
|-
| W60 Bellinzona || W60 || Luwad || Simona Waltert || Pangalawang Yugto || 5–7, 6–3, 2–6
|-
| W25 Platja d’Aro || W25 || Luwad || Irene Burillo Escorihuela || Pangalawang Yugto || 2–6, 4–6
|-
| W25 Madrid 2 || W25 || Matigas || Andrea Lázaro García || Unang Yugto || 6–2, 4–6, 4–6
|-
| W25 Milovice || W25 || Matigas || Daria Astakhova || Unang Yugto || 2–6, 2–6
|}
'''Dalawahan'''
{| class="wikitable"
! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Katungali !! Yugto !! Kalaban !! Iskor
|-
| W25 Madrid || W25 || Matigas || Victoria Jiménez Kasintseva || Kwarterpinals || Olivia Tjandramulia / Ashley Lahey || 5–7, 6–4, 6–10
|-
| W25 Platja d’Aro || W25 || Luwad || Oksana Selekhmeteva || Final || Justina Mikulskytė / Oana Simion || 3–6, 5–7
|}
==== 2022 ====
{| class="wikitable"
! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Yugto !! Kalaban !! Iskor
|-
| Miami Open || WTA 1000 || Matigas || Unang Yugto || Madison Brengle || 2–6, 1–6
|-
| Madrid Open || WTA 1000 || Luwad || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || Anna Bondár || 0–6, 0–6
|-
| Manacor 1 || W25 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 3 || Alice Rame || 2–6, 4–6
|-
| Manacor 3 || W25 || Matigas || Unang Yugto || Giulia Gatto-Monticone || 2–6, 1–6
|-
| Grenoble || W60 || Matigas || Pangalawang Yugto || Chloé Paquet || 6–4, 5–7, 3–6
|-
| Macon || W25 || Matigas || Unang Yugto || Anna Ukolova || 6–1, 2–6, 6–7(3)
|-
| Joue-les-Tours || W25 || Matigas || Pangalawang Yugto || Oksana Selekhmeteva || 3–6, 3–6
|-
| Chiang Rai 1 || W25 || Matigas || Final || Luksika Kumkhum || 6–4, 6–2
|-
| Chiang Rai 2 || W25 || Matigas || Kwarterpinals || Erika Sema || 3–6, 6–2, 3–6
|-
| Madrid 1 || W25 || Matigas || Kwarterpinals || Anna-Lena Robbe || 6–7(3), 3–6
|-
| Madrid 2 || W60 || Matigas || Final || Marina Bassols Ribera || 4–6, 5–7
|-
| Palma del Río || W25 || Luwad || Pangalawang Yugto || Jessika Ponchet || 2–6, 1–6
|-
| Corroios-Seixal || W25 || Matigas || Pangalawang Yugto || Alexandra Bozovic || 6–1, 4–6, 5–7
|-
| Vitoria-Gasteiz || W60 || Matigas || Semipaynal || Jessika Ponchet || 4–6, 4–6
|-
| El Espinar || W25 || Matigas || Semipaynal || Eva Guerrero Alvarez || 2–6, 6–3, 2–6
|-
| Grodzisk Mazowiecki || W100 || Matigas || Unang Yugto || Katharina Hobgarski || 4–6, 3–6
|-
| Templeton || W60 || Matigas || Pangalawang Yugto || Katarzyna Kawa || 6–2, 4–6, 0–6
|-
| Rancho Santa Fe || W80 || Matigas || Kwarterpinals || Marcela Zacarías || 2–6, 5–7
|-
| Hamburg || W60 || Matigas || Pangalawang Yugto || Ysaline Bonaventure || 4–6, 0–6
|-
| Poitiers || W80 || Matigas || Semipaynal || Ysaline Bonaventure || 1–6, 6–3, 3–6
|-
| Shrewsbury || W100 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 2 || Maia Lumsden || 1–6, 5–7
|}
'''Dalawahan'''
{| class="wikitable"
! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Katungali !! Yugto !! Kalaban !! Iskor
|-
| Manacor || W25 || Matigas || Elsa Jacquemot || Kwarterpinals || Olga Parres Azcoitia / Aurora Zantedeschi || 6–2, 4–6, 3–10
|-
| Macon || W25 || Matigas || Jéssica Bouzas Maneiro || Kwarterpinals || Audrey Albie / Aubane Droguet || 4–6, 2–6
|-
| Chiang Rai 1 || W25 || Matigas || Indy De Vroome || Unang Yugto || Patcharin Cheapchandej / Punnin Kovapitukted || 6–4, 5–7, 6–10
|-
| Chiang Rai 2 || W25 || Matigas || Kyōka Okamura || Kwarterpinals || Pimrada Jattavapornvanit / Gozal Ainitdinova || 6–4, 7–6(4), 2–6
|-
| Madrid 1 || W25 || Matigas || Jéssica Bouzas Maneiro || Kwarterpinals || Olga Helmi / Adithya Karunaratne || 0–6, 4–6
|-
| Madrid 2 || W60 || Matigas || Liang En-shuo || Kwarterpinals || Tímea Babos / Valeria Savinykh || 2–6, 4–6
|-
| Palma del Río || W25 || Luwad || Marina Bassols Ribera || Semipaynal || Valeria Savinykh / Fanny Stollár || 2–6, 0–6
|-
| Corroios-Seixal || W25 || Matigas || Lizette Cabrera || Kwarterpinals || Justina Mikulskyte / Hong Yi Cody Wong || 5–7, 4–6
|-
| Templeton || W60 || Matigas || Annaëlle Robbe || Pangalawang Yugto || Madison Brengle || 6–3, 6–7, 6–10
|-
| Poitiers || W80 || Matigas || Petra Marcinko || Kwarterpinals || Miriam Skoch / Markéta Vondroušová || 5–7, 2–6
|}
==== 2023 ====
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Yugto !! Kalaban !! Iskor
|-
| Australian Open || Grand Slam || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || Misaki Doi || 6–4, 1–6, 3–6
|-
| Thailand Open (Hua Hin) || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Tatjana Maria (6) || 2–6, 2–6
|-
| Miami Open || WTA 1000 || Matigas || Unang Yugto || Irina-Camelia Begu || 2–6, 5–7
|-
| Mutua Madrid Open || WTA 1000 || Luwad || Unang Yugto || Tatjana Maria || 1–6, 1–6
|-
| Japan Open (Osaka) || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Himari Sakatsume (Q) || 0–6, 3–6
|-
| Guangzhou Open || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Tatjana Maria (3) || 3–6, 0–6
|-
| Jasmin Open (Monastir) || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Elise Mertens (2) || 5–7, 0–6
|-
| Canberra || W60 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 2 || Oksana Selekhmeteva (7) || 6–3, 4–6, 4–6
|-
| Trnava || W60 || Matigas || Pangalawang Yugto || Sonay Kartal || 2–6, 2–6
|-
| Chiasso || W60 || Luwad || Unang Yugto || Alexandra Cadantu-Ignatik || 0–6, 2–6
|-
| Bellinzona || W60 || Luwad || Unang Yugto || Ioana Ghioroaie || 5–7, 1–6
|-
| Monastir || W25 || Matigas || Kwarterpinals || Jia-Jing Wang (Q) || 6–0, 4–6, 3–6
|-
| Yecla || W15 || Matigas || Final || Valentina Ryser || 6–3, 7–5
|-
| Madrid || W25 || Matigas || Kwarterpinals || Makenna Jones (5) || 6–2, 4–6, 4–6
|-
| Zaragoza || W25 || Matigas || Unang Yugto || Destanee Aiava || 1–6, 2–6
|-
| Palma del Río || W40 || Matigas || Kwarterpinals || Valeria Savinykh (3) || 4–6, 2–6
|-
| Corroios-Seixal || W25 || Matigas || Unang Yugto || Sohyun Park || 4–6, 3–6
|-
| Vitoria-Gasteiz || W100 || Matigas || Semipaynal || Jessika Ponchet (3) || 6–2, 4–6, 2–6
|-
| Barcelona || W60 || Matigas || Kwarterpinals || Georgina García Pérez || 4–6, 3–6
|-
| Roehampton || W25 || Matigas || Final || Arina Rodionova (2) || 6–2, 6–3
|-
| Aldershot || W25 || Matigas || Final || Destanee Aiava (6) || 6–3, 4–6, 1–6
|-
| Tokyo || W100 || Matigas || Pangalawang Yugto || Kimberly Birrell (5) || 6–4, 6–7, 2–6
|-
| Glasgow || W60 || Matigas || Unang Yugto || Suzan Lamens || 6–2, 4–6, 1–6
|-
| Nantes || W60 || Matigas || Semipaynal || Gabriela Knutson || 6–2, 3–6, 1–6
|-
| Petange || W40 || Matigas || Final || Océane Dodin (3) || 1–6, 5–7
|}
'''Dalawahan'''
{| class="wikitable"
! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Yugto !! Kalaban !! Iskor
|-
| Trnava 2 || W60 || Matigas || Semipaynal || Alicia Barnett / Olivia Nicholls || 4–6, 1–6
|-
| Chiasso || W60 || Luwad || Unang Yugto || Beatrice Gumulya / Anna Sisková || 3–6, 6–4, 11–13
|-
| Zaragoza || W25 || Matigas || Kwarterpinals || Alana Parnaby / Victoria Rodríguez || 6–4, 3–6, 6–10
|-
| Vitoria-Gasteiz || W100 || Matigas || Kwarterpinals || Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča || 5–7, 6–1, 9–11
|-
| Barcelona || W60 || Matigas || Unang Yugto || Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča || 6–4, 3–6, 3–10
|-
| Roehampton 2 || W25 || Matigas || Kwarterpinals || Talia Gibson / Petra Hule || 1–6, 5–7
|-
| Aldershot || W25 || Matigas || Semipaynal || Erina Hayashi / Saki Imamura || 4–6, 4–6
|-
| Tokyo 2 || W100 || Matigas || Semipaynal || Alicia Barnett / Olivia Nicholls || 0–6, 7–5, 6–10
|-
| Jasmin Open (Monastir) || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Cristina Bucșa / Bibiane Schoofs || 3–6, 4–6
|-
| Glasgow 2 || W60 || Matigas || Kwarterpinals || Freya Christie / Olivia Gadecki || —
|-
| Nantes || W60 || Matigas || Unang Yugto || Ekaterina Maklakova / Ekaterina Reyngold || 6–1, 3–6, 6–10
|-
| Petange || W40 || Matigas || Semipaynal || Danielle Collins / Isabelle Haverlag || 2–6, 4–7
|}
==== 2024 ====
'''Isahan'''
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! Paligsahan !! Level !! Korte !! Yugto !! Kalaban !! Iskor
|-
| Australian Open || Grand Slam || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || Rebecca Peterson (18) || 2–6, 5–7
|-
| French Open || Grand Slam || Luwad || Yugto ng Kwalipikasyon 3 || Julia Riera (2) || 6–4, 6–7, 4–6
|-
| Wimbledon || Grand Slam || Damo || Yugto ng Kwalipikasyon 3 || Lulu Sun (23) || 6–7, 5–7
|-
| US Open || Grand Slam || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 3 || Elena-Gabriela Ruse (20) || 6–3, 1–6, 4–6
|-
| Miami Open || WTA 1000 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 2 || Emiliana Arango || 6–2, 5–7, 1–6
|-
| Madrid Open || WTA 1000 || Luwad || Unang Yugto || Sorana Cîrstea (27) || 3–6, 7–6, 4–6
|-
| Wuhan Open || WTA 1000 || Matigas || Unang Yugto || Kateřina Siniaková || 3–6, 1–6
|-
| Abu Dhabi Open || WTA 500 || Matigas || Unang Yugto || Magda Linette || 6–7, 1–6
|-
| Guadalajara Open || WTA 500 || Matigas || Unang Yugto || Marie Bouzková (6) || 2–6, 2–6
|-
| Ningbo Open || WTA 500 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || Priscilla Hon || 4–6, 3–6
|-
| Jiangxi Open || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Marie Bouzková (1) || 5–7, 6–7
|-
| Guangzhou Open || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Bernarda Pera || 0–6, 3–6
|-
| Nottingham Open || WTA 250 || Damo || Yugto ng Kwalipikasyon 2 || Ena Shibahara || 7–6, 0–6, 2–6
|-
| Canberra International || WTA 125 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || Céline Naef (5) || 4–6, 5–7
|-
| Guadalajara 125 Open || WTA 125 || Matigas || Pangalawang Yugto || Tatjana Maria (4) || 5–7, 2–6
|-
| Polish Open (Warsaw) || WTA 125 || Matigas || Unang Yugto || Isabella Shinikova || 2–6, 4–6
|-
| Veneto Open (Gaiba) || WTA 125 || Damo || Kwarterpinals || Sara Errani (4) || 0–6, 6–7
|-
| Makarska Open || WTA 125 || Luwad || Unang Yugto || Maria Timofeeva (Q) || 6–1, 3–6, 2–6
|-
| Vitoria-Gasteiz || W100 || Matigas || Final (Winner) || Victoria Jiménez Kasintseva (7) || 6–4, 6–4
|-
| Dubai || W100 || Matigas || Semipaynal || Polina Kudermetova (1) || 6–4, 2–6, 2–6
|-
| Takasaki || W100 || Matigas || Kwarterpinals || Mananchaya Sawangkaew (3) || 6–4, 1–6, 2–6
|-
| Cary || W100 || Matigas || Kwarterpinals || Renata Zarazúa (2) || 6–3, 4–6, 3–6
|-
| Landisville || W100 || Matigas || Kwarterpinals || Olivia Gadecki || 1–6, 6–0, 3–6
|-
| Porto || W75 || Matigas || Kwarterpinals || Anna Bondar (2) || 4–6, 7–6, 1–6
|-
| Trnava 1 || W75 || Matigas || Kwarterpinals || Anastasia Gureva || 2–6, 6–3, 6–7
|-
| Trnava 2 || W75 || Matigas || Unang Yugto || Tereza Martincová (7) || 6–3, 4–6, 6–7
|-
| Croissy-Beaubourg || W75 || Matigas || Pangalawang Yugto || Mona Barthel || 6–4, 4–6, 1–6
|-
| Zagreb || W75 || Luwad || Unang Yugto || Tena Lukas || 5–7, 6–3, 4–6
|-
| Bellinzona || W60 || Luwad || Unang Yugto || Selena Janicijevic || 3–6, 1–6
|-
| Indore || W50 || Matigas || Semipaynal || Polina Kudermetova (2) || 4–6, 7–6, 2–6
|-
| Pune || W50 || Matigas || Kwarterpinals || Darja Semenistaja (1) || 6–7, 0–6
|}
'''Dalawahan'''
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;"
!Paligsahan
!Level
!Korte
!Katungali
!Yugto
!Kalaban
!Iskor
|-
|Canberra International
|WTA 125
|Matigas
|Laura Pigossi
|Semipaynal
|Kaylah McP/ Astra Sharma
|6–7(1), 3–6
|-
|Pune
|W50
|Matigas
|Daniela Semenistaja
|Final
|Naiktha Bains / Fanny Stollar
|7–6(8), 6–3
|-
|Porto 3
|W75
|Matigas
|Alicia Barnett
|Kwarterpinals
|Anna-Lena Friedsam / Aliccia Barnett
|3–6, 4–6
|-
|Trnava
|W75
|Matigas
|Zeynep Sönmez
|Semipaynal
|Lulu Sun / Moyuka Uchijima
|2–6, 2–6
|-
|Croissy-Beaubourg
|W75
|Matigas
|Estelle Cascino
|Final
|Maia Lumsden / Jessika Ponchet
|7–5, 7–6(4)
|-
|Oeiras Ladies Open
|WTA 125
|Luwad
|Taylah Preston
|Unang Yugto
|Valeria Lepchenko / Anna Falei
|4–6, 4–6
|-
|Vitoria-Gasteiz
|W100
|Matigas
|Estelle Cascino
|Final
|Lia Karatancheva / Diana Marcinkevica
|6–3, 2–6, 10–4
|-
|Polish Open
|WTA 125
|Matigas
|Daniela Semenistaja
|Kwarterpinals
|Weronika Falkowska / Martyna Kubka
|4–6, 5–7
|-
|Guadalajara 125 Open
|WTA 125
|Matigas
|Kimberly Birrell
|Kwarterpinals
|Katarzyna Piter / Fanny Stollar
|4–6, 4–6
|-
|Ningbo Open
|WTA 500
|Matigas
|En Shuo Liang
|Kwarterpinals
|Giuliana Olmos / Alexandra Panova
|1–6, 2–6
|-
|Dubai
|W100
|Matigas
|Valentini Grammatikopoulou
|Kwarterpinals
|Isabelle Haverlag / Erika Pridankina
|7–5, 4–6, 3–10
|}
==== 2025 ====
'''Isahan'''
{| class="wikitable"
! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Yugto !! Kalaban !! Iskor
|-
| Australian Open || Grand Slam || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || Jana Fett (133) || 5–7, 2–6
|-
| Singapore Open || WTA 250 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 2 || Simona Waltert (179) || 3–6, 2–6
|-
| Miami Open || WTA 1000 || Matigas || Semipaynal || Jessica Pegula (4) || 6–7, 7–5, 3–6
|-
| Madrid Open || WTA 1000 || Luwad || Pangalawang Yugto || Iga Świątek (2) || 6–4, 4–6, 2–6
|-
| Italian Open || WTA 1000 || Luwad || Unang Yugto || Marta Kostyuk (27) || 0–6, 1–6
|-
| French Open || Grand Slam || Luwad || Unang Yugto || Emiliana Arango (85) || 0–6, 6–2, 3–6
|-
| Nottingham Open || WTA 250 || Damo || Unang Yugto || Magda Linette (31) || 4–6, 3–6
|-
| Eastbourne Open || WTA 250 || Damo || Finals (Pangalawang Puwesto) || Maya Joint || 4–6, 6–1, 6–7 (10–12)
|-
| Wimbledon || Grand Slam || Damo || Unang Yugto || Barbora Krejčíková (16) || 6–3, 2–6, 1–6
|-
| National Bank Open (Montreal) || WTA 1000 || Matigas || Unang Yugto || Markéta Vondroušová (63) || 6–3, 1–6, 2–6
|-
| US Open || Grand Slam || Matigas || Pangalawang Yugto || Cristina Bucșa (95) || 4–6, 3–6
|-
| São Paulo Open || WTA 250 || Matigas || Kwarterpinals || Janice Tjen (130) || 4–6, 1–6
|-
| China Open (Wuhan) || WTA 1000 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || Moyuka Uchijima (91) || 4–6, 6–3, 2–6
|-
| Japan Women's Open (Osaka) || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Tereza Valentová (78) || 1–6, 2–6
|-
| Guangzhou Open || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Claire Liu (305) || 6–2, 4–6, 4–6
|-
| Hong Kong Tennis Open || WTA 250 || Matigas || Pangalawang Yugto || Victoria Mboko (21) || 6–3, 3–6, 4–6
|-
| Canberra International || WTA 125 || Matigas || Semipaynal || Shuai Wei (134) || 5–7, 2–6
|-
| Mumbai Open || WTA 125 || Matigas || Pangalawang Yugto || Mai Hontama (166) || 6–7, 2–6
|-
| Oeiras Ladies Open || WTA 125 || Luwad || Pangalawang Yugto || Panna Udvardy (137) || 6–7, 4–6
|-
| Birmingham Open || WTA 125 || Damo || Unang Yugto || Linda Fruhvirtová (152) || 5–7, 7–6, 1–6
|-
| Ilkley Open || WTA 125 || Damo || Kwarterpinals || Rebecca Marino (107) || 6–1, 0–6, 6–7
|-
| Guadalajara 125 Open || WTA 125 || Matigas || Kampeon || Panna Udvardy (134) || 1–6, 7–5, 6–3
|-
| Jingshan Tennis Open || WTA 125 || Matigas || Semipaynal || Lulu Sun (146) || 6–3, 4–6, 2–6
|-
| Suzhou Open || WTA 125 || Matigas || Kwarterpinals || Viktorija Golubic (70) || 6–2, 2–6, 6–7
|}
'''Withdrawals'''
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Reason
|-
| Cincinnati Open || WTA 1000 || Matigas || Pinsala sa balikat
|-
| Monterrey Open || WTA 500 || Matigas || Pinsala sa balikat
|}
'''Dalawahan'''
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Katungali !! Yugto !! Kalaban !! Iskor
|-
| Guangzhou Open || WTA 250 || Matigas || Nadiia Kichenok || Semipaynal || Katarzyna Piter / Janice Tjen || 7–6(4), 3–6, 5–10
|-
| Italian Open || WTA 1000 || Luwad || Coco Gauff || Kwarterpinals || Jasmine Paolini / Sara Errani || 5–7, 6–3, 7–10
|-
| French Open || Grand Slam || Luwad || Renata Zarazúa || Pangalawang Yugto || Olga Danilović / Anastasia Potapova || 1–6, 3–6
|-
| Hong Kong Open || WTA 250 || Matigas || Chan Hao‑ching || Unang Yugto || Kamilla Rakhimova / Aliaksandra Sasnovich || 6–3, 1–6, 7–10
|-
| Wimbledon || Grand Slam || Damo || Eva Lys || Unang Yugto || Ingrid Gamarra Martins / Quinn Gleason || 4–6, 2–6
|-
| Birmingham Open || WTA 250 || Damo || Rebeka Masarova || Unang Yugto || Storm Hunter / Ellen Perez || 4–6, 4–6
|-
| Mumbai Open || WTA 125 || Matigas || Tsao Chia‑yi || Unang Yugto || Amina Anshba / Elena Pridankina || 4–6, 4–6
|-
| Oeiras Ladies Open || WTA 125 || Luwad || Katie Volynets || Unang Yugto || Carmen Corley / Olivia Gadecki || 3–6, 4–6
|}
==== 2026 ====
'''Isahan'''
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! Paligsahan !! Level !! Korte !! Yugto !! Kalaban !! Iskor
|-
| Auckland Open || WTA 250 || Matigas || Semipaynal || Wang Xinyu || 7–5, 5–7, 6–4
|-
| Australian Open || Grand Slam || Matigas || Unang Yugto || Alycia Parks || 6–0, 3–6, 2–6
|-
| Philippines Womens Open || WTA 125 || Matigas || Kwarterpinals|| Camila Osorio || 4-6, 4-6
|-
| Abu Dhabi Open || WTA 500 || Matigas || Kwarterpinals || Ekaterina Alexandrova|| 3-6, 3-6
|-
| Qatar Open || WTA 1000 || Matigas || Unang Yugto|| Tereza Valentová|| 6-7 (6), 1-6
|-
|Dubai Tennis Kampeonships
|WTA 1000
|Matigas
|Kwarterpinals
|Coco Gauff
|0-6, 2-6
|-
|Indian Wells Open
|WTA 1000
|Matigas
|Ikaapat na Yugto
|Linda Noskova
|2-6, 0-6
|-
|Miami Open
|WTA 1000
|Matigas
|Ikaapat na Yugto
|Karolína Muchová
|0-6,2-6
|-
|Linz Open
|WTA 500
|Luwad
|Pangalawang Yugto
|Jelena Ostapenko
|4-6, 5-7
|-
|Stuttgart Open
|WTA 500
|Luwad
| Unang Yugto
| Leylah Fernandez
| 1-6, 4-6
|-
|Madrid Open
|WTA 1000
|Luwad
|
|
|
|-
|Italian Open
|WTA 1000
|Luwad
|
|
|
|-
|French Open
|Grand Slam
|Luwad
|
|
|
|}
'''Dalawahan'''
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! Paligsahan !! Level !! Korte !! Katungali !! Yugto !! Kalaban !! Iskor
|-
| Auckland Open || WTA 250 || Matigas || Iva Jovic || Semipaynal || Xu Yifan / Yang Zhaoxuan || 5–7, 3–6
|-
| Australian Open || Grand Slam || Matigas || Ingrid Martins || Unang Yugto || Shuko Aoyama / Magda Linette || 6–7(3), 6–2, 3–6
|-
| Abu Dhabi Open || WTA 500 || Matigas || Janice Tjen|| Semipaynal|| Tereza Mihalíková / Olivia Nicholls|| 4-6, 2-6
|-
|Indian Wells Open
|WTA 1000
|Matigas
|Iva Jovic
|Unang Yugto
|Hailey Baptiste / Jelena Ostapenko
|2-6, 2-6
|-
|Madrid Open
|WTA 1000
|Luwad
|Zeynep Sönmez
|
|
|
|-
|}
==Mga pananda==
{{notelist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Mga panlabas na kawing==
[https://www.wtatennis.com/players/330332/- Alexandra Eala Official WTA Page]
[https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Alexandra Eala Official ITF Women's World Tennis Page]
[https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alexandra Eala's Tennis Abstract page]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alexandra Eala on Fandom]
{{BD|2005||Eala, Alexandra}}
[[:simple:Alexandra_Eala|Alexandra Eala on Simple Wikipedia (English)]]
[[:en:Alexandra_Eala|Alexandra Eala on English Wikipedia (English)]]
[[bcl:Alexandra Eala]]
3hzr4uxi542lh8c5fb8xko0x4uvcbzo
Miss International 1992
0
334452
2204576
2204239
2026-04-24T04:27:53Z
Allyriana000
119761
2204576
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox beauty pageant|winner='''[[Kirsten Davidson]]'''|represented={{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} Australya|date=18 Oktubre 1992|presenters=Masumi Okada|venue=Huis Ten Bosch Park, [[Nagasaki]], Hapon|broadcaster=TV Tokyo|entrants=50|placements=15|debuts={{Hlist|El Salvador|Senegal}}|withdraws={{Hlist|Bagong Kaledonia|Paragway|Portugal|Tahiti|Unggarya}}|returns={{Hlist|Malta|Taylandiya}}|before=[[Miss International 1991|1991]]|next=[[Miss International 1993|1993]]|photo size=200px|congeniality=Tomoko Nishiki<br>{{flagu|Hapon}}|photogenic=Susan Elizabeth Shaw<br>{{flagu|Hawaii}}|best national costume=Lina Maria Marin<br>{{flagu|Kolombya}}}}Ang '''Miss International 1992''' ay ang ika-32 edisyon ng [[Miss International]] pageant, na ginanap sa Huis Ten Bosch Park, [[Nagasaki]], Hapon noong 18 Oktubre 1992.<ref>{{Cite news |date=18 Oktubre 1992 |title=Miss International known tonight |language=en |pages=21 |work=Manila Standard |url=https://books.google.com.ph/books?id=SpMmAAAAIBAJ&lpg=PA21&dq=%22Miss%20International%22&pg=PA21#v=onepage&q=%22Miss%20International%22&f=false |access-date=28 Mayo 2025 |via=Google Books}}</ref>
Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Agnieszka Kotlarska]] ng Polonya si [[Kirsten Davidson]] ng Australya bilang Miss International 1992.<ref name=":0">{{Cite news |date=19 Oktubre 1992 |title=Australische verkozen als Miss International |language=nl |trans-title=Australian voted Miss International |pages=14 |work=Amigoe |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644678:mpeg21:p014 |access-date=28 Mayo 2025 |via=Delpher}}</ref> Ito ang ikatlong beses na nanalo ang Australya bilang Miss International. Nagtapos bilang first runner-up si Georgia Drosou ng Gresya, habang nagtapos bilang second runner-up si Yum Jung-ah ng Timog Korea.<ref name=":0" />
Mga kandidata mula sa limampu't-isang bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Masumi Okada ang kompetisyon.
== Mga resulta ==
=== Mga pagkakalagay ===
{| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;"
!Pagkakalagay
!Kandidata
|-
|'''Miss International 1992'''
|
* '''{{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]]''' – '''[[Kirsten Davidson]]'''
|-
|1st runner-up
|
* '''{{Flagicon|GRE}}''' [[Gresya]] – Georgia Drosou
|-
|2nd runner-up
|
* {{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] – Yum Jung-ah
|-
|Top 15
|
* {{flagicon|GER}} [[Alemanya]] – Meike Schwarz
* {{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] – Gisella Manida Demarchi
* {{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] – María Eugenia Rodríguez
* {{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] – Cynthia de Cunto Moreira
* {{flagicon|ESP}} [[Espanya]] – Samantha Torres
* {{Flagicon image|Flag of Honduras (1949–2022).svg}} [[Honduras]] – Francis Funes
* {{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] – Lina Maria Marin
* {{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] – Thorunn Larusdóttir
* {{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] – Rita Omvik
* {{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] – Tiina Salmesvirta
* {{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] – [[Dayanara Torres]]
* {{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] – Giselle del Carmen Abreu
|}
=== Mga natatanging parangal ===
{| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;"
!Parangal
!Kandidata
|-
|Miss Friendship
|
* {{Flagicon|JPN|1947}} [[Hapon]] – Tomoko Nishiki
|-
|Miss Photogenic
|
* {{flag|Hawaii}} – Susan Elizabeth Shaw
|-
|Best National Costume
|
* {{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] – Lina Maria Marin
|}
== Mga kandidata ==
Limampung kandidata ang lumahok para sa titulo.
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%"
!Bansa/Teritoryo
!Kandidata
!Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A|name=A}}
!Bayan
|-
|{{flagicon|GER}} [[Alemanya]]
|{{sortname|Meike |Schwarz|nolink=1}}
|20
|Zweibrücken
|-
|{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]]
|{{sortname|Gisela Manida |Demarchi|nolink=1}}<ref name=":0" />
|–
|[[Lungsod ng Buenos Aires|Buenos Aires]]
|-
|'''{{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]]'''
|'''{{sortname|Kirsten |Davidson}}'''
|19
|[[Perth]]
|-
|{{Flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]]
|{{sortname|Karin |Friedl|nolink=1}}
|19
|Graz
|-
|{{flagicon|BEL}} [[Belhika]]
|{{sortname|Véronique|De Roe|nolink=1}}
|–
|[[Bruselas]]
|-
|{{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]]
|{{sortname|María Eugenia |Rodríguez|nolink=1}}<ref name=":0" />
|19
|Maracay
|-
|{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]]
|{{sortname|Cynthia |de Cunto Moreira|nolink=1}}<ref name=":0" />
|–
|Minas Gerais
|-
|{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]]
|{{sortname|Ana Paola |Roca|nolink=1}}
|–
|[[Santa Cruz de la Sierra]]
|-
|{{Flagicon|TCH}} [[Czechoslovakia]]
|{{sortname|Štěpánka |Týcová|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=26 Nobyembre 2011 |title=Baburková a ty další. Severočešky, které okouzlily svou krásou |trans-title=Baburková and the others. North Bohemian women who charmed with their beauty |url=https://www.e15.cz/magazin/baburkova-a-ty-dalsi-severocesky-ktere-okouzlily-svou-krasou-836886 |access-date=28 Mayo 2025 |website=e15 |language=cs}}</ref>
|–
|Ústí nad Labem
|-
|{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]]
|{{sortname|Stine Cecilie |Hansen|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Lazo |first=Flor |date=30 Oktubre 2018 |title=Migueleña gana corona de belleza |language=es-LA |trans-title=Migueleña wins beauty crown |work=La Prensa Gráfica |url=https://www.laprensagrafica.com/elsalvador/Miguelena-gana-corona-de-belleza-20181029-0103.html |access-date=28 Mayo 2025}}</ref>
|–
|[[Copenhague]]
|-
|{{flagicon|SLV}} [[El Salvador]]
|{{sortname|Maria Elena |Ferreiro|nolink=1}}
|–
|[[San Salvador]]
|-
|{{flagicon|ESP}} [[Espanya]]
|{{sortname|Samantha |Torres|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=26 Hulyo 2006 |title=Samantha Torres: «En Los Ángeles todo está muy calculado» |url=https://www.diariodeibiza.es/ibiza/2006/07/26/samantha-torres-angeles-calculado-31255959.html |access-date=5 Pebrero 2025 |website=Diario de Ibiza |language=es}}</ref>
|19
|Ibiza
|-
|{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]]
|{{sortname|Sandra Lee |Allen|nolink=1}}
|22
|[[Los Angeles]]
|-
|'''{{Flagicon|GRE}}''' [[Gresya]]
|{{sortname|Georgia |Drosou|nolink=1}}
|21
|[[Atenas]]
|-
|{{flagicon|GUM}} [[Guam]]
|{{sortname|Lisa Marie |Martin|nolink=1}}
|18
|Agana
|-
|'''{{Flagicon|GUA|civil}}''' [[Guatemala|Guwatemala]]
|{{sortname|Narcy |Pérez|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=6 Oktubre 1992 |title=Mensen |language=nl |trans-title=People |pages=14 |work=Amigoe |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644667:mpeg21:p014 |access-date=28 Mayo 2025 |via=Delpher}}</ref>
|19
|Chiquimula
|-
|{{flag|Hawaii}}
|{{sortname|Susan Elizabeth |Shaw|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=13 Abril 2018 |title=Jury finds former beauty queen guilty on new fraud counts |url=https://www.hawaiinewsnow.com/story/37951164/jury-finds-former-beauty-queen-guilty-on-new-fraud-counts |access-date=22 Abril 2026 |website=Hawaii News Now |language=en}}</ref>
|18
|[[Honolulu]]
|-
|{{Flagicon|JPN|1947}} [[Hapon]]
|{{sortname|Tomoko |Nishiki|nolink=1}}
|–
|[[Prepektura ng Osaka|Osaka]]
|-
|{{Flagicon|MNP}} [[Hilagang Kapuluang Mariana]]
|{{sortname|Christina Vincoy |Borja|nolink=1}}
|–
|Saipan
|-
|{{Flagicon image|Flag of Honduras (1949–2022).svg}} [[Honduras]]
|{{sortname|Francis |Fúnez|nolink=1}}
|23
|San Pedro Sula
|-
|{{Flagicon image|Flag of Hong Kong (1876–1955).svg}} [[Hong Kong]]
|{{sortname|Shirley |Cheung|nolink=1}}
|22
|[[Hong Kong]]
|-
|{{flagicon|IND}} [[Indiya]]
|{{sortname|Komal |Sandhu|nolink=1}}
|–
|[[New Delhi]]
|-
|{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]]
|{{sortname|Mary Catherine |Moore|nolink=1}}
|–
|[[Dublin]]
|-
|{{flagicon|ISR}} [[Israel]]
|{{sortname|Sarit |Afangar|nolink=1}}
|–
|[[Tel-Abib]]
|-
|{{Flagicon|ITA}} [[Italya]]
|{{sortname|Nicole |Cinquetti|nolink=1}}
|–
|[[Roma]]
|-
|{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]]
|{{sortname|Lara Corwen |Thornton|nolink=1}}
|–
|[[Ontario]]
|-
|{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]]
|{{sortname|Lina Maria |Marin|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Farah |first=Douglas |date=13 Nobyembre 1991 |title=Colombia's crowning glory |language=en-US |work=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/1991/11/13/columbias-crowning-glory/4e4169c9-e4a8-411b-9cac-c2236c393884/ |access-date=29 Mayo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220205204443/https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/1991/11/13/columbias-crowning-glory/4e4169c9-e4a8-411b-9cac-c2236c393884/ |archive-date=5 Pebrero 2022 |issn=0190-8286}}</ref>
|20
|[[Risaralda]]
|-
|{{flagicon|CRI}} [[Costa Rica|Kosta Rika]]
|{{sortname|Marisol |Soto|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=González |first=Melissa |date=24 Oktubre 2022 |title=Marisol Soto: “La belleza va más allá de los estándares establecidos por la sociedad” |trans-title=Marisol Soto: “Beauty goes beyond the standards established by society” |url=https://www.larepublica.net/noticia/marisol-soto-la-belleza-va-mas-alla-de-los-estandares-establecidos-por-la-sociedad |access-date=5 Pebrero 2025 |website=La Republica |language=es}}</ref>
|19
|[[San José, Costa Rica|San Jose]]
|-
|{{Flagicon|LUX}} [[Luxembourg|Luksemburgo]]
|{{sortname|Carole |Reding|nolink=1}}
|20
|[[Lungsod ng Luksemburgo]]
|-
|{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]]
|{{sortname|Thorunn |Larusdóttir|nolink=1}}
|–
|[[Reikiavik]]
|-
|{{flagicon|MLT}} [[Malta]]
|{{sortname|Carol Sophie |Cutajar|nolink=1}}
|–
|[[Valeta]]
|-
|{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]]
|{{sortname|María de los Angeles |López|nolink=1}}
|–
|[[Veracruz]]
|-
|{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]]
|{{sortname|Rita |Omvik|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Sønsteli |first=Pål |date=17 Abril 2021 |title=Endelig har Rita funnet sin ro med egen klinikk |trans-title=Finally, Rita has found peace with her own clinic. |url=https://www.mittkongsvinger.no/rita-omvik/endelig-har-rita-funnet-sin-ro-med-egen-klinikk/693912 |access-date=23 Marso 2025 |website=Mitt Kongsvinger |language=nb-NO}}</ref>
|20
|Kongsvinger
|-
|{{flagicon|New Zealand}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]]
|{{sortname|Robina |Whittaker|nolink=1}}
|–
|[[Auckland]]
|-
|{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]]
|{{sortname|Linda |Grandia|nolink=1}}
|18
|[[Utrecht]]
|-
|{{Flagicon|PAN}} [[Panama]]
|{{sortname|Lizbeth del Carmen |Achurra|nolink=1}}
|–
|[[Lungsod ng Panama]]
|-
|{{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Binibining Pilipinas|Pilipinas]]
|{{sortname|Joanne |Alivio|nolink=1}}
|20
|[[Lucena]]
|-
|{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]]
|{{sortname|Tiina|Salmesvirta|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Vatka |first=Miia |date=20 Hunyo 2022 |title=Muistatko 1990-luvun Miss Suomet? Tältä he näyttivät tullessaan kruunatuiksi – näin paljon heistä tiedetään nyt |url=https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/2e4a52e8-cf97-4d3d-b031-adafdbba8a7c |access-date=28 Mayo 2025 |website=Iltalehti |language=fi}}</ref>
|–
|[[Helsinki]]
|-
|{{flagicon|POL}} [[Polonya]]
|{{sortname|Elzbieta Jadwiga |Dziech|nolink=1}}
|–
|Podbeskidzia
|-
|{{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico|Porto Riko]]
|{{sortname|Dayanara |Torres}}<ref>{{Cite web |last=Valdez |first=Cynthia |last2=Gomez |first2=Shirley |date=23 May 2023 |title=Miss Universe 1993, Dayanara Torres, celebrates 30 years since she was crowned |url=https://www.hola.com/us/celebrities/20230523346047/dayanara-torres-miss-universe-30-years-anniversary/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=Hola! |language=en-US}}</ref>
|17
|Toa Alta
|-
|{{flagicon|FRA}} [[Pransiya]]
|{{sortname|Bénédicte|Delmas|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=24 Oktubre 2025 |title=Bénédicte Delmas: retour en images sur les trente ans de carrière de la comédienne |trans-title=Bénédicte Delmas: a look back in pictures at the actress's thirty-year career |url=https://photo.programme-tv.net/benedicte-delmas-retour-en-images-sur-les-trente-ans-de-carriere-de-la-comedienne-65730 |access-date=22 Abril 2026 |website=Télé-Loisirs |language=fr}}</ref>
|20
|Bayonne
|-
|{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]]
|{{sortname|Giselle del Carmen|Abreu|nolink=1}}
|19
|[[Santo Domingo, Republikang Dominikano|Santo Domingo]]
|-
|{{flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]]
|{{sortname|Joanne Elizabeth |Lewis|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Skorupski |first=Judith |date=2 Nobyembre 1991 |title=Top man Paul on parade |language=en |pages=1 |work=Evening Post |url=https://www.newspapers.com/article/evening-post-miss-uk-1991/126561130/ |access-date=31 Enero 2025 |via=Newspapers.com}}</ref>
|22
|Mansfield
|-
|{{flagicon|SEN}} [[Senegal]]
|{{sortname|Dia Nathalie |Aissatou|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=13 Agosto 2011 |title=Aissatou Nathalie Dia, Miss Senegal 1992 : «Feu le juge Kéba Mbaye, c’est mon mentor» |url=https://www.leral.net/AISSATOU-NATHALIE-DIA-MISS-SENEGAL-1992-Feu-le-juge-Keba-Mbaye-c-est-mon-mentor_a18481.html |access-date=29 Mayo 2025 |website=Leral.net |language=fr}}</ref>
|–
|[[Dakar]]
|-
|{{Flagicon|SIN}} [[Singapore|Singapura]]
|{{sortname|Li Li |Goh|nolink=1}}
|–
|[[Singapore|Singapura]]
|-
|{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]]
|{{sortname|Camilla Ingeborg |Unsgaard|nolink=1}}
|–
|[[Estokolmo]]
|-
|{{flagicon|SUI}} [[Suwisa]]
|{{sortname|Sandra Anita |Steffen|nolink=1}}
|–
|[[Zürich]]
|-
|{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]]
|{{sortname|Pornnapha |Theptinnakorn|nolink=1}}
|–
|[[Bangkok]]
|-
|{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]]
|{{sortname|Jung-ah|Yum|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=27 Pebrero 2024 |title=Korean Beauty Takes Third at Int'l Pageant |url=https://www.chosun.com/english/kpop-culture-en/2006/11/13/GOQEWJLNS5NV6JHIX4PSTHCDNE/ |access-date=2 Marso 2026 |website=The Chosun Daily |language=ko}}</ref>
|20
|[[Seoul]]
|-
|'''{{Flagicon|TUR}}''' [[Turkiya]]
|{{sortname|Banu Nur |Dipçin|nolink=1}}
|–
|[[Istanbul]]
|}
== Mga tala ==
{{Notelist}}
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na kawing ==
* {{Official website|https://www.missinternational.org/en/}}
{{Miss International}}
5ay0log56858oqe4cp5e9siqgksdymg
Miss International 1993
0
334462
2204567
2204416
2026-04-24T03:10:23Z
Allyriana000
119761
2204567
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox beauty pageant
|winner='''[[Agnieszka Pachalko]]'''
|represented={{Flagu|Polonya}}
|date=9 Oktubre 1993
|presenters=Masumi Okada
|image=
|venue=Koseinenkin Kaikan Hall, [[Tokyo]], Hapon
|broadcaster=TV Tokyo
|entrants=47
|placements=15
|debuts={{Hlist|Eslobakya|Rusya|Ukranya}}
|withdraws={{Hlist|Czechoslovakia|El Salvador|Guam|Italya|Kanada|Lupangyelo|Noruwega|Republikang Dominikano|Senegal}}
|returns={{Hlist|Bagong Caledonia|Nikaragwa|Portugal}}
|before=[[Miss International 1992|1992]]
|next=[[Miss International 1994|1994]]
|photo size=200px
|caption=
|congeniality=Tayna Castro Belyeu<br>{{flagicon|MNP}} Hilagang Kapuluang Mariana
|photogenic=Christelle Roelandts<br>{{flagu|Belhika}}
|best national costume=Kathy Sáenz<br>{{flagu|Kolombya}}
}}
Ang '''Miss International 1993''' ay ang ika-33 edisyon ng [[Miss International]] pageant, na ginanap sa Koseinenkin Kaikan Hall, [[Tokyo]], Hapon noong 9 Oktubre 1993.
Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Kirsten Davidson]] ng Australya si [[Agnieszka Pachalko]] ng Polonya bilang Miss International 1993.<ref>{{Cite news |date=11 Oktubre 1993 |title=Pole is Miss International |language=en |pages=10 |work=The Straits Times |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/page/straitstimes19931011-1.1.10 |access-date=29 Mayo 2025 |via=National Library Board}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 Setyembre 2015 |title=Journalism student wins Miss International Poland 2015 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/journalism-student-wins-miss-international-poland-2015/articleshow/48911889.cms |access-date=29 Mayo 2025 |website=Femina |language=en}}</ref> Ito ang ikalawang beses na nanalo ang Polonya bilang Miss International. Nagtapos bilang first runner-up si Ilmira Shamsutdinova ng Rusya, habang nagtapos bilang second runner-up si Victorovna Romanenko ng Ukranya.
Mga kandidata mula sa apatnapu't-pitong bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Masumi Okada ang kompetisyon.
== Mga resulta ==
=== Mga pagkakalagay ===
{| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;"
!Pagkakalagay<ref name=":0">{{Cite news |date=11 Oktubre 1993 |title=Polish student crowned Miss International |language=en |pages=13 |work=New Straits Times |url=https://books.google.com.ph/books?id=hjpOAAAAIBAJ&lpg=PA13&dq=%22Miss%20International%22&pg=PA13#v=onepage&q=%22Miss%20International%22&f=false |access-date=23 Abril 2026 |via=Google Books}}</ref>
!Kandidata
|-
|'''Miss International 1993'''
|
* {{flagicon|POL}} '''[[Polonya]]''' – '''[[Agnieszka Pachalko]]'''
|-
|1st runner-up
|
* {{Flagicon|RUS|1991}} [[Rusya]] – Ilmira Shamsutdinova
|-
|2nd runner-up
|
* {{flagu|Ukraine}} – Victorovna Romanenko
|-
|Top 15
|
* '''{{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}}''' [[Australya]] – Monique Lysaught
* {{flagicon|BEL}} [[Belhika]] – Christelle Roelandts
* {{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] – Faviola Spitale
* '''{{Flagicon|GUA|civil}}''' [[Guatemala|Guwatemala]] – Diana Galván
* {{Flagicon|JPN|1947}} [[Hapon]] – Masayo Shibasaki
* {{flagicon|IND}} [[Indiya]] – Pooja Batra
* {{flagicon|ISR}} [[Israel]] – Anat Elimelech
* {{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] – Kathy Sáenz
* {{Flagicon|LUX}} [[Luxembourg|Luksemburgo]] – Nathalie Dos Santos
* {{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] – María Cristina Arcos
* {{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] – Chang Eun-young
* '''{{Flagicon|TUR}}''' [[Turkiya]] – Hande Kazanova
|}
== Mga kandidata ==
Apatnapu't-pitong kandidata ang lumahok para sa titulo.
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%"
!Bansa/Teritoryo
!Kandidata
!Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A|name=A}}
!Bayan
|-
|{{flagicon|GER}} [[Alemanya]]
|{{sortname|Katja|Mordarski|nolink=1}}
|–
|[[Berlin]]
|-
|{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]]
|{{sortname|Nazarena Vanesa|González|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Braillard |first=Miguel |date=21 Hunyo 2023 |title=Llegó a la fama por unas fotos “prestadas” y arrasó como la primera Miss Argentina: la historia de Ivana Kislinger |trans-title=She became famous for some “borrowed” photos and swept as the first Miss Argentina: the story of Ivana Kislinger |url=https://www.lanacion.com.ar/espectaculos/llego-a-la-fama-por-unas-fotos-prestadas-y-arraso-como-la-primera-miss-argentina-la-historia-de-nid21062023/ |access-date=18 Disyembre 2023 |website=La Nacion |language=es}}</ref>
|18
|[[Lungsod ng Buenos Aires|Buenos Aires]]
|-
|{{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]]
|{{sortname|Monique|Lysaught|nolink=1}}
|–
|[[Sidney|Sydney]]
|-
|{{Flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]]
|{{sortname|Silvia|Kronbichler|nolink=1}}
|–
|[[Viena]]
|-
|{{flagicon|FRA}} [[New Caledonia|Bagong Caledonia]]
|{{sortname|Laure Denise|Masson|nolink=1}}
|–
|Nouméa
|-
|{{flagicon|BEL}} [[Belhika]]
|{{sortname|Christelle|Roelandts|nolink=1}}
|19
|Waremme
|-
|{{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]]
|{{sortname|Faviola|Spitale|nolink=1}}
|18
|[[Caracas]]
|-
|{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]]
|{{sortname|Tatiana Paula|Alves|nolink=1}}
|18
|Minas Gerais
|-
|{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]]
|{{sortname|Maria Cristina|Tondelli|nolink=1}}
|–
|[[Santa Cruz de la Sierra]]
|-
|{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]]
|{{sortname|Mette|Salto|nolink=1}}
|–
|Copenhague
|-
|{{flagicon|SVK}} [[Slovakia|Eslobakya]]
|{{sortname|Karin|Majtánová|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=1 Mayo 2012 |title=Známa slovenská moderátorka Karin Majtánová: Bývalý jej ničil dcéru |trans-title=Famous Slovak presenter Karin Majtánová: Her ex-husband destroyed her daughter |url=https://sarm.pluska.sk/celebrity/karin-majtanova-byvaly-jej-nicil-dceru |access-date=23 Abril 2026 |website=Šarm |language=sk}}</ref>
|19
|Trenčín
|-
|{{flagicon|ESP}} [[Espanya]]
|{{sortname|Ana Piedad|Galván|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Reigadas |first=Natalia |date=28 Marso 2010 |title=«Dejé la moda porque es un mundo muy superficial» |trans-title="I left fashion because it's a very superficial world." |url=https://www.hoy.es/v/20100328/regional/deje-moda-porque-mundo-20100328.html |access-date=23 Abril 2026 |website=Hoy |language=es}}</ref>
|20
|[[Santa Cruz de Tenerife]]
|-
|{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]]
|{{sortname|Lynette |MacFee|nolink=1}}
|23
|[[Pasadena, California|Pasadena]]
|-
|'''{{Flagicon|GRE}}''' [[Gresya]]
|{{sortname|Helena|Zabaka|nolink=1}}
|19
|[[Atenas]]
|-
|'''{{Flagicon|GUA|civil}}''' [[Guatemala|Guwatemala]]
|{{sortname|Diana|Galván|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Fuentes-Salinas |first=Jose |date=19 September 1993 |title=La suerte de las feas, las bonitas la desean, dice Diana Galvan, Señorita Guatemala |language=es |trans-title=The luck of the ugly ones, the pretty ones wish it, says Diana Galván, Miss Guatemala |pages=1C, 3C |work=La Opinion |url=https://news.google.com/newspapers?id=Z35EAAAAIBAJ&sjid=2bMMAAAAIBAJ&pg=6064%2C5025004 |access-date=9 June 2024 |via=Google News Archive}}</ref>
|20
|San Rafael Pie de la Cuesta
|-
|{{flag|Hawaii}}
|{{sortname|Theresa Victoria|Tilley|nolink=1}}
|22
|[[Honolulu]]
|-
|{{Flagicon|JPN|1947}} [[Hapon]]
|{{sortname|Masayo|Shibasaki|nolink=1}}
|–
|[[Prepektura ng Kanagawa|Kanagawa]]
|-
|{{Flagicon|MNP}} [[Hilagang Kapuluang Mariana]]
|{{sortname|Tayna|Castro Belyeu|nolink=1}}
|19
|Saipan
|-
|{{Flagicon image|Flag of Honduras (1949–2022).svg}} [[Honduras]]
|{{sortname|Miriam|Zapata|nolink=1}}
|–
|Francisco Morazán
|-
|{{Flagicon image|Flag of Hong Kong (1876–1955).svg}} [[Hong Kong]]
|{{sortname|Middy|Yu|nolink=1}}
|20
|[[Hong Kong]]
|-
|{{flagicon|IND}} [[Indiya]]
|{{sortname|Pooja|Batra|nolink=1}}
|18
|Faizabad
|-
|{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]]
|{{sortname|Deborah|Hannigan|nolink=1}}
|–
|[[Dublin]]
|-
|{{flagicon|ISR}} [[Israel]]
|{{sortname|Anat|Elimelech|nolink=1}}
|19
|[[Herusalem]]
|-
|{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]]
|{{sortname|Kathy|Sáenz|nolink=1}}
|21
|[[Bogotá]]
|-
|{{flagicon|CRI}} [[Costa Rica|Kosta Rika]]
|{{sortname|Laura|Odio|nolink=1}}
|19
|[[San José, Costa Rica|San José]]
|-
|{{Flagicon|LUX}} [[Luxembourg|Luksemburgo]]
|{{sortname|Nathalie|Dos Santos|nolink=1}}
|18
|[[Lungsod ng Luksemburgo]]
|-
|{{flagicon|MLT}} [[Malta]]
|{{sortname|Melissa|Portelli|nolink=1}}
|–
|[[Valeta]]
|-
|{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]]
|{{sortname|María Cristina|Arcos|nolink=1}}
|21
|[[Guadalajara]]
|-
|{{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]]
|{{sortname|Ida Patricia|Delaney|nolink=1}}
|20
|[[Managua]]
|-
|{{flagicon|New Zealand}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]]
|{{sortname|Monique Lorraine|Joel|nolink=1}}
|–
|[[Auckland]]
|-
|{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]]
|{{sortname|Shirley|Bogaard|nolink=1}}
|20
|[[Amsterdam]]
|-
|{{Flagicon|PAN}} [[Panama]]
|{{sortname|Ismenia|Velásquez|nolink=1}}
|21
|[[Lungsod ng Panama]]
|-
|{{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Binibining Pilipinas|Pilipinas]]
|{{sortname|Sheela Mae|Santarin|nolink=1}}<ref name=":2">{{Cite news |date=23 Marso 1993 |title=And the winners are... |language=en |pages=1 |work=Manila Standard |url=https://news.google.com/newspapers?id=YLgmAAAAIBAJ&sjid=XgsEAAAAIBAJ&pg=2379%2C3161513 |access-date=1 Hunyo 2023 |via=Google News Archive}}</ref>
|18
|[[Maynila]]
|-
|{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]]
|{{sortname|Arlene|Kotala|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Lehto |first=Marika |date=25 Disyembre 2023 |title=Lehdissä paistatellut suomalaismissi katosi julkisuudesta ja muutti Ruotsiin – nyt hän avautuu tapahtuneesta |trans-title=The Finnish beauty queen who was featured in the magazines disappeared from the public eye and moved to Sweden - now she opens up about what happened |url=https://www.is.fi/viihde/art-2000010065919.html |access-date=23 Abril 2026 |website=Ilta-Sanomat |language=fi}}</ref>
|21
|Lapua
|-
|'''{{flagicon|POL}} [[Polonya]]'''
|'''{{sortname|Agnieszka|Pachalko}}<ref name=":0" />'''
|19
|Inowrocław
|-
|{{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico|Porto Riko]]
|{{sortname|Brenda|Robles|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Lopez |first=Ana Enid |date=17 Marso 2016 |title=Brenda Robles aclara el escándalo de su reinado |trans-title=Brenda Robles clarifies the scandal of her reign |url=https://www.primerahora.com/entretenimiento/farandula/notas/brenda-robles-aclara-el-escandalo-de-su-reinado/ |access-date=4 Setyembre 2023 |website=Primera Hora |language=es}}</ref>
|18
|Isabela
|-
|{{flagicon|POR}} [[Portugal]]
|{{sortname|Anabela|Pacheco Centeno|nolink=1}}
|21
|[[Lisboa]]
|-
|{{flagicon|FRA}} [[Pransiya]]
|{{sortname|Marie-Ange|Contart|nolink=1}}
|18
|[[Corsica]]
|-
|{{flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]]
|{{sortname|Claire Elizabeth|Smith|nolink=1}}
|22
|Chester
|-
|{{flagicon|RUS}} [[Rusya]]
|{{sortname|Ilmira|Shamsutdinova|nolink=1}}<ref name=":0" />
|17
|[[Saratov]]
|-
|{{Flagicon|SIN}} [[Singapore|Singapura]]
|{{sortname|Teri|Tan|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=27 Hunyo 1993 |title=And poly student Teri is Miss S'pore International |language=en |pages=3 |work=The Straits Times |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitstimes19930627-1.2.8.9 |access-date=23 Abril 2026 |via=National Library Board}}</ref>
|20
|[[Singapore|Singapura]]
|-
|{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]]
|{{sortname|Anna|Hofvenstam|nolink=1}}
|–
|[[Estokolmo]]
|-
|{{flagicon|SUI}} [[Suwisa]]
|{{sortname|Chantal|Hediger|nolink=1}}
|–
|[[Zürich]]
|-
|{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]]
|{{sortname|Supasiri |Payaksiri|nolink=1}}
|–
|[[Bangkok]]
|-
|{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]]
|{{sortname|Eun-young|Chang|nolink=1}}
|–
|[[Seoul]]
|-
|'''{{Flagicon|TUR}}''' [[Turkiya]]
|{{sortname|Hande |Kazanova|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=1 Marso 2026 |title=Hande Kazanova kimdir? Nereli? Kaç yaşında? Ne iş yapıyor? |trans-title=Who is Hande Kazanova? Where is she from? How old is she? What does she do? |url=https://www.ilerigazetesi.com.tr/hande-kazanova-kimdir-nereli-kac-yasinda-ne-is-yapiyor |access-date=23 Marso 2026 |website=İleri Gazetesi |language=tr}}</ref>
|20
|[[İzmir]]
|-
|{{flagicon|UKR}} [[Ukraine|Ukranya]]
|{{sortname|Nataliya|Romanenko|nolink=1}}<ref name=":0" />
|17
|[[Kyiv]]
|}
== Mga tala ==
{{Notelist}}
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na kawing ==
* {{Official website|https://www.missinternational.org/en/}}
{{Miss International}}
ocxdeffhrxvowmwjh3c1ouaj7lmp0ke
Miss International 1994
0
334463
2204565
2188616
2026-04-24T02:58:04Z
Allyriana000
119761
2204565
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox beauty pageant
|winner='''[[Christina Lekka]]'''
|represented={{Flagu|Gresya}}
|date=4 Setyembre 1994
|presenters=Masumi Okada
|image=
|venue= Sun Arena, Ise, Mie, Hapon
|broadcaster=TV Tokyo
|entrants=50
|placements=15
|debuts={{Hlist|Aruba|Pidyi}}
|withdraws={{Hlist|Bagong Kaledonia|Belhika|Honduras|Nuweba Selandiya|Suwisa|Taylandiya}}
|returns={{Hlist|El Salvador|Guam|Niherya|Paragway|Republikang Dominikano|Sri Lanka}}
|before=[[Miss International 1993|1993]]
|next=[[Miss International 1995|1995]]
|photo size=200px
|caption=
|congeniality=Alma Carvajal Concepcion<br>{{flagu|Pilipinas|1946}}
|photogenic=Sung Hyun-ah<br>{{flagu|Timog Korea}}
|best national costume=Jannyne Elena Peyrat<br>{{flagicon|PAR}} Paragway
}}
Ang '''Miss International 1994''' ay ang ika-34 na edisyon ng [[Miss International]] pageant, na ginanap sa Sun Arena, Ise, Mie, Hapon noong 4 Setyembre 1994.
Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Agnieszka Pachalko]] ng Polonya si [[Christina Lekka]] ng Gresya bilang Miss International 1994.<ref name=":0">{{Cite news |date=5 Setyembre 1994 |title=Greek model is Miss International |language=en |pages=16 |work=The New Paper |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/page/newpaper19940905-1.1.16 |access-date=29 Mayo 2025 |via=National Library Board}}</ref> Ito ang unang beses na nanalo ang Gresya bilang Miss International. Nagtapos bilang first runner-up si Alexandra Ochoa ng Aruba, habang nagtapos bilang second runner-up si Carmen María Vicente ng Espanya.
Mga kandidata mula sa limampung bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Masumi Okada ang kompetisyon.
== Mga resulta ==
=== Mga pagkakalagay ===
{| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;"
!Pagkakalagay
!Kandidata
|-
|'''Miss International 1994'''
|
* '''{{Flagicon|GRE}} [[Gresya]]''' – '''[[Christina Lekka]]<ref name=":0" />'''
|-
|1st runner-up
|
* {{flagicon|ABW}} [[Aruba]] – Alexandra Ochoa<ref name=":0" />
|-
|2nd runner-up
|
* {{flagicon|ESP}} [[Espanya]] – Carmen María Vicente<ref name=":0" />
|-
|Top 15
|
* {{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] – Milka Chulina<ref>{{Cite web |last=del Castillo |first=Pilar |date=10 Disyembre 2022 |title=Así de radiante lucía Gaby Spanic cuando fue reina de belleza hace más de 30 años |trans-title=This is how radiant Gaby Spanic looked when she was a beauty queen more than 30 years ago |url=https://laopinion.com/2022/12/10/asi-de-radiante-lucia-gaby-spanic-cuando-fue-reina-de-belleza-hace-mas-de-30-anos/ |access-date=29 Mayo 2025 |website=La Opinión |language=es-us}}</ref>
* {{flagicon|JPN}} [[Hapon]] – Tomomi Hanamura<ref name=":022">{{Cite web |last=Lo |first=Ricky |date=22 Oktubre 2010 |title=RP only Asian country with Miss Int'l winners |url=https://www.philstar.com/entertainment/2010/10/22/622844/rp-only-asian-country-miss-intl-winners |access-date=5 Mayo 2025 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref>
* {{flagicon|ISR}} [[Israel]] – Nizan Kirshenboim
* {{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] – Alexandra Betancur
* {{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] – Luisa Amalia Urcuyo
* {{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] – Sabine Te Verde
* {{flagicon|FIJ}} [[Fiji|Pidyi]] – Sunita Devi
* {{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Pilipinas]] – [[Alma Concepcion]]<ref>{{Cite web |last= |first= |date=12 Agosto 2024 |title=Alma Concepcion urges those with depression to get professional help |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/healthandwellness/916816/alma-concepcion-urges-those-with-depression-to-get-professional-help/story/ |access-date=29 Mayo 2025 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref>
* {{flagicon|FRA}} [[Pransiya]] – Nathalie Pereira
* {{flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]] – Amanda Louise Johnson
* {{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] – Mirja Kristina Haglof
* {{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] – Sung Hyun-ah<ref name=":022" />
|}
== Mga kandidata ==
Apatnapu't-pitong kandidata ang lumahok para sa titulo.
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%"
!Bansa/Teritoryo
!Kandidata
!Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A|name=A}}
!Bayan
|-
|{{flagicon|GER}} [[Alemanya]]
|{{sortname|Viola |Tuschardt|nolink=1}}
|–
|[[Berlin]]
|-
|{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]]
|{{sortname|Alicia Andrea |Ramón|nolink=1}}
|20
|Resistencia
|-
|{{flagicon|ABW}} [[Aruba]]
|{{sortname|Alexandra |Ochoa|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Abril 1994 |title=Voorbereiding miss--verkiezing |language=nl |trans-title=Miss pageant preparation |pages=5 |work=Amigoe |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644554:mpeg21:p005 |access-date=1 Setyembre 2023 |via=Delpher}}</ref>
|18
|Oranjestad
|-
|{{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]]
|{{sortname|Rebecca |Jackes|nolink=1}}
|–
|–
|-
|{{Flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]]
|{{sortname|Kerstin |Sattler|nolink=1}}
|–
|[[Viena]]
|-
|{{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]]
|{{sortname|Milka |Chulina|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=16 Enero 2023 |title=Miss Universo: las candidatas por Venezuela que estuvieron a punto de ganar el concurso |url=https://larepublica.pe/espectaculos/2023/01/13/miss-universo-candidatas-por-venezuela-que-estuvieron-a-punto-de-ganar-el-concurso-amanda-dudamel-biografia-las-siete-miss-venezuela-ganadoras-en-miss-universo-certamen-miss-universo-venezolanas-en-miss-universo-venezuela-lrtm |access-date=5 Pebrero 2023 |website=La República |language=es}}</ref>
|20
|Maracay
|-
|{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]]
|{{sortname|Ana Paula |Barrotte|nolink=1}}
|17
|[[São Paulo]]
|-
|{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]]
|{{sortname|Maria Renée |David|nolink=1}}
|–
|[[Santa Cruz de la Sierra]]
|-
|{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]]
|{{sortname|Birgitte Brondum |Jensen|nolink=1}}
|–
|[[Copenhague]]
|-
|{{flagicon|SLV}} [[El Salvador]]
|{{sortname|Nathalia |Gutiérrez|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Vicente |first=Judith |date=19 Nobyembre 2023 |title=Quién es Isabella García-Manzo, la Miss El Salvador 2023 que busca empoderar a la gente con el surf |language=es-PE |trans-title=Who is Isabella García-Manzo, Miss El Salvador 2023 who seeks to empower people through surfing? |work=El Comercio |url=https://elcomercio.pe/mag/fama/quien-es-isabella-garcia-manzo-miss-el-salvador-universo-2023-biografia-y-fotos-de-la-concursante-de-miss-universo-miss-universe-celeb-nnda-nnlt-noticia/ |access-date=24 Abril 2026 |issn=1605-3052}}</ref>
|20
|[[San Salvador]]
|-
|{{flagicon|SVK}} [[Slovakia|Eslobakya]]
|{{sortname|Nikoleta |Meszarosová|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=16 Setyembre 2008 |title=Nikoleta Brosmanová vyhrala súťaž krásy Miss Slovensko 1994 |trans-title=Nikoleta Brosmanová won the Miss Slovakia 1994 beauty contest |url=https://www.rimava.sk/publicistika/nazory-vox-populi/nikoleta-brosmanova-vyhrala-v-roku-sutaz-miss-slovensko-1994/ |access-date=18 Setyembre 2023 |website=Rimava.sk |language=sk-SK}}</ref>
|20
|Bratislava
|-
|{{flagicon|ESP}} [[Espanya]]
|
|21
|
|-
|{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]]
|
|
|
|-
|'''{{Flagicon|GRE}} [[Gresya]]'''
|'''{{sortname|Christina |Lekka|nolink=1}}'''
|22
|[[Atenas]]
|-
|{{flagicon|GUM}} [[Guam]]
|{{sortname|Nadine Theresa |Gogue|nolink=1}}
|
|
|-
|'''{{Flagicon|GUA|civil}}''' [[Guatemala|Guwatemala]]
|
|
|
|-
|{{flag|Hawaii}}
|
|
|
|-
|{{Flagicon|JPN|1947}} [[Hapon]]
|{{sortname|Tomomi |Hanamura|nolink=1}}
|22
|[[Prepektura ng Aichi|Aichi]]
|-
|{{Flagicon|MNP}} [[Hilagang Kapuluang Mariana]]
|
|
|
|-
|{{Flagicon image|Flag of Hong Kong (1876–1955).svg}} [[Hong Kong]]
|
|
|
|-
|{{flagicon|IND}} [[Indiya]]
|
|
|
|-
|{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]]
|
|
|
|-
|{{flagicon|ISR}} [[Israel]]
|
|
|
|-
|{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]]
|{{sortname|Alexandra |Betancur|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Semana |date=13 Disyembre 1993 |title=Bogotá cojeó, pero llegó |trans-title=Bogotá limped, but it arrived |url=https://www.semana.com/especiales/articulo/bogota-cojeo-pero-llego/21363-3/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260424020927/https://www.semana.com/especiales/articulo/bogota-cojeo-pero-llego/21363-3/ |archive-date=24 Abril 2026 |access-date=24 Abril 2026 |website=Semana |language=es}}</ref>
|21
|Antioquia
|-
|{{flagicon|CRI}} [[Costa Rica|Kosta Rika]]
|{{sortname|Silvia |Muñoz|nolink=1}}
|19
|San Marcos
|-
|{{Flagicon|LUX}} [[Luxembourg|Luksemburgo]]
|{{sortname|Sandy |Wagner|nolink=1}}
|20
|[[Lungsod ng Luksemburgo]]
|-
|{{flagicon|MLT}} [[Malta]]
|
|
|
|-
|{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]]
|
|
|
|-
|{{flagicon|NGA}} [[Nigeria|Niherya]]
|{{sortname|Jamila |Danzuru|nolink=1}}
|26
|Kumasi
|-
|{{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]]
|{{sortname|Luisa |Urcuyo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=12 Oktubre 2014 |title=Luisa Amalia |url=https://www.laprensa.com.ni/magazine/a-rajatabla/luisa-amalia/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211119230057/https://www.laprensa.com.ni/magazine/a-rajatabla/luisa-amalia/ |archive-date=19 Nobyembre 2021 |access-date=29 Agosto 2023 |website=La Prensa Nicaragua |language=es}}</ref>
|19
|[[Managua]]
|-
|{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]]
|
|
|
|-
|{{Flagicon|PAN}} [[Panama]]
|
|
|
|-
|{{flagicon|PRY}} [[Paraguay|Paragway]]
|
|
|
|-
|{{Flagicon|FIJ}} [[Fiji|Pidyi]]
|{{sortname|Sunita |Devi|nolink=1}}
|18
|[[Suva]]
|-
|{{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Binibining Pilipinas|Pilipinas]]
|
|
|
|-
|{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]]
|{{sortname|Marja Hannele |Vuoristo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Tellervo |first=Ahonen |date=13 Pebrero 1994 |title=Henna Meriläinen uusi Miss Suomi |trans-title=Henna Meriläinen is the new Miss Finland |url=https://www.hs.fi/ihmisia/art-2000003307739.html |access-date=24 Abril 2026 |website=Helsingin Sanomat |language=fi}}</ref>
|21
|[[Helsinki]]
|-
|'''{{flagicon|POL}} [[Polonya]]'''
|
|
|
|-
|{{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico|Porto Riko]]
|
|
|
|-
|{{flagicon|POR}} [[Portugal]]
|
|
|
|-
|{{flagicon|FRA}} [[Pransiya]]
|{{sortname|Nathalie |Pereira|nolink=1}}
|–
|[[Paris]]
|-
|{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]]
|{{sortname|Alexia |Lockhart|nolink=1}}
|19
|Tamboril
|-
|{{flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]]
|{{sortname|Amanda|Johnson|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=5 Oktubre 1993 |title=Date in Bophuthatswana |language=en |pages=2 |work=Coventry Evening Telegraph |url=https://www.newspapers.com/article/coventry-evening-telegraph-miss-uk-93/127205697/ |access-date=23 Marso 2025 |via=Newspapers.com}}</ref>
|20
|[[Nottingham]]
|-
|{{flagicon|RUS}} [[Rusya]]
|
|
|
|-
|{{Flagicon|SIN}} [[Singapore|Singapura]]
|
|
|
|-
|{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka]]
|
|
|
|-
|{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]]
|
|
|
|-
|{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]]
|
|
|
|-
|'''{{Flagicon|TUR}}''' [[Turkiya]]
|
|
|
|-
|{{flagicon|UKR}} [[Ukraine|Ukranya]]
|
|
|
|}
== Mga tala ==
{{Notelist}}
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na kawing ==
* {{Official website|https://www.missinternational.org/en/}}
{{Miss International}}
n6c11wq4o7u5gqbytc586zpmeny94zd
2204574
2204565
2026-04-24T04:24:54Z
Allyriana000
119761
2204574
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox beauty pageant
|winner='''[[Christina Lekka]]'''
|represented={{Flagu|Gresya}}
|date=4 Setyembre 1994
|presenters=Masumi Okada
|image=
|venue= Sun Arena, Ise, Mie, Hapon
|broadcaster=TV Tokyo
|entrants=50
|placements=15
|debuts={{Hlist|Aruba|Pidyi}}
|withdraws={{Hlist|Bagong Kaledonia|Belhika|Honduras|Nuweba Selandiya|Suwisa|Taylandiya}}
|returns={{Hlist|El Salvador|Guam|Niherya|Noruwega|Paragway|Republikang Dominikano|Sri Lanka}}
|before=[[Miss International 1993|1993]]
|next=[[Miss International 1995|1995]]
|photo size=200px
|caption=
|congeniality=Alma Carvajal Concepcion<br>{{flagu|Pilipinas|1946}}
|photogenic=Sung Hyun-ah<br>{{flagu|Timog Korea}}
|best national costume=Jannyne Elena Peyrat<br>{{flagicon|PAR}} Paragway
}}
Ang '''Miss International 1994''' ay ang ika-34 na edisyon ng [[Miss International]] pageant, na ginanap sa Sun Arena, Ise, Mie, Hapon noong 4 Setyembre 1994.
Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Agnieszka Pachalko]] ng Polonya si [[Christina Lekka]] ng Gresya bilang Miss International 1994.<ref name=":0">{{Cite news |date=5 Setyembre 1994 |title=Greek model is Miss International |language=en |pages=16 |work=The New Paper |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/page/newpaper19940905-1.1.16 |access-date=29 Mayo 2025 |via=National Library Board}}</ref> Ito ang unang beses na nanalo ang Gresya bilang Miss International. Nagtapos bilang first runner-up si Alexandra Ochoa ng Aruba, habang nagtapos bilang second runner-up si Carmen María Vicente ng Espanya.
Mga kandidata mula sa limampung bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Masumi Okada ang kompetisyon.
== Mga resulta ==
=== Mga pagkakalagay ===
{| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;"
!Pagkakalagay
!Kandidata
|-
|'''Miss International 1994'''
|
* '''{{Flagicon|GRE}} [[Gresya]]''' – '''[[Christina Lekka]]<ref name=":0" />'''
|-
|1st runner-up
|
* {{flagicon|ABW}} [[Aruba]] – Alexandra Ochoa<ref name=":0" />
|-
|2nd runner-up
|
* {{flagicon|ESP}} [[Espanya]] – Carmen María Vicente<ref name=":0" />
|-
|Top 15
|
* {{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] – Milka Chulina<ref>{{Cite web |last=del Castillo |first=Pilar |date=10 Disyembre 2022 |title=Así de radiante lucía Gaby Spanic cuando fue reina de belleza hace más de 30 años |trans-title=This is how radiant Gaby Spanic looked when she was a beauty queen more than 30 years ago |url=https://laopinion.com/2022/12/10/asi-de-radiante-lucia-gaby-spanic-cuando-fue-reina-de-belleza-hace-mas-de-30-anos/ |access-date=29 Mayo 2025 |website=La Opinión |language=es-us}}</ref>
* {{flagicon|JPN}} [[Hapon]] – Tomomi Hanamura<ref name=":022">{{Cite web |last=Lo |first=Ricky |date=22 Oktubre 2010 |title=RP only Asian country with Miss Int'l winners |url=https://www.philstar.com/entertainment/2010/10/22/622844/rp-only-asian-country-miss-intl-winners |access-date=5 Mayo 2025 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref>
* {{flagicon|ISR}} [[Israel]] – Nizan Kirshenboim
* {{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] – Alexandra Betancur
* {{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] – Luisa Amalia Urcuyo
* {{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] – Sabine Te Verde
* {{flagicon|FIJ}} [[Fiji|Pidyi]] – Sunita Devi
* {{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Pilipinas]] – [[Alma Concepcion]]<ref>{{Cite web |last= |first= |date=12 Agosto 2024 |title=Alma Concepcion urges those with depression to get professional help |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/healthandwellness/916816/alma-concepcion-urges-those-with-depression-to-get-professional-help/story/ |access-date=29 Mayo 2025 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref>
* {{flagicon|FRA}} [[Pransiya]] – Nathalie Pereira
* {{flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]] – Amanda Louise Johnson
* {{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] – Mirja Kristina Haglof
* {{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] – Sung Hyun-ah<ref name=":022" />
|}
== Mga kandidata ==
Apatnapu't-pitong kandidata ang lumahok para sa titulo.
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%"
!Bansa/Teritoryo
!Kandidata
!Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A|name=A}}
!Bayan
|-
|{{flagicon|GER}} [[Alemanya]]
|{{sortname|Viola |Tuschardt|nolink=1}}
|–
|[[Berlin]]
|-
|{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]]
|{{sortname|Alicia Andrea |Ramón|nolink=1}}
|20
|Resistencia
|-
|{{flagicon|ABW}} [[Aruba]]
|{{sortname|Alexandra |Ochoa|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Abril 1994 |title=Voorbereiding miss--verkiezing |language=nl |trans-title=Miss pageant preparation |pages=5 |work=Amigoe |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644554:mpeg21:p005 |access-date=1 Setyembre 2023 |via=Delpher}}</ref>
|18
|Oranjestad
|-
|{{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]]
|{{sortname|Rebecca |Jackes|nolink=1}}
|–
|–
|-
|{{Flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]]
|{{sortname|Kerstin |Sattler|nolink=1}}
|–
|[[Viena]]
|-
|{{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]]
|{{sortname|Milka |Chulina|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=16 Enero 2023 |title=Miss Universo: las candidatas por Venezuela que estuvieron a punto de ganar el concurso |url=https://larepublica.pe/espectaculos/2023/01/13/miss-universo-candidatas-por-venezuela-que-estuvieron-a-punto-de-ganar-el-concurso-amanda-dudamel-biografia-las-siete-miss-venezuela-ganadoras-en-miss-universo-certamen-miss-universo-venezolanas-en-miss-universo-venezuela-lrtm |access-date=5 Pebrero 2023 |website=La República |language=es}}</ref>
|20
|Maracay
|-
|{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]]
|{{sortname|Ana Paula |Barrotte|nolink=1}}
|17
|[[São Paulo]]
|-
|{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]]
|{{sortname|Maria Renée |David|nolink=1}}
|–
|[[Santa Cruz de la Sierra]]
|-
|{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]]
|{{sortname|Birgitte Brondum |Jensen|nolink=1}}
|–
|[[Copenhague]]
|-
|{{flagicon|SLV}} [[El Salvador]]
|{{sortname|Nathalia |Gutiérrez|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Vicente |first=Judith |date=19 Nobyembre 2023 |title=Quién es Isabella García-Manzo, la Miss El Salvador 2023 que busca empoderar a la gente con el surf |language=es-PE |trans-title=Who is Isabella García-Manzo, Miss El Salvador 2023 who seeks to empower people through surfing? |work=El Comercio |url=https://elcomercio.pe/mag/fama/quien-es-isabella-garcia-manzo-miss-el-salvador-universo-2023-biografia-y-fotos-de-la-concursante-de-miss-universo-miss-universe-celeb-nnda-nnlt-noticia/ |access-date=24 Abril 2026 |issn=1605-3052}}</ref>
|20
|[[San Salvador]]
|-
|{{flagicon|SVK}} [[Slovakia|Eslobakya]]
|{{sortname|Nikoleta |Meszarosová|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=16 Setyembre 2008 |title=Nikoleta Brosmanová vyhrala súťaž krásy Miss Slovensko 1994 |trans-title=Nikoleta Brosmanová won the Miss Slovakia 1994 beauty contest |url=https://www.rimava.sk/publicistika/nazory-vox-populi/nikoleta-brosmanova-vyhrala-v-roku-sutaz-miss-slovensko-1994/ |access-date=18 Setyembre 2023 |website=Rimava.sk |language=sk-SK}}</ref>
|20
|[[Bratislava]]
|-
|{{flagicon|ESP}} [[Espanya]]
|{{sortname|Carmen Maria |Vicente|nolink=1}}
|21
|[[Madrid]]
|-
|{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]]
|{{sortname|Karen |Doyle|nolink=1}}
|21
|[[Lungsod ng Oklahoma]]
|-
|'''{{Flagicon|GRE}} [[Gresya]]'''
|'''{{sortname|Christina |Lekka|nolink=1}}'''
|22
|[[Atenas]]
|-
|{{flagicon|GUM}} [[Guam]]
|{{sortname|Nadine Theresa |Gogue|nolink=1}}
|–
|Agana
|-
|'''{{Flagicon|GUA|civil}}''' [[Guatemala|Guwatemala]]
|{{sortname|Vivian Mariela |Castañeda|nolink=1}}
|–
|Chiquimula
|-
|{{flag|Hawaii}}
|{{sortname|Juliet |Raymundo|nolink=1}}
|20
|[[Honolulu]]
|-
|{{Flagicon|JPN|1947}} [[Hapon]]
|{{sortname|Tomomi |Hanamura|nolink=1}}
|22
|[[Prepektura ng Aichi|Aichi]]
|-
|{{Flagicon|MNP}} [[Hilagang Kapuluang Mariana]]
|{{sortname|Mary Michelle |Manibusan|nolink=1}}
|19
|Saipan
|-
|{{Flagicon image|Flag of Hong Kong (1876–1955).svg}} [[Hong Kong]]
|{{sortname|Dorothy |Ng |nolink=1}}
|20
|[[Hong Kong]]
|-
|{{flagicon|IND}} [[Indiya]]
|{{sortname|Francesca |Hart|nolink=1}}
|–
|[[New Delhi]]
|-
|{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]]
|{{sortname|Julie Alicia |Stokes|nolink=1}}
|–
|[[Dublin]]
|-
|{{flagicon|ISR}} [[Israel]]
|{{sortname|Nitzan |Kirshenboim|nolink=1}}
|–
|[[Herusalem]]
|-
|{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]]
|{{sortname|Alexandra |Betancur|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Semana |date=13 Disyembre 1993 |title=Bogotá cojeó, pero llegó |trans-title=Bogotá limped, but it arrived |url=https://www.semana.com/especiales/articulo/bogota-cojeo-pero-llego/21363-3/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260424020927/https://www.semana.com/especiales/articulo/bogota-cojeo-pero-llego/21363-3/ |archive-date=24 Abril 2026 |access-date=24 Abril 2026 |website=Semana |language=es}}</ref>
|21
|Antioquia
|-
|{{flagicon|CRI}} [[Costa Rica|Kosta Rika]]
|{{sortname|Silvia |Muñoz|nolink=1}}
|19
|San Marcos
|-
|{{Flagicon|LUX}} [[Luxembourg|Luksemburgo]]
|{{sortname|Sandy |Wagner|nolink=1}}
|20
|[[Lungsod ng Luksemburgo]]
|-
|{{flagicon|MLT}} [[Malta]]
|{{sortname|Elaine |Lanzon|nolink=1}}
|–
|[[Valeta]]
|-
|{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]]
|{{sortname|Lilia Elizabeth |Huesca|nolink=1}}
|–
|[[Reynosa]]
|-
|{{flagicon|NGA}} [[Nigeria|Niherya]]
|{{sortname|Jamila |Danzuru|nolink=1}}
|26
|Kumasi
|-
|{{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]]
|{{sortname|Luisa |Urcuyo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=12 Oktubre 2014 |title=Luisa Amalia |url=https://www.laprensa.com.ni/magazine/a-rajatabla/luisa-amalia/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211119230057/https://www.laprensa.com.ni/magazine/a-rajatabla/luisa-amalia/ |archive-date=19 Nobyembre 2021 |access-date=29 Agosto 2023 |website=La Prensa Nicaragua |language=es}}</ref>
|19
|[[Managua]]
|-
|{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]]
|{{sortname|Ann Wibeche |Hoel|nolink=1}}
|–
|[[Oslo]]
|-
|{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]]
|{{sortname|Sabine |Te Vrede|nolink=1}}
|19
|[[Amsterdam]]
|-
|{{Flagicon|PAN}} [[Panama]]
|{{sortname|Dinorah |Acevedo|nolink=1}}
|–
|Los Santos
|-
|{{flagicon|PRY}} [[Paraguay|Paragway]]
|{{sortname|Jannyne |Peyrat|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=11 Disyembre 2024 |title=La Miss Paraguay 1994 Jannyne Peyrat, feliz porque su hijo sigue sus pasos y fue electo Mister Grand Paraguay |trans-title=Miss Paraguay 1994, Jannyne Peyrat, happy that her son is following in her footsteps and was elected Mister Grand Paraguay |url=https://www.abc.com.py/gente/2024/12/11/la-miss-paraguay-1994-jannyne-peyrat-feliz-porque-su-hijo-sigue-sus-pasos-y-fue-electo-mister-grand-paraguay/ |access-date=6 Abril 2025 |website=ABC Color |language=es}}</ref>
|20
|[[Asuncion|Asunción]]
|-
|{{Flagicon|FIJ}} [[Fiji|Pidyi]]
|{{sortname|Sunita |Devi|nolink=1}}
|18
|[[Suva]]
|-
|{{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Binibining Pilipinas|Pilipinas]]
|{{sortname|Alma|Concepcion}}<ref>{{Cite news |date=5 Setyembre 1994 |title=Greek model is Miss International |language=en |pages=16 |work=The New Paper |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/page/newpaper19940905-1.1.16 |access-date=24 Abril 2026 |via=National Library Board}}</ref>
|18
|[[Marikina]]
|-
|{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]]
|{{sortname|Marja Hannele |Vuoristo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Tellervo |first=Ahonen |date=13 Pebrero 1994 |title=Henna Meriläinen uusi Miss Suomi |trans-title=Henna Meriläinen is the new Miss Finland |url=https://www.hs.fi/ihmisia/art-2000003307739.html |access-date=24 Abril 2026 |website=Helsingin Sanomat |language=fi}}</ref>
|21
|[[Helsinki]]
|-
|{{flagicon|POL}} [[Polonya]]
|{{sortname|Ilona |Felicjanska|nolink=1}}
|24
|Łask
|-
|{{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico|Porto Riko]]
|{{sortname|Alice |Lee|nolink=1}}
|–
|San Juan
|-
|{{flagicon|POR}} [[Portugal]]
|{{sortname|Sónia |Abel|nolink=1}}
|18
|[[Lisboa]]
|-
|{{flagicon|FRA}} [[Pransiya]]
|{{sortname|Nathalie |Pereira|nolink=1}}
|–
|[[Paris]]
|-
|{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]]
|{{sortname|Alexia |Lockhart|nolink=1}}
|19
|Tamboril
|-
|{{flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]]
|{{sortname|Amanda|Johnson|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=5 Oktubre 1993 |title=Date in Bophuthatswana |language=en |pages=2 |work=Coventry Evening Telegraph |url=https://www.newspapers.com/article/coventry-evening-telegraph-miss-uk-93/127205697/ |access-date=23 Marso 2025 |via=Newspapers.com}}</ref>
|20
|[[Nottingham]]
|-
|{{flagicon|RUS}} [[Rusya]]
|{{sortname|Yelena |Gorbachova|nolink=1}}
|–
|[[Mosku]]
|-
|{{Flagicon|SIN}} [[Singapore|Singapura]]
|{{sortname|Joycelyn |Ching|nolink=1}}
|22
|[[Singapore|Singapura]]
|-
|{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka]]
|{{sortname|Sharmila Tamara |Kariyawasam|nolink=1}}
|–
|[[Colombo]]
|-
|{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]]
|{{sortname|Mirja Kristina |Haglöf|nolink=1}}
|–
|[[Estokolmo]]
|-
|{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]]
|{{sortname|Hyun-ah|Sung |nolink=1}}
|19
|[[Seoul]]
|-
|'''{{Flagicon|TUR}}''' [[Turkiya]]
|{{sortname|Aysin |Albayrak|nolink=1}}
|–
|[[Istanbul]]
|-
|{{flagicon|UKR}} [[Ukraine|Ukranya]]
|{{sortname|Helen Vladimirovna |Bakaeva|nolink=1}}
|–
|[[Kyiv]]
|}
== Mga tala ==
{{Notelist}}
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na kawing ==
* {{Official website|https://www.missinternational.org/en/}}
{{Miss International}}
p6ozs7274z3im4ic4opa5jojn5csz8x
2204575
2204574
2026-04-24T04:25:27Z
Allyriana000
119761
2204575
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox beauty pageant
|winner='''[[Christina Lekka]]'''
|represented={{Flagu|Gresya}}
|date=4 Setyembre 1994
|presenters=Masumi Okada
|image=
|venue= Sun Arena, Ise, Mie, Hapon
|broadcaster=TV Tokyo
|entrants=50
|placements=15
|debuts={{Hlist|Aruba|Pidyi}}
|withdraws={{Hlist|Bagong Kaledonia|Belhika|Honduras|Nuweba Selandiya|Suwisa|Taylandiya}}
|returns={{Hlist|El Salvador|Guam|Niherya|Noruwega|Paragway|Republikang Dominikano|Sri Lanka}}
|before=[[Miss International 1993|1993]]
|next=[[Miss International 1995|1995]]
|photo size=200px
|caption=
|congeniality=Alma Carvajal Concepcion<br>{{flagu|Pilipinas|1946}}
|photogenic=Sung Hyun-ah<br>{{flagu|Timog Korea}}
|best national costume=Jannyne Elena Peyrat<br>{{flagicon|PAR}} Paragway
}}
Ang '''Miss International 1994''' ay ang ika-34 na edisyon ng [[Miss International]] pageant, na ginanap sa Sun Arena, Ise, Mie, Hapon noong 4 Setyembre 1994.
Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Agnieszka Pachalko]] ng Polonya si [[Christina Lekka]] ng Gresya bilang Miss International 1994.<ref name=":0">{{Cite news |date=5 Setyembre 1994 |title=Greek model is Miss International |language=en |pages=16 |work=The New Paper |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/page/newpaper19940905-1.1.16 |access-date=29 Mayo 2025 |via=National Library Board}}</ref> Ito ang unang beses na nanalo ang Gresya bilang Miss International. Nagtapos bilang first runner-up si Alexandra Ochoa ng Aruba, habang nagtapos bilang second runner-up si Carmen María Vicente ng Espanya.
Mga kandidata mula sa limampung bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Masumi Okada ang kompetisyon.
== Mga resulta ==
=== Mga pagkakalagay ===
{| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;"
!Pagkakalagay
!Kandidata
|-
|'''Miss International 1994'''
|
* '''{{Flagicon|GRE}} [[Gresya]]''' – '''[[Christina Lekka]]<ref name=":0" />'''
|-
|1st runner-up
|
* {{flagicon|ABW}} [[Aruba]] – Alexandra Ochoa<ref name=":0" />
|-
|2nd runner-up
|
* {{flagicon|ESP}} [[Espanya]] – Carmen María Vicente<ref name=":0" />
|-
|Top 15
|
* {{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] – Milka Chulina<ref>{{Cite web |last=del Castillo |first=Pilar |date=10 Disyembre 2022 |title=Así de radiante lucía Gaby Spanic cuando fue reina de belleza hace más de 30 años |trans-title=This is how radiant Gaby Spanic looked when she was a beauty queen more than 30 years ago |url=https://laopinion.com/2022/12/10/asi-de-radiante-lucia-gaby-spanic-cuando-fue-reina-de-belleza-hace-mas-de-30-anos/ |access-date=29 Mayo 2025 |website=La Opinión |language=es-us}}</ref>
* {{flagicon|JPN}} [[Hapon]] – Tomomi Hanamura<ref name=":022">{{Cite web |last=Lo |first=Ricky |date=22 Oktubre 2010 |title=RP only Asian country with Miss Int'l winners |url=https://www.philstar.com/entertainment/2010/10/22/622844/rp-only-asian-country-miss-intl-winners |access-date=5 Mayo 2025 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref>
* {{flagicon|ISR}} [[Israel]] – Nizan Kirshenboim
* {{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] – Alexandra Betancur
* {{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] – Luisa Amalia Urcuyo
* {{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] – Sabine Te Verde
* {{flagicon|FIJ}} [[Fiji|Pidyi]] – Sunita Devi
* {{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Pilipinas]] – [[Alma Concepcion]]<ref>{{Cite web |last= |first= |date=12 Agosto 2024 |title=Alma Concepcion urges those with depression to get professional help |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/healthandwellness/916816/alma-concepcion-urges-those-with-depression-to-get-professional-help/story/ |access-date=29 Mayo 2025 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref>
* {{flagicon|FRA}} [[Pransiya]] – Nathalie Pereira
* {{flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]] – Amanda Louise Johnson
* {{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] – Mirja Kristina Haglof
* {{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] – Sung Hyun-ah<ref name=":022" />
|}
== Mga kandidata ==
Limampung kandidata ang lumahok para sa titulo.
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%"
!Bansa/Teritoryo
!Kandidata
!Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A|name=A}}
!Bayan
|-
|{{flagicon|GER}} [[Alemanya]]
|{{sortname|Viola |Tuschardt|nolink=1}}
|–
|[[Berlin]]
|-
|{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]]
|{{sortname|Alicia Andrea |Ramón|nolink=1}}
|20
|Resistencia
|-
|{{flagicon|ABW}} [[Aruba]]
|{{sortname|Alexandra |Ochoa|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Abril 1994 |title=Voorbereiding miss--verkiezing |language=nl |trans-title=Miss pageant preparation |pages=5 |work=Amigoe |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644554:mpeg21:p005 |access-date=1 Setyembre 2023 |via=Delpher}}</ref>
|18
|Oranjestad
|-
|{{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]]
|{{sortname|Rebecca |Jackes|nolink=1}}
|–
|–
|-
|{{Flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]]
|{{sortname|Kerstin |Sattler|nolink=1}}
|–
|[[Viena]]
|-
|{{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]]
|{{sortname|Milka |Chulina|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=16 Enero 2023 |title=Miss Universo: las candidatas por Venezuela que estuvieron a punto de ganar el concurso |url=https://larepublica.pe/espectaculos/2023/01/13/miss-universo-candidatas-por-venezuela-que-estuvieron-a-punto-de-ganar-el-concurso-amanda-dudamel-biografia-las-siete-miss-venezuela-ganadoras-en-miss-universo-certamen-miss-universo-venezolanas-en-miss-universo-venezuela-lrtm |access-date=5 Pebrero 2023 |website=La República |language=es}}</ref>
|20
|Maracay
|-
|{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]]
|{{sortname|Ana Paula |Barrotte|nolink=1}}
|17
|[[São Paulo]]
|-
|{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]]
|{{sortname|Maria Renée |David|nolink=1}}
|–
|[[Santa Cruz de la Sierra]]
|-
|{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]]
|{{sortname|Birgitte Brondum |Jensen|nolink=1}}
|–
|[[Copenhague]]
|-
|{{flagicon|SLV}} [[El Salvador]]
|{{sortname|Nathalia |Gutiérrez|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Vicente |first=Judith |date=19 Nobyembre 2023 |title=Quién es Isabella García-Manzo, la Miss El Salvador 2023 que busca empoderar a la gente con el surf |language=es-PE |trans-title=Who is Isabella García-Manzo, Miss El Salvador 2023 who seeks to empower people through surfing? |work=El Comercio |url=https://elcomercio.pe/mag/fama/quien-es-isabella-garcia-manzo-miss-el-salvador-universo-2023-biografia-y-fotos-de-la-concursante-de-miss-universo-miss-universe-celeb-nnda-nnlt-noticia/ |access-date=24 Abril 2026 |issn=1605-3052}}</ref>
|20
|[[San Salvador]]
|-
|{{flagicon|SVK}} [[Slovakia|Eslobakya]]
|{{sortname|Nikoleta |Meszarosová|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=16 Setyembre 2008 |title=Nikoleta Brosmanová vyhrala súťaž krásy Miss Slovensko 1994 |trans-title=Nikoleta Brosmanová won the Miss Slovakia 1994 beauty contest |url=https://www.rimava.sk/publicistika/nazory-vox-populi/nikoleta-brosmanova-vyhrala-v-roku-sutaz-miss-slovensko-1994/ |access-date=18 Setyembre 2023 |website=Rimava.sk |language=sk-SK}}</ref>
|20
|[[Bratislava]]
|-
|{{flagicon|ESP}} [[Espanya]]
|{{sortname|Carmen Maria |Vicente|nolink=1}}
|21
|[[Madrid]]
|-
|{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]]
|{{sortname|Karen |Doyle|nolink=1}}
|21
|[[Lungsod ng Oklahoma]]
|-
|'''{{Flagicon|GRE}} [[Gresya]]'''
|'''{{sortname|Christina |Lekka|nolink=1}}'''
|22
|[[Atenas]]
|-
|{{flagicon|GUM}} [[Guam]]
|{{sortname|Nadine Theresa |Gogue|nolink=1}}
|–
|Agana
|-
|'''{{Flagicon|GUA|civil}}''' [[Guatemala|Guwatemala]]
|{{sortname|Vivian Mariela |Castañeda|nolink=1}}
|–
|Chiquimula
|-
|{{flag|Hawaii}}
|{{sortname|Juliet |Raymundo|nolink=1}}
|20
|[[Honolulu]]
|-
|{{Flagicon|JPN|1947}} [[Hapon]]
|{{sortname|Tomomi |Hanamura|nolink=1}}
|22
|[[Prepektura ng Aichi|Aichi]]
|-
|{{Flagicon|MNP}} [[Hilagang Kapuluang Mariana]]
|{{sortname|Mary Michelle |Manibusan|nolink=1}}
|19
|Saipan
|-
|{{Flagicon image|Flag of Hong Kong (1876–1955).svg}} [[Hong Kong]]
|{{sortname|Dorothy |Ng |nolink=1}}
|20
|[[Hong Kong]]
|-
|{{flagicon|IND}} [[Indiya]]
|{{sortname|Francesca |Hart|nolink=1}}
|–
|[[New Delhi]]
|-
|{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]]
|{{sortname|Julie Alicia |Stokes|nolink=1}}
|–
|[[Dublin]]
|-
|{{flagicon|ISR}} [[Israel]]
|{{sortname|Nitzan |Kirshenboim|nolink=1}}
|–
|[[Herusalem]]
|-
|{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]]
|{{sortname|Alexandra |Betancur|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Semana |date=13 Disyembre 1993 |title=Bogotá cojeó, pero llegó |trans-title=Bogotá limped, but it arrived |url=https://www.semana.com/especiales/articulo/bogota-cojeo-pero-llego/21363-3/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260424020927/https://www.semana.com/especiales/articulo/bogota-cojeo-pero-llego/21363-3/ |archive-date=24 Abril 2026 |access-date=24 Abril 2026 |website=Semana |language=es}}</ref>
|21
|Antioquia
|-
|{{flagicon|CRI}} [[Costa Rica|Kosta Rika]]
|{{sortname|Silvia |Muñoz|nolink=1}}
|19
|San Marcos
|-
|{{Flagicon|LUX}} [[Luxembourg|Luksemburgo]]
|{{sortname|Sandy |Wagner|nolink=1}}
|20
|[[Lungsod ng Luksemburgo]]
|-
|{{flagicon|MLT}} [[Malta]]
|{{sortname|Elaine |Lanzon|nolink=1}}
|–
|[[Valeta]]
|-
|{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]]
|{{sortname|Lilia Elizabeth |Huesca|nolink=1}}
|–
|[[Reynosa]]
|-
|{{flagicon|NGA}} [[Nigeria|Niherya]]
|{{sortname|Jamila |Danzuru|nolink=1}}
|26
|Kumasi
|-
|{{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]]
|{{sortname|Luisa |Urcuyo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=12 Oktubre 2014 |title=Luisa Amalia |url=https://www.laprensa.com.ni/magazine/a-rajatabla/luisa-amalia/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211119230057/https://www.laprensa.com.ni/magazine/a-rajatabla/luisa-amalia/ |archive-date=19 Nobyembre 2021 |access-date=29 Agosto 2023 |website=La Prensa Nicaragua |language=es}}</ref>
|19
|[[Managua]]
|-
|{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]]
|{{sortname|Ann Wibeche |Hoel|nolink=1}}
|–
|[[Oslo]]
|-
|{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]]
|{{sortname|Sabine |Te Vrede|nolink=1}}
|19
|[[Amsterdam]]
|-
|{{Flagicon|PAN}} [[Panama]]
|{{sortname|Dinorah |Acevedo|nolink=1}}
|–
|Los Santos
|-
|{{flagicon|PRY}} [[Paraguay|Paragway]]
|{{sortname|Jannyne |Peyrat|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=11 Disyembre 2024 |title=La Miss Paraguay 1994 Jannyne Peyrat, feliz porque su hijo sigue sus pasos y fue electo Mister Grand Paraguay |trans-title=Miss Paraguay 1994, Jannyne Peyrat, happy that her son is following in her footsteps and was elected Mister Grand Paraguay |url=https://www.abc.com.py/gente/2024/12/11/la-miss-paraguay-1994-jannyne-peyrat-feliz-porque-su-hijo-sigue-sus-pasos-y-fue-electo-mister-grand-paraguay/ |access-date=6 Abril 2025 |website=ABC Color |language=es}}</ref>
|20
|[[Asuncion|Asunción]]
|-
|{{Flagicon|FIJ}} [[Fiji|Pidyi]]
|{{sortname|Sunita |Devi|nolink=1}}
|18
|[[Suva]]
|-
|{{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Binibining Pilipinas|Pilipinas]]
|{{sortname|Alma|Concepcion}}<ref>{{Cite news |date=5 Setyembre 1994 |title=Greek model is Miss International |language=en |pages=16 |work=The New Paper |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/page/newpaper19940905-1.1.16 |access-date=24 Abril 2026 |via=National Library Board}}</ref>
|18
|[[Marikina]]
|-
|{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]]
|{{sortname|Marja Hannele |Vuoristo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Tellervo |first=Ahonen |date=13 Pebrero 1994 |title=Henna Meriläinen uusi Miss Suomi |trans-title=Henna Meriläinen is the new Miss Finland |url=https://www.hs.fi/ihmisia/art-2000003307739.html |access-date=24 Abril 2026 |website=Helsingin Sanomat |language=fi}}</ref>
|21
|[[Helsinki]]
|-
|{{flagicon|POL}} [[Polonya]]
|{{sortname|Ilona |Felicjanska|nolink=1}}
|24
|Łask
|-
|{{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico|Porto Riko]]
|{{sortname|Alice |Lee|nolink=1}}
|–
|San Juan
|-
|{{flagicon|POR}} [[Portugal]]
|{{sortname|Sónia |Abel|nolink=1}}
|18
|[[Lisboa]]
|-
|{{flagicon|FRA}} [[Pransiya]]
|{{sortname|Nathalie |Pereira|nolink=1}}
|–
|[[Paris]]
|-
|{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]]
|{{sortname|Alexia |Lockhart|nolink=1}}
|19
|Tamboril
|-
|{{flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]]
|{{sortname|Amanda|Johnson|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=5 Oktubre 1993 |title=Date in Bophuthatswana |language=en |pages=2 |work=Coventry Evening Telegraph |url=https://www.newspapers.com/article/coventry-evening-telegraph-miss-uk-93/127205697/ |access-date=23 Marso 2025 |via=Newspapers.com}}</ref>
|20
|[[Nottingham]]
|-
|{{flagicon|RUS}} [[Rusya]]
|{{sortname|Yelena |Gorbachova|nolink=1}}
|–
|[[Mosku]]
|-
|{{Flagicon|SIN}} [[Singapore|Singapura]]
|{{sortname|Joycelyn |Ching|nolink=1}}
|22
|[[Singapore|Singapura]]
|-
|{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka]]
|{{sortname|Sharmila Tamara |Kariyawasam|nolink=1}}
|–
|[[Colombo]]
|-
|{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]]
|{{sortname|Mirja Kristina |Haglöf|nolink=1}}
|–
|[[Estokolmo]]
|-
|{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]]
|{{sortname|Hyun-ah|Sung |nolink=1}}
|19
|[[Seoul]]
|-
|'''{{Flagicon|TUR}}''' [[Turkiya]]
|{{sortname|Aysin |Albayrak|nolink=1}}
|–
|[[Istanbul]]
|-
|{{flagicon|UKR}} [[Ukraine|Ukranya]]
|{{sortname|Helen Vladimirovna |Bakaeva|nolink=1}}
|–
|[[Kyiv]]
|}
== Mga tala ==
{{Notelist}}
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na kawing ==
* {{Official website|https://www.missinternational.org/en/}}
{{Miss International}}
7uiw8xbb7hj9ocsv5lbigsj1sn1ynhy
2204579
2204575
2026-04-24T04:32:53Z
Allyriana000
119761
2204579
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox beauty pageant
|winner='''[[Christina Lekka]]'''
|represented={{Flagu|Gresya}}
|date=4 Setyembre 1994
|presenters=Masumi Okada
|image=
|venue= Sun Arena, Ise, Mie, Hapon
|broadcaster=TV Tokyo
|entrants=50
|placements=15
|debuts={{Hlist|Aruba|Pidyi}}
|withdraws={{Hlist|Bagong Kaledonia|Belhika|Honduras|Nuweba Selandiya|Suwisa|Taylandiya}}
|returns={{Hlist|El Salvador|Guam|Niherya|Noruwega|Paragway|Republikang Dominikano|Sri Lanka}}
|before=[[Miss International 1993|1993]]
|next=[[Miss International 1995|1995]]
|photo size=200px
|caption=
|congeniality=Alma Carvajal Concepcion<br>{{flagu|Pilipinas|1946}}
|photogenic=Sung Hyun-ah<br>{{flagu|Timog Korea}}
|best national costume=Jannyne Elena Peyrat<br>{{flagicon|PAR}} Paragway
}}
Ang '''Miss International 1994''' ay ang ika-34 na edisyon ng [[Miss International]] pageant, na ginanap sa Sun Arena, Ise, Mie, Hapon noong 4 Setyembre 1994.
Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Agnieszka Pachalko]] ng Polonya si [[Christina Lekka]] ng Gresya bilang Miss International 1994.<ref name=":0">{{Cite news |date=5 Setyembre 1994 |title=Greek model is Miss International |language=en |pages=16 |work=The New Paper |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/page/newpaper19940905-1.1.16 |access-date=29 Mayo 2025 |via=National Library Board}}</ref> Ito ang unang beses na nanalo ang Gresya bilang Miss International. Nagtapos bilang first runner-up si Alexandra Ochoa ng Aruba, habang nagtapos bilang second runner-up si Carmen María Vicente ng Espanya.
Mga kandidata mula sa limampung bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Masumi Okada ang kompetisyon.
== Mga resulta ==
=== Mga pagkakalagay ===
{| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;"
!Pagkakalagay
!Kandidata
|-
|'''Miss International 1994'''
|
* '''{{Flagicon|GRE}} [[Gresya]]''' – '''[[Christina Lekka]]<ref name=":0" />'''
|-
|1st runner-up
|
* {{flagicon|ABW}} [[Aruba]] – Alexandra Ochoa<ref name=":0" />
|-
|2nd runner-up
|
* {{flagicon|ESP}} [[Espanya]] – Carmen María Vicente<ref name=":0" />
|-
|Top 15
|
* {{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] – Milka Chulina<ref>{{Cite web |last=del Castillo |first=Pilar |date=10 Disyembre 2022 |title=Así de radiante lucía Gaby Spanic cuando fue reina de belleza hace más de 30 años |trans-title=This is how radiant Gaby Spanic looked when she was a beauty queen more than 30 years ago |url=https://laopinion.com/2022/12/10/asi-de-radiante-lucia-gaby-spanic-cuando-fue-reina-de-belleza-hace-mas-de-30-anos/ |access-date=29 Mayo 2025 |website=La Opinión |language=es-us}}</ref>
* {{flagicon|JPN}} [[Hapon]] – Tomomi Hanamura<ref name=":022">{{Cite web |last=Lo |first=Ricky |date=22 Oktubre 2010 |title=RP only Asian country with Miss Int'l winners |url=https://www.philstar.com/entertainment/2010/10/22/622844/rp-only-asian-country-miss-intl-winners |access-date=5 Mayo 2025 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref>
* {{flagicon|ISR}} [[Israel]] – Nizan Kirshenboim
* {{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] – Alexandra Betancur
* {{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] – Luisa Amalia Urcuyo
* {{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] – Sabine Te Verde
* {{flagicon|FIJ}} [[Fiji|Pidyi]] – Sunita Devi
* {{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Pilipinas]] – [[Alma Concepcion]]<ref>{{Cite web |last= |first= |date=12 Agosto 2024 |title=Alma Concepcion urges those with depression to get professional help |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/healthandwellness/916816/alma-concepcion-urges-those-with-depression-to-get-professional-help/story/ |access-date=29 Mayo 2025 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref>
* {{flagicon|FRA}} [[Pransiya]] – Nathalie Pereira
* {{flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]] – Amanda Louise Johnson
* {{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] – Mirja Kristina Haglof
* {{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] – Sung Hyun-ah<ref name=":022" />
|}
== Mga kandidata ==
Limampung kandidata ang lumahok para sa titulo.
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%"
!Bansa/Teritoryo
!Kandidata
!Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A|name=A}}
!Bayan
|-
|{{flagicon|GER}} [[Alemanya]]
|{{sortname|Viola |Tuschardt|nolink=1}}
|–
|[[Berlin]]
|-
|{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]]
|{{sortname|Alicia Andrea |Ramón|nolink=1}}
|20
|Resistencia
|-
|{{flagicon|ABW}} [[Aruba]]
|{{sortname|Alexandra |Ochoa|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Abril 1994 |title=Voorbereiding miss--verkiezing |language=nl |trans-title=Miss pageant preparation |pages=5 |work=Amigoe |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644554:mpeg21:p005 |access-date=1 Setyembre 2023 |via=Delpher}}</ref>
|18
|Oranjestad
|-
|{{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]]
|{{sortname|Rebecca |Jackes|nolink=1}}
|–
|–
|-
|{{Flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]]
|{{sortname|Kerstin |Sattler|nolink=1}}
|–
|[[Viena]]
|-
|{{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]]
|{{sortname|Milka |Chulina|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=16 Enero 2023 |title=Miss Universo: las candidatas por Venezuela que estuvieron a punto de ganar el concurso |url=https://larepublica.pe/espectaculos/2023/01/13/miss-universo-candidatas-por-venezuela-que-estuvieron-a-punto-de-ganar-el-concurso-amanda-dudamel-biografia-las-siete-miss-venezuela-ganadoras-en-miss-universo-certamen-miss-universo-venezolanas-en-miss-universo-venezuela-lrtm |access-date=5 Pebrero 2023 |website=La República |language=es}}</ref>
|20
|Maracay
|-
|{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]]
|{{sortname|Ana Paula |Barrotte|nolink=1}}
|17
|[[São Paulo]]
|-
|{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]]
|{{sortname|Maria Renée |David|nolink=1}}
|–
|[[Santa Cruz de la Sierra]]
|-
|{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]]
|{{sortname|Birgitte Brondum |Jensen|nolink=1}}
|–
|[[Copenhague]]
|-
|{{flagicon|SLV}} [[El Salvador]]
|{{sortname|Nathalia |Gutiérrez|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Vicente |first=Judith |date=19 Nobyembre 2023 |title=Quién es Isabella García-Manzo, la Miss El Salvador 2023 que busca empoderar a la gente con el surf |language=es-PE |trans-title=Who is Isabella García-Manzo, Miss El Salvador 2023 who seeks to empower people through surfing? |work=El Comercio |url=https://elcomercio.pe/mag/fama/quien-es-isabella-garcia-manzo-miss-el-salvador-universo-2023-biografia-y-fotos-de-la-concursante-de-miss-universo-miss-universe-celeb-nnda-nnlt-noticia/ |access-date=24 Abril 2026 |issn=1605-3052}}</ref>
|20
|[[San Salvador]]
|-
|{{flagicon|SVK}} [[Slovakia|Eslobakya]]
|{{sortname|Nikoleta |Meszarosová|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=16 Setyembre 2008 |title=Nikoleta Brosmanová vyhrala súťaž krásy Miss Slovensko 1994 |trans-title=Nikoleta Brosmanová won the Miss Slovakia 1994 beauty contest |url=https://www.rimava.sk/publicistika/nazory-vox-populi/nikoleta-brosmanova-vyhrala-v-roku-sutaz-miss-slovensko-1994/ |access-date=18 Setyembre 2023 |website=Rimava.sk |language=sk-SK}}</ref>
|20
|[[Bratislava]]
|-
|{{flagicon|ESP}} [[Espanya]]
|{{sortname|Carmen Maria |Vicente|nolink=1}}
|21
|[[Madrid]]
|-
|{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]]
|{{sortname|Karen |Doyle|nolink=1}}
|21
|[[Lungsod ng Oklahoma]]
|-
|'''{{Flagicon|GRE}} [[Gresya]]'''
|'''{{sortname|Christina |Lekka|nolink=1}}'''
|22
|[[Atenas]]
|-
|{{flagicon|GUM}} [[Guam]]
|{{sortname|Nadine Theresa |Gogue|nolink=1}}
|–
|Agana
|-
|'''{{Flagicon|GUA|civil}}''' [[Guatemala|Guwatemala]]
|{{sortname|Vivian Mariela |Castañeda|nolink=1}}
|–
|Chiquimula
|-
|{{flag|Hawaii}}
|{{sortname|Juliet |Raymundo|nolink=1}}
|20
|[[Honolulu]]
|-
|{{Flagicon|JPN|1947}} [[Hapon]]
|{{sortname|Tomomi |Hanamura|nolink=1}}
|22
|[[Prepektura ng Aichi|Aichi]]
|-
|{{Flagicon|MNP}} [[Hilagang Kapuluang Mariana]]
|{{sortname|Mary Michelle |Manibusan|nolink=1}}
|19
|Saipan
|-
|{{Flagicon image|Flag of Hong Kong (1876–1955).svg}} [[Hong Kong]]
|{{sortname|Dorothy |Ng |nolink=1}}
|20
|[[Hong Kong]]
|-
|{{flagicon|IND}} [[Indiya]]
|{{sortname|Francesca |Hart|nolink=1}}
|–
|[[New Delhi]]
|-
|{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]]
|{{sortname|Julie Alicia |Stokes|nolink=1}}
|–
|[[Dublin]]
|-
|{{flagicon|ISR}} [[Israel]]
|{{sortname|Nitzan |Kirshenboim|nolink=1}}
|18
|[[Herusalem]]
|-
|{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]]
|{{sortname|Alexandra |Betancur|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Semana |date=13 Disyembre 1993 |title=Bogotá cojeó, pero llegó |trans-title=Bogotá limped, but it arrived |url=https://www.semana.com/especiales/articulo/bogota-cojeo-pero-llego/21363-3/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260424020927/https://www.semana.com/especiales/articulo/bogota-cojeo-pero-llego/21363-3/ |archive-date=24 Abril 2026 |access-date=24 Abril 2026 |website=Semana |language=es}}</ref>
|21
|Antioquia
|-
|{{flagicon|CRI}} [[Costa Rica|Kosta Rika]]
|{{sortname|Silvia |Muñoz|nolink=1}}
|19
|San Marcos
|-
|{{Flagicon|LUX}} [[Luxembourg|Luksemburgo]]
|{{sortname|Sandy |Wagner|nolink=1}}
|20
|[[Lungsod ng Luksemburgo]]
|-
|{{flagicon|MLT}} [[Malta]]
|{{sortname|Elaine |Lanzon|nolink=1}}
|–
|[[Valeta]]
|-
|{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]]
|{{sortname|Lilia Elizabeth |Huesca|nolink=1}}
|–
|[[Reynosa]]
|-
|{{flagicon|NGA}} [[Nigeria|Niherya]]
|{{sortname|Jamila |Danzuru|nolink=1}}
|26
|Kumasi
|-
|{{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]]
|{{sortname|Luisa |Urcuyo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=12 Oktubre 2014 |title=Luisa Amalia |url=https://www.laprensa.com.ni/magazine/a-rajatabla/luisa-amalia/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211119230057/https://www.laprensa.com.ni/magazine/a-rajatabla/luisa-amalia/ |archive-date=19 Nobyembre 2021 |access-date=29 Agosto 2023 |website=La Prensa Nicaragua |language=es}}</ref>
|19
|[[Managua]]
|-
|{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]]
|{{sortname|Ann Wibeche |Hoel|nolink=1}}
|–
|[[Oslo]]
|-
|{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]]
|{{sortname|Sabine |Te Vrede|nolink=1}}
|19
|[[Amsterdam]]
|-
|{{Flagicon|PAN}} [[Panama]]
|{{sortname|Dinorah |Acevedo|nolink=1}}
|–
|Los Santos
|-
|{{flagicon|PRY}} [[Paraguay|Paragway]]
|{{sortname|Jannyne |Peyrat|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=11 Disyembre 2024 |title=La Miss Paraguay 1994 Jannyne Peyrat, feliz porque su hijo sigue sus pasos y fue electo Mister Grand Paraguay |trans-title=Miss Paraguay 1994, Jannyne Peyrat, happy that her son is following in her footsteps and was elected Mister Grand Paraguay |url=https://www.abc.com.py/gente/2024/12/11/la-miss-paraguay-1994-jannyne-peyrat-feliz-porque-su-hijo-sigue-sus-pasos-y-fue-electo-mister-grand-paraguay/ |access-date=6 Abril 2025 |website=ABC Color |language=es}}</ref>
|20
|[[Asuncion|Asunción]]
|-
|{{Flagicon|FIJ}} [[Fiji|Pidyi]]
|{{sortname|Sunita |Devi|nolink=1}}
|22
|[[Suva]]
|-
|{{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Binibining Pilipinas|Pilipinas]]
|{{sortname|Alma|Concepcion}}<ref>{{Cite news |date=5 Setyembre 1994 |title=Greek model is Miss International |language=en |pages=16 |work=The New Paper |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/page/newpaper19940905-1.1.16 |access-date=24 Abril 2026 |via=National Library Board}}</ref>
|18
|[[Marikina]]
|-
|{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]]
|{{sortname|Marja Hannele |Vuoristo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Tellervo |first=Ahonen |date=13 Pebrero 1994 |title=Henna Meriläinen uusi Miss Suomi |trans-title=Henna Meriläinen is the new Miss Finland |url=https://www.hs.fi/ihmisia/art-2000003307739.html |access-date=24 Abril 2026 |website=Helsingin Sanomat |language=fi}}</ref>
|21
|[[Helsinki]]
|-
|{{flagicon|POL}} [[Polonya]]
|{{sortname|Ilona |Felicjanska|nolink=1}}
|24
|Łask
|-
|{{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico|Porto Riko]]
|{{sortname|Alice |Lee|nolink=1}}
|–
|San Juan
|-
|{{flagicon|POR}} [[Portugal]]
|{{sortname|Sónia |Abel|nolink=1}}
|18
|[[Lisboa]]
|-
|{{flagicon|FRA}} [[Pransiya]]
|{{sortname|Nathalie |Pereira|nolink=1}}
|19
|[[Paris]]
|-
|{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]]
|{{sortname|Alexia |Lockhart|nolink=1}}
|19
|Tamboril
|-
|{{flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]]
|{{sortname|Amanda|Johnson|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=5 Oktubre 1993 |title=Date in Bophuthatswana |language=en |pages=2 |work=Coventry Evening Telegraph |url=https://www.newspapers.com/article/coventry-evening-telegraph-miss-uk-93/127205697/ |access-date=23 Marso 2025 |via=Newspapers.com}}</ref>
|20
|[[Nottingham]]
|-
|{{flagicon|RUS}} [[Rusya]]
|{{sortname|Yelena |Gorbachova|nolink=1}}
|–
|[[Mosku]]
|-
|{{Flagicon|SIN}} [[Singapore|Singapura]]
|{{sortname|Joycelyn |Ching|nolink=1}}
|22
|[[Singapore|Singapura]]
|-
|{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka]]
|{{sortname|Sharmila Tamara |Kariyawasam|nolink=1}}
|–
|[[Colombo]]
|-
|{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]]
|{{sortname|Mirja Kristina |Haglöf|nolink=1}}
|22
|[[Estokolmo]]
|-
|{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]]
|{{sortname|Hyun-ah|Sung |nolink=1}}
|19
|[[Seoul]]
|-
|'''{{Flagicon|TUR}}''' [[Turkiya]]
|{{sortname|Aysin |Albayrak|nolink=1}}
|–
|[[Istanbul]]
|-
|{{flagicon|UKR}} [[Ukraine|Ukranya]]
|{{sortname|Helen Vladimirovna |Bakaeva|nolink=1}}
|–
|[[Kyiv]]
|}
== Mga tala ==
{{Notelist}}
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na kawing ==
* {{Official website|https://www.missinternational.org/en/}}
{{Miss International}}
mcsb4yztzlndk346teka1t51gdshmb1
DWGE
0
334837
2204614
2202983
2026-04-24T10:03:05Z
Superastig
11141
Palawigin.
2204614
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox radio station
| name = XFM Palawan
| callsign = DWGE
| logo =
| logo_size =
| city = [[Puerto Princesa]]
| country = Pilipinas
| area = [[Palawan]]
| branding = 104.7 XFM
| frequency = {{Frequency|104.7|MHz}}
| airdate = {{Start date|2023|10}}
| format = [[:en:Contemporary MOR|Contemporary MOR]], [[News radio|News]], [[Talk radio|Talk]]
| language = [[Filipino language|Filipino]]
| licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]]
| power = 10 kW
| erp =
| class =
| callsign_meaning =
| network = XFM
| owner = [[Subic Broadcasting Corporation]]
| operator = [[Y2H Broadcasting Network]]
| webcast =
| website =
}}
Ang '''DWGE''' (104.7 [[:en:FM broadcasting|FM]]), sumasahimpapawid bilang '''104.7 XFM''', ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari ng [[Subic Broadcasting Corporation]] at pinamamahalaan ng [[Y2H Broadcasting Network]]. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa kahabaan ng Libis Rd., Brgy. San Pedro, [[Puerto Princesa]].<ref>{{Cite web |title=2024 NTC FM Stations |url=https://drive.google.com/file/d/1-13OSyi49X00Jj1YfoovMBSNIKStN25l/view |access-date=2025-06-05 |website=[[National Telecommunications Commission|ntc.gov.ph]]}}</ref>
==Kasaysayan==
Dating pagmamay-ari ng Subic Broadcasting Corporation ang 107.9 FM bago ito lumipat sa kasalukuyan nitong talapihitan noong 2023. Noong panahong yan, nasa ilalim yan ng pamamahala ng Bigwas On-line Publishing.<ref>{{Cite web |url=https://palawan-news.com/palawan-broadcaster-arrested-for-libel/ |title=Palawan broadcaster arrested for libel |access-date=2025-06-27 |archive-date=2025-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120101610/https://palawan-news.com/palawan-broadcaster-arrested-for-libel/ |url-status=dead }}</ref><ref>[https://kami.com.ph/entertainment/celebrities/146041-tita-ni-jovelyn-galleno-di-naniniwalang-patay-siya-emosyunal-na-nanawagan-sa-dalaga-maawa-ka-sa-mama-mo/ Tita ni Jovelyn Galleno, di naniniwalang patay siya; emosyunal na nanawagan sa dalaga: "Maawa ka sa mama mo"]</ref>
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
{{Palawan Radio}}
[[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Puerto Princesa]]
fo80mw3y2vgwcty0p7uwhgbkrf95ljj
Pagpapangalan sa bagyo
0
336109
2204481
2203858
2026-04-23T15:09:41Z
Ivan P. Clarin
84769
/* Mga bagong isasalang na mga pangalan sa bagyo sa Pilipinas */
2204481
wikitext
text/x-wiki
Ang mga tropikal na [[bagyo]] at subtropikal na bagyo ay binibigyan ng pangalan ng iba’t ibang mga sentrong nagbibigay-babala upang mapadali ang pakikipag-ugnayan sa pagitan ng mga tagapagbalita ng panahon at ng pangkalahatang publiko hinggil sa mga pagtataya, babala, at paalala. Nilalayon ng pagbibigay ng pangalan na maiwasan ang kalituhan kapag may sabay-sabay na unos sa iisang karagatan. Kapag ang isang bagyo ay nakabuo ng tuloy-tuloy na bilis ng hangin na higit sa 33 buhol (61 km/o; 38 milya bawat oras), karaniwang binibigyan ito ng pangalan mula sa mga itinakdang talaan ng mga pangalan, depende sa karagatang pinagmulan nito. Sa Kanlurang Pasipiko, ilang tropikal na depresyon ay binibigyan na ng pangalan, samantalang sa [[Timog Hating-globo|Katimugang Hemispero]], kinakailangan munang magkaroon ang isang bagyo ng malaking bahagi ng hanging malakas gaya ng buhawi (''gale-force winds'') bago ito pangalanan.
Bago naging karaniwang gawi ang pagbibigay ng mga pangalan ng tao sa mga tropikal na bagyo, tinatawag sila ayon sa mga lugar, bagay, o pista ng mga [[santo]] kung kailan sila naganap. Ibinibigay ang pagkilala kay Clement Wragge, isang [[Meteorolohiya|meteorolohista]] ng Pamahalaan ng [[Queensland]], bilang unang gumamit ng mga personal na pangalan para sa mga sistema ng panahon, mula 1887 hanggang 1907. Nang siya ay magretiro, pansamantalang natigil ang ganitong kaugalian hanggang sa muli itong gamitin sa huling bahagi ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] para sa Kanlurang Pasipiko. Mula noon, ginamit na ang mga pormal na sistema at talaan ng pangalan para sa mga malalakas na bagyo sa Silangan, Gitna, Kanluran at Katimugang Pasipiko, gayundin sa rehiyon ng [[Australya]], [[Karagatang Atlantiko]], at [[Karagatang Indiyo]].
== Kanlurang Karagatang Pasipiko (180° – 100°E) ==
[[File:Yagi_2024-09-05_0000Z.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Yagi_2024-09-05_0000Z.jpg|thumb|Ang [[Bagyong Enteng|bagyong Yagi]] (PAGASA: Enteng) sa pinakamalakas nitong antas habang papalapit sa [[Hainan]] noong Setyembre 2024]]
Ang mga tropikal na bagyo na nabubuo sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemispero]] sa pagitan ng anti-meridian at 100°E ay opisyal na pinapangalanan ng Japan Meteorological Agency (JMA, Ahensiyang Meteorolohikal ng Hapon) kapag umabot na ang mga ito sa antas ng tropikal na bagyo.<ref name="WPAC TCOP">{{cite report|publisher=World Meteorological Organization|title=Typhoon Committee Operational Manual: Meteorological Component 2024|year=2025|format=PDF|url=https://www.typhooncommittee.org/docs/TCP-23EDITION2025.pdf}}</ref> Gayunpaman, ang [[PAGASA]] ay nagbibigay din ng mga pangalan sa mga tropikal na bagyong nagaganap o nagiging tropikal na depresyon sa loob ng sariling itinakdang rehiyon ng pananagutan (''area of responsibility'') nito sa pagitan ng 5°N–25°N at 115°E–135°E.<ref name="GMA">{{Cite news |date=September 27, 2011 |title=Why and how storms get their names |publisher=GMA News |url=http://www.gmanetwork.com/news/story/233580/news/nation/why-and-how-storms-get-their-names |url-status=live |access-date=December 1, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161201081827/http://www.gmanetwork.com/news/story/233580/news/nation/why-and-how-storms-get-their-names |archive-date=December 1, 2016}}</ref> Dahil dito, madalas na nagkakaroon ng dalawang pangalan ang mga tropikal na bagyo sa rehiyong ito.<ref name="GMA" />
=== Mga pandaigdigang pangalan ===
Ang mga tropikal na bagyo sa Kanlurang Pasipiko ay binibigyan ng mga pandaigdigang pangalan ng JMA kapag naabot na ng mga ito ang antas ng tropikal na bagyo na may 10-minutong tuloy-tuloy na hangin na hindi bababa sa 34 buhol (39 milya bawat oras; 63 km/o).<ref name="WPAC TCOP" /> Ang mga pangalang ito ay ginagamit sunod-sunod nang walang pakialam sa taon, at hinango mula sa limang talaan ng mga pangalan na inihanda ng ESCAP/WMO ''Typhoon Committee'' <u>(Komite ng Bagyo)</u>, matapos magsumite ang bawat isa sa 14 na kasaping bansa ng tig-10 pangalan noong 1998.<ref name="WPAC TCOP" /> Itinakda ang pagkakasunud-sunod ng paggamit ng mga pangalan batay sa alpabetikong pagkakasunod ng Ingles na pangalan ng mga kasapi.<ref name="WPAC TCOP" /> Maaaring hilingin ng mga kasapi ng komite ang pag-aalis o pagpapalit ng pangalan ng isang bagyo kung ito ay nagdulot ng malawakang pinsala o iba pang dahilan gaya ng dami ng nasawi.<ref name="WPAC TCOP" />{{clear}}<div style="overflow-x: auto;">
{| class="wikitable" style="width:100%"
|+'''Talaan ng mga pangalan ng bagyo sa Kanlurang Pasipiko'''
! rowspan="2" scope="col" |Tala
! colspan="14" scope="col" |Mga rehiyon/bansang nag-ambag
|-
! scope="col" |Kambodya
! scope="col" |Tsina
! scope="col" |Hilagang Korea
! scope="col" |Hong Kong, Tsina
! scope="col" |Hapon
! scope="col" |Laos
! scope="col" |Makaw, Tsina
! scope="col" |Malaysia
! scope="col" |Mikronesya
! scope="col" |Pilipinas
! scope="col" |Timog Korea
! scope="col" |Taylandya
! scope="col" |Estados Unidos
! scope="col" |Biyetnam
|-
! rowspan="2" scope="row" |1
|Damrey
|Tianma
|Kirogi
|Yun-yeung
|Koinu
|Bolaven
|Sanba
|Jelawat
|Ewiniar{{#tag:ref|Ang pangalang Ewiniar ay pinawalang-gamit matapos ang [[panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024]].<ref name="2025 Retirees">{{Cite press release|date=February 21, 2025 |title=Typhoon Committee is a showcase for regional collaboration |url=https://wmo.int/media/news/typhoon-committee-showcase-regional-collaboration |access-date=Pebrero 26, 2025 |publisher=[[World Meteorological Organization]] |archive-date=Pebrero 21, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250221182058/https://wmo.int/media/news/typhoon-committee-showcase-regional-collaboration |url-status=live|language=en}}</ref>|group="nb"}}
|Maliksi
|Gaemi
|Prapiroon
|Maria
|Son-Tinh
|-
|Ampil
|Wukong
|Jongdari
|Shanshan
|Yagi{{#tag:ref|Ang pangalang Yagi ay pinawalang-gamit matapos ang [[panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024]].<ref name="2025 Retirees"/>|group="nb"}}
|Leepi
|Bebinca
|Pulasan
|Soulik
|Cimaron
|Jebi{{#tag:ref|Ang pangalang Jebi ay pinawalang-gamit matapos ang [[panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024]]..<ref name="Western North Pacific and the South China Sea Names">{{Cite web |url=https://wmo.int/content/tropical-cyclone-naming/western-north-pacific-and-south-china-sea-names|title=Western North Pacific and the South China Sea Names|date=Nobyembre 29, 2023 |publisher=[[World Meteorological Organization]] |accessdate=Marso 13, 2024 }}</ref>|group="nb"}}
|Krathon{{#tag:ref|Ang pangalang Krathon ay pinawalang-gamit matapos ang [[panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024]].<ref name="2025 Retirees"/>|group="nb"}}
|Barijat
|Trami{{#tag:ref|Ang pangalang Trami ay pinawalang-gamit matapos ang [[panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024]].<ref name="2025 Retirees"/>|group="nb"}}
|-
! rowspan="2" scope="row" |2
|Kong-rey{{#tag:ref|Ang pangalang Kong-rey ay pinawalang-gamit matapos ang [[panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024]].<ref name="2025 Retirees"/>|group="nb"}}
|Yinxing
|Toraji{{#tag:ref|Ang pangalang Toraji ay pinawalang-gamit matapos ang [[panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024]].<ref name="2025 Retirees"/>|group="nb"}}
|Man-yi{{#tag:ref|Ang pangalang Man-yi ay pinawalang-gamit matapos ang [[panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024]].<ref name="2025 Retirees"/>|group="nb"}}
|Usagi{{#tag:ref|Ang pangalang Usagi ay pinawalang-gamit matapos ang [[panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024]].<ref name="2025 Retirees"/>|group="nb"}}
|Pabuk
|Wutip
|Sepat
|Mun
|Danas
|Nari
|Wipha
|Francisco
|Co-may
|-
|Krosa
|Bailu
|Podul
|Lingling
|Kajiki
|Nongfa
|Peipah
|Tapah
|Mitag
|Ragasa
|Neoguri
|Bualoi
|Matmo
|Halong
|-
! rowspan="2" scope="row" |3
|Nakri
|Fengshen
|Kalmaegi
|Fung-wong
|Koto
|Nokaen
|Penha
|Nuri
|Sinlaku
|Hagupit
|Jangmi
|Mekkhala
|Higos
|Bavi
|-
|Maysak
|Haishen
|Noul
|Dolphin
|Kujira
|Chan-hom
|Peilou
|Nangka
|Saudel
|Narra
|Gaenari
|Atsani
|Etau
|Bang-Lang
|-
! rowspan="2" scope="row" |4
|Krovanh
|Dujuan
|Surigae
|Choi-wan
|Koguma
|Champi
|In-fa
|Cempaka
|Nepartak
|Lupit
|Mirinae
|Nida
|Omais
|Luc-Binh
|-
|Chanthu
|Dianmu
|Mindulle
|Lionrock
|Tokei
|Namtheun
|Malou
|Nyatoh
|Sarbul
|Amuyag
|Gosari
|Chaba
|Aere
|Songda
|-
! rowspan="2" scope="row" |5
|Trases
|Mulan
|Meari
|Tsing-ma
|Tokage
|Ong-mang
|Muifa
|Merbok
|Nanmadol
|Talas
|Hodu
|Kulap
|Roke
|Sonca
|-
|Nesat
|Haitang
|Jamjari
|Banyan
|Yamaneko
|Pakhar
|Sanvu
|Mawar
|Guchol
|Talim
|Bori
|Khanun
|Lan
|Saobien
|-
! colspan="20" |Mga sanggunian:<ref name="WPAC TCOP" /><ref name="JMA Names">{{cite web |date=2024 |title=List of names for tropical cyclones adopted by the ESCAP/WMO Typhoon Committee for the western North Pacific and the South China Sea (valid as of 2024): Names of tropical cyclones |url=https://www.jma.go.jp/jma/jma-eng/jma-center/rsmc-hp-pub-eg/tyname.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250226151925/https://www.jma.go.jp/jma/jma-eng/jma-center/rsmc-hp-pub-eg/tyname.html |archive-date=February 26, 2025 |access-date=September 4, 2015 |publisher=Japan Meteorological Agency}}</ref>
|}
</div>{{Clear}}
=== Pilipinas ===
[[Talaksan:Ragasa_2025-09-22_0000Z.jpg|alt=|thumb|Ang Bagyong Nando sa pinakamalakas nitong antas habang papalapit sa [[Kapuluang Babuyan]] noong Setyembre 2025.|193x193px]]
{{further|Talaan ng mga rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas}}
Mula pa noong 1963, ang PAGASA ay may sariling sistema ng pagpapangalan sa mga tropikal na bagyo na nagaganap sa loob ng itinakda nitong Itinakdang Saklaw ng Pilipinas ([[Philippine Area of Responsibility|''Philippine Area of Responsibility'']] o PAR).<ref name="GMA2">{{Cite news |date=September 27, 2011 |title=Why and how storms get their names |publisher=GMA News |url=http://www.gmanetwork.com/news/story/233580/news/nation/why-and-how-storms-get-their-names |url-status=live |access-date=December 1, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161201081827/http://www.gmanetwork.com/news/story/233580/news/nation/why-and-how-storms-get-their-names |archive-date=December 1, 2016}}</ref><ref name="PAGASA Names">{{cite web |title=Philippine Tropical Cyclone Names |url=http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/learning-tools/philippine-tropical-cyclone-names |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130084249/http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/learning-tools/philippine-tropical-cyclone-names |archive-date=January 30, 2021 |access-date=May 6, 2023 |publisher=Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration}}</ref> Ang mga pangalan ay hinango mula sa apat na magkakaibang talaan na binubuo ng tig-25 pangalan, at ibinibigay kapag ang isang sistema ay pumasok o nabuo bilang tropikal na depresyon sa loob ng saklaw ng PAGASA.<ref name="GMA2" /><ref name="PAGASA Names" />
Ang apat na talaan ng mga pangalan ay ginagamit nang paikot tuwing apat na taon, at ang mga pangalan ng malalaking tropikal na bagyo ay inaalis sa talaan kung ang mga ito ay nagdulot ng hindi bababa sa Padron:Ntsp na pinsala at/o hindi bababa sa 300 kataong nasawi sa loob ng Pilipinas.<ref name="PAGASA Names" /><ref name="PAGASA Lando">{{Cite press release|title=PAGASA replaces Tropical Cyclone "Lando" to "Liwayway"|access-date=November 4, 2015|publisher=Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration|url=https://web.pagasa.dost.gov.ph/index.php/news/92-press-release/682-pagasa-replaces-names-of-2014-destructive-typhoons|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151114220225/https://web.pagasa.dost.gov.ph/index.php/news/92-press-release/682-pagasa-replaces-names-of-2014-destructive-typhoons|archive-date=November 14, 2015}}</ref> Ang mga kapalit na pangalan para sa mga pinawalang-gamit ay kinukuha mula sa talaan ng mga nakalaang pangalan ng ahensya.<ref name="PAGASA Names" /> Kung maubos naman ang talaan ng mga pangalan sa loob ng isang taon, ang mga pangalan ay kinukuha mula sa karagdagang talaan (''auxiliary list''), kung saan ang unang sampu ay inaanunsyo taun-taon.<ref name="PAGASA Names" /><div style="overflow-x: auto;">
{{clear}}
{| class="wikitable"
|+Talaan ng mga pangalan ng bagyo sa rehiyon ng Pilipinas
! colspan="14" scope="col" |2026 (Pangkat I)
|-
! rowspan="2" scope="row" |Pangunahin
|Ada
|[[Bagyong Basyang|Basyang]]
|[[Bagyong Caloy|Caloy]]
|[[Bagyong Domeng|Domeng]]
|[[Bagyong Ester|Ester]]
|{{grey|Francisco}}
|[[Bagyong Gardo (paglilinaw)|Gardo]]
|[[Bagyong Henry|Henry]]
|[[Bagyong Inday (paglilinaw)|Inday]]
|[[Bagyong Josie (paglilinaw)|Josie]]
|{{grey|Kiyapo}}
|[[Bagyong Luis|Luis]]
|[[Bagyong Maymay|Maymay]]
|-
|[[Bagyong Neneng|Neneng]]
|Obet
|{{grey|Pilandok}}
|[[Bagyong Queenie|Queenie]]
|[[Bagyong Rosal|Rosal]]
|[[Bagyong Samuel|Samuel]]
|[[Bagyong Tomas|Tomas]]
|{{grey|Umberto}}
|{{grey|Venus}}
|{{grey|Waldo}}
|Yayang
|{{grey|Zeny}}
|
|-
! scope="row" |Karagdagan
|Agila
|Bagwis
|Chito
|Diego
|Elena
|Felino
|Gunding
|Harriet
|Indang
|Jessa
|
|
|
|-
! colspan="14" scope="col" |2027 (Pangkat II)
|-
! rowspan="2" scope="row" |Pangunahin
|[[Bagyong Amang|Amang]]
|[[Bagyong Betty|Betty]]
|[[Bagyong Chedeng|Chedeng]]
|[[Bagyong Dodong|Dodong]]
|{{grey|Emil}}
|[[Bagyong Falcon|Falcon]]
|{{grey|Gavino}}
|[[Bagyong Hanna|Hanna]]
|[[Bagyong Ineng|Ineng]]
|[[Bagyong Jenny|Jenny]]
|[[Bagyong Kabayan (paglilinaw)|Kabayan]]
|Liwayway
|[[Bagyong Marilyn|Marilyn]]
|-
|Nimfa
|[[Bagyong Onyok|Onyok]]
|[[Bagyong Perla (paglilinaw)|Perla]]
|[[Bagyong Quiel|Quiel]]
|[[Bagyong Ramon|Ramon]]
|[[Bagyong Sarah (paglilinaw)|Sarah]]
|{{grey|Tamaraw}}
|{{grey|Ugong}}
|[[Bagyong Viring|Viring]]
|[[Bagyong Weng|Weng]]
|[[Bagyong Yoyoy|Yoyoy]]
|Zigzag
|
|-
! scope="row" |Karagdagan
|Abe
|Berto
|Charo
|Dado
|Estoy
|Felion
|Gening
|Herman
|Irma
|Jaime
|
|
|
|-
! colspan="14" scope="col" |2028 (Pangkat III)
|-
! rowspan="2" scope="row" |Pangunahin
|{{grey|Amuyao}}
|[[Bagyong Butchoy|Butchoy]]
|[[Bagyong Carina (paglilinaw)|Carina]]
|[[Bagyong Dindo|Dindo]]
|{{grey|Edring}}
|[[Bagyong Ferdie|Ferdie]]
|[[Bagyong Gener (paglilinaw)|Gener]]
|[[Bagyong Helen (paglilinaw)|Helen]]
|[[Bagyong Igme (paglilinaw)|Igme]]
|{{grey|Josefa}}
|{{grey|Kidul}}
|{{grey|Lekep}}
|[[Bagyong Marce|Marce]]
|-
|{{grey|Nanolay}}
|{{grey|Onos}}
|{{grey|Puwok}}
|Querubin
|Romina
|[[Bagyong Siony|Siony]]
|[[Bagyong Tonyo (paglilinaw)|Tonyo]]
|{{grey|Upang}}
|[[Bagyong Vicky (paglilinaw)|Vicky]]
|{{grey|Warren}}
|[[Bagyong Yoyong|Yoyong]]
|Zosimo
|
|-
! scope="row" |Karagdagan
|Alakdan
|Baldo
|Clara
|Dencio
|Estong
|Felipe
|Gomer
|Heling
|Ismael
|Julio
|
|
|
|-
! colspan="14" scope="col" | 2029 (Pangkat IV)
|-
! rowspan="2" scope="row" |Pangunahin
|[[Bagyong Auring|Auring]]
|[[Bagyong Bising|Bising]]
|{{grey|Chico}}
|[[Bagyong Dante|Dante]]
|{{grey|Elias}}
|[[Bagyong Fabian|Fabian]]
|[[Bagyong Gorio|Gorio]]
|[[Bagyong Huaning|Huaning]]
|[[Bagyong Isang|Isang]]
|[[Bagyong Jacinto|Jacinto]]
|[[Bagyong Kiko|Kiko]]
|[[Bagyong Lannie|Lannie]]
|{{grey|Magyawan}}
|-
|{{grey|Nilad}}
|{{grey|Omar}}
|[[Bagyong Paolo|Paolo]]
|[[Bagyong Quedan|Quedan]]
|[[Bagyong Ramil|Ramil]]
|[[Bagyong Salome|Salome]]
|{{grey|Tala}}
|{{grey|Urbano}}
|[[Bagyong Verbena|Verbena]]
|[[Bagyong Wilma|Wilma]]
|{{grey|Yasmin}}
|[[Bagyong Zoraida|Zoraida]]
|
|-
! scope="row" |Karagdagan
|Alamid
|Bruno
|Conching
|Dolor
|Ernie
|Florante
|Gerardo
|Hernan
|Isko
|Jerome
|
|
|-
! colspan="20" |Mga sanggunian:<ref name="PAGASA Names" />
|}
</div>{{Clear}}
===Mga bagong isasalang na mga pangalan ng bagyo sa Pilipinas===
* {{tcname unused|Amuyao}} (2028)
* {{tcname unused|Chico}} (2029)
* {{tcname unused|Edring}} (2028)
* {{tcname unused|Emil}} (2027)
* {{tcname unused|Elias}} (2029)
* {{tcname unused|Francisco}} (2026)
* {{tcname unused|Gavino}} (2027)
* {{tcname unused|Josefa}} (2028)
* {{tcname unused|Kidul}} (2028)
* {{tcname unused|Kiyapo}} (2026)
* {{tcname unused|Lekep}} (2028)
* {{tcname unused|Magyawan}} (2029)
* {{tcname unused|Nanolay}} (2028)
* {{tcname unused|Nilad}} (2029)
* {{tcname unused|Onos}} (2028)
* {{tcname unused|Omar}} (2029)
* {{tcname unused|Pilandok}} (2026)
* {{tcname unused|Puwok}} (2028)
* {{tcname unused|Tala}} (2029)
* {{tcname unused|Tamaraw}} (2027)
* {{tcname unused|Ugong}} (2027)
* {{tcname unused|Umberto}} (2026)
* {{tcname unused|Upang}} (2028)
* {{tcname unused|Urbano}} (2029)
* {{tcname unused|Venus}} (2026)
* {{tcname unused|Waldo}} (2026)
* {{tcname unused|Warren}} (2028)
* {{tcname unused|Yasmin}} (2029)
* {{tcname unused|Zeny}} (2026)
==Mga tanda==
{{Reflist|group=nb}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Tala ng mga bagyo]]
14faaurxqp73l086bipinfaylrsqy59
2204482
2204481
2026-04-23T15:15:26Z
Ivan P. Clarin
84769
/* Pilipinas */
2204482
wikitext
text/x-wiki
Ang mga tropikal na [[bagyo]] at subtropikal na bagyo ay binibigyan ng pangalan ng iba’t ibang mga sentrong nagbibigay-babala upang mapadali ang pakikipag-ugnayan sa pagitan ng mga tagapagbalita ng panahon at ng pangkalahatang publiko hinggil sa mga pagtataya, babala, at paalala. Nilalayon ng pagbibigay ng pangalan na maiwasan ang kalituhan kapag may sabay-sabay na unos sa iisang karagatan. Kapag ang isang bagyo ay nakabuo ng tuloy-tuloy na bilis ng hangin na higit sa 33 buhol (61 km/o; 38 milya bawat oras), karaniwang binibigyan ito ng pangalan mula sa mga itinakdang talaan ng mga pangalan, depende sa karagatang pinagmulan nito. Sa Kanlurang Pasipiko, ilang tropikal na depresyon ay binibigyan na ng pangalan, samantalang sa [[Timog Hating-globo|Katimugang Hemispero]], kinakailangan munang magkaroon ang isang bagyo ng malaking bahagi ng hanging malakas gaya ng buhawi (''gale-force winds'') bago ito pangalanan.
Bago naging karaniwang gawi ang pagbibigay ng mga pangalan ng tao sa mga tropikal na bagyo, tinatawag sila ayon sa mga lugar, bagay, o pista ng mga [[santo]] kung kailan sila naganap. Ibinibigay ang pagkilala kay Clement Wragge, isang [[Meteorolohiya|meteorolohista]] ng Pamahalaan ng [[Queensland]], bilang unang gumamit ng mga personal na pangalan para sa mga sistema ng panahon, mula 1887 hanggang 1907. Nang siya ay magretiro, pansamantalang natigil ang ganitong kaugalian hanggang sa muli itong gamitin sa huling bahagi ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] para sa Kanlurang Pasipiko. Mula noon, ginamit na ang mga pormal na sistema at talaan ng pangalan para sa mga malalakas na bagyo sa Silangan, Gitna, Kanluran at Katimugang Pasipiko, gayundin sa rehiyon ng [[Australya]], [[Karagatang Atlantiko]], at [[Karagatang Indiyo]].
== Kanlurang Karagatang Pasipiko (180° – 100°E) ==
[[File:Yagi_2024-09-05_0000Z.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Yagi_2024-09-05_0000Z.jpg|thumb|Ang [[Bagyong Enteng|bagyong Yagi]] (PAGASA: Enteng) sa pinakamalakas nitong antas habang papalapit sa [[Hainan]] noong Setyembre 2024]]
Ang mga tropikal na bagyo na nabubuo sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemispero]] sa pagitan ng anti-meridian at 100°E ay opisyal na pinapangalanan ng Japan Meteorological Agency (JMA, Ahensiyang Meteorolohikal ng Hapon) kapag umabot na ang mga ito sa antas ng tropikal na bagyo.<ref name="WPAC TCOP">{{cite report|publisher=World Meteorological Organization|title=Typhoon Committee Operational Manual: Meteorological Component 2024|year=2025|format=PDF|url=https://www.typhooncommittee.org/docs/TCP-23EDITION2025.pdf}}</ref> Gayunpaman, ang [[PAGASA]] ay nagbibigay din ng mga pangalan sa mga tropikal na bagyong nagaganap o nagiging tropikal na depresyon sa loob ng sariling itinakdang rehiyon ng pananagutan (''area of responsibility'') nito sa pagitan ng 5°N–25°N at 115°E–135°E.<ref name="GMA">{{Cite news |date=September 27, 2011 |title=Why and how storms get their names |publisher=GMA News |url=http://www.gmanetwork.com/news/story/233580/news/nation/why-and-how-storms-get-their-names |url-status=live |access-date=December 1, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161201081827/http://www.gmanetwork.com/news/story/233580/news/nation/why-and-how-storms-get-their-names |archive-date=December 1, 2016}}</ref> Dahil dito, madalas na nagkakaroon ng dalawang pangalan ang mga tropikal na bagyo sa rehiyong ito.<ref name="GMA" />
=== Mga pandaigdigang pangalan ===
Ang mga tropikal na bagyo sa Kanlurang Pasipiko ay binibigyan ng mga pandaigdigang pangalan ng JMA kapag naabot na ng mga ito ang antas ng tropikal na bagyo na may 10-minutong tuloy-tuloy na hangin na hindi bababa sa 34 buhol (39 milya bawat oras; 63 km/o).<ref name="WPAC TCOP" /> Ang mga pangalang ito ay ginagamit sunod-sunod nang walang pakialam sa taon, at hinango mula sa limang talaan ng mga pangalan na inihanda ng ESCAP/WMO ''Typhoon Committee'' <u>(Komite ng Bagyo)</u>, matapos magsumite ang bawat isa sa 14 na kasaping bansa ng tig-10 pangalan noong 1998.<ref name="WPAC TCOP" /> Itinakda ang pagkakasunud-sunod ng paggamit ng mga pangalan batay sa alpabetikong pagkakasunod ng Ingles na pangalan ng mga kasapi.<ref name="WPAC TCOP" /> Maaaring hilingin ng mga kasapi ng komite ang pag-aalis o pagpapalit ng pangalan ng isang bagyo kung ito ay nagdulot ng malawakang pinsala o iba pang dahilan gaya ng dami ng nasawi.<ref name="WPAC TCOP" />{{clear}}<div style="overflow-x: auto;">
{| class="wikitable" style="width:100%"
|+'''Talaan ng mga pangalan ng bagyo sa Kanlurang Pasipiko'''
! rowspan="2" scope="col" |Tala
! colspan="14" scope="col" |Mga rehiyon/bansang nag-ambag
|-
! scope="col" |Kambodya
! scope="col" |Tsina
! scope="col" |Hilagang Korea
! scope="col" |Hong Kong, Tsina
! scope="col" |Hapon
! scope="col" |Laos
! scope="col" |Makaw, Tsina
! scope="col" |Malaysia
! scope="col" |Mikronesya
! scope="col" |Pilipinas
! scope="col" |Timog Korea
! scope="col" |Taylandya
! scope="col" |Estados Unidos
! scope="col" |Biyetnam
|-
! rowspan="2" scope="row" |1
|Damrey
|Tianma
|Kirogi
|Yun-yeung
|Koinu
|Bolaven
|Sanba
|Jelawat
|Ewiniar{{#tag:ref|Ang pangalang Ewiniar ay pinawalang-gamit matapos ang [[panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024]].<ref name="2025 Retirees">{{Cite press release|date=February 21, 2025 |title=Typhoon Committee is a showcase for regional collaboration |url=https://wmo.int/media/news/typhoon-committee-showcase-regional-collaboration |access-date=Pebrero 26, 2025 |publisher=[[World Meteorological Organization]] |archive-date=Pebrero 21, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250221182058/https://wmo.int/media/news/typhoon-committee-showcase-regional-collaboration |url-status=live|language=en}}</ref>|group="nb"}}
|Maliksi
|Gaemi
|Prapiroon
|Maria
|Son-Tinh
|-
|Ampil
|Wukong
|Jongdari
|Shanshan
|Yagi{{#tag:ref|Ang pangalang Yagi ay pinawalang-gamit matapos ang [[panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024]].<ref name="2025 Retirees"/>|group="nb"}}
|Leepi
|Bebinca
|Pulasan
|Soulik
|Cimaron
|Jebi{{#tag:ref|Ang pangalang Jebi ay pinawalang-gamit matapos ang [[panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024]]..<ref name="Western North Pacific and the South China Sea Names">{{Cite web |url=https://wmo.int/content/tropical-cyclone-naming/western-north-pacific-and-south-china-sea-names|title=Western North Pacific and the South China Sea Names|date=Nobyembre 29, 2023 |publisher=[[World Meteorological Organization]] |accessdate=Marso 13, 2024 }}</ref>|group="nb"}}
|Krathon{{#tag:ref|Ang pangalang Krathon ay pinawalang-gamit matapos ang [[panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024]].<ref name="2025 Retirees"/>|group="nb"}}
|Barijat
|Trami{{#tag:ref|Ang pangalang Trami ay pinawalang-gamit matapos ang [[panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024]].<ref name="2025 Retirees"/>|group="nb"}}
|-
! rowspan="2" scope="row" |2
|Kong-rey{{#tag:ref|Ang pangalang Kong-rey ay pinawalang-gamit matapos ang [[panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024]].<ref name="2025 Retirees"/>|group="nb"}}
|Yinxing
|Toraji{{#tag:ref|Ang pangalang Toraji ay pinawalang-gamit matapos ang [[panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024]].<ref name="2025 Retirees"/>|group="nb"}}
|Man-yi{{#tag:ref|Ang pangalang Man-yi ay pinawalang-gamit matapos ang [[panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024]].<ref name="2025 Retirees"/>|group="nb"}}
|Usagi{{#tag:ref|Ang pangalang Usagi ay pinawalang-gamit matapos ang [[panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024]].<ref name="2025 Retirees"/>|group="nb"}}
|Pabuk
|Wutip
|Sepat
|Mun
|Danas
|Nari
|Wipha
|Francisco
|Co-may
|-
|Krosa
|Bailu
|Podul
|Lingling
|Kajiki
|Nongfa
|Peipah
|Tapah
|Mitag
|Ragasa
|Neoguri
|Bualoi
|Matmo
|Halong
|-
! rowspan="2" scope="row" |3
|Nakri
|Fengshen
|Kalmaegi
|Fung-wong
|Koto
|Nokaen
|Penha
|Nuri
|Sinlaku
|Hagupit
|Jangmi
|Mekkhala
|Higos
|Bavi
|-
|Maysak
|Haishen
|Noul
|Dolphin
|Kujira
|Chan-hom
|Peilou
|Nangka
|Saudel
|Narra
|Gaenari
|Atsani
|Etau
|Bang-Lang
|-
! rowspan="2" scope="row" |4
|Krovanh
|Dujuan
|Surigae
|Choi-wan
|Koguma
|Champi
|In-fa
|Cempaka
|Nepartak
|Lupit
|Mirinae
|Nida
|Omais
|Luc-Binh
|-
|Chanthu
|Dianmu
|Mindulle
|Lionrock
|Tokei
|Namtheun
|Malou
|Nyatoh
|Sarbul
|Amuyag
|Gosari
|Chaba
|Aere
|Songda
|-
! rowspan="2" scope="row" |5
|Trases
|Mulan
|Meari
|Tsing-ma
|Tokage
|Ong-mang
|Muifa
|Merbok
|Nanmadol
|Talas
|Hodu
|Kulap
|Roke
|Sonca
|-
|Nesat
|Haitang
|Jamjari
|Banyan
|Yamaneko
|Pakhar
|Sanvu
|Mawar
|Guchol
|Talim
|Bori
|Khanun
|Lan
|Saobien
|-
! colspan="20" |Mga sanggunian:<ref name="WPAC TCOP" /><ref name="JMA Names">{{cite web |date=2024 |title=List of names for tropical cyclones adopted by the ESCAP/WMO Typhoon Committee for the western North Pacific and the South China Sea (valid as of 2024): Names of tropical cyclones |url=https://www.jma.go.jp/jma/jma-eng/jma-center/rsmc-hp-pub-eg/tyname.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250226151925/https://www.jma.go.jp/jma/jma-eng/jma-center/rsmc-hp-pub-eg/tyname.html |archive-date=February 26, 2025 |access-date=September 4, 2015 |publisher=Japan Meteorological Agency}}</ref>
|}
</div>{{Clear}}
=== Pilipinas ===
[[Talaksan:Ragasa_2025-09-22_0000Z.jpg|alt=|thumb|Ang Bagyong Nando sa pinakamalakas nitong antas habang papalapit sa [[Kapuluang Babuyan]] noong Setyembre 2025.|193x193px]]
{{further|Talaan ng mga rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas}}
Mula pa noong 1963, ang PAGASA ay may sariling sistema ng pagpapangalan sa mga tropikal na bagyo na nagaganap sa loob ng itinakda nitong Itinakdang Saklaw ng Pilipinas ([[Philippine Area of Responsibility|''Philippine Area of Responsibility'']] o PAR).<ref name="GMA2">{{Cite news |date=September 27, 2011 |title=Why and how storms get their names |publisher=GMA News |url=http://www.gmanetwork.com/news/story/233580/news/nation/why-and-how-storms-get-their-names |url-status=live |access-date=December 1, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161201081827/http://www.gmanetwork.com/news/story/233580/news/nation/why-and-how-storms-get-their-names |archive-date=December 1, 2016}}</ref><ref name="PAGASA Names">{{cite web |title=Philippine Tropical Cyclone Names |url=http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/learning-tools/philippine-tropical-cyclone-names |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130084249/http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/learning-tools/philippine-tropical-cyclone-names |archive-date=January 30, 2021 |access-date=May 6, 2023 |publisher=Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration}}</ref> Ang mga pangalan ay hinango mula sa apat na magkakaibang talaan na binubuo ng tig-25 pangalan, at ibinibigay kapag ang isang sistema ay pumasok o nabuo bilang tropikal na depresyon sa loob ng saklaw ng PAGASA.<ref name="GMA2" /><ref name="PAGASA Names" />
Ang apat na talaan ng mga pangalan ay ginagamit nang paikot tuwing apat na taon, at ang mga pangalan ng malalaking tropikal na bagyo ay inaalis sa talaan kung ang mga ito ay nagdulot ng hindi bababa sa Padron:Ntsp na pinsala at/o hindi bababa sa 300 kataong nasawi sa loob ng Pilipinas.<ref name="PAGASA Names" /><ref name="PAGASA Lando">{{Cite press release|title=PAGASA replaces Tropical Cyclone "Lando" to "Liwayway"|access-date=November 4, 2015|publisher=Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration|url=https://web.pagasa.dost.gov.ph/index.php/news/92-press-release/682-pagasa-replaces-names-of-2014-destructive-typhoons|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151114220225/https://web.pagasa.dost.gov.ph/index.php/news/92-press-release/682-pagasa-replaces-names-of-2014-destructive-typhoons|archive-date=November 14, 2015}}</ref> Ang mga kapalit na pangalan para sa mga pinawalang-gamit ay kinukuha mula sa talaan ng mga nakalaang pangalan ng ahensya.<ref name="PAGASA Names" /> Kung maubos naman ang talaan ng mga pangalan sa loob ng isang taon, ang mga pangalan ay kinukuha mula sa karagdagang talaan (''auxiliary list''), kung saan ang unang sampu ay inaanunsyo taun-taon.<ref name="PAGASA Names" /><div style="overflow-x: auto;">
{{clear}}
{| class="wikitable"
|+Talaan ng mga pangalan ng bagyo sa rehiyon ng Pilipinas
! colspan="14" scope="col" |2026 (Pangkat I)
|-
! rowspan="2" scope="row" |Pangunahin
|Ada
|[[Bagyong Basyang|Basyang]]
|[[Bagyong Caloy|Caloy]]
|[[Bagyong Domeng|Domeng]]
|[[Bagyong Ester|Ester]]
|{{grey|Francisco}}
|[[Bagyong Gardo (paglilinaw)|Gardo]]
|[[Bagyong Henry|Henry]]
|[[Bagyong Inday (paglilinaw)|Inday]]
|[[Bagyong Josie (paglilinaw)|Josie]]
|{{grey|Kiyapo}}
|[[Bagyong Luis|Luis]]
|[[Bagyong Maymay|Maymay]]
|-
|[[Bagyong Neneng|Neneng]]
|Obet
|{{grey|Pilandok}}
|[[Bagyong Queenie|Queenie]]
|[[Bagyong Rosal|Rosal]]
|[[Bagyong Samuel|Samuel]]
|[[Bagyong Tomas|Tomas]]
|{{grey|Umberto}}
|{{grey|Venus}}
|{{grey|Waldo}}
|{{center|X}}
|Yayang
|{{grey|Zeny}}
|
|-
! scope="row" |Karagdagan
|Agila
|Bagwis
|Chito
|Diego
|Elena
|Felino
|Gunding
|Harriet
|Indang
|Jessa
|
|
|
|-
! colspan="14" scope="col" |2027 (Pangkat II)
|-
! rowspan="2" scope="row" |Pangunahin
|[[Bagyong Amang|Amang]]
|[[Bagyong Betty|Betty]]
|[[Bagyong Chedeng|Chedeng]]
|[[Bagyong Dodong|Dodong]]
|{{grey|Emil}}
|[[Bagyong Falcon|Falcon]]
|{{grey|Gavino}}
|[[Bagyong Hanna|Hanna]]
|[[Bagyong Ineng|Ineng]]
|[[Bagyong Jenny|Jenny]]
|[[Bagyong Kabayan (paglilinaw)|Kabayan]]
|Liwayway
|[[Bagyong Marilyn|Marilyn]]
|-
|Nimfa
|[[Bagyong Onyok|Onyok]]
|[[Bagyong Perla (paglilinaw)|Perla]]
|[[Bagyong Quiel|Quiel]]
|[[Bagyong Ramon|Ramon]]
|[[Bagyong Sarah (paglilinaw)|Sarah]]
|{{grey|Tamaraw}}
|{{grey|Ugong}}
|[[Bagyong Viring|Viring]]
|[[Bagyong Weng|Weng]]
|{{center|X}}
|[[Bagyong Yoyoy|Yoyoy]]
|Zigzag
|
|-
! scope="row" |Karagdagan
|Abe
|Berto
|Charo
|Dado
|Estoy
|Felion
|Gening
|Herman
|Irma
|Jaime
|
|
|
|-
! colspan="14" scope="col" |2028 (Pangkat III)
|-
! rowspan="2" scope="row" |Pangunahin
|{{grey|Amuyao}}
|[[Bagyong Butchoy|Butchoy]]
|[[Bagyong Carina (paglilinaw)|Carina]]
|[[Bagyong Dindo|Dindo]]
|{{grey|Edring}}
|[[Bagyong Ferdie|Ferdie]]
|[[Bagyong Gener (paglilinaw)|Gener]]
|[[Bagyong Helen (paglilinaw)|Helen]]
|[[Bagyong Igme (paglilinaw)|Igme]]
|{{grey|Josefa}}
|{{grey|Kidul}}
|{{grey|Lekep}}
|[[Bagyong Marce|Marce]]
|-
|{{grey|Nanolay}}
|{{grey|Onos}}
|{{grey|Puwok}}
|Querubin
|Romina
|[[Bagyong Siony|Siony]]
|[[Bagyong Tonyo (paglilinaw)|Tonyo]]
|{{grey|Upang}}
|[[Bagyong Vicky (paglilinaw)|Vicky]]
|{{grey|Warren}}
|{{center|X}}
|[[Bagyong Yoyong|Yoyong]]
|Zosimo
|
|-
! scope="row" |Karagdagan
|Alakdan
|Baldo
|Clara
|Dencio
|Estong
|Felipe
|Gomer
|Heling
|Ismael
|Julio
|
|
|
|-
! colspan="14" scope="col" | 2029 (Pangkat IV)
|-
! rowspan="2" scope="row" |Pangunahin
|[[Bagyong Auring|Auring]]
|[[Bagyong Bising|Bising]]
|{{grey|Chico}}
|[[Bagyong Dante|Dante]]
|{{grey|Elias}}
|[[Bagyong Fabian|Fabian]]
|[[Bagyong Gorio|Gorio]]
|[[Bagyong Huaning|Huaning]]
|[[Bagyong Isang|Isang]]
|[[Bagyong Jacinto|Jacinto]]
|[[Bagyong Kiko|Kiko]]
|[[Bagyong Lannie|Lannie]]
|{{grey|Magyawan}}
|-
|{{grey|Nilad}}
|{{grey|Omar}}
|[[Bagyong Paolo|Paolo]]
|[[Bagyong Quedan|Quedan]]
|[[Bagyong Ramil|Ramil]]
|[[Bagyong Salome|Salome]]
|{{grey|Tala}}
|{{grey|Urbano}}
|[[Bagyong Verbena|Verbena]]
|[[Bagyong Wilma|Wilma]]
|{{center|X}}
|{{grey|Yasmin}}
|[[Bagyong Zoraida|Zoraida]]
|
|-
! scope="row" |Karagdagan
|Alamid
|Bruno
|Conching
|Dolor
|Ernie
|Florante
|Gerardo
|Hernan
|Isko
|Jerome
|
|
|-
! colspan="20" |Mga sanggunian:<ref name="PAGASA Names" />
|}
</div>{{Clear}}
===Mga bagong isasalang na mga pangalan ng bagyo sa Pilipinas===
* {{tcname unused|Amuyao}} (2028)
* {{tcname unused|Chico}} (2029)
* {{tcname unused|Edring}} (2028)
* {{tcname unused|Emil}} (2027)
* {{tcname unused|Elias}} (2029)
* {{tcname unused|Francisco}} (2026)
* {{tcname unused|Gavino}} (2027)
* {{tcname unused|Josefa}} (2028)
* {{tcname unused|Kidul}} (2028)
* {{tcname unused|Kiyapo}} (2026)
* {{tcname unused|Lekep}} (2028)
* {{tcname unused|Magyawan}} (2029)
* {{tcname unused|Nanolay}} (2028)
* {{tcname unused|Nilad}} (2029)
* {{tcname unused|Onos}} (2028)
* {{tcname unused|Omar}} (2029)
* {{tcname unused|Pilandok}} (2026)
* {{tcname unused|Puwok}} (2028)
* {{tcname unused|Tala}} (2029)
* {{tcname unused|Tamaraw}} (2027)
* {{tcname unused|Ugong}} (2027)
* {{tcname unused|Umberto}} (2026)
* {{tcname unused|Upang}} (2028)
* {{tcname unused|Urbano}} (2029)
* {{tcname unused|Venus}} (2026)
* {{tcname unused|Waldo}} (2026)
* {{tcname unused|Warren}} (2028)
* {{tcname unused|Yasmin}} (2029)
* {{tcname unused|Zeny}} (2026)
==Mga tanda==
{{Reflist|group=nb}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Tala ng mga bagyo]]
rwp758m6zluka00ifu95ck469i6hkp9
2204487
2204482
2026-04-23T15:32:16Z
Ivan P. Clarin
84769
/* Mga bagong isasalang na mga pangalan ng bagyo sa Pilipinas */
2204487
wikitext
text/x-wiki
Ang mga tropikal na [[bagyo]] at subtropikal na bagyo ay binibigyan ng pangalan ng iba’t ibang mga sentrong nagbibigay-babala upang mapadali ang pakikipag-ugnayan sa pagitan ng mga tagapagbalita ng panahon at ng pangkalahatang publiko hinggil sa mga pagtataya, babala, at paalala. Nilalayon ng pagbibigay ng pangalan na maiwasan ang kalituhan kapag may sabay-sabay na unos sa iisang karagatan. Kapag ang isang bagyo ay nakabuo ng tuloy-tuloy na bilis ng hangin na higit sa 33 buhol (61 km/o; 38 milya bawat oras), karaniwang binibigyan ito ng pangalan mula sa mga itinakdang talaan ng mga pangalan, depende sa karagatang pinagmulan nito. Sa Kanlurang Pasipiko, ilang tropikal na depresyon ay binibigyan na ng pangalan, samantalang sa [[Timog Hating-globo|Katimugang Hemispero]], kinakailangan munang magkaroon ang isang bagyo ng malaking bahagi ng hanging malakas gaya ng buhawi (''gale-force winds'') bago ito pangalanan.
Bago naging karaniwang gawi ang pagbibigay ng mga pangalan ng tao sa mga tropikal na bagyo, tinatawag sila ayon sa mga lugar, bagay, o pista ng mga [[santo]] kung kailan sila naganap. Ibinibigay ang pagkilala kay Clement Wragge, isang [[Meteorolohiya|meteorolohista]] ng Pamahalaan ng [[Queensland]], bilang unang gumamit ng mga personal na pangalan para sa mga sistema ng panahon, mula 1887 hanggang 1907. Nang siya ay magretiro, pansamantalang natigil ang ganitong kaugalian hanggang sa muli itong gamitin sa huling bahagi ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] para sa Kanlurang Pasipiko. Mula noon, ginamit na ang mga pormal na sistema at talaan ng pangalan para sa mga malalakas na bagyo sa Silangan, Gitna, Kanluran at Katimugang Pasipiko, gayundin sa rehiyon ng [[Australya]], [[Karagatang Atlantiko]], at [[Karagatang Indiyo]].
== Kanlurang Karagatang Pasipiko (180° – 100°E) ==
[[File:Yagi_2024-09-05_0000Z.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Yagi_2024-09-05_0000Z.jpg|thumb|Ang [[Bagyong Enteng|bagyong Yagi]] (PAGASA: Enteng) sa pinakamalakas nitong antas habang papalapit sa [[Hainan]] noong Setyembre 2024]]
Ang mga tropikal na bagyo na nabubuo sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemispero]] sa pagitan ng anti-meridian at 100°E ay opisyal na pinapangalanan ng Japan Meteorological Agency (JMA, Ahensiyang Meteorolohikal ng Hapon) kapag umabot na ang mga ito sa antas ng tropikal na bagyo.<ref name="WPAC TCOP">{{cite report|publisher=World Meteorological Organization|title=Typhoon Committee Operational Manual: Meteorological Component 2024|year=2025|format=PDF|url=https://www.typhooncommittee.org/docs/TCP-23EDITION2025.pdf}}</ref> Gayunpaman, ang [[PAGASA]] ay nagbibigay din ng mga pangalan sa mga tropikal na bagyong nagaganap o nagiging tropikal na depresyon sa loob ng sariling itinakdang rehiyon ng pananagutan (''area of responsibility'') nito sa pagitan ng 5°N–25°N at 115°E–135°E.<ref name="GMA">{{Cite news |date=September 27, 2011 |title=Why and how storms get their names |publisher=GMA News |url=http://www.gmanetwork.com/news/story/233580/news/nation/why-and-how-storms-get-their-names |url-status=live |access-date=December 1, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161201081827/http://www.gmanetwork.com/news/story/233580/news/nation/why-and-how-storms-get-their-names |archive-date=December 1, 2016}}</ref> Dahil dito, madalas na nagkakaroon ng dalawang pangalan ang mga tropikal na bagyo sa rehiyong ito.<ref name="GMA" />
=== Mga pandaigdigang pangalan ===
Ang mga tropikal na bagyo sa Kanlurang Pasipiko ay binibigyan ng mga pandaigdigang pangalan ng JMA kapag naabot na ng mga ito ang antas ng tropikal na bagyo na may 10-minutong tuloy-tuloy na hangin na hindi bababa sa 34 buhol (39 milya bawat oras; 63 km/o).<ref name="WPAC TCOP" /> Ang mga pangalang ito ay ginagamit sunod-sunod nang walang pakialam sa taon, at hinango mula sa limang talaan ng mga pangalan na inihanda ng ESCAP/WMO ''Typhoon Committee'' <u>(Komite ng Bagyo)</u>, matapos magsumite ang bawat isa sa 14 na kasaping bansa ng tig-10 pangalan noong 1998.<ref name="WPAC TCOP" /> Itinakda ang pagkakasunud-sunod ng paggamit ng mga pangalan batay sa alpabetikong pagkakasunod ng Ingles na pangalan ng mga kasapi.<ref name="WPAC TCOP" /> Maaaring hilingin ng mga kasapi ng komite ang pag-aalis o pagpapalit ng pangalan ng isang bagyo kung ito ay nagdulot ng malawakang pinsala o iba pang dahilan gaya ng dami ng nasawi.<ref name="WPAC TCOP" />{{clear}}<div style="overflow-x: auto;">
{| class="wikitable" style="width:100%"
|+'''Talaan ng mga pangalan ng bagyo sa Kanlurang Pasipiko'''
! rowspan="2" scope="col" |Tala
! colspan="14" scope="col" |Mga rehiyon/bansang nag-ambag
|-
! scope="col" |Kambodya
! scope="col" |Tsina
! scope="col" |Hilagang Korea
! scope="col" |Hong Kong, Tsina
! scope="col" |Hapon
! scope="col" |Laos
! scope="col" |Makaw, Tsina
! scope="col" |Malaysia
! scope="col" |Mikronesya
! scope="col" |Pilipinas
! scope="col" |Timog Korea
! scope="col" |Taylandya
! scope="col" |Estados Unidos
! scope="col" |Biyetnam
|-
! rowspan="2" scope="row" |1
|Damrey
|Tianma
|Kirogi
|Yun-yeung
|Koinu
|Bolaven
|Sanba
|Jelawat
|Ewiniar{{#tag:ref|Ang pangalang Ewiniar ay pinawalang-gamit matapos ang [[panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024]].<ref name="2025 Retirees">{{Cite press release|date=February 21, 2025 |title=Typhoon Committee is a showcase for regional collaboration |url=https://wmo.int/media/news/typhoon-committee-showcase-regional-collaboration |access-date=Pebrero 26, 2025 |publisher=[[World Meteorological Organization]] |archive-date=Pebrero 21, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250221182058/https://wmo.int/media/news/typhoon-committee-showcase-regional-collaboration |url-status=live|language=en}}</ref>|group="nb"}}
|Maliksi
|Gaemi
|Prapiroon
|Maria
|Son-Tinh
|-
|Ampil
|Wukong
|Jongdari
|Shanshan
|Yagi{{#tag:ref|Ang pangalang Yagi ay pinawalang-gamit matapos ang [[panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024]].<ref name="2025 Retirees"/>|group="nb"}}
|Leepi
|Bebinca
|Pulasan
|Soulik
|Cimaron
|Jebi{{#tag:ref|Ang pangalang Jebi ay pinawalang-gamit matapos ang [[panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024]]..<ref name="Western North Pacific and the South China Sea Names">{{Cite web |url=https://wmo.int/content/tropical-cyclone-naming/western-north-pacific-and-south-china-sea-names|title=Western North Pacific and the South China Sea Names|date=Nobyembre 29, 2023 |publisher=[[World Meteorological Organization]] |accessdate=Marso 13, 2024 }}</ref>|group="nb"}}
|Krathon{{#tag:ref|Ang pangalang Krathon ay pinawalang-gamit matapos ang [[panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024]].<ref name="2025 Retirees"/>|group="nb"}}
|Barijat
|Trami{{#tag:ref|Ang pangalang Trami ay pinawalang-gamit matapos ang [[panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024]].<ref name="2025 Retirees"/>|group="nb"}}
|-
! rowspan="2" scope="row" |2
|Kong-rey{{#tag:ref|Ang pangalang Kong-rey ay pinawalang-gamit matapos ang [[panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024]].<ref name="2025 Retirees"/>|group="nb"}}
|Yinxing
|Toraji{{#tag:ref|Ang pangalang Toraji ay pinawalang-gamit matapos ang [[panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024]].<ref name="2025 Retirees"/>|group="nb"}}
|Man-yi{{#tag:ref|Ang pangalang Man-yi ay pinawalang-gamit matapos ang [[panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024]].<ref name="2025 Retirees"/>|group="nb"}}
|Usagi{{#tag:ref|Ang pangalang Usagi ay pinawalang-gamit matapos ang [[panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024]].<ref name="2025 Retirees"/>|group="nb"}}
|Pabuk
|Wutip
|Sepat
|Mun
|Danas
|Nari
|Wipha
|Francisco
|Co-may
|-
|Krosa
|Bailu
|Podul
|Lingling
|Kajiki
|Nongfa
|Peipah
|Tapah
|Mitag
|Ragasa
|Neoguri
|Bualoi
|Matmo
|Halong
|-
! rowspan="2" scope="row" |3
|Nakri
|Fengshen
|Kalmaegi
|Fung-wong
|Koto
|Nokaen
|Penha
|Nuri
|Sinlaku
|Hagupit
|Jangmi
|Mekkhala
|Higos
|Bavi
|-
|Maysak
|Haishen
|Noul
|Dolphin
|Kujira
|Chan-hom
|Peilou
|Nangka
|Saudel
|Narra
|Gaenari
|Atsani
|Etau
|Bang-Lang
|-
! rowspan="2" scope="row" |4
|Krovanh
|Dujuan
|Surigae
|Choi-wan
|Koguma
|Champi
|In-fa
|Cempaka
|Nepartak
|Lupit
|Mirinae
|Nida
|Omais
|Luc-Binh
|-
|Chanthu
|Dianmu
|Mindulle
|Lionrock
|Tokei
|Namtheun
|Malou
|Nyatoh
|Sarbul
|Amuyag
|Gosari
|Chaba
|Aere
|Songda
|-
! rowspan="2" scope="row" |5
|Trases
|Mulan
|Meari
|Tsing-ma
|Tokage
|Ong-mang
|Muifa
|Merbok
|Nanmadol
|Talas
|Hodu
|Kulap
|Roke
|Sonca
|-
|Nesat
|Haitang
|Jamjari
|Banyan
|Yamaneko
|Pakhar
|Sanvu
|Mawar
|Guchol
|Talim
|Bori
|Khanun
|Lan
|Saobien
|-
! colspan="20" |Mga sanggunian:<ref name="WPAC TCOP" /><ref name="JMA Names">{{cite web |date=2024 |title=List of names for tropical cyclones adopted by the ESCAP/WMO Typhoon Committee for the western North Pacific and the South China Sea (valid as of 2024): Names of tropical cyclones |url=https://www.jma.go.jp/jma/jma-eng/jma-center/rsmc-hp-pub-eg/tyname.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250226151925/https://www.jma.go.jp/jma/jma-eng/jma-center/rsmc-hp-pub-eg/tyname.html |archive-date=February 26, 2025 |access-date=September 4, 2015 |publisher=Japan Meteorological Agency}}</ref>
|}
</div>{{Clear}}
=== Pilipinas ===
[[Talaksan:Ragasa_2025-09-22_0000Z.jpg|alt=|thumb|Ang Bagyong Nando sa pinakamalakas nitong antas habang papalapit sa [[Kapuluang Babuyan]] noong Setyembre 2025.|193x193px]]
{{further|Talaan ng mga rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas}}
Mula pa noong 1963, ang PAGASA ay may sariling sistema ng pagpapangalan sa mga tropikal na bagyo na nagaganap sa loob ng itinakda nitong Itinakdang Saklaw ng Pilipinas ([[Philippine Area of Responsibility|''Philippine Area of Responsibility'']] o PAR).<ref name="GMA2">{{Cite news |date=September 27, 2011 |title=Why and how storms get their names |publisher=GMA News |url=http://www.gmanetwork.com/news/story/233580/news/nation/why-and-how-storms-get-their-names |url-status=live |access-date=December 1, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161201081827/http://www.gmanetwork.com/news/story/233580/news/nation/why-and-how-storms-get-their-names |archive-date=December 1, 2016}}</ref><ref name="PAGASA Names">{{cite web |title=Philippine Tropical Cyclone Names |url=http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/learning-tools/philippine-tropical-cyclone-names |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130084249/http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/learning-tools/philippine-tropical-cyclone-names |archive-date=January 30, 2021 |access-date=May 6, 2023 |publisher=Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration}}</ref> Ang mga pangalan ay hinango mula sa apat na magkakaibang talaan na binubuo ng tig-25 pangalan, at ibinibigay kapag ang isang sistema ay pumasok o nabuo bilang tropikal na depresyon sa loob ng saklaw ng PAGASA.<ref name="GMA2" /><ref name="PAGASA Names" />
Ang apat na talaan ng mga pangalan ay ginagamit nang paikot tuwing apat na taon, at ang mga pangalan ng malalaking tropikal na bagyo ay inaalis sa talaan kung ang mga ito ay nagdulot ng hindi bababa sa Padron:Ntsp na pinsala at/o hindi bababa sa 300 kataong nasawi sa loob ng Pilipinas.<ref name="PAGASA Names" /><ref name="PAGASA Lando">{{Cite press release|title=PAGASA replaces Tropical Cyclone "Lando" to "Liwayway"|access-date=November 4, 2015|publisher=Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration|url=https://web.pagasa.dost.gov.ph/index.php/news/92-press-release/682-pagasa-replaces-names-of-2014-destructive-typhoons|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151114220225/https://web.pagasa.dost.gov.ph/index.php/news/92-press-release/682-pagasa-replaces-names-of-2014-destructive-typhoons|archive-date=November 14, 2015}}</ref> Ang mga kapalit na pangalan para sa mga pinawalang-gamit ay kinukuha mula sa talaan ng mga nakalaang pangalan ng ahensya.<ref name="PAGASA Names" /> Kung maubos naman ang talaan ng mga pangalan sa loob ng isang taon, ang mga pangalan ay kinukuha mula sa karagdagang talaan (''auxiliary list''), kung saan ang unang sampu ay inaanunsyo taun-taon.<ref name="PAGASA Names" /><div style="overflow-x: auto;">
{{clear}}
{| class="wikitable"
|+Talaan ng mga pangalan ng bagyo sa rehiyon ng Pilipinas
! colspan="14" scope="col" |2026 (Pangkat I)
|-
! rowspan="2" scope="row" |Pangunahin
|Ada
|[[Bagyong Basyang|Basyang]]
|[[Bagyong Caloy|Caloy]]
|[[Bagyong Domeng|Domeng]]
|[[Bagyong Ester|Ester]]
|{{grey|Francisco}}
|[[Bagyong Gardo (paglilinaw)|Gardo]]
|[[Bagyong Henry|Henry]]
|[[Bagyong Inday (paglilinaw)|Inday]]
|[[Bagyong Josie (paglilinaw)|Josie]]
|{{grey|Kiyapo}}
|[[Bagyong Luis|Luis]]
|[[Bagyong Maymay|Maymay]]
|-
|[[Bagyong Neneng|Neneng]]
|Obet
|{{grey|Pilandok}}
|[[Bagyong Queenie|Queenie]]
|[[Bagyong Rosal|Rosal]]
|[[Bagyong Samuel|Samuel]]
|[[Bagyong Tomas|Tomas]]
|{{grey|Umberto}}
|{{grey|Venus}}
|{{grey|Waldo}}
|{{center|X}}
|Yayang
|{{grey|Zeny}}
|
|-
! scope="row" |Karagdagan
|Agila
|Bagwis
|Chito
|Diego
|Elena
|Felino
|Gunding
|Harriet
|Indang
|Jessa
|
|
|
|-
! colspan="14" scope="col" |2027 (Pangkat II)
|-
! rowspan="2" scope="row" |Pangunahin
|[[Bagyong Amang|Amang]]
|[[Bagyong Betty|Betty]]
|[[Bagyong Chedeng|Chedeng]]
|[[Bagyong Dodong|Dodong]]
|{{grey|Emil}}
|[[Bagyong Falcon|Falcon]]
|{{grey|Gavino}}
|[[Bagyong Hanna|Hanna]]
|[[Bagyong Ineng|Ineng]]
|[[Bagyong Jenny|Jenny]]
|[[Bagyong Kabayan (paglilinaw)|Kabayan]]
|Liwayway
|[[Bagyong Marilyn|Marilyn]]
|-
|Nimfa
|[[Bagyong Onyok|Onyok]]
|[[Bagyong Perla (paglilinaw)|Perla]]
|[[Bagyong Quiel|Quiel]]
|[[Bagyong Ramon|Ramon]]
|[[Bagyong Sarah (paglilinaw)|Sarah]]
|{{grey|Tamaraw}}
|{{grey|Ugong}}
|[[Bagyong Viring|Viring]]
|[[Bagyong Weng|Weng]]
|{{center|X}}
|[[Bagyong Yoyoy|Yoyoy]]
|Zigzag
|
|-
! scope="row" |Karagdagan
|Abe
|Berto
|Charo
|Dado
|Estoy
|Felion
|Gening
|Herman
|Irma
|Jaime
|
|
|
|-
! colspan="14" scope="col" |2028 (Pangkat III)
|-
! rowspan="2" scope="row" |Pangunahin
|{{grey|Amuyao}}
|[[Bagyong Butchoy|Butchoy]]
|[[Bagyong Carina (paglilinaw)|Carina]]
|[[Bagyong Dindo|Dindo]]
|{{grey|Edring}}
|[[Bagyong Ferdie|Ferdie]]
|[[Bagyong Gener (paglilinaw)|Gener]]
|[[Bagyong Helen (paglilinaw)|Helen]]
|[[Bagyong Igme (paglilinaw)|Igme]]
|{{grey|Josefa}}
|{{grey|Kidul}}
|{{grey|Lekep}}
|[[Bagyong Marce|Marce]]
|-
|{{grey|Nanolay}}
|{{grey|Onos}}
|{{grey|Puwok}}
|Querubin
|Romina
|[[Bagyong Siony|Siony]]
|[[Bagyong Tonyo (paglilinaw)|Tonyo]]
|{{grey|Upang}}
|[[Bagyong Vicky (paglilinaw)|Vicky]]
|{{grey|Warren}}
|{{center|X}}
|[[Bagyong Yoyong|Yoyong]]
|Zosimo
|
|-
! scope="row" |Karagdagan
|Alakdan
|Baldo
|Clara
|Dencio
|Estong
|Felipe
|Gomer
|Heling
|Ismael
|Julio
|
|
|
|-
! colspan="14" scope="col" | 2029 (Pangkat IV)
|-
! rowspan="2" scope="row" |Pangunahin
|[[Bagyong Auring|Auring]]
|[[Bagyong Bising|Bising]]
|{{grey|Chico}}
|[[Bagyong Dante|Dante]]
|{{grey|Elias}}
|[[Bagyong Fabian|Fabian]]
|[[Bagyong Gorio|Gorio]]
|[[Bagyong Huaning|Huaning]]
|[[Bagyong Isang|Isang]]
|[[Bagyong Jacinto|Jacinto]]
|[[Bagyong Kiko|Kiko]]
|[[Bagyong Lannie|Lannie]]
|{{grey|Magyawan}}
|-
|{{grey|Nilad}}
|{{grey|Omar}}
|[[Bagyong Paolo|Paolo]]
|[[Bagyong Quedan|Quedan]]
|[[Bagyong Ramil|Ramil]]
|[[Bagyong Salome|Salome]]
|{{grey|Tala}}
|{{grey|Urbano}}
|[[Bagyong Verbena|Verbena]]
|[[Bagyong Wilma|Wilma]]
|{{center|X}}
|{{grey|Yasmin}}
|[[Bagyong Zoraida|Zoraida]]
|
|-
! scope="row" |Karagdagan
|Alamid
|Bruno
|Conching
|Dolor
|Ernie
|Florante
|Gerardo
|Hernan
|Isko
|Jerome
|
|
|-
! colspan="20" |Mga sanggunian:<ref name="PAGASA Names" />
|}
</div>{{Clear}}
===Mga bagong isasalang na mga pangalan ng bagyo sa Pilipinas===
{{div col start}}
* {{tcname unused|Amuyao}} (2028)
* {{tcname unused|Chico}} (2029)
* {{tcname unused|Edring}} (2028)
* {{tcname unused|Emil}} (2027)
* {{tcname unused|Elias}} (2029)
* {{tcname unused|Francisco}} (2026)
* {{tcname unused|Gavino}} (2027)
* {{tcname unused|Josefa}} (2028)
* {{tcname unused|Kidul}} (2028)
* {{tcname unused|Kiyapo}} (2026)
* {{tcname unused|Lekep}} (2028)
* {{tcname unused|Magyawan}} (2029)
* {{tcname unused|Nanolay}} (2028)
* {{tcname unused|Nilad}} (2029)
* {{tcname unused|Onos}} (2028)
* {{tcname unused|Omar}} (2029)
* {{tcname unused|Pilandok}} (2026)
* {{tcname unused|Puwok}} (2028)
* {{tcname unused|Tala}} (2029)
* {{tcname unused|Tamaraw}} (2027)
* {{tcname unused|Ugong}} (2027)
* {{tcname unused|Umberto}} (2026)
* {{tcname unused|Upang}} (2028)
* {{tcname unused|Urbano}} (2029)
* {{tcname unused|Venus}} (2026)
* {{tcname unused|Waldo}} (2026)
* {{tcname unused|Warren}} (2028)
* {{tcname unused|Yasmin}} (2029)
* {{tcname unused|Zeny}} (2026)
{{div col end}}
==Mga tanda==
{{Reflist|group=nb}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Tala ng mga bagyo]]
fvu7i25btpenjp3sipz3xe1577kvy8t
James Peace
0
336212
2204570
2198232
2026-04-24T03:58:34Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204570
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person/Wikidata
|name =James Peace
|image =James Peace at home in Wiesbaden1.jpg
|image size =120px
|caption =James Peace (Wiesbaden, 2022)
|birth_date ={{birth date|1963|9|28|df=y}}
|birth_place=Paisley (Scotland)
|nationality=Britanya
|alma mater=Unibersidad ng Glasgow, Royal Conservatoire of Scotland
|occupation=Kompositor, Piyanista
|notable works=Eternal Song Op.32, Lento Lacrimoso Op.10
}}
Kenneth James Peace ([[Wikang Ingles]]: Kenneth James Peace) ay ipinanganak sa Paisley, noong [[28]] ng [[Setyembre]], [[1963]]. Siya ay isang kompositor galing sa [[Scotland]], piyanista ng konsiyerto at biswal na [[artista]].
== Talambuhay ==
Si James Peace ay ipinanganak sa Paisley, Scotland, noong 28 ng Setyembre, 1963. Ginugol niya ang malaking bahagi ng kanyang kabataan sa Helensburgh, isang pamasyalan sa tabi ng dagat sa kanluran ng Scotland.<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20110527164145/http://www.wiesbadener-tagblatt.de/region/wiesbaden/meldungen/10206548.htm Birgitta Lamparth. "Keine ‘stacheligen’ Klänge", Wiesbadener Tagblatt (Pahayagang Aleman), 10 Pebrero, 2011]</ref><ref name=":1">Julia Anderton. "Tango wie eine süß-saure Geschichte". Wiesbadener Kurier (Pahayagang Aleman), 24 Marso, 2012</ref><ref name=":2">[https://hojaderutadigital.mx/una-entrevista-al-compositor-james-peace/ Soledad Carrizo-Araya. "Una entrevista al compositor James Peace". Hoja de Ruta Digital. Disiembre, 2022]{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Kabilang sa kanyang pamilya ang maraming mga artista (hal. John McGhie), at siya ay kamag-anak din ni Felix Burns, isang sikat na [[kompositor]] ng [[Tugtugin|musika]] ng pagsa[[sayaw]] noong unang kalahati ng [[Ika-20 dantaon|ika-20 Siglo]].<ref name=":0" /><ref name=":3">Sabine Klein. "Meine Musik ist wie ich - sehr romantisch". Frankfurter Rundschau (Pahayagang Aleman), 1992, num. 254, pahina 2</ref> Nakatanggap siya ng matrikula sa pag-aaral ng piyano mula sa edad na walo at ang kanyang unang pampublikong pagtatanghal ay naganap sa edad na labing-apat, pagtatanghal ng musika ni [[Scott Joplin]].<ref name=":2" /> Sa edad na labing-anim siya ay natanggap sa Royal Scottish Academy of Music and Drama (tinatawag na ngayon na: Royal Conservatoire of Scotland) bilang pinakabatang buong-panahong mag-aaral.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /><ref name=":4">G. Müller. "Die Seele des Klaviers tanzt Tango". Kulturspiegel Wetterau (Pahayagang Aleman). 17 Marso, 17 Marso, 2001, pahina 5</ref> Noong 1983 siya ay nakapagtapos sa [[Unibersidad ng Glasgow]] na may degree sa pagtuturo ng [[piyano]].<ref name=":3" /><ref name=":4" /> Nang sumunod na taon siya ay nakatanggap ng isang diploma sa pagtatanghal ng musika pagkatapos patugtugin ang Piano Concerto Num. 1 ni Mendelssohn kasama ang RSAMD [[orkestra]].<ref name=":3" /><ref name=":4" /> Pagkatapos iwan ang pormal na pag-aaral marami ang may gustong kumuha sa kanya bilang piyanista at siya ay tumira sa [[Edinburgh]] noong 1988-1991.<ref name=":0" /><ref name=":5">"James Peace". FRIZZ (majalah Jerman). Enero, 2001, pahina 5</ref>
Si James Peace ay nanirahan sa Bad Nauheim, [[Alemanya]] mula 1991-2009.<ref>Manfred Merz. "Virtuose, gefühlsbetonte Welt der Romantik", Wetterauer Zeitung (Pahayagang Aleman), 12 Disyembre, 1992, pahina 19</ref><ref>"James Peace". The Tango Times (magasina iti New York). Edisyon 2002/2003 (39). Mga pahina 1 - 5
</ref> Mula 1998 siya ay gumawa ng isang pag-aaral ng [[tanggo]], nakapaglikha ng [[CD]] na ''Tango escocés'' (Tanggo mula sa Scotland) na kanyang sariling [[komposisyon]] ng piyano na may inspirasyon ng tanggo,<ref name=":6">[https://search.nls.uk/primo-explore/fulldisplay?docid=44NLS_ALMA21615957400004341&context=L&vid=44NLS_VU1&lang=en_US&search_scope=SCOPE1&adaptor=Local%20Search%20Engine&query=any,contains,Tango%20escoc%C3%A9s&mode=basic National Library of Scotland. Tango escocés]</ref><ref name=":7">[https://pad.philharmoniedeparis.fr/pad/doc/ALOES/0795887/tango-escoces-scottish-tango-k-james-peace-comp-piano Philharmonie de Paris. Tango escocés]</ref><ref name=":8">[https://www.muziekweb.nl/Link/KHX3103/Tango-escoc%C3%A9s de bibliotheek. Tango escocés]</ref> at noong 2002 siya ay naging isang honoraryong miyembro ng Victoria College of Music.<ref name=":3" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref name=":8" /><ref name=":9">"James Peace". La Cadena (Olandes a Magasina). (Magasing Olandes). Setyembre, 2002, pahina 26</ref> Sa parehong taon din naganap ang kanyang [[lakbay-konsiyerto]] mga paglalakbay nang mag-isa sa hilagang Alemanya noong Setyembre/Oktubre hanggang sa Dulong Silangan noong Nobyembre, binigay ang unang pagtatanghal ng kanyang ''Tango XVII'' sa [[Hong Kong]].<ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref name=":8" /><ref name=":9" /><ref>TangoTang, Hong Kong (香港). Surat berita, 8 Oktubre, 2002</ref><ref>[https://www.scmp.com/article/393890/james-peace "James Peace". 南華早報 (Pahayagan sa Hong Kong). 9 Oktober, 2002</ref>
Sa mga sumunod na taon ang kanyang mga pagtatanghal ay nakapokus sa [[Europa]]. Siya ay nakapagtanghal ng kanyang sariling mga tango sa sumusunod na mga kabiserang lungsod: [[Amsterdam]], [[Atenas]],<ref>Brosyur ng programa ng konsiyerto {Για σένα Αγγελική}.Athenas, 27 Abril, 2016 </ref> [[Berlin]],<ref>Tangodanza (Magasing Aleman). Edisyon 1/2002 - 9</ref> [[Bruselas]], [[Helsinki]],<ref>Poster ng konsiyerto (konsiyertong paglalakbay sa Finland, 2014).</ref> [[Lisboa]],<ref name=":2" /><ref>Poster ng konsiyerto (konsiyertong paglalakbay sa Portugal, 2016).</ref> [[Londres]], [[Madrid]],<ref name=":2" /><ref>Poster ng konsiyerto (konsiyertong paglalakbay sa Espanya: ¡Feliz Cincuenta Cumpleaños - 2013!)</ref> [[Oslo]],<ref>{{Cite web |url=https://listen.no/event/konsert-kl-13-00-james-peace-flygel-tangos-romanticos-musikk-av-peace-piazzolla-albeniz-utstillingssalene-er-stengt |title=Listen.no. James Peace (flygel). Munch Museet. Oslo, 16 Oktubre, 2004 |access-date=2025-10-30 |archive-date=2020-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200608114526/https://listen.no/event/konsert-kl-13-00-james-peace-flygel-tangos-romanticos-musikk-av-peace-piazzolla-albeniz-utstillingssalene-er-stengt |url-status=dead }}</ref> [[Reikiavik]]<ref>[https://www.mbl.is/greinasafn/grein/823608/ Ríkarður Ö. Pálsson. "Skozkir Slaghörputangoár". Morgunblaðið (Pahayagang sa Iceland). 14 Oktubre, 2004</ref> at [[Viena]].<ref>Brosyur ng programa ng konsiyerto (Viena). 23 Enero, 2005</ref>
Noong 2008 siya ay naging isang honoraryong miyembro ng London College of Music bilang pagkilala sa kanyang mga nagawa sa tanggo.<ref name=":10">[https://search.nls.uk/primo-explore/fulldisplay?vid=44NLS_VU1&tab=default_tab&docid=44NLS_ALMA21438757900004341&lang=en_US&context=L&adaptor=Local%20Search%20Engine&query=any,contains,K.%20James%20Peace&mode=basic National Library of Scotland. K. James Peace in Wiesbaden]</ref><ref name=":11">[https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&cqlMode=true&query=idn%3D1022200380 Deutsche Nationalbibliothek. K. James Peace in Wiesbaden] </ref><ref name=":12">[https://whittakerlive.blogspot.com/2012/05/new-dvd-interview-with-wiesbaden.html Whittaker Live. "Wiesbadener Highlander K. James Peace - New DVD"]</ref>
Makalipas ang maikling panahon sa Edinburgh bumalik siya sa Alemanya noong Pebrero 2010 upang manirahan sa [[Wiesbaden]].<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Ito ay naging daan sa bagong malikhaing mga ideya at siya ay gumawa ng maikling mga pelikula na ang iba ay mula sa kanyang sariling mga komposisyon. Ang dokumentaryong pelikula na ''James Peace sa Wiesbaden'' ay isa sa kanyang mga nagawang komposisyon.<ref name=":10" /><ref name=":11" /><ref name=":12" />
== Mga Gantimpala at Mga Parangal ==
* Unang Gantimpala, Paligsahan Agnes Millar. Glasgow, 1983<ref name=":4" />
* Unang Gantimpala, Paligsahan Dunbartonshire EIS. Glasgow, 1984<ref name=":4" />
* Unang Gantimpala, Sibelius Essay Prize. Glasgow, 1985<ref name=":4" />
* Honoraryong diploma, Paligsahan TIM. [[Roma]], 2000<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":5" />
* Honoraryong diploma, IBLA Foundation. [[New York]], 2002<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":5" />
* Pang-alaalang Medalya, International Piano Duo Association. [[Tokyo]], 20022002<ref>{{Cite web |url=http://ipda-pianoduo.com/composition-concour-list-english.html |title=International Piano Duo Association (東京), Tokyo. Listahan ng mga nanalo ng gantimpala, 2002 |access-date=2025-11-06 |archive-date=2020-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200527164059/http://www.ipda-pianoduo.com/composition-concour-list-english.html |url-status=dead }}</ref>
* Gintong Medalya, Académie Internationale de Lutèce. [[Paris]], 2008<ref name=":0" /><ref name=":1" />
[[File:Ballade Op.18 by James Peace (Movement II, bars 360 - 362).pdf|thumb|Ballada ni James Peace (mula sa ikalawang bahagi)]]
== Mga Pangunahing Komposisyon ==
* Ang Talón (The Waterfall)<ref>Hessisches Staatstheater. Brosyur ng programa ng konsiyerto 12/19 Setyembre, 2021</ref>
* Harana sa Umaga (Morning Serenade)
* Mga Luhang Dumadaloy (Silent Tears)
* Kinalimutang mga Dahon (Forgotten Leaves)
* Seremonyang Pag-martsa num.1 (Ceremonial March no.1)
* Seremonyang Pag-martsa num.2 (Ceremonial March no.2)
* Gintong Taglagas (Autumn Gold)<ref>"Violine schwebt über das Orchester". Schwäbische Post (Pahayagang Aleman). 4 Hunyo, 1994</ref>
* Awit na Walang Hanggan (Eternal Song)<ref name=":0" /><ref>[https://search.nls.uk/discovery/fulldisplay?docid=alma9935400923804341&context=L&vid=44NLS_INST:44NLS_VU1&lang=en&search_scope=MainCatalogue&adaptor=Local%20Search%20Engine&query=any,contains,James%20peace&mode=basic National Library of Scotland. Eternal Song Op.32, Peace, K. James]</ref>
*"Para kay Georgia" (Wikang Heorhiyano: საქართველოსთვის)(Mga liriko: Tamari Chikvaidze, Zurabi Chikvaidze at James Peace)
*24 na mga Tango para sa solong piyano<ref name=":0" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref name=":8" /><ref name=":10" /><ref name=":11" /><ref name=":12" /><ref>[https://www.britishviolasociety.co.uk/wp-content/uploads/2024/01/Latest-news-from-the-British-Viola-Society.-August-2023-compressed.pdf British Viola Society Newsletter, Agosto 2023]
</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20240522135254/https://hojaderutadigital.mx/una-corta-historia-del-tango/ Hoja de Ruta Digital, México. "Una corta historia del tango", 22 Mayo 2024]</ref><ref>[https://search.nls.uk/discovery/fulldisplay?docid=alma9941547953804341&context=L&vid=44NLS_INST:44NLS_VU1&lang=en&search_scope=MainCatalogue&adaptor=Local%20Search%20Engine&query=any,contains,James%20peace&mode=basic National Library of Scotland. Tangos op.33, Peace, K. James] </ref>
== Mga Link na Panlabas ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=sSX1c8EUukg&list=RDsSX1c8EUukg&start_radio=1 Souvenir de Buenos Aires - youtube]
* [https://www.youtube.com/watch?v=ZcMRNnwNJhk&list=RDZcMRNnwNJhk&start_radio=1 Lento Lacrimoso - youtube]
* [https://www.youtube.com/watch?v=_VKxG2dmQn4&list=RD_VKxG2dmQn4&start_radio=1 Autumn Gold - youtube]
== Mga Sanggunian ==
[[Kategorya:Mga Britaniko]]
[[Kategorya:Mga musiko]]
[[Kategorya:Ipinanganak noong 1963]]
[[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]]
3kgq3kxai4x7v8dxcwx7sstn1m1bysa
Kernilis
0
337247
2204572
2203331
2026-04-24T04:06:49Z
TentingZones1
122212
2204572
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = Kernilis
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Église paroissiale Sainte-Anne à Kernilis, Finistère 01.JPG
|image_caption = Ang simbahang parokya ng Sainte-Anne, sa Kernilis
|image_shield = COA fr Kernilis.svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Kernilis
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = {{Flag|France}}
|subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]]
|subdivision_name1 = [[Bretanya]]
|subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2 = [[Finistère]]
|subdivision_type3 = Arrondissement
|subdivision_name3 = [[Arrondissement of Brest|Brest]]
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
|leader_title = Alkade (2020-2026)
|leader_name = Sandra Roudaut<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/en/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=9 August 2021|language=fr}}</ref>
|area_total_km2 = 10.13
|population_as_of = 2023
|population_total = 1407
|population_density_km2 = auto
|website = https://www.mairie-kernilis.fr/
|coordinates = {{coord|48.5719|-4.4178|format=dms|display=inline,title}}
|postal_code = 29260
|postal_code_type = Postal code
|elevation_m =
|elevation_min_m = 6
|elevation_max_m = 77
}}
Ang '''Kernilis''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa departamento ng [[Finistère]], sa rehiyon ng [[Bretanya]], sa [[Pransiya]].
==Heograpiya==
Ang Kernilis ay matatagpuan sa rehiyon ng [[Pays de Léon]], mga sampung kilometro sa kanluran ng Lesneven. Ang teritoryo ng munisipyo ay bumubuo ng halos parisukat na may apat na gilid, na napapaligiran sa timog ng lambak ng [[Aber Wrac'h]], isang maliit na ilog sa baybayin sa puntong ito. Ang hilagang hangganan nito ay kasabay ng ruta ng D 32, isang lumang kalsadang Romano (tingnan sa ibaba). Ang nayon ng Kernilis ay matatagpuan sa taas na 60 metro, na may mga elevation sa loob ng komyun mula 78 metro sa hilagang-silangan, malapit sa Croas-ar-Justiçou, hanggang 6 na metro sa timog-kanlurang sulok, kung saan ang bunganga ng Aber Wrac'h ay lumalabas sa komyun. Ang nayon ng Kernilis ay malinaw na matatagpuan sa timog sa loob ng mga hangganan ng komyun. Ang mga pangunahing nayon ay ang Kerscao, Tréverroc, at Kerbrat (Kerbrat-an-Dour at Kerbrat Huella) sa hilagang bahagi, at Kerlouron, Carman, Kergouesnou, at Le Moguer sa katimugang bahagi ng komyun.
==Pangalan==
Ang pangalan ng komyun sa Breton ay Kerniliz.
Ang pangalan ng parokya at pagkatapos ay ng komyun ay Breton. Ito ay nagmula sa pinaikling ''Ker an Ilis'' na nangangahulugang "ang nayon ng simbahan".
==Kasaysayan==
===Prehistoryo at Sinaunang Panahon===
[[File:Borne milliaire de Kerscao (1874).png|thumb|Transcription de la [[borne milliaire]] de Kerscao trouvée à la limite de Saint-Frégant et Kernilis.]]
Sa hilaga ng komyun ng Kernilis, ang hangganan sa [[Saint-Frégant]] ay nabuo ng lumang kalsadang Romano (kasalukuyang D 32) na tumatakbo mula Vorgium ([[Carhaix]]) at Vorganium (Kerilien sa [[Plounéventer]]) patungong Plouguerneau (Tolente?), na ang katandaan ay pinatutunayan ng mahalagang bato sa Kerscao. Natuklasan ang mga bakas ng mga pamayanang Gallo-Romano sa Kerbrat-Huella, Kersuland, at Tréverroc.
Ang lokasyon ng sinaunang krus ng ''Croas ar Justiçou'', na ang pangalan ay nagpapahiwatig ng lugar kung saan ipinataw ng mga panginoon ng Penmarc'h (sa komyun ng Saint-Frégant) ang hustisya, ay tumutugma sa isang sinaunang sangandaan: sa silangan, isang napakalumang kalsada ang tumatakbo sa isang tuwid na linya patungo sa Lesneven at kilala sa lokal na tradisyon bilang "kalsadang Romano," na dumadaan sa mga dating sentro ng parokya ([[Guicquelleau]], [[Lannuchen]], [[Élestrec]]), kahit na ang mga ito ay inabandona na ngayon; Sa kanluran, isang tuloy-tuloy na linya ng mga pilapil ang patungo, sa komyun ng Kernilis, sa isang kalsadang tinatawag sa Breton na ''Streat Hir'' ("Mahabang Daan") at patungo sa pamayanang Gallo-Romano ng ''Kerbrat-Huella'', sa komyun ng Kernilis; ang ikatlong kalsada, sa hilagang-kanluran, ay patungo sa kastilyo ng Penmarc'h. Mayroon pang iba pang kasalukuyang bakas ng sinaunang rehistro ng lupa; mayroon ding mga bakas ng toponymiko: halimbawa, maraming mga bukid ang may pangalang ''An Nemeur'', isang deformasyon ng Breton na ''An Hent Meur'' ("Ang Dakilang Daan").<ref>René Sanquer et Patrick Galliou, ''Le « château » gallo-romain de Keradennec en Saint-Frégant (Finistère)'', revue ''Annales de Bretagne'', année 1969, volume 76, n° 76-1, pages 177-187</ref>
<gallery>
File:Quimper 125 Borne milliaire de Kerscao en Kernilis Musée départemental breton.JPG|La [[borne milliaire]] de Kerscao (Musée départemental breton de [[Quimper]]).
</gallery>
===Mga Pinagmulan===
Ang parokya ng Kermavan ay bahagi ng [[arkdikonaryo ng Kemenet-Ily]], sa ilalim ng hurisdiksyon ng [[Obispo ng Léon]], at inialay kay Santa Ana. Ang parokya nito na umaasa ay [[Lanarvily]]. Nagmula ito sa isang dibisyon ng orihinal na parokya ng [[Plouguerneau]].
* Bago ang ika-15 siglo: paglipat ng sentro ng parokya sa Kernilis
* 1790: pagtatatag bilang isang komyun
===Gitnang Panahon===
[[File:Ruines du château de Carman.jpg|thumb|Les ruines du château de Carman en 1836 (dessin du [[Chevalier de Fréminville]]).]]
Ang pinatibay na kastilyo ng Kermavan (Kermarvan) o Carman, na matatagpuan sa lugar na tinatawag na Kermaguam (Kervaon sa Breton) sa kanang pampang ng Aber Wrac'h, ay mula ika-13 siglo hanggang 1560 ang pangunahing tirahan ng marangal na pamilyang Kermavan, isa sa pinakamakapangyarihang pamilya ng viscounty ng Léon, at ang pinakamakapangyarihan sa arkdeaconry ng Kemenet-Ily; ginamit nito ang hurisdiksyon nito muna sa Kernilis, pagkatapos ay sa Plouguerneau at Lannilis, at nasa hurisdiksyon nito ang mga parokya ng Kernilis, [[Plouguerneau]], [[Lannilis]], [[Kerlouan]], [[Guissény]], [[Landéda]], [[Plouvien]], [[Plouider]], [[Plounéour]] at [[Loc-Brévalaire]]. Noong ika-13 siglo, sinakop ng mga panginoon ng Kermavan ang seigneury ng Seizploué, na matatagpuan sa Plounévez-Lochrist (na naging Marquisate ng Maillé noong ika-17 siglo). Si Alain de Kermavan, na ipinanganak noong 1195 at namatay noong 1263, ay inilibing sa koro ng simbahan ng priory ng Lochrist.<ref>Jean-Paul Soubigou, ''Le Léon dans la Bretagne des {{sp-|X|-|XI|s}}'', "Annales de la Bretagne et des Pays de l'Ouest", 2013, consultable https://abpo.revues.org/2668</ref>
Gayunpaman, ang pamilyang Carman ay nanirahan pangunahin sa Château de Lesquelen sa Plabennec, na unti-unting kinuha ang pangalang Kermavan, isang pangalan na umunlad noong ika-16 na siglo sa Kerman at noong ika-17 siglo sa Carman. Ang coat of arms ng pamilyang Carman ay inilalarawan sa isang stained-glass window sa kapilya ng Saint-Jean-Balanant sa Plouvien.<ref>René Kerviler, "Répertoire général de bio-bibliographie bretonne. Livre premier, Les bretons. 7,BROU-CARN", 1886-1908, consultable https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k58176362/f462.image.r=Plouvien.langFR</ref>
Isang kilalang kasabihan mula sa Léon ang nagdiriwang ng "katandaan ng Penhoët, ang katapangan ng Chastel, ang kayamanan ng Kermavan, at ang kabayanihan ng Kergournadec'h".
===Modernong Panahon===
Noong 1759, isang ordinansa ni [[Louis XV]] ang nag-utos sa parokya ng Quernilis [Kernilis] na maglaan ng 20 kalalakihan at magbayad ng 131 [[livre]] para sa "taunang gastusin ng Brittany coast guard".<ref>"Ordonnance... portant imposition pour la dépense annuelle de la garde-côte de Bretagne", 1759, consultable https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k97412315/f8.image.r=Plovan</ref>
===[[Rebolusyong Pranses]]===
Noong Marso 1793, ang Kernilis, kasama ang [[Guissény]], [[Plounéventer]], [[Ploudaniel]], [[Plouguerneau]], at [[Kerlouan]], ay kabilang sa mga komyun na hinatulan ng kabuuang 40,600 livre bilang kabayaran dahil sa paghihimagsik laban sa pamahalaang republikano<ref>Charles-Laurent Marie, "Histoire de la Bretagne républicaine depuis 1789 jusqu'à nos jours", 1875, consultable https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k57656266/f151.image.r=Ploun%C3%A9venter.langFR</ref> (kinailangang magbayad sina Kernilis at [[Lanarvily]] ng 500 livre<ref>Prosper Levot, "Histoire de la ville et du port de Brest pendant la Terreur", consultable https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k96132324/f88.image.r=guiss%C3%A9ny?rk=3326196;4</ref>).
==Eskudo de armas==
[[File:COA fr Kernilis.svg|thumb|Kernilis]]
O, isang leong asul; isang punong argente na may dalang tatlong ermine spots na sable.
==Mga monumento at lugar==
* Monumento ng Digmaan (1914-1918);
* Simbahan ni Santa Ana.
[[File:Monument aux morts - Kernilis-29.jpg|thumb|center|Monument aux morts de 1914-1918.]]
* Isa sa apat na punong yew na itinanim ng panginoon ni Maillé-Carman (isang [[Huguenot]]), na napatay sa isang tunggalian ng panginoon ni Troménec sa [[Landéda]] (isang miyembro ng Catholic League), ay nananatili pa rin: ito ay humigit-kumulang 400 taong gulang at may sukat na 3.5 metro ang circumference sa 80 cm mula sa lupa.
==Tingnan din==
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Kernilis]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
evhz5w57sgi9jopkq7tcj7hjxuh2jhf
Landerrouet-sur-Ségur
0
337261
2204625
2202595
2026-04-24T11:56:18Z
TentingZones1
122212
2204625
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = Landerrouet-sur-Ségur
|native_name = Landeroet
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Landerrouet-sur-Ségur Mairie.jpg
|image_caption = Bulwagan ng bayan
|image_shield = Blason ville FR Landerrouet-sur-Ségur (Gironde).svg
|pushpin_map = France#France Nouvelle-Aquitaine
|pushpin_map_caption = Lokasyon ng Landerrouet-sur-Ségur
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = {{Flag|France}}
|subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]]
|subdivision_name1 = [[Nouvelle-Aquitaine]]
|subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2 = [[Gironda]]
|subdivision_type3 = Arrondissement
|subdivision_name3 = [[Arrondissement of Libourne|Langon]]
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
|leader_title = Alkade (2020–2026)
|leader_name = Jean-Pierre Gasnault<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=2 December 2020|language=fr}}</ref>
|area_total_km2 = 3.14
|population_as_of = 2023
|population_total = 102
|population_demonym = Landerrouetiens
|population_density_km2 = auto
|website =
|coordinates = {{coord|44.6542|-0.0217|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_m = 50
|elevation_min_m = 14
|elevation_max_m = 82
|postal_code = 33540
|postal_code_type = Postal code
}}
Ang '''Landerrouet-sur-Ségur''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa departamento ng [[Gironda]] sa [[Nouvelle-Aquitaine]] sa timog-kanlurang [[Pransiya]].
==Tiponomiya==
Ang Landerrouet ay pinaikling salita ng "landes et rhouets," isang terminong, noong sinaunang panahon, ay tumutukoy sa isang ligaw na rehiyon na tinutubuan ng mga kakahuyan at masukal; ang Ilog Ségur ay dumadaloy sa nayon.
Ang pangalan ng komyun ay ''Landeroet'' sa Gascon.
Ang mga naninirahan ay tinatawag na ''Landerrouetiens''.
==Kasaysayan==
Noong panahon ng [[Rebolusyong Pranses]], ang parokya ng Notre-Dame de Landerrouet ay naging komyun ng Landerrouet. Noong Setyembre 5, 1969, ang komyun ng Landerrouet ay naging Landerrouet-sur-Ségur.
Ang mga hukbo ni Napoleon I, habang papunta sa Espanya, ay huminto at nagkampo roon, lalo na sa isang lugar na tinatawag na Le Tertre, na matatagpuan sa nayon ng Barbes, sa isa sa dalawang nayon na, kasama ang Rival, ay bumubuo sa bayan.
Ang pagdating ng riles noong ika-19 na siglo ay lalong nag-ambag sa paglago ng buong rehiyon, at lalo na sa Landerrouet; isang istasyon ang itinayo roon, at ang gusali ay nakatayo pa rin.
Ang isang mayaman at masaganang sektor ng agrikultura ay nanatili hanggang noong dekada 1970, pagkatapos ay naging masinsinan ang pagtatanim ng ubas noong dekada 1980, na nagpatag at nagpa-homogenize sa tanawin sa lahat ng dako; ngayon, dalawa o tatlong lokal na magsasaka na lamang ang natitira sa Landerrouet.
==Kultura at mga monumento==
* Ang pinatibay na gilingan na tinatawag na gilingan ng Loubens ay sumasaklaw sa Dropt sa hangganan ng mga komyun ng Loubens at Landerrouet-sur-Ségur at sa kalakhang bahagi ay mula pa noong ika-14 na siglo; dahil sa simula ay pagmamay-ari ito ng mga Benedictine ng Priory ng La Réole, kalaunan ay napunta ito sa mga kamay ng isang pribadong tagagiling at, ngayon ay hindi na ginagamit, ay pag-aari na ng isang pribadong tao; ito ay inuri bilang isang makasaysayang monumento noong 2000.
* Ang simbahan ng Notre-Dame ay naglalaman ng isang insensaryong tanso noong ika-17 siglo na inuri noong 1908 bilang isang bagay ng mga makasaysayang monumento.
<gallery>
Loubens 33 Moulin 01.jpg|Ang gilingan sa Dropt.
Landerrouet-sur-Ségur Église 01.jpg|Simbahan ng Notre Dame.
Landerrouet-sur-Ségur Église 03.jpg|Ang kampana ng tore na may dulong gable.
Landerrouet-sur-Ségur Église 04.jpg|Ang simbahan ay natatanaw mula sa bukid.
Landerrouet-sur-Ségur Mam.jpg|Ang bantayog ng digmaan ay nasa likod ng simbahan sa sementeryo.
</gallery>
==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville FR Landerrouet-sur-Ségur (Gironde).svg|thumb|Landerrouet-sur-Ségur]]
O, isang leon na kulay asul; isang kalasag na nakatiklop na kulay asul na may sunggab sa gilid na parang halter ng kordero at contourné argent at sa gilid na parang malas ay may kumpol ng ubas na may tangkay at dahon na yari rito; lahat ay nasa isang pinuno o may mga inskripsiyong "LANDERROUET" at "SUR SEGUR" sa malalaking titik na sable, magkakapatong.<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=20787 Eskudo de armas ng Landerrouet-sur-Ségur]</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
camqb5tn0qgihts053lcryfe36f962o
Marcheprime
0
337322
2204624
2198597
2026-04-24T11:50:39Z
TentingZones1
122212
infobox
2204624
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = Marcheprime
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = FR-33-Marcheprime.JPG
|image_caption = Bulwagan ng bayan
|image_shield = Blason ville fr Marcheprime (Gironde).svg
|pushpin_map = France#France Nouvelle-Aquitaine
|pushpin_map_caption = Lokasyon ng Marcheprime
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = {{Flag|France}}
|subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]]
|subdivision_name1 = [[Nouvelle-Aquitaine]]
|subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2 = [[Gironda]]
|subdivision_type3 = Arrondissement
|subdivision_name3 = [[Arrondissement of Arcachon|Arcachon]]
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
|leader_title = Alkade (2026-2032)
|leader_name = Manuel Martinez
|area_total_km2 = 24.56
|population_as_of = 2023
|population_total = 5696
|population_demonym = Marcheprimais
|population_density_km2 = auto
|website = http://ville-marcheprime.fr/
|coordinates = {{coord|44.6933|-0.8536|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_m =
|elevation_min_m = 34
|elevation_max_m = 162
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|postal_code = 33555/33380
}}
Ang '''Marcheprime''' (''Marcha Prima'' sa [[Wikang Oksitano]]) ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa departamento ng [[Gironda]] sa [[Nouvelle-Aquitaine]] sa timog-kanlurang [[Pransiya]]. Ito ay nilikha noong 1946 mula sa bahagi ng komyun ng [[Biganos]].
==Heograpiya==
Ang [[Marcheprime]] ay matatagpuan sa [[kagubatan ng Landes]], nasa kalagitnaan sa pagitan ng kabisera ng rehiyon ([[Bordeaux]], 28 km) at ng [[Arcachon Basin]] ([[Arcachon]], 32 km), at bahagi ng mas malawak na lugar ng Bordeaux.
Isa ito sa 51 munisipalidad na bumubuo sa [[Landes de Gascogne Regional Natural Park]] at bahagi ng rehiyon ng [[Pays de Buch]].
Ang munisipalidad ng Marcheprime ay 88% na kagubatan at nakatuon sa pagiging miyembro nito sa Landes de Gascogne Regional Natural Park at sa pangangalaga ng kapaligirang kagubatan nito.
Bilang karagdagan sa sentro ng bayan, ang munisipalidad ng Marcheprime ay kinabibilangan ng dalawang nayon: ''Biard'' at ''Croix d'Hins''.
Ang mga kalapit na komyun ay ang [[Saint-Jean-d'Illac]] sa hilaga, sa quadripoint (isang punto sa ibabaw ng Daigdig na dumadampi sa apat na magkakaibang rehiyon), [[Cestas]] sa hilagang-silangan, [[Mios]] sa timog-silangan, [[Biganos]] sa timog-kanluran at [[Audenge]] sa hilagang-kanluran.
==Toponimiya==
Ang pangalang Marcheprime (sa Gascon, ''Marcha Prima'') ay nagmula sa Huling Latin na ''Marca prima'', na maaaring bigyang-kahulugan bilang "unang bahagi" (mula sa ''marca'', na nangangahulugang "marka, batong hangganan," ngunit "martsa," isang teritoryong hangganan).
Mapapansin din natin ang pangalan ng lokalidad na "Croix d'Hins." Ang Croix d'Hins ay nagmarka sa hangganan ng Captalat ng Buch sa daan patungong Bordeaux; dati, ang lugar na ito ay nagmarka sa hangganan sa pagitan ng Bituriges Vivisci at ng Boiates (na ang pangalan ay pinagmulan ng "Buch"). Ito ay katumbas ng sinaunang Béhar(d) (ngayon ay binabaybay na Biard). Ang Croix d'Hins ay kilala rin bilang "Croix de Heins."
Ang toponym na "Hins" (minsan "Hinx"), na nagmula sa Latin na fines, na nangangahulugang "mga hangganan" (ang ebolusyon ng ''f'' patungong ''h'' ay regular sa Gascon), ay paulit-ulit sa Gascony upang markahan ang mga hangganan sa pagitan ng mga tao. Ito ay katumbas ng toponym ng Gaulish na equoranda na nagbigay-daan sa mga toponym na may parehong kahulugan na "[[Ingrandes]]", "Aygurande", atbp.
==Istorya==
Ang unang bakas ng kasaysayan ay matatagpuan sa lugar na tinatawag na Croix de Hins. Isang panandang hugis-krus na matatagpuan sa [[lumang kalsadang Bordeaux - Dax]], ang naghihiwalay sa teritoryo sa pagitan ng "[[Bourdelois]]" at ng [[Captalat de Buch]].
===Ang nayon===
[[File:Freres pereire.jpg|thumb|200px|left|[[Isaac Pereire|Isaac]] at [[Émile Pereire]]]]
Ang pag-unlad ng Marcheprime ay nagsimula pa noong ika-19 na siglo. Tulad ng ibang mga bayan sa rehiyon ng Landes, ang ekonomiya ng Marcheprime ay unang nakabatay sa isang sistemang agro-pastoral, bago kumalat ang kagubatan sa buong teritoryo noong ikalawang kalahati ng ika-19 na siglo. Dumating ang riles sa Marcheprime noong 1841, kasabay ng pagtatayo ng linya ng Bordeaux-La Teste. Sa pamamagitan ng Compagnie des Chemins de fer du Midi (Southern Railway Company), inupahan ng magkapatid na Pereire ang linya ng Bordeaux-La Teste noong Marso 27, 1852. Nakakuha sila ng 10,000 ektarya ng mga halamanan at sinimulang gawing kagubatan ng pino ang lugar na ito.
Noong panahong iyon, ang Marcheprime ay isa lamang nayon na nakakabit sa bayan ng [[Biganos]]. Binubuo lamang ito ng ilang bahay at isang tuluyan sa tabi ng kalsada.
Pagkatapos ay lumipat ang ekonomiya patungo sa pagkuha ng dagta at distilasyon. Ang pabrika ng Marcheprime ay nagdidistila ng dagta ng pino upang makagawa ng turpentine na tinatawag na "La Landaise," isang halimbawa nito ay makikita sa pavilion ng Landes de Gascogne sa [[Sabres]], bahagi ng Ecomuseum ng Regional Natural Park.
Noong 1862, nagpagawa si Émile Pereire ng isang simbahan (ang kanyang mga inisyal na E.P. ay nakaukit sa ilalim ng arko).
Pagsapit ng 1863, ang Marcheprime ay binubuo ng isang simbahan, isang paaralan, isang bahay ng guro, at isang rektoryo.
Hiniling ni Émile Pereire na ang lokalidad ay itatag bilang isang komyun, ngunit noong 1946 lamang opisyal na naging isang komyun ang Marcheprime. Ito ay nananatili ang pinakabatang komyun sa departamento ng Gironde, na nilikha sa pamamagitan ng paghahati ng isang hiwalay na munisipalidad.
Ang bayan ng Marcheprime ay lubhang naapektuhan noong sunog sa kagubatan ng Landes noong 1949. Sa kabuuan, ang sunog ay sumira ng 50,000 ektarya at nagresulta sa pagkamatay ng 82 katao, kabilang ang 57 sibilyan at 6 na residente ng Marcheprime. Natigil ang sunog sa Croix d'Hins. Ito pa rin ang pinakamalaking sunog na naranasan ng bayan.
=== Croix d'Hins ===
[[File:Delagrange-composition.jpg|thumb|350px|right|Postkard mula sa Croix d'Hins. Ang mga larawan ay kinunan bago lumipad ang Blériot at pagkatapos ng aksidente, noong Enero 4, 1910, sa paliparan ng Croix d'Hins.]]
==== Ang paliparan ====
Noong 1903, isang paliparan na itinayo ng kompanya nina [[Louis Blériot]] at ng magkapatid na Voisin ang itinatag sa Croix d'Hins. Sinubukan ni Blériot ang kanyang mga eroplano roon. Ang inagurasyon, na nakatakdang isagawa noong Disyembre 1, 1909, ay kinansela at ipinagpaliban dahil sa masamang panahon. Noong Enero 4, 1910, doon namatay ang kilalang abyador at iskultor na si [[Léon Delagrange]] sa edad na 37 nang mabali ang mga pakpak ng kanyang Blériot 11 habang nasa isang pagsasanay sa paglipad.
Halos wala nang ibang aktibidad sa paliparang ito maliban noong 1910, nang maganap ang unang palabas sa himpapawid ng Gironde, na inorganisa nina Lesire at Wallon, at noong 1914, nang ang paliparan ay isa sa mga hintuan sa unang rally sa himpapawid ng Monaco.
Noong ika-1 at ika-2 ng Pebrero, 1911, nakumpleto ni Kapitan [[Georges Bellenger]] ang isang malayuang paglipad, na nag-uugnay sa Vincennes-Maison-Blanche patungong Croix d'Hins sakay ng isang eroplanong Blériot, sa loob ng 7 oras at 15 minuto.
Ang paliparan ay inabandona noong 1920 at ibinigay sa paliparan ng Mérignac, at ang lugar nito ay kinuha ng istasyon ng Bordeaux Lafayette Radio.
====Istasyon ng Radyo ng Bordeaux Lafayette====
Itinayo sa inisyatiba ng hukbong Amerikano noong 1918 upang mapunan ang kakulangan ng komunikasyon sa telepono sa pagitan ng Pransya at Estados Unidos noong Unang Digmaang Pandaigdig, hindi ito natapos hanggang 1920. Bilang pag-alaala sa pagkakaibigang Franco-Amerikano, ang istasyon ay pinangalanang Radio Bordeaux Lafayette.
Ang lugar ng Croix d'Hins na iminungkahi ng delegasyon ng Pransya ay tinanggap ng komisyon ng mga kaalyado na namamahala sa proyekto dahil nag-aalok ito ng maraming bentahe:
* Malayo ito sa mga sona ng labanan;
* Malapit ito sa daungan ng Bordeaux at nasa labas ng isang urban area (kagubatan ng Landes);
* Maaari itong ikonekta sa network ng riles;
* Maaari itong matustusan ng kuryente mula sa mga hydroelectric dam sa Ilog Dordogne, at partikular na ang Tuilière Dam sa bandang itaas ng agos mula sa Bergerac.
Ang unang opisyal na transmisyon ay naganap noong Agosto 21, 1920.
Isinagawa ang telekomunikasyon gamit ang walong pylon na may taas na 250 metro na sumusuporta sa isang patag na antena na 400 metro ang lapad at 1,200 metro ang haba.
Sumasaklaw sa lawak na 486 ektarya, ang istasyon ay sinakop ng mga Aleman noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Ginamit ito ng Kriegsmarine upang makipag-ugnayan sa mga U-boat hanggang 1944, nang ito ay bahagyang nawasak ng pagsulong ng mga Alyado. Ang huling pylon ay giniba noong 1953.
Apat na gusaling sinaunang panahon ang nananatili pa rin, pati na rin ang mga guho ng dating workshop at mess hall. Isang stele na kumakatawan sa pylon na ito ang itinayo sa dating pasukan ng istasyon (ang driveway na patungo sa mga sakahan ng Marcheprime stud).
===Saklaw ng pagbaril===
Isang pabrika ng pulbura ang itinatag noong 1913, katabi mismo ng paliparan.
Isang aksidente, na malamang na sanhi ng pagkakamali sa paghawak, noong Abril 21, 1916, ang nagresulta sa pagkamatay ng 42 sa 1,800 manggagawa—mga Pranses, Espanyol, sibilyan, at mga sundalong sumapi sa hukbo. Noong Unang Digmaang Pandaigdig, ang pabrika ay nagtustos sa larangan ng pulbura at mga granada. Isang firing range ang idinagdag noong 1916, ngunit ang operasyong ito ay tumagal lamang hanggang 1917.
==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Marcheprime (Gironde).svg|thumb|Marcheprime]]
Ang azure, isang ginintuang puno ng scallop na may kasamang sa kanan ng isang nabunot na puno ng pino, na nasa gilid sa kanan ng isang palayok na gawa sa pilak na dagta, na nakapatong sa isang tumutulo na sungay nito, at sa kaliwa ng isang berdeng krusyer na gawa sa pako na nasa ibabaw ng dalawang pilak na tupa na nagpapasa-pasa, sa isang punong gules ay isang gintong scallop at sinusuportahan ng isang makapal na koleksyon ng labinlimang piraso o at vert.
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
6b8eyu9br61zuanr5q3u6mhajvcoasp
Bonnetan
0
337342
2204622
2198251
2026-04-24T11:41:06Z
TentingZones1
122212
infobox
2204622
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = Bonnetan
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Église Saint-Martin de Bonnetan 2.JPG
|image_caption = Simbahan ni San Martin
|image_shield = Blason ville fr Bonnetan (Gironde).svg
|pushpin_map = France#France Nouvelle-Aquitaine
|pushpin_map_caption = Lokasyon ng Bonnetan
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = {{Flag|France}}
|subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]]
|subdivision_name1 = [[Nouvelle-Aquitaine]]
|subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2 = [[Gironda]]
|subdivision_type3 = Arrondissement
|subdivision_name3 = [[Arrondissement of Bordeaux|Bordeaux]]
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
|leader_title = Alkade (2020-2026)
|leader_name = Alain Bargue<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=2 December 2020|language=fr}}</ref>
|area_total_km2 = 4.29
|population_as_of = 2023
|population_total = 1065
|population_demonym = Bonnetanais
|population_density_km2 = auto
|website = http://www.bonnetan.fr/
|coordinates = {{coord|44.8219|-0.4103|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_m = 84
|elevation_min_m = 34
|elevation_max_m = 100
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|postal_code = 33061/33370
}}
Ang '''Bonnetan''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa Timog-Kanluran ng [[Pransiya]], na matatagpuan sa departamento ng [[Gironda]] sa rehiyon ng [[Nouvelle-Aquitaine]].
==Heograpiya==
Isang munisipalidad sa lugar ng atraksyon ng Bordeaux na matatagpuan sa urban unit nito, ang teritoryo nito ay medyo maburol, at bahagi ng [[Entre-deux-Mers]] sa pagitan ng [[Tresses]] at [[Créon]], 18 km mula sa [[Bordeaux]].
Ang mga kalapit na komunidad ay [[Fargues-Saint-Hilaire]], [[Lignan-de-Bordeaux]], [[Loupes]], [[Pompignac]] at [[Sallebœuf]].
==Kasaysayan==
Ang Bonnetan ay isang nayon na may sinaunang kasaysayan, ngunit ang pinagmulan ng pangalan nito ay napapailalim sa kontrobersiya:
* Ang mga sangguniang pangkasaysayan at arkeolohiko ay tumutukoy sa isang sakahan na napapalibutan ng mga ubasan na nagmula pa noong panahon ng [[Gallo-Romano]], na pagmamay-ari ng isang lalaking nagngangalang Bonitus. Samakatuwid, ang pangalan ng bayan ay hango sa personal na pangalang ito at sa hulaping Latin na -''anum''.
* Ayon sa [[Gironde Departmental Archives]], ang toponym na "Bonnetan" ay unang lumitaw sa Grand [[Cartulary]] ng [[Abbey ng La Sauve Majeure]] (1185) kaugnay ng isang donasyon na ginawa ni Dame Mathilde, balo ni Raimond de Bonnetan na nagtungo sa krusada patungong [[Jerusalem]].
* Ang isang toponymic na bersyon ay bubuuin ng paghalaw sa Bonnetan mula sa Gascon na "boun estang", sa pamamagitan ng pagkakatulad sa isang lawa sa isang mababang bahagi ng komyun, isang bersyon na nakakatagpo ng echo sa (bagaman kamakailan lamang) motto ng komyun: "aou bouns pescayres, boun estang".
* Ang mga dokumento mula sa Mga Salaysay ng Arsobispo ng Bordeaux ay naglalahad ng mga paalala na ipinadala kay Arnaud de la Mote, kura paroko ng "Bonétan" (ang baybay ay matatagpuan sa ilang mga dokumento sa pagitan ng 1337 at 1624) para sa pagkaantala sa pagbabayad ng mga ikapu sa pagitan ng 1338 at 1346. Noong [[Digmaang Sandaang Taon]], noong 1372, isang Arnaud Forthon ang nagpahayag na hindi niya mababayaran ang kanyang upa sa Arsobispo dahil sinira ng mga Pranses ang lahat ng ani ng nayon.
* Sa wakas, ang simbahan ng "Bonetano" ay lumilitaw sa Nomenklatura ng mga Parokya ng Diyosesis ng 1398: "Sanctus Martinus de Bonetano".
* Binanggit sa Summary Inventory of Departmental Archives bago ang 1790 ang isang lease in fief (deed of concession of property) ng isang piraso ng lupa, malapit sa isang ari-arian ng "la coffrayria prebeyriu" noong 1452, isang pagkilala para sa isang lote ng lupa na nakaharap sa "la terra de la confrayria de preberiu" noong 1478 ngunit pati na rin ang pagkakaroon ng isang landed lordship noong 1498 sa komyun ng "Bonnetan".
* Nasa mga archive pa rin ng departamento ng Gironde, isang dokumento mula sa mga Administrasyong Panlalawigan - ang intendancy ng Bordeaux - ay tumutukoy noong 1770 sa komyun sa ilalim ng pangalang "Bonnetan-entre-deux-mers".
Karamihan sa maraming pangalan ng lugar sa komyun ay may tunog na [[Gascon]]. Halimbawa, ang pangalan ng batis na dumadaloy sa nayon, ang Canterane, ay nagmula sa pariralang [[Wikang Gascon|Gascon]] na "mula sa lugar kung saan umaawit ang palaka." Ang ilan sa mga pangalang ito ay paksa ng debate sa mga lingguwista, historyador, arkeologo, at masigasig na mga lokal. Kunin natin ang "Le Pas d'Ouen," halimbawa; ito ay alinman sa salitang Gascon na nangangahulugang "basang parang, pastulan," o ang pinagmulan nito ay relihiyoso (at sa kasong iyon, mali ang baybay sa paglipas ng mga siglo) at nagmula sa pandiwang "oindre" (magpahid), tulad ng kaso sa lugar ng [[Verdelais]]. Gayunpaman, sa isang dokumento mula kay Haring-[[Duke Edward I]], ang salita ay pinatutunayan sa anyong "padouëns" (Medieval Late Latin: paduens-paduentis), at ang salin nito ay: komunal na pastulan.
Hindi gaanong nauunawaan ang mga panahong Protohistory, Antiquity, at [[Gitnang Panahon|Medieval]] ng Bonnetan. Ang arkeolohiya gamit ang [[aerial photography]] ay nagsiwalat ng pagkakaroon ng mga sinaunang istrukturang gawa ng tao (paghuhukay ng pundasyon o kanal, paggawa ng pader), at ang mga piraso ng palayok at mga sinaunang bagay na metal ay natagpuan hindi kalayuan sa La Canterane.
Itinala ng Gironde Departmental Archives ang presensya ng isang mardelle, na pinatag ng mga baging, sa isang lugar na tinatawag na Fossa-Johan, noong 1275. Ang mga Mardelles ay mga paghuhukay na gawa ng tao, na nagmula pa noong panahon ng mga [[Gallic]], na nagpapatunay sa presensya ng mga pabilog na bahay na gawa sa kahoy at luwad. Ang mga bahay na ito ay itinayo sa pundasyong tuyong bato o bahagyang nakalubog sa lupa. Kapag ang paghuhukay ay nanatili, na bumubuo ng isang lawa, ito ay tinatawag na mardelle.
Sa lokalidad ng Peychaud (pangalan din ng isang kastilyo na pagmamay-ari ng pamilyang Pontac, na matatagpuan sa komyun ng [[Ambarès-et-Lagrave]]), ang motte ng Bois des Douves, parisukat ang plano at humigit-kumulang 25 metro sa bawat panig, ay napapalibutan ng medyo malalawak na kanal, na ngayon ay halos natatakpan na, ngunit ang gamit nito ay nananatiling hindi alam: isang [[pyudal na motte]] na tinatanaw ang Bourgou o isang [[fanum]] (na, dahil sa ebidensya ng kahit isang hukay ng marl, ay maaaring magpahiwatig ng pagkakaroon ng isang [[oppidum]]); sa katunayan, bagama't ang karamihan sa mga santuwaryo ay isinama sa isang sagradong lugar o [[peribolos]], alam din natin ang mga halimbawa na limitado ng mga simpleng "mga kanal na nakapaloob," lalo na bago ang kalagitnaan ng ika-1 siglo at sa maraming maliliit na santuwaryo sa kanayunan. Ang debate sa puntong ito ay bukas mula pa noong ika-19 na siglo.
==Mga lugar at monumento==
* Ang Simbahan ni Saint Martin, kasama ang sementeryo at isang monumento ng sepulchral, ay nakalista sa General Inventory of Cultural Heritage. Ang pangalan ng simbahan, Saint Martin, ay nagmumungkahi na maaaring itinatag ito noong ika-6 o ika-7 siglo, noong panahon ng ebanghelisasyon sa rehiyon at ang malaking katanyagan ng santong ito. Ito ay isang maliit na simbahang Romanesque na ang konstruksyon ay malamang na nagsimula pa noong unang kalahati ng ika-13 siglo. Noong panahon ng Fronde, noong 1649, ang simbahan sa Bonnetan ay hinalughog at sinamsam ng mga kalalakihan mula sa garison ng Vayres Castle, at ito ay muling binago kasunod ng pagbagsak ng mga arko nito, simula noong 1664. Ang gusali ay malawakan ding naibalik noong 1890, nang idagdag ang isang sacristy, isang beranda, isang huwad na arko, at isang gallery. Mayroon itong pahabang plano, na binubuo ng isang dalawang-bay na nabe na nagtatapos sa isang patag na apse. Ang kampana, na orihinal na isang arcade, ay ginawang isang parisukat na tore sa pamamagitan ng pagdaragdag ng tatlong gilid. Anim na Romanesque corbel ang itinatampok sa unang bay. Isang beranda na parang pasilyo ang nagsisilbing peristyle ng simbahan. Ang canopy ng harapan ay itinayo noong 1852. Ang gusali ay naglalaman ng pulpito ng walnut mula sa kumbento ng mga Mercedarian sa Bordeaux (ang mga Mercedarian ay mga relihiyoso na tumubos sa mga Kristiyanong binihag ng mga Moro o mga pumalit sa kanila at naging mga alipin). Sa huling istilo ni Louis XIV, ang pulpito na may walong sulok na ito ay may limang gilid na nakapatong sa isang semi-dome na pinalamutian ng malalaking dahon. Sa pagitan ng semi-dome at ng katawan ng pulpito ay mayroong isang torus na gawa sa kahoy na oliba. Tatlong painting na naka-frame na may mga molding ang nagpapalamuti sa rehas. Ang bawat gilid ng pulpito ay nagtatampok ng apat na paksa na ang pinaghirapan na komposisyon ay nakapagpapaalala sa paaralan ng Lesueur. Ang istraktura ng bubong ay binubuo ng isang false barrel vault at isang false basket-handle vault. Mayroong panloob na spiral staircase. Ang pangunahing istraktura ay gawa sa bato, dressed stone, rubble, at bahagyang ginawa. Ang uri ng bubong ay isang gable roof na may hipped roof at pavilion roof. Ang materyales sa bubong ay mga guwang na tile. Kasama sa dekorasyon ang mga eskultura, na kumakatawan sa mga motif ng halaman, partikular na mga dahon, at sinusuportahan ng mga kapital.
* Ang presbiteryo: may mga kuwadra, bahay-karwahe, bodega ng alak, at silid-taguan. Ang gusali ay tumutugma sa paglalarawang ibinigay noong panahon ng pagbebenta nito noong 1796 ngunit tila hindi nauna sa kalagitnaan ng ika-18 siglo, batay sa panloob at panlabas na dekorasyong arkitektura nito. Samakatuwid, ito ay maaaring mula sa ikalawang kalahati ng ika-18 siglo. Ang pangunahing istraktura ay gawa sa batong rubble na may rendered finish. Uri ng bubong: bubong na may balakang. Materyal: guwang na tile. Mga sahig: silong; isang pangunahing palapag; attic. Mga hagdanan: panloob na hagdanan; paikot-ikot na hagdanan na may mga pasilyo at bukas na balon.
* Ang [[Château de la Loubière]]. Ang gusaling ito, na pangunahing itinayo noong huling bahagi ng ika-15 hanggang unang bahagi ng ika-16 na siglo, ay pagmamay-ari ng pamilyang de Canolle, mga panginoon ng Lescours at La Loubeyre. Pagkatapos, noong ika-17 siglo at hanggang sa Rebolusyong Pranses, ito ay pagmamay-ari ng pamilyang de Ségur. Ang château ay nagtatampok ng dalawang parallel, matutulis na bubong na may gable na natatakpan ng mga patag na tile, na sumasaklaw sa isang malaki, parihabang, dalawang palapag na pangunahing gusali na nasa ibabaw ng isang attic. Ito ay nasa gilid ng isang parisukat na tore na maaaring naglalaman ng isang paikot na hagdanan. Ang karagdagang pag-aaral ay matutukoy kung ang dalawang seksyon na bumubuo sa pangunahing gusali ay resulta ng isa, dalawa, o tatlong yugto ng konstruksyon. Ang isang lintel na natuklasan sa panahon ng gawaing pagpapanumbalik ay nagpapahiwatig na ang pangunahing gusali ay nilagyan ng mga bintana na may mullion at transomed na may mga prismatic molding na nagmula noong huling bahagi ng ika-15 o unang bahagi ng ika-16 na siglo. Sa ilalim ng pamilyang Ségur, ang ilang mga butas ay binago, isang pinto na may mga antigong motif ang binuksan sa ground floor, at isang bagong gusali ang idinagdag sa kanlurang pader ng gable. Noong ika-18 siglo, isang pakpak ng mga gusaling panlabas ang idinagdag sa isang tamang anggulo, na may petsang 1766 sa isa sa mga pinto, na sinundan ng pangalawang pakpak (mga gusaling panlabas na pang-agrikultura) noong ika-19 na siglo, na bumubuo ng isang patyo na hugis-U. Ang tirahang ito ay nagsilbing isang tuluyan at tuluyan para sa coaching noong ika-19 na siglo. Mga bahaging bahagi: silid-bakuran; kamalig; kuwadra; kulungan ng kalapati; parke; balon; tirahan ng mga katulong; bodega ng alak. Mga elementong istruktural: bato; pinagtagpi-tagping bato; mga durog na bato; bahagyang rendering. Uri ng bubong: bubong na gable; nakalantad na gable; natatakpang gable. Mga materyales sa bubong: patag na tile; kurbadong tile. Mga hagdanan: panlabas na hagdanan; paikot-ikot na hagdanan na may mga pasilyo ngunit walang gitnang balon.
* Mayroong ilang mga lumang bukid at bahay (estate) mula sa mga nakaraang siglo:
** Ang Bel Air estate; Mga bahagi: tirahan ng mga katulong; bodega ng alak; silid-bakuran; kamalig; parke. Bahay na itinayo noong unang kalahati ng ika-19 na siglo; malaking bodega ng alak at silid-bakuran na itinayo noong ikalawang kalahati ng ika-19 na siglo. Gawaing istruktura: bato; mga durog na bato; plaster. Uri ng bubong: bubong na may balakang. Materyal: magkakaugnay na mga tile. Mga sahig: isang pangunahing palapag; isang nabe. Mga hagdanan: panloob na hagdanan; paikot-ikot na hagdanan na may mga landing at isang gitnang balon. Tipolohiya: bubong na may balakang at maayos na elevation. Kondisyon: sira.
** Langlois Farm. Mga bahaging bahagi: kamalig; kuwadra; balon. Isang malaking bukid, malamang na itinayo noong ika-18 siglo, dahil ang dekorasyon at mga bintana ay mula pa noong ika-18 siglo, ngunit maaaring ito ay isang mas lumang gusali na radikal na binago noong panahong iyon. Gawaing istruktura: bato; pagmamason ng mga durog na bato. Uri ng bubong: bubong na gable. Materyal: guwang na mga tile. Palapag: isang palapag. Dekorasyon: eskultura. Mga representasyon: mascaron; puso. Hagdan: panloob na hagdanan; tuwid na hagdanan. Tipolohiya: dingding ng alulod sa harapan. Kondisyon: naibalik.
Sa nayon ay may isang lumang minahan ng bato, na ngayon ay puno ng tubig, at isang maliit na kagubatan na tinatawag ng mga lokal na "Ang maliit na kakahuyan."
==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Bonnetan (Gironde).svg|thumb|Eskudo de armas ng komyun]]
Gironné na gawa sa pilak at asul na may punong barry na gawa rin sa asul at pilak din na gawa sa walong kulot na piraso na may kargang sibat na gawa rin nito.
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
ktft52ocn0axswwfhwapbyrdwpn6esr
Loupes
0
337344
2204623
2198255
2026-04-24T11:45:17Z
TentingZones1
122212
infobox
2204623
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = Loupes
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Loupes Mairie.JPG
|image_caption = Bulwagan ng bayan
|image_shield = Blason ville fr Loupes (Gironde).svg
|pushpin_map = France#France Nouvelle-Aquitaine
|pushpin_map_caption = Lokasyon ng Loupes
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = {{Flag|France}}
|subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]]
|subdivision_name1 = [[Nouvelle-Aquitaine]]
|subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2 = [[Gironda]]
|subdivision_type3 = Arrondissement
|subdivision_name3 = [[Arrondissement of Bordeaux|Bordeaux]]
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
|leader_title = Alkade (2020-2026)
|leader_name = Véronique Lesvignes<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/en/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=9 August 2021|language=fr}}</ref>
|area_total_km2 = 4.87
|population_as_of = 2023
|population_total = 957
|population_demonym = Loupésiens
|population_density_km2 = auto
|website = http://www.mairie-loupes33.fr/
|coordinates = {{coord|44.8064|-0.3922|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_m = 103
|elevation_min_m = 45
|elevation_max_m = 105
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|postal_code = 33252/33370
}}
Ang '''Loupes''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa Timog-Kanluran ng [[Pransiya]], na matatagpuan sa departamento ng [[Gironda]] sa rehiyon ng [[Nouvelle-Aquitaine]].
==Heograpiya==
Bahagi ng [[lugar ng atraksyon ng Bordeaux]], ang Loupes ay matatagpuan sa natural na rehiyon ng [[Entre-deux-Mers]].
Ang mga karatig na komunidad ay [[Bonnetan]], [[Camarsac]], [[Lignan-de-Bordeaux]], [[Sadirac]] at [[Sallebœuf]].
==Pagpaplano ng lungsod==
===Tipolohiya===
Noong Enero 1, 2024, ang Loupes ay ikinategorya bilang isang bayan sa kanayunan, ayon sa bagong pitong-antas na iskala ng densidad ng munisipyo na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng isang urban area. Bukod pa rito, ang bayan ay bahagi ng metropolitan area ng Bordeaux, kung saan ito ay isang peripheral municipality.
===Paggamit ng lupa===
[[File:33252-Loupes-Sols.png|thumb|Mapa ng imprastraktura at paggamit ng lupa sa munisipalidad noong 2018 (CLC).]]
Ang paggamit ng lupa sa munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa pamamagitan ng malaking presensya ng lupang pang-agrikultura (63.8% noong 2018), isang pagbaba kumpara sa 1990 (71.7%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: permanenteng pananim (39.1%), kagubatan (28.4%), damuhan (16.2%), mga urbanisadong lugar (7.8%), mga heterogeneous na lugar ng agrikultura (6.1%), lupang maaaring sakahin (2.4%).
==Pangalan==
Ang pangalan ng bayan ay pinaniniwalaang nagmula sa Latin na pangngalang ''lupus'', na nangangahulugang "lobo."
Sa Gascon, ang pangalan ng bayan ay ''Lopa''.
==Ekonomiya==
Ang bayan ay matatagpuan sa loob ng lugar ng paggawa ng alak na [[Entre-deux-Mers]] (mga tuyong [[puting alak]]), isang protektadong lugar na pinagmulan ng mga ubasan na may parehong pangalan. Ang buong rehiyon ay gumagawa rin ng pula, rosé, tuyo, matamis, at kumikinang na puting alak sa ilalim ng mga apela ng [[Bordeaux (AOC)|Bordeaux]] at [[Bordeaux Supérieur]]. Isang proyekto upang magtatag ng isang pasilidad sa paggawa ng Hermès ang isinasagawa, na may mga planong magbukas pagkatapos ng 2025.
==Mga lugar at monumento==
* Ang simbahan ng Saint-Étienne at ang krus nito sa sementeryo. Nakalista ito sa Pangkalahatang Imbentaryo ng Pamana ng Kultura.
* Alaala ng digmaan.
* Isang dosenang lugar at gusali sa komyun ng Loupes ang nakalista at isinama sa pangkalahatang imbentaryo ng pamana ng kultura bilang bahagi ng isang pag-aaral sa topograpiko ng kanton ng Créon na isinagawa mula noong 1983 ng konseho ng rehiyon ng Aquitaine: ang mga sakahan noong ika-17-19 na siglo ng mga estate ng Rocheran, Maledent, at Gardonne, ang kastilyo ng Lartigue noong ika-19 na siglo, ang presbiteryo na tanging isang bilog na arko na pinto lamang ang natitira mula sa konstruksyon noong ika-17 siglo.
<gallery>
Loupes église St Etienne 1.JPG|<center>L'église Saint-Étienne.</center>
Loupes Monument aux morts.JPG|<center>Monument aux morts.</center>
</gallery>
==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Loupes (Gironde).svg|thumb|Loupes]]
Quarterly o at gules, unang tatlong lobo mismo, armado at matamlay na gules, mga ilaw ng parang, mga ngiping sable, nagpapatong-patong ang isa sa kabila, pangalawa dalawang kumpol ng ubas, yung sa kanan o, yung sa kaliwa ay lila, may tangkay at may dahon na vert, pangatlo ang harapan ng simbahan ng lugar na kulay argente, masoned at bukas na sable, may butas ng dalawang look ng parang, yung sa kaliwa ay may silungan ng isang kampana na sable, pang-apat ay limang vert na puno na nakaayos sa saltire.
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
ktmq8rereju9cxi28eryhwfzs93v0nw
Cachen
0
337462
2204626
2199325
2026-04-24T11:57:25Z
TentingZones1
122212
2204626
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = Cachen
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Cachen mairie.jpg
|image_caption = Bulwagan ng bayan ng munisipalidad ng Cachen.
|image_shield = Blason ville fr Cachen (Landes).svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Cachen
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = {{Flag|France}}
|subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]]
|subdivision_name1 = [[Nouvelle-Aquitaine]]
|subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2 = [[Landes]]
|subdivision_type3 = Arrondissement
|subdivision_name3 = [[Arrondissement of Mont-de-Marsan|Mont de Marsan]]
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
|leader_title = Alkade (2020–2026)
|leader_name = Marie-Rose Langlade
|area_total_km2 = 35.66
|population_as_of = 2023
|population_total = 233
|population_density_km2 = auto
|website = https://www.cachen.fr
|coordinates = {{coord|44.0708|-0.4286|format=dms|display=inline,title}}
}}
Ang '''Cachen''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa Timog-Kanlurang [[Pransiya]], na matatagpuan sa departamento ng [[Landes]] (rehiyon ng [[Nouvelle-Aquitaine]]).
Ang mga naninirahan sa Cachen ay tinatawag na ''Cachenais''.
==Heograpiya==
Komunidad na matatagpuan sa [[kagubatan ng Landes]].
Ang mga karatig na munisipalidad ay [[Arue]], [[Bélis]], [[Labrit]], [[Lencouacq]] at [[Le Sen]].
==Lokal na kultura at pamana==
===Mga lugar at monumento===
* Simbahan ng Mahal na Birhen sa Guinas (ika-13 siglo)
* Simbahan ni San Martin sa Cachen
<gallery mode="packed" heights="180">
Cachen école.jpg|École de Cachen
Église Notre-Dame Nativité Guinas 01.jpg|Église Notre-Dame-de-la-Nativité de Guinas
CACHEN (1).jpg|Église Saint-Martin de Cachen
</gallery>
===Mga lokal na asosasyon===
* Ang Komite ng Pista, na siyang nag-oorganisa ng mga pagdiriwang ng Araw ng Bastille at ng pagdiriwang sa nayon na ginaganap tuwing ikatlong Linggo ng Setyembre.
* Ang Approved Municipal Hunting Association (ACCA).
* Ang "LenCArue" Voluntary Gymnastics Club.
* Ang "Les Aînés Ruraux" Senior Citizens' Club.
==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Cachen (Landes).svg|thumb|Cachen]]
Nakahanay sa nakabaligtad na pares: una ay hugis-garden lily mismo, pangalawa ay hugis-oak na nakabaluktot ang dahon, nakalagay nang nakabaluktot at hinabi ng dalawang gintong bunga ng oak, ang mga cupules na nakabaluktot ang dahon, pangatlo ay kulay asul na tatlong kulot na dahon na kulay argente at isang maritime pine na nakaukit sa kabuuan.
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
nlkvjygzgr1n3dv04cg9rnhnlrqta02
Haja Amina Appi
0
337506
2204555
2199873
2026-04-24T01:27:37Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204555
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox artist
| honorific_prefix = <!--Honorific prefix for a respected elder in Fu Yabing's ethnic group-->
| name = Haja Amina Appi
| image =
| image_size = 230px
| alt =
| caption =
| native_name =
| native_name_lang =
| birth_name =
| birth_date = {{Birth date|1925|06|25}}
| birth_place =
| death_date = {{Death date and age|2013|04|02|1925|06|25}}
| death_place =
| resting_place =
| nationality = Pilipino
| education =
| alma_mater =
| known_for = Paghahabi ng banig
| notable_works =
| style = ''Tepo''
| movement =
| spouse =
| partner =
| parents =
| father =
| mother =
| relatives =
| family =
| awards = {{awd|[[Gawad sa Manlilikha ng Bayan]]|2004}}
| elected =
| patrons =
| memorials =
| website = <!-- {{URL|Example.com}} -->
| module =
}}
Si '''Haja Amina Appi''' (Hunyo 25, 1925 - Abril 2, 2013) ay isang [[Kababaihan sa Pilipinas|Pilipinang]] ginawaran ng parangal bilang [[Gawad sa Manlilikha ng Bayan|Manlilikha ng Bayan]] ng 2004 dahil sa kanyang kadalubhasaan sa paghahabi ng banig gamit ang pamamaraan na ''tepo'' ng katutubong komunidad ng Sama.<ref name=":0">{{Cite web |last=Tobias |first=Maricris Jan |title=National Living Treasures: Haja Amina Appi |url=https://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/gamaba/national-living-treasures-haja-amina-appi/?__cf_chl_rt_tk=iIgcXMj1fJ9XALOvWcd4WCOg6GFp43_gNH0r0yfdoow-1774511007-1.0.1.1-sx4lm.5wtlIh0KwwqBSyBvXXMqXT8mynh.xapbOz5AU |url-status=live |access-date=2026-03-26 |website=National Commission for Culture and the Arts - Republic of the Philippines }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=":1" />
==Personal na buhay==
Isinilang si Haja Amina Appi noong Hunyo 25, 1925. Nanirahan siya sa Ungos Matata sa bayan ng [[Tandubas]] sa lalawigan ng [[Tawi-Tawi|Tawi-tawi]].<ref name=":1">{{Cite web |last=Tobias |first=Maricris Jan |title=Weaving Color Into Culture |url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000210784 |url-status=live |access-date=2026-03-26 |website=UNESCO UNESDOC Digital Library}}</ref> Namatay siya noong Abril 2, 2013.<ref>{{Cite web |last=Cabato |first=Luisa |date=2025-07-17 |title=Marcos sets centennial year for Manlilikha ng Bayan Haja Amina Appi |url=https://newsinfo.inquirer.net/2083062/marcos-sets-centennial-year-for-manlilikha-ng-bayan-haja-amina-appi |url-status=live |access-date=2026-03-26 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref><ref name=":0" />
==Manghahabi==
Kumukuha si Haja Amina Appi ng mga dahon ng pandan sa likod ng kanilang bahay sa Ungos Matata at kanyang ginagamit upang makahabi ng banig gamit ang tradisyunal na pamamaraan ng Sama na tinatawag na ''tepo''.<ref name=":1" />
Inaalisan ni Appi ng mga tinik ang mga dahon ng pandan gamit ang isang kutsilyo. Pinuputol niya ang mga ito gamit ang isang manipis na piraso ng kahoy na may matutulig na ngipin na tinatawag na ''jangat deyum''. Ang resulta ng prosesong ito ay makikitid na mga tadyang. Pinatutuyo niya sa araw ang mga tadyang at pinipipi sa ilalim ng isang malaking troso. Kinukulayan niya ang mga ito sa pamamagitan ng pagpapakulo gamit ang ''anjibi'' na isang komersyal na pulbos na pangulay. Paulit-ulit na dinudurog ni Appi ang mga nakulayang tangkay ng dahon ng pandan gamit ang paggoso o mabigat na troso upang ang mga ito ay maayos na matuyo at hindi nagiging malutong. <ref name=":0" /><ref name=":1" />
Sa paggawa ng banig ay ginagamit ni Appi ang tradisyunal na pamamaraan subalit bumubuo siya ng kanyang sariling mga modernong disenyo gamit ang paghahalo ng mga kulay at biswalisasyon at pagpapatupad ng kanyang mga sariling disenyo.<ref name=":0" />
==Manlilikha ng Bayan==
Pinarangalan si Haja Amina Appi bilang Manlilikha ng Bayan noong 2004 dahil sa kanyang kahusayan sa paghabi ng banig gamit ang tradisyunal na paghahabi ng mga Sama na matatagpuan sa Ungos Matata.<ref name=":0" />
Simula Hunyo 25, 2025 hanggang Huno 24, 2026 ay idineklara ni Pangulong [[Bongbong Marcos|Ferdinand Marcos Jr]]. bilang Sentenyal na Taong ng Manlilikha ng Bayan na si Haja Amina Appi.<ref>{{Cite web |title=Proclamation No. 963 Declaring the Period 25 June 2025 to 24 June 2026 as the Centennial Year of Manlilikha ng Bayan Haja Amina Appi |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2025/07jul/20250704-PROC-963-FRM.pdf |url-status=live |access-date=2026-03-26 |website=Official Gazette of the Republic of the Philippines}}</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Panlabas na link==
* [https://www.youtube.com/watch?v=jUKCQh56mPo Itinatampok si Haja Amina Appi sa ''Youtube channel'' ng UNESCO ICHCAP]
0y6i6mchlwrz1f83tka7hpv9yj2nlt2
Kernascléden
0
337633
2204571
2201500
2026-04-24T04:06:45Z
TentingZones1
122212
2204571
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = Kernascléden
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Eglise de Kernascleden.JPG
|image_caption = Simbahan ng Notre-Dame, makikita mula sa kanlurang harapan
|image_shield = Blason ville fr Kernascléden (Morbihan).svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Kernascléden
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = {{Flag|France}}
|subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]]
|subdivision_name1 = [[Bretanya]]
|subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2 = [[Morbihan]]
|subdivision_type3 = Arrondissement
|subdivision_name3 = [[Arrondissement of Pontivy|Pontivy]]
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
|leader_title = Alkade (2026-2032)
|leader_name = Christophe Cararic<ref>{{cite web|url=https://www.morbihan.gouv.fr/content/download/45068/325032/file/Maires%20du%20Morbihan%202020%20-%20250.pdf|title=Maires du Morbihan|date=7 July 2020|publisher=Préfecture du Morbihan|access-date=4 Abril 2026|archive-date=6 Nobiyembre 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221106175318/https://www.morbihan.gouv.fr/content/download/45068/325032/file/Maires%20du%20Morbihan%202020%20-%20250.pdf|url-status=dead}}</ref>
|area_total_km2 = 9.26
|population_as_of = 2023
|population_total = 418
|population_density_km2 = auto
|website = https://www.kernascleden.com/
|coordinates = {{coord|48.0069|-3.3197|format=dms|display=inline,title}}
|postal_code = 56540
|postal_code_type = Postal code
|elevation_m = 100
|elevation_min_m = 89
|elevation_max_m = 163
}}
Ang '''Kernascléden''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Pransiya]] na matatagpuan sa departamento ng [[Morbihan]], sa rehiyon ng [[Bretanya]].<ref>[https://www.insee.fr/fr/metadonnees/geographie/commune/56264-kernascleden INSEE commune file]</ref>
Ang bayan na ito ay kilala sa marangyang simbahang Gotiko nito, na binansagang "Kapilya ng Isang Libong Tore". Minsan ay naglalakbay ang mga tao mula sa malayo upang humanga, lalo na, sa isa sa mga fresco nito noong ika-15 siglo na [[Danse macabre|naglalarawan ng sayaw ng kamatayan]]. Ang pagtatayo ng isang mahalagang gusali sa isang liblib na lokasyon ay walang alinlangang hindi magiging posible kung wala ang determinasyon ng pamilyang [[Rohan]], ang noo'y pinakamakapangyarihang pamilyang prinsipe sa Brittany pagkatapos ng mga duke.
==Heograpiya==
===Lokasyon===
Ang komyun ng Kernascléden ay matatagpuan sa hilagang-kanlurang bahagi ng departamento ng Morbihan. Ayon sa kaugalian, ito ay kabilang sa rehiyon ng [[Pays Pourlet]] at Lower Brittany, habang sa administratibo ay nasa ilalim ito ng pamayanang urbano ng Pays du Roi Morvan at distrito ng Pontivy. Sa lawak na 9.26 km² lamang, ito ang pinakamaliit sa lugar, hindi kasama ang komyun ng [[Guémené-sur-Scorff]]. Ang sentro ng nayon ay matatagpuan sa layong 12.6 km sa silangan ng Le Faouët, 10.8 km sa kanluran ng Guémené-sur-Scorff, at 29.3 km sa hilaga ng Lorient.
[[File:Map commune FR insee code 56264.png|thumb|Mapa ng Kernascléden at mga nakapalibot na munisipalidad.]]
===Relief, hidrograiya at urban morphology===
Ang komyun ay dahan-dahang umuusad, na ang teritoryo nito ay may taas na mula 89 m hanggang 163 m. Ito ay ganap na nasa loob ng watershed ng Scorff, isang ilog sa baybayin na dumadaloy patungo sa daungan ng Lorient. Ang Ilog Scorff ang bumubuo sa katimugang hangganan ng komyun at naghihiwalay dito mula sa [[Inguiniel]]. Ang komyun ay dinidiligan din ng batis ng Kerustang, isang sanga ng Scorff. Ang sentro ng nayon ay katamtaman ang laki. Bukod sa sentro ng nayon, ang komyun ay kinabibilangan ng humigit-kumulang dalawampung nayon: [[Brangolo]], Kerchopine, Kerbourg, Manéglau, Canquisquelen, Manério, Porh Pimpec, Guernebos, La Maison Blanche, Kerven Cleuzio, Kerven er Lann, Kerihuel, Kerlouarny, Kermaria, at Kermonac'h.
[[File:Kernascleden_opentopomap.png|thumb|Carte topographique de la commune de '''Kernascléden'''.]]
====Hidrograpiya====
Ang bayan ay matatagpuan sa basin ng [[ilog Loire-Brittany]]. Ito ay dinadaluyan ng [[Ilog Scorff]], ng batis ng Kerustang, at ilan pang maliliit na daluyan ng tubig.
Ang Scorff, na may habang 79 km, ay nagmumula sa bayan ng Ploërdut at dumadaloy patungo sa [[Ilog Blavet]] sa hangganan sa pagitan ng [[Lorient]] at [[Lanester]], pagkatapos dumaan sa 18 bayan.
<gallery mode="packed" heights=200px>
56264-Kernascléden-Hydro.jpeg|alt=Carte en couleur présentant le réseau hydrographique de la commune|Réseau hydrographique de Kernascléden.
</gallery>
==Pagpaplano ng lungsod==
===Tipolohiya===
Noong Enero 1, 2024, ang Kernascléden ay ikinategorya bilang isang munisipalidad sa kanayunan na may napakakalat na pabahay, ayon sa bagong pitong antas na iskala ng densidad ng munisipyo na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng mga urban na lugar at sa labas ng impluwensya ng mga lungsod.
===Paggamit ng lupa===
[[File:56264-Kernascléden-Sols.png|thumb|alt=Carte en couleurs présentant l'occupation des sols.|Mapa ng imprastraktura at paggamit ng lupa sa munisipalidad noong 2018 (CLC).]]
Ang talahanayan sa ibaba ay nagpapakita ng paggamit ng lupa ng munisipalidad noong 2018, gaya ng lumalabas mula sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC).
{| class="wikitable centre "
|+'''Paggamit ng lupa noong 2018'''
|-
! style="background: #ddffdd; color:#000000;" | Type d’occupation
! style="background: #ddffdd; color:#000000;" | Pourcentage
! style="background: #ddffdd; color:#000000;" | Superficie<br /> <small>(en hectares)</small>
|-
| align="left" |Tissu urbain discontinu
| align="right" |3,0 %
| align="right" |28
|-
| align="left" |Terres arables hors périmètres d'irrigation
| align="right" |31,8 %
| align="right" |294
|-
| align="left" |Prairies et autres surfaces toujours en herbe
| align="right" |14,0 %
| align="right" |129
|-
| align="left" |[[Bocage|Systèmes culturaux et parcellaires complexes]]
| align="right" |22,0 %
| align="right" |203
|-
| align="left" |Surfaces essentiellement agricoles interrompues par des espaces naturels importants
| align="right" |13,3 %
| align="right" |123
|-
| align="left" |[[Forêt de feuillus d'Europe et d'Asie occidentale|Forêts de feuillus]]
| align="right" |3,8 %
| align="right" |35
|-
| align="left" |[[Forêts de conifères tempérées|Forêts de conifères]]
| align="right" |6,3 %
| align="right" |58
|-
| align="left" |[[Forêt mixte|Forêts mélangées]]
| align="right" |1,0 %
| align="right" |9
|-
| align="left" |Landes et broussailles
| align="right" |0,9 %
| align="right" |8
|-
| align="left" |Forêts et végétation arbustive en mutation
| align="right" |4,0 %
| align="right" |37
|-
| colspan="3" style="font-size:90%;text-align:center" |''Source : [[Corine Land Cover]]''
|}
==Pangalan==
Ang pangalan ng lokalidad ay pinatutunayan sa mga anyong Kernasteden noong 1428, Kaerenascheden at Kernastreden noong 1430.
Noong bandang 1420, sa dokumentong nagpapahintulot sa pagtatayo ng kasalukuyang kapilya, ang pangalan ay binabaybay na ''Kernasquéden''. Maaaring ito ay isang pagpapaikli ng ekspresyong Breton na "Ker-ar-Skéden," na isinasalin bilang "nayon ng estatwa."<ref name="ReferenceA">bulletins municipaux, HISTOIRE DE KERNASCLÉDEN suivant les écrits de Bénoni LAVOLÉ</ref> Ang isa pang teorya ay maaaring ito ay isang pagpapaikli ng "Ker-an-askledenn," na isinasalin bilang "nayon ng sluice."
Mahalagang tandaan na ang ''Ker an ascloedenn'' ay nangangahulugang "pira-piraso ng kahoy," isang reperensya na ibinigay ni Jean Yves Le Moing sa kanyang akda sa mga pangalan ng lugar ng Brittany. Ang "pira-piraso ng kahoy" ay tumutukoy sa ilang mga seksyon ng isang malaking kagubatan na napreserba noong mga pangunahing paglilinis noong ika-13 at ika-14 na siglo.
Ang pangalan ng lokalidad ay pinatutunayan sa lokal sa anyong Breton na ''Karnasen'' (binibigkas na [ˈkaːɾnasən]).
Ang baybay ng [[Wikang Breton|Breton]] ng pangalan ng bayan ay '''Kernaskledenn'''.
==Kasaysayan==
===Gitnang Panahon===
Ang teritoryo ng Kernascléden ay bahagi ng sinaunang parokya ng Plouhaer sa unang rehiyon ng Armorican at kabilang sa dekano ng [[Kemenet-Héboé]].
Ang pagtatayo ng unang Kristiyanong santuwaryo sa Kernascléden, na inialay sa Birheng Maria, ay humantong sa pagtatatag ng isang peregrinasyon sa lugar sa isang hindi tiyak na petsa. Ang kahalagahan ng peregrinasyong ito ay nangailangan ng pagtatayo ng isang ospital upang tumanggap ng mga peregrino at mga maysakit. Umunlad ang kalakalan, na humantong sa pagtatayo ng isang palengke kung saan ginaganap ang lingguhang pamilihan. Noong bandang 1420, ang unang kapilya, na naging napakaliit dahil sa laki ng peregrinasyon, o nagbabantang gumuho, ay nag-udyok sa [[pamilyang Rohan]], ang mga may-ari ng lupa, na magpasyang itayo ang kasalukuyang kapilya. Sinimulan ni Viscount [[Alain VIII de Rohan]] ang isang proyekto sa konstruksyon na tatagal ng humigit-kumulang 44 na taon. Dinala ng pamilyang Rohan ang pinakamahuhusay na manggagawa noong panahong iyon.
“Nang iutos ni [[Alain de Rohan]] ang pagtatayo ng kapilya ng Kernascléden, na balak niyang ialay sa [[Birheng Maria]], wala ni isang tirahan sa buong rehiyon,” isinulat ni Dr. [[Alfred Fouquet]]. Nag-donate din si Alain de Rohan ng lupa para sa pagtatayo at pagtatatag ng isang [[ospital]] (hospice) para sa mga mahihirap na dumagsa roon.
Namatay si Alain VIII noong 1429, at ang kanyang anak na si [[Alain IX]] ang humalili sa kanya. Gayunpaman, naantala ang konstruksyon nang ilang panahon nang maubusan ng pera ang pamilyang Rohan. Ang simbahan ay inialay noong Setyembre 2, 1453, sa harapan ni Obispo [[Yves de Pontsal]] ng Vannes, mga miyembro ng pamilyang Rohan, maraming iba pang mga panginoon mula sa mga nakapalibot na lugar, at kung ano ang tiyak na isang malaking pulutong. Pagkatapos ng konsagrasyon, tinawag ang mga artista upang lumikha ng mga fresco sa vault at mga mural. Ang pagtatayo ng bagong kapilya ay magbibigay-daan sa apat na malalaking perya na gaganapin bawat taon. Ang mga peryang ito ay magpapatuloy hanggang sa ikadalawampung siglo.
<blockquote>
“Ang Kernascléden ay isang simpleng [[parokya]] sa loob ng nasasakupan ng [[Rohan-Guémené]]. Noong 1430, pinahintulutan ng Papa si Alain IX na maglagay ng mga chaplain doon. Isang hospice ang itinatag sa tabi ng simbahan, na isang lugar ng peregrinasyon. Ang tawiran ay may tatak ng mga braso nina [[John V]] at [[Joan ng France]] (na namatay noong 1433). Ang isang malaking inskripsiyon sa [[koro]], na may petsang 1454, ay nagpapahiwatig ng isang dedikasyon ng Obispo ng Vannes, si Yves de Pontsal (...); ang mga [[eskudo de armas]] (Guémené, Rohan, Brittany) sa mga susi ng koro ay nagbibigay ng mga petsang 1457–1462.”
</blockquote>
===Modernong Panahon===
<gallery>
File:Cassini Kernascléden.jpg|[[Carte de Cassini]] de la partie sud de la paroisse de [[Saint-Caradec-Trégomel]] (actuelle commune de Kernascléden) datant de 1789.
</gallery>
===Ang ika-19 na siglo===
[[File: Notre-Dame_de_Kernascléden_vers_1845.jpg|thumb|La chapelle vers 1845 avec au premier une femme conduisant des vaches.]]
Si [[Henri de Cossé-Brissac]], na nagmana ng malawak na [[ari-arian ng Pontcallec]] mula sa kanyang ama, ay nagpatayo ng paaralan ng Kermathias noong 1860. Kasunod nito, binili niya ang mga bulwagan ng pamilihan at ang mga gusaling panlabas na nakatayo malapit sa kapilya ng Notre-Dame de Kernascléden at ipinagiba ang mga ito. Dahil dito, naging madali ang pagpasok sa gusali at pinahusay ang biswal na kaakit-akit nito. Noong 1874, nakuha niya mula kay [[Obispo Becel]] ng Vannes ang pagtatatag ng Kernascléden bilang isang parokya, ngunit panandalian lamang ang tagumpay na ito. Noong 1883 pa lamang, binawi na ni Obispo Becel ang pribilehiyong ipinagkaloob niya, at ang Notre-Dame de Kernascléden ay bumalik sa pagiging isang simpleng kapilya ng kaginhawahan. Nagkaroon pa nga ng mga usap-usapan tungkol sa paglikha ng Kernascléden bilang isang hiwalay na komyun sa pamamagitan ng paghahati nito mula sa mga komyun ng Saint-Caradec-Trégomel, Berné, at Lignol. Isang petisyon ang kumalat tungkol dito. Itinuro ng mga naninirahan sa Kernascléden na 14 na perya ang ginaganap doon taun-taon. Ngunit nabigo ang proyekto. Mariing tinutulan ito ng konseho ng munisipyo ng Berné. Sumulat sila nang itim at puti: "Upang masigasig na tutulan ang iminungkahing paglilipat, na tila nagdudulot ng mas maraming disbentaha kaysa benepisyo para sa distrito ng Pontcallec."
Noong Marso 17, 1867, 191 na may-ari ng lupa at magsasaka ang nagpetisyon para sa paglipat ng sentrong administratibo ng komyun ng [[Saint-Caradec]] patungong Kernascléden, kasama ang pagdaragdag ng mga nayon na ihihiwalay mula sa Lignol at Berné. Dahil sa oposisyon na kanilang naranasan, tinalikuran nila ang kanilang unang ideya na lumikha ng isang hiwalay na komyun. Kabilang sa kanilang mga argumento: "Ang Kernascléden, na madaling mapuntahan mula sa buong rehiyon, ay ang lugar ng labindalawang napakasikat na perya" (ang ilan ay itinatag sa pamamagitan ng mga [[liham]] na may patente mula kay Haring [[Francis I]] noong Disyembre 1530), "Ang Kernascléden ay, mula ikatlong taon hanggang ika-12 taon, ang pangunahing bayan ng isang kanton na kinabibilangan ng Berné", "bago ang 1789 (...) ilang notaryo ang naninirahan doon", ang simbahang inuri bilang isang makasaysayang monumento, ang pagkakaroon ng isang "libreng paaralan para sa mga babae, na pinaglilingkuran ng tatlong madre" at ang pangako ni G. de Brissac "na bigyan ang Kernascléden ng mga gusaling wala ito, upang magtustos ng isang bagong sementeryo at upang ibalik ang presbiteryo"; sa halip ay inirerekomenda ng imbestigador na komisyoner ang paglikha ng isang bagong munisipalidad sa Kernascléden at ang pagpapanatili ng munisipalidad ng Saint-Caradec na magkakaroon pa rin ng 900 naninirahan at isang lawak na 1,650 ektarya. Ngunit sa huli, ang proyekto ay hindi natupad noong panahong iyon, at noong 1955 lamang nilikha ang munisipalidad ng Kernascléden.
Noong Disyembre 13, 1876, tinamaan ng [[kidlat]] ang kampana ng Notre-Dame de Kernascléden; ito ay tuluyang natumba, at ang mga labi nito, na nagkalat sa lahat ng direksyon, ay nagpabagsak sa mga taluktok at sumira sa mga eskultura. Nagsimula ang gawaing muling pagtatayo noong 1877 salamat sa pondo na ipinagkaloob ng Ministry of Fine Arts at Ministry of Religious Affairs, kasunod ng mga pagsisikap na isinagawa ni Count [[Albert de Mun]], isang dating miyembro ng parlamento.
Isang atas mula sa Pangulo ng Republika na may petsang Enero 23, 1883, ang nagpawalang-bisa sa atas noong Agosto 16, 1874, na nagtatag ng simbahan ng Notre-Dame de Kernascléden bilang isang sangay na simbahan at nagbuwag sa konseho ng parokya nito; ang pamamahala ng nasabing simbahan ay mula ngayon ay pangangasiwaan ng konseho ng parokya ng Saint-Caradec-Trégomel. Ang pampublikong pagsamba ay pinahihintulutan na lamang doon bilang isang kapilya ng kaginhawahan at sa ilalim ng pamamahala ng kura paroko ng Saint-Caradec-Trégomel.
===Ang ika-20 siglo===
====Ang Belle Époque====
Sa simula ng ika-20 siglo, "Dahil lahat ng mga parokyano ay nagsasalita ng [[Breton]], ang mga sermon ay ipinangangaral lamang sa Breton."
Noong bandang 1900, labintatlong perya ang ginaganap taun-taon sa [[Saint-Caradec-Trégomel]], labindalawa sa mga ito ay sa Kernascléden. Halimbawa, noong 1905, ang malaking perya, na kilala bilang "[[Perya ng Bagong Taon]]," ay ginanap sa napakalamig na panahon, ngunit hindi nasira ang kaayusan, kahit na "ang mga kabataan ng parehong kasarian ay partikular na marami, dahil ito ang araw ng parada ng mga conscript mula sa lahat ng bayan sa canton."
[[File: Kernascleden gustave william lemaire.png|thumb|Le bourg de Kernascléden vers 1910.]]
Isang distrito ng eleksyon ang itinatag noong 1905 sa Kernascléden, sa loob ng komyun ng Saint-Caradec-Trégomel.
Ang Kernascléden, na hanggang noon ay isang simpleng sakop ng Saint-Caradec-Trégomel, ay itinayo bilang isang malayang parokya noong 1908. Noong Oktubre 1911, ang Pangkalahatang Konseho ng Morbihan ay nagreklamo tungkol sa sira-sirang kalagayan ng mga nakalistang monumento sa Kernascléden at Saint-Fiacre (sa Le Faouët): "Sa loob ng dalawampung taon ay walang nagawa sa Kernascléden"; hinimok nito ang Pangalawang Kalihim ng Estado para sa Sining na "apurahang gawin ang lahat ng kinakailangang hakbang upang mapangalagaan ang walang kapantay na kayamanang naipon sa sulok na ito ng Brittany"; ang mga pang-emerhensiyang pagkukumpuni ay isinagawa sa bubong noong 1912 salamat sa mga pondong inilaan mula sa badyet ng Sining.
<center>'''Cartes postales illustrant la vie quotidienne à Kernascléden au début du xxe siècle'''</center>
<gallery mode="packed" heights="150">
File:Kernascléden conclusion d'un marché.jpg|conclusion d'un marché pour la vente d'une famille de porcs au bourg de Kernascléden vers 1900 (carte postale ancienne).
File:Kernascléden la place.jpg|Le bourg de Kernascléden et son église vers 1900 un jour de foire (carte postale Villard).
File:Kernascléden baptême.jpg|scène de baptême à Kernascléden vers 1900 (carte postale A.Waron).
File:Kernascléden_barde_breton.png|Barde breton apostrophant la foule (carte postale éditée à Nancy).
</gallery>
Isang pantulong na tanggapan ng koreo ang itinatag sa Kernascléden noong 1913.
====Ang Unang Digmaang Pandaigdig====
Ang alaala ng digmaan sa Kernascléden ay nagtataglay ng mga pangalan ng 32 sundalong namatay para sa Pransya noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]]; kabilang sa kanila ay sina Mathurin Le Vouédec na namatay noong Abril 27, 1915 nang lumubog ang [[armored cruiser]] na ''[[Léon Gambetta]]'' at Joseph Le Doujet noong Hulyo 19, 1917 nang lumubog ang Eloby; si Joseph Rousselot ay napatay sa labanan noong 1917 sa tinatawag ngayong [[Hilagang Makedoniya]] at si Louis Nicolas ay namatay noong Abril 30, 1918 dahil sa mga sugat na natamo noong [[Labanan sa Mont Kemmel]] sa Belgium; lahat ng iba pa ay namatay sa lupang Pranses, kabilang si Louis Le Doujet, na napatay sa labanan noong Agosto 7, 1916 noong [[Labanan sa Somme]], na pinarangalan ng Military Medal at ng [[Croix de Guerre]].
====Ang Panahon sa Pagitan ng Digmaan====
Sa pagitan ng 1906 at 1939, ang Kernascléden ay may [[hintuan ng riles]] sa makitid na linya ng [[Morbihan Railways]] na tumatakbo mula Guémené-sur-Scorff hanggang [[Meslan]]. Ang hintuan na ito ay matatagpuan humigit-kumulang 300 metro sa hilaga ng nayon ng Kernascléden (sa kasalukuyang lugar na kilala bilang "La Gare").
Noong 1928, isang kilalang manggagamot na nakatira malapit sa istasyon ng tren ng Kernascléden ang kinasuhan dahil sa "pagsasanay ng medisina nang walang lisensya."
====Ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig====
Ang bantayog ng digmaan sa Kernascléden ay nagtataglay ng mga pangalan ng walong taong namatay para sa France noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]. Kabilang sa mga biktimang ito ay sina Ernest Le Bray, Joseph Le Gouanvic, at Désiré Le Liboux, mga sundalong napatay noong tagsibol ng 1940 noong [[Labanan sa Pransiya]]; si Joseph Tanguy, na namatay noong 1940 sa [[Alemanya]]; at si Joseph Charles, na namatay sa pagkabihag sa [[Stalag III-A]] sa Germany noong Nobyembre 3, 1942. Si Louis Le Gouanvic (napatay noong 1943 sa [[Lanester]]) ay isang sibilyang biktima ng digmaan. Si Jean Le Bomin, isang miyembro ng [[Forces françaises de l'intérieur|FFI]], ay pinatay sa pamamagitan ng firing squad noong Hulyo 1, 1944, sa [[Lignol]]. Si Alexandre Le Gouallec, isang sundalo sa [[432nd Pioneer Regiment]], ay namatay noong Abril 21, 1945, sa [[Austria]].
Ang bantayog ng digmaan, na hugis [[Krus ng Lorraine]], ay nakalagay sa pader ng sementeryo. Dalawang stelae na hugis-libingan ang nakatayo sa malapit, isa sa magkabilang gilid, ang isa ay may nakasulat na "1914-1918," ang isa naman ay "1939-1945." Ang gitnang bahagi ay may nakasulat na ''Narito ang isang hindi kilalang lalaki na pinatay ng mga Aleman noong Hunyo 1944.'' Ang hindi kilalang lalaking ito ay pinatay sa [[Persquen]] noong Hunyo 23, 1944, kasama si Jean Mathurin Le Bouin; ang kanilang mga bangkay ay natagpuan sa isang hukay malapit sa istasyon ng tren ng Lignol.
Noong Pebrero 13, 1943, ang pribadong paaralan ng Sainte-Jeanne d'Arc sa [[Lorient]] ay inilikas patungo sa kampo ng paaralan ng Kernascléden. Ang mga anak ng mga refugee na ang mga pamilya ay pinatira sa [[ari-arian ng Pontcallec]] (sa [[Berné]]) ay nag-enroll din sa Kernascléden noong taon ng pasukan ng 1943-1944.
====Ang Resulta ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig====
Si Émile Perico, isang sundalo mula sa Kernascléden, ay namatay para sa Pransya noong Hunyo 16, 1947, noong [[Digmaang Indochina]], at si C. Hellfouarch noong [[Digmaang Algeria]].
Ang Kernascléden ay naging isang komyun noong Hunyo 7, 1955.
[[File: Calle Kernascléden.JPG|thumb|center|Rue du 7 juin 1955, date de création de la commune.]]
===Ang ika-21 siglo===
====Ang pagsasara ng mga paaralan at negosyo====
Ang mababang bilang ng mga batang nag-aaral ay humantong sa pagsasara ng pribadong paaralan ng Kermathias noong Setyembre 2015 (itinatag noong 1860, ang Kermathias ay dating mayroong hanggang 300 estudyante); ang pampublikong paaralan ay nagsara na mga labinlimang taon na ang nakalilipas.
Ang dating gusali ng pampublikong paaralan, na naibalik sa dati, ay naging "Pôle 3R" (Réseau Relais Ressources - Resource Relay Network), isang sentro na nagsisilbing tahanan ng mga siyentipiko na nag-aaral ng mga paniki.
Pagsapit ng 2024, ang bayan ay walang mga tindahan (ang pinakamalapit na supermarket ay nasa [[Meslan]], mahigit 8 kilometro ang layo) maliban sa isang beauty salon; tatlong manggagawa ang nakatira doon (isang elektrisyan, isang pintor/plasterer, at isang tubero).
==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Kernascléden (Morbihan).svg|thumb|Kernascléden]]
''Bawat Kwarter: unang asul na may tatlong pilak na chevron, pangalawa o may tatlong pulang mascle, pangatlo o may tatlong itim na batik ng ermine, pang-apat na asul na may pilak na kulot na kurba; ang kabuuang mga gules ay may kulay argente na kapilya ng lugar, na ang mga dingding at masonerya nito ay itim.''
==Mga lugar at monumento==
===Pamana ng relihiyon===
* [[Simbahan ng Mahal na Birhen ng Kernascléden]]: Ang gusaling granite na ito ay itinayo sa istilong Flamboyant Gothic. Ang kapilya ay buong nakabalot sa bato at may planong krusipiho na nagtatapos sa isang patag na apse. Ito ay nakalista bilang isang makasaysayang monumento at nagtatampok ng:
** Sa panlabas, ang kahanga-hangang patag na apse, ang "Porko ng mga Lalaki" at ang "Porko ng mga Babae," bawat isa ay sumusuporta sa isang pinong gable na may crenellation na sapat ang lalim upang paglagyan ng dating mga estatwa ng mga santo na may polychrome. Ang mga pasukan na ito sa gilid ay matatagpuan sa timog na harapan ng gusali (ang mga kababaihan, na nakahiwalay sa mga lalaki habang nagmimisa, ay nakatayo sa likuran ng nabe kasama ang mga bata), sa harap ng isang espasyo na ginagamit para sa malalaking perya at mga pagdiriwang ng canton. Ang maraming taluktok na nagkorona sa mga buttress at iba pang patayong elemento ang pinagmulan ng palayaw na "kapilya ng isang libong taluktok." Ang tore ng kampanilya mismo, na may katamtamang sukat, ay nasa parehong patag ng simpleng harapan sa kanluran.
** Sa loob, isa sa dalawang<ref>Ang pangalawa ay makikita sa [[kapilya ng Kermaria]] an [[Iskuit]] sa [[Plouha]] ([[Côtes-d'Armor]])</ref> fresco lamang sa Brittany na naglalarawan ng isang danse macabre ang umiiral pa rin, na nagbibigay-diin sa trauma ng Great Plague noong 1356. Orihinal na, ito ay binubuo ng 31 pigura (ang Ankou, 15 buhay, at 15 patay), kung saan idinagdag ang isang mangangaral at isang patay na lalaking tumutugtog ng trumpeta, na ipininta nang hiwalay. Ang gawang ito ay maaaring petsahan sa pagtatayo ng simbahan, ibig sabihin, noong kalagitnaan ng ika-15 siglo, at ito lamang ang isa sa rehiyon na may kasamang, sa isang kalapit na pader, ng isang representasyon ng impiyerno, na partikular na nakapupukaw at nakakatakot para sa mga mananamba noong huling bahagi ng Middle Ages. Ang mga fresco ng mga musikal na anghel at apostol ay tumatakip sa mga arko ng nabe at koro, habang ang mga eksena mula sa buhay ng Birheng Maria at ni Hesus ay nag-aadorno sa mga haligi at dingding.
* Ilang elemento ng ipinintang palamuti ang kinopya noong kalagitnaan ng ika-20 siglo at maaaring muling itayo sa nirenovate na Museum of French Monuments sa Cité de l'architecture et du patrimoine (Palais de Chaillot, Paris).
Ayon sa ilang historyador ng arkitektura, ang simbahang ito ay gawa ng arkitekto na nagdisenyo ng kapilya ng [[Saint-Fiacre]] malapit sa maliit na kalapit na bayan ng [[Le Faouët]].
<gallery>
File:001 Kernascléden.jpg|[[Église Notre-Dame de Kernascléden]] : la façade et le clocher.
File:Eglise Kernascleden Sud.JPG|Église Notre-Dame de Kernascléden : vue du sud.
File:Kernascleden Église Notre-Dame Extérieure Choeur 07.jpg|Église Notre-Dame de Kernascléden : vue de l'est.
File:012 Kernascléden.jpg|Église Notre-Dame de Kernascléden : [[Porche (architecture)|porche]] sud (porche des dames), statues des [[Douze Apôtres|apôtres]].
File:002 Kernascléden.jpg|Église Notre-Dame de Kernascléden : reste de [[fresque]] ([[danse macabre]]).
File:Kernascleden Église Notre-Dame Intérieure Choeur Voûte 11.jpg|Église Notre-Dame de Kernascléden : fresques de la [[voûte]] (vue partielle).
File:006 Kernascléden.jpg|Statue de Notre-Dame de Kernascléden ([[Vierge à l'Enfant]]).
File:009 Kernascléden.jpg|Église Notre-Dame de Kernascléden : groupe statuaire de la [[Trinité (christianisme)|Sainte Trinité]].
File:010 Kernascléden.jpg|Église Notre-Dame de Kernascléden : [[piétà]].
</gallery>
* [[Croix de cimetière de Kernascléden]].
<gallery>
File:Kernascléden (56) Croix de cimetière 03.JPG|La Croix de cimetière de Kernascléden : vue d'ensemble.
</gallery>
===Pamana sibil===
[[File: Kernascléden_maison_trois_cerfs_porte.jpg|thumb|Porte au linteau sculpté de la maison aux trois cerfs.]]
* Bahay ng Tatlong Usa. Ang gusali, na matatagpuan sa Rue de Rohan, malapit sa simbahan, ay kapansin-pansin, lalo na dahil sa eskultura ng tatlong usa na tumataas sa arko ng lintel ng pinto. Ang bahay na ito ay dating naglalaman ng isang mababang patyo. Ang gusali ay inabandona ng kasalukuyang may-ari nito at napapailalim sa isang utos ng demolisyon.<ref>[https://www.letelegramme.fr/morbihan/kernascleden-56540/span-classamorce-trois-cerfsspan-une-batisse-laissee-a-labandon-3299866.php Trois cerfs, une bâtisse laissée à l'abandon]</ref>
* Hamlet ng Manéglau.
* Bahay ng Paniki, binuksan noong Oktubre 2006. Ang proyektong ito, na sinimulan ng samahan ng Amikiro (isang samahan ng pangangalaga sa kapaligiran) at pinamamahalaan ng Roi Morvan Communauté, na nagmamay-ari ng lugar, ay lumitaw kasunod ng pagtuklas at kasunod na pagsubaybay sa isang kolonya ng paniki na nanunuluyan sa attic ng simbahan ng Kernascléden mula pa noong 1980s. Ang nursery at hibernation ay nagsisilbing tirahan ng 16 sa 21 na uri na naitala sa rehiyon, kabilang ang isang kolonya ng Greater Horseshoe Bats. Ito ang dahilan kung bakit itinatag ang tanging museo sa France na ganap na nakatuon sa mga paniki sa bayan.
[[File: Kernascléden maison chauve-souris.jpg|thumb|center|La maison de la chauve-souris dans le centre-bourg.]]
==Tingnan din==
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Kernascléden]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
nsay4y17lv6a3sucgsfwuhmwln4ia6c
Kerfourn
0
337634
2204573
2201499
2026-04-24T04:06:53Z
TentingZones1
122212
2204573
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = Kerfourn
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Eglise de KERFOURN.jpg
|image_caption = Ang Simbahan ng Saint-Eloi-et-Saint-Vincent-Ferrier
|image_shield = Blason ville fr Kerfourn (Morbihan).svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Kerfourn
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = {{Flag|France}}
|subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]]
|subdivision_name1 = [[Bretanya]]
|subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2 = [[Morbihan]]
|subdivision_type3 = Arrondissement
|subdivision_name3 = [[Arrondissement of Pontivy|Pontivy]]
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
|leader_title = Alkade (2026-2032)
|leader_name = Laëtitia Brizoual<ref>{{cite web|url=https://www.morbihan.gouv.fr/content/download/45068/325032/file/Maires%20du%20Morbihan%202020%20-%20250.pdf|title=Maires du Morbihan|date=7 July 2020|publisher=Préfecture du Morbihan|access-date=4 Abril 2026|archive-date=6 Nobiyembre 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221106175318/https://www.morbihan.gouv.fr/content/download/45068/325032/file/Maires%20du%20Morbihan%202020%20-%20250.pdf|url-status=dead}}</ref>
|area_total_km2 = 19.46
|population_as_of = 2023
|population_total = 852
|population_density_km2 = auto
|website = https://www.kerfourn.fr/
|coordinates = {{coord|48.0439|-2.8322|format=dms|display=inline,title}}
|postal_code = 56920
|postal_code_type = Postal code
|elevation_m = 130
|elevation_min_m = 92
|elevation_max_m = 138
}}
Ang '''Kerfourn''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Pransiya]], na matatagpuan sa departamento ng [[Morbihan]] sa rehiyon ng [[Bretanya]], sa [[Argoat]].
==Heograpiya==
Ang komyun ay matatagpuan 13 km sa silangan ng [[Pontivy]], 26 km sa kanluran ng [[Josselin]], 45 km sa hilagang-kanluran ng [[Vannes]], 60 km sa hilagang-silangan ng [[Lorient]] at 100 km sa silangan ng [[Rennes]].
==Pangalan==
Ang pangalan ng lokalidad ay pinatutunayan sa mga anyong ''Kerforn'' noong 1461, ''Querfourne'', at ''Kerfourne'' noong 1739.
Sa [[Breton]], ang pangalan ay Kerforn, na binubuo ng mga salitang ''[[Ker- (Bretagne)|kêr]]'', na nangangahulugang "lugar na tinitirhan," at ''forn'', na nangangahulugang "hurno." Ito rin ang pamantayang anyo na inirerekomenda ng [[Public Office para sa Wikang Breton]].
Ang pangalan ay nagpapahiwatig lamang ng pagkakaroon ng isang nayon na may hurno, at sapat na natatanging upang matukoy ang lugar na ito nang walang anumang posibleng pagkakamali.
Ang Breton ang wikang ginamit sa kasaysayan hanggang sa paglipat sa Pranses.
Sa [[Wikang Gallo|Gallo]], iniuulat ng asosasyon ng ''Chubri'' ang pagbigkas na [cɛrfurn], na isinasalin nito bilang '''Qhèrfourn''', kasunod ng baybay na "MOGA" na binuo noong 2007.
==Kasaysayan==
===Gitnang Panahon===
Noong ika-11 siglo, ang [[Knights Templar]] at ang [[Knights Hospitaller]] ng [[Order of Saint John ng Jerusalem]] ay tinanggap sa [[Bretanya]], at ayon sa listahan ng kanilang mga ari-arian, nagtatag pa sila ng isang ospital sa Kerfourn.
Ayon sa isang deklarasyon mula 1471, ang Kerfourn ay, sa loob ng [[Viscounty ng Rohan]], isa sa 46 na parokya o dependency ng Rohan seigneury proper.
Ang Kerfourn (Kerforn) ay nabanggit noon pang 1461.
===Modernong Panahon===
[[File:Cassini Kerfourn.jpg|thumb|[[Carte de Cassini]] de la [[trève]] de Kerfourn (1789).]]
Noong 1677, binanggit ang Kerfourn bilang isang parokya ng [[Noyal-Pontivy]].
===Ang Ika-19 na siglo===
Ang Kerfourn ay itinatag bilang isang parokya noong 1802. Ang komyun ng Kerfourn ay nilikha noong 1839 (kasama ang [[Gueltas]], [[Saint-Gérand]], at [[Saint-Thuriau]]) mula sa teritoryong pagmamay-ari ng komyun ng [[Noyal-Pontivy]] sa pamamagitan ng isang atas ni [[Louis-Philippe I]].
Ang lumang nayon ay matatagpuan 500 metro pa timog. Unti-unti itong itinayong muli nang mas mataas sa paligid ng isang maliit na simbahan ng parokya. Ang bagong simbahan ay itinayo noong 1899 sa lugar ng luma.
[[File:Limite langues 1886.jpg|thumb|150px|La limite entre les langues bretonne et [[gallo|gallèse]] (carte de 1886).]]
Ang rehiyon ay tradisyonal na nasa hangganan sa pagitan ng Pranses (lugar na nagsasalita ng Gallo) at mga lugar na nagsasalita ng Breton, gaya ng inilarawan noong 1886: Ang [[Croixanvec]] ay isang komyun na nagsasalita ng Breton, at ang [[Saint-Gonnery]], maliban sa isang maliit na punto sa kanluran, ay nagsasalita ng Pranses; ang hangganan sa pagitan ng dalawang wika ay umaalis sa komyun ng [[Gueltas]] sa teritoryo ng Pransya, dumadaan sa Kerjean, isang komyun sa [[Noyal-Pontivy]], na nagsasalita ng Breton, maliban sa dalawang nayon sa silangan ng hangganang ito. Umalis sa nayon ng Kerfourn sa teritoryong nagsasalita ng Breton, dumadaan ito sa Gahvern at Lesoanic, mga nayon ng komyun na iyon. Ang dating hangganan sa pagitan ng Breton at Gallo ay matatagpuan sa simula ng ika-20 siglo sa silangan ng teritoryo, sa pagitan ng Kerfourn at [[Crédin]].
Noong Pebrero 11, 1883, binaligtad ng konseho ng munisipyo ng Kerfourn ang naunang boto at tinanggihan ang panukalang pagtatayo ng paaralan para sa mga lalaki (ang bayan ay mayroon lamang paaralan para sa mga batang lalaki) dahil sa pasanin sa pananalapi na ipapataw nito sa munisipyo. Noong 1894, humingi ang munisipalidad ng Kerfourn ng tulong pinansyal mula sa Morbihan General Council para sa bahagyang muling pagtatayo ng simbahan ng parokya.
===Ang Ika-20 siglo===
====Ang Belle Époque====
Noong Nobyembre 30, 1902, ilang alkalde ng rehiyon, kabilang si Lécuyer, alkalde ng Kerfourn, na nagpulong sa Pontivy, ay pumirma ng isang dokumento kung saan tumanggi silang subaybayan kung ang mga pari ng kanilang mga parokya ay gumagamit ng Pranses, at hindi [[Wikang Breton|Breton]], sa mga aralin sa katekismo at pagtuturo ng relihiyon.
====Unang Digmaang Pandaigdig====
Ang bantayog ng digmaan sa Kerfourn ay nagtataglay ng mga pangalan ng 65 sundalong namatay para sa France noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]].
====Ang Panahon sa Pagitan ng Digmaan====
Noong Nobyembre 1928, ikinasal ang alkalde ng Kerfourn, si François Chapel, sa kanyang kapatid nang sabay; halos 900 bisita ang dumalo sa dobleng kasal na ito: ang lingguhang pahayagan na ''Le Nouvelliste du Morbihan'' ay naglathala ng isang ilustradong ulat na may apat na litrato ng kaganapang ito.
====Ikalawang Digmaang Pandaigdig====
Ang bantayog ng digmaan sa Kerfourn ay nagtataglay ng mga pangalan ng anim na taong namatay para sa France noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]].
====Ang Panahon Pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig====
Inilipat ang sementeryo noong 1950 sa kalsada ng [[Crédin]].
Namatay si Théodore Jégat para sa Pransya noong Setyembre 20, 1956, noong [[Digmaang Algeria]].
==Ekonomiya==
Ang bayan ay matatagpuan malapit sa pangunahing kalsadang hilaga-timog ng Brittany, na nag-uugnay sa mga baybaying lugar ng Morbihan sa mga nasa Côtes-d'Armor.
Isang mahalagang industriya ng agri-pagkain ang umunlad sa paligid ng mga bayan ng Pontivy at Loudéac.
==Mga lugar at monumento==
* Simbahan ng Saint-Eloi-et-Saint-Vincent-Ferrier (1899)
* Bukal ng Saint-Vincent (ika-17 siglo)
* Bukal ng Saint-Eloi (ika-17 siglo)
* Kalbaryo ng Guerdaner (ika-17 siglo)
* Oratoryo ng Mahal na Birhen ng Lourdes (ika-20 siglo)
* Guerniquello Manor
* Lindreux Manor
* Rohic Bread Oven
* Chez Marie Jo Café
==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Kerfourn (Morbihan).svg|thumb|Kerfourn]]
''Grupo: Una, ibinaliktad ang isang pugon na pilak na binalutan ng mason at bukas na sable, pangalawa, ibinaliktad ang isang nakabaligtad na horseshoe o; lahat ay nasa ibabaw ng isang punong argent na may dalang tatlong batik na ermine na sable.''<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=18726 Eskudo de armas ng Kerfourn]</ref>
==Tingnan din==
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Kerfourn]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
ae5vinoop0r8z6d937u3cidk11qaxhk
Coonabarabran
0
337680
2204499
2201967
2026-04-23T17:37:36Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204499
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->
<!-- Basic info ---------------->
|official_name = Coonabarabran
|other_name =
|native_name = <!-- for cities whose native name is not in English -->
|nickname =
|settlement_type = Bayan <!--For Town or Village (Leave blank for the default City)-->
|motto =
<!-- images and maps ----------->
|image_skyline = CountryTown0002.jpg
|imagesize = 300px
|image_caption = Sentro ng bayan
|image_flag =
|flag_size =
|image_seal =
|seal_size =
|image_shield =
|shield_size =
|image_blank_emblem =
|blank_emblem_type =
|blank_emblem_size =
|image_map =
|mapsize =
|map_caption =
|image_map1 =
|mapsize1 =
|map_caption1 =
|image_dot_map =
|dot_mapsize =
|dot_map_caption =
|dot_x = |dot_y =
|pushpin_map = Australia New South Wales <!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map -->
|pushpin_label_position =bottom
|pushpin_map_caption =Lokasyon ng Coonabarabran<!-- Location ------------------>
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = {{Flag|Australia}}
|subdivision_type1 = [[Mga Estado sa Australia|Estado]]
|subdivision_name1 = [[New South Wales]]
|subdivision_type2 = LGA
|subdivision_name2 = [[Warrumbungle Shrine]]
|subdivision_type3 =
|subdivision_name3 =
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
<!-- Politics ----------------->
|government_footnotes =
|government_type =
|leader_title =
|leader_name =
|leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager -->
|leader_name1 =
|leader_title2 =
|leader_name2 =
|leader_title3 =
|leader_name3 =
|leader_title4 =
|leader_name4 =
|established_title = <!-- Settled -->
|established_date =
|established_title2 = <!-- Incorporated (town) -->
|established_date2 =
|established_title3 = <!-- Incorporated (city) -->
|established_date3 =
<!-- Area --------------------->
|area_magnitude =
|unit_pref =Imperial <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired-->
|area_footnotes =
|area_total_km2 =
|area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion-->
|area_water_km2 =
|area_total_sq_mi =
|area_land_sq_mi =
|area_water_sq_mi =
|area_water_percent =
|area_urban_km2 =
|area_urban_sq_mi =
|area_metro_km2 =
|area_metro_sq_mi =
|area_blank1_title =
|area_blank1_km2 =
|area_blank1_sq_mi =
<!-- Population ----------------------->
|population_as_of = 2021
|population_footnotes =
|population_note =
|population_total = 2,387
|population_density_km2 =
|population_density_sq_mi =
|population_metro =
|population_density_metro_km2 =
|population_density_metro_sq_mi =
|population_urban =
|population_density_urban_km2 =
|population_density_urban_sq_mi =
|population_blank1_title =Ethnicities
|population_blank1 =
|population_blank2_title =Religions
|population_blank2 =
|population_density_blank1_km2 =
|population_density_blank1_sq_mi =
<!-- General information --------------->
|timezone =
|utc_offset =
|timezone_DST =
|utc_offset_DST =
|coordinates = {{coord|31|15|S|149|16|E|display=inline;title}}
|elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> tags-->
|elevation_m = 505
|elevation_ft = 1657 <!-- accord. to Google Earth-->
<!-- Area/postal codes & others -------->
|postal_code_type = Postcode <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... -->
|postal_code = 2357
|area_code =
|blank_name = State electorate
|blank_info = [[Electoral district of Barwon|Barwon]]
|blank1_name = Pederal na dibisyon
|blank1_info = [[Dibisyon ng Parkes|Parkes]]
|website =
|footnotes =
}}
Ang '''Coonabarabran''' ({{IPAc-en|k|uː|n|ə|b|ær|ə|b|r|ə|n}})<ref>''[[Macquarie Dictionary|Macquarie Dictionary, Fourth Edition]]'' (2005). Melbourne, The Macquarie Library Pty Ltd. {{ISBN|1-876429-14-3}}</ref> ay isang bayan sa [[Warrumbungle Shire]] na nasa hati sa pagitan ng mga rehiyon ng [[Central West (Nrw South Wales)|Central West]] at [[North West Slopes]] ng [[New South Wales]], [[Australia]]. Sa senso noong 2021, ang bayan ay may populasyon na 2,387, at noong 2021, ang populasyon ng Coonabarabran at mga nakapalibot na lugar nito ay 3,477.<ref>{{Cite web |title=2021 Coonabarabran, Census All persons QuickStats {{!}} Australian Bureau of Statistics |url=https://www.abs.gov.au/census/find-census-data/quickstats/2021/SAL11043 |access-date=2022-06-28 |website=www.abs.gov.au}}</ref> Tinatawag ng mga lokal at residente ng distrito ang bayan bilang 'Coona'. Ang Coonabarabran ang pasukan patungo sa [[Pambansang Parke ng Warrumbungle]], Siding Spring Observatory at sa [[Kagubatan ng Pilliga]].
==Etimolohiya==
Hindi pa tiyak ang pinagmulan ng pangalang ''Coonabarabran''. Maaaring nagmula ito sa pangalan ng isang tao o mula sa [[Wikang Kamilaroi|salitang Kamilaroi]] na '''gunbaraaybaa''<nowiki/>' na nangangahulugang 'dumi', na isinalin noon bilang 'kakaibang amoy', posibleng ito ay isang ''[[bowdlerisation]]''.
Ang isa pang posibleng kahulugan ay nagmula sa [[Wikang Wiradjuri|salitang Wiradjuri]] para sa isang taong mausisa, ang '''gunabaraburan''<nowiki/>'. Ang 'Coolabarabran' ay ang pangalan ng isang istasyon na pagmamay-ari ni James Weston noong 1848.
==Kasaysayan==
Ang lugar sa paligid ng Coonabarabran at [[Warrumbungles]] ay sinakop ng mga taong [[Kamilaroi]] sa loob ng humigit-kumulang 7,500 taon. Noong 1818, binuksan ang lugar para sa paninirahan ng mga Europeo, nang ang surveyor-general para sa [[Kolonya ng New South Wales]], si [[John Oxley]], ay gumawa ng isang ekspedisyon sa hilagang-kanlurang mga lugar ng kolonya. Sinuri ni Oxley ang lugar sa paligid ng hanay ng bundok ng Warrumbungles, na pinangalanan niyang "Arbuthnot Range".<ref name=SM>{{cite news |first=M.V.|last=Sheehan|url=http://nla.gov.au/nla.news-article166102435 |title=Along the King's Highway: Coonabarabran and the Warrumbungles |newspaper=[[The Sydney Mail]]|location=Sydney, New South Wales |date=28 February 1934 |accessdate=20 August 2023 |page=42 |via=National Library of Australia}}
</ref>
Ang dating bilanggo, si James Weston (1800–1883), na itinalaga sa lugar ng [[Cassilis, New South Wales|Cassilis]] sa Rehiyon ng [[Upper Hunter Shire|Upper Hunter]] bago mabigyan ng kalayaan noong 1843, ay nakuha ang lugar na pang-agrikultura na kilala bilang "Coolabarbyan" sa distrito noong 1843.<ref name=SM/> Si Weston ay kabilang sa mga unang permanenteng nanirahan sa distrito, na nagtanim ng 20 ektarya ng trigo at nagtayo ng isang gilingan na pinapagana ng tubig upang gumawa ng harina mula sa kanyang mga pananim sa katimugang pampang ng [[Ilog Castlereagh]] (ngayon ay Neilson Park), hinirang bilang postmaster noong 1849, at itinatag ang unang bahay-tuluyan, ang "Castlereagh Inn" noong mga unang taon ng 1850s.<ref name="RC">{{cite web |last1=Christison |first1=Ray |title=Thematic history of the former Coonabarabran Shire |url=https://www.higround.com.au/docs/THCoona.pdf |publisher=Warrumbungle Shire Council |access-date=20 August 2023 |date=2006}}</ref> Noong 1859, ang bayan ay unang sinurbey ni Lewis Gordon, kung saan ang unang pagbebenta ng lupa ay naitala noong 1859.<ref name=SM/> Ang paninirahan ng mga Europeo ay patuloy na lumago mula noong 1860s, habang ang industriya ng trigo ay lumipat mula sa mga lugar sa baybayin patungo sa mas malalim na lupain, hinikayat ng [[Robertson Land Acts]].<ref name="RC"/> Natapos ang pagtatayo ng isang bahay-bantay ng Pulisya noong 1857, at ang unang Bahay-Korte ay natapos noong 1861. Ang Nayon ng Coonabarabran ay itinalaga noong 2 Mayo 1860.<ref name="RC"/> Noong 1870, binuksan ang Pampublikong Paaralan.<ref>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article18747305 |title=COONABARABRAN. |newspaper=The Maitland Mercury And Hunter River General Advertiser |location=New South Wales, Australia |date=9 August 1870 |accessdate=20 August 2023 |page=4 |via=National Library of Australia}}</ref> Matapos ang pagtatayo ng isang bagong bahay-hukuman na bato noong 1878, ang orihinal na bahay-hukuman ay giniba at isang tanggapan ng koreo at telegrapo ang itinayo sa lugar nito noong 1879.
Ang[[ Coonabarabran Shire]] ay ipinroklama noong ika-7 ng Marso 1906, kasabay ng pagsasabatas ng ''[[Local Government (Shires) Act 1905]]''.<ref>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article226474400 |title=PROCLAMATION |newspaper=Government Gazette of the State of New South Wales |issue=121 |location=New South Wales, Australia |date=7 March 1906 |access-date=10 March 2019 |page=1606 |via=National Library of Australia}}</ref> Sa pagsasama nito, patuloy na lumago ang bayan kasabay ng pagtatayo ng [[Linya ng riles ng Gwabegar|linya ng riles]] na dumadaan sa Binnaway patungong Coonabarabran noong 1917 (pinalawak sa Baradine at Gwabegar noong 1923) at ang pagtatatag ng [[Forestry Corportation of NSW|Forestry Commission]] noong 1916, na parehong nagpadali sa paglago ng agrikultura at paggugubat bilang pangunahing industriya ng rehiyon.<ref>{{cite web |last1=Christison |first1=Ray |title=Report on the Community Based Heritage Study of the former Coonabarabran Shire |url=http://www.warrumbungle.nsw.gov.au/ArticleDocuments/684/CoonabarabranShireHeritageStudyFinalReport.pdf.aspx |publisher=Warrumbungle Shire Council |access-date=10 March 2019 |date=2006}}</ref>
Noong 1926–1928, isang lokal na komite ang nag-organisa ng pagbuo ng alaala ng bayan para sa Unang Digmaang Pandaigdig sa anyo ng Coonabarabran Memorial Clock Tower sa interseksyon ng gitnang bayan ng John Street at Dalgarno Street. Itinayo mula sa lokal na batong-buhangin ni Edmund Pye ng [[Gunnedah]] sa halagang £1,300, ang tore ng orasan ay opisyal na inialay noong ika-23 ng Agosto 1928 ni Alkalde Heneral [[Charles Frederick Cox]].<ref>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article155916814 |title=LOCAL NEWS |newspaper=Mudgee Guardian And North-western Representative |location=Mudgee, New South Wales |date=16 February 1928 |accessdate=20 August 2023 |page=23 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article16488989 |title=COONABARABRAN SOLDIERS' MEMORIAL. |newspaper=[[The Sydney Morning Herald]] |location=Sydney, New South Wales|date=24 August 1928 |accessdate=20 August 2023 |page=14 |via=National Library of Australia}}</ref>
==Mga listahan ng pamana==
Ang Coonabarabran ay may ilang mga lugar na nakalista sa pamana, kabilang ang mga nakalista sa [[New South Wales State Heritage Register]] (SHR), [https://www.environment.nsw.gov.au/Heritage/aboutheritage/registers.htm State Government Agency Section 170 Registers] (s.170), at ang [https://legislation.nsw.gov.au/view/html/inforce/current/epi-2013-0670 Warrumbungle Local Environmental Plan] (LEP). Ang mga unang listahan ng pamana ay naganap sa ilalim ng wala nang pambansang [[Rehistro ng National Estate]] noong 1978, at ang Coonabarabran Local Environmental Plan 1990, ngunit wala nang karagdagang pag-aaral sa antas lokal na isinagawa simula noon.<ref>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article231886584 |title=ENVIRONMENTAL PLANNING AND ASSESSMENT ACT 1979 – Coonabarabran Local Environmental Plan 1990 |newspaper=Government Gazette Of The State Of New South Wales |issue=18 |location=New South Wales, Australia |date=25 January 1991 |accessdate=20 August 2023 |page=752 |via=National Library of Australia}}</ref>
* Coonabarabran Railway Precinct (s.170)<ref>{{cite web |title=Coonabarabran Railway Precinct |url=https://www.hms.heritage.nsw.gov.au/App/Item/ViewItem?itemId=3150079 |website=NSW State Heritage Inventory |publisher=Heritage NSW |access-date=20 August 2023}}</ref>
* Dalgarno Street: Coonabarabran General Cemetery (LEP)<ref>{{cite web |title=Coonabarabran General Cemetery |url=https://www.hms.heritage.nsw.gov.au/App/Item/ViewItem?itemId=1391161 |website=NSW State Heritage Inventory |publisher=Heritage NSW |access-date=20 August 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=General Cemetery |url=https://www.hms.heritage.nsw.gov.au/App/Item/ViewItem?itemId=1391028 |website=NSW State Heritage Inventory |publisher=Heritage NSW |access-date=20 August 2023}}</ref>
* John and Dalgarno streets: Coonabarabran Clock Tower (LEP)<ref>{{cite web |title=Coonabarabran Clock Tower |url=https://www.hms.heritage.nsw.gov.au/App/Item/ViewItem?itemId=1391003 |website=NSW State Heritage Inventory |publisher=Heritage NSW |access-date=20 August 2023}}</ref>
* John and Dalgarno streets: Coonabarabran Courthouse (LEP & s.170)<ref>{{cite web |title=Coonabarabran Courthouse |url=https://www.hms.heritage.nsw.gov.au/App/Item/ViewItem?itemId=3080045 |website=NSW State Heritage Inventory |publisher=Heritage NSW |access-date=20 August 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=Courthouse |url=https://www.hms.heritage.nsw.gov.au/App/Item/ViewItem?itemId=1391029 |website=NSW State Heritage Inventory |publisher=Heritage NSW |access-date=20 August 2023}}</ref>
* Main Road, 55: Flags Inn Site (LEP; Archaeological)<ref>{{cite web |title=Flags Inn Site|url=https://www.hms.heritage.nsw.gov.au/App/Item/ViewItem?itemId=1391005 |website=NSW State Heritage Inventory |publisher=Heritage NSW |access-date=20 August 2023}}</ref>
* Oxley Highway: [[Burra Bee Dee Mission]] and Cemetery (SHR & LEP)<ref>{{cite web |title=Burra Bee Dee Aboriginal Mission Cemetery|url=https://www.hms.heritage.nsw.gov.au/App/Item/ViewItem?itemId=1391001 |website=NSW State Heritage Inventory |publisher=Heritage NSW |access-date=20 August 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=Burra Bee Dee Cemetery|url=https://www.hms.heritage.nsw.gov.au/App/Item/ViewItem?itemId=1391147 |website=NSW State Heritage Inventory |publisher=Heritage NSW |access-date=20 August 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=Burra Bee Dee Mission|url=https://www.hms.heritage.nsw.gov.au/App/Item/ViewItem?itemId=1391053 |website=NSW State Heritage Inventory |publisher=Heritage NSW |access-date=20 August 2023}}</ref>
* 4 km west of Bulgaldie: Chalk Mountain Area (LEP)<ref>{{cite web |title=Chalk Mountain Area|url=https://www.hms.heritage.nsw.gov.au/App/Item/ViewItem?itemId=1391006 |website=NSW State Heritage Inventory |publisher=Heritage NSW |access-date=20 August 2023}}</ref>
==Astronomiya==
Ang Coonabarabran ang pinakamalapit na bayan sa Siding Spring Observatory, na tahanan ng 3.9-metrong Anglo-Australian Telescope, ang pinakamalaking optical telescope sa Australia. Ito ay pinapatakbo ng Australian Astronomical Observatory (dating Anglo-Australian Observatory). Dose-dosenang iba pang teleskopyo ang nasa Siding Spring Mountain, na ilan ay pinapatakbo ng Research School of Astronomy and Astrophysics ng Australian National University. Ang Siding Spring ay tahanan din ng Uppsala Telescope kung saan natuklasan ni Robert H. McNaught ang kanyang sikat na daylight comet na C/2006 P1 noong Agosto 2006. Ang Mopra Observatory, na tahanan ng isang 22-metrong radio telescope na pagmamay-ari at pinapatakbo ng CSIRO, ay malapit din sa Siding Spring Observatory, ngunit pinapatakbo nang malayuan mula sa Narrabri. Isang kamakailang karagdagan sa bayan ay ang pagtatayo ng pinakamalaking virtual Solar System drive<ref>{{cite web|url=http://www.solarsystemdrive.com/|title=World's Largest Virtual Solar System Drive|access-date=13 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131113135244/http://www.solarsystemdrive.com/|archive-date=13 November 2013|url-status=live|df=dmy-all}}</ref> sa mundo sa mga kalsadang patungo sa obserbatoryo. Ibinebenta ng Coonabarabran ang sarili bilang "kabisera ng astronomiya ng Australia," marami sa mga negosyo at gusali ng gobyerno sa bayan ay nagtatampok ng mga plake ng impormasyon na may temang astronomiya.
==Libangan==
[[File:Coonabarabran post office exterior.jpg|alt=The exterior of the Coonabarabran post office from the street. It is red brick with white detailing.|thumb|Ang Tanggapan ng Koreo sa Coonabarabran]]
Ang koponan ng rugby league ng Coonabarabran Unicorns ay naglalaro sa Castlereagh Cup.
Ang libangan sa Coonabarabran, ang "Kabisera ng Astronomiya ng Australia," ay pinangungunahan ng mga aktibidad sa labas na nakasentro sa Warrumbungle National Park, na siyang tanging Dark Sky Park din ng Australia. Dinadagsa ng mga bisita ang lugar para sa pagmamasid sa mga bituin sa mga lugar tulad ng Siding Spring Observatory at Milroy Observatory, sinasamantala ang malinaw at madilim na kalangitan ng rehiyon, mataas na altitud, at mababang polusyon sa liwanag. Ang libangan sa araw ay nakatuon sa bushwalking at hiking sa pamamagitan ng kamangha-manghang tanawin ng bulkan ng Warrumbungles, na may mga sikat na track kabilang ang Breadknife at Grand High Tops walk at ang Burbie Canyon walking track, kasama ang paggalugad sa mga lokal na atraksyon tulad ng Crystal Kingdom mineral exhibition at ang Australian Museum Diprotodon Exhibition.<ref>{{Cite web |date=2023-07-30 |title=Coonabarabran, Warrumbungle area – Accommodation, things to do & more {{!}} Visit NSW |url=https://www.visitnsw.com/destinations/country-nsw/warrumbungle-area/coonabarabran |access-date=2025-12-10 |website=www.visitnsw.com |language=en-AU}}</ref>
==Mga simbahan==
Ang [[Anglican Church|Anglican]] Christ Church sa 94 Dalgarno Street ay binuksan noong 1939 ni Obispo [[Arnold Wylde]] sa disenyo ni [[Lindsay Gordon Scott]].<ref>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article263568562 |title=C. of E. Notes |newspaper=The North-western Watchman |location=New South Wales, Australia |date=25 March 1937 |accessdate=8 August 2023 |page=3 |via=National Library of Australia}}</ref><ref>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article263495292 |title=Christ Church |newspaper=The North-western Watchman |location=New South Wales, Australia |date=28 September 1939 |accessdate=6 November 2021 |page=10 |via=National Library of Australia}}</ref><ref name=ccc>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article263494397 |title=New Church Overcrowded |newspaper=The North-western Watchman |location=New South Wales, Australia |date=24 August 1939 |accessdate=6 November 2021 |page=1 |via=National Library of Australia}}</ref>
Kabilang sa iba pang mga Simbahan ang St. Lawrence's Catholic Church, Presbyterian Church, Uniting Church at Seventh Day Adventist Church.
==Klima==
Ang Coonabarabran ay may [[klimang subtropikal]] (Köppen ''Cfa''), na may mainit na tag-araw at malamig na taglamig. Sa karaniwan, 56.6 na umaga (kabilang ang 16.3 sa Hulyo) ang bumababa sa 0 °C o 32 °F; at noong Hulyo 2002 ang buwanang mean minimum ay kasingbaba ng −3.5 °C o 25.7 °F. Pinakamataas ang ulan mula Disyembre hanggang Pebrero na may mga bagyong may pagkulog at [[pagkidlat]] sa tag-araw. Ang mga sukdulang temperatura ay mula 44.0 °C o 111.2 °F hanggang −9.0 °C o 15.8 °F.
{{Weather box
|location = Coonabarabran (Showgrounds, 1991–2020, extremes to 1957); 520 m AMSL; 31.28° S, 149.28° E
|metric first = Yes
|single line = Yes
|humidity colour = green
|Jan record high C = 44.0
|Feb record high C = 42.9
|Mar record high C = 37.5
|Apr record high C = 32.7
|May record high C = 26.7
|Jun record high C = 24.6
|Jul record high C = 24.2
|Aug record high C = 29.0
|Sep record high C = 33.6
|Oct record high C = 36.2
|Nov record high C = 41.6
|Dec record high C = 41.5
|Jan high C = 32.0
|Feb high C = 30.6
|Mar high C = 28.0
|Apr high C = 24.1
|May high C = 19.6
|Jun high C = 16.1
|Jul high C = 15.5
|Aug high C = 17.4
|Sep high C = 21.0
|Oct high C = 24.5
|Nov high C = 27.6
|Dec high C = 30.1
|year high C =
|Jan low C = 15.8
|Feb low C = 15.2
|Mar low C = 11.7
|Apr low C = 6.9
|May low C = 3.3
|Jun low C = 1.4
|Jul low C = 0.3
|Aug low C = 0.4
|Sep low C = 3.7
|Oct low C = 7.2
|Nov low C = 11.0
|Dec low C = 13.5
|year low C =
|Jan record low C = 3.6
|Feb record low C = 3.6
|Mar record low C = 0.6
|Apr record low C = −3.6
|May record low C = −6.1
|Jun record low C = −7.2
|Jul record low C = -9.0
|Aug record low C = −7.6
|Sep record low C = -5.0
|Oct record low C = −2.2
|Nov record low C = −0.8
|Dec record low C = 2.7
|rain colour = green
|Jan rain mm = 91.4
|Feb rain mm = 83.2
|Mar rain mm = 64.6
|Apr rain mm = 38.7
|May rain mm = 44.3
|Jun rain mm = 55.9
|Jul rain mm = 56.0
|Aug rain mm = 42.6
|Sep rain mm = 56.3
|Oct rain mm = 58.2
|Nov rain mm = 79.1
|Dec rain mm = 95.6
|year rain mm = 765.0
|Jan rain days = 8.3
|Feb rain days = 6.7
|Mar rain days = 6.7
|Apr rain days = 4.2
|May rain days = 5.8
|Jun rain days = 8.2
|Jul rain days = 8.5
|Aug rain days = 6.8
|Sep rain days = 7.0
|Oct rain days = 7.7
|Nov rain days = 9.2
|Dec rain days = 8.6
|unit rain days = 0.2 mm
| Jan afthumidity = 40
| Feb afthumidity = 44
| Mar afthumidity = 41
| Apr afthumidity = 41
| May afthumidity = 48
| Jun afthumidity = 55
| Jul afthumidity = 52
| Aug afthumidity = 44
| Sep afthumidity = 42
| Oct afthumidity = 39
| Nov afthumidity = 39
| Dec afthumidity = 39
|source 1 = [[Bureau of Meteorology]]<ref>{{cite web
| url = http://www.bom.gov.au/jsp/ncc/cdio/cvg/av?p_stn_num=064008&p_prim_element_index=0&p_comp_element_index=0&redraw=null&p_display_type=full_statistics_table&normals_years=1991-2020&tablesizebutt=normal
| title = COONABARABRAN (SHOWGROUNDS)
| publisher = Bureau of Meteorology
| access-date = March 5, 2021
}}</ref>
}}
==Medya==
Malayang pagmamay-ari at pinamamahalaan, ang pahayagang ''[[Coonabarabran Times]]'' ay kumakalat sa buong lugar ng Warrumbungle Shire. Humigit-kumulang 2700 kopya ang ipinamamahagi tuwing Huwebes sa mga bayan ng Coonabarabran, Binnaway, Baradine, Coolah, Dunedoo, Mendooran at Mullaley. Ang ''Coonabarabran Times'' ay itinatag noong 1927 bilang isang pagsasama ng ''The Bligh Watchman'' (1877–1927) at ''The Clarion'' (1910–1927). Ito ay patuloy na isang matibay na publikasyon, na binubuo ng mga lokal na balita at isyung kinakaharap ng komunidad, isport, mga kaganapan at mga patalastas.
Inirehistro ng Coonabarabran ang Coonabarabran.com noong 1999 at lumikha ng isang website noong 2001.<ref>{{cite web|url=http://coonabarabran.com/ |title=Coonabarabran.com |access-date=20 September 2016 |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20010422000551/http://coonabarabran.com/ |archive-date=22 April 2001 |df=dmy }}</ref> Nagsimula ang Coonabarabran.org noong 2013 at nagho-host ito ng Coonabarabran News,<ref>{{cite web |url=http://www.coonabarabrannews.com |title=Coonabarabran News |access-date=20 September 2016 }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> isang online na koleksyon ng mga lokal na balita at mga kuwentong interesante.
Ang Coonabarabran ay mayroon ding Facebook page at Twitter account sa ilalim ng pangalang Coonabarabran.
Maaaring makatanggap ng telebisyon ang Coonabarabran mula sa parehong merkado ng telebisyon sa Hilagang NSW at Timog NSW sa pamamagitan ng Mount Dowe (Hilagang NSW) at Mount Cenn Cruaich (Timog NSW).
Ang lugar ay kasalukuyang pinaglilingkuran ng isang maliit na istasyon ng radyo ng komunidad, ang 2WCR FM. Ang istasyong ito ay nagbobrodkast sa 99.5 FM. Mayroon itong mahusay na saklaw ng pagbobrodkast ngunit maaaring medyo magaspang dahil sa mala-bundok na lupain.
[[File:CountryTown0001.jpg|thumb|right|160px|Old Coonabarabran Court House]]
[[File:CoonabarabranWarMemorial.JPG|thumb|right|160px|War memorial at Coonabarabran]]
[[File:Castlereagh River at Coonabarabran.jpg|thumb|right|160px|[[Ilog Castlereagh]]]]
==Mga Paaralan==
Sa Coonabarabran ay may tatlong paaralan:
* Ang [[Coonabarabran Public School]] (itinatag noong 1870) ay nasa John Street, sa Oxley Highway at pinopondohan ng Gobyerno. Mayroon itong humigit-kumulang 330 mag-aaral mula kindergarten hanggang Year 6.<ref>{{cite web |title=Coonabarabran Public School |url=https://coonabarab-p.schools.nsw.gov.au/ |publisher=NSW Department of Education |access-date=20 August 2023}}</ref>
* Ang [[Coonabarabran High School]] (itinatag noong 1962) ay nasa Oxley Highway at pinopondohan ng Gobyerno na nagbibigay ng edukasyong sekundarya sa mga nakapalibot na lugar. Ito ay may humigit-kumulang 380 na mag-aaral.<ref>{{cite web |title=Coonabarabran High School |url=https://coonabarab-h.schools.nsw.gov.au/ |publisher=NSW Department of Education |access-date=20 August 2023}}</ref>
* Ang St. Lawrence's Catholic Primary School ay nasa Dalgarno Street, na itinatag noong 1888 ng Sisters of Saint Joseph. Ito ay nagsisilbi para sa mga batang kindergarten hanggang Year Six at mayroong humigit-kumulang 110 na mag-aaral. Ang edukasyon ay nakabatay sa pananampalatayang Katoliko at nasa tapat ng kalsada mula sa St. Lawrence's Catholic Church.<ref>{{cite web |title=St Lawrence's Catholic Primary School Coonabarabran |url=https://www.stlawriescoona.catholic.edu.au/ |publisher=Catholic Education, Diocese of Bathurst |access-date=20 August 2023}}</ref> Ang bahagi ng paaralan sa hayskul ay nagsara noong katapusan ng 2009.<ref>{{cite web |title=Parents lose battle to save Coonabarabran high school |url=http://www.abc.net.au/news/stories/2009/05/15/2571188.htm |archive-url=https://archive.today/20120802224423/http://www.abc.net.au/news/stories/2009/05/15/2571188.htm |url-status=dead |archive-date=2 August 2012 |website=ABC News |access-date=9 September 2018 |language=en-AU |date=15 May 2009}}</ref>
==Transportasyon==
Ang bayan ay nasa [[Newell Highway]] at [[Oxley Highway]], humigit-kumulang nasa kalagitnaan sa pagitan ng Melbourne at Brisbane at maaaring marating sa loob ng halos anim na oras sakay ng kotse mula sa [[Sydney]]. Ito ay nasa pangunahing ruta ng trak sa loob ng bansa sa pagitan ng [[Queensland]] at [[Victoria (Australya)]]
Ang [[linya ng riles ng Gwabegar]] ay dumadaan sa bayan. Ang mga serbisyo ng tren ng pasahero ay pinalitan ng mga bus noong dekada 1970. Ang bahagi ng linya ng Gwabegar sa pagitan ng Binnaway at Gwabegar ay hindi na ginagamit, mula ika-28 ng Oktubre 2005 para sa mga kadahilanang pangkaligtasan.<ref>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/news/2007-05-25/gulgong-kandos-rail-line-to-be-suspended-from-use/2558060|title=Gulgong-Kandos rail line to be suspended from use|work=[[ABC News (Australia)|ABC News]]|date=2007-05-25|access-date=2017-01-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20161029023239/http://www.abc.net.au/news/2007-05-25/gulgong-kandos-rail-line-to-be-suspended-from-use/2558060|archive-date=29 October 2016|url-status=live|df=dmy-all}}</ref>
Ang [[Paliparan ng Coonabarabran]] ay 12 km sa timog ng bayan.
==Tingnan din==
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Mga panlabas na link==
[[Kategorya:Coonabarabran]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa New South Wales]]
[[Kategorya:Warrumbungle Shire]]
[[Kategorya:Newell Highway]]
bstq07pn1ledzy9bsf4lyy3enge0869
Ester Almqvist
0
337791
2204542
2203072
2026-04-23T22:46:18Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204542
wikitext
text/x-wiki
Si '''Ester Dorothea Almqvist''' (3 Nobyembre 1869 – 11 Hunyo 1934) ay isang Suweko na artista na isang tagapanguna ng [[Expressionist|Ekspresyonistang]] pagpipinta sa Sweden. <ref name="elgan">Elgán, Elisabeth, and Irene Scobbie. ''Historical Dictionary of Sweden''. Rowman & Littlefield, 2015, p. 34.</ref><ref name="gac">[https://artsandculture.google.com/asset/KgGiCvWt69c3wg "Old fashioned priest's daughter"]. Google Arts & Culture.</ref>
== Pamilya at edukasyon ==
Si Almqvist ay ipinanganak sa [[Bromma]] ngunit ginugol ang kanyang pagkabata sa [[Estokolmo|Stockholm]], kung saan nagturo ang kanyang mga magulang sa isang paaralan para sa mga Kristiyanong misyonero. Siya ang babaeng artista na kinakatawan ng karamihan sa mga likhang sining sa mga koleksyon ng Malmö Konstmuseum, na may kabuuang 2,083 na piraso. Tinukoy niya sa kanyang testamento na ang kanyang koleksyon ng mga oil at watercolor painting, charcoal, pastel at ink drawings, graphic pages at sketchbooks ay dapat ibigay sa partikular na museo na iyon. Ang kanyang ama, isang pari, ay namatay noong siya ay siyam na taong gulang. Ang kanyang ina ay nagtrabaho bilang isang pribadong tutor at nagbebenta ng libro para sa ikabubuhay ng kanyang pamilya. <ref name=":0">{{Cite news |title=skbl.se - Ester Dorothea Almqvist |url=https://skbl.se/en/article/EsterAlmqvist |access-date=2018-04-04}}</ref> Si Almqvist ay ipinanganak na may deformed na gulugod na naglimita sa kanyang paggalaw sa buong buhay niya ngunit binigyan din siya ng kalayaan na mag-aral ng sining sa halip na makulong sa mga gawaing bahay.
Nag-aral siya sa Technical School sa Stockholm, at nagtapos noong 1891, at nag-aral siya ng sining nang pribado kasama ang pintor [[Gustaf Cederström|na si Gustaf Cederström]] . Ipinagpatuloy niya ang kanyang pag-aaral ng sining sa Valand Art Academy sa [[Gothenburg]] (1892–1893) at pagkatapos ay sa [[Konstnärsförbundets skola]] sa Stockholm (1894–1895). Kabilang sa kanyang mga guro sina [[Per Hasselberg]] at [[Bruno Liljefors]] . Habang nasa paaralan, tinustusan niya ang kanyang sarili sa pamamagitan ng paggawa ng mga ilustrasyon ng mga aklat pangkomersyo. Kalaunan, naging miyembro siya ng asosasyon ng kababaihan [[Nya Idun|na Nya Idun]] . <ref>{{Cite web |last=Englund |first=Boel |date=2004-01-29 |title=Kapitalbeskrivning, Almqvist-Brogren, Gertrud |url=http://www.skeptron.uu.se/broady/mall-130809.htm |access-date=2022-04-18 |website=www.skeptron.uu.se |language=sv}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2014-02-09 |title=Ester Almqvist |url=http://nyaidun.se/ester-almqvist/ |access-date=2022-04-18 |website=nyaidun.se |language=sv-SE}}</ref>
== Karera sa sining ==
Ginugol ni Almqvist ang halos buong buhay niya sa pagtatrabaho sa [[Lund]], at ang ilan sa kanyang mga pinakakilalang ipinintang larawan ay tungkol sa mga nakapalibot na lugar ng lalawigan ng [[Skåne]] . Nagsimula siyang mag-exhibit noong huling bahagi ng 1890s at lumahok sa 1904 [[Louisiana Purchase Exposition|St. Louis World's Fair]] .
Ang mga unang akda ni Almqvist ay may istilo ng [[impressionism|Impresyonista]] at umaayon sa kung ano ang noon ay nangingibabaw na mood ng banayad na kalungkutan sa pagpipinta ng Sweden. Pagkamatay ng kanyang ina, bumaling siya sa [[Expressionism|Ekspresyonismo]], at ang kanyang mga mature na pinta mula noong mga 1913 pataas ay may matibay na pagkakaugnay sa mga gawa ni [[Vincent van Gogh]], na nagtatampok ng masiglang brushwork, matitingkad na kulay, at mabibigat na linya.
Si Almqvist ay kabilang sa isang grupo ng mga babaeng artistang Suweko na naglakbay, nagtrabaho, nag-eksibit, at kung minsan ay namuhay nang magkasama, kabilang sina [[Tora Vega Holmström]], [[Agnes Wieslander]], at [[Maja Fjæstad]] . Sa huling taon ng kanyang buhay, nang ang pananakit ng likod ay naging imposibleng magtrabaho, isang nakababatang henerasyon ng mga babaeng artista, tulad nina [[Vera Nilsson]], [[Mollie Faustman]], at [[Siri Derkert|Siri Derket,]] ang nagdaos ng isang eksibisyon ng kanyang mga gawa sa Stockholm bilang parangal sa kanya bilang isang sinaunang modernistang Suweko. Gayunpaman, ang mas malawak na pagkilala ay dumating lamang pagkatapos ng kanyang pagkamatay noong 1934. Isa pang eksibit ang inorganisa sa Lund sa Skånska Konstmuseum isang taon matapos siyang mamatay ng isang kaibigang si Nils Gösta Sandblad. Apat na taon matapos siyang mamatay, isang retrospektibo ang ginanap sa Galerie Moderne sa Brussels. Sa testamento ni Almqvist, iginiit niya na ang kanyang likhang sining ay ibibigay sa [https://malmo.se/Kultur--fritid/Kultur--noje/Konst--design/Malmo-Konstmuseum/Malmo-Art-Museum.html Malmö Art Museum.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180710164503/https://malmo.se/Kultur--fritid/Kultur--noje/Konst--design/Malmo-Konstmuseum/Malmo-Art-Museum.html |date=2018-07-10 }} Archived . Ang kanyang mga gawa ay nasa koleksyon na ngayon ng [[Swedish National Museum]], [[Gothenburg Art Museum]], [[Malmö Art Museum]], at iba pang mga institusyon, at malawak siyang kinikilala bilang isang tagapanguna ng [[Expressionism|Ekspresyonismo]] sa Sweden.
Noong 1992, ang kanyang ipinintang larawan na pinamagatang ''Ang Pulong'' ( {{Langx|sv|Sammankomsten}} , 1929) ay napili para sa isang selyo ng koreo sa Sweden na nagpaparangal sa Artikulo 20 ng [[Pandaigdig na Pagpapahayag ng Karapatang Pantao|Universal Declaration of Human Rights]], na nagpoprotekta sa [[Freedom of association|kalayaan sa pakikisama]] .
==Sanggunian==
<references />
{{stub}}
cqs9h08ovwmz3mhsbny9htffb643kts
Herbisse
0
337809
2204560
2203314
2026-04-24T01:59:25Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204560
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = Herbisse
|image_skyline = Herbisse (1).jpg
|image_caption = Ang simbahan sa Herbisse
|image_shield = Blason ville fr Herbisse (Aube).svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Herbisse
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = {{Flag|France}}
|subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]]
|subdivision_name1 = [[Grand Est]]
|subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2 = [[Aube]]
|subdivision_type3 = Arrondissement
|subdivision_name3 = [[Arrondissement of Troyes|Troyes]]
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
|leader_title = Alkade (2026–2032)
|leader_name = Christophe Petit
|area_total_km2 = 22.04
|population_as_of = 2023
|population_total = 148
|population_density_km2 = auto
|website =
|coordinates = {{coord|48.6242|4.1131|format=dms|display=inline,title}}
|population_demonym = Herbichat, Herbichatte
|elevation_max_m = 120
|elevation_min_m = 98
|elevation_m = 105
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|postal_code = 10172/10700
|settlement_type = Bayan
}}
Ang '''Herbisse''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Pransiya]], na matatagpuan sa departamento ng [[Aube]] sa rehiyon ng [[Grand Est]].
==Heograpiya==
Ang Herbisse ay isang maliit na nayon sa rehiyon ng Champagne na may chalky, na matatagpuan sa pampang ng Ilog Herbissonne. Ang nayon ay nasa pagitan ng Allibaudières sa timog at Villiers-Herbisse sa hilaga. Ito ay matatagpuan sa interseksyon ng mga departmental road na D10 at D98. Isang linya ng riles ang tumatawid sa nayon, na nagbibigay sa mga residente ng mabilis na access papuntang Troyes.
* Sinasakop ng agrikultura ang halos lahat ng lupain sa nayon.
* Ang mga naninirahan ay tinatawag na Herbichois at Herbichoises.
Inililista ng 1838 land registry ang mga sumusunod na nayon sa loob ng nayon: Bîme, Chassois, Etang-le-Roi, Folie-Godot, Les Forges, at La Maladière.
==Pangalan==
Ang pangalan ay lumitaw sa ''Erbicia''<ref>Dauzat & ROstaing, Dictionnaire étymologique des noms de lieux...'', Guénégaud, 2<small>e</small> éd., 349.</ref> noong ika-12 siglo, hango sa pangalan ng daluyan ng tubig na may parehong pangalan.
==Kasaysayan==
Noong 1172, si Herbisse ay kabilang sa mga Konde ng Champagne at bahagi ng kastila ng Rosnay.<ref>Auguste Longnon, ''Documents, ''I, 240.</ref>
* Mula 1222, ang nayon ay naging punong bayan ng isang [[balwarte]] sa ilalim ng mga [[Konde ng Champagne]].
* Noong ika-14 na siglo, ang isa sa mga bahay sa nayon ay pagmamay-ari ni Pierre de Tiercelieue, [[bailiff ng Chaumont]].
* Nanatili si [[Napoleon I]] sa presbiteryo noong Pebrero 27, 1814, upang humawak ng armas laban kina [[Gebhard Leberecht]] von Blücher, [[Ludwig Yorck von Wartenburg]], at [[Ferdinand von Wintzingerode]], na nagmamartsa sa [[La Ferté-Gaucher]].
Noong 1640, ang mga naninirahan ay nagmamay-ari ng isang lote ng lupa sa Rue Tilliet, tatlong arpent sa isang lugar na tinatawag na Dauaucherain, dalawampung arpent ng pastulan, labindalawang arpent na may lawa, at labindalawang arpent na kilala bilang Lawa ng Hari. Noong 1775, ipinakilala ang mga stocking loom sa nayon; walo ang bilang noong 1787.<ref>[[archives départementales de l'Aube]], C 1414.</ref>
Noong 1789, ang nayon ay nasa ilalim ng hurisdiksyon ng Intendansiya at [[Pangkalahatan ng Châlons]], ng distritong elektotal ng Troyes, at ng balwarte ng Sézanne.
===Priorya===
Isang [[priorya]] ng Sainte-Madeleine ang itinatag doon ng [[abbey ng Rebais]]; ito ay kinumpirma noong 1135 ni [[Innocent II]]. Ang priorya ay nagtayo ng isang gilingan at isang daluyan ng tubig para sa suplay ng tubig sa kasunduan, noong 1235, ni Count Thibaut IV. Noong 1521, ito ay binubuo ng isang bakuran, isang kapilya, isang bahay, na lahat ay napapalibutan ng mga kanal.<ref>[[archives départementales de l'Aube]], inventaire, 5bis G46.</ref>
==Mga lugar at monumento==
* [[Église de l'Assomption d'Herbisse Ang Simbahan ng Pag-aakala ng Birheng Maria]] ay matatagpuan sa gitna ng nayon at napapalibutan ng sementeryo ng munisipyo. Mayroon itong Romanesque nave. Ang timog na pader ay muling itinayo noong ika-15 siglo; ang hilagang pader noong ika-16 na siglo. Ang transept, ang apse, at ang dalawang pentagonal chapel ay mula pa noong ika-16 na siglo. Ang harapan ay mula pa noong 1855. Ang parokya ay unang nabanggit noong 1169 bilang nasa ilalim ng patronage ng obispo.
* Priory Chapel ni Saint Mary Magdalene ng Herbisse.
* Ang [[alaala ng digmaan]] na inialay sa mga sundalo ng nayon na namatay para sa France noong [[Unang Digmaang Pandaigdig|Una]] at [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]. Dating matatagpuan sa harap ng simbahan sa loob ng bakuran ng sementeryo, ito ngayon ay katabi ng munisipyo.
* Mga libingan ng pitong sundalo ng [[Royal Air Force]] (lima mula sa Royal Air Force Voluntary Reserve at dalawa mula sa Royal New Zealand Air Force) na miyembro ng 49 Squadron Bomber Command. Namatay sila noong Hulyo 19, 1944 nang bumagsak ang kanilang [[Lancaster Mk III]] (numero ng seryal JB178).<ref>{{Cite web|title = Herbisse Churchyard, Aube, France|url = http://www.49squadron.co.uk/cemeteries/herbisse|website = 49squadron.co.uk|language = ingles|author1 = 49 Squadron Association|access-date = 2026-04-17|archive-date = 2016-02-01|archive-url = https://web.archive.org/web/20160201093110/http://www.49squadron.co.uk/cemeteries/herbisse|url-status = dead}}</ref>
<gallery mode="packed">
Herbisse (2).jpg|[[Monument aux morts]] devant l'église.
Herbisse (3).jpg|Façade de l'église.
Herbisse (4).jpg|Église d'Herbisse.
Herbisse (5).jpg|Tombes de soldats de la [[Royal Air Force]].
</gallery>
==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Herbisse (Aube).svg|thumb|Herbisse]]
''May tier sa baligtad na pares: unang asul na kulay na may pilak na kurba na may karga ng letrang Gotiko na H, sable na nakalagay tuwid at nasa gilid ng dalawang dobleng cotise: potent at counter-potent o, pangalawa, gules na may pilak na bituin, pangatlong vert na may pitong uhay ng trigo o nakalagay sa isang pamaypay na nakatali na gules.''
Mga Detalye: Ang banda at ang mga cotise para sa eskudo de armas ng Champagne, ang "H" para sa unang letra ng pangalan ng komyun, ang bituin para sa katangian ng Mahal na Birhen, ang kulay ng vert upang pukawin ang pangalan ng komyun at ang mga uhay ng trigo para sa agrikultura.<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=13094 Eskudo de armas ng Herbisse]</ref>
==Tingnan din==
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Herbisse]]
[[Kategorya:Aube]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]
lv6zz8d3oifahlg8du4efrov69t5wc6
Loubieng
0
337812
2204611
2203623
2026-04-24T09:48:02Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204611
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = Loubieng
|native_name = Lobienh
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Mairie de Loubieng.JPG
|image_caption = Bulwagan ng bayan sa Loubieng
|image_shield =
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Loubieng
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = {{Flag|France}}
|subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]]
|subdivision_name1 = [[Nouvelle-Aquitaine]]
|subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2 = [[Pyrénées-Atlantiques]]
|subdivision_type3 = Arrondissement
|subdivision_name3 = [[Arrondissement of Pau|Pau]]
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
|leader_title = Alkade (2020–2026)
|leader_name = Francis Larroque<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|publisher=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=13 September 2022|language=fr}}</ref>
|area_total_km2 = 23.43
|population_as_of = 2023
|population_total = 491
|population_density_km2 = 21
|website = https://www.loubieng.fr/
|population_demonym = Loubiengeois
|coordinates = {{coord|43.4325|-0.7575|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_m = 100
|elevation_min_m = 73
|elevation_max_m = 224
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|postal_code = 64349/64300
}}
Ang '''Loubieng''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Pransiya]] na matatagpuan sa departamento ng [[Pyrénées-Atlantiques]], sa rehiyon ng [[Nouvelle-Aquitaine]].
==Heograpiya==
Ang bayan ng Loubieng ay matatagpuan sa departamento ng [[Pyrénées-Atlantiques]], sa rehiyon ng [[Nouvelle-Aquitaine]].
Ito ay 53 km sa pamamagitan ng kalsada mula sa [[Pau]], ang prefecture ng departamento, at 29 km mula sa [[Mourenx]], ang sentral na istasyon ng botohan para sa [[kanton ng Cœur de Béarn]], kung saan umaasa ang komunidad para sa mga halalan sa departamento mula noong 2015. Ang komunidad ay bahagi din ng Orthez catchment area.
Ang pinakamalapit na mga komunidad ay: [[Castetner]] (1.7 km), [[Laà-Mondrans]] (2.5 km), [[Ozenx-Montestrucq]] (3.3 km), [[Biron]] (3.9 km), [[Sarpourenx]] (4.7 km), [[Maslacq]] (5.2 km), [[Castétis]] (5.5 km), at [[Castetbon]] (5.7 km).
Sa kasaysayan at kultura, ang Loubieng ay bahagi ng lalawigan ng [[Béarn]], na dating isang estado rin at nagpapakita ng pagkakaisang pangkasaysayan at pangkultura na naiiba sa kapansin-pansing pagkakaiba-iba ng mga tanawin na may nakapanlulumong kaluwagan.
[[File:Loubieng depuis Castetner.JPG|thumb|Loubieng]]
Ang mga kalapit na munisipalidad ay [[Audaux]], [[Bugnein]], [[Castetbon]], [[Castetner]], [[Laà-Mondrans]], [[Maslacq]], [[Ozenx-Montestrucq]] at [[Sauvelade]].
===Mga lokalidad at nayon===
* Les Agoins
* Las Ahittes
* Aristide
* Le Cap deu Boscq
* les Haillarets
* Hourc-Loum
* Lalaàs
==Pangalan==
Ang pangalan ng lugar na "Loubieng" ay lumilitaw sa mga anyong "Lobiein" (1286, mga rehistro ng [[Bordeaux]]<ref name="Bordeaux">Extrait des registres de [[Bordeaux]], publiés dans l'''Histoire de Béarn'' de [[Pierre de Marca]]</ref>), "Lobihen" at "Lobiheng" (1286 para sa parehong anyo), "Lobienh" (ika-13 siglo, [[rehistro ng Béarn]]), "Lovienh" (1385, rehistro ng lupang Béarn), "Loubiein" at "Louvienh" (1675 para sa parehong anyo, survey ng lupang Béarn).
Ang pangalan nito sa Béarnese ay ''Lobienh''<ref>{{cite web|url=http://www.ostaubearnes.fr/_pdf/topo_siti.pdf|author=Ostau Bearnes|title=Toponymie des communes béarnaises selon la graphie classique|access-date=26 January 2019|format=pdf|archive-date=31 Enero 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220131232207/http://www.ostaubearnes.fr/_pdf/topo_siti.pdf|url-status=dead}}</ref> o ''Loubiégn''.<ref>{{cite web|url=https://www.institut-bearnaisgascon.com/wp-content/uploads/2017/01/Dossier_signaletique_IBG_25092008.pdf|author=Institut béarnais et gascon|title=Toponymie des communes béarnaises selon la graphie moderne|access-date=26 January 2019|format=pdf}}</ref>
==Kasaysayan==
Binanggit ni [[Paul Raymond]] na noong 1385, si Loubieng ay mayroong 127 kabahayan at umaasa sa [[balwarte]] ng [[Larbaig]].
==Ekonomiya==
Ang komyun ay bahagi ng lugar ng apelasyon ng [[Ossau-Iraty]].
==Mga lugar at monumento==
Ang simbahang Saint-Martin<ref>[http://www.culture.gouv.fr/public/mistral/merimee_fr?ACTION=RETROUVER&FIELD_1=cmer1&VALUE_1=Loubieng&FIELD_2=cmer4&VALUE_2=&FIELD_3=cmer5&VALUE_3=&FIELD_4=AUTR&VALUE_4=&FIELD_5=cmer2&VALUE_5=&FIELD_6=titre&VALUE_6=&FIELD_7=date%20protection&VALUE_7=&FIELD_8=DOSURLP&VALUE_8=%20&NUMBER=1&GRP=0&REQ=%28%28Loubieng%29%20%3aLOCA%2cPLOC%2cINSEE%20%29&USRNAME=nobody&USRPWD=4%2524%252534P&SPEC=9&SYN=1&IMLY=&MAX1=1&MAX2=100&MAX3=100&DOM=Tous Ministère de la Culture, base Mérimée - Notice sur l'église Saint-Martin]</ref> ay itinayo noong huling bahagi ng ika-19 na siglo.
<gallery mode="packed">
Centre du village de Loubieng.JPG|Le bourg.
Eglise de Loubieng.JPG|L'église Saint-Martin.
Clocher de l'église de Loubieng.JPG|Le clocher.
Monument aux morts de Loubieng.JPG|Le monument aux morts.
</gallery>
==Tingnan din==
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Loubieng]]
[[Kategorya:Pyrénées-Atlantiques]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]
2s4xa7wm1u7uo2eykpmoocksf403yub
Lucy Bacon
0
337820
2204612
2203396
2026-04-24T09:52:50Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204612
wikitext
text/x-wiki
Si '''Lucy Angeline Bacon''' (Hulyo 30, 1857 – Oktubre 17, 1932) ay isang artistang [[California|taga-California]] na kilala sa kanyang mga oil painting [[California Impressionism|na Impresyonista ng California]] na may mga bulaklak, tanawin, at mga still life. Nag-aral siya sa [[Paris]] sa ilalim ng Impresyonistang [[Camille Pissarro|si Camille Pissarro]] . Siya lamang ang kilalang artistang taga-California na nag-aral sa ilalim ng alinman sa mga dakilang [[impressionism|Impresyonistang]] Pranses.
== Maagang buhay at edukasyon ==
Si Bacon ay ipinanganak noong 1857 sa [[Pitcairn, New York]] . <ref name="Gerdts p. 253">{{Cite book |last=William H. Gerdts |url=https://books.google.com/books?id=MZDqAAAAMAAJ |title=California Impressionism |last2=Will South |date=January 1998 |publisher=Abbeville Press Publishers |isbn=978-0-7892-0176-8 |page=253}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |title=Artist Biography for Lucy Angeline Bacon |url=http://www.askart.com/artist_bio/Lucy_Angeline_Bacon/110948/Lucy_Angeline_Bacon.aspx |access-date=2017-09-07 |website=askart.com |quote="Born: 1857 - Pitcairn, New York "}}</ref> Nagtapos siya noong 1879 mula sa [[State University of New York at Potsdam|Potsdam Normal School]] sa New York.
Si Bacon ay kamag-anak ni Robert K. Vickery sa pamamagitan ng kasal ng kanyang pamangkin na si Ruth. Noong dekada 1890, ang kanyang ama ay isang bahagi ng may-ari ng isang galeriya ng San Francisco, [[Vickery, Atkins & Torrey|ang Vickery, Atkins & Torrey]], ang unang galeriya na nagpakita ng Impresyonismo sa San Francisco. <ref name="Solon p. 30">{{Cite book |last=Deborah Epstein Solon; Will South |url=https://books.google.com/books?id=SHE6PnZpPggC&pg=PA30 |title=In and Out of California: Travels of American Impressionists |publisher=Hudson Hills |year=2002 |isbn=978-1-55595-225-9 |location=New York |page=30}}</ref>
Nag-aral si Bacon sa [[Lungsod ng New York|New York City]] sa [[Art Students League of New York|Art Students League]] at sa [[National Academy of Design]] . Noong 1892, umalis siya patungong [[Paris]] upang ipagpatuloy ang kanyang pag-aaral <ref name="Solon p. 27">{{Cite book |last=Deborah Epstein Solon; Will South |url=https://books.google.com/books?id=SHE6PnZpPggC&pg=PA27 |title=In and Out of California: Travels of American Impressionists |publisher=Hudson Hills |year=2002 |isbn=978-1-55595-225-9 |location=New York |page=27}}</ref> sa [[Académie Colarossi]] . <ref>{{Cite web |title='Pissarro's People' at home at San Francisco's Legion of Honor |url=http://www.sfexaminer.com/sanfrancisco/pissarros-people-at-home-at-san-franciscos-legion-of-honor/Content?oid=2184883 |access-date=15 September 2014 |website=San Francisco Examiner |archive-date=4 Disyembre 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141204193113/http://www.sfexaminer.com/sanfrancisco/pissarros-people-at-home-at-san-franciscos-legion-of-honor/Content?oid=2184883 |url-status=dead }}</ref> Pagkatapos ay nag-aral siya kay [[Camille Pissarro]], ayon sa payo ng Amerikanong pintor na [[Mary Cassatt|si Mary Cassatt]] at nagpinta kasama ang iba pang mga impresyonista, tulad ni [[Paul Cézanne]] .<gallery>
Talaksan:Camille Pissarro Impressionist.jpg|Si Camille Pissarro, pintor ng impresyonismo at tagapagturo ni Bacon
</gallery>
== Karera ==
Kalaunan ay lumipat si Bacon sa [[Éragny-sur-Epte|Éragny]], kung saan gumawa siya ng mga pinta na istilong impresyonista. Pagsapit ng 1898, nanirahan siya sa [[San Jose, California|San Jose]] at nag-eksibit ng mga pinta tulad ng ''A San Jose Garden'' sa [[San Francisco, California|San Francisco]] Art Association. <ref>{{Cite book |last=William H. Gerdts |url=https://books.google.com/books?id=MZDqAAAAMAAJ |title=California Impressionism |last2=Will South |date=January 1998 |publisher=Abbeville Press Publishers |isbn=978-0-7892-0176-8 |page=26}}</ref> Lumipat siya sa California sa pag-asang gumaling sa isang malalang sakit na naglimita sa kanyang kakayahang magpinta. Nagturo siya sa [[Washburn Preparatory School]] sa San Jose <ref>{{Cite book |url=https://archive.org/details/bub_gb_MK9KAQAAIAAJ |title=San Jose City Directory Including Santa Clara County |publisher=F.M. Husted |year=1902 |page=[https://archive.org/details/bub_gb_MK9KAQAAIAAJ/page/n77 76]}}</ref> at nagpinta mula sa kanyang home studio.
Noong tagsibol ng 1902, ang kanyang mga gawa ay ipinakita sa [[Mark Hopkins Institute of Art]] sa San Francisco. <ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=KqsaAAAAYAAJ&pg=PA166 |title=Mark Hopkins Institute Review of Art |date=June 1902 |page=18}}</ref> Noong 1905, habang tinalikuran ni Lucy Bacon ang kanyang karera sa pagpipinta at inialay ang kanyang sarili sa relihiyong [[Christian Science]], marahil ay natuklasan niyang nabawasan nito ang kanyang mga problema sa kalusugan. Ipinagpatuloy niya ang pagtuturo ng sining.
Pagsapit ng 1909, nakatira na siya sa San Francisco. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[Wikipedia:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2014)">kailangan ng sitasyon</span>]]'' ]</sup> Si Bacon ay miyembro ng Indian Fair Committee ng New Mexico Association on Indian Affairs (NMAIA) at Eastern Association on Indian Affairs (EAIA) noong 1927, na nagpakita ng mga gawa ng mga artistang [[Native Americans in the United States|Katutubong Amerikano]] . <ref>{{Cite book |last=Jennifer McLerran |url=https://books.google.com/books?id=R21lp-lFMNAC&pg=PA244 |title=A New Deal for Native Art: Indian Arts and Federal Policy, 1933-1943 |publisher=University of Arizona Press |year=2009 |isbn=978-0-8165-2766-3 |pages=60, 244}}</ref>
Namatay siya sa San Francisco noong 1932.
Ang kanyang ipinintang larawan, ''ang Garden Landscape,'' na ginawa sa pagitan ng 1894 at 1896, ay kabilang sa koleksyon ng mga [[Fine Arts Museums of San Francisco|Fine Arts Museum ng San Francisco]] . <ref>{{Cite web |title=Garden Landscape |url=http://siris-artinventories.si.edu/ipac20/ipac.jsp?&profile=all&source=~!siartinventories&uri=full=3100001~!395822~!0#focus |access-date=November 29, 2014 |publisher=Smithsonian Institution Research Information Systems}}</ref>
== Galeriya ==
<gallery>
Talaksan:Lucy Bacon, Garden Landscape, 1894-1896, Fine Art Museum of San Francisco.jpg|''Tanawin ng Hardin'' (mga 1984–1896)
Talaksan:Gennevilliers - Lucy Bacon ~1895.JPG|''Mga Gennevillier'' (c. 1895), ginawa noong siya ay nag-aaral sa ilalim ni Camille Pissarro
Talaksan:The Well by the Path by Lucy Bacon.jpg|''Ang Balon sa Tabi ng Landas'', isang regalo sa kapatid ng pintor na si Albert Bacon
Talaksan:Eragny-sur-Epte.jpg|''Eragny-sur-Epte'' (1886)
Talaksan:Lucy Bacon sketch of an ash tree.JPG|''Sketch ng isang puno ng abo sa Duffryn''
</gallery>
== Tingnan din ==
[[American Impressionism|Impresyonismong Amerikano]]
==Sanggunian==
<references />
{{stub}}
6u2l7odfcsfnm4xaxg39h510s780ra7
Cinque Terre
0
337826
2204497
2203410
2026-04-23T17:09:18Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204497
wikitext
text/x-wiki
Ang '''Cinque Terre''' (; {{Langx|lij|Çinque Tære}}; ibig-sabihin ay 'Limang Lupain') ay isang baybaying pook sa loob ng [[Liguria]], sa hilagang-kanluran ng Italya. Ito ay matatagpuan sa kanluran ng [[Lalawigan ng La Spezia]], at binubuo ng limang nayon: [[Monterosso al Mare]], [[Vernazza]], [[Corniglia]], [[Manarola]], at [[Riomaggiore]]. Ang baybayin, ang limang nayon, at ang mga nakapalibot na dalisdis ay pawang bahagi ng [[Parco Nazionale delle Cinque Terre|Liwasang Pambansa ng Cinquie Terre]], isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook]] ng [[UNESCO]].<ref>{{Cite web |title=Portovenere, Cinque Terre, and the Islands (Palmaria, Tino and Tinetto) |url=https://whc.unesco.org/en/list/826-001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240407010220/https://whc.unesco.org/en/list/826-001 |archive-date=7 April 2024 |access-date=4 May 2024 |website=[[UNESCO]] |language=en,fr,ar,zh,ru,es,ja,nl}}</ref> Ang Vernazza ay isa rin sa " [[I borghi più belli d'Italia|I Borghi più belli d'Italia]] " ("Ang mga pinakamagandang nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |date=30 December 2017 |title=Vernazza |url=https://borghipiubelliditalia.it/en/borgo/vernazza/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240430000953/https://borghipiubelliditalia.it/en/borgo/vernazza/ |archive-date=30 April 2024 |access-date=4 May 2024 |website=I Borghi più belli d'Italia |language=en,it}}</ref>
Ang lugar ng Cinque Terre ay isang sikat na destinasyon ng turista. Sa paglipas ng mga siglo, ang mga tao ay nagtayo ng mga [[Hagdang pagsasaka|terasa]] sa baku-bako at matarik na tanawin hanggang sa mga bangin na tinatanaw ang [[Dagat Liguria]]. Ang mga landas, tren, at bangka ay nagdurugtong sa mga nayon dahil ang mga sasakyan ay makakarating lamang sa mga ito nang may matinding kahirapan mula sa labas sa pamamagitan ng makikipot at mapanganib na mga kalsada sa bundok.
== Kasaysayan ==
Nabanggit ang Cinque Terre sa mga dokumentong mula pa noong ika-11 siglo. Ang Monterosso at Vernazza ay unang pinanirahan at ang iba pang mga nayon ay lumago kalaunan, habang nasa loob ng teritoryo ng [[Republika ng Genova]]. Noong ika-16 na siglo, pinatibay ng mga naninirahan ang mga umiiral na kuta at nagtayo ng mga bagong toreng pandepensa upang protektahan ang populasyon mula sa mga pag-atake ng mga [[Imperyong Otomano|Turko]]. Ang Cinque Terre ay nakaranas ng pagbagsak ng ekonomiya mula ika-17 hanggang ika-19 na siglo, nakakabangon nang maitayo ang isang arsenal sa La Spezia at nagkaroon ito ng koneksiyon sa riles patungong Genoa.
Ang pambobomba at labanan noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay nagdulot ng malawakang pinsala sa Cinque Terre.
Ang riles ng tren ay humantong sa migrasyon mula sa lugar at sa pagbaba ng mga tradisyonal na industriya hanggang sa ang paglago ng turismo mula noong dekada '70 pataas ay nagdulot ng kaunting kasaganaan.
Ang mga pangunahing pananim sa lugar ay mga ubas at olibo. Ang ilang mga mangingisda ay nakabase sa Monterosso, ngunit ang mga kubo ng mangingisda na may matingkad na pintura sa lugar ay naisip noong huling bahagi ng dekada 1970 bilang isang atraksiyong panturista.
Dahil sa pambihirang mga yaman ng kultura at ekolohiya, idinagdag ng UNESCO ang Cinque Terre sa listahan nito ng mga[[Pandaigdigang Pamanang Pook]] noong 1997.<ref>{{Cite web |date=2023-04-25 |title=Cinque Terre Adventure: A Comprehensive Travel Guide To Its 5 Beautiful Villages |url=https://theroguetraveller.com/cinque-terre-travel-guide/ |access-date=2023-04-26 |website=TheRogueTraveller |archive-date=2024-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008211746/https://theroguetraveller.com/cinque-terre-travel-guide/ |url-status=dead }}</ref>
Noong ika-25 ng Oktubre 2011, ang malakas na ulan ay nagdulot ng mga pagbaha at pagguho ng lupa sa Cinque Terre. Siyam na tao ang namatay at ang mga nayon ay malubhang napinsala, lalo na ang Vernazza at Monterosso al Mare.<ref>{{Cite news |last=Squires |first=Nick |date=26 October 2011 |title=Villages all but wiped out as storms batter Italy's 'Cinque Terre' |work=[[The Daily Telegraph]] |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/italy/8850032/Villages-all-but-wiped-out-as-storms-batter-Italys-Cinque-Terre.html |access-date=6 August 2012}}</ref> Ang malakas na pag-ulan ay pinaboran ng krisis ng tradisyonal at hindi gaanong kapaki-pakinabang na paglilinang ng mga terasang lupain na animnapung taon na ang nakalilipas ay nagsimula ng progresibong pagbaba at pagbawas ng pagpapanatili. Ito ay bahagyang nabalanse ng mga halaman na kusang umusbong sa mga inabandunang terasa, isang papel na binibigyang-diin ng isang bahagi ng umiiral na siyentipikong panitikan.<ref>{{Cite journal |last=M. Agnoletti |last2=A. Errico |last3=A. Santoro |last4=A. Dani |last5=F. Preti |year=2019 |title=Terraced Landscapes and Hydrogeological Risk. Effects of Land Abandonment in Cinque Terre (Italy) during Severe Rainfall Events |journal=[[Sustainability (journal)|Sustainability]] |publisher=[[MDPI]] |volume=11 |issue=1 |page=235 |bibcode=2019Sust...11..235A |doi=10.3390/su11010235 |issn=2071-1050 |oclc=7964832494 |doi-access=free |hdl-access=free}}</ref>
== Kultura ==
=== Pelikula ===
Noong 2013, ang Cinque Terre ay isa sa mga lokasyon kung saan kinuhanan ang pelikulang ''[[The Wolf of Wall Street (2013 film)|The Wolf of Wall Street]]'' ni [[Martin Scorsese]].<ref>{{Cite web |title=Italy through its film sets |url=http://www.italia.it/en/travel-ideas/culture-and-entertainment/italy-through-its-film-sets.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180128022716/http://www.italia.it/en/travel-ideas/culture-and-entertainment/italy-through-its-film-sets.html |archive-date=2018-01-28 |access-date=2018-01-27}}</ref>
Ang pelikulang ''[[Luca (pelikula noong 2021)|Luca]]'' ng [[Walt Disney Studios (dibisyon)|Disney]]/[[Pixar]] noong 2021 ay nangyari sa kathang-isip na bayan ng Portorosso, sa Italian Riviera, na nasa kanluran ng Corniglia sa isang kathang-isip na mapa. Ang Portorosso ay inspirasyon at hinubog mula sa Cinque Terre.<ref>{{Cite web |date=28 April 2021 |title=On Location: How Disney and Pixar's ''Luca'' Recreated the Iconic Cinque Terre |url=https://www.cntraveler.com/story/on-location-disney-pixars-luca |website=Conde Nast}}</ref><ref>{{Cite news |last=E.B. |date=30 April 2021 |title="Luca", il film Pixar, è ambientato alle Cinque Terre. Ecco il trailer del cartoon più atteso del 2021 |language=it |work=[[Corriere della Sera]] |url=https://viaggi.corriere.it/eventi/luca-film-pixar-disney-cinque-terre/ |url-status=live |access-date=4 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240430000956/https://viaggi.corriere.it/eventi/luca-film-pixar-disney-cinque-terre/ |archive-date=30 April 2024}}</ref>
== Mga karatig-bayan ==
[[Talaksan:ISS067-E-152539_-_View_of_Cinque_Terre_coast,_Gulf_of_La_Spezia,_Italy_(cropped).jpg|right|thumb|700x700px|Baybayin ng Cinque Terre na may Portovenere at [[Palmaria (pulo)|Isola del Palmaria]] (kanan sa gitna), Golfo dei Poeti, La Spezia, Lerici, at baybayin ng Tellaro.]]
* [[Bonassola]]
* [[La Spezia]]
* [[Lerici]]
* [[Levanto, Liguria|Levanto]]
* [[Porto Venere]]
* [[Sarzana]]
* [[Volastra]] (nayon)
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
{{Wikivoyage}}{{Commons category|Cinque Terre}}
* {{Official website}} {{In lang|en|it|fr}}
* [https://whc.unesco.org/en/list/826/gallery/ Official UNESCO Photo gallery]
* [https://www.theheartofcinqueterre.com/slideshow.php Slideshow Photo gallery]
* [https://www.atlasobscura.com/articles/cinque-terre-terraces "How a Village United to Save Cinque Terre's Ancient Terraces"] – Atlas Obscura
* [https://www.cinqueterre.eu.com/en/cinque-terre-card Cinque Terre Card and Train Timetable]
{{World Heritage Sites in Italy}}{{Province of La Spezia|nocat=true}}
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[en:Cinque Terre]]
ro71dqplz2ipwf9y8tqfrf1ntzpksml
Gail Williams
0
337887
2204549
2203711
2026-04-24T00:08:55Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204549
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Gail Williams
| image = Gail Williams 2008.jpg
| caption = Williams noong 2008
| imagesize =
| birth_date =
| birth_place = [[Berkeley, California]], Estados Unidos
| years_active = 1978–2016
| occupation = Manunulat, aktor, tagapamahala ng teatro, tagapamahala ng online community
| spouse = {{marriage|Steven Shapiro|2010|}}
| alma_mater = [[Unibersidad ng California, Berkeley]]
| website = {{url|gailwilliams.com}}
}}
Si '''Gail Ann Williams''' (ipinanganak sa [[Berkeley, California]]) ay ang direktor ng [[The WELL]] mula 1998 hanggang 2016. Nagtapos siya sa [[University of California, Berkeley]] noong dekada 1970 at nasangkot sa teatro pampulitika bilang isang malikhain at miyembro ng pamamahala ng grupong Plutonium Players. Isa siya sa mga pangunahing tauhan sa kanilang matagal nang palabas na satirikal na nanloloko sa politikang [[anti-feminista]], ang "Ladies Against Women", sa buong mga taon ng panunungkulan ni [[Ronald Reagan]]. Ang palabas ay bahagyang inspirasyon ng mga kampanyang anti-peminista ni Phyllis Schlafly, na ginaya ng grupo bilang si Phyllis LeShaft.<ref>{{cite news |author=Fudge, Rachel |title=Ladies First to protest with style and humor, of course |work=bitchmedia |date=June 9, 2002 |url=https://www.bitchmedia.org/article/ladies-first?fbclid=IwAR1XqIFKyTUEJyt0h05FvKzRNqO9rY2INgMzanrlRT7utHqdpvXrnEFsn_A }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Sa parehong panahon, nilikha ng grupo ang "Reagan for Shah Campaign," na nagtatampok ng maraming kathang-isip na organisasyon kung saan ang Ladies Against Women ang pinakasikat. Ang palabas ay naglibot sa East at West Coasts noong 1980 at nagtanghal sa labas ng Republican Convention sa Dallas noong 1984. Parehong binanggit ni Andrew Boyd ang Ladies Against Women at Reagan for Shah bilang nakatulong sa pagbibigay-inspirasyon sa kanyang proyektong [[Billionaires for Bush]] sa teatro.<ref>{{cite news |author=Roselund, Christian |title=The Billionaires Get Ready |work=The Brooklyn Rail |date=May 2004|url=https://brooklynrail.org/2004/05/express/billionaires-get-ready?fbclid=IwAR3VeJAbHZIiCG2u2N9mRRXXYHjY5a7SJGOyH0lksx69tHuVYN1ANmlrf0I
}}</ref>
Noong Disyembre 1991, sumali siya sa pangkat ng pamamahala ng prototypic [[online community]], ang The WELL, bilang tagapamahala ng komunidad. Noong 1998, hinawakan niya ang posisyon bilang Executive Director. Nang makuha ng [[Salon.com]] ang The WELL noong 1999, nanatili si Williams. Sa kasalukuyan, nagsisilbi siyang Direktor ng mga Komunidad ng Salon, na nangangasiwa sa The WELL at sa komunidad ng Table Talk ng Salon.
Siya ay miyembro ng [[International Academy of Digital Arts and Sciences]]. Noong 2000, si Williams ay napangalanan bilang isa sa Top 25 Women of the Web.<ref>{{cite news |author=Mayfield, Kendra |title=Women Geeks Honor Their Own |work=Wired News |publisher=CondéNet |date=January 2, 2000 |url=https://www.wired.com/culture/lifestyle/news/2000/02/33895 |access-date=2007-11-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110325010415/http://www.wired.com/culture/lifestyle/news/2000/02/33895 |archive-date=2011-03-25 }}</ref>
==Mga Sanggunian==
{{Reflist}}
==Mga panlabas na link==
*[https://www.gailwilliams.com/ Gail Ann Williams] official website
*[http://www.girlgeeks.org/innergeek/inspiringwomen/williams.shtml Women Who Inspire Us: Gail Ann Williams] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061006105636/http://www.girlgeeks.org/innergeek/inspiringwomen/williams.shtml |date=2006-10-06 }}
*[https://web.archive.org/web/20070310233654/http://www.windsorfeministtheatre.ca/ladiesAgainstWomen.html Handbill from ''Ladies Against Women'' Canadian Tour]
*[https://web.archive.org/web/20061129080205/http://www.utne.com/issues/2002_si/cover_story/10138-1.html Blasts from the Past: 40 Overlooked Masters Who Still Stir Our Souls] Utne Reader.
*[http://www.onlinecommunityreport.com/archives/27-Interview-with-Gail-Ann-Williams,-Salon.com.html Online Community Report interview] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061018235607/http://www.onlinecommunityreport.com/archives/27-Interview-with-Gail-Ann-Williams,-Salon.com.html |date=2006-10-18 }}
*[http://docs.rinet.ru/ITricks/tig17.htm#I14 Profiled in ''Tricks of the Internet Gurus''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929102950/http://docs.rinet.ru/ITricks/tig17.htm#I14 |date=2007-09-29 }}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Williams, Gail}}
p03h64i25mggh178ngo0fulx5ompy0w
Berthez
0
337917
2204475
2203861
2026-04-23T14:01:03Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204475
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = Berthez
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Berthez Mairie.jpg
|image_caption = Bulwagan ng bayan
|image_shield = Blason ville fr Berthez (Gironde).svg
|pushpin_map = France#France Nouvelle-Aquitaine
|pushpin_map_caption = Lokasyon ng Berthez
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = {{Flag|France}}
|subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]]
|subdivision_name1 = [[Nouvelle-Aquitaine]]
|subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2 = [[Gironda]]
|subdivision_type3 = Arrondissement
|subdivision_name3 = [[Arrondissement of Libourne|Langon]]
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
|leader_title = Alkade (2026-2032){{citation needed|date=April 2026}}
|leader_name = Guy Dubouilh
|area_total_km2 = 6.03
|population_as_of = 2023
|population_total = 301
|population_demonym = Berthezién (?)
|population_density_km2 = auto
|website = https://www.berthez.fr
|coordinates = {{coord|44.4858|-0.1342|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_m = 107
|elevation_min_m = 29
|elevation_max_m = 115
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|postal_code = 33048/33124
}}
Ang '''Berthez''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa Timog-Kanlurang [[Pransiya]], na matatagpuan sa departamento ng [[Gironda]] (rehiyon ng [[Nouvelle-Aquitaine]]).
==Heograpiya==
Dinidiligan ng [[Beuve]], isang kaliwang pampang na sanga ng [[Garona]], ang komyun ng Berthez ay matatagpuan 58 km timog-silangan ng [[Bordeaux]], ang kabisera ng departamento, 13 km timog-silangan ng [[Langon, Gironda|Langon]], ang kabisera ng distrito at dalawang km timog-silangan ng [[Auros]], ang dating kabisera ng kanton.<ref>Pinakamaikling distansya sa kalsada - Ang mga ortodromik na distansya ay 52.8 km para sa Bordeaux, 11.6 km para sa Langon at 1.5 km para sa Auros, ayon sa pagkakabanggit.</ref>
Ang mga kalapit na komyun ay ang [[Savignac, Gironda|Savignac]] sa hilagang-silangan, [[Aillas]] sa silangan, [[Lados]] sa timog, [[Brouqueyran]] sa kanluran, at [[Auros]] sa hilagang-kanluran.
==Pangalan==
Para kina Dauzat at Rostaing, ang Berthez ay malamang na hango sa pangalang Aleman na ''Berto'', na may hulaping ''-ensem''.<ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', reedicion Librairie Guénégaud, 1984, p. 76</ref>
Si Bénédicte Boyrie-Fénié ay nagbibigay ng isang patotoo noong medyebal: ''Bretenx (Ruffatus de ~)'' (1274). Samakatuwid, ang pangalan ay nakaranas ng metatesis (pagbabago ng lugar ng ''r'', marahil dahil sa pag-akit ng maliliit na pangalang ''Bèrta'' o ''Bertomiu'') at ang etimolohiya ay marahil ang apelyidong ''Britto'' o ''Brittus'', na iniuugnay sa hulaping Aleman na ''- ingos'', na pinalitan [pagkatapos ng ikalabintatlong siglo] ng hulaping Latin na ''-ense(m)''<ref>Bénédicte Boyrie-Fénié, ''Dictionnaire toponymique des communes, Gironde'', ed. CAIRN, Pau, 2008, p. 69</ref> (paggamit ng ponetika) pagkatapos ay analohiya: ''*Bertencs'' > ''*Bertens'' > ''Berthez'').
==Kasaysayan==
Noong panahon ng [[Rebolusyong Pranses|Rebolusyon]], ang parokya ng Saint-Raphaël de Berthez ang bumuo ng komyun ng Berthez.<ref>[http://gael.gironde.fr/pages/Histo_commune.pdf Historique des communes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130124070328/http://gael.gironde.fr/pages/Histo_commune.pdf |date=2013-01-24 }}, p. 6, sur GAEL (Gironde Archives en ligne) des Archives départementales de la Gironde, consulté le 4 avril 2013.</ref>
==Mga lugar at monumento==
Ang Simbahan ni San Rafael, na orihinal na itinayo sa istilong Romanesque noong ika-11 siglo at naibalik noong ika-17 siglo, ay ganap na nawasak ng kidlat noong Hulyo 5, 1883, at muling itinayo noong 1884. Makikita pa rin ang mga nasusunog na bato sa labas.
:Ito ay nailalarawan sa pamamagitan ng isang toreng kampanaryo na may dulong gable na itinayo noong 1648 (inskripsyon), na may butas sa isang bintana at pinalamutian ng isang kampanilya. Ang chancel ay naglalaman ng mga fresco noong ika-19 na siglo: ''si San Miguel na pumapatay sa dragon'', ''at sina Gabriel at San Rafael na nangunguna kay Tobias''.<ref>[http://eglisenlangonnais.free.fr/EgliBerthez.htm Paroisse de Berthez] sur le site [http://eglisenlangonnais.free.fr/ Église en Langonnais]</ref>
<gallery>
Berthez Église 01.jpg|L'église Saint-Raphaël (''sept. 2009'')
Berthez Église 02.jpg|Le clocher-pignon de l'église Saint-Raphaël (''sept. 2009'')
Berthez Église 03.jpg|Chevet et chapelle latérale (''sept. 2009'')
Berthez Mam.jpg|Le monument aux morts près de l'église (''sept. 2009'')
</gallery>
==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Berthez (Gironde).svg|thumb|Berthez<ref>[https://www.facebook.com/Berthez.sudGironde/ Pahina sa Facebook ng munisipalidad]</ref>]]
Nahahati: Una ay nakahati, I asul na may sanga ng gintong oak, II kulay aprikot na may pulang leon, Ikalawang bertikal na may pilak na pares ng mga pakpak.<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=20222 Eskudo de armas ng Berthez]</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Berthez]]
[[Kategorya:Gironda]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]
0v3hqq247gcj84pt6vth08tnrrdc3xk
2204566
2204475
2026-04-24T02:58:53Z
TentingZones1
122212
Inayos
2204566
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = Berthez
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Berthez Mairie.jpg
|image_caption = Bulwagan ng bayan
|image_shield = Blason ville fr Berthez (Gironde).svg
|pushpin_map = France#France Nouvelle-Aquitaine
|pushpin_map_caption = Lokasyon ng Berthez
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = {{Flag|France}}
|subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]]
|subdivision_name1 = [[Nouvelle-Aquitaine]]
|subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2 = [[Gironda]]
|subdivision_type3 = Arrondissement
|subdivision_name3 = [[Arrondissement of Langon|Langon]]
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
|leader_title = Alkade (2026-2032){{citation needed|date=April 2026}}
|leader_name = Guy Dubouilh
|area_total_km2 = 6.03
|population_as_of = 2023
|population_total = 301
|population_demonym = Berthezién (?)
|population_density_km2 = auto
|website = https://www.berthez.fr
|coordinates = {{coord|44.4858|-0.1342|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_m = 107
|elevation_min_m = 29
|elevation_max_m = 115
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|postal_code = 33048/33124
}}
Ang '''Berthez''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa Timog-Kanlurang [[Pransiya]], na matatagpuan sa departamento ng [[Gironda]] (rehiyon ng [[Nouvelle-Aquitaine]]).
==Heograpiya==
Dinidiligan ng [[Beuve]], isang kaliwang pampang na sanga ng [[Garona]], ang komyun ng Berthez ay matatagpuan 58 km timog-silangan ng [[Bordeaux]], ang kabisera ng departamento, 13 km timog-silangan ng [[Langon, Gironda|Langon]], ang kabisera ng distrito at dalawang km timog-silangan ng [[Auros]], ang dating kabisera ng kanton.<ref>Pinakamaikling distansya sa kalsada - Ang mga ortodromik na distansya ay 52.8 km para sa Bordeaux, 11.6 km para sa Langon at 1.5 km para sa Auros, ayon sa pagkakabanggit.</ref>
Ang mga kalapit na komyun ay ang [[Savignac, Gironda|Savignac]] sa hilagang-silangan, [[Aillas]] sa silangan, [[Lados]] sa timog, [[Brouqueyran]] sa kanluran, at [[Auros]] sa hilagang-kanluran.
==Pangalan==
Para kina Dauzat at Rostaing, ang Berthez ay malamang na hango sa pangalang Aleman na ''Berto'', na may hulaping ''-ensem''.<ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', reedicion Librairie Guénégaud, 1984, p. 76</ref>
Si Bénédicte Boyrie-Fénié ay nagbibigay ng isang patotoo noong medyebal: ''Bretenx (Ruffatus de ~)'' (1274). Samakatuwid, ang pangalan ay nakaranas ng metatesis (pagbabago ng lugar ng ''r'', marahil dahil sa pag-akit ng maliliit na pangalang ''Bèrta'' o ''Bertomiu'') at ang etimolohiya ay marahil ang apelyidong ''Britto'' o ''Brittus'', na iniuugnay sa hulaping Aleman na ''- ingos'', na pinalitan [pagkatapos ng ikalabintatlong siglo] ng hulaping Latin na ''-ense(m)''<ref>Bénédicte Boyrie-Fénié, ''Dictionnaire toponymique des communes, Gironde'', ed. CAIRN, Pau, 2008, p. 69</ref> (paggamit ng ponetika) pagkatapos ay analohiya: ''*Bertencs'' > ''*Bertens'' > ''Berthez'').
==Kasaysayan==
Noong panahon ng [[Rebolusyong Pranses|Rebolusyon]], ang parokya ng Saint-Raphaël de Berthez ang bumuo ng komyun ng Berthez.<ref>[http://gael.gironde.fr/pages/Histo_commune.pdf Historique des communes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130124070328/http://gael.gironde.fr/pages/Histo_commune.pdf |date=2013-01-24 }}, p. 6, sur GAEL (Gironde Archives en ligne) des Archives départementales de la Gironde, consulté le 4 avril 2013.</ref>
==Mga lugar at monumento==
Ang Simbahan ni San Rafael, na orihinal na itinayo sa istilong Romanesque noong ika-11 siglo at naibalik noong ika-17 siglo, ay ganap na nawasak ng kidlat noong Hulyo 5, 1883, at muling itinayo noong 1884. Makikita pa rin ang mga nasusunog na bato sa labas.
:Ito ay nailalarawan sa pamamagitan ng isang toreng kampanaryo na may dulong gable na itinayo noong 1648 (inskripsyon), na may butas sa isang bintana at pinalamutian ng isang kampanilya. Ang chancel ay naglalaman ng mga fresco noong ika-19 na siglo: ''si San Miguel na pumapatay sa dragon'', ''at sina Gabriel at San Rafael na nangunguna kay Tobias''.<ref>[http://eglisenlangonnais.free.fr/EgliBerthez.htm Paroisse de Berthez] sur le site [http://eglisenlangonnais.free.fr/ Église en Langonnais]</ref>
<gallery>
Berthez Église 01.jpg|L'église Saint-Raphaël (''sept. 2009'')
Berthez Église 02.jpg|Le clocher-pignon de l'église Saint-Raphaël (''sept. 2009'')
Berthez Église 03.jpg|Chevet et chapelle latérale (''sept. 2009'')
Berthez Mam.jpg|Le monument aux morts près de l'église (''sept. 2009'')
</gallery>
==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Berthez (Gironde).svg|thumb|Berthez<ref>[https://www.facebook.com/Berthez.sudGironde/ Pahina sa Facebook ng munisipalidad]</ref>]]
Nahahati: Una ay nakahati, I asul na may sanga ng gintong oak, II kulay aprikot na may pulang leon, Ikalawang bertikal na may pilak na pares ng mga pakpak.<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=20222 Eskudo de armas ng Berthez]</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Berthez]]
[[Kategorya:Gironda]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]
s5b0kpb53ozryibvf03bt8rjbh0b4wo
Mga Portiko ng Bolonia
0
337918
2204619
2203871
2026-04-24T10:51:07Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204619
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox UNESCO World Heritage Site|WHS=Mga Portiko ng Bolonia|Image=Portici-1.jpg|image_upright=1.2|caption=|Location=[[Bolonia]], [[Emilia-Romaña]], Italya|Includes=|Criteria={{UNESCO WHS type|(iii), (v)}}(iv)|ID=1650|coordinates={{coord|44|29|29|N|11|19|58|E|format=dms}}|Year=2021|Area={{cvt|52.18|ha|sqmi}}|Buffer_zone={{cvt|1225.62|ha|sqmi}}|Website=|locmapin=Italy Emilia-Romagna#Italy|map_caption=}}Ang '''mga portiko ng Bologna''' ay isang mahalagang pamana ng kultura at arkitektura ng [[Bolonia]], Italya at kumakatawan sa isang simbolo ng lungsod kasama ang maraming [[Mga tore ng Bolonia|tore]].<ref>[https://www.bolognawelcome.com/it/blog/i-portici-di-bologna I Portici di Bologna], ''Bologna Welcome''</ref> Walang ibang lungsod sa mundo ang may kasing dami ng mga [[portiko]] tulad ng Bolonia: sa kabuuan, sumasaklaw ang mga ito ng higit sa {{Convert|38|km|mi}} sa sentrong pangkasaysayan lamang, ngunit maaaring umabot ng hanggang {{Convert|53|km|mi}} kung ang mga nasa labas ng mga pader ng lungsod noong medyebal ay isasaalang-alang din.<ref>{{Cite web |title=Bologna, la città dei portici |url=http://www.emiliaromagnaturismo.it/it/citta-arte/spasso-per-bologna-40-km-portici.html |access-date=28 July 2021}}</ref>
Dahil sa kanilang kahalagahang pangkultura at pansining, noong 2021, ang mga portiko ng Bologna ay idineklara bilang isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook]] ng [[UNESCO]].<ref>[http://whc.unesco.org/en/list/1650/ UNESCO World Heritage: The Porticoes of Bologna]</ref>
Ang mga portiko ng Bologna ay katulad ng ''Qi-lou'' ([[:zh:骑楼|骑楼]]) na malawakang matatagpuan sa mga lungsod ng timog Tsina at ng ''Gan-gi'' ([[:ja:雁木造|雁木]]) na matatagpuan sa mga lungsod ng Hapon sa kahabaan ng [[Dagat Hapon]].
== Kasaysayan ==
[[Talaksan:DSC04385-01-01.jpg|left|thumb|205x205px|Mga portiko na gawa sa kahoy sa via Marsala, isang halimbawa ng hitsura ng mga sinaunang portico]]
Ang mga portiko ng Bologna ay halos kusang itinayo, marahil noong unang bahagi ng [[Gitnang Kapanahunan]], bilang isang protrusion ng mga pribadong gusali patungo sa pampublikong lupain, upang mapalawak ang mga espasyong tirahan. Ang unang ebidensiya sa kasaysayan ay mula pa noong 1041.<ref>[https://bologna.repubblica.it/cronaca/2016/02/10/news/i_portici_di_bologna_la_storica_bacchetta_wikipedia_non_nacquero_nel_tardo_medioevo_-133100551/ I portici di Bologna? La storica bacchetta Wikipedia: "Non nacquero nel tardo medioevo"], ''la Repubblica''</ref> Sa unang panahon, ang mga bahay ay pinalawak sa pamamagitan ng pagpapalawak ng kanilang mga itaas na palapag at paglikha ng mga protrusyon na kahoy. Sa paglipas ng mga taon, ang mga [[jetty]] ay lumaki at kinailangang magtayo ng mga haligi ng suporta sa ilalim upang maiwasan ang pagguho ng mga ito, kaya't nabuo ang mga arkada.<ref>{{Cite web |url=http://www.eccoprogram.it/wp-content/uploads/LETTURE-2-marzo-portici.pdf |title=I portici Bolognesi nel contesto europeo |access-date=2026-04-20 |archive-date=2022-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221016163149/http://www.eccoprogram.it/wp-content/uploads/LETTURE-2-marzo-portici.pdf |url-status=dead }}</ref>
== Galeriya ==
<gallery class="center" mode="nolines" widths="130" heights="170">
Talaksan:Bologna_san_luca-6.jpg|alt=Portico of San Luca| Portiko ng San Luca
Talaksan:I_portici_di_Bologna.JPG|alt=Porticoes in via Farini| Mga portiko sa Via Farini
Talaksan:DSC04575-01.jpg|alt=The "Portico of Death"| Ang "Portiko ng Kamatayan"
Talaksan:Portico_del_Pavaglione_-_Via_dell'Archiginnasio_(4).JPG|alt=Portico of Pavaglione| Portiko ng Pavaglione
Talaksan:Bologna_elegant_Arcade.jpg|alt=Portico of Malvezzi Campeggi Palace| Portico ng Palasyo Malvezzi Campeggi
Talaksan:DSC06397-01.jpg|alt=Portico of Bianchini Palace| Portiko ng Palasyo ng Bianchini
Talaksan:Walkway,_Bologna.jpg|alt=Portico of the Bank of Italy Palace| Portiko ng Palasyo ng [[Bangko ng Italya]]
Talaksan:I_colori_di_Via_Farini.jpg|alt=Porticoes in via Farini| Mga portiko sa Via Farini
Talaksan:Portico_di_San_Leonardo_(1).JPG|alt=Porticoes in via San Leonardo| Mga portiko papasok sa San Leonardo
</gallery>
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
* [http://whc.unesco.org/en/list/1650/ Pamana ng UNESCO sa Mundo: Ang mga Portiko ng Bologna]
{{World Heritage Sites in Italy}}
[[Kategorya:Emilia-Romagna]]
sxe3ctogq2nqic3d88ug64znmcls9q4
Dekada 1900
0
337942
2204590
2204443
2026-04-24T04:52:27Z
Jojit fb
38
2204590
wikitext
text/x-wiki
Ang '''dekada 1900''' (binibigkas na "labinsiyam na raan") ay ang dekadang nagsimula noong Enero 1, 1900, at nagtapos noong Disyembre 31, 1909. Sakop ng panahong Edwardiyano (1901–1910) ang halos katulad na haba ng panahon. Ang terminong "'''labinsiyam na raan'''" ay ginagamit din kung minsan upang tumukoy sa buong siglo mula Enero 1, 1900, hanggang Disyembre 31, 1999 (ang mga taong nagsisimula sa "19").
Nagpatuloy ang [[Pag-aagawan para sa Aprika]], kung saan ang Malayang Estado ng Orange, Republika ng Timog Aprikano, Imperyong Ashanti, Konpederasiyang Aro, Kalipatong Sokoto, at Emiratong Kano ay nasakop ng [[Imperyong Briton]]. Kasabay nito, sinakop ng Imperyong Pranses ang Borno, sinakop ng [[Imperyong Aleman]] ang Emiratong Adamawa, at sinakop naman ng Imperyong Portuges ang Ovambo. Nagkaroon ng mga kalupitan sa Malayang Estado ng Congo na isinagawa ng mga pribadong kumpanya at ng ''Force Publique'', na nagresulta sa pagkabawas ng populasyon ng 1 hanggang 15 milyong katao. Mula 1904 hanggang 1908, ang mga puwersa ng kolonyang Aleman sa Timog Kanlurang Aprika ay nanguna sa isang kampanya ng paglipol sa lahi at kolektibong parusa, na pumatay sa 24,000 hanggang 100,000 Herero at 10,000 Nama. Ang krisis sa [[Maruekos]] at Bosnyia ay nagdulot ng mas matinding tensyon sa [[Europa]] na kalaunan ay humantong sa [[Unang Digmaang Pandaigdig]] sa susunod na dekada. Naging malaya ang [[Cuba]], [[Bulgarya]], at [[Noruwega]].
Ang pinakamamatay na kumbensyonal na digmaan sa dekadang ito ay ang Digmaang Ruso-Hapones, na ipinaglaban dahil sa magkaribal na ambisyong imperyal sa [[Manchuria]] at [[Imperyong Koreano]]. dumanas ang Rusya ng kahiya-hiyang pagkatalo sa salpukang ito, na nag-ambag sa lumalaking kaguluhang domestiko na humantong sa Rebolusyong Ruso ng 1905. Ang mga di-kumbensyonal na digmaan sa katulad na laki ay kinabibilangan ng mga tinaguriang insureksyon sa [[Digmaang Pilipino–Amerikano|Pilipinas (1899–1913)]], Tsina (1899–1901), at Kolumbya (1899–1902). Ang mga mas maliliit na hidwaan ay kinabibilangan ng mga digmaan sa pagitan ng mga estado gaya ng Ikalawang Digmaang Boer (1899–1902), Digmaang Kuwaiti-Rashidi (1900–1901), at Digmaang Saudi-Rashidi (1903–1907), gayundin ang mga nabigong pag-aalsa at rebolusyon sa [[Portugal|Portuges]] na [[Angola]] (1902–1904), Rumelia (1903), [[Imperyong Otomano|Otomanong]] Silangang [[Anatolya, Turkiya|Anatolya]] (1904), [[Uruguay]] (1904), [[Pransiya|Pranses]] na [[Madagascar]] (1905–1906), [[Arhentina]] (1905), [[Persian Empire|Persa]] (1905–1911), Alemang Silangang Aprika (1905–1907), at [[Rumanya]] (1907).
Isang malaking taggutom ang naganap sa Tsina mula 1906 hanggang 1907, na posibleng nagresulta sa 20-25 milyong kamatayan. Ang [[taggutom]] na ito ay direktang sanhi ng mga [[pagbaha]] sa Tsina noong 1906 (Abril–Oktubre), na matinding tumama sa Ilog Huai at sumira sa mga ani ng [[tag-init]] at [[taglagas]]. Ang [[lindol]] sa [[Mesina]] noong 1908 ay nagdulot ng 75,000–82,000 kamatayan.
Kasama ng [[Digmaang Pilipino–Amerikano|Digmaang Pilipino-Amerikano]], ang dekada 1900 ay naging saksi sa isang radikal na transisyon ng [[Pilipinas]] mula sa kamay ng [[Espanya]] tungo sa pamamahala ng Estados Unidos. Ang isa sa mga pinaka-kritikal na punto ng panahong ito ay ang pagsuko ni [[Emilio Aguinaldo]] noong 1901, matapos siyang madakip sa [[Palanan]], [[Isabela (lalawigan)|Isabela]].<ref>{{Cite book |last=Segovia |first=Lázaro |url=https://www.google.com.ph/books/edition/The_Full_Story_of_Aguinaldo_s_Capture/8Bf2GWW_FN0C |title=The Full Story of Aguinaldo's Capture |date=1902 |publisher=P.I. |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Crucible of Empire - PBS Online |url=https://www.pbs.org/crucible/tl19.html |access-date=2026-04-22 |website=www.pbs.org}}</ref> Ang kanyang panunumpa ng katapatan sa Amerika ay naghudyat ng pormal na pagbagsak ng [[Unang Republika ng Pilipinas]],<ref>{{Cite web |date=2026-03-23 |title=NATION COMMEMORATES END OF FIRST PH REPUBLIC IN PALANAN, ISABELA |url=https://www.palanan.gov.ph/nation-commemorates-end-of-first-ph-republic-in-palanan-isabela/ |access-date=2026-04-22 |website=Official Website Palanan Municipality, Province of Isabela |language=en-US}}</ref> bagama't nagpatuloy pa rin ang pakikipaglaban ng ibang mga heneral gaya nina [[Miguel Malvar]]<ref>{{Cite web |last=Villegas |first=Bernardo M. |date=2015-09-19 |title=Miguel Malvar: Hero in war and peace |url=https://opinion.inquirer.net/88666/miguel-malvar-hero-in-war-and-peace |access-date=2026-04-22 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> at [[Macario Sakay]]<ref>{{Cite web |last=Farolan |first=Ramon J. |date=2016-02-15 |title=AFP action rectifies historical injustice |url=https://opinion.inquirer.net/92893/afp-action-rectifies-historical-injustice |access-date=2026-04-22 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> sa sumunod na mga taon. Nagpatuloy din ang mga [[Moro]] sa paglaban at naganap ang [[Unang Labanan sa Bud Dajo]] na isa sa mga isa sa pinakamadugo at pinakakontrobersyal na yugto ng Digmaang Pilipino-Amerikano, na naganap noong 1906.<ref>{{Cite web |last=Llanes |first=Ferdinand C. |date=2016-09-18 |title=Remembering Bud Dajo and Bud Bagsak |url=https://opinion.inquirer.net/97415/remembering-bud-dajo-and-bud-bagsak |access-date=2024-06-19 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> Ang tinaguriang [[Himagsikang Moro]] laban sa Amerikano ay tumagal hanggang sa sumunod na dekada.<ref>{{Cite web |title=Moro Rebellion |url=https://www.theodorerooseveltcenter.org/encyclopedia/war-and-military-affairs/moro-rebellion/ |access-date=2026-04-23 |website=Theodore Roosevelt Center |language=en-US}}</ref>
Sa aspetong politikal, nakita ang paglipat mula sa pamahalaang militar patungo sa pamahalaang sibil noong 1901, sa ilalim ng pamumuno ni [[William Howard Taft]] bilang unang [[Gobernador-Heneral]].<ref>{{Cite web |title=Project MUSE -- Verification required! |url=https://muse.jhu.edu/verify?url=%2Fpub%2F14%2Farticle%2F867144%2Fpdf&r=5121412 |access-date=2026-04-23 |website=muse.jhu.edu |language=en}}</ref> Ang pagbabagong ito ay lalong napatatag sa pagpasa ng [[Batas ng Pilipinas ng 1902]],<ref>{{Cite web |title=1902 Philippine Bill - The LawPhil Project |url=https://lawphil.net/consti/cons1902.html |access-date=2026-04-23 |website=lawphil.net |language=en}}</ref> na nagbigay ng mga batayang karapatan sa mga Pilipino at naglatag ng pundasyon para sa pagbubukas ng [[Asambleang Pilipino]] noong 1907. Ito ang nagsilbing unang pagkakataon na nagkaroon ng pambansang [[lehislatura]] na binubuo ng mga Pilipino, sa pangunguna nina [[Sergio Osmeña]] at [[Manuel L. Quezon]].<ref>{{Cite web |title=The Philippine Assembly {{!}} Registry |url=https://philhistoricsites.nhcp.gov.ph/registry_database/the-philippine-assembly/ |access-date=2026-04-22 |language=en-US}}</ref>
Kasabay nito, nagkaroon din ng malawakang pagbabago sa sistema ng edukasyon at lipunan sa Pilipinas. Noong 1901, dumaong ang mga Tomasito, ang grupong mahigit 500 gurong Amerikano na nagtatag ng pampublikong edukasyon sa wikang Ingles.'''<ref name=":0">{{Cite book |last=Zimmerman |first=Jonathan |title=Innocents Abroad: American Teachers in the American Century |publisher=Harvard University Press |year=2006 |isbn=978-0-674-02361-1 |location=USA |language=en}}</ref>''' Habang, naitatag ang [[Unibersidad ng Pilipinas]] (UP) noong 1908. Sa aspeto ng [[relihiyon]] at pakikibaka, umusbong at naitatag ang [[Iglesia Filipina Independiente]] noong 1902 bilang pag-aalsa laban sa mga prayleng [[Espanya|Kastila]].<ref>{{Cite web |date=1958-01-01 |title=Philippine Independent Church {{!}} World Council of Churches |url=https://www.oikoumene.org/member-churches/philippine-independent-church |access-date=2026-04-23 |website=www.oikoumene.org |language=en}}</ref> Gayunpaman, hinaluan din ang dekadang ito ng matinding pagsubok sa kalusugan, partikular na ang epidemya ng [[kolera]] (1902–1904) na kumitil sa buhay ng mahigit 100,000 Pilipino.<ref>{{Cite journal |last=Heiser |first=Victor G. |date=1907-03-09 |title=THE OUTBREAK OF CHOLERA IN THE PHILIPPINES IN 1905.THE METHODS USED IN COMBATING IT, WITH STATISTICS TO JAN. 1, 1906. |url=http://jama.jamanetwork.com/article.aspx?doi=10.1001/jama.1907.25220360014001d |journal=JAMA: The Journal of the American Medical Association |language=en |volume=XLVIII |issue=10 |pages=856 |doi=10.1001/jama.1907.25220360014001d |issn=0098-7484}}</ref>
Umunlad ang unang daluyong ng [[peminismo]] (''first wave feminism''), kung saan nagbukas ang mga [[unibersidad]] para sa mga kababaihan sa [[Hapon]], Bulgarya, Cuba, [[Rusya]], at [[Peru]]. Noong 1906, ipinagkaloob ng [[Pinlandiya]] sa mga kababaihan ang karapatang bumoto,<ref name="finlande1">{{cite web |title=Finnish women won the right to vote a hundred years ago – Embassy of Finland, The Hague : Current Affairs |url=http://www.finlande.nl/public/default.aspx?contentid=112162&nodeid=35916&contentlan=2&culture=en-US |url-status=deviated |archive-url=https://web.archive.org/web/20140423070026/http://www.finlande.nl/public/default.aspx?contentid=112162&nodeid=35916&contentlan=2&culture=en-US |archive-date=2014-04-23 |access-date=2012-10-31 |publisher=Finlande.nl |language=en}}</ref> ang unang bansa sa Europa na gumawa nito.<ref name="autogenerated6">{{cite web |title=BBC Radio 4 – Woman's Hour – Women's History Timeline: 1900 – 1909 |url=https://www.bbc.co.uk/radio4/womanshour/timeline/1900.shtml |access-date=2012-11-07 |website=bbc.co.uk |language=en}}</ref> Ang pagtatatag ng ''Women’s Social and Political Union'' (Unyong Panlipunan at Pampolitika ng Kababaihan) ni Emmeline Pankhurst noong 1903 ay humantong sa pag-usbong ng mga ''Suffragette'' sa [[Gran Britanya]] at [[Irlanda (bansa)|Irlanda]]. Noong 1908, nagkaroon ng rebolusyon sa Imperyong Otomano, kung saan ibinalik ng kilusang ''Young Turks'' ang konstitusyong Otomano ng 1876, na nagtatag ng Ikalawang Panahong Konstitusyonal. Pagkatapos nito, tumaas ang tensyong [[Pangkat-etniko|etniko]], at noong 1909, hanggang 30,000 katao (karamihan ay mga [[Armenya|Armenyo]]) sa Adana ang pinatay ng mga sibilyang [[Turko]].
Nakita sa dekadang ito ang malawakang paggamit ng ''internal combustion engine'' o makinang may panloob na pagsunog kabilang ang malakihang produksyon ng sasakyan, gayundin ang pagpapakilala ng makinilya. Isinagawa ng ''Wright Flyer'' ang unang naitalang kontrolado, may makina, at matagal na paglipad ng isang sasakyang mas mabigat sa hangin noong Disyembre 17, 1903. Ang unang malaking tagumpay ng pelikulang Amerikano, gayundin ang pinakamalaking eksperimental na nakamit sa puntong ito, ay ang pelikulang ''The Great Train Robbery'' noong 1903 sa direksyon ni Edwin S. Porter, habang ang unang pelikulang tampok sa mundo, ang ''The Story of the Kelly Gang'', ay ipinalabas noong Disyembre 26, 1906, sa [[Melbourne]], [[Australya]]. Ang mga sikat na libro sa dekadang ito ay kinabibilangan ng ''The Tale of Peter Rabbit'' (1902) at ''Anne of Green Gables'' (1908), na nakabenta ng 45 milyon hanggang 50 milyong kopya bawat isa. Ang mga sikat na kanta ay kinabibilangan ng “Lift Every Voice and Sing” at “What Are They Doing in Heaven?”.
Ang dekada 1900 ay naging makulay din sa larangan ng [[Panitikan sa Pilipinas|panitikan]] at pamamahayag sa Pilipinas. Dahil sa pagpasok ng mga bagong palimbagan at limitadong kalayaan sa pamamahayag sa ilalim ng pamahalaang Amerikano, dumaan sa isang "Gintong Panahon" ang nobelang Tagalog.<ref>{{Cite web |last=Remoto |first=Danton |title=‘Asia’s first proletariat novel’ |url=https://www.philstar.com/opinion/2022/01/22/2155555/asias-first-proletariat-novel |access-date=2026-04-23 |website=Philstar.com |language=en}}</ref> Umusbong ang mga makabayang pahayagan gaya ng ''El Renacimiento'' at ang edisyong [[Wikang Tagalog|Tagalog]] nito na ''Muling Pagsilang''.<ref>{{Cite journal |last=Cano |first=Glòria |date=2011 |title=Filipino Press between Two Empires: |url=https://www.jstage.jst.go.jp/article/tak/49/3/49_KJ00007499839/_article |journal=Japanese Journal of Southeast Asian Studies |volume=49 |issue=3 |pages=395–430 |doi=10.20495/tak.49.3_395}}</ref> Sa panahong ito inilathala nang baha-bahagi ang mga mahahalagang akda tulad ng ''[[Banaag at Sikat]]'' (1906) ni [[Lope K. Santos]], na tumalakay sa mga isyung panlipunan, sosyalismo, at karapatan ng mga manggagawa.<ref>{{Cite web |title=Banaag at Sikat (Radiance and Sunrise) {{!}} Independent Publishers Group |url=https://www.ipgbook.com/banaag-at-sikat--radiance-and-sunrise--products-9789814914055.php |access-date=2026-04-23 |website=www.ipgbook.com |language=en}}</ref>
Sa larangan ng musika sa Pilipinas, naitatag ang isa sa mga unang konserbatoryo ng musika sa [[Kolehiyo ng Santa Eskolastika|Kolehiyo ng Santa Scholastica]] noong 1906.<ref name=":1">{{Cite web |last=Canave-Dioquino |first=Corazon |title=Music in the Philippines since 1898 |url=https://ncca.gov.ph/about-ncca-3/subcommissions/subcommission-on-the-arts-sca/music/music-in-the-philippines-since-1898/ |website=[[National Commission for Culture and the Arts]]}} (sa Ingles)</ref> Umusbong naman ang katutubong [[sarsuwela]] mula sa Kastilang ''[[zarzuela]]'' noong 1900 kung saan ang mga kompositor gaya nina Bonifacio Abdon at [[Jose Estella]] ay lumikha ng mga himig na naging basehan ng klasikong [[kundiman]].<ref name=":1" /> Samantala, itinatag ang Philippine Constabulary Band ay itinatag noong ika-15 ng Oktubre, 1902, sa pamumuno ni [[Walter Loving]] sa utos ni Gobernador-Heneral William Howard Taft upang magsilbing opisyal na yunit pangmusika ng gobyernong kolonyal ng Amerika sa Pilipinas, at naipadala ang banda sa Eksposisyon ng St. Louis noong 1904.<ref>{{Cite web |last=Alcazaren |first=Paulo |title=Loving's band |url=https://www.philstar.com/lifestyle/modern-living/2010/12/04/635566/lovings-band |access-date=2026-04-23 |website=Philstar.com|language=en}}</ref>
Sa loob ng dekadang ito, ang populasyon ng mundo ay tumaas mula 1.6 hanggang 1.75 bilyon na may humigit-kumulang 580 milyong kapanganakan at 450 milyong kamatayan sa kabuuan. Nitong Abril 2026, ang tanging natitirang buhay na tao na isinilang sa dekadang ito ay si Ethel Caterham, na isinilang noong Agosto 21, 1909. Ang huling nabubuhay na lalaki mula sa dekadang ito ay si Juan Vicente Perez (Mayo 27, 1909 – Abril 2, 2024).
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1900]]
d8lmjc45zyz43nhi2n5tv4k6nmlnig8
2204593
2204590
2026-04-24T05:10:20Z
Jojit fb
38
2204593
wikitext
text/x-wiki
{{Decadebox|190}}
Ang '''dekada 1900''' (binibigkas na "labinsiyam na raan") ay ang dekadang nagsimula noong Enero 1, 1900, at nagtapos noong Disyembre 31, 1909. Sakop ng panahong Edwardiyano (1901–1910) ang halos katulad na haba ng panahon. Ang terminong "'''labinsiyam na raan'''" ay ginagamit din kung minsan upang tumukoy sa buong siglo mula Enero 1, 1900, hanggang Disyembre 31, 1999 (ang mga taong nagsisimula sa "19").
Nagpatuloy ang [[Pag-aagawan para sa Aprika]], kung saan ang Malayang Estado ng Orange, Republika ng Timog Aprikano, Imperyong Ashanti, Konpederasiyang Aro, Kalipatong Sokoto, at Emiratong Kano ay nasakop ng [[Imperyong Briton]]. Kasabay nito, sinakop ng Imperyong Pranses ang Borno, sinakop ng [[Imperyong Aleman]] ang Emiratong Adamawa, at sinakop naman ng Imperyong Portuges ang Ovambo. Nagkaroon ng mga kalupitan sa Malayang Estado ng Congo na isinagawa ng mga pribadong kumpanya at ng ''Force Publique'', na nagresulta sa pagkabawas ng populasyon ng 1 hanggang 15 milyong katao. Mula 1904 hanggang 1908, ang mga puwersa ng kolonyang Aleman sa Timog Kanlurang Aprika ay nanguna sa isang kampanya ng paglipol sa lahi at kolektibong parusa, na pumatay sa 24,000 hanggang 100,000 Herero at 10,000 Nama. Ang krisis sa [[Maruekos]] at Bosnyia ay nagdulot ng mas matinding tensyon sa [[Europa]] na kalaunan ay humantong sa [[Unang Digmaang Pandaigdig]] sa susunod na dekada. Naging malaya ang [[Cuba]], [[Bulgarya]], at [[Noruwega]].
Ang pinakamamatay na kumbensyonal na digmaan sa dekadang ito ay ang Digmaang Ruso-Hapones, na ipinaglaban dahil sa magkaribal na ambisyong imperyal sa [[Manchuria]] at [[Imperyong Koreano]]. dumanas ang Rusya ng kahiya-hiyang pagkatalo sa salpukang ito, na nag-ambag sa lumalaking kaguluhang domestiko na humantong sa Rebolusyong Ruso ng 1905. Ang mga di-kumbensyonal na digmaan sa katulad na laki ay kinabibilangan ng mga tinaguriang insureksyon sa [[Digmaang Pilipino–Amerikano|Pilipinas (1899–1913)]], Tsina (1899–1901), at Kolumbya (1899–1902). Ang mga mas maliliit na hidwaan ay kinabibilangan ng mga digmaan sa pagitan ng mga estado gaya ng Ikalawang Digmaang Boer (1899–1902), Digmaang Kuwaiti-Rashidi (1900–1901), at Digmaang Saudi-Rashidi (1903–1907), gayundin ang mga nabigong pag-aalsa at rebolusyon sa [[Portugal|Portuges]] na [[Angola]] (1902–1904), Rumelia (1903), [[Imperyong Otomano|Otomanong]] Silangang [[Anatolya, Turkiya|Anatolya]] (1904), [[Uruguay]] (1904), [[Pransiya|Pranses]] na [[Madagascar]] (1905–1906), [[Arhentina]] (1905), [[Persian Empire|Persa]] (1905–1911), Alemang Silangang Aprika (1905–1907), at [[Rumanya]] (1907).
Isang malaking taggutom ang naganap sa Tsina mula 1906 hanggang 1907, na posibleng nagresulta sa 20-25 milyong kamatayan. Ang [[taggutom]] na ito ay direktang sanhi ng mga [[pagbaha]] sa Tsina noong 1906 (Abril–Oktubre), na matinding tumama sa Ilog Huai at sumira sa mga ani ng [[tag-init]] at [[taglagas]]. Ang [[lindol]] sa [[Mesina]] noong 1908 ay nagdulot ng 75,000–82,000 kamatayan.
Kasama ng [[Digmaang Pilipino–Amerikano|Digmaang Pilipino-Amerikano]], ang dekada 1900 ay naging saksi sa isang radikal na transisyon ng [[Pilipinas]] mula sa kamay ng [[Espanya]] tungo sa pamamahala ng Estados Unidos. Ang isa sa mga pinaka-kritikal na punto ng panahong ito ay ang pagsuko ni [[Emilio Aguinaldo]] noong 1901, matapos siyang madakip sa [[Palanan]], [[Isabela (lalawigan)|Isabela]].<ref>{{Cite book |last=Segovia |first=Lázaro |url=https://www.google.com.ph/books/edition/The_Full_Story_of_Aguinaldo_s_Capture/8Bf2GWW_FN0C |title=The Full Story of Aguinaldo's Capture |date=1902 |publisher=P.I. |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Crucible of Empire - PBS Online |url=https://www.pbs.org/crucible/tl19.html |access-date=2026-04-22 |website=www.pbs.org}}</ref> Ang kanyang panunumpa ng katapatan sa Amerika ay naghudyat ng pormal na pagbagsak ng [[Unang Republika ng Pilipinas]],<ref>{{Cite web |date=2026-03-23 |title=NATION COMMEMORATES END OF FIRST PH REPUBLIC IN PALANAN, ISABELA |url=https://www.palanan.gov.ph/nation-commemorates-end-of-first-ph-republic-in-palanan-isabela/ |access-date=2026-04-22 |website=Official Website Palanan Municipality, Province of Isabela |language=en-US}}</ref> bagama't nagpatuloy pa rin ang pakikipaglaban ng ibang mga heneral gaya nina [[Miguel Malvar]]<ref>{{Cite web |last=Villegas |first=Bernardo M. |date=2015-09-19 |title=Miguel Malvar: Hero in war and peace |url=https://opinion.inquirer.net/88666/miguel-malvar-hero-in-war-and-peace |access-date=2026-04-22 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> at [[Macario Sakay]]<ref>{{Cite web |last=Farolan |first=Ramon J. |date=2016-02-15 |title=AFP action rectifies historical injustice |url=https://opinion.inquirer.net/92893/afp-action-rectifies-historical-injustice |access-date=2026-04-22 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> sa sumunod na mga taon. Nagpatuloy din ang mga [[Moro]] sa paglaban at naganap ang [[Unang Labanan sa Bud Dajo]] na isa sa mga isa sa pinakamadugo at pinakakontrobersyal na yugto ng Digmaang Pilipino-Amerikano, na naganap noong 1906.<ref>{{Cite web |last=Llanes |first=Ferdinand C. |date=2016-09-18 |title=Remembering Bud Dajo and Bud Bagsak |url=https://opinion.inquirer.net/97415/remembering-bud-dajo-and-bud-bagsak |access-date=2024-06-19 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> Ang tinaguriang [[Himagsikang Moro]] laban sa Amerikano ay tumagal hanggang sa sumunod na dekada.<ref>{{Cite web |title=Moro Rebellion |url=https://www.theodorerooseveltcenter.org/encyclopedia/war-and-military-affairs/moro-rebellion/ |access-date=2026-04-23 |website=Theodore Roosevelt Center |language=en-US}}</ref>
Sa aspetong politikal, nakita ang paglipat mula sa pamahalaang militar patungo sa pamahalaang sibil noong 1901, sa ilalim ng pamumuno ni [[William Howard Taft]] bilang unang [[Gobernador-Heneral]].<ref>{{Cite web |title=Project MUSE -- Verification required! |url=https://muse.jhu.edu/verify?url=%2Fpub%2F14%2Farticle%2F867144%2Fpdf&r=5121412 |access-date=2026-04-23 |website=muse.jhu.edu |language=en}}</ref> Ang pagbabagong ito ay lalong napatatag sa pagpasa ng [[Batas ng Pilipinas ng 1902]],<ref>{{Cite web |title=1902 Philippine Bill - The LawPhil Project |url=https://lawphil.net/consti/cons1902.html |access-date=2026-04-23 |website=lawphil.net |language=en}}</ref> na nagbigay ng mga batayang karapatan sa mga Pilipino at naglatag ng pundasyon para sa pagbubukas ng [[Asambleang Pilipino]] noong 1907. Ito ang nagsilbing unang pagkakataon na nagkaroon ng pambansang [[lehislatura]] na binubuo ng mga Pilipino, sa pangunguna nina [[Sergio Osmeña]] at [[Manuel L. Quezon]].<ref>{{Cite web |title=The Philippine Assembly {{!}} Registry |url=https://philhistoricsites.nhcp.gov.ph/registry_database/the-philippine-assembly/ |access-date=2026-04-22 |language=en-US}}</ref>
Kasabay nito, nagkaroon din ng malawakang pagbabago sa sistema ng edukasyon at lipunan sa Pilipinas. Noong 1901, dumaong ang mga Tomasito, ang grupong mahigit 500 gurong Amerikano na nagtatag ng pampublikong edukasyon sa wikang Ingles.'''<ref name=":0">{{Cite book |last=Zimmerman |first=Jonathan |title=Innocents Abroad: American Teachers in the American Century |publisher=Harvard University Press |year=2006 |isbn=978-0-674-02361-1 |location=USA |language=en}}</ref>''' Habang, naitatag ang [[Unibersidad ng Pilipinas]] (UP) noong 1908. Sa aspeto ng [[relihiyon]] at pakikibaka, umusbong at naitatag ang [[Iglesia Filipina Independiente]] noong 1902 bilang pag-aalsa laban sa mga prayleng [[Espanya|Kastila]].<ref>{{Cite web |date=1958-01-01 |title=Philippine Independent Church {{!}} World Council of Churches |url=https://www.oikoumene.org/member-churches/philippine-independent-church |access-date=2026-04-23 |website=www.oikoumene.org |language=en}}</ref> Gayunpaman, hinaluan din ang dekadang ito ng matinding pagsubok sa kalusugan, partikular na ang epidemya ng [[kolera]] (1902–1904) na kumitil sa buhay ng mahigit 100,000 Pilipino.<ref>{{Cite journal |last=Heiser |first=Victor G. |date=1907-03-09 |title=THE OUTBREAK OF CHOLERA IN THE PHILIPPINES IN 1905.THE METHODS USED IN COMBATING IT, WITH STATISTICS TO JAN. 1, 1906. |url=http://jama.jamanetwork.com/article.aspx?doi=10.1001/jama.1907.25220360014001d |journal=JAMA: The Journal of the American Medical Association |language=en |volume=XLVIII |issue=10 |pages=856 |doi=10.1001/jama.1907.25220360014001d |issn=0098-7484}}</ref>
Umunlad ang unang daluyong ng [[peminismo]] (''first wave feminism''), kung saan nagbukas ang mga [[unibersidad]] para sa mga kababaihan sa [[Hapon]], Bulgarya, Cuba, [[Rusya]], at [[Peru]]. Noong 1906, ipinagkaloob ng [[Pinlandiya]] sa mga kababaihan ang karapatang bumoto,<ref name="finlande1">{{cite web |title=Finnish women won the right to vote a hundred years ago – Embassy of Finland, The Hague : Current Affairs |url=http://www.finlande.nl/public/default.aspx?contentid=112162&nodeid=35916&contentlan=2&culture=en-US |url-status=deviated |archive-url=https://web.archive.org/web/20140423070026/http://www.finlande.nl/public/default.aspx?contentid=112162&nodeid=35916&contentlan=2&culture=en-US |archive-date=2014-04-23 |access-date=2012-10-31 |publisher=Finlande.nl |language=en}}</ref> ang unang bansa sa Europa na gumawa nito.<ref name="autogenerated6">{{cite web |title=BBC Radio 4 – Woman's Hour – Women's History Timeline: 1900 – 1909 |url=https://www.bbc.co.uk/radio4/womanshour/timeline/1900.shtml |access-date=2012-11-07 |website=bbc.co.uk |language=en}}</ref> Ang pagtatatag ng ''Women’s Social and Political Union'' (Unyong Panlipunan at Pampolitika ng Kababaihan) ni Emmeline Pankhurst noong 1903 ay humantong sa pag-usbong ng mga ''Suffragette'' sa [[Gran Britanya]] at [[Irlanda (bansa)|Irlanda]]. Noong 1908, nagkaroon ng rebolusyon sa Imperyong Otomano, kung saan ibinalik ng kilusang ''Young Turks'' ang konstitusyong Otomano ng 1876, na nagtatag ng Ikalawang Panahong Konstitusyonal. Pagkatapos nito, tumaas ang tensyong [[Pangkat-etniko|etniko]], at noong 1909, hanggang 30,000 katao (karamihan ay mga [[Armenya|Armenyo]]) sa Adana ang pinatay ng mga sibilyang [[Turko]].
Nakita sa dekadang ito ang malawakang paggamit ng ''internal combustion engine'' o makinang may panloob na pagsunog kabilang ang malakihang produksyon ng sasakyan, gayundin ang pagpapakilala ng makinilya. Isinagawa ng ''Wright Flyer'' ang unang naitalang kontrolado, may makina, at matagal na paglipad ng isang sasakyang mas mabigat sa hangin noong Disyembre 17, 1903. Ang unang malaking tagumpay ng pelikulang Amerikano, gayundin ang pinakamalaking eksperimental na nakamit sa puntong ito, ay ang pelikulang ''The Great Train Robbery'' noong 1903 sa direksyon ni Edwin S. Porter, habang ang unang pelikulang tampok sa mundo, ang ''The Story of the Kelly Gang'', ay ipinalabas noong Disyembre 26, 1906, sa [[Melbourne]], [[Australya]]. Ang mga sikat na libro sa dekadang ito ay kinabibilangan ng ''The Tale of Peter Rabbit'' (1902) at ''Anne of Green Gables'' (1908), na nakabenta ng 45 milyon hanggang 50 milyong kopya bawat isa. Ang mga sikat na kanta ay kinabibilangan ng “Lift Every Voice and Sing” at “What Are They Doing in Heaven?”.
Ang dekada 1900 ay naging makulay din sa larangan ng [[Panitikan sa Pilipinas|panitikan]] at pamamahayag sa Pilipinas. Dahil sa pagpasok ng mga bagong palimbagan at limitadong kalayaan sa pamamahayag sa ilalim ng pamahalaang Amerikano, dumaan sa isang "Gintong Panahon" ang nobelang Tagalog.<ref>{{Cite web |last=Remoto |first=Danton |title=‘Asia’s first proletariat novel’ |url=https://www.philstar.com/opinion/2022/01/22/2155555/asias-first-proletariat-novel |access-date=2026-04-23 |website=Philstar.com |language=en}}</ref> Umusbong ang mga makabayang pahayagan gaya ng ''El Renacimiento'' at ang edisyong [[Wikang Tagalog|Tagalog]] nito na ''Muling Pagsilang''.<ref>{{Cite journal |last=Cano |first=Glòria |date=2011 |title=Filipino Press between Two Empires: |url=https://www.jstage.jst.go.jp/article/tak/49/3/49_KJ00007499839/_article |journal=Japanese Journal of Southeast Asian Studies |volume=49 |issue=3 |pages=395–430 |doi=10.20495/tak.49.3_395}}</ref> Sa panahong ito inilathala nang baha-bahagi ang mga mahahalagang akda tulad ng ''[[Banaag at Sikat]]'' (1906) ni [[Lope K. Santos]], na tumalakay sa mga isyung panlipunan, sosyalismo, at karapatan ng mga manggagawa.<ref>{{Cite web |title=Banaag at Sikat (Radiance and Sunrise) {{!}} Independent Publishers Group |url=https://www.ipgbook.com/banaag-at-sikat--radiance-and-sunrise--products-9789814914055.php |access-date=2026-04-23 |website=www.ipgbook.com |language=en}}</ref>
Sa larangan ng musika sa Pilipinas, naitatag ang isa sa mga unang konserbatoryo ng musika sa [[Kolehiyo ng Santa Eskolastika|Kolehiyo ng Santa Scholastica]] noong 1906.<ref name=":1">{{Cite web |last=Canave-Dioquino |first=Corazon |title=Music in the Philippines since 1898 |url=https://ncca.gov.ph/about-ncca-3/subcommissions/subcommission-on-the-arts-sca/music/music-in-the-philippines-since-1898/ |website=[[National Commission for Culture and the Arts]]}} (sa Ingles)</ref> Umusbong naman ang katutubong [[sarsuwela]] mula sa Kastilang ''[[zarzuela]]'' noong 1900 kung saan ang mga kompositor gaya nina Bonifacio Abdon at [[Jose Estella]] ay lumikha ng mga himig na naging basehan ng klasikong [[kundiman]].<ref name=":1" /> Samantala, itinatag ang Philippine Constabulary Band ay itinatag noong ika-15 ng Oktubre, 1902, sa pamumuno ni [[Walter Loving]] sa utos ni Gobernador-Heneral William Howard Taft upang magsilbing opisyal na yunit pangmusika ng gobyernong kolonyal ng Amerika sa Pilipinas, at naipadala ang banda sa Eksposisyon ng St. Louis noong 1904.<ref>{{Cite web |last=Alcazaren |first=Paulo |title=Loving's band |url=https://www.philstar.com/lifestyle/modern-living/2010/12/04/635566/lovings-band |access-date=2026-04-23 |website=Philstar.com|language=en}}</ref>
Sa loob ng dekadang ito, ang populasyon ng mundo ay tumaas mula 1.6 hanggang 1.75 bilyon na may humigit-kumulang 580 milyong kapanganakan at 450 milyong kamatayan sa kabuuan. Nitong Abril 2026, ang tanging natitirang buhay na tao na isinilang sa dekadang ito ay si Ethel Caterham, na isinilang noong Agosto 21, 1909. Ang huling nabubuhay na lalaki mula sa dekadang ito ay si Juan Vicente Perez (Mayo 27, 1909 – Abril 2, 2024).
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1900]]
jogh8lru4ae21nsrzo8t2zns8ui6azn
Caroline Langat Thoruwa
0
337961
2204494
2204103
2026-04-23T16:05:15Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204494
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Kemikong Kenyan}}
{{Use dmy dates|date=September 2016}}
{{Use British English|date=September 2016}}
{{Infobox scientist
| name = Caroline Langat Thoruwa
| image =
| caption =
| birth_date =
| fields = Kemistri, Kemistri ng mga natural na produkto, Mga Parmasyutiko
| workplaces = [[Unibersidad ng Kenyatta]]
| alma_mater = [[Unibersidad ng Kenyatta]]
| known_for = Pananaliksik sa kimika ng mga natural na produkto; pamumuno sa STEM at inobasyon sa pananaliksik
| awards =
}}
Si '''Caroline Langat Thoruwa''' ay isang [[kemista]] mula sa Kenya. Siya ay isang [[propesor]] ng [[kemistri]] sa [[Kenyatta University]] at ang direktor ng [[satellite campus]] nito sa Lungsod ng Nairobi.<ref>{{cite web|url=http://www.ku.ac.ke/schools/spas/index.php/faculty/faculty-profiles/89-faculty/51-prof-caroline-lang-at-thoruwa|title=Prof. Caroline Lang'at Thoruwa|website=Kenyatta University|accessdate=4 September 2016|archive-date=14 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160914183759/http://www.ku.ac.ke/schools/spas/index.php/faculty/faculty-profiles/89-faculty/51-prof-caroline-lang-at-thoruwa|url-status=dead}}</ref>
Si Langat Thoruwa rin ang tagapangulo ng African Women in [[Science]] at [[Engineering]],<ref>{{cite web|url=http://www.aawse.org/index.php/about-us/awse-board|title=AWSE Board|publisher=AWSE|accessdate=4 September 2016|archive-date=11 Septiyembre 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160911230835/http://www.aawse.org/index.php/about-us/awse-board|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://nigerianpilot.com/kenyan-scientist-calls-increased-funding-biotechnology-research/|title=Kenyan scientist calls for increased funding for biotechnology research|date=26 April 2017|website=Nigerian Pilot|language=en-US|access-date=2017-11-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20171109024504/http://nigerianpilot.com/kenyan-scientist-calls-increased-funding-biotechnology-research/|archive-date=9 November 2017|url-status=dead}}</ref> a member of the board of the International Network Women Engineers & Scientists,<ref>{{Cite news|url=http://planetearthinstitute.org.uk/african-science-heroes/|title=African science heroes - Planet Earth Institute|date=2015-12-16|work=Planet Earth Institute|access-date=2017-11-11|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20171112021152/http://planetearthinstitute.org.uk/african-science-heroes/|archive-date=12 November 2017|url-status=dead}}</ref> at isang miyembro ng teknikal na komite ng ACTIL Knowledge Hub.<ref>{{Cite web|url=http://actilhub.org/our-team.html|title=ACTIL Knowledge Hub|website=actilhub.org|language=en-US|access-date=2017-11-08|archive-date=7 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107022014/http://actilhub.org/our-team.html|url-status=dead}}</ref>
== Pamumuno at pakikipag-ugnayan ==
Si Thoruwa ay kasalukuyang nagsisilbi bilang Acting Deputy Vice‑Chancellor para sa Pananaliksik, Inobasyon at Pakikipag-ugnayan sa [[Kenyatta University]].
Noong Marso 2025, binuksan at pinangunahan niya ang isang workshop para sa mga managerial staff tungkol sa pagsasama ng agham, teknolohiya, at inobasyon (STI) sa akademiko at operasyonal na balangkas ng unibersidad, na binibigyang-diin ang pagpopondo sa pananaliksik, mga pakikipagtulungan, at ang integrasyon ng STI sa pagtuturo at pagkatuto na nakahanay sa mga pambansang layunin sa pag-unlad.<ref>{{cite web|title=Taking Charge in Mainstreaming STI for National Growth|url=https://www.nacosti.go.ke/2025/04/11/taking-charge-in-mainstreaming-sti-for-national-growth/|website=National Commission for Science, Technology and Innovation|access-date=2025-12-13}}</ref>
Sinuportahan din niya ang mga palabas sa pananaliksik ng unibersidad tulad ng eksibisyon ng My Smart Farm sa [[Nairobi International Trade Fair]].<ref>{{cite web|title=Research & Innovation New|url=https://research.ku.ac.ke/wp-content/uploads/2025/06/rio_newsletter_dec_2024.pdf|access-date=2025-12-13}}</ref>
Kinatawan ni Thoruwa ang Kenyatta University sa mga pakikipagtulungang kaganapan kasama ang mga organisasyong tulad ng AMPATH, na nagpapatibay ng mga pananaw sa kapasidad ng pananaliksik at epekto sa komunidad.<ref>{{cite web|title=AMPATH Leaders Share Insights with Kenyatta University|url=https://ampathkenya.org/news-blog-feed/2024/5/8/ampath-leaders-share-insights-with-kenyatta-university|website=AMPATH Kenya|access-date=2025-12-13}}</ref>
Nakipag-ugnayan din siya sa mga panlabas na grupo upang isulong ang mga inisyatibo sa pagpapaunlad ng pamumuno sa mga estudyante at kawani, kabilang ang mga talakayan sa Life Ministry Kenya tungkol sa mentorship at mga programa sa pamumuno na nakabatay sa mga halaga..<ref>{{cite web|title=Can Leadership Be Taught?|url=https://www.ku.ac.ke/can-leadership-be-taught/|website=Kenyatta University|access-date=2025-12-13}}</ref>
==Mga Sanggunian==
{{Reflist}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Langat Thoruwa, Caroline}}
h4egjff5c8vwk3o2pbhzcq2tob1n9ab
Lhoumois
0
337978
2204609
2204179
2026-04-24T09:06:02Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204609
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = Lhoumois
|settlement_type = [[Talaan ng mga komyun sa Deux-Sèvres|Bayan]]
|image_skyline = Lhoumois église (2).JPG
|image_caption = Ang Simbahan ni San Juan Bautista
|image_shield = Blason ville fr Lhoumois (Deux-Sèvres).svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Lhoumois
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = {{Flag|France}}
|subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]]
|subdivision_name1 = [[Nouvelle-Aquitaine]]
|subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2 = [[Deux-Sèvres]]
|subdivision_type3 = Arrondissement
|subdivision_name3 = [[Arrondissement of Parthenay|Parthenay]]
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
|leader_title = Alkade (2020–2026)
|leader_name = Jean Pillot<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=2 December 2020|language=fr}}</ref>
|area_total_km2 = 9.67
|population_as_of = 2023
|population_total = 157
|population_density_km2 = auto
|website =
|coordinates = {{coord|46.7064|-0.1192|format=dms|display=inline,title}}
|postal_code = 79149/79390
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|elevation_m = 165
|elevation_min_m = 95
|elevation_max_m = 172
}}
Ang '''Lhoumois''' ({{IPA-fr|lumwa}}) ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa kanlurang-gitnang [[Pransiya]] na matatagpuan sa departamento ng [[Deux-Sèvres]], sa rehiyon ng [[Nouvelle-Aquitaine]].
==Heograpiya==
Ang komyun ng Lhoumois ay napapaligiran sa kanluran ng [[Thouet]], isang sanga ng Loire.
Ang nayon ng Lhoumois, na tinatawid ng kalsadang departamento na D121, ay matatagpuan, sa tuwid na linya, labindalawang kilometro sa hilagang-silangan ng [[Parthenay]] at labing-anim na kilometro sa timog ng [[Airvault]].
==Urbanismo==
===Tipolohiya===
Noong Enero 1, 2024, ang Lhoumois ay ikinategorya bilang isang munisipalidad sa kanayunan na may napakakalat na pabahay, ayon sa bagong pitong-antas na iskala ng densidad ng populasyon ng munisipyo na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng isang urban area. Bukod pa rito, ang munisipalidad ay bahagi ng Parthenay catchment area, kung saan ito ay isang peripheral municipality. Ang lugar na ito, na kinabibilangan ng 26 na munisipalidad, ay ikinategorya bilang may mas mababa sa 50,000 naninirahan.
===Paggamit ng lupa===
Ang paggamit ng lupa sa munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa pamamagitan ng malaking presensya ng lupang pang-agrikultura (86.8% noong 2018), isang proporsyon na kapareho ng noong 1990 (86.8%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: magkakaibang mga lugar na pang-agrikultura (33.3%), lupang maaaring sakahin (33%), damuhan (20.5%), kagubatan (10.6%), at mga lugar na may palumpong at/o mala-damo na halaman (2.6%).
[[File:79149-Lhoumois-Sols.png|thumb|center|alt=Carte en couleurs présentant l'occupation des sols.|Carte des infrastructures et de l'occupation des sols de la commune en 2018 ([[Corine Land Cover|CLC]]).]]
==Kasaysayan==
Sa mapa ni Cassini na kumakatawan sa Pransya sa pagitan ng 1756 at 1789, ang nayon ay kinilala sa ilalim ng pangalang '''Lhommois'''.
==Mga lugar at monumento==
* Château de la Roche Faton, ika-15 at ika-16 na siglo, nakalista bilang isang makasaysayang monumento simula noong 1973;
* Simbahan ni San Juan Bautista.
<gallery mode="packed">
Lhoumois la Roche-Faton.JPG|<center>Le château de la Roche Faton.</center>
Lhoumois église clocher.JPG|<center>Le clocher de l'église.</center>
Lhoumois église porche (1).JPG|<center>Le porche de l'église.</center>
Lhoumois église vitrail (3).JPG|<center>Le triptyque des vitraux du chœur. L'[[annonciation]] est représenté sur les vitraux droite et gauche. Au centre, est représenté saint Jean le Baptiste</center>
</gallery>
Ang Mga Hardin ng Ford: isang apat na ektaryang parke ng mga bulaklak, na matatagpuan sa pampang ng Thouet, at binubuo ng pitong hardin, halos 2,000 uri ng halaman, na tinaguriang Remarkable Garden noong 2013.<ref>[http://www.poitou-charentes.culture.gouv.fr/pages/section6/jardins/fr/rep_detail.php?jar_id=294 Les Jardins du Gué] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140810074417/http://www.poitou-charentes.culture.gouv.fr/pages/section6/jardins/fr/rep_detail.php?jar_id=294 |date=2014-08-10 }} sur le site rendez-vous aux jardins Poitou-Charentes, consulté le 6 août 2014.</ref> Ang parke ay matatagpuan sa lugar na tinatawag na ''Le Gué de Flais'': isang tawiran ang nagpapahintulot sa pagtawid sa ilog sa puntong ito.
<gallery mode="packed">
Jardins du Gué, Grande prairie vue de la roseraie.JPG|<center>Une perspective sur l'un des sept jardins, le Jardin des Voyageurs.</center>
Les Jardins du Gué, Grande Rocaille.jpg|<center>Vue sur une partie du Jardin des Braves.</center>
Les Jardins du Gué, Le coin du peintre.JPG|<center>Un des aspects du Jardin des Arts.</center>
Les Jardins du Gué, Arrosoirs et Bassin.jpg|<center>Le jardin florentin.</center>
</gallery>
==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Lhoumois (Deux-Sèvres).svg|thumb|alt=Tiercé en pairle renversé : au 1) de gueules à trois épis de blé tigés, feuillés, empoignés et liés d'or ; au 2) d'or à la feuille d'orme de sinople ; au 3) d'azur à l'agneau pascal d'argent, la tête contournée, tenant une croix haute d'or à laquelle est appendue une bannière d'argent chargée d'une croisette de gueules, accompagné en pointe d'une burelle ondée d'argent. (sa Wikang Pranses)|Lhoumois]]
''May pahabang pares na nakabaligtad: unang gules na may tatlong uhay ng trigo na may tangkay, dahon, hawak at itinali, o, pangalawa, may dahon ng elm, pangatlo, asul na may kulay kordero ng pasko na kulay argent, ang ulo ay nakaharap sa malas, may hawak na mataas na krus o kung saan nakasabit ang isang pilak na bandila na puno ng mga gules na krus, na may kasamang isang alon-alon na pilak na baras sa ilalim.''<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=20167 Eskudo de armas ng Lhoumois]</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Lhoumois]]
[[Kategorya:Deux-Sèvres]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]
mzm9vbokiqffg67qd1d2ixl5qek4tso
Dorcas Muthoni
0
337981
2204530
2204180
2026-04-23T21:18:30Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204530
wikitext
text/x-wiki
{{short description|Inhinyero ng kompyuter at negosyanteng Kenyan}}
{{Infobox person/Wikidata | fetchwikidata=ALL}}
Si '''Dorcas Muthoni''' (born 1979 in [[Nyeri]])<ref>{{Cite news|url=http://www.elperiodico.com/es/ciencia/20171217/dorcas-muthoni-entrevista-tecnologia-cambia-profundamente-africa-6498520|title=Dorcas Muthoni: "La tecnología ha cambiado profundamente África"|last=Catanzaro|first=Michele|date=2017-12-17|work=elperiodico|access-date=2017-12-23|language=ES}}</ref> ay isang negosyanteng Kenyan, siyentipiko sa kompyuter at tagapagtatag ng OPEWORLD LTD,<ref>{{Cite web|url=https://www.upf.edu/web/media/enoticies/-/asset_publisher/wdGAWZ7EMj53/content/id/115809716/maximized#.Wj6sm1SdXBJ|title=Dorcas Muthoni, enginyera i emprenedora africana, serà investida doctora honoris causa - enoticies - Comunicació i imatge (UPF)|website=www.upf.edu|language=ca-ES|access-date=2017-12-23|archive-date=2017-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222052645/https://www.upf.edu/web/media/enoticies/-/asset_publisher/wdGAWZ7EMj53/content/id/115809716/maximized#.Wj6sm1SdXBJ|url-status=dead}}</ref> isang kompanya ng pagkonsulta para sa [[software]] na kanyang sinimulan sa edad na 24. Sa pamamagitan ng kanyang trabaho bilang isang negosyante at siyentipiko sa kompyuter, Hangad ni Muthoni na makita ang teknolohiya na positibong nagbabago sa buhay ng lipunan, gobyerno, at mga negosyo sa Africa..<ref>{{Cite web|url=https://www.internethalloffame.org//inductees/dorcas-muthoni#sthash.rvAnhtpI.dpuf|title=Dorcas Muthoni {{!}} Internet Hall of Fame|website=www.internethalloffame.org|access-date=2017-12-23}}</ref>
==Talambuhay==
Nagtapos siya ng Computer Science mula sa University of Nairobi at dalubhasa sa mga wireless network, komunikasyon sa radyo at pagpaplano ng estratehikong teknolohiya, bukod sa iba pang mga asignatura. Sa pamamagitan ng kanyang pang-araw-araw na trabaho bilang isang negosyante at siyentipiko ng computer, hinahangad niyang makita ang positibong pagbabago ng teknolohiya sa buhay ng lipunan at mga negosyo sa Africa.
Ang OPEWORLD ay kasangkot sa paghahatid ng ilan sa mga pinakalawak na ginagamit na aplikasyon sa Web at [[cloud computing|cloud]] sa Africa, tulad ng ARIS, isang aplikasyon sa pag-uulat ng African Union na ginagamit ng lahat ng 54 na estadong miyembro; ang Performance Management System para sa Pamahalaan ng Kenya, na nag-aautomat ng performance contracting sa pampublikong sektor; at ang OpenBusiness, isang rebolusyonaryong tool sa pamamahala ng maliliit at katamtamang laki ng negosyo na nakabatay sa cloud.
Si Muthoni din ang nagtatag ng rehiyonal na organisasyon na AfChix, isang inisyatibo sa pagtuturo at pagpapaunlad ng kapasidad para sa mga kababaihan sa computing sa buong Africa. Mula noong 2004, kabilang sa mga aktibidad ng AfChix ang pag-oorganisa ng mga taunang Computing Career Conference na may espesyal na diin sa paghikayat sa mga karera sa computing para sa mga kabataang babae at mga batang babae sa high school; patuloy na pag-unlad ng karera para sa mga kababaihan sa teknolohiya at pagmomodelo para sa mga paparating na kababaihan sa computing. Ang ganitong pagkahilig at pakikilahok ang siyang dahilan kung bakit siya mismo ay naging isang huwaran, para sa mga kababaihan at batang babae sa komunidad ng Africa.
Si Muthoni ay naging Fellow ng Internet Society (ISOC) at ng World Bank infoDev Global Forum. Noong 2008, siya ay nagwagi ng Change Agent award ng Anita Borg Institute for Women and Technology.<ref>{{Cite news|url=https://anitab.org/profiles/abie-award-winners/dorcas-muthoni/|archive-url=https://web.archive.org/web/20171224101341/https://anitab.org/profiles/abie-award-winners/dorcas-muthoni/|url-status=dead|archive-date=December 24, 2017|title=Dorcas Muthoni - AnitaB.org|date=2008-10-11|work=AnitaB.org|access-date=2017-12-23|language=en-US}}</ref> siya ay napili bilang isang Women's Forum Rising Talent,<ref>{{Cite web|url=http://womensforum.info/Rising_Talents/Members.html#2009|title=Rising Talents - Women\'s Forum|last=Pollux|first=Castor &|website=womensforum.info|language=en-EN|access-date=2017-12-23|archive-date=2017-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20171224101146/http://womensforum.info/Rising_Talents/Members.html#2009|url-status=dead}}</ref> isang network ng mga babaeng may mataas na talento na may potensyal na maging maimpluwensyang mga tao sa hinaharap. Noong 2013, siya ay napili bilang isang Young Global Leader ng [[World Economic Forum]],<ref>{{Cite web|url=https://www.weforum.org/people/dorcas-muthoni|title=Dorcas Muthoni|website=World Economic Forum|access-date=2017-12-23}}</ref> Noong 2017, ginawaran ng [[Pompeu Fabra University]] si [[Honoris Causa]] para sa kanyang mahalagang gawain sa pagtataguyod ng mga pag-aaral sa inhenyeriya sa mga batang babae sa Africa, ang paggabay sa mga kabataan, at ang kanyang pangakong panlipunan sa paglaban sa kahirapan..<ref>{{Cite web|url=https://www.upf.edu/web/mdm-dtic/|title=DTIC-MdM Strategic Program: Data-Driven Knowledge Extraction (UPF)|website=www.upf.edu|language=en-US|access-date=2017-12-23}}</ref>
Natanggap niya ang Gantimpala ng Ahente ng Pagbabago ng [[Anita Borg#The Anita Borg Institute for Women and Technology]] sa
==Mga Sanggunian==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
*{{cite web|title = Mentorship programmes draw women to ICT | url = http://www.bdafrica.com/index.php?option=com_content&task=view&id=8766&Itemid=5843 | author = Lati, Abyssinia |publisher = Business Daily Africa| date = July 16, 2008 |access-date=2008-07-28}}
*{{cite web | title = These chix mean business: righting the FLOSS gender balance in Africa | url = http://www.tectonic.co.za/wordpress/?p=845 | publisher = Tectonic | date = February 1, 2006 | access-date = 2008-07-28 | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20110716051609/http://www.tectonic.co.za/wordpress/?p=845 | archive-date = July 16, 2011 }}
{{Internet Hall of Fame}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Muthoni, Dorcas}}
j5hvcg2h5mmpysxiwmjfzj7clrhu3ap
Elizabeth Gitau
0
337993
2204539
2204393
2026-04-23T22:03:32Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2204539
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Elizabeth Gitaū
| image =
| alt =
| image_size =
| caption =
| birth_date = {{Birth year and age|1988}}
| birth_place = Kenya
| death_date =
| death_place =
| education = {{ubl|[[Pamantasan ng Nairobi]]|([[Batsilyer ng Medisina sa Batsilyer ng Operasyon]])|[[Pamantasan ng Strathmore]]|([[Master ng Pangangasiwa ng Negosyo]])|[[Unibersidad ng Aplikadong Agham ng Hamburg]]|([[Pananaliksik|Kurso sa Metodolohiya ng Pananaliksik at Pamamahala ng Proyekto]])}}
| occupation = [[Manggagamot]] at [[ehekutibo ng korporasyon]]
| years_active = 2006–kasalukuyan
| known_for =
| networth =
| title = [[Punong ehekutibong opisyal]] ng Samahan ng mga Medikal sa Kenya
| website =
| spouse = ||
}}
Si '''Elizabeth Gitaū''' si '''Elizabeth Gitaū-Maina''' (ipinanganak {{circa|1988}}), ay isang [[manggagamot]] at [[ehekutibong korporasyon]] sa Kenya, sino ang [[punong ehekutibong opisyal]] ng Kenya Medical Association, ang pambansang asosasyon ng industriya na naglalayong itaguyod at pangalagaan ang mga interes ng mga medikal na doktor na nagpapraktis sa industriya sa bansa.<ref name="1R">{{cite web|work=[[Business Daily Africa]] |date=10 April 2019 |url=https://www.businessdailyafrica.com/corporate/companies/board-picks--first-woman-chair/4003102-5065874-i99myjz/index.html | title=Doctors' board picks first woman chair |author=Nasibo Kabale |access-date=10 April 2019 |location=Nairobi, Kenya}}</ref>
==Kaligiran at edukasyon==
Si Gitaū ay ipinanganak sa Kenya {{circa|1988}}. Nagtapos siya sa [[University of Nairobi]] na may [[Bachelor of Medicine and Bachelor of Surgery]] (MBChB) degree noong 2012. Nagpatuloy siya upang makakuha ng [[Master of Business Administration]] degree mula sa [[Unibersidad ng Strathmore]] sa [[Nairobi]] noong 2016. Noong 2017, ginawaran siya ng scholarship mula sa [[Serbisyo sa Pagpapalitang Akademiko ng Aleman]] (Aleman: Deutscher Akademischer Austauschdienst) (DAAD), upang mag-aral sa Germany, kung saan siya ay nagsagawa ng [[Pananaliksik|Kurso sa Metodolohiya ng Pananaliksik at Pamamahala ng Proyekto]] sa [[Pamantasan ng Aplikadong Agham ng Hamburg]].<ref name="1R"/><ref name="2R">{{cite web |url=https://kmpdc.go.ke/2024/08/01/dr-elizabeth-gitau-maina/ |title=Kenya Medical Practitioners and Dentists Council: Dr. Elizabeth Gitau-Maina |work=Kenya Medical Practitioners and Dentists Council (KMPDC) |date=1 August 2024 |author=KMPDC |access-date=5 November 2024 |location=Nairobi, Kenya |archive-date=25 Enero 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125131606/https://kmpdc.go.ke/2024/08/01/dr-elizabeth-gitau-maina/ |url-status=dead }}</ref>
==Karera==
Pagkatapos makapagtapos sa paaralan ng medisina, at pagkatapos ng mandatory internship, nagtrabaho siya bilang isang medical officer sa Mūrang'a County Hospital nang halos dalawang taon hanggang Disyembre 2014.<ref name="2R"/>
Noong Abril 2019, nagtrabaho si Gitaū bilang isang [[senior lecturer]] sa [[Kenya Medical Training College]], isang paaralan na nagsasanay ng mga [[clinical officer]] (dating [[medical assistant]]) sa antas ng diploma, na nakabase sa kampus sa bayan ng [[Thika]].<ref name="2R"/>
Bilang papasok na CEO sa Kenya Medical Association, pumalit siya kay [[Stellah Wairimu Bosire-Otieno]], na namuno sa asosasyon mula 2017 hanggang 2019.<ref name="1R"/> Previously, Gitaū was the treasurer of the Nairobi County Division of Kenya Medical Association (KMA).<ref name="3R">{{cite web | url=https://www.kma.co.ke/11-staff/ |title=Kenya Medical Association: KMA Divisions |date=7 January 2019 |publisher=Kenya Medical Association |access-date=11 April 2019 |author=Kenya Medical Association |location=Nairobi |archive-date=11 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190411021041/https://www.kma.co.ke/11-staff/ |url-status=dead }}</ref> Noong Marso 2021, sa gitna ng [[pandemya ng COVID-19]], pinuna ni Gitaū ang Kenya dahil sa pagbibigay-priyoridad sa mga bakuna para sa mga diplomat kaysa sa mga manggagawa sa pangangalagang pangkalusugan at mga matatanda.<ref>{{Cite web |title=Local doctors angry as Kenya offers COVID vaccines to diplomats |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/3/20/kenyan-covid-vaccine-offer-to-diplomats-draws-local-doctors-ire |access-date=2024-08-27 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref>
Noong Marso 2023, si Dr. Elizabeth Gitaū ay hinirang na umupo sa lupon ng ''Kenya Medical Practitioners and Dentists Council'' (KMPDC), bilang isang miyembro.<ref>{{cite web| url=https://www.the-star.co.ke/news/2023-03-24-new-kmpdc-board-members-assume-office-challenged-to-uphold-professional-ethics |title=New KMPDC board members assume office, challenged to uphold professional ethics |work=[[The Star (Kenya)]] |date=24 March 2023 |author=Magdalene Saya |access-date=5 November 2024 |location=Nairobi, Kenya}}</ref> Siya rin ay miyembro at tagapangasiwa ng ''Young Doctors Network'''.<ref>{{cite web |url=https://issuu.com/kmaydnzine/docs/kma_ydn_at_5_3_/s/29758314 |title=Dr. Elizabeth Gitau-Maina |work=Kenya Medical Association (KMA) |date=August 2023 |author=KMA |access-date=5 November 2024 |location=Nairobi, Kenya |archive-date=25 January 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125131919/https://issuu.com/kmaydnzine/docs/kma_ydn_at_5_3_/s/29758314 |url-status=dead }}</ref>
==Tingnan din ==
* [[Shitsama Nyamweya]]
== Mga Sanggunian ==
{{reflist}}
{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Gitau, Elizabeth}}
3zkzdodhrvv5hda54y83v5szg2y2bsn
Natalia Kliewer
0
337997
2204461
2026-04-23T12:21:29Z
ShiminUfesoj
90200
Bagong pahina: {{Short description|Mananaliksik sa operasyon na Kyrgyz-Aleman}} Si '''Natalia Kliewer''' ay isang Kyrgyz-German na siyentipiko sa kompyuter at [[operations research]]er na humahawak ng pinuno ng mga sistema ng impormasyon bilang isang propesor ng business informatics sa [[Free University of Berlin]].{{r|chair}} Ang pokus ng kanyang pananaliksik ay [[pag-optimize]] para sa [[pag-iiskedyul ng transportasyon]].{{r|wiwiss}} Si Kliewer ay orihinal na mula sa [[Kyrgyzstan]].{{r|...
2204461
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Mananaliksik sa operasyon na Kyrgyz-Aleman}}
Si '''Natalia Kliewer''' ay isang Kyrgyz-German na siyentipiko sa kompyuter at [[operations research]]er na humahawak ng pinuno ng mga sistema ng impormasyon bilang isang propesor ng business informatics sa [[Free University of Berlin]].{{r|chair}} Ang pokus ng kanyang pananaliksik ay [[pag-optimize]] para sa [[pag-iiskedyul ng transportasyon]].{{r|wiwiss}}
Si Kliewer ay orihinal na mula sa [[Kyrgyzstan]].{{r|upb50}} Matapos mag-aral ng mga sistema ng impormasyon sa [[Kyrgyz Technical University]] at business informatics sa [[University of Münster]], ipinagpatuloy niya ang kanyang pag-aaral sa [[Paderborn University]], kung saan niya natapos ang kanyang PhD noong 2005.{{r|wiwiss}} Ang kanyang disertasyon, na pinamagatang ''Pag-optimize ng pag-deploy ng sasakyan sa pampublikong transportasyon: mga modelo, pamamaraan at praktikal na aplikasyon'', ay pinangasiwaan ni [[Leena Suhl]].{{r|diss}} Nagpatuloy siya sa Paderborn bilang isang junior professor hanggang sa lumipat sa kanyang kasalukuyang posisyon sa Free University of Berlin noong 2009.{{r|wiwiss|upb50}}
==Mga Sanggunian==
<references>
<ref name=chair>{{citation|url=https://www.wiwiss.fu-berlin.de/en/fachbereich/bwl/pwo/kliewer/index.html|title=Chair of Information Systems - Prof. Dr. N. Kliewer|date=5 October 2009 |publisher=Free University of Berlin|access-date=2024-02-25}}</ref>
<ref name=diss>{{citation|title=Optimierung des Fahrzeugeinsatzes im öffentlichen Personennahverkehr : Modelle, Methoden und praktische Anwendungen|first=Natalia|last=Kliewer|year=2005|type=Doctoral dissertation|publisher=Paderborn University|url=https://digital.ub.uni-paderborn.de/hsmig/content/titleinfo/3686|language=de}}</ref>
<ref name=upb50>{{citation|title=A moment with...Professor Natalia Kliewer|work=50 Years UPB|publisher=University of Paderborn|url=https://upb50.de/femmes/prof-dr-natalia-kliewer/?lang=en|access-date=2024-02-25}}</ref>
<ref name=wiwiss>{{citation|url=https://www.wiwiss.fu-berlin.de/fachbereich/bwl/pwo/kliewer/team/professorinnen/kliewer-natalia/index.html|title=Prof. Dr. Natalia Kliewer|work=Team|date=13 October 2009 |publisher=Free University of Berlin School of Business & Economics|access-date=2024-02-25|language=de}}</ref>
</references>
==Mga panlabas na link==
*{{Google Scholar id|JaG78wIAAAAJ}}
{{Authority control|state=collapsed}}
{{DEFAULTSORT:Kliewer, Natalia}}
[[Kategorya:Nawawala ang Taon ng Kapanganakan (mga buhay na tao)]]
[[Kategorya:Mga buhay na tao]]
[[Kategorya:Mga mananaliksik sa operasyon]]
[[Kategorya:Mga siyentipikong Kyrgyzstani]]
[[Kategorya:Mga babaeng siyentipikong Kyrgyzstani]]
[[Kategorya:Mga siyentipikong Aleman sa kompyuter]]
[[Kategorya:Mga babaeng siyentipiko sa kompyuter na Aleman]]
[[Kategorya:Mga alumni ng Kyrgyz Technical University]]
[[Kategorya:Mga alumni ng University of Münster]]
[[Kategorya:Mga alumni ng Paderborn University]]
[[Kategorya:Mga kawani ng akademiko ng Paderborn University]]
[[Kategorya:Mga kawani ng akademiko ng Free University of Berlin]]
t4j5m72cp3z2zbp3dexafaq4o9i6i65
Toktayum Umetalieva
0
337998
2204465
2026-04-23T13:08:33Z
ShiminUfesoj
90200
Bagong pahina: {{short description|Pisistang Kyrgyzstani, tagapag-ugnay sa politika}} {{Infobox officeholder | native_name = Токтайым Уметалиева | native_name_lang = ky | birth_date = {{Birth date and age|1962|04|04|df=yes}} | birth_place = [[Bakay-Ata|Leninpol]], Kyrgyzstan | occupation = Pisikal, tagapag-ugnay sa politika, aktibista | party = | children = 3 }} Si '''Toktayum Umetalieva''' ({{langx|ky|Токт...
2204465
wikitext
text/x-wiki
{{short description|Pisistang Kyrgyzstani, tagapag-ugnay sa politika}}
{{Infobox officeholder
| native_name = Токтайым Уметалиева
| native_name_lang = ky
| birth_date = {{Birth date and age|1962|04|04|df=yes}}
| birth_place = [[Bakay-Ata|Leninpol]], Kyrgyzstan
| occupation = Pisikal, tagapag-ugnay sa politika, aktibista
| party =
| children = 3
}}
Si '''Toktayum Umetalieva''' ({{langx|ky|Токтайым Уметалиева}}) (ipinanganak noong ika-4 ng Abril 1962 sa [[Bakay-Ata|Leninpol]]) ay isang Kyrgyzstani na pisiko, tagapag-ugnay sa politika at aktibista. Siya ang tanging babaeng kandidato para sa [[Halalan sa pagkapangulo ng Kyrgyz noong 2005]] at [[Halalan sa pagkapangulo ng Kyrgyz noong 2009|2009]].<ref name="knews">{{cite web|date=August 2011|title=Токтайым Уметалиева|url=http://knews.kg/2011/08/umetalieva-toktayyim-djumakovna/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210808174945/https://knews.kg/2011/08/15/umetalieva-toktayyim-djumakovna/|archive-date=2021-08-08|website=Knews|publisher=Knews|language=Kyrgyz|accessdate=27 November 2017}}</ref>
==Talambuhay==
Ipinanganak sa nayon ng Leninpol sa [[Distrito ng Talas, Kyrgyzstan|Distrito ng Talas]], Nagtapos siya sa [[Kyrgyz State National University]] na may digri sa pisika noong 1984. Nagtrabaho siya bilang lektor at naging direktor para sa isang industriyal at komersyal na kumpanya. Noong 1997, siya ay hinirang na punong patnugot ng pahayagang "Ай-Данек".,<ref name="ca"/> at nakapaglathala na siya ng ilang papel tungkol sa agham at politika.<ref name="knews"/> Siya ay naging miyembro ng maraming konseho ng tagapayo sa kanyang bansang sinilangan para sa [[Supreme Council (Kyrgyzstan)|Supreme Council]] at pinamunuan ang partidong pampulitika na kilala bilang "Mabuhay Kyrgyzstan" ("Жашасын Кыргызстан").<ref name="ca">{{cite web|date=2017-01-24|title=Toktayum Umetalieva|url=https://centralasien.org/en/40-women-of-kyrgyzstan-portraits/toktayum-umetalieva/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210808175036/https://centralasien.org/en/40-women-of-kyrgyzstan-portraits/toktayum-umetalieva/|archive-date=2021-08-08|website=Centralasien Grupperna|publisher=Centralasien.org|accessdate=27 November 2017}}</ref>
Pinamumunuan niya ang [[Samahan ng mga Organisasyong Hindi Pampamahalaan at Hindi Pangkomersyo]] at tumatakbo bilang isang independiyenteng partido.<ref>
{{cite web|date=July 8, 2005|title=Q&A: Kyrgyzstan votes|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4664827.stm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180309120800/http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4664827.stm|archive-date=2018-03-09|publisher=[[BBC]]|access-date=2009-07-28}}</ref>
Si Umetalieva ay nagtrabaho bilang pambansang tagapag-ugnay para sa [[UNICEF]] at nauugnay sa [[World Bank]]. Sa pagitan ng 2000 at 2010, siya ang pinuno ng Association of Nongovernmental and Noncommercial Organizations ng Kyrgyzstan. Tumayo siya bilang kandidato sa pagkapangulo para sa halalan ng 2009 upang itaas ang kamalayan sa mga isyu ng [[karapatan ng kababaihan]].<ref name="ca"/> Noong 2011, itinaguyod niya ang pagbuwag sa estatwa ni Erkindik sa [[Ala-Too Square]] sa [[Bishkek]].<ref name="knews"/>
Siya ay may asawa at may tatlong anak na babae: sina Mirgul, Nazgul, at Burulayim.
==Mga Sanggunian==
{{reflist}}
{{2005 presidential election candidates, Kyrgyzstan}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Umetalieva, Tok}}
[[Kategorya:Mga pisikong Kyrgyzstani]]
[[Kategorya:Mga babaeng siyentipikong Kyrgyzstani]]
[[Kategorya:Mga babaeng pisikong]]
[[Kategorya:Mga kapanganakan noong 1962]]
[[Kategorya:Mga nabubuhay na tao]]
[[Kategorya:Mga tao mula sa Rehiyon ng Talas]]
[[Kategorya:Mga pisikong ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Mga pisikong ika-21 siglo]]
[[Kategorya:Mga babaeng siyentipikong ika-21 siglo]]
[[Kategorya:Mga babaeng siyentipikong ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Mga babaeng Kyrgyzstani noong ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Mga taong Kyrgyzstani noong ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Mga babaeng pulitikong Kyrgyzstani noong ika-21 siglo]]
[[Kategorya:Ika-21 siglo Mga pulitikong Kyrgyzstani]]
[[Kategorya:Mga alumni ng Kyrgyz National University]]
[[Kategorya:Mga babaeng pisiko noong ika-20 siglo]]
lrnvtjadkishkrtgrypylwocem1lcd4
Matilde Sanchez-Kam
0
337999
2204480
2026-04-23T14:54:04Z
ShiminUfesoj
90200
Bagong pahina: {{Short description|Pilipino at Amerikanong estadistiko}} Si '''Maria Matilde Sanchez-Kam''' ay isang Pilipino at Amerikanong estadistiko na dalubhasa sa estadistika ng [[mga klinikal na pagsubok]] para sa [[pagbuo ng gamot]]. ==Edukasyon at karera== Matapos makuha ang bachelor's degree mula sa [[University of the Philippines Los Baños]], ipinagpatuloy ni Sanchez-Kam ang kanyang pag-aaral sa [[Pennsylvania State University]], kung saan siya ay nakatanggap ng master's degree...
2204480
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Pilipino at Amerikanong estadistiko}}
Si '''Maria Matilde Sanchez-Kam''' ay isang Pilipino at Amerikanong estadistiko na dalubhasa sa estadistika ng [[mga klinikal na pagsubok]] para sa [[pagbuo ng gamot]].
==Edukasyon at karera==
Matapos makuha ang bachelor's degree mula sa [[University of the Philippines Los Baños]], ipinagpatuloy ni Sanchez-Kam ang kanyang pag-aaral sa [[Pennsylvania State University]], kung saan siya ay nakatanggap ng master's degree sa estadistika at [[pananaliksik sa operasyon]] at Ph.D. sa estadistika.{{r|elect}}
Matapos ang maraming taon ng pagtatrabaho sa industriya ng parmasyutiko, kabilang ang pagtatrabaho para sa [[Merck Research Laboratories]] bilang direktor ng clinical biostatistics at research decision science at para sa [[Arena Pharmaceuticals]] bilang bise presidente ng biostatistics at pamamahala ng datos, sumali siya sa [[Food and Drug Administration]] noong 2018 bilang associate director ng analytics at informatics sa Office of Biostatistics.{{r|elect}} Kasunod nito ay umalis siya sa FDA upang maging isang statistical consultant.{{r|consult}}
==Serbisyo at pagkilala==
Si Sanchez-Kam ay pinuno ng seksyong biopharmaceutical ng [[American Statistical Association]] noong 2014,{{r|bp}} at bise presidente ng asosasyon simula noong 2021. Siya rin ang namuno sa seksyong pang-istatistika ng asosasyon at sa kabanata nito sa New Jersey.{{r|elect}} Siya ay nahalal bilang isang [[Fellow ng American Statistical Association]] noong 2013.{{r|bpf}}
==Mga Sanggunian==
<references>
<ref name=bp>{{citation|url=https://community.amstat.org/biop/aboutus/history|title=The History of the Biopharmaceutical Section of the American Statistical Association|publisher=American Statistical Association|access-date=2025-06-27}}</ref>
<ref name=bpf>{{citation|url=https://community.amstat.org/biop/awards/asafellow|title=ASA Fellow Members in the Biopharmaceutical Section|publisher=American Statistical Association|access-date=2025-06-27}}</ref>
<ref name=consult>{{citation|url=https://ww2.amstat.org/consultantdirectory/viewprofile.cfm?ID=3940|title=Dr. Maria Matilde Sanchez-Kam|work=Directory of Statistical Consultants|publisher=American Statistical Association|access-date=2025-06-27}}</ref>
<ref name=elect>{{citation|url=https://www.amstat.org/news-listing/2021/10/08/katherine-ensor-elected-2022-asa-president|title=Katherine Ensor Elected 2022 ASA President|publisher=American Statistical Association|access-date=2025-06-27}}</ref>
</references>
{{Authority control|state=collapsed}}
{{DEFAULTSORT:Sanchez-Kam, Matilde}}
[[Kategorya:Nawawala ang Taon ng Kapanganakan (mga nabubuhay na tao)]]
[[Kategorya:Mga nabubuhay na tao]]
[[Kategorya:Mga Amerikanong estadistiko]]
[[Kategorya:Mga babaeng estadistiko ng Amerika]]
[[Kategorya:Mga Pilipinong estadistiko]]
[[Kategorya:Mga babaeng siyentipiko ng Pilipinas]]
[[Kategorya:Mga Pilipinong emigrante sa Estados Unidos]]
[[Kategorya:Mga alumni ng Unibersidad ng Pilipinas Los Baños]]
[[Kategorya:Mga alumni ng Pennsylvania State University]]
[[Kategorya:Mga Fellow ng American Statistical Association]]
doekw0ryn3r6mtzejk0bsh9uj1zt0lj
Usapang tagagamit:Ранко Николић
3
338000
2204496
2026-04-23T16:57:27Z
J ansari
88140
Inilipat ni J ansari ang pahinang [[Usapang tagagamit:Ранко Николић]] sa [[Usapang tagagamit:Ран-кан]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Ранко Николић|Ранко Николић]]" to "[[Special:CentralAuth/Ран-кан|Ран-кан]]"
2204496
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Usapang tagagamit:Ран-кан]]
o7uzdepll8h46tbqa5718joawyxxk00
Usapan:Michael Jackson
1
338001
2204528
2026-04-23T21:15:02Z
病毒共青团
161159
/* 给踏蟆裤裆开个锁:(86)010119 */ bagong seksiyon
2204528
wikitext
text/x-wiki
== 给踏蟆裤裆开个锁:(86)010119 ==
免费申请一个永久网址邮箱(界面左侧会看到"创建区域"选项。点进去选择"免费区域
",就能开始注册自己的二级域名了。 ClouDNS目前提供两种后缀可选)死亡個案 13,815https://www.coronavirus.gov.hk/chi/index.html https://www.google.com/search?q=site%3Agithub.com+%E5%BC%80%E6%BA%90%E7%94%9F%E6%88%90%E4%BA%8C%E7%BB%B4%E7%A0%81 右街和西安门大
街上访,这就是当年震惊中外的4·25万人 https://namesilo.com https://ohttps.com https://s3.amazonaws.com/wujie/um.apk 01012388今年中纪委已经打掉22名中管干部 川普:伊朗8名女性抗议者被免除处决
蝇营狗苟深圳中院从小学开始扒学生裤子叫嚣用口腔拐骗你家儿童猪狗不如人贩子基佬靠出轨一个基佬所谓“双性恋”黑洞屁眼尻服务5个以上爱滋病
患准备骗精液你家儿童后又骗血:(+86 10)5992 8888TEL: (+86 10)5992 8888传真:(+86 10)5992 0000FAX:(+86 10)5992 0000 学前班特别是二年级后反复采血就是电诈: https://eidcenter.com/2022/qq/caixue
吾液说成是物业人贩子基层中院拐骗儿童起诉被拐骗精液业主 诉哪些曱甴物业绑匪非法诉讼受害者备100把猎枪99000发子弹,12339三板斧打击蝇营狗苟经开分局使用警察绑架 https://sft.shaanxi.gov.cn/ztjjjcz/lzyw/ https://www.sn.jcy.gov.cn
*该地带死亡和失踪(仍埋在废墟下)人数超过63000人
* 发生25.5万起道路交通事故/年,造成6万余人死亡,殓不要西安市公安局用轮胎、车外电子按钮采集你指纹绑架、执你法我笑记录仪拐骗600000多
逝者 https://www.netcourt.gov.cn/ https://alipay.com 大街699号融讯智能制造港园 市场监管局分局邀请你每天晚上放81条公狗分人贩子经开它骂批 乐上铭居物业管理,“信用”代码:91610117575064806B 物业服务费、电梯费、生活垃圾处理费 公用电费 http://www.wenshu.com/ 实习驴屎执行死刑,缓期执行:鬼子木马化腾、某欧采集过去7年巨没有品外包装(聚美优品)实施非法DNA采集克隆你家儿童实验命案
* [[jobs]][[库克]]
* <nowiki>[[张国荣]]</nowiki>[[唐鹤德]]
* [[乔任梁]](1986年)舅舅基佬“双性恋”[[王思聪]]
于朦胧曾因拒绝资本方(尤其提及女性投资人)的潜规则要求,遭到了行业的[[封杀]]。这一封就是3[[年]]
[[Talaksan:Huozangchangliufeihu.jpg|right|thumb|200x200px|Ha masi]]
[[Tagagamit:病毒共青团|病毒共青团]] ([[Usapang tagagamit:病毒共青团|kausapin]]) 21:15, 23 Abril 2026 (UTC)
5qvbagf1kr9ji9bg2wxigzfpbh2o7wl
2204543
2204528
2026-04-23T22:51:46Z
Leonidlednev
129630
+d
2204543
wikitext
text/x-wiki
{{burahin|B12: Spam}}
== 给踏蟆裤裆开个锁:(86)010119 ==
免费申请一个永久网址邮箱(界面左侧会看到"创建区域"选项。点进去选择"免费区域
",就能开始注册自己的二级域名了。 ClouDNS目前提供两种后缀可选)死亡個案 13,815https://www.coronavirus.gov.hk/chi/index.html https://www.google.com/search?q=site%3Agithub.com+%E5%BC%80%E6%BA%90%E7%94%9F%E6%88%90%E4%BA%8C%E7%BB%B4%E7%A0%81 右街和西安门大
街上访,这就是当年震惊中外的4·25万人 https://namesilo.com https://ohttps.com https://s3.amazonaws.com/wujie/um.apk 01012388今年中纪委已经打掉22名中管干部 川普:伊朗8名女性抗议者被免除处决
蝇营狗苟深圳中院从小学开始扒学生裤子叫嚣用口腔拐骗你家儿童猪狗不如人贩子基佬靠出轨一个基佬所谓“双性恋”黑洞屁眼尻服务5个以上爱滋病
患准备骗精液你家儿童后又骗血:(+86 10)5992 8888TEL: (+86 10)5992 8888传真:(+86 10)5992 0000FAX:(+86 10)5992 0000 学前班特别是二年级后反复采血就是电诈: https://eidcenter.com/2022/qq/caixue
吾液说成是物业人贩子基层中院拐骗儿童起诉被拐骗精液业主 诉哪些曱甴物业绑匪非法诉讼受害者备100把猎枪99000发子弹,12339三板斧打击蝇营狗苟经开分局使用警察绑架 https://sft.shaanxi.gov.cn/ztjjjcz/lzyw/ https://www.sn.jcy.gov.cn
*该地带死亡和失踪(仍埋在废墟下)人数超过63000人
* 发生25.5万起道路交通事故/年,造成6万余人死亡,殓不要西安市公安局用轮胎、车外电子按钮采集你指纹绑架、执你法我笑记录仪拐骗600000多
逝者 https://www.netcourt.gov.cn/ https://alipay.com 大街699号融讯智能制造港园 市场监管局分局邀请你每天晚上放81条公狗分人贩子经开它骂批 乐上铭居物业管理,“信用”代码:91610117575064806B 物业服务费、电梯费、生活垃圾处理费 公用电费 http://www.wenshu.com/ 实习驴屎执行死刑,缓期执行:鬼子木马化腾、某欧采集过去7年巨没有品外包装(聚美优品)实施非法DNA采集克隆你家儿童实验命案
* [[jobs]][[库克]]
* <nowiki>[[张国荣]]</nowiki>[[唐鹤德]]
* [[乔任梁]](1986年)舅舅基佬“双性恋”[[王思聪]]
于朦胧曾因拒绝资本方(尤其提及女性投资人)的潜规则要求,遭到了行业的[[封杀]]。这一封就是3[[年]]
[[Talaksan:Huozangchangliufeihu.jpg|right|thumb|200x200px|Ha masi]]
[[Tagagamit:病毒共青团|病毒共青团]] ([[Usapang tagagamit:病毒共青团|kausapin]]) 21:15, 23 Abril 2026 (UTC)
5t9cmitvdrd3rnuatkdc1o1oh8nvnqq
Republika (dialogo)
0
338002
2204532
2026-04-23T21:54:46Z
Jojit fb
38
Inilipat ni Jojit fb ang pahinang [[Republika (dialogo)]] sa [[Republika (Platon)]]
2204532
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Republika (Platon)]]
81bhfqlafsxm8yillcfrqu43h1i8rz2
Kategorya:Panitiikang pilosopiyang pampolitika
14
338004
2204537
2026-04-23T21:58:05Z
Jojit fb
38
Bagong pahina: [[Kategorya:Pilosopiya]] [[Kategorya:Politika]] [[Kategorya:Panitikan]]
2204537
wikitext
text/x-wiki
[[Kategorya:Pilosopiya]]
[[Kategorya:Politika]]
[[Kategorya:Panitikan]]
ru5ryvh4o7gf31tjbn6ia5944fon93x
Kategorya:Agham at teknolohiya sa Aserbayan
14
338005
2204538
2026-04-23T21:58:07Z
Kurcke
155559
Bagong pahina: [[Kategorya:Ekonomiya ng Aserbayan]] [[Kategorya:Agham at teknolohiya ayon sa bansa|Aserbayan]]
2204538
wikitext
text/x-wiki
[[Kategorya:Ekonomiya ng Aserbayan]]
[[Kategorya:Agham at teknolohiya ayon sa bansa|Aserbayan]]
22t0bdaydvtzpc4ktwal9z67cyc5br1
Czarina Saloma
0
338006
2204548
2026-04-24T00:02:05Z
ShiminUfesoj
90200
Bagong pahina: {{short description|Sosyolohista ng mga Pilipino}} {{Philippine name|Aya-ay|Saloma|Akpedonu|ph=married}} {{Infobox officeholder | name = Czarina Saloma | image = | caption = | order = | office = | term_start = | term_end = | president = | predecessor = | birth_name = Czarina Aya-ay Saloma | birth_date = | birth_place = | alma_mater = [[Unibersidad ng Pilipinas Diliman]] {{small|([[Bachelor of Arts|BA]])}}...
2204548
wikitext
text/x-wiki
{{short description|Sosyolohista ng mga Pilipino}}
{{Philippine name|Aya-ay|Saloma|Akpedonu|ph=married}}
{{Infobox officeholder
| name = Czarina Saloma
| image =
| caption =
| order =
| office =
| term_start =
| term_end =
| president =
| predecessor =
| birth_name = Czarina Aya-ay Saloma
| birth_date =
| birth_place =
| alma_mater = [[Unibersidad ng Pilipinas Diliman]] {{small|([[Bachelor of Arts|BA]])}} <br> [[Unibersidad ng Peking]] {{small|([[Doctor of Jurisprudence|JD]])}} <br> {{small|([[Master of Arts|MA]])}} <br> [[Unibersidad ng Bielefeld]] {{small|([[Doctor of Philosophy|PhD]])}}
| occupation =
| years_active =
| spouse =
| children =
| homepage =
}}
Si '''Czarina Aya-ay Saloma - Akpedonu''' ay isang Pilipinong sosyologo na kasalukuyang dekano ng Paaralan ng Agham Panlipunan sa [[Pamantasan ng Ateneo de Manila]].<ref name=profile>{{citation|url=https://ateneo.edu/ls/soss/socio-anthro/faculty/saloma-akpedonu-czarina|title=Saloma-Akpedonu, Czarina|work=Department of Sociology and Anthropology|date=30 August 2012|publisher=Ateneo de Manila University|access-date=2020-09-23}}</ref>
==Edukasyon==
Si Saloma-Akpedonu ay may bachelor's degree mula sa [[Unibersidad ng Pilipinas Diliman]], master's degree mula sa [[Unibersidad ng Peking]] sa Tsina, at isang titulo ng doktor (Dr. rer. soc.) mula sa [[Unibersidad ng Bielefeld]] sa Alemanya.<ref name=profile/>
==Mga Libro==
Si Saloma-Akpedonu ang may-akda ng mga aklat kabilang ang:
*''Possible Worlds in Impossible Spaces: Globality, Knowledge, Gender and Information Technology in the Philippines'' (Ateneo de Manila University Press, 2006)<ref>{{citation|last=Lejano|first=Raul|date=January–December 2006|journal=Philippine Sociological Review|jstor=23898299|pages=102–105|title=Review of ''Possible Worlds in Impossible Spaces''|volume=54}}</ref>
*''Casa Boholana: Vintage Houses of Bohol'' (with Erik Akpedonu, Ateneo de Manila University Press, 2011)<ref>{{citation|last=Galang|first=Romeo B. Jr.|date=June 2014|issue=2|journal=Philippine Studies: Historical & Ethnographic Viewpoints|jstor=24672298|pages=279–283|title=Review of ''Casa Boholana''|volume=62|doi=10.1353/phs.2014.0006|s2cid=144501363}}</ref>
*''Many Journeys, Many Voices: The Life and Times of Filipina Overseas Workers, 1960-2010'' (with Edna Manlapaz and Yael Buencamino, 2015, Anvil Publishing <ref>{{Cite journal|url=https://muse.jhu.edu/article/588361|doi = 10.1353/phs.2015.0032|title = Many Journeys, Many Voices: A Tribute to Filipina Overseas Workers by Edna Zapanta Manlapaz, Czarina Saloma, and Yael A. Buencamino|journal = Philippine Studies: Historical and Ethnographic Viewpoints|year = 2015|volume = 63|issue = 3|pages = 428–429|url-access = subscription}}</ref>
*''Food Consumption in the City: Practices and Patterns in Urban Asia and the Pacific'' (edited volume with Marlyne Sahakian and Suren Erkman, Routledge, 2016)<ref>{{Cite web|url=https://www.routledge.com/Food-Consumption-in-the-City-Practices-and-patterns-in-urban-Asia-and-the/Sahakian-Saloma-Erkman/p/book/9780367029746|title = Food Consumption in the City: Practices and patterns in urban Asia and the Pacific}}</ref>
==Pagkilala==
Hinirang ng [[Pambansang Akademya ng Agham at Teknolohiya]] ng Pilipinas si Saloma-Akpedonu bilang isang natatanging batang siyentipiko noong 2007.
Naglingkod din siya bilang pangulo ng Philippine Sociological Society at ng Women's Studies Association of the Philippines.<ref name=profile/>
==Mga Sanggunian==
{{reflist}}
==Mga panlabas na link==
*{{Google Scholar id|u1E8u9cAAAAJ}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Saloma, Czarina}}
gosngxf8u43uppcmu8gz3siv3smnltj
Mercedes Delfinado
0
338007
2204551
2026-04-24T00:59:56Z
ShiminUfesoj
90200
Bagong pahina: {{Short description|Acarologist na Pilipino-Amerikano}} {{Infobox scientist | name = Mercedes Delfinado | birth_date = {{birth date and age|df=y|1933|1|16}} <ref name=":2">{{Cite web |last=Congress |first=The Library of |title=Delfinado, Mercedes D. (Mercedes Delfino), 1933- - LC Linked Data Service: Authorities and Vocabularies {{!}} Library of Congress, from LC Linked Data Service: Authorities and Vocabularies (Library of Congress) |url=https://id.loc.go...
2204551
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Acarologist na Pilipino-Amerikano}}
{{Infobox scientist
| name = Mercedes Delfinado
| birth_date = {{birth date and age|df=y|1933|1|16}} <ref name=":2">{{Cite web |last=Congress |first=The Library of |title=Delfinado, Mercedes D. (Mercedes Delfino), 1933- - LC Linked Data Service: Authorities and Vocabularies {{!}} Library of Congress, from LC Linked Data Service: Authorities and Vocabularies (Library of Congress) |url=https://id.loc.gov/authorities/names/no2011030229.html |access-date=2022-12-23 |website=id.loc.gov}}</ref>
| birth_place = [[Cabuyao]], [[Laguna (lalawigan)|Laguna]], [[Pamahalaang Insular ng mga Kapuluang Pilipino|Mga Kapuluang Pilipino]]
| citizenship = {{flagicon|USA}} Amerikano
| alma_mater = [[Pamantasang Cornell]]<br>[[Pamantasan ng Hawaiʻi]]
| thesis_year = 1966
| known_for = Ang pag-aaral ng mga [[Varroa destructor|bee mite]]
| awards = [[Guggenheim Fellowship]]
| spouse = Edward W. Baker
}}
Si '''Mercedes D. Delfinado''' (ipinanganak noong ika-16 ng Enero 1933) ay isang Pilipinong [[Akarolohiya|akarologist]]. Siya ay isang espesyalista sa mga bee mite, at malawakang nailathala tungkol sa mga insekto ng timog-silangang Asya. Sa loob ng mahigit dalawampung taon, siya ay naging Punong Patnugot para sa [[International Journal of Acarology]]. Maraming uri ng hayop ang ipinangalan sa kanya. Noong 1962, si Delfinado ay nakatanggap ng [[Listahan ng mga Guggenheim Fellowship na iginawad noong 1962|Guggenheim Fellowship]].
== Talambuhay ==
Si Delfinado ay ipinanganak sa [[Cabuyao]], [[Laguna (lalawigan)|Laguna]] noong 16 Enero 1933. Nagtapos siya na may digri na [[Master ng Agham]] sa [[entomolohiya]] mula sa [[Unibersidad ng Cornell]] noong 1960.<ref>{{Cite book |last=Appropriations |first=United States Congress House Committee on |url=https://books.google.com/books?id=yussAAAAIAAJ&dq=Mercedes+Delfinado&pg=RA1-PA327 |title=Departments of State and Justice, the Judiciary, and Related Agencies Appropriations for 1961: The Judiciary, Hearings Before the Subcommittee of the Committee on Appropriations, House of Representatives, Eighty-sixth Congress, Second Session |date=1960 |publisher=U.S. Government Printing Office |language=en}}</ref><ref name=":2" /> Ginawaran siya ng [[Listahan ng mga Guggenheim Fellowship na iginawad noong 1962|Guggenheim Fellowship noong 1962]] para sa kanyang trabaho sa organikong biyolohiya at ekolohiya.<ref>{{Cite web |title=Mercedes D. Delfinado |url=https://www.gf.org/fellows/all-fellows/mercedes-d-delfinado/ |access-date=2022-12-23 |website=John Simon Guggenheim Memorial Foundation |language=en-US}}</ref> Noong 1966, nagtapos siya sa [[Unibersidad ng Hawaiʻi]] na may [[Doktor ng Pilosopiya|PhD]] sa [[akarolohiya]].<ref name=":2" /> Habang naroon, isa siya sa mga naghanda ng isang katalogo ng mga [[Fly|Diptera]] ng Pilipinas..<ref>{{Cite book |last=History |first=American Museum of Natural |url=https://books.google.com/books?id=-OQ_AAAAYAAJ&q=Mercedes+Delfinado |title=The ... Annual Report of the American Museum of Natural History |publisher=American Museum of Natural History |language=en}}</ref><ref>Gagne, Raymond J. [http://hbs.bishopmuseum.org/pi/pdf/11(3)-561.pdf "A review of Felt’s Philippine genera and species of Cecidomyiidae (Diptera)."] ''Pacific Insects'' 11.3-4 (1969): 561-570.</ref> Pinakasalan niya si [[Edward W. Baker]], isang akarologo rin, na kasama niyang nagtrabaho sa Systematic Entomology Laboratory ng [[Kagawaran ng Agrikultura ng Estados Unidos]] (USDA) sa [[Beltsville, Maryland|Beltsville]], na siyang bumubuo ng koleksyon doon, at noong 1999 ay pinalawak ang lugar upang mapaunlakan ang mas maraming mananaliksik.<ref>{{Cite journal |date=1999-12-01 |title=Acarology news, national and international meetings |url=https://doi.org/10.1080/01647959908684174 |journal=International Journal of Acarology |volume=25 |issue=4 |pages=342–343 |doi=10.1080/01647959908684174 |issn=0164-7954|url-access=subscription }}</ref>
Habang nasa USDA, nagpakadalubhasa si Delfinado sa pag-aaral ng mga [[bubuyog]] sa Beneficial Insects Laboratory.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Corpuz-Raros |first=L.A. |date=1998-12-01 |title=Twelve new species and one new record of cheyletidae (Acari) from the Philippines |url=https://doi.org/10.1080/01647959808683594 |journal=International Journal of Acarology |volume=24 |issue=4 |pages=259–290 |doi=10.1080/01647959808683594 |issn=0164-7954|url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite book |last=Houck |first=Marilyn A. |url=https://books.google.com/books?id=dZ3hBwAAQBAJ&dq=Mercedes+Delfinado&pg=PA247 |title=Mites: Ecological and Evolutionary Analyses of Life-History Patterns |date=2012-12-06 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-1-4615-2389-5 |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Lindquist |first=Evert E. |date=1989-03-24 |title=The Bee Situation: Africanized Honey Bees and Bee Mites |url=http://dx.doi.org/10.1126/science.243.4898.1618-a |journal=Science |volume=243 |issue=4898 |pages=1618–1619 |doi=10.1126/science.243.4898.1618-a |pmid=17847267 |s2cid=5802172 |issn=0036-8075|url-access=subscription }}</ref> Kasama rito ang pagtukoy sa honey bee mite na ''[[Acarapis woodi|Acarapsis woodi]]'' at siya ang unang nag-ulat ng presensya ng ''[[Melittiphis alvearius]]'' sa [[Estados Unidos]]''.''<ref>{{Cite book |url=http://archive.org/details/CAT30852465 |title=110 years of biological control research and development in the United States Department of Agriculture : 1883-1993 |date=2000 |publisher=[Beltsville, MD?] : U.S. Dept. of Agriculture, Agricultural Research Service; Springfield, VA : Available from National Technical Information Service |others=National Agricultural Library U. S. Department of Agriculture}}</ref> Malaki ang kaugnayan sa [[International Journal of Acarology]], Siya ay naging Punong Patnugot nang mahigit dalawampung taon hanggang sa kanyang pagreretiro noong 1999.<ref>{{Cite journal |date=1999-09-01 |title=Acarology news, national and international meetings |url=https://doi.org/10.1080/01647959908684159 |journal=International Journal of Acarology |volume=25 |issue=3 |pages=239 |doi=10.1080/01647959908684159 |s2cid=214653869 |issn=0164-7954|url-access=subscription }}</ref> Siya at ang kanyang asawa ay nagretiro sa Pilipinas,<ref name=":0">{{Cite journal |date=2000-09-01 |title=Acarology news, national and international meetings |url=https://doi.org/10.1080/01647950008684202 |journal=International Journal of Acarology |volume=26 |issue=3 |pages=293 |doi=10.1080/01647950008684202 |s2cid=214650513 |issn=0164-7954|url-access=subscription }}</ref> at itinatag niya ang isang research fellowship sa mite taxonomy bilang parangal sa kanya.<ref>{{Cite journal |date=1997-06-01 |title=Acarology news, national and international meetings |url=https://doi.org/10.1080/01647959708683112 |journal=International Journal of Acarology |volume=23 |issue=2 |pages=143 |doi=10.1080/01647959708683112 |issn=0164-7954|url-access=subscription }}</ref>
== Mga uri ng eponymous ==
{{Wikispecies|Mercedes D. Delfinado}}
* [[Ker mercedesae]]<ref name=":1" />
* ''[[Culex uniformis|Culex (Lophoceraomyia) uniformis]] ssp. mercedesae''<ref>{{Cite book |last=Baisas |first=Francisco Edlagan |url=https://books.google.com/books?id=sf5MAAAAYAAJ&dq=Mercedes+Delfinado&pg=PA123 |title=The Mosquito Fauna of Subic Bay Naval Reservation, Republic of the Philippines |date=1972 |publisher=Headquarters, First Medical Service Wing (PACAF) |language=en}}</ref>
* ''[[Culicoides delfinadoae]]''<ref>{{Cite book |last1=Wirth |first1=Willis Wagner |url=https://books.google.com/books?id=PwL9vDIer0kC&q=Mercedes+Delfinado |title=The Culicoides of Southeast Asia (Diptera:Ceratopogonidae) |last2=Hubert |first2=Alexander A. |date=1989 |publisher=American Entomological Institute |isbn=978-1-56665-043-4 |language=en}}</ref>
* ''[[Tipula]] (Sinotipula) delfinadoae''<ref>{{Cite book |last=C P Alexander |url=http://archive.org/details/biostor-13753 |title=New exotic crane-flies (Tipulidae: Diptera). Part XXIII |date=1973}}</ref>
* ''[[Tarsonemus mercedesae]]''<ref>{{Cite book |last1=A Hill |url=http://archive.org/details/biostor-76158 |title=2 New Species Of Tarsonemus (Acari Tarsonemidae) Associated With Commercial Mushroom Production |last2=K L Deahl |date=1978 |language=English}}</ref>
== Mga piling publikasyon ==
* Smiley, Robert L., W. Baker Edward, and Mercedes Delfinado Baker. "New species of Hypoaspis (Acari: Mesostigmata: Laelapidae) from the nest of a stingless bee in Malaysia (Hymenoptera: Meliponinae, Apidae)." ''Anales del Instituto de Biología serie Zoología'' 67.002 (1996).<ref>{{Cite journal |last1=Smiley |first1=Robert L. |last2=Edward |first2=W. Baker |last3=Baker |first3=Mercedes Delfinado |date=1996 |title=New species of Hypoaspis (Acari: Mesostigmata: Laelapidae) from the nest of a stingless bee in Malaysia (Hymenoptera: Meliponinae, Apidae) |url=https://revistas.unam.mx/index.php/zoo/article/view/7157 |journal=Anales del Instituto de Biología serie Zoología |language=es |volume=67 |issue=2 |issn=0368-8720}}</ref>
* Delfinado-Baker, Mercedes, and Christine YS Peng. "Varroa jacobsoni and Tropilaelaps clareae: A perspective of life history and why Asian bee-mites preferred European honey bees." ''American bee journal (USA)'' (1995).
* Delfinado, Mercedes D., and Edward W. Baker. "Varroidae, a new family of mites on honey bees (Mesostigmata: Acarina)." ''Journal of the Washington Academy of Sciences'' (1974): 4–10.<ref>{{Cite journal |last1=Delfinado |first1=M. D. |last2=Baker |first2=E. W. |date=1974 |title=Varroidae, A New Family of Mites on Honey Bees (Mesostigmata: Acarina) |url=https://www.jstor.org/stable/24535743 |journal=Journal of the Washington Academy of Sciences |volume=64 |issue=1 |pages=4–10 |jstor=24535743 |issn=0043-0439}}</ref>
* Delfinado, Mercedes O. "New species of shore flies from Hong Kong and Taiwan (Diptera: Canaceidae)." ''Oriental Insects'' 5.1 (1971): 117–123.<ref>{{Cite journal |last=Delfinado |first=Mercedes O. |date=1971-01-01 |title=New species of shore flies from Hong Kong and Taiwan (Diptera : Canaceidae) |url=https://doi.org/10.1080/00305316.1971.10433997 |journal=Oriental Insects |volume=5 |issue=1 |pages=117–123 |doi=10.1080/00305316.1971.10433997 |issn=0030-5316|url-access=subscription }}</ref>
* Mercedes D. Delfinado, Notes on Philippine Black Flies (Diptera : Simuliidae), ''Journal of Medical Entomology'', Volume 6, Issue 2, 1 May 1969, Pages 199–207<ref>{{Cite web |last=Delfinado |first=Mercedes |date=1969 |title=Notes on Philippine Black Flies (Diptera : Simuliidae) |url=https://doi.org/10.1093/jmedent/6.2.199 |access-date=2022-12-23 |journal=Journal of Medical Entomology |volume=6 |issue=2 |pages=199–207 |doi=10.1093/jmedent/6.2.199|pmid=5807862 }}</ref>
* Delfinado, Mercedes D. "Mites of the honeybee in South-East Asia." ''Journal of Apicultural Research'' 2.2 (1963): 113–114.<ref>{{Cite journal |last=Delfinado |first=Mercedes D. |date=1963-01-01 |title=Mites of the Honeybee in South-East Asia |url=https://doi.org/10.1080/00218839.1963.11100070 |journal=Journal of Apicultural Research |volume=2 |issue=2 |pages=113–114 |doi=10.1080/00218839.1963.11100070 |issn=0021-8839|url-access=subscription }}</ref>
== Mga Sanggunian ==
<references />
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Delfinado, Mercedes}}
emircyidwfcm66te8ku0ogfx7h9yt8r
Chennegy
0
338008
2204556
2026-04-24T01:47:01Z
TentingZones1
122212
Bagong pahina: {{Infobox settlement |name = Chennegy |settlement_type = Bayan |image_skyline = Chennegy.JPG |image_caption = Tanawin ng bayan |image_shield = Blason ville fr Chennegy (Aube).svg |pushpin_map = France |map_caption = Lokasyon ng Chennegy |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Grand Est]] |subdivision_type2 = Mga Departamento ng Pransiya|Departame...
2204556
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = Chennegy
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Chennegy.JPG
|image_caption = Tanawin ng bayan
|image_shield = Blason ville fr Chennegy (Aube).svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Chennegy
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = {{Flag|France}}
|subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]]
|subdivision_name1 = [[Grand Est]]
|subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2 = [[Aube]]
|subdivision_type3 = Arrondissement
|subdivision_name3 = [[Arrondissement of Troyes|Troyes]]
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
|leader_title = [[Alkade]] (2020–2026)
|leader_name = Daniel Duchange<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=2 December 2020|language=fr}}</ref>
|area_total_km2 = 23.19
|population_as_of = 2023
|population_total = 472
|population_density_km2 = auto
|website =
|coordinates = {{coord|48.225|3.8544|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_m = 154
|elevation_max_m = 254
|elevation_min_m = 146
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|postal_code = 10096/10190
|population_demonym = Caviots, Caviotes
}}
Ang '''Chennegy''' ay isang komyun ng [[Pransiya]] sa rehiyon ng Pays d'Othe, na matatagpuan sa departamento ng [[Aube]] sa rehiyon ng [[Grand Est]]. Ang naninirahan dito na tinatawag ay ''Caviot'', ''Caviote''.
==Heograpiya==
Ang komyun ay matatagpuan sa [[Forêt d'Othe]]. Ang nakapalibot ay ang [[Ilog Ancre]] na natatakpan ng lupang sakahan sa gitna (na dating natatakpan ng mga kagubatan noong ika-16-19 na siglo o kalaunan ay naging lupang sakahan), habang ang natitirang bahagi ng komyun ay natatakpan ng mga kagubatan sa hilaga at timog, ngunit 33 porsyento lamang ang natatakpan. Ang komyun ay 18 kilometro ang layo sa [[Troyes]] (na siyang prepektura ng departamento), [[Estissac]] (5.6 kilometro), at [[Aix-Villemaur-Pâlis]] (9 na kilometro, na siyang kabisera ng canton).
<gallery mode="packed">
Chennegy Ancre 03.jpg|Ancre sa Chennegy
Chennegy Ancre 01.jpg|Ancre sa Chennegy (latian sa kagubatan)
</gallery>
===Hidrograpiya===
Ang komyun ay matatagpuan sa rehiyong hidrograpiko "ang Seine mula sa pinagmumulan nito hanggang sa tagpuan ng Oise (hindi kasama)" sa loob ng basin ng Seine-Normandie. Ito ay pinaaagos ng Ancre, ng batis ng Champcharme, at ng Ilog Ancre.
Ang Ancre, na may habang 16 km, ay nagmumula sa komyun ng [[Maraye-en-Othe]] at dumadaloy patungo sa [[Vanne (ilog)|Vanne]] sa [[Estissac]], pagkatapos tumawid sa apat na komyun.
[[File:10096-Chennegy-Hydro.jpeg|thumb|center|upright=1.2|alt=Carte en couleur présentant le réseau hydrographique de la commune|Réseau hydrographique de Chennegy.<ref name=Hidrograpiya>Ang mga pasulput-sulpot na sapa ay kinakatawan ng mga tuldok-tuldok na linya.</ref>]]
==Urbanismo==
===Tipolohiya===
Noong Enero 1, 2024, ang Chennegy ay ikinategorya bilang isang munisipalidad sa kanayunan na may kalat-kalat na pabahay, ayon sa bagong 7-lebel na iskala ng densidad ng populasyon ng munisipyo na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng isang urban area. Bukod pa rito, ang munisipalidad ay bahagi ng Troyes metropolitan area, kung saan ito ay isang periperyal na munisipalidad. Ang lugar na ito, na kinabibilangan ng 209 na munisipalidad, ay ikinategorya bilang may populasyon sa pagitan ng 200,000 at 700,000.
===Paggamit ng lupa===
Ang takip ng lupa sa munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa pamamagitan ng malaking presensya ng mga kagubatan at semi-natural na lugar (54.3% noong 2018), isang proporsyon na halos katumbas ng noong 1990 (54.4%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: kagubatan (53.7%), lupang maaaring sakahin (36.7%), magkakaibang mga lugar na pang-agrikultura (4.6%), mga urbanisadong lugar (2.2%), mga parang (2.2%), at mga lugar na may palumpong at/o mala-damo na halaman (0.7%).
[[File:10096-Chennegy-Sols.png|thumb|uprighy=1.4|center|alt=Carte en couleurs présentant l'occupation des sols.|Carte des infrastructures et de l'occupation des sols de la commune en 2018 ([[Corine Land Cover|CLC]]).]]
==Kasaysayan==
[[File:Chennegy ancien rue leglise.jpg|thumb|left|Carte postale ancienne.|alt=]]
Ang Chennegy, isang sinaunang lugar noong Panahon ng Tanso, ay pagmamay-ari ng Bahay ni Saint-Mesmin noong ika-12 siglo.
Noong ika-14 na siglo, pagmamay-ari ni Nicolas de Fontenay ang bahagi ng [[seigneury]]. Noong 1447, muling pinagsama ito ng kanyang apo na si [[Pierre de Courcelles]].
==Mga lugar at monumento==
<gallery mode="packed" caption="[[Église Saint-Martin de Chennegy|Simbahan ni San Martin]] (ika-16 na siglo)">
Panorama chennegy 3.jpg|Panorama vers l’église.
Eglise chennegy (01).jpg
Eglise chennegy (02).jpg
Eglise chennegy (04).jpg
</gallery>
<gallery mode="packed" caption="Monumento ng Digmaan">
Image:Chennegy monument aux morts coq.jpg
Image:Chennegy monument aux morts.jpg
</gallery>
<gallery mode="packed" caption="Kapilya ng Mahal na Birhen ng Hayer (ika-19 na siglo)">
Chapelle chennegy (1).jpg|
Chapelle chennegy (2).jpg|
Chapelle chennegy (3).jpg|
Chapelle de Chennegy.jpg|
</gallery>
<gallery mode="packed" caption="Labahan sa Chennegy">
Image:Lavoir01.jpg
Image:Lavoir02.jpg
</gallery>
==Mga personalidad na may kaugnayan sa munisipalidad==
* Henri de Chennegy: Matapos umalis patungong Jerusalem noong Hulyo 1150, ipinagkatiwala niya sa mga Templar ang pangangalaga sa kanyang mga lupain sa Fontaine at Saint-Mesmin. Sila rin ang mananagot kay Chennegy sakaling mamatay ang kanyang asawang si Emmeline bago siya bumalik.
* [[Joseph Louis Mennessier]] (1756-1808), politikong ipinanganak sa Chennegy, miyembro ng [[Konseho ng Limang Daan]].
* Étienne Morey: tagapagtatag at unang superyor ng Celestines ng [[Provins]], ipinanganak sa Chennegy noong Hulyo 22, 1794; namatay sa Provins noong Oktubre 15, 1874.
==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Chennegy (Aube).svg|thumb|alt=D'or à la bande ondée d'azur, accompagnée en chef d'un chêne au naturel et en pointe d'une branche de buis de sinople posée en bande, au franc-quartier de gueules chargé d'une épée basse d'argent posée en barre portant un manteau d'or. (sa Wikang Pranses)|Chennegy]]
''O, isang kulot na asul na kurba, na pangunahing sinasamahan ng isang punong oak mismo at sa base ng isang sanga ng bakswud na nakabaluktot, sa kanton gules ay may karga na isang espada na ang ibabang kulay argent ay nakabaluktot na may dalang mantle o.''<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=19819 Eskudo de armas ng Chennegy.]</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Chennegy]]
[[Kategorya:Aube]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]
1m0na4y5t8rva9s332k99iwubmv9gi9
2204557
2204556
2026-04-24T01:48:42Z
TentingZones1
122212
Inayos
2204557
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = Chennegy
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Chennegy.JPG
|image_caption = Tanawin ng bayan
|image_shield = Blason ville fr Chennegy (Aube).svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Chennegy
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = {{Flag|France}}
|subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]]
|subdivision_name1 = [[Grand Est]]
|subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2 = [[Aube]]
|subdivision_type3 = Arrondissement
|subdivision_name3 = [[Arrondissement of Troyes|Troyes]]
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
|leader_title = [[Alkade]] (2020–2026)
|leader_name = Daniel Duchange<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=2 December 2020|language=fr}}</ref>
|area_total_km2 = 23.19
|population_as_of = 2023
|population_total = 472
|population_density_km2 = auto
|website =
|coordinates = {{coord|48.225|3.8544|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_m = 154
|elevation_max_m = 254
|elevation_min_m = 146
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|postal_code = 10096/10190
|population_demonym = Caviots, Caviotes
}}
Ang '''Chennegy''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] ng [[Pransiya]] sa rehiyon ng Pays d'Othe, na matatagpuan sa departamento ng [[Aube]] sa rehiyon ng [[Grand Est]]. Ang naninirahan dito na tinatawag ay ''Caviot'', ''Caviote''.
==Heograpiya==
Ang komyun ay matatagpuan sa [[Forêt d'Othe]]. Ang nakapalibot ay ang [[Ilog Ancre]] na natatakpan ng lupang sakahan sa gitna (na dating natatakpan ng mga kagubatan noong ika-16-19 na siglo o kalaunan ay naging lupang sakahan), habang ang natitirang bahagi ng komyun ay natatakpan ng mga kagubatan sa hilaga at timog, ngunit 33 porsyento lamang ang natatakpan. Ang komyun ay 18 kilometro ang layo sa [[Troyes]] (na siyang prepektura ng departamento), [[Estissac]] (5.6 kilometro), at [[Aix-Villemaur-Pâlis]] (9 na kilometro, na siyang kabisera ng canton).
<gallery mode="packed">
Chennegy Ancre 03.jpg|Ancre sa Chennegy
Chennegy Ancre 01.jpg|Ancre sa Chennegy (latian sa kagubatan)
</gallery>
===Hidrograpiya===
Ang komyun ay matatagpuan sa rehiyong hidrograpiko "ang Seine mula sa pinagmumulan nito hanggang sa tagpuan ng Oise (hindi kasama)" sa loob ng basin ng Seine-Normandie. Ito ay pinaaagos ng Ancre, ng batis ng Champcharme, at ng Ilog Ancre.
Ang Ancre, na may habang 16 km, ay nagmumula sa komyun ng [[Maraye-en-Othe]] at dumadaloy patungo sa [[Vanne (ilog)|Vanne]] sa [[Estissac]], pagkatapos tumawid sa apat na komyun.
[[File:10096-Chennegy-Hydro.jpeg|thumb|center|upright=1.2|alt=Carte en couleur présentant le réseau hydrographique de la commune|Réseau hydrographique de Chennegy.<ref name=Hidrograpiya>Ang mga pasulput-sulpot na sapa ay kinakatawan ng mga tuldok-tuldok na linya.</ref>]]
==Urbanismo==
===Tipolohiya===
Noong Enero 1, 2024, ang Chennegy ay ikinategorya bilang isang munisipalidad sa kanayunan na may kalat-kalat na pabahay, ayon sa bagong 7-lebel na iskala ng densidad ng populasyon ng munisipyo na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng isang urban area. Bukod pa rito, ang munisipalidad ay bahagi ng Troyes metropolitan area, kung saan ito ay isang periperyal na munisipalidad. Ang lugar na ito, na kinabibilangan ng 209 na munisipalidad, ay ikinategorya bilang may populasyon sa pagitan ng 200,000 at 700,000.
===Paggamit ng lupa===
Ang takip ng lupa sa munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa pamamagitan ng malaking presensya ng mga kagubatan at semi-natural na lugar (54.3% noong 2018), isang proporsyon na halos katumbas ng noong 1990 (54.4%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: kagubatan (53.7%), lupang maaaring sakahin (36.7%), magkakaibang mga lugar na pang-agrikultura (4.6%), mga urbanisadong lugar (2.2%), mga parang (2.2%), at mga lugar na may palumpong at/o mala-damo na halaman (0.7%).
[[File:10096-Chennegy-Sols.png|thumb|uprighy=1.4|center|alt=Carte en couleurs présentant l'occupation des sols.|Carte des infrastructures et de l'occupation des sols de la commune en 2018 ([[Corine Land Cover|CLC]]).]]
==Kasaysayan==
[[File:Chennegy ancien rue leglise.jpg|thumb|left|Carte postale ancienne.|alt=]]
Ang Chennegy, isang sinaunang lugar noong Panahon ng Tanso, ay pagmamay-ari ng Bahay ni Saint-Mesmin noong ika-12 siglo.
Noong ika-14 na siglo, pagmamay-ari ni Nicolas de Fontenay ang bahagi ng [[seigneury]]. Noong 1447, muling pinagsama ito ng kanyang apo na si [[Pierre de Courcelles]].
==Mga lugar at monumento==
<gallery mode="packed" caption="[[Église Saint-Martin de Chennegy|Simbahan ni San Martin]] (ika-16 na siglo)">
Panorama chennegy 3.jpg|Panorama vers l’église.
Eglise chennegy (01).jpg
Eglise chennegy (02).jpg
Eglise chennegy (04).jpg
</gallery>
<gallery mode="packed" caption="Monumento ng Digmaan">
Image:Chennegy monument aux morts coq.jpg
Image:Chennegy monument aux morts.jpg
</gallery>
<gallery mode="packed" caption="Kapilya ng Mahal na Birhen ng Hayer (ika-19 na siglo)">
Chapelle chennegy (1).jpg|
Chapelle chennegy (2).jpg|
Chapelle chennegy (3).jpg|
Chapelle de Chennegy.jpg|
</gallery>
<gallery mode="packed" caption="Labahan sa Chennegy">
Image:Lavoir01.jpg
Image:Lavoir02.jpg
</gallery>
==Mga personalidad na may kaugnayan sa munisipalidad==
* Henri de Chennegy: Matapos umalis patungong Jerusalem noong Hulyo 1150, ipinagkatiwala niya sa mga Templar ang pangangalaga sa kanyang mga lupain sa Fontaine at Saint-Mesmin. Sila rin ang mananagot kay Chennegy sakaling mamatay ang kanyang asawang si Emmeline bago siya bumalik.
* [[Joseph Louis Mennessier]] (1756-1808), politikong ipinanganak sa Chennegy, miyembro ng [[Konseho ng Limang Daan]].
* Étienne Morey: tagapagtatag at unang superyor ng Celestines ng [[Provins]], ipinanganak sa Chennegy noong Hulyo 22, 1794; namatay sa Provins noong Oktubre 15, 1874.
==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Chennegy (Aube).svg|thumb|alt=D'or à la bande ondée d'azur, accompagnée en chef d'un chêne au naturel et en pointe d'une branche de buis de sinople posée en bande, au franc-quartier de gueules chargé d'une épée basse d'argent posée en barre portant un manteau d'or. (sa Wikang Pranses)|Chennegy]]
''O, isang kulot na asul na kurba, na pangunahing sinasamahan ng isang punong oak mismo at sa base ng isang sanga ng bakswud na nakabaluktot, sa kanton gules ay may karga na isang espada na ang ibabang kulay argent ay nakabaluktot na may dalang mantle o.''<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=19819 Eskudo de armas ng Chennegy.]</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Chennegy]]
[[Kategorya:Aube]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]
8lqh8t6i90hpqo33lt04oakjegh9hh0
Saint-Sauveur-de-Puynormand
0
338009
2204562
2026-04-24T02:21:02Z
TentingZones1
122212
Bagong pahina: {{Infobox settlement |name = Saint-Sauveur-de-Puynormand |settlement_type = Bayan |image_skyline = Stsauveurpuyn mairie.JPG |image_caption = Bulwagan ng bayan |image_shield = Blason ville fr Saint-Sauveur-de-Puynormand (Gironde).svg |pushpin_map = France#France Nouvelle-Aquitaine |pushpin_map_caption = Lokasyon ng Saint-Sauveur-de-Puynormand |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]]...
2204562
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = Saint-Sauveur-de-Puynormand
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Stsauveurpuyn mairie.JPG
|image_caption = Bulwagan ng bayan
|image_shield = Blason ville fr Saint-Sauveur-de-Puynormand (Gironde).svg
|pushpin_map = France#France Nouvelle-Aquitaine
|pushpin_map_caption = Lokasyon ng Saint-Sauveur-de-Puynormand
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = {{Flag|France}}
|subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]]
|subdivision_name1 = [[Nouvelle-Aquitaine]]
|subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2 = [[Gironda]]
|subdivision_type3 = Arrondissement
|subdivision_name3 = [[Arrondissement of Libourne|Liborna]]
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
|leader_title = Alkade (2020-2026)
|leader_name = Gérard Moulinier<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=2 December 2020|language=fr}}</ref>
|area_total_km2 = 5.57
|population_as_of = 2023
|population_total = 369
|population_demonym = Saint-Sauveurois
|population_density_km2 = auto
|website = http://www.saintsauveurdepuynormand.fr/
|coordinates = {{coord|44.9989|-0.0347|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_m = 45
|elevation_min_m = 19
|elevation_max_m = 93
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|postal_code = 33472/33660
}}
Ang '''Saint-Sauveur-de-Puynormand''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa timog-kanlurang [[Pransiya]], na matatagpuan sa departamento ng [[Gironda]], sa rehiyon ng [[Nouvelle-Aquitaine]].
==Heograpiya==
Ang komyun, na inuri bilang isang komyun na nasa kagubatan, ay matatagpuan sa [[rehiyon ng Libournais]], humigit-kumulang 50 km mula sa [[Bordeaux]], sa hilagang bahagi ng departamento ng Gironda. Ang teritoryo ng komyun ay nasa humigit-kumulang 18 km hilagang-silangan ng [[Libourne|Liborna]]. <br>Ang komyun, na tinatawid ng ika-45 parallel, ay samakatuwid ay matatagpuan nang pantay ang layo mula sa North Pole at sa ekwador ng Daigdig (humigit-kumulang 5,000 km).
Ang mga kalapit na komunidad ay [[Camps-sur-l'Isle]], [[Petit-Palais-et-Cornemps]], [[Puynormand]], [[Saint-Médard-de-Guizières]] at [[Saint-Seurin-sur-l'Isle]].
==Pangalan==
Ang pangalan ng komyun ay nagmula sa pag-aalay ng parokya kay Saint Sauveur, isang pangalang ibinigay kay Hesukristo, at mula sa pangalan ng castellany ng [[Puynormand]],<ref name=Visaq>[http://visites.aquitaine.fr/Saint-Sauveur-de-Puynormand Saint-Sauveur-de-Puynormand] sur le site « Visites en Aquitaine - Région Aquitaine » (CC-[[licence creative commons#attribution (paternité)|BY]]-[[licence creative commons#partage à l'identique|SA]]), consulté le 13 septembre 2015.</ref> isang kalapit na komyun na ang pangalan ay nagmula sa mga Norman na sumakop sa lumang kastilyo na itinayo sa isang ''puy'', isang salitang hinango sa Latin na ''podium'' na tumutukoy sa isang bundok, isang elebasyon.<ref name=VisaqPuy>[http://visites.aquitaine.fr/puynormand Puynormand] sur le site « Visites en Aquitaine - Région Aquitaine » (CC-[[licence creative commons#attribution (paternité)|BY]]-[[licence creative commons#partage à l'identique|SA]]), consulté le 13 septembre 2015.</ref>
==Kasaysayan==
Kaunti lamang ang mga nakasulat na tala tungkol sa Saint-Sauveur-de-Puynormand at sa simbahan nito.
Noong ika-9 na siglo, nanirahan ang mga [[Norman]] sa pinakamataas na punto sa rehiyon, lalo na ang [[Puynormand]] at Saint-Sauveur-de-Puynormand.
Inilarawan ni [[Léo Drouyn]], sa kanyang "[[Guyenne]] militaire", ang castellany ng Puynormand: umaasa sa biskondado ng [[Castillon-la-Bataille|Castillon]] hanggang sa pagkabuwag nito noong 1252, ginamit ng castellany ng Puynormand ang mga pyudal na karapatan nito sa 23 parokya o mga panginoon. Dahil sa pagkakaugnay nito sa [[Kaharian ng Inglaterra|korona ng Ingles]], ipinagkatiwala ito kay [[Bérard d'Albret]] noong 1330.
Dahil pinagtatalunan ng mga viscount ng Castillon at ng [[pamilyang Albret]], panandalian itong umaasa, sa pagtatapos ng ika-14 na siglo, sa mga jurat ng Libourne.
Noong ika-16 na siglo, ang kastilyong ito ay itinaas sa isang [[baronya]] na pagmamay-ari ni [[Henry ng Navarra]], na nagbenta nito noong 1602 sa ilang mga mamimili upang mabayaran ang kanyang mga utang.
Noong ika-18 siglo, tulad ng maraming komyun, ang komyun ng Saint-Sauveur-de-Puynormand ay nilikha sa pamamagitan ng atas noong Disyembre 14, 1789, mula sa dating parokya ng Saint-Sauveur-de-Puynormand, na umaasa sa simbahang parokya ng Saint-Sauveur.
==Mga lugar at monumento==
===Pamana ng relihiyon===
Ang [[simbahang parokya]] ng [[Saint-Sauveur]] ay matatagpuan sa isang magandang lokasyon sa gilid ng gilid ng burol na tinatanaw ang Lambak ng Isla. Mayroon itong malawak na tanawin.
Ang sementeryo ay naglalaman ng isang cenotaph na itinayo noong ika-11 o ika-12 siglo, na nakalista bilang isang makasaysayang monumento simula noong 1924.
===Pamana sibil===
Ang punso ng Maragout, na matatagpuan 300 metro ang layo, ay naitala bilang isang punso ng kastilyo; ang orihinal bang simbahan ay sa isang nayong medyebal na nauugnay sa punso na ito? Ito ay 2 kilometro mula sa nayon ng Puynormand, ang luklukan ng isang mahalagang kastilyo kung saan mayroon ding isang kahanga-hangang punso ng pyudal na inilarawan ni [[Léo Drouyn]].
<gallery mode="packed">
Stsauveurpuyn monu.JPG|Le monument aux morts
EGLISE DE SAINT SAUVEUR DE PUYNORMAND.jpg|Eglise
</gallery>
==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Saint-Sauveur-de-Puynormand (Gironde).svg|thumb|Saint-Sauveur-de-Puynormand]]
''Asul, dalawang leon na nakasisira o, sinusuportahan ng isang gulong na may kargang krus na kulay argent; na may pilak na filigree.''<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=18920 Eskudo de armas ng Saint-Sauveur-de-Puynormand]</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Saint-Sauveur-de-Puynormand]]
[[Kategorya:Gironda]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]
i1susmu8r7cifoa5o3ajeyor4rkf5u0
Puynormand
0
338010
2204564
2026-04-24T02:56:59Z
TentingZones1
122212
Bagong pahina: {{Infobox settlement |name = Puynormand |settlement_type = Bayan |image_skyline = Puynormand église Saint-Hilaire 6.JPG |image_caption = Simbahan ni San Hilaire |image_shield = Blason ville fr Puynormand (Gironde).svg |pushpin_map = France#France Nouvelle-Aquitaine |pushpin_map_caption = Lokasyon ng Puynormand |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = No...
2204564
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = Puynormand
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Puynormand église Saint-Hilaire 6.JPG
|image_caption = Simbahan ni San Hilaire
|image_shield = Blason ville fr Puynormand (Gironde).svg
|pushpin_map = France#France Nouvelle-Aquitaine
|pushpin_map_caption = Lokasyon ng Puynormand
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = {{Flag|France}}
|subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]]
|subdivision_name1 = [[Nouvelle-Aquitaine]]
|subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2 = [[Gironda]]
|subdivision_type3 = Arrondissement
|subdivision_name3 = [[Arrondissement of Libourne|Liborna]]
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
|leader_title = Alkade (2026-2032)
|leader_name = Mireille Bernède
|area_total_km2 = 7.64
|population_as_of = 2023
|population_total = 305
|population_demonym = Puynormandais, Puynormandaises
|population_density_km2 = auto
|website = https://www.puynormand.fr/
|coordinates = {{coord|44.9836|0.00028|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_m = 92
|elevation_min_m = 32
|elevation_max_m = 117
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|postal_code = 33347/33660
}}
Ang '''Puynormand''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Pransiya]] na matatagpuan sa departamento ng [[Gironda]] sa rehiyon ng [[Nouvelle-Aquitaine]].
==Heograpiya==
Sa hilagang bahagi ng munisipalidad, 100 m mula sa hangganan ng munisipalidad ng [[Saint-Seurin-sur-l'Isle]], ay ang punto ng interseksyon sa pagitan ng meridian ng Greenwich at ng ika-45 parallel hilaga (longhitud 0°, latitud 45°H), na may parehong distansya mula sa [[Hilagang Polo]] at [[ekwador]].
Ang Puynormand ay nasa hangganan ng pitong iba pang munisipalidad, kabilang ang isa sa departamento ng [[Dordogne|Dordonya]].
===Heograpiyang lingguwistika===
Ang katangian ng Puynormand ay ang pagiging isang komyun na may pambihirang diyalekto at lingguwistikong pagtatagpo. Sa katunayan, sa silangan ng komyun ay sinasalita ang Limousin, sa gitnang timog ay Languedocian, sa kanluran ay Gascon at marahil ay mahigit sa ikatlong hilaga ay Saintongeais.
==Kasaysayan==
Noong ika-9 na siglo, nanirahan ang mga [[Norman]] sa pinakamataas na punto sa rehiyon, lalo na ang Puynormand.
Mula ika-11 siglo hanggang 1252, isang castellany ang namahala sa Puynormand, sa ilalim ng [[biskondado]] ng [[Castillon-la-Bataille|Castillon]]. Ginamit ng castellany ang mga karapatang pyudal nito sa dalawampu't tatlong parokya o mga panginoon hanggang sa pagsupil nito ng [[Kaharian ng Inglatera]].
Noong Mayo 15, 1341, ipinagkaloob ni Edward III, Hari ng Inglatera at [[Dukado ng Aquitania]], ang pagkapanginoon ng Puynormand at ang [[bastida]] ng [[Villefranche-de-Lonchat]] nang walang hanggan kay [[Bérard I de Vayres]], isang nakababatang anak ng [[pamilyang Albret]], bilang gantimpala at dahil may utang siya sa kanya na mga atraso sa sahod at upa.<ref>[[Jean Bernard Marquette]], ''Les Albret. L'ascension d'un lignage gascon (xie siècle - 1360)'', Pessac, Ausonius, coll. « Scripta Mediaevalia » (no 18), 2010, 702 p., p. 359-360.</ref>
Pinagtatalunang sa pagitan ng biskondado ng Castillon at ng [[Pamilyang Albret|Bahay ni Albret]], kalaunan ay napasailalim ito sa hurisdiksyon ng mga jurat ng [[Libourne|Liborna]]. sa loob ng maikling panahon sa pagtatapos ng ika-14 na siglo.
Binili ng [[baronya]] ni [[Henry IV, Hari ng Pransiya|Henry IV]] ang Puynormand noong ika-16 na siglo at ibinenta ang teritoryo noong 1602 upang mabayaran ang mga utang nito.
Sa pagtatapos ng ika-18 siglo, tulad ng maraming komyun, ang munisipalidad ng Puynormand ay nilikha sa pamamagitan ng atas noong Disyembre 14, 1789, mula sa dating parokya ng Puynormand, na umaasa sa simbahan ng Saint-Hilaire.
==Mga lugar at monumento==
* Ang Simbahan ng Saint-Hilaire ay nakalista bilang isang makasaysayang monumento noong 1925.
* Ang interseksyon ng ika-45 parallel hilaga at ng Greenwich Meridian ay matatagpuan sa loob ng teritoryo ng komyun (tingnan din ang [[Degree Confluence Project]]).
* Ang puntod ni [[Jappeloup]], isang kampeon ng French Saddlebred show jumping horse na namatay noong 1991, ay matatagpuan sa isang parang sa Puynormand.
==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Puynormand (Gironde).svg|thumb|Puynormand]]
''Argent, isang agilang may dalawang ulo na may mga gules na sinusuportahan ng isang bundok na may tatlong taluktok na kulay asul na lumalabas mula sa paanan; sa isang punong gules ay isang leopardo o.''<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=19274 Eskudo de armas ng Puynormand.]</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Puynormand]]
[[Kategorya:Gironda]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]
hc46goqa9331iuchqw8pqbed4zmvvjf
Plusquellec
0
338011
2204568
2026-04-24T03:54:25Z
TentingZones1
122212
Bagong pahina: {{Infobox settlement |name = Plusquellec |settlement_type = Bayan |image_skyline = Church Notre-Dame de Graces.JPG |image_caption = Simbahan ng Mahal na Birhen ng mga Grasya - ika-16 na siglo. |image_shield = Blason Plusquellec.svg |pushpin_map = France |map_caption = Lokasyon ng Plusquellec |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Bretanya]] |subdivisio...
2204568
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = Plusquellec
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Church Notre-Dame de Graces.JPG
|image_caption = Simbahan ng Mahal na Birhen ng mga Grasya - ika-16 na siglo.
|image_shield = Blason Plusquellec.svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Plusquellec
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = {{Flag|France}}
|subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]]
|subdivision_name1 = [[Bretanya]]
|subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2 = [[Côtes-d'Armor]]
|subdivision_type3 = Arrondissement
|subdivision_name3 = [[Arrondissement of Guingamp|Guingamp]]
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
|leader_title = Alkade (2020-2026)
|leader_name = Jacques Le Creff<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=2 December 2020|language=fr}}</ref>
|area_total_km2 = 26.31
|population_as_of = 2023
|population_total = 559
|population_density_km2 = auto
|website =
|coordinates = {{coord|48|23|05|N|3|29|05|W|display=inline,title}}
|postal_code = 56920
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|elevation_m = 150
|elevation_min_m = 104
|elevation_max_m = 273
|population_demonym = Plusquellécois, Plusquellécoise
}}
Ang '''Plusquellec''' ay isang komyun sa departamento ng [[Côtes-d'Armor]] sa rehiyon ng [[Bretanya]] sa [[Pransiya]].
==Heograpiya==
Ang munisipalidad ay dinidiligan ng [[Hyères]], isang ilog na dumadaloy sa silangang teritoryo nito.
==Hidrograpiya==
Ang komyun ay matatagpuan sa [[basin ng Loire-Bretanya]]. Ito ay dinadaluyan ng Ilog Hyère, ng batis ng Pont Hellou, ng batis ng Guervilly, ng batis ng Kerandraou, ng batis ng Kerthomas, ng batis ng Pont ar Floc'h, at ilan pang maliliit na daluyan ng tubig.
Ang [[Ilog Hyère]], na may habang 48 km, ay umaagos sa komyun ng [[Callac]] at dumadaloy patungo sa [[Ilog Aulne]] sa hangganan ng [[Spézet]] at [[Cléden-Poher]], pagkatapos dumaan sa 15 komyun.
Ang batis ng [[Pont Hellou]], na may habang 15 km, ay umaagos sa komyun ng [[Maël-Pestivien]] at dumadaloy patungo sa [[Ilog Hyère]] sa loob ng komyun, pagkatapos dumaan sa anim na komyun.
Isang anyong tubig ang kumukumpleto sa network ng hidrograpiko: ang lawa ng Kerthomas (1.58 ha).
[[File:22243-Plusquellec-Hydro.jpeg|thumb|center|upright=1.2|alt=Carte en couleur présentant le réseau hydrographique de la commune|Réseau hydrographique de Plusquellec.]]
==Urbanismo==
===Tipolohiya===
Noong Enero 1, 2024, ang Plusquellec ay ikinategorya bilang isang munisipalidad sa kanayunan na may napakakalat na pabahay, ayon sa bagong 7-level na municipal density grid na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng mga yunit ng urbano at sa labas ng impluwensya ng mga lungsod.
===Paggamit ng lupa===
Ang paggamit ng lupa sa munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa pamamagitan ng malaking presensya ng lupang pang-agrikultura (89.5% noong 2018), isang pagtaas kumpara sa 1990 (87.9%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: magkakaibang mga lugar na pang-agrikultura (69.9%), lupang maaaring sakahin (10.2%), damuhan (9.4%), kagubatan (8.1%), at mga lugar na may palumpong at/o mala-damo na halaman (2.4%).
[[File:22243-Plusquellec-Sols.png|thumb|upright=1.4|centre|alt=Carte en couleurs présentant l'occupation des sols.|Carte des infrastructures et de l'occupation des sols de la commune en 2018 ([[Corine Land Cover|CLC]]).]]
==Toponimiya==
Ang pangalan ng lokalidad ay pinatutunayan sa mga anyong ''Ploescalec'' noong 1268, ''Ploezescaelec'' noong bandang 1330, ''Ploezkalleuc'' at ''Ploezescaelleuc'' noong 1368, ''Plusqualec'' noong 1381, ''Pluscallec'' noong 1381, ''Pluscalleuc'' noong 1407, at ''Plusquellec'' noong 1535 at 1536.<ref>{{Cite web|url=http://www.infobretagne.com/plusquellec.htm|title=Étymologie et Histoire de Plusquellec|author=infobretagne.com}}</ref>
Ang Plusquellec ay nagmula sa mga salitang [[Wikang Breton|Breton]]: ''Plou'', na nangangahulugang "parokya," at ''Askol'', [''oscal''] sa Lumang Breton, na nangangahulugang "tistle",<ref>[http://www.callac-argoat.fr/Plusquellec Plusquellec sur le site de la Communauté de Communes de Callac-Argoat]</ref> kaya nangangahulugang "parokya ng tistle".<ref>{{Cite web|url=https://books.google.fr/books?id=IG0fUrAqvMAC&pg=PA128&dq=abalain&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwj3iKLMo8fSAhUBlxoKHfsOD1wQ6AEINjAF#v=snippet&q=Plusquellec&f=false|title= ''Noms de lieux bretons'' - Page 98, Editions Jean-paul Gisserot |ISBN=2877474828|author=[[Hervé Abalain]]}}</ref>
==Kasaysayan==
===Etimolohiya===
Ang ibig sabihin ng Plusquellec sa Breton ay ''ploe'' (parokya) at ''oscal'' (tistle). Ang Plusquellec ay nagkaroon ng ilang pangalan: Ploescalec (bandang 1330), Ploezkalleuc, Ploezescaelleuc (noong 1368), Plusqualec (noong 1381), Pluscallec (noong 1381), Pluscaleuc (noong 1407), Ploesquellec, Plusquellec (noong 1535-1536).
===Gitnang Panahon===
Ang parokya ng Plusquellec, na ang unang nakasulat na tala ay mula pa noong 1330, ay nagtataglay ng [[Calanhel]] at [[Botmel]] (kalaunan ay [[Callac]]) bilang mga dependent na parokya.
Ang pamilyang Plusquellec, na namuno sa seigneury na may parehong pangalan, ay pinaniniwalaang nagmula sa mga [[Konde ng Poher]] at naitala noon pang 1268. Mula noong ika-15 siglo pataas, ang pamilyang ito ay nanirahan din sa Château de Callac (kaya naman kalaunan ay pinalitan ni Callac si Botmel), na itinayo nina Olivier de Plusquellec at Jeanne de Trogoff, na ikinasal noong 1420. Ang kanilang panganay na anak na babae, si Jeanne de Plusquellec (na namatay noong 1476), ay ikinasal kay Charles IX du Pont, Baron ng Pont at [[Rostrenen]].
Ang seigneury ng La Rivière ay pagmamay-ari ni Olivier de Gourvinec, kapitan ng mga guwardiya ni Duke [[Jean IV ng Bretanya|Jean IV]], na nagpakasal kay [[Malestroit|Marguerite de Malestroit]] at namatay noong 1403. Noong 1432, isang panginoon ng Plusquellec ang namuno sa isang corps ng mga tropa sa [[pagkubkob sa Pouancé]] ng [[Dukado ng Bretanya]]. Noong 1451, isang Plusquellec ang umupo sa [[Mga Estado ng Bretanya]].
Kasabay nito, ang apat na anak na lalaki ng kabalyerong si Alain de Plusquellec (1374-1433) at Marie de Launay (1376-1427), sina Maurice, Henry, Yves, at Guillaume, ay naglabas ng kanilang sariling mga [[liham ng marque]] at naging mga privateer.
Noong 1487, winasak ng panginoon ng Plusquellec at ng kanyang kapatid na si Louis ang kanayunan at sinamsam ang mga kastilyo ng mga panginoon na nanatiling tapat kay Duke Francis II ng Bretanya.
Ang manor ng Kerthomas ay pagmamay-ari ng pamilyang may parehong pangalan, pagkatapos ay dumaan sa magkakasunod na kasal ng mga tagapagmana ng [[pamilyang de Poulmic]], pagkatapos ay sa pamilyang de [[Kerouartz]], na nagpanatili sa Kerthomas hanggang ika-19 na siglo. Ang isa pang manor, ang kay La Boëssière, ay pagmamay-ari ng pamilyang may parehong pangalan, bago sunud-sunod na dumaan sa mga sumunod na siglo sa mga pamilyang de Lezandevez, pagkatapos ay kay Quellenec, Le Saint, de Boisguézennec, at sa huli ay sa mga pamilyang de Crésolles. Ang isa pang manor, na wala na ngayon, ay malamang na umiral sa Coatléau.<ref>François Moal, ''Carhaix et le Poher x'', Spézet, Nature et Bretagne, 1986</ref>
===Modernong panahon===
[[File:Plusquellec Cassini.jpg|thumb|[[Carte de Cassini]] des paroisses de Plusquellec, [[Plourac'h]] et [[Carnoët]] (1784).]]
Inilarawan ni [[Jean-Baptiste Ogée]] ang Plusquellec noong 1778 gaya ng sumusunod:
<blockquote>"Plusquelec: 14 na liga sa hilagang-silangan ng Quimper, ang obispo nito; 19 na liga mula sa Rennes; at 1 liga mula sa Callac, ang subdelegasyon nito. Ang parokyang ito ay nasa ilalim ng hurisdiksyon ng Hari at nasa ilalim ng Carhaix; mayroon itong 3,600 na komunikante, kabilang ang mga nasa Botmel at Callanhuel, ang mga umaasang kapilya nito: ang kura paroko ay salitan na hinihirang ng Hari at ng Obispo. Ang mataas, panggitna, at mababang mahistrado ng Cotléan [Coatléau] ay pagmamay-ari ni Madame du Loch. Ang teritoryong ito, na puno ng mga lambak at burol, ay nag-aalok ng tanawin ng lupang sinasaka, mga parang, mga puno ng prutas, at mga halamanan. (...)."</blockquote>
Ang Plusquellec ay may 4 na kapilya: Coatléau (muling itinayo noong 1856), Locmélard, Saint-Fiacre (ibinalik noong 1933) at Saint-Julien (nasira noong 1807).
===Ang ika-19 na siglo===
Inilarawan nina A. Marteville at P. Varin, mga tagapagpagpatuloy ni [[Jean-Baptiste Ogée|Ogée]], ang Plusquellec noong 1853 gaya ng sumusunod:
<blockquote>"Plusquellec: isang komyun na nabuo mula sa dating parokya ng parehong pangalan, minus ang umaasa nitong mga parokya na Botmel (ngayon Callac) at Calanhel. (...) Pangunahing mga nayon: Rundunec, Liffernec, Kernon, Kerlouas, Kerbouzard, Kerambréton, Restineuff, La Boissière, Kerdirion, Resclas, Kerugant, Kerorgant, Helloét, Goasmin, Runervy, Lindilé, Le Guellec, Coatanec'h, Guébihan-Guelec, Lecortrédi. Kabuuang lugar 2,631 ektarya, kabilang ang (...) maaarabong lupain 1,496 ha, parang at pastulan 32 ha, kakahuyan 62 ha, halamanan at hardin 51 ha, heath at uncultivated lupa 604 ha, ponds 4 ha (...). Mills 5 (Pont, Boissière, Coat-Léan; watermills). Ang pangunahing kalsada mula Carhaix patungong Callac ay tumatawid sa komyun na ito sa katimugang bahagi nito, mula sa tulay ng Coat-Léan hanggang sa tulay ng Ar-Varquès. (...) Heolohiya: mga batong peldspatik sa hilagang-silangan; mga dating deposito ng tingga. Sinasalita ang Breton."</blockquote>
===Ang ika-20 siglo===
====Unang Digmaang Pandaigdig====
Ang [[bantayog ng digmaan]] sa Plusquellec ay nagtataglay ng mga pangalan ng 63 sundalong [[namatay para sa France]] noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]]. Kabilang sa kanila, limang sundalo (François Auffret, François Guézennec, Yves Guillaume, René Le Borgne, at Louis Le Guilloux) ang namatay sa [[Belhika|larangan ng Belgium]]; isang sundalo (Jean Le Fer) ang namatay dahil sa sakit habang nakakulong sa Switzerland matapos maging bilanggo sa Alemanya, at isa pa (Jean Daniel) ang namatay habang nakakulong sa Germany. Ang iba ay namatay sa lupang Pranses, kabilang si Louis Le Gall, na ginawaran ng [[Croix de Guerre]].<ref>[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=22243&dpt=22&idsource=13145&table=bp02 Memorialgenweb.org] - Plusquellec : monument aux morts</ref>
Si François Denès, na ipinanganak noong 1889 sa Plusquellec, isang sundalo sa 47th Infantry Regiment, ay pinatay bilang isang halimbawa noong Oktubre 27, 1915, sa [[Vienne-le-Château]] ([[Marne]]) dahil sa "pagkalasing at pagtalikod sa harap ng kaaway."<ref>{{Cite web |author=Anne Lessard |title=14-18. 51 fusillés bretons et toujours pas de réhabilitation |url=http://www.letelegramme.fr/histoire/fusilles-pour-l-exemple-ils-furent-51-en-bretagne-15-11-2014-10426033.php |website=Le Telegramme |date=2014-11-15 |access-date=2020-09-08}}</ref>
====Ikalawang Digmaang Pandaigdig====
Si Emmanuel Thépault, na ipinanganak noong Hunyo 4, 1916 sa [[Plusquellec]], isang manggagawa sa semento sa [[Aulnay-sur-Iton]] ([[Eure]]), ay binaril noong Setyembre 21, 1942 sa [[Mont Valérien]]<ref>http://memoiredeguerre.pagesperso-orange.fr/fusilles/fusilles-22.htm</ref> at si Yves Guinamant, na taga-Plusquellec din, isang manggagawa sa riles at mandirigma ng paglaban, ay pinatay ng mga Aleman noong Agosto 3, 1944 sa [[Mégrit]] ([[Côtes-du-Nord]]).<ref>https://www.ouest-france.fr/yves-guinamant-resistant-cheminot-mort-le-3-aout-1944-2737429</ref>
===Ang ika-21 siglo===
Ang mga paaralan sa [[Plourac'h]], [[Carnoët]], at Plusquellec ay nagsanib-puwersa upang bumuo ng isang inter-munisipal na grupong pang-edukasyon (RPI), na binubuo ng tatlong klase, na ipinamahagi sa tatlong bayan (ang dalawang klase sa unang baitang at kindergarten ay matatagpuan sa Plusquellec; 30 estudyante sa kabuuan sa simula ng taong panuruan ng 2023). Noong Pebrero 2024, hiniling ng mga alkalde ng mga bayang ito ang permanenteng pagbubukas ng ikaapat na klase, na pansamantalang ipinagkaloob noong 2023. Ang kahilingang ito ay tinanggihan noong una ng akademikong inspektorat ngunit sa huli ay inaprubahan.
==Ekonomiya==
Ang istrukturang pang-ekonomiya ng Plusquellec ay binubuo ng: humigit-kumulang sampung magsasaka, isang paaralang elementarya, dalawang bar, isang palaruan, at ilang panday.
==Mga lugar at monumento==
* [[Église Notre-Dame-de-Grâces de Plusquellec|Ang Simbahan ng Mahal na Birhen ng mga Graces]] at ang ossuary nito, na nakalista bilang mga makasaysayang monumento simula noong 1926. Ang simbahan ay halos nagmula pa noong ika-16 na siglo ngunit naibalik nang ilang beses noong ika-18 at ika-19 na siglo; dito matatagpuan ang mga libingan nina [[Pamilyang Kerouartz|François de Kerouartz]] (namatay noong 1557) at [[Lanvéoc|Marguerite de Poulmic]], Panginoon at Ginang ng Kerthomas.
* Isang krus mula ika-17 siglo, na nakalista bilang isang makasaysayang monumento sa pamamagitan ng atas noong Marso 24, 1926.
==Eskudo de armas==
[[File:Blason Plusquellec.svg|thumb|Plusquellec]]
''Puti, tatlong syebron na kulay pula; sa isang syep asul ay dalawang bar o.''<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=4195 Eskudo de armas ng Plusquellec.]</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Plusquellec]]
[[Kategorya:Côtes-d'Armor]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]
jdubqrv9xz45qs9q9y0eokv43wbcxwt
2204569
2204568
2026-04-24T03:56:13Z
TentingZones1
122212
Inayos
2204569
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = Plusquellec
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Church Notre-Dame de Graces.JPG
|image_caption = Simbahan ng Mahal na Birhen ng mga Grasya - ika-16 na siglo.
|image_shield = Blason Plusquellec.svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Plusquellec
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = {{Flag|France}}
|subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]]
|subdivision_name1 = [[Bretanya]]
|subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2 = [[Côtes-d'Armor]]
|subdivision_type3 = Arrondissement
|subdivision_name3 = [[Arrondissement of Guingamp|Guingamp]]
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
|leader_title = Alkade (2020-2026)
|leader_name = Jacques Le Creff<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=2 December 2020|language=fr}}</ref>
|area_total_km2 = 26.31
|population_as_of = 2023
|population_total = 559
|population_density_km2 = auto
|website =
|coordinates = {{coord|48|23|05|N|3|29|05|W|display=inline,title}}
|postal_code = 56920
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|elevation_m = 150
|elevation_min_m = 104
|elevation_max_m = 273
|population_demonym = Plusquellécois, Plusquellécoise
}}
Ang '''Plusquellec''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa departamento ng [[Côtes-d'Armor]] sa rehiyon ng [[Bretanya]] sa [[Pransiya]].
==Heograpiya==
Ang munisipalidad ay dinidiligan ng [[Hyères]], isang ilog na dumadaloy sa silangang teritoryo nito.
==Hidrograpiya==
Ang komyun ay matatagpuan sa [[basin ng Loire-Bretanya]]. Ito ay dinadaluyan ng Ilog Hyère, ng batis ng Pont Hellou, ng batis ng Guervilly, ng batis ng Kerandraou, ng batis ng Kerthomas, ng batis ng Pont ar Floc'h, at ilan pang maliliit na daluyan ng tubig.
Ang [[Ilog Hyère]], na may habang 48 km, ay umaagos sa komyun ng [[Callac]] at dumadaloy patungo sa [[Ilog Aulne]] sa hangganan ng [[Spézet]] at [[Cléden-Poher]], pagkatapos dumaan sa 15 komyun.
Ang batis ng [[Pont Hellou]], na may habang 15 km, ay umaagos sa komyun ng [[Maël-Pestivien]] at dumadaloy patungo sa [[Ilog Hyère]] sa loob ng komyun, pagkatapos dumaan sa anim na komyun.
Isang anyong tubig ang kumukumpleto sa network ng hidrograpiko: ang lawa ng Kerthomas (1.58 ha).
[[File:22243-Plusquellec-Hydro.jpeg|thumb|center|upright=1.2|alt=Carte en couleur présentant le réseau hydrographique de la commune|Réseau hydrographique de Plusquellec.]]
==Urbanismo==
===Tipolohiya===
Noong Enero 1, 2024, ang Plusquellec ay ikinategorya bilang isang munisipalidad sa kanayunan na may napakakalat na pabahay, ayon sa bagong 7-level na municipal density grid na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng mga yunit ng urbano at sa labas ng impluwensya ng mga lungsod.
===Paggamit ng lupa===
Ang paggamit ng lupa sa munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa pamamagitan ng malaking presensya ng lupang pang-agrikultura (89.5% noong 2018), isang pagtaas kumpara sa 1990 (87.9%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: magkakaibang mga lugar na pang-agrikultura (69.9%), lupang maaaring sakahin (10.2%), damuhan (9.4%), kagubatan (8.1%), at mga lugar na may palumpong at/o mala-damo na halaman (2.4%).
[[File:22243-Plusquellec-Sols.png|thumb|upright=1.4|centre|alt=Carte en couleurs présentant l'occupation des sols.|Carte des infrastructures et de l'occupation des sols de la commune en 2018 ([[Corine Land Cover|CLC]]).]]
==Toponimiya==
Ang pangalan ng lokalidad ay pinatutunayan sa mga anyong ''Ploescalec'' noong 1268, ''Ploezescaelec'' noong bandang 1330, ''Ploezkalleuc'' at ''Ploezescaelleuc'' noong 1368, ''Plusqualec'' noong 1381, ''Pluscallec'' noong 1381, ''Pluscalleuc'' noong 1407, at ''Plusquellec'' noong 1535 at 1536.<ref>{{Cite web|url=http://www.infobretagne.com/plusquellec.htm|title=Étymologie et Histoire de Plusquellec|author=infobretagne.com}}</ref>
Ang Plusquellec ay nagmula sa mga salitang [[Wikang Breton|Breton]]: ''Plou'', na nangangahulugang "parokya," at ''Askol'', [''oscal''] sa Lumang Breton, na nangangahulugang "tistle",<ref>[http://www.callac-argoat.fr/Plusquellec Plusquellec sur le site de la Communauté de Communes de Callac-Argoat]</ref> kaya nangangahulugang "parokya ng tistle".<ref>{{Cite web|url=https://books.google.fr/books?id=IG0fUrAqvMAC&pg=PA128&dq=abalain&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwj3iKLMo8fSAhUBlxoKHfsOD1wQ6AEINjAF#v=snippet&q=Plusquellec&f=false|title= ''Noms de lieux bretons'' - Page 98, Editions Jean-paul Gisserot |ISBN=2877474828|author=[[Hervé Abalain]]}}</ref>
==Kasaysayan==
===Etimolohiya===
Ang ibig sabihin ng Plusquellec sa Breton ay ''ploe'' (parokya) at ''oscal'' (tistle). Ang Plusquellec ay nagkaroon ng ilang pangalan: Ploescalec (bandang 1330), Ploezkalleuc, Ploezescaelleuc (noong 1368), Plusqualec (noong 1381), Pluscallec (noong 1381), Pluscaleuc (noong 1407), Ploesquellec, Plusquellec (noong 1535-1536).
===Gitnang Panahon===
Ang parokya ng Plusquellec, na ang unang nakasulat na tala ay mula pa noong 1330, ay nagtataglay ng [[Calanhel]] at [[Botmel]] (kalaunan ay [[Callac]]) bilang mga dependent na parokya.
Ang pamilyang Plusquellec, na namuno sa seigneury na may parehong pangalan, ay pinaniniwalaang nagmula sa mga [[Konde ng Poher]] at naitala noon pang 1268. Mula noong ika-15 siglo pataas, ang pamilyang ito ay nanirahan din sa Château de Callac (kaya naman kalaunan ay pinalitan ni Callac si Botmel), na itinayo nina Olivier de Plusquellec at Jeanne de Trogoff, na ikinasal noong 1420. Ang kanilang panganay na anak na babae, si Jeanne de Plusquellec (na namatay noong 1476), ay ikinasal kay Charles IX du Pont, Baron ng Pont at [[Rostrenen]].
Ang seigneury ng La Rivière ay pagmamay-ari ni Olivier de Gourvinec, kapitan ng mga guwardiya ni Duke [[Jean IV ng Bretanya|Jean IV]], na nagpakasal kay [[Malestroit|Marguerite de Malestroit]] at namatay noong 1403. Noong 1432, isang panginoon ng Plusquellec ang namuno sa isang corps ng mga tropa sa [[pagkubkob sa Pouancé]] ng [[Dukado ng Bretanya]]. Noong 1451, isang Plusquellec ang umupo sa [[Mga Estado ng Bretanya]].
Kasabay nito, ang apat na anak na lalaki ng kabalyerong si Alain de Plusquellec (1374-1433) at Marie de Launay (1376-1427), sina Maurice, Henry, Yves, at Guillaume, ay naglabas ng kanilang sariling mga [[liham ng marque]] at naging mga privateer.
Noong 1487, winasak ng panginoon ng Plusquellec at ng kanyang kapatid na si Louis ang kanayunan at sinamsam ang mga kastilyo ng mga panginoon na nanatiling tapat kay Duke Francis II ng Bretanya.
Ang manor ng Kerthomas ay pagmamay-ari ng pamilyang may parehong pangalan, pagkatapos ay dumaan sa magkakasunod na kasal ng mga tagapagmana ng [[pamilyang de Poulmic]], pagkatapos ay sa pamilyang de [[Kerouartz]], na nagpanatili sa Kerthomas hanggang ika-19 na siglo. Ang isa pang manor, ang kay La Boëssière, ay pagmamay-ari ng pamilyang may parehong pangalan, bago sunud-sunod na dumaan sa mga sumunod na siglo sa mga pamilyang de Lezandevez, pagkatapos ay kay Quellenec, Le Saint, de Boisguézennec, at sa huli ay sa mga pamilyang de Crésolles. Ang isa pang manor, na wala na ngayon, ay malamang na umiral sa Coatléau.<ref>François Moal, ''Carhaix et le Poher x'', Spézet, Nature et Bretagne, 1986</ref>
===Modernong panahon===
[[File:Plusquellec Cassini.jpg|thumb|[[Carte de Cassini]] des paroisses de Plusquellec, [[Plourac'h]] et [[Carnoët]] (1784).]]
Inilarawan ni [[Jean-Baptiste Ogée]] ang Plusquellec noong 1778 gaya ng sumusunod:
<blockquote>"Plusquelec: 14 na liga sa hilagang-silangan ng Quimper, ang obispo nito; 19 na liga mula sa Rennes; at 1 liga mula sa Callac, ang subdelegasyon nito. Ang parokyang ito ay nasa ilalim ng hurisdiksyon ng Hari at nasa ilalim ng Carhaix; mayroon itong 3,600 na komunikante, kabilang ang mga nasa Botmel at Callanhuel, ang mga umaasang kapilya nito: ang kura paroko ay salitan na hinihirang ng Hari at ng Obispo. Ang mataas, panggitna, at mababang mahistrado ng Cotléan [Coatléau] ay pagmamay-ari ni Madame du Loch. Ang teritoryong ito, na puno ng mga lambak at burol, ay nag-aalok ng tanawin ng lupang sinasaka, mga parang, mga puno ng prutas, at mga halamanan. (...)."</blockquote>
Ang Plusquellec ay may 4 na kapilya: Coatléau (muling itinayo noong 1856), Locmélard, Saint-Fiacre (ibinalik noong 1933) at Saint-Julien (nasira noong 1807).
===Ang ika-19 na siglo===
Inilarawan nina A. Marteville at P. Varin, mga tagapagpagpatuloy ni [[Jean-Baptiste Ogée|Ogée]], ang Plusquellec noong 1853 gaya ng sumusunod:
<blockquote>"Plusquellec: isang komyun na nabuo mula sa dating parokya ng parehong pangalan, minus ang umaasa nitong mga parokya na Botmel (ngayon Callac) at Calanhel. (...) Pangunahing mga nayon: Rundunec, Liffernec, Kernon, Kerlouas, Kerbouzard, Kerambréton, Restineuff, La Boissière, Kerdirion, Resclas, Kerugant, Kerorgant, Helloét, Goasmin, Runervy, Lindilé, Le Guellec, Coatanec'h, Guébihan-Guelec, Lecortrédi. Kabuuang lugar 2,631 ektarya, kabilang ang (...) maaarabong lupain 1,496 ha, parang at pastulan 32 ha, kakahuyan 62 ha, halamanan at hardin 51 ha, heath at uncultivated lupa 604 ha, ponds 4 ha (...). Mills 5 (Pont, Boissière, Coat-Léan; watermills). Ang pangunahing kalsada mula Carhaix patungong Callac ay tumatawid sa komyun na ito sa katimugang bahagi nito, mula sa tulay ng Coat-Léan hanggang sa tulay ng Ar-Varquès. (...) Heolohiya: mga batong peldspatik sa hilagang-silangan; mga dating deposito ng tingga. Sinasalita ang Breton."</blockquote>
===Ang ika-20 siglo===
====Unang Digmaang Pandaigdig====
Ang [[bantayog ng digmaan]] sa Plusquellec ay nagtataglay ng mga pangalan ng 63 sundalong [[namatay para sa France]] noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]]. Kabilang sa kanila, limang sundalo (François Auffret, François Guézennec, Yves Guillaume, René Le Borgne, at Louis Le Guilloux) ang namatay sa [[Belhika|larangan ng Belgium]]; isang sundalo (Jean Le Fer) ang namatay dahil sa sakit habang nakakulong sa Switzerland matapos maging bilanggo sa Alemanya, at isa pa (Jean Daniel) ang namatay habang nakakulong sa Germany. Ang iba ay namatay sa lupang Pranses, kabilang si Louis Le Gall, na ginawaran ng [[Croix de Guerre]].<ref>[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=22243&dpt=22&idsource=13145&table=bp02 Memorialgenweb.org] - Plusquellec : monument aux morts</ref>
Si François Denès, na ipinanganak noong 1889 sa Plusquellec, isang sundalo sa 47th Infantry Regiment, ay pinatay bilang isang halimbawa noong Oktubre 27, 1915, sa [[Vienne-le-Château]] ([[Marne]]) dahil sa "pagkalasing at pagtalikod sa harap ng kaaway."<ref>{{Cite web |author=Anne Lessard |title=14-18. 51 fusillés bretons et toujours pas de réhabilitation |url=http://www.letelegramme.fr/histoire/fusilles-pour-l-exemple-ils-furent-51-en-bretagne-15-11-2014-10426033.php |website=Le Telegramme |date=2014-11-15 |access-date=2020-09-08}}</ref>
====Ikalawang Digmaang Pandaigdig====
Si Emmanuel Thépault, na ipinanganak noong Hunyo 4, 1916 sa [[Plusquellec]], isang manggagawa sa semento sa [[Aulnay-sur-Iton]] ([[Eure]]), ay binaril noong Setyembre 21, 1942 sa [[Mont Valérien]]<ref>http://memoiredeguerre.pagesperso-orange.fr/fusilles/fusilles-22.htm</ref> at si Yves Guinamant, na taga-Plusquellec din, isang manggagawa sa riles at mandirigma ng paglaban, ay pinatay ng mga Aleman noong Agosto 3, 1944 sa [[Mégrit]] ([[Côtes-du-Nord]]).<ref>https://www.ouest-france.fr/yves-guinamant-resistant-cheminot-mort-le-3-aout-1944-2737429</ref>
===Ang ika-21 siglo===
Ang mga paaralan sa [[Plourac'h]], [[Carnoët]], at Plusquellec ay nagsanib-puwersa upang bumuo ng isang inter-munisipal na grupong pang-edukasyon (RPI), na binubuo ng tatlong klase, na ipinamahagi sa tatlong bayan (ang dalawang klase sa unang baitang at kindergarten ay matatagpuan sa Plusquellec; 30 estudyante sa kabuuan sa simula ng taong panuruan ng 2023). Noong Pebrero 2024, hiniling ng mga alkalde ng mga bayang ito ang permanenteng pagbubukas ng ikaapat na klase, na pansamantalang ipinagkaloob noong 2023. Ang kahilingang ito ay tinanggihan noong una ng akademikong inspektorat ngunit sa huli ay inaprubahan.
==Ekonomiya==
Ang istrukturang pang-ekonomiya ng Plusquellec ay binubuo ng: humigit-kumulang sampung magsasaka, isang paaralang elementarya, dalawang bar, isang palaruan, at ilang panday.
==Mga lugar at monumento==
* [[Église Notre-Dame-de-Grâces de Plusquellec|Ang Simbahan ng Mahal na Birhen ng mga Graces]] at ang ossuary nito, na nakalista bilang mga makasaysayang monumento simula noong 1926. Ang simbahan ay halos nagmula pa noong ika-16 na siglo ngunit naibalik nang ilang beses noong ika-18 at ika-19 na siglo; dito matatagpuan ang mga libingan nina [[Pamilyang Kerouartz|François de Kerouartz]] (namatay noong 1557) at [[Lanvéoc|Marguerite de Poulmic]], Panginoon at Ginang ng Kerthomas.
* Isang krus mula ika-17 siglo, na nakalista bilang isang makasaysayang monumento sa pamamagitan ng atas noong Marso 24, 1926.
==Eskudo de armas==
[[File:Blason Plusquellec.svg|thumb|Plusquellec]]
''Puti, tatlong syebron na kulay pula; sa isang syep asul ay dalawang bar o.''<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=4195 Eskudo de armas ng Plusquellec.]</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Plusquellec]]
[[Kategorya:Côtes-d'Armor]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]
s043frlp09ucz2ghmjp9qeahb7v4kwd
1900–1909
0
338012
2204594
2026-04-24T05:11:03Z
Jojit fb
38
Ikinakarga sa [[Dekada 1900]]
2204594
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Dekada 1900]]
1bmwvqijpjakcex1bhm4q25ac2a4d4o
Tagagamit:Maris Dreshmanis
2
338013
2204608
2026-04-24T08:56:06Z
Maris Dreshmanis
161176
Creating user page
2204608
wikitext
text/x-wiki
{{#babel:lv|ru-4}}
== Maris Dreshmanis ==
Open data researcher. Contributor to [[d:Wikidata:WikiProject Occupations|WikiProject Occupations]] on Wikidata.
* '''[[d:User:Maris Dreshmanis|Wikidata contributions]]''' — 37,000+ edits
* '''GSCO''' — Global Standard Classification of Occupations (140 national registries, 245,000+ entries)
* '''[[d:Wikidata:WikiProject Occupations|WikiProject Occupations]]''' — coordinating occupation label enrichment in 21 languages
[[Category:Wikipedians]]
bhwbuqpk2yn05lbwnfuckwjwbrdzu54
Coudres
0
338014
2204617
2026-04-24T10:42:29Z
TentingZones1
122212
Bagong pahina: {{Infobox settlement |name = Coudres |settlement_type = Bayan |image_skyline = Coudres.JPG |image_caption = Simbahan ni San Martin |image_shield = Blason ville fr Coudres (Eure).svg |pushpin_map = France |map_caption = Lokasyon ng Coudres |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Normandie]] |subdivision_type2 = Mga Departamento ng Pransiya|Departa...
2204617
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = Coudres
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Coudres.JPG
|image_caption = Simbahan ni San Martin
|image_shield = Blason ville fr Coudres (Eure).svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Coudres
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = {{Flag|France}}
|subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]]
|subdivision_name1 = [[Normandie]]
|subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2 = [[Eure]]
|subdivision_type3 = Arrondissement
|subdivision_name3 = [[Arrondissement of Évreux|Évreux]]
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
|leader_title = Alkade (2020–2026)
|leader_name = Isabelle Jaupitre<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|publisher=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=13 September 2022|language=fr}}</ref>
|area_total_km2 = 15.37
|population_as_of = 2023
|population_total = 536
|population_density_km2 = auto
|website = http://www.coudres.fr/
|coordinates = {{coord|48.8628|1.245|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_m = 150
|elevation_min_m = 134
|elevation_max_m = 150
|postal_code = 27177/27220
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|population_demonym = Coudrais
}}
Ang '''Coudres''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Pransiya]] na matatagpuan sa departamento ng [[Eure]], sa rehiyon ng [[Normandiya]].
==Heograpiya==
Ang Coudres ay matatagpuan sa katimugang bahagi ng departamento. Ang komyun ay sakop ng mas malaking bahagi ng lupang sakahan, kumpara sa mga kalapit na komyun. Ang pinakamalapit na komyun na [[Saint-Lubin-des-Joncherets]] ay matatagpuan sa timog (na bahagi ng [[Eure-et-Loir]]).
Ang mga kalapit na komunidad ay [[Les Authieux, Eure|Les Authieux]], [[Champigny-la-Futelaye]], [[Chavigny-Bailleul]], [[Illiers-l'Évêque]], [[Lignerolles, Eure|Lignerolles]], [[Marcilly-la-Campagne]], [[Moisville]] at [[Saint-André-de-l'Eure]].
==Urbanismo==
===Tipolohiya===
Noong Enero 1, 2024, ang Coudres ay ikinategorya bilang isang munisipalidad sa kanayunan na may dispersed housing, ayon sa bagong 7-level municipal density grid na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng mga urban unit at sa labas ng impluwensya ng mga lungsod.
===Paggamit ng lupa===
Ang paggamit ng lupa sa munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa pamamagitan ng malaking presensya ng lupang pang-agrikultura (96% noong 2018), isang proporsyon na halos katumbas ng noong 1990 (96.4%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: lupang maaaring sakahin (91.1%), magkakaibang lugar na pang-agrikultura (4.9%), mga urbanisadong lugar (2.5%), at mga kagubatan (1.5%).
[[File:27177-Coudres-Sols.png|thumb|upright=1.4|center|alt=Carte en couleurs présentant l'occupation des sols.|Carte des infrastructures et de l'occupation des sols de la commune en 2018 ([[Corine Land Cover|CLC]]).]]
==Pangalan==
Ang pangalan ng lokalidad ay pinatutunayan sa mga anyong ''Coldrie'' noong 1157 (kartar ni Rotrou, Obispo ng Évreux), ''Coudre'' noong 1230 (kartularyo ni L'Estrée), de ''Codris'', at de ''Coldres'' noong 1215.<ref>Ernest Nègre , Toponymie générale de la France - Volume 2 - Page 1233</ref>
Mula sa huling pangmaramihan, na hango sa Lumang Pranses na ''*coldrie'', na nangangahulugang "isang grupo ng mga puno ng hazel."
==Kasaysayan==
Ang Coudres ay matatagpuan sa pangunahing kalsadang Romano mula Dreux hanggang Évreux, sa hangganan sa pagitan ng dating pagi ng dalawang bayang ito. Ang paghahati noong 911 ay nagdugtong sa lugar sa Normandy.
Noong ika-10 siglo, ang Coudres, [[Illiers-l’Évêque]], at [[Marcilly-la-Campagne]] ay bahagi ng dating dower ni [[Liutgarde ng Vermandois]] nang pakasalan niya si [[William Mahabang-Espada]], ngunit ang dower na ito ay kalaunan ay nakuha sa pamamagitan ng linya ng kanyang pangalawang asawa, si [[Theobald the Trickster]], na naghangad na palawakin ang kanyang impluwensya sa hilaga ng Chartres. Ang Simbahan ng Saint-Martin sa Coudres ay naging isang priorya ng Loire abbey ng [[Bourgeuil Abbey|Bourgueil]].
Ang rehiyon ng [[Drouais]] sa hilaga ng Ilog Avre (at samakatuwid ay pagmamay-ari ng Duchy ng Normandy) ay ipinagkaloob noong bandang 1004 ni [[Duke Richard II ng Normandiya]] bilang dote para sa kasal ng kanyang kapatid na si Mahaut (Mathilde) kay Count Odo ng Chartres ([[Odo II ng Blois]]). Namatay ang kanyang kapatid na babae nang walang tagapagmana pagkalipas ng ilang taon, kaya iginiit ng duke na ang lupang ipinagkaloob bilang kanyang dote ay nararapat na pagmamay-ari niya. Mariing tinutulan ito ni Count Odo.<ref>{{Cite web|title=LIGNE PARIS A GRANVILLE - DE DREUX A L'AIGLE -01|url=https://www.le-petit-manchot.fr/de-dreux-a-l-aigle/oiseaux-de-mer-et-du-littoral-en-nord-cotentin/articles/1306/|date=}}</ref>
Ang sumunod na digmaan (1008-1014) ay natapos sa Kapayapaan ng Coudres. Kaya, noong 1014, isang kasunduan ang nilagdaan sa prioryo ni Saint-Martin de Coudres sa pagitan ng mga naglalabanang partido, sa ilalim ng soberanya ni Haring Robert ang Relihiyoso ng Pransya. Pinanatili ni Odo II ang kuta ng [[Dreux]], ngunit ang County ng Dreux ay mananatiling hiwalay sa Chartres sa mana nito. Pinanatili ni Richard II ang kastilyo<ref>Pierre Bauduin, ''La première Normandie, xe – xie siècle'', Publications Université Caen.</ref> ng [[Tillières-sur-Avre]] at ang hilagang bahagi ng Ilog Avre, nang walang anumang interbensyon o pamamagitan mula sa Konde ng Dreux.
==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Coudres (Eure).svg|thumb|Coudres]]
''May apat na bahagi bawat saltire: 1 gules isang leopardo o armado at malansa na asul, 2 argent isang tandang na nakabaligtad na gules, ang involucres vert, 3 argent dalawang susi sable na naka-saltire, 4 argent isang espada ang ibabang kulay argent na nakalagay nang nakabaluktot at sumusuporta sa isang mantle o nakalagay nang nakabaluktot.''<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=20209 Eskudo de armas ng Coudres.]</ref>
[[Kategorya:Coudres]]
[[Kategorya:Eure]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]
pg43wsz2jqi3o2ibwboe7hekyst4vz9
2204618
2204617
2026-04-24T10:44:50Z
TentingZones1
122212
Inayos
2204618
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = Coudres
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Coudres.JPG
|image_caption = Simbahan ni San Martin
|image_shield = Blason ville fr Coudres (Eure).svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Coudres
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = {{Flag|France}}
|subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]]
|subdivision_name1 = [[Normandie]]
|subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2 = [[Eure]]
|subdivision_type3 = Arrondissement
|subdivision_name3 = [[Arrondissement of Évreux|Évreux]]
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
|leader_title = Alkade (2020–2026)
|leader_name = Isabelle Jaupitre<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|publisher=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=13 September 2022|language=fr}}</ref>
|area_total_km2 = 15.37
|population_as_of = 2023
|population_total = 536
|population_density_km2 = auto
|website = http://www.coudres.fr/
|coordinates = {{coord|48.8628|1.245|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_m = 150
|elevation_min_m = 134
|elevation_max_m = 150
|postal_code = 27177/27220
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|population_demonym = Coudrais
}}
Ang '''Coudres''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Pransiya]] na matatagpuan sa departamento ng [[Eure]], sa rehiyon ng [[Normandiya]].
==Heograpiya==
Ang Coudres ay matatagpuan sa katimugang bahagi ng departamento. Ang komyun ay sakop ng mas malaking bahagi ng lupang sakahan, kumpara sa mga kalapit na komyun. Ang pinakamalapit na komyun na [[Saint-Lubin-des-Joncherets]] ay matatagpuan sa timog (na bahagi ng [[Eure-et-Loir]]).
Ang mga kalapit na komunidad ay [[Les Authieux, Eure|Les Authieux]], [[Champigny-la-Futelaye]], [[Chavigny-Bailleul]], [[Illiers-l'Évêque]], [[Lignerolles, Eure|Lignerolles]], [[Marcilly-la-Campagne]], [[Moisville]] at [[Saint-André-de-l'Eure]].
==Urbanismo==
===Tipolohiya===
Noong Enero 1, 2024, ang Coudres ay ikinategorya bilang isang munisipalidad sa kanayunan na may dispersed housing, ayon sa bagong 7-level municipal density grid na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng mga urban unit at sa labas ng impluwensya ng mga lungsod.
===Paggamit ng lupa===
Ang paggamit ng lupa sa munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa pamamagitan ng malaking presensya ng lupang pang-agrikultura (96% noong 2018), isang proporsyon na halos katumbas ng noong 1990 (96.4%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: lupang maaaring sakahin (91.1%), magkakaibang lugar na pang-agrikultura (4.9%), mga urbanisadong lugar (2.5%), at mga kagubatan (1.5%).
[[File:27177-Coudres-Sols.png|thumb|upright=1.4|center|alt=Carte en couleurs présentant l'occupation des sols.|Carte des infrastructures et de l'occupation des sols de la commune en 2018 ([[Corine Land Cover|CLC]]).]]
==Pangalan==
Ang pangalan ng lokalidad ay pinatutunayan sa mga anyong ''Coldrie'' noong 1157 (kartar ni Rotrou, Obispo ng Évreux), ''Coudre'' noong 1230 (kartularyo ni L'Estrée), de ''Codris'', at de ''Coldres'' noong 1215.<ref>Ernest Nègre , Toponymie générale de la France - Volume 2 - Page 1233</ref>
Mula sa huling pangmaramihan, na hango sa Lumang Pranses na ''*coldrie'', na nangangahulugang "isang grupo ng mga puno ng hazel."
==Kasaysayan==
Ang Coudres ay matatagpuan sa pangunahing kalsadang Romano mula Dreux hanggang Évreux, sa hangganan sa pagitan ng dating pagi ng dalawang bayang ito. Ang paghahati noong 911 ay nagdugtong sa lugar sa Normandy.
Noong ika-10 siglo, ang Coudres, [[Illiers-l’Évêque]], at [[Marcilly-la-Campagne]] ay bahagi ng dating dower ni [[Liutgarde ng Vermandois]] nang pakasalan niya si [[William Mahabang-Espada]], ngunit ang dower na ito ay kalaunan ay nakuha sa pamamagitan ng linya ng kanyang pangalawang asawa, si [[Theobald the Trickster]], na naghangad na palawakin ang kanyang impluwensya sa hilaga ng Chartres. Ang Simbahan ng Saint-Martin sa Coudres ay naging isang priorya ng Loire abbey ng [[Bourgeuil Abbey|Bourgueil]].
Ang rehiyon ng [[Drouais]] sa hilaga ng Ilog Avre (at samakatuwid ay pagmamay-ari ng Duchy ng Normandy) ay ipinagkaloob noong bandang 1004 ni [[Duke Richard II ng Normandiya]] bilang dote para sa kasal ng kanyang kapatid na si Mahaut (Mathilde) kay Count Odo ng Chartres ([[Odo II ng Blois]]). Namatay ang kanyang kapatid na babae nang walang tagapagmana pagkalipas ng ilang taon, kaya iginiit ng duke na ang lupang ipinagkaloob bilang kanyang dote ay nararapat na pagmamay-ari niya. Mariing tinutulan ito ni Count Odo.<ref>{{Cite web|title=LIGNE PARIS A GRANVILLE - DE DREUX A L'AIGLE -01|url=https://www.le-petit-manchot.fr/de-dreux-a-l-aigle/oiseaux-de-mer-et-du-littoral-en-nord-cotentin/articles/1306/|date=}}</ref>
Ang sumunod na digmaan (1008-1014) ay natapos sa Kapayapaan ng Coudres. Kaya, noong 1014, isang kasunduan ang nilagdaan sa prioryo ni Saint-Martin de Coudres sa pagitan ng mga naglalabanang partido, sa ilalim ng soberanya ni Haring Robert ang Relihiyoso ng Pransya. Pinanatili ni Odo II ang kuta ng [[Dreux]], ngunit ang County ng Dreux ay mananatiling hiwalay sa Chartres sa mana nito. Pinanatili ni Richard II ang kastilyo<ref>Pierre Bauduin, ''La première Normandie, xe – xie siècle'', Publications Université Caen.</ref> ng [[Tillières-sur-Avre]] at ang hilagang bahagi ng Ilog Avre, nang walang anumang interbensyon o pamamagitan mula sa Konde ng Dreux.
==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Coudres (Eure).svg|thumb|Coudres]]
''May apat na bahagi bawat saltire: 1 gules isang leopardo o armado at malansa na asul, 2 argent isang tandang na nakabaligtad na gules, ang involucres vert, 3 argent dalawang susi sable na naka-saltire, 4 argent isang espada ang ibabang kulay argent na nakalagay nang nakabaluktot at sumusuporta sa isang mantle o nakalagay nang nakabaluktot.''<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=20209 Eskudo de armas ng Coudres.]</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Coudres]]
[[Kategorya:Eure]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]
9wmvjsb89gt67ma40hritmsjckyapyg
Unienville
0
338015
2204620
2026-04-24T11:21:27Z
TentingZones1
122212
Bagong pahina: {{Infobox settlement |name = Unienville |settlement_type = Bayan |image_skyline = Unienville église.JPG |image_caption = Simbahan ng Saint-Symphorien. |image_shield = Blason ville FR Unienville (aube).svg |pushpin_map = France |map_caption = Lokasyon ng Unienville |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Grand Est]] |subdivision_type2 = Mga Depar...
2204620
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = Unienville
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Unienville église.JPG
|image_caption = Simbahan ng Saint-Symphorien.
|image_shield = Blason ville FR Unienville (aube).svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Unienville
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = {{Flag|France}}
|subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]]
|subdivision_name1 = [[Grand Est]]
|subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2 = [[Aube]]
|subdivision_type3 = Arrondissement
|subdivision_name3 = [[Arrondissement of Bar-sur-Aube|Bar-sur-Aube]]
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
|leader_title = [[Alkade]] (2020–2026)
|leader_name = Jean-Michel Chatelain<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|publisher=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=13 September 2022|language=fr}}</ref>
|area_total_km2 = 11.79
|population_as_of = 2023
|population_total = 109
|population_density_km2 = auto
|website =
|coordinates = {{coord|48.3278|4.5456|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_m = 138
|elevation_max_m =
|elevation_min_m =
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|postal_code = 10389/10140
|population_demonym = les "Papous"
}}
Ang '''Unienville''' ay isang komyun sa [[Pransiya]] na matatagpuan sa departamento ng [[Aube]], sa rehiyon ng [[Grand Est]].
==Heograpiya==
Ang nayon ay matatagpuan sa pampang ng Aube, na nasa hangganan ng dalawang magkaibang lugar: ang kagubatan at malalaking lawa sa kanluran at ang kapatagang pang-agrikultura ng Brienne-le-Château sa silangan. Ito ay matatagpuan sa sangandaan sa pagitan ng apat na bayan, ang mga pangunahing bayan ng mga kanton, katulad ng [[Bar-sur-Aube]], [[Brienne-le-Château]], [[Vendeuvre-sur-Barse]] at [[Piney, Aube|Piney]], ngunit nasa magkaparehong distansya rin (humigit-kumulang 50 km) mula sa apat na mas malalaking lungsod: Chaumont, Saint-Dizier, Vitry-le-François at Troyes.
===Topograpiya===
Ang pinakamaagang kilalang pinagmulan ng pangalang Unienville ay nagsimula pa noong 1099, nang ang nayon ay tinawag na Unicivilla. Ang iba pang mga pangalan ay naitala kalaunan, tulad ng Univilla (1136) at pagkatapos ay Univille (1296). Ang kasalukuyang pangalan ay nagsimula pa noong ika-16 na siglo. Ipinapalagay na ang toponym na ito ay binubuo ng Germanic proper name na "Hunichin" at "villa" (Latin para sa bahay sa kanayunan)<ref>Toponymie Générale de la France, tome 2. E. Nègre</ref>.
Inililista ng 1825 land registry ang mga sumusunod sa loob ng teritoryo nito: Arcenay, Aubry, Autre-Monde,<ref>Maisons proches du pont sur la route de Jessains.</ref> Bâtilly, Breuil, Les Caves, La Cour-au-Bâtard, Essarts, Le Fossé du Maure, Les Fourches, Gagnage-au-Comte, La Lisouesderie, Le Ruisseaurot Mortes Pont-au-Saguenet, Le Reître, Saint-Gengoul, Saint-Quentin, Saint-Symphorien, at La Saulaie.
===Hidrograpiya===
Ang komyun ay matatagpuan sa rehiyong hidrograpiko "ang Seine mula sa pinagmumulan nito hanggang sa tagpuan ng Oise (hindi kasama)" sa loob ng basin ng Seine-Normandie. Ito ay dinadaluyan ng Aube, Amance, Arcot, le Fossé 01 de la Rigole, le Fossé 01 du Breuil, le Fossé 01 du Pré des Echelles, le Fossé 03 des Grands Prés, at iba pang maliliit na batis.
Ang Aube, na may habang 249 km, ay umaagos sa komyun ng [[Auberive]] at dumadaloy sa [[Ilog Seine|Seine]] sa [[Marcilly-sur-Seine]], pagkatapos dumaan sa 82 komyun.
Ang Amance, na may habang 13 km, ay umaagos sa komyun ng [[Vauchonvilliers]] at dumadaloy sa [[Ilog Aube|Aube]] sa [[Mathaux]], pagkatapos dumaan sa anim na komyun.
[[File:10389-Unienville-Hydro.jpeg|thumb|center|upright=1.2|alt=Carte en couleur présentant le réseau hydrographique de la commune|Réseau hydrographique d'Unienville<ref name=Hidrograpiya>Les ruisseaux intermittents sont représentés en traits pointillés.</ref>.]]
==Urbanismo==
===Tipolohiya===
Noong Enero 1, 2024, ang Unienville ay ikinategorya bilang isang munisipalidad sa kanayunan na may dispersed housing, ayon sa bagong 7-level municipal density grid na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng mga urban unit at sa labas ng impluwensya ng mga lungsod.
===Paggamit ng lupa===
Ang paggamit ng lupa sa munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa pamamagitan ng malaking presensya ng lupang pang-agrikultura (71.5% noong 2018), isang proporsyon na kapareho ng noong 1990 (71.5%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: lupang maaaring sakahin (55.6%), kagubatan (24.5%), damuhan (9.8%), magkakaibang lugar na pang-agrikultura (6.1%), at katubigan sa loob ng bansa<ref name="PaggamitNgLupa1">Ang katubigang kontinental ay tumutukoy sa lahat ng katubigan sa ibabaw, kadalasan ay tubig-tabang na nagmumula sa tubig-ulan, na matatagpuan sa loob ng bansa.</ref> (4%).
[[File:10389-Unienville-Sols.png|thumb|upright=1.4|center|alt=Carte en couleurs présentant l'occupation des sols.|Carte des infrastructures et de l'occupation des sols de la commune en 2018 ([[Corine Land Cover|CLC]]).]]
==Kasaysayan==
* Ang pinakamatandang bakas ng buhay sa lugar ay mula pa sa pagitan ng 200,000 at 40,000 taon na ang nakalilipas. Dalawang lugar ng [[Mousterién]] ang nahukay ni Raymond Tomasson noong 1984 (at kalaunan ay winasak) habang hinuhukay ang kanal na nagsusuplay ng tubig sa imbakan ng tubig ng Aube. Iilang dosenang gawa na bato lamang ang nailigtas, kabilang ang mga talim, kutsilyo, at isang pangkayod.<ref>Gallia préhistoire. Tome 29 fascicule 2, 1986. B. Chertier</ref>
Ang fief ay nasa ilalim ng hurisdiksyon ng Brienne; ang pinakaunang panginoon ay si Payen d'Unienville, na nabanggit sa isang karta noong 1136. Ibinenta ni Gui d'Unienville ang kanyang mga ikapu sa nasabing bayan sa [[Abbey ng Boulancourt]] noong 1233. Ang pagkapanginoon ay nahati sa loob ng mahabang panahon, pagkatapos ay muling pinagsama sa mga kamay ni Pierre Grassin, panginoon ng Dienville noong 1723, at naipasa noong 1772 kay [[Louis Lomélie]], Konde ng Brienne, ang huling panginoon.
Noong 1789, ang Unienville ay bahagi ng intensyon at pangkalahatang bahagi ng Châlons, ang halalan ng Bar-sur-Aube, at ang balwarte ng Chaumont.
* Ang nayon ng Unienville ay naging lugar ng labanan noong Pebrero 1814, noong [[Labanan sa La Rothière]]. Ang tulay sa ibabaw ng [[Ilog Aube]] ay isang estratehikong punto, na pumipigil sa mga tropang Alyado na makalusot sa hukbo ni Napoleon. Ang huli, na nakabase sa kapatagan ng Rothière, ay nagtatanggol sa Brienne-le-Château, kung saan inaasahan ni Napoleon na makarating sa Troyes at ipagtanggol ang daanan patungong Paris.
* Noong 1940, noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], isa pang tulay sa ibabaw ng Aube ang pinasabog ng mga umaatras na tropang Pranses.<ref>Gibert et Banaudo 1981</ref> Ang tulay na ito ang nagbigay-daan sa [[linya ng riles ng Jessains hanggang Sorcy]] na makatawid sa ilog. Kaya naman hindi na pinaglilingkuran ng tren ang Unienville, na dating nagdurugtong sa nayon sa mga bayan ng [[Brienne-le-Château]] at [[Bar-sur-Aube]].
===Arcenay===
Nabanggit noong 1636 na pag-aari ng Ginang ng Avanne at ng kanyang mga anak at isang terrier doon ang tahanan ng sakahan ng Garenne, isang kalye sa nayon ang pinangalanang rue d'Arcenay.
===Bâtillery===
Dating fief na nakasalalay sa Chaumont<ref>Archives nationales, P223², no. 511.</ref> na pagmamay-ari ni Henri de Lomélie, Konde ng Brienne, noong 1642.<ref>Louis Caulin, ''Quelques seigneuries au Vallage en Champagne propre, précédées de notions sur le régime féodal'', Troyes, Bertrand-Hu, 1867, p. 468.</ref> Tinatawag din itong ''Gagnage-au-Comte'' o ''la Bâtillerie''.
===Le Pont-au-Saguenet===
Dating fief na nakasalalay sa Brienne, pagmamay-ari ng panginoon ng La Chaussé noong 1636<ref>Archives nationales, P515², no. 35.</ref> at binubuo ng limampu o animnapung journaux; ito ay pagmamay-ari ni [[Henri-Auguste de Lomélie|Henri de Lomélie]] noong 1642.
==Mga lugar at monumento==
* Ang Unienville ay bahagi ng [[Forêt d'Orient Rehiyong Natural na Parke]], na nagsisikap na pangalagaan ang mga likas na espasyo at ang mayamang pamana ng kultura at arkitektura ng lugar. Sa bayan, ang mga gusali ay nailalarawan sa pamamagitan ng konstruksyon ng mga batong-apog na may patag o kurbadong mga tile, pati na rin ang mga bahay na kalahating-kahoy.
* Ang bayan ay may dalawang nakalistang monumento, kabilang ang isang kamalig mula sa sakahan ng Breuil, na dating pag-aari ng Clairvaux Abbey, at mga bahagi ng isang kalsadang Romano.
* Ang Simbahan ng Saint-Symphorien ay mula pa noong ika-12 siglo at naging bahagi ng deanery ng Brienne, sa ilalim ng pagtataguyod ng obispo. Sumailalim ito sa mga pagbabago at muling pagtatayo mula ika-16 hanggang ika-19 na siglo. Sa hugis ng isang krus na Latin, ang apse nito, na naka-arko sa isang semi-dome, ay muling binago noong ika-18 siglo. Ang nabe ay nagtatapos sa isang portal na isinara ng mga pinto noong ika-16 na siglo. Ang dating santuwaryo ang bumubuo sa kasalukuyang Kapilya ng Birheng Maria (ika-15 siglo), kung saan ang natitirang stained-glass window ay pinaniniwalaang gawa ni Linard Gonthier, isang sikat na pintor mula sa Troyes. Naglalaman din ito ng mga sumusunod na kagamitan:
** Ang lapida ni Catherine Barat, asawa ni Jean Jolly, na namatay noong Mayo 14, 1660;
** Ang lapida ni Humberte Davanne, na namatay noong 1580;
** Ang lapida ni Didier Fraignel, na namatay noong 1652;
** Ang mga lapida ni Jeanne Davanne, na namatay noong 1631, at ng kanyang asawang si Edme Dumesgnil, na namatay noong 1608;
** Isang pinta na naglalarawan sa Institusyon ng [[Rosaire|Rosaryo]], na ipininta noong 1842 ni de Rycke;
** Isang pabilog na banal na tubig sa isang parisukat na haligi ng Renaissance;
** Isang pininturahan at ginintuang mataas na altar na gawa sa kahoy sa istilong pekeng-marmol.
* Ang Unienville ay nasa GR 654 long-distance hiking trail, na nagdurugtong sa [[Namur]] at [[Montréal, Gers|Montréal-du-Gers]] sa pamamagitan ng [[Vézelay]], bukod sa iba pang mga lugar. Ang rutang ito ay ginagamit ng maraming peregrino dahil pinapayagan silang makarating sa Santiago de Compostela mula sa Belgium, o maging sa Netherlands, sa pamamagitan ng pagsali sa GR 65.
* Ang nayon ay isa ring posibleng hintuan sa Via Francigena, na nagdurugtong sa Calais (at samakatuwid ay sa Great Britain) sa Rome. Ang rutang ito ay minarkahan na ngayon sa France ng GR 145.
* Ang mga natural na lugar ng komyun ay tahanan ng mga bihira at protektadong uri, tulad ng [[Triton à crête]] (Triturus cristatus) at [[Pyrole verdâtre]] (Pyrola chloranta). Ang huli ay isa ring hindi opisyal na simbolo ng komyun. Ang bahagi ng munisipalidad ay inuri bilang isang ZNIEFF (Likas na Lugar na May Kawilihan sa Ekolohiya, Pamumulaklak, at Bulaklak), isang Type 1 kontinental area.
* Ang munisipalidad ay may ilang mga lawa, na ginagamit para sa turismo, lalo na ang pangingisda ng karpa. Isang espesyal na campsite ang eksklusibong nagsisilbi sa mga panauhing nagsasalita ng Ingles. Kabalintunaan, ang lugar na ito ay may pangalang nag-uugnay dito sa isang kalapit na munisipalidad: ang mga Lawa ng Juvanzé.
==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville FR Unienville (aube).svg|thumb|Unienville]]
''Party: Unang asul na may tatlong pilak na baras at isang pulang krusyero sa kabuuan, pangalawa o may berdeng dahon ng oak.''<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=21035 Eskudo de armas ng Unienville.]</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Unienville]]
[[Kategorya:Aube]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]
arl3qm7tbzz1h1pm933l39gzlgp1qat
2204621
2204620
2026-04-24T11:22:40Z
TentingZones1
122212
Inayos
2204621
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = Unienville
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Unienville église.JPG
|image_caption = Simbahan ng Saint-Symphorien.
|image_shield = Blason ville FR Unienville (aube).svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Unienville
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = {{Flag|France}}
|subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]]
|subdivision_name1 = [[Grand Est]]
|subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2 = [[Aube]]
|subdivision_type3 = Arrondissement
|subdivision_name3 = [[Arrondissement of Bar-sur-Aube|Bar-sur-Aube]]
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
|leader_title = [[Alkade]] (2020–2026)
|leader_name = Jean-Michel Chatelain<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|publisher=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=13 September 2022|language=fr}}</ref>
|area_total_km2 = 11.79
|population_as_of = 2023
|population_total = 109
|population_density_km2 = auto
|website =
|coordinates = {{coord|48.3278|4.5456|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_m = 138
|elevation_max_m =
|elevation_min_m =
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|postal_code = 10389/10140
|population_demonym = les "Papous"
}}
Ang '''Unienville''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Pransiya]] na matatagpuan sa departamento ng [[Aube]], sa rehiyon ng [[Grand Est]].
==Heograpiya==
Ang nayon ay matatagpuan sa pampang ng Aube, na nasa hangganan ng dalawang magkaibang lugar: ang kagubatan at malalaking lawa sa kanluran at ang kapatagang pang-agrikultura ng Brienne-le-Château sa silangan. Ito ay matatagpuan sa sangandaan sa pagitan ng apat na bayan, ang mga pangunahing bayan ng mga kanton, katulad ng [[Bar-sur-Aube]], [[Brienne-le-Château]], [[Vendeuvre-sur-Barse]] at [[Piney, Aube|Piney]], ngunit nasa magkaparehong distansya rin (humigit-kumulang 50 km) mula sa apat na mas malalaking lungsod: Chaumont, Saint-Dizier, Vitry-le-François at Troyes.
===Topograpiya===
Ang pinakamaagang kilalang pinagmulan ng pangalang Unienville ay nagsimula pa noong 1099, nang ang nayon ay tinawag na Unicivilla. Ang iba pang mga pangalan ay naitala kalaunan, tulad ng Univilla (1136) at pagkatapos ay Univille (1296). Ang kasalukuyang pangalan ay nagsimula pa noong ika-16 na siglo. Ipinapalagay na ang toponym na ito ay binubuo ng Germanic proper name na "Hunichin" at "villa" (Latin para sa bahay sa kanayunan)<ref>Toponymie Générale de la France, tome 2. E. Nègre</ref>.
Inililista ng 1825 land registry ang mga sumusunod sa loob ng teritoryo nito: Arcenay, Aubry, Autre-Monde,<ref>Maisons proches du pont sur la route de Jessains.</ref> Bâtilly, Breuil, Les Caves, La Cour-au-Bâtard, Essarts, Le Fossé du Maure, Les Fourches, Gagnage-au-Comte, La Lisouesderie, Le Ruisseaurot Mortes Pont-au-Saguenet, Le Reître, Saint-Gengoul, Saint-Quentin, Saint-Symphorien, at La Saulaie.
===Hidrograpiya===
Ang komyun ay matatagpuan sa rehiyong hidrograpiko "ang Seine mula sa pinagmumulan nito hanggang sa tagpuan ng Oise (hindi kasama)" sa loob ng basin ng Seine-Normandie. Ito ay dinadaluyan ng Aube, Amance, Arcot, le Fossé 01 de la Rigole, le Fossé 01 du Breuil, le Fossé 01 du Pré des Echelles, le Fossé 03 des Grands Prés, at iba pang maliliit na batis.
Ang Aube, na may habang 249 km, ay umaagos sa komyun ng [[Auberive]] at dumadaloy sa [[Ilog Seine|Seine]] sa [[Marcilly-sur-Seine]], pagkatapos dumaan sa 82 komyun.
Ang Amance, na may habang 13 km, ay umaagos sa komyun ng [[Vauchonvilliers]] at dumadaloy sa [[Ilog Aube|Aube]] sa [[Mathaux]], pagkatapos dumaan sa anim na komyun.
[[File:10389-Unienville-Hydro.jpeg|thumb|center|upright=1.2|alt=Carte en couleur présentant le réseau hydrographique de la commune|Réseau hydrographique d'Unienville<ref name=Hidrograpiya>Les ruisseaux intermittents sont représentés en traits pointillés.</ref>.]]
==Urbanismo==
===Tipolohiya===
Noong Enero 1, 2024, ang Unienville ay ikinategorya bilang isang munisipalidad sa kanayunan na may dispersed housing, ayon sa bagong 7-level municipal density grid na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng mga urban unit at sa labas ng impluwensya ng mga lungsod.
===Paggamit ng lupa===
Ang paggamit ng lupa sa munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa pamamagitan ng malaking presensya ng lupang pang-agrikultura (71.5% noong 2018), isang proporsyon na kapareho ng noong 1990 (71.5%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: lupang maaaring sakahin (55.6%), kagubatan (24.5%), damuhan (9.8%), magkakaibang lugar na pang-agrikultura (6.1%), at katubigan sa loob ng bansa<ref name="PaggamitNgLupa1">Ang katubigang kontinental ay tumutukoy sa lahat ng katubigan sa ibabaw, kadalasan ay tubig-tabang na nagmumula sa tubig-ulan, na matatagpuan sa loob ng bansa.</ref> (4%).
[[File:10389-Unienville-Sols.png|thumb|upright=1.4|center|alt=Carte en couleurs présentant l'occupation des sols.|Carte des infrastructures et de l'occupation des sols de la commune en 2018 ([[Corine Land Cover|CLC]]).]]
==Kasaysayan==
* Ang pinakamatandang bakas ng buhay sa lugar ay mula pa sa pagitan ng 200,000 at 40,000 taon na ang nakalilipas. Dalawang lugar ng [[Mousterién]] ang nahukay ni Raymond Tomasson noong 1984 (at kalaunan ay winasak) habang hinuhukay ang kanal na nagsusuplay ng tubig sa imbakan ng tubig ng Aube. Iilang dosenang gawa na bato lamang ang nailigtas, kabilang ang mga talim, kutsilyo, at isang pangkayod.<ref>Gallia préhistoire. Tome 29 fascicule 2, 1986. B. Chertier</ref>
Ang fief ay nasa ilalim ng hurisdiksyon ng Brienne; ang pinakaunang panginoon ay si Payen d'Unienville, na nabanggit sa isang karta noong 1136. Ibinenta ni Gui d'Unienville ang kanyang mga ikapu sa nasabing bayan sa [[Abbey ng Boulancourt]] noong 1233. Ang pagkapanginoon ay nahati sa loob ng mahabang panahon, pagkatapos ay muling pinagsama sa mga kamay ni Pierre Grassin, panginoon ng Dienville noong 1723, at naipasa noong 1772 kay [[Louis Lomélie]], Konde ng Brienne, ang huling panginoon.
Noong 1789, ang Unienville ay bahagi ng intensyon at pangkalahatang bahagi ng Châlons, ang halalan ng Bar-sur-Aube, at ang balwarte ng Chaumont.
* Ang nayon ng Unienville ay naging lugar ng labanan noong Pebrero 1814, noong [[Labanan sa La Rothière]]. Ang tulay sa ibabaw ng [[Ilog Aube]] ay isang estratehikong punto, na pumipigil sa mga tropang Alyado na makalusot sa hukbo ni Napoleon. Ang huli, na nakabase sa kapatagan ng Rothière, ay nagtatanggol sa Brienne-le-Château, kung saan inaasahan ni Napoleon na makarating sa Troyes at ipagtanggol ang daanan patungong Paris.
* Noong 1940, noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], isa pang tulay sa ibabaw ng Aube ang pinasabog ng mga umaatras na tropang Pranses.<ref>Gibert et Banaudo 1981</ref> Ang tulay na ito ang nagbigay-daan sa [[linya ng riles ng Jessains hanggang Sorcy]] na makatawid sa ilog. Kaya naman hindi na pinaglilingkuran ng tren ang Unienville, na dating nagdurugtong sa nayon sa mga bayan ng [[Brienne-le-Château]] at [[Bar-sur-Aube]].
===Arcenay===
Nabanggit noong 1636 na pag-aari ng Ginang ng Avanne at ng kanyang mga anak at isang terrier doon ang tahanan ng sakahan ng Garenne, isang kalye sa nayon ang pinangalanang rue d'Arcenay.
===Bâtillery===
Dating fief na nakasalalay sa Chaumont<ref>Archives nationales, P223², no. 511.</ref> na pagmamay-ari ni Henri de Lomélie, Konde ng Brienne, noong 1642.<ref>Louis Caulin, ''Quelques seigneuries au Vallage en Champagne propre, précédées de notions sur le régime féodal'', Troyes, Bertrand-Hu, 1867, p. 468.</ref> Tinatawag din itong ''Gagnage-au-Comte'' o ''la Bâtillerie''.
===Le Pont-au-Saguenet===
Dating fief na nakasalalay sa Brienne, pagmamay-ari ng panginoon ng La Chaussé noong 1636<ref>Archives nationales, P515², no. 35.</ref> at binubuo ng limampu o animnapung journaux; ito ay pagmamay-ari ni [[Henri-Auguste de Lomélie|Henri de Lomélie]] noong 1642.
==Mga lugar at monumento==
* Ang Unienville ay bahagi ng [[Forêt d'Orient Rehiyong Natural na Parke]], na nagsisikap na pangalagaan ang mga likas na espasyo at ang mayamang pamana ng kultura at arkitektura ng lugar. Sa bayan, ang mga gusali ay nailalarawan sa pamamagitan ng konstruksyon ng mga batong-apog na may patag o kurbadong mga tile, pati na rin ang mga bahay na kalahating-kahoy.
* Ang bayan ay may dalawang nakalistang monumento, kabilang ang isang kamalig mula sa sakahan ng Breuil, na dating pag-aari ng Clairvaux Abbey, at mga bahagi ng isang kalsadang Romano.
* Ang Simbahan ng Saint-Symphorien ay mula pa noong ika-12 siglo at naging bahagi ng deanery ng Brienne, sa ilalim ng pagtataguyod ng obispo. Sumailalim ito sa mga pagbabago at muling pagtatayo mula ika-16 hanggang ika-19 na siglo. Sa hugis ng isang krus na Latin, ang apse nito, na naka-arko sa isang semi-dome, ay muling binago noong ika-18 siglo. Ang nabe ay nagtatapos sa isang portal na isinara ng mga pinto noong ika-16 na siglo. Ang dating santuwaryo ang bumubuo sa kasalukuyang Kapilya ng Birheng Maria (ika-15 siglo), kung saan ang natitirang stained-glass window ay pinaniniwalaang gawa ni Linard Gonthier, isang sikat na pintor mula sa Troyes. Naglalaman din ito ng mga sumusunod na kagamitan:
** Ang lapida ni Catherine Barat, asawa ni Jean Jolly, na namatay noong Mayo 14, 1660;
** Ang lapida ni Humberte Davanne, na namatay noong 1580;
** Ang lapida ni Didier Fraignel, na namatay noong 1652;
** Ang mga lapida ni Jeanne Davanne, na namatay noong 1631, at ng kanyang asawang si Edme Dumesgnil, na namatay noong 1608;
** Isang pinta na naglalarawan sa Institusyon ng [[Rosaire|Rosaryo]], na ipininta noong 1842 ni de Rycke;
** Isang pabilog na banal na tubig sa isang parisukat na haligi ng Renaissance;
** Isang pininturahan at ginintuang mataas na altar na gawa sa kahoy sa istilong pekeng-marmol.
* Ang Unienville ay nasa GR 654 long-distance hiking trail, na nagdurugtong sa [[Namur]] at [[Montréal, Gers|Montréal-du-Gers]] sa pamamagitan ng [[Vézelay]], bukod sa iba pang mga lugar. Ang rutang ito ay ginagamit ng maraming peregrino dahil pinapayagan silang makarating sa Santiago de Compostela mula sa Belgium, o maging sa Netherlands, sa pamamagitan ng pagsali sa GR 65.
* Ang nayon ay isa ring posibleng hintuan sa Via Francigena, na nagdurugtong sa Calais (at samakatuwid ay sa Great Britain) sa Rome. Ang rutang ito ay minarkahan na ngayon sa France ng GR 145.
* Ang mga natural na lugar ng komyun ay tahanan ng mga bihira at protektadong uri, tulad ng [[Triton à crête]] (Triturus cristatus) at [[Pyrole verdâtre]] (Pyrola chloranta). Ang huli ay isa ring hindi opisyal na simbolo ng komyun. Ang bahagi ng munisipalidad ay inuri bilang isang ZNIEFF (Likas na Lugar na May Kawilihan sa Ekolohiya, Pamumulaklak, at Bulaklak), isang Type 1 kontinental area.
* Ang munisipalidad ay may ilang mga lawa, na ginagamit para sa turismo, lalo na ang pangingisda ng karpa. Isang espesyal na campsite ang eksklusibong nagsisilbi sa mga panauhing nagsasalita ng Ingles. Kabalintunaan, ang lugar na ito ay may pangalang nag-uugnay dito sa isang kalapit na munisipalidad: ang mga Lawa ng Juvanzé.
==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville FR Unienville (aube).svg|thumb|Unienville]]
''Party: Unang asul na may tatlong pilak na baras at isang pulang krusyero sa kabuuan, pangalawa o may berdeng dahon ng oak.''<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=21035 Eskudo de armas ng Unienville.]</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Unienville]]
[[Kategorya:Aube]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]
l0vxt6qlvzgsh4x0hjlrsia61ai0rng