Wikipedia tlwiki https://tl.wikipedia.org/wiki/Unang_Pahina MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter Midya Natatangi Usapan Tagagamit Usapang tagagamit Wikipedia Usapang Wikipedia Talaksan Usapang talaksan MediaWiki Usapang MediaWiki Padron Usapang padron Tulong Usapang tulong Kategorya Usapang kategorya Portada Usapang Portada TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 852 2205842 2204657 2026-05-01T16:12:23Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2205842 wikitext text/x-wiki {{redirect|Ingles|mga tao mula Inglatera|Mga Ingles}} {{kinukumpuni}} {{use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa. --> {{Other uses|Ingles (paglilinaw)}} {{Infobox language | name = Ingles | altname = Inggles | nativename = {{lang|en|English}} | pronunciation = {{IPAc-en|ˈ|ɪ|ŋ|ɡ|l|ᵻ|ʃ}} | states = Ang [[mundong Anglopono]], kabilang na ang {{enum|[[Reyno Unido]]|[[Estados Unidos]]|[[Kanada]]|[[Australia]]|[[Irlanda]]|[[Nueva Selanda]]|[[Karibeng Komonwelt]]|[[Timog Aprika]]|[[Talaan ng mga bansa at teritoryo kung saan opisyal na wika ang wikang Ingles|iba pa]]}} | speakers = [[Katutubong wika|L1]]: {{nowrap|380 milyon}} | date = 2021 | ref = <ref>{{Cite web |url=https://www.ethnologue.com/insights/ethnologue200/ |title=What are the top 200 most spoken languages?|trans-title=Ano-ano ang 200 pinaka-sinasalitang wika? |website=Ethnologue |date=2023 |lang=en|archive-date=18 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618002011/https://www.ethnologue.com/insights/ethnologue200/ |url-status=live}}</ref> | speakers2 = {{plainlist| * [[Ikalawang wika|L2]]: {{nowrap|1.077 bilyon}} (2021)<ref name="Ethnologue26">{{e26}}</ref> * [[Mundong Anglopono|Kabuuan]]: 1.457 billion}} | familycolor = Indo-Europeo | fam2 = [[Mga wikang Hermaniko|Hermaniko]] | fam3 = [[Kanlurang wikang Hermaniko|Kanlurang Hermaniko]] | fam4 = [[Mga wikang Ingaeboniko|Ingaeboniko]] | fam5 = [[Mga wikang Angliko|Angliko]] | ancestor = [[Proto-Ingles]] | ancestor2 = [[Lumang Ingles]] | ancestor3 = [[Gitnang Ingles]] | ancestor4 = [[Maagang Modernong Ingles]] | script = {{plainlist| * [[Sulat Latin|Latin]] ([[Alpabetong Ingles]]) * [[Futhorc]] (noon) * [[Braille ng Ingles]], [[Pinagsanib na Braille ng Ingles]] }} | nation = {{ubli |57 bansa at 30 dependensiya| Mga organisasyon kabilang na ang {{enum | [[Mga Nagkakaisang Bansa|UN]] | [[Unyong Europeo|EU]] | [[Komonwelt ng mga Bansa|Komonwelt]] | [[Pandaigdigang Hukumang Pangkrimen|ICC]] | [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|IMF]] | [[Pandaigdigang Lupong Olimpiko|IOC]] | [[Organisasyong Pandaigdig para sa Pagsasapamantayan|ISO]] | [[Organisasyon ng Tratado ng Hilagang Atlantiko|NATO]] | [[Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal|WTO]] | [[Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya|ASEAN]] | [[Organisasyon ng mga Estadong Amerikano|OAS]] }} }} | iso1 = en | iso2 = eng | iso3 = eng | lingua = 52-ABA | notice = IPA | sign = [[Manually coded English]] (iba-iba) | glotto = stan1293 | glottorefname = English | mapscale = 1.25 | map = English language distribution.svg | mapcaption = {{legend|#346699|Mga rehiyon kung saan katutubong wika ng mayorya ang wikang Ingles}} {{legend|#99ccff|Mga rehiyon kung saan opisyal o malawakang ginagamit ang wikang Ingles, pero hindi isang katutubong wika ng mayorya}} | dialects = {{hlist |class=inline |[[Britanikong Ingles]]|[[Ingles ng Hilagang Amerika|Hilagang Amerika]]|[[Ingles ng Karibe|Karibe]]|[[Ingles ng Australia|Australia]]|[[Ingles ng Nueva Selanda|Nueva Selanda]]|[[Ingles ng Timog Aprika|Timog Aprika]]|[[Ingkes ng Irlandiya|Irlandiya]]|[[Ingles ng Pilipinas|Pilipinas]]}} ([[Talaan ng mga dayalekto ng wikang Ingles|talaan]]) }} '''Inglés''',{{Efn|{{langx|en|English}} {{IPAc-en|ˈ|ɪ|ŋ|ɡ|l|ᵻ|ʃ}}}} binabaybay ding '''Ingglés''', ang [[kanlurang wikang Hermaniko]] na nagmula sa [[Inglatera]] at ang pandaigdigang ''[[lingua franca]]'' sa kasalukuyan. Nagmula ang pangalan ng wika mula sa [[mga Anglo]], isa sa mga sinaunang [[Lahing Hermaniko|grupong Hermaniko]] na [[Paglipat ng mga Anglo-Saxon sa Britanya|lumipat sa Britanya]] sa [[Pagtatapos ng panahong Romano sa Britanya|pagtatapos ng panahong Romano sa naturang lugar]]. Ingles ang [[Talaan ng mga wika batay sa dami ng nagsasalita|pinakaginagamit na wika sa mundo]], dahil na rin sa matinding impluwensiya ng [[Imperyong Britaniko]] noon (na pinalitan ng [[Komonwelt ng mga Bansa]] sa kasalukuyan) gayundin ng [[Estados Unidos]] sa kasalukuyan. Ito rin ang may pinakamaraming gumagamit bilang [[pangalawang wika]], mas marami pa kesa sa mga katutubong mananalita nito. Gayunpaman, ikatlo lamang ang Ingles sa may [[Talaan ng mga wika batay sa dami ng katutubong mananalita|pinakamaraming katutubong mananalita]], pagkatapos ng [[wikang Mandarin]] at [[Wikang Espanyol|Espanyol]]. Ingles ang opisyal o isa sa mga opisyal na wika ng [[Talaan ng mga bansa kung saan opisyal na wika ang Ingles|57 bansa at 30 dependensiya]], ang pinakamarami para sa kahit anong wika. Sa mga bansang tulad ng [[Estados Unidos]], [[Reyno Unido]], [[Australia]], at [[Nueva Selanda]], ito ang pinakaginagamit na wika dahil na rin sa kasaysayan bagamat hindi ito isang opisyal na wika. Isa rin ito sa mga [[Mga opisyal na wika ng Mga Nagkakaisang Bansa|opisyal na wika]] ng [[Mga Nagkakaisang Bansa]], [[Unyong Europeo]], at iba pang mga pandaigdigan at panrehiyong organisasyon. Ito rin ang ''de facto'' na wika ng [[diplomasya]], agham at teknolohiya, pandaigdigang kalakalan, turismo, libangan, at ng [[internet]]. Ayon sa isang pagtataya ng ''[[Ethnologue]]'' noong 2021, meron itong 1.4 na bilyong mananalita. Nagmula ang [[Lumang Ingles]] mula sa mga dayalekto ng mga kanlurang wikang Hermaniko na sinasalita ng [[mga Anglo-Saxon]]. Nakasulat sa mga ''[[rune]]'' (''futhorc'') ang wika bago ito gumamit ng [[Alpabetong Ingles|isang alpabetong nagmula sa wikang Latin]]. Hiniram kalaunan ng Lumang Ingles ang ilang balarila at pangunahing bokabularyo mula sa [[Lumang Nordiko]], isang [[hilagang wikang Hermaniko]]. Nalinang nang husto ang alpabeto at tuluyang pinalitan nito ang paggamit sa mga ''rune'', kasabay ng pag-usbong ng [[Gitnang Ingles]] matapos [[Normanong Pagsakop ng Inglatera|masakop]] ng [[mga Normando]] ang Inglatera [[Labanan ng Hastings|simula noong 1066]]. Sa panahong ito matinding nanghiram ng mga salita ang Ingles mula sa [[wikang Pranses]], na ngayo'y bumubuo ng 28% ng lahat ng mga salita sa wika sa kasalukuyan, gayundin sa [[wikang Latin]], na bumubuo sa karagdagang 28%. Bagamat pawang nagmula sa Latin at iba pang [[mga wikang Romanse]] ang malaking bahagdan ng bokabularyo ng Ingles, nananatili pa ring Hermaniko ang pang-araw-araw na bokabularyo, balarila at ponolohiya nito. Umusbong naman ang [[Modernong Ingles]] matapos ng isang [[Malawakang Paglipat ng Patinig|malawakang pagbabago sa mga patinig nito]]. Ilan sa mga malapit na kamag-anak ng kasalukuyang anyo ng wika ang [[wikang Scots]], na nasa isang [[kontinuo ng mga dayalekto]] sa Ingles, gayundin ang [[mga wikang Prisyano]] at [[Mababang Aleman]]. == Klasipikasyon == Bahagi ng [[Mga wikang Indo-Europeo|pamilyang Indo-Europeo]] ang wikang Ingles, partikular na sa [[Mga kanlurang wikang Hermaniko|Kanlurang Hermanikong]] sangay ng [[Mga wikang Hermaniko|mga Hermanikong wika]].{{sfn|Bammesberger|1992|pp=29–30}} Dahil pare-parehong nagmula ang Ingles at ng ibang mga wikang Hermaniko kagaya ng mga [[wikang Olandes]] at [[Wikang Aleman|Aleman]] sa iisang ninuno na tinatawag na [[Proto-Hermaniko]], nagtataglay ang mga ito ng mga magkakatulad na tampok kagaya ng paghahati sa mga [[pandiwa]] bilang [[Malakas na pandiwa (mga wikang Hermaniko)|malakas]] o [[Mahinang pandiwa (mga wikang Hermaniko)|mahinang klase]], ang paggamit sa mga [[pandiwang modal]], at pagsasailalim sa serye ng pagbabago sa pagbigkas sa mga [[katinig]] ng [[Proto-Indo-Europeo]] na kilala ngayon bilang mga [[batas Grimm]] at [[Batas Verner|Verner]].{{sfn|König|van der Auwera|1994}} Isa ang [[Lumang Ingles]] sa napakaraming [[mga wikang Ingaeboniko]] na umusbong sa isang [[Kontinuo ng mga dayalekto|kontinuo ng mga dayalektong]] sinasalita ng mga Kanlurang Hermaniko simula noong ikalimang siglo sa [[Prisya]], partikular na sa baybayin ng [[Dagat Hilaga]]. Umusbong ang Lumang Ingles mula sa mga mananalita ng mga wikang ito na lumisan sa lugar at nanirahan sa [[kapuluang Britaniko]].{{sfn|Bazelmans|2009|pp=325–326}} Kalaunan, umusbong ang [[Gitnang Ingles]], na sinundan naman ng Modernong Ingles.{{sfn|Robinson|1992}} May ilang mga dayalekto ng Luma at Gitnang Ingles na hiwalay na nalinang at naging [[mga wikang Angliko]], lalo na ang [[wikang Scots]].{{sfn|Romaine|1982|pp=56–65}} Dahil nakahiwalay ang wikang Ingles mula sa ibang mga wikang Hermaniko sa kontinente, nalinang ang sarili nitong [[bokabularyo]], [[sintaksis]], at [[ponolohiya]]. Hindi naiintindihan ang Ingles ng mga mananalita ng kahit anong wikang Hermaniko, bagamat may iilang wika katulad ng wikang Olandes at [[Wikang Prisyano|Prisyano]] na may malaki-laking antas ng kaugnayan.{{sfn|Harbert|2006}} Tradisyonal na [[Mga wikang Anglo-Prisyano|iniuugnay]] ang Ingles sa Prisyano, na madalas na ipinagpapalagay na pinakamalapit na kamag-anak ng Ingles sa mga wikang Hermaniko. Gayunpaman, ipinapakita ng modernong pananaliksik sa dalawang wika na kaunti lamang ang pagkakapareho nito sa Ingles.<ref>{{multiref2|{{harvnb|Bazelmans|2009|p=326|loc="According to most researchers, this means that there cannot have been an 'original' Anglo-Frisian entity ..."}}|{{harvnb|Stiles|2018|p=31|loc="... It is not possible to construct the exclusive common relative chronology that is necessary in order to be able to establish a node on a family tree. The term and concept of 'Anglo-Frisian' should be banished to the historiography of the subject."}}}}</ref> Bagamat parehong sumailalim ang dalawa sa magkaparehong serye ng pagbabago sa tunog, hindi ito naganap nang sabay upang masabing may matindi silang kaugnayan sa isa't-isa.{{sfn|Versloot|2017|pp=341–342}}{{sfn|Stiles|2018|pp=5–6}} == Kasaysayan == {{Main|Kasaysayan ng wikang Ingles}} === Proto-Hermaniko patungong Lumang Ingles === [[File:Beowulf_Cotton_MS_Vitellius_A_XV_f._132r.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Beowulf_Cotton_MS_Vitellius_A_XV_f._132r.jpg|thumb|Manuskritong nakasulat sa [[panulatang unsiyal]] ng [[epikong tula]] na ''[[Beowulf]]'' sa [[Lumang Ingles]], isinulat noong bandang taong 975 hanggang 1025.{{pb}} Nagsimula ang tula sa: {{lang|ang|Hƿæt ƿē Gārde{{\}}na ingēar dagum þēod cyninga{{\}}þrym ge frunon ...}}[Pakinggan! Ating narinig ang kadakilaan ng nagdaang panahon ng mga katutubong hari ng mga {{Lang|ang|Gār-Dene}} [isang maalamat na tribo ng [[mga Danes]]<nowiki>] ...]</nowiki>]] [[Lumang Ingles]], o Anglo-Sahon, ang pinakaunang anyo ng wikang Ingles na ginamit mula bandang taong 450 hanggang 1150. Nagmula ito sa mga dayalekto ng [[mga kanlurang wikang Hermaniko]], minsang tinutukoy bilang [[mga wikang Anglo-Prisyano]] o di kaya'y [[mga wikang Hermaniko ng Dagat Hilaga]], na sinasalita sa rehiyon ng [[Prisya]], [[Mababang Sahonya]], at katimugang [[Jutland]] (sakop ngayon ng [[Dinamarka]] at [[Alemanya]]) ng mga Hermanikong kilala sa kasaysayan bilang [[mga Anglo]], [[Mga Sahon|Sahon]], at [[Mga Yuto|Yuto]].<ref>{{Cite book |last=Baugh |first=Albert |title=A History of the English Language |date=1951 |publisher=Routledge & Kegan Paul |location=London |pages=60–83, 110–130 |language=en |trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles}}</ref> Simula noong ikalimang siglo, [[Paninirahan ng mga Anglo-Sahon sa Britanya|tumira]] ang mga Anglo-Sahon sa Britanya matapos itong [[Pagtatapos ng panahon ng mga Romano sa Britanya|lisanin ng mga Romano]]. Pagsapit ng ikapitong siglo, Lumang Ingles na ang pangunahing wikang sinasalita sa lugar at pinalitan ang mga [[wikang Karaniwang Britoniko]] at [[Britanikong Latin]] na sinalita noong [[Romanong Britanya|panahon ng mga Romano]].{{sfn|Collingwood|Myres|1936}}{{sfn|Graddol|Leith|Swann et al.|2007}}{{sfn|Blench|Spriggs|1999}} Ang wika gayundin sa lugar ng [[Inglatera]] ay parehong pinangalan mula sa mga Anglo.{{sfn|Bosworth|Toller|1921}} Nahahati ang Lumang Ingles sa dalawang dayalektong Angliko ([[Mersiyano]] at [[Nortumbriyo]]) at dalawang dayalektong Sahon ([[Kentiko]] at [[Kanlurang Sahon]]).{{sfn|Campbell|1959|p=4}} Dahil sa impluwensiya ng [[kaharian ng Wessex]] at ang reporma sa edukasyon noong panahon ni [[Alfredo ang Dakila|haring Alfredo]] noong ikasiyam na siglo, Kanlurang Sahon ang siyang naging [[Pamantayang wika|pamantayan]] sa pagsusulat sa Lumang Ingles.{{sfn|Toon|1992|loc=Chapter: Old English Dialects}} Nakasulat ang [[Panulaang epiko|epikong tula]] na ''[[Beowulf]]'' sa Kanlurang Sahon, habang nakasulat naman sa Nortumbriyo ang pinakalumang [[tula]] sa wikang Ingles na ''[[Himno ni Caedmon]]''.{{sfn|Donoghue|2008}} Gayunpaman, nalinang ang Modernong Ingles mula sa dayalektong Mersiyano habang nalinang naman ang [[wikang Scots]] mula sa Nortumbriyo. Isinulat ang ilang mga pinakamaagang tala ng Lumang Ingles gamit ng [[alpabetong runiko]],{{sfn|Gneuss|2013|p=23}} bagamat ginamit kalaunan ang [[alpabetong Latin]] pagsapit ng ikapitong siglo; gumamit ito ng mga [[Panulatang unsiyal|kalahating unsiyal]] na titik at may kasama ring mga runikong titik na ''[[wynn]]'' {{angbr|{{lang|ang|ƿ}}}}, ''[[Thorn (titik)|thorn]]'' {{angbr|{{lang|ang|þ}}}}, at mga binagong titik Latin na ''[[eth]]'' {{angbr|{{lang|ang|ð}}}} at ''[[Æ|ash]]'' {{angbr|{{lang|ang|æ}}}}.{{sfn|Gneuss|2013|p=23}}{{sfn|Hogg|Denison|2006a|pp=30–31}} Malaki ang pagkakaiba ng Lumang Ingles sa modernong anyo ng wika. Hindi ito mauunawaan ng isang mananalita ng Ingles sa ika-21 siglo nang walang pagsasanay. Halos kapareho ang [[Balarila ng Lumang Wikang Ingles|balarila nito]] sa [[Balarila ng wikang Aleman|balarila]] ng [[wikang Aleman]]: maraming mga [[impleksiyon]] sa dulo ng salita at anyo ang mga [[pangngalan]], [[pang-uri]], [[panghalip]], at [[pandiwa]], at mas malaya ang [[ayos ng salita]] nito kesa sa modernong anyo nito. May mga anyo ang Modernong Ingles para sa [[Kaukulan (balarila)|kaukulan]] ({{Lang|en|grammatical case}}) ng panghalip (halimbawa [panlalaki] 'siya': {{Lang|en|he, him, his}}) at may iilan din para naman sa mga pandiwa (halimbawa 'magsalita': {{Lang|en|speak, speaks, speaking, spoke, spoken}}), pero sa Lumang Ingles, meron ding mga kaukulan para sa mga pangngalan at may mga dagdag na impleksiyon din ang mga pandiwa para sa [[Katauhan (balarila)|katauhan]] at [[kailanan]].{{sfn|Hogg|1992a}}{{sfn|Smith|2009}}{{sfn|Trask|2010}} === Impluwensiya ng Lumang Nordiko === Sa pagitan ng ikawalo hanggang ika-11 siglo, sumailalim ang Ingles na sinasalita sa ilang mga rehiyon sa impluwensiya ng [[Lumang Nordiko]], na isang [[Hilagang wikang Hermaniko]]. Dahil sa sunod-sunod na pagkolonisa ng [[mga Nordiko]] sa ilang bahagi ng Britanya noong panahong ito, nakakasalamuha ng mga mananalita ng Lumang Ingles sa mga mananalita ng Lumang Nordiko. Pinakamatindi ang interaksyon sa dalawang wika sa mga barayti ng wikang sinasalita sa hilagang-silangan na sakop noon ng [[Danelaw]] sa rehiyon ng [[York]]. Sa kasalukuyan, pinakamakikita ang impluwensiyang ito sa wikang Scots at sa [[Hilagang Ingles]]. Nakasentro ang impluwensiya ng mga Nordiko sa [[Lindsey]] sa [[Midlands]]. Matapos mapasailalim ang Lindsey sa kapangyarihan ng mga Anglo-Sahon noong taong 920, mabilis na kumalat ang Ingles sa naturang rehiyon. Sa modernong Ingles, ang impluwensiya ng mga Nordiko ay makikita sa [[panghalip]] sa ikatlong katauhan na nagsisimula sa ''th-'' ('sila', 'nila', 'kanila': {{Lang|en|they, them, their}}), na siyang pumalit sa mga orihinal na panghalip ng Anglo-Sahon na nagsisimula naman sa ''h-'' ({{Lang|ang|hie, him, hera}}).{{sfn|Thomason|Kaufman|1988|pp=284–290}} Makikita rin ito sa mga hiram na salita na pumalit sa mga katutubong Lumang Ingles kagaya ng {{Lang|en|give}} ('magbigay'), {{Lang|en|get}} ('kumuha'), {{Lang|en|sky}} ('langit'), {{Lang|en|skirt}} ('palda'), at {{Lang|en|egg}} ('itlog'). Mauunawaan ang Lumang Nordiko nang maayos-ayos ng mga mananalita ng ilang mga dayalekto ng Lumang Ingles, lalo na sa may hilaga.{{sfn|Kastovsky|1992|pp=320, 332}} === Gitnang Ingles === {{Quote box||align=right|quoted=true|salign=right|quote={{lang|enm|Englischmen þeyz hy hadde fram þe bygynnyng þre manner speche, Souþeron, Northeron, and Myddel speche in þe myddel of þe lond, ... Noþeles by comyxstion and mellyng, furst wiþ Danes, and afterward wiþ Normans, in menye þe contray longage ys asperyed, and som vseþ strange wlaffyng, chyteryng, harryng, and garryng grisbytting.}}{{pb}}[Bagamat sa simula pa lamang, may tatlong paraan na ang mga Ingles sa pagsasalita, yaong nasa Katimugan, nasa Hilaga, at nasa Midlands sa gitna ng bansa, ... Gayunpaman, dahil sa pakikihalubilo at paghahalo, umusbong ang wika ng bansa mula sa mga ito, habang may iilan na gumagamit pa rin ng kakaibang pag-uutal, daldalan, ungol, at nakakarinding ngitngitan.]|source=[[Juan ng Trevisa]], {{circa|1385}}{{sfn|Hogg|2006|pp=360–361}}|width=300px}} Karaniwang pinepetsahan ang pagsisimula ng [[Gitnang Ingles]] sa [[Normanong Pagsakop ng Inglatera|pananakop ng mga Normando]] sa Britanya mula noong 1066. Sa mga sumunod na siglo pagkatapos, sumailalim ang Ingles sa matinding impluwensiya ng anyo ng [[Lumang Pranses]] na sinasalita ng mga Normando na nanirahan sa Inglatera at naging bago nitong namumunong uri; kilala ito ngayon bilang [[Lumang Normando]]. Sa paglipas ng mga dekada, pawang mga naging bihasa sa dalawang wika ang parehong gitna at nakatataas na uri ng lipunan, mapa-Ingles man o Normando. Pagsapit ng 1150, bihira na lang sa panahong ito ang mga miyembro ng aristokrasya na marunong lamang ng Pranses.{{sfn|Townend|2012|pp=81–82}} Kalaunan, nalinang ang wikang Pranses na ginagamit ng mga Normando bilang [[wikang Anglo-Normando]].<ref>{{cite book |last=Short |first=Ian |title=A Companion to the Anglo-Norman World|trans-title=Gabay sa Mundong Anglo-Normando |chapter=Language and Literature|trans-chapter=Wika at Panitikan |lang=en|publisher=Boydell and Brewer |date=2002 |isbn=978-1-84615-046-3 |doi=10.1017/9781846150463.011 |pages=191–214}}</ref> Matuturo rin ang paghihiwalay ng Luma sa Gitnang Ingles sa kapanahunan ng paggawa sa komposisyong ''[[Orculum]]'' ng [[Mga Agustino|Agustinong kanon]] na si [[Orrm]] noong ika-12 siglo, na nagtatampok sa paghahalo ng mga elemento ng Lumang Ingles at Anglo-Normando sa kauna-unahang pagkakataon.{{sfn|Townend|2012|pp=99–100}} Samantala, nanatili pa ring marunong lamang sa Ingles ang mababang uri, na kumakatawan sa napakalaking bahagdan ng populasyon. Sa panahong ito, maraming hiram na salita ang ginamit nila na may kinalaman sa politika, batas, at iba pang mga prestihiyosong gawain.{{sfn|Svartvik|Leech|2006|p=39}} Halimbawa, nagmula sa Pranses na {{Lang|fr|trône}} ang salitang Ingles na {{Lang|en|throne}}, na tumutukoy sa pisikal na inuupuan ng isang hari gayundin sa metaporikal na kapangyarihan nito.<ref>{{cite journal |url=https://scholarworks.harding.edu/tenor/vol5/iss1/5 |title=Effects of the Norman Conquest on the English Language|trans-title=Mga Epekto ng Pananakop ng mga Normando sa Wikang Ingles|lang=en|first=Curt |last=Baker |date=Spring 2016 |journal=Tenor Times |volume=5}}</ref> Naging simple rin sa panahong ito ang mga impleksiyon ng Ingles, maaaring dahil sa paghahalo ng Lumang Nordiko at Lumang Ingles, na pawang parehas sa [[Morpolohiya (lingguwistika)|morpolohiya]] ngunit magkaiba ng impleksiyon. Nawala rin ang pagkakaiba ng [[kaukulang palagyo]] (nominatibo) at [[Kaukulang palayon|palayon]] (akusatibo) maliban sa mga [[panghalip panao]], nawala rin ang [[kaukulang pagamit]] (instrumental), at naging para lamang sa [[Pag-aari (balarila)|pag-aari]] ang [[kaukulang paari]] (henetibo). Naging regular din ang maraming mga di-regular na anyo ng impleksiyon,{{sfn|Lass|1992|pp=103–123} at naging payak rin ang sistema ng [[Kasunduan (balarila)|kasunduan]] sa mga pangungusap, na humantong sa isang hindi gaanong malayang [[ayos ng salita]].{{sfn|Fischer|van der Wurff|2006|pp=111–113}} Ilan sa mga sikat na panitikang naisulat sa Gitnang Ingles ang ''[[Mga Kuwento sa Canterbury]]'' ({{Circa|1400}}) ni [[Geoffrey Chaucer]] at [[Ang Kamatayan ni Arturo|''Ang Kamatayan ni Arturo'']] (1485) ni [[Thomas Malory]]. Naging talamak sa panahong ito ang paggamit sa panitikan ng [[dayalekto]] ng mga rehiyon, kagaya sa mga gawa ni Chaucer.<ref>{{cite web |last1=Horobin |first1=Simon |title=Chaucer's Middle English |trans-title=Gitnang Ingles ni Chaucer|lang=en|url=https://opencanterburytales.dsl.lsu.edu/refmideng/ |website=The Open Access Companion to the Canterbury Tales |publisher=Louisiana State University|quote=The only appearances of their and them in Chaucer's works are in the Reeve's Tale, where they form part of the Northern dialect spoken by the two Cambridge students, Aleyn and John, demonstrating that at this time they were still perceived to be Northernisms |archive-date=3 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191203092713/https://opencanterburytales.dsl.lsu.edu/refmideng/ |url-status=live}}</ref> Mababasa sa [[Bibliya ni Wycliffe|unang salin sa Ingles]] ni [[John Wycliffe]] sa [[Bibliya]] noong 1382 ang [[Ebanghelyo ni Mateo|Mateo]] 8:20 bilang: "{{Lang|enm|Foxis han dennes, and briddis of heuene han nestis}}" ('May mga lungga ang mga [[soro]], at may mga pugad ang mga [[ibon]] sa langit').<ref>{{cite web |last=Wycliffe |first=John |url=http://wesley.nnu.edu/fileadmin/imported_site/wycliffe/wycbible-all.pdf |publisher=Wesley NNU |title=Bible|trans-title=Bibliya |lang=en |archive-date=2 February 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202202047/http://wesley.nnu.edu/fileadmin/imported_site/wycliffe/wycbible-all.pdf |url-status=live}}</ref> Mapapansin rito na may [[Panlapi|hulaping]] ''-n'' pa rin sa [[Pandiwa|pandiwang]] {{Lang|en|have}} ('magkaroon') pero wala na sa mga [[pangngalan]]. : === Maagang Modernong Ingles === [[File:Great_Vowel_Shift2a.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Great_Vowel_Shift2a.svg|thumb|Ang [[Malawakang Pagbabago ng Patinig]] na naganap sa mga mahahabang patinig ng Maagang Modernong Ingles. Matapos naging mga diptonggo {{IPA|/ai au/}} ang mga [[nakabukang patinig]] {{IPA|/iː uː/}}, umangat nang isang antas kalaunan ang bawat [[nakasarang patinig]] upang matumbasan ang pagbabago.]] Saklaw ng [[Maagang Modernong Ingles]] ng ika-14 hanggang ika-18 siglo ang pagsimple pa lalo na sistema ng impleksiyon, pagsasakodigo sa wika, at ang tinatawag na [[Malawakang Pagbabago sa Patinig]], kung saan nagsimulang lumipat ang mga [[patinig]] sa mga salitang Ingles patungo sa modernong bigkas nito. [[Pag-angat (lingguwistika)|Umangat]] ang mga [[Gitnang patinig|gitna]] at [[nakabukang patinig]] at [[Paghahati sa patinig|nahati]] bilang mga [[diptonggo]] ang mga [[nakasarang patinig]]. Halimbawa, binibigkas noon ang salitang Ingles na {{Lang|en|bite}} ('kagat', binabasa ''bayt'') bilang {{Lang|en|beet}} ('[[remolatsa]]') sa kasalukuyan, at binibigkas naman noon ang {{Lang|en|bout}} sa {{Lang|en|about}} ('tungkol', binabasa ''abawt'') bilang {{Lang|en|boot}} ('bota') sa kasalukuyan. Ito ang dahilan kung bakit may malaking pinagkaiba ang pagbigkas sa mga salitang Ingles at sa pagbaybay sa mga ito; ito rin ang dahilan bakit maraming pwedeng maging tunog ang bawat patinig ng Ingles kumpara sa ibang mga wika.{{sfn|Lass|2000a}}{{sfn|Görlach|1991|pp=66–70}} Nagsimula maging prestihiyoso ang paggamit sa wikang Ingles, kumpara sa Normandong Pranses, sa kasagsagan ng kapanahunan ni [[Enrique V ng Inglatera]]. Sinimulang gamitin ng [[Court of Chancery]] sa [[Westminster, London|Westminster]] ang Ingles sa mga [[Writ|opisyal na dokumento]] nito noong bandang 1430, at nabuo dahil rito ang isang bagong pamantayang anyo ng Gitnang Ingles na tinatawag na [[Pamantayang Chancery]] mula sa mga dayalekto ng [[London]] at [[Silangang Midlands]]. Noong 1476, ipinakilala ni [[William Caxton]] sa Inglatera ang [[palimbagan]], na lalong nagpalawak pa sa impluwensiya ng naturang pamantayan ng Ingles.{{sfn|Nevalainen|Tieken-Boon van Ostade|2006|pp=274–279}} Kabilang sa mga panitikang nakasulat sa Maagang Modernong Ingles ang mga gawa ni [[William Shakespeare]] gayundin ang [[King James Version|Bersiyon ni Haring Jaime]] (KJV) ng Bibliya noong 1611. Bagamat halos katulad na ng modernong bigkas at baybay ang mga salita sa puntong ito, may mga pagkakaiba pa rin sa bigkas mula sa modernong Ingles, kagaya ng pagbigkas pa rin sa mga kumpol-katinig na {{IPA|/kn ɡn sw/}} sa {{Lang|en|knight}} ('[[kabalyero]]'), {{Lang|en|gnat}} ('[[niknik]]'), at {{Lang|en|sword}} ('[[espada]]'), na sa ngayo'y pawang mga di na binibigkas ang isa sa mga katinig nito.{{Efn|Hindi na binibigkas ang ''k'' at ''g'' sa {{IPA|/kn/}} at {{IPA|/gn/}}, habang di naman binibigkas na ang ''w'' sa {{IPA|/sw/}}.}} Ilan sa mga tampok ng Maagang Modernong Ingles na ginamit ni Shakespeare ay maituturing na'ng laos o makaluma sa modernong mambabasa nito.{{sfn|Cercignani|1981}} Mababasa ang [[Ebanghelyo ni Mateo|Mateo]] 8:20 sa KJV bilang: "{{Lang|en|The Foxes have holes and the birds of the ayre have nests.}}" ('May mga lungga ang mga soro habang may mga pugad ang mga ibon ng himpapawid.') Dito, mapapansin ang pagkawala ng mga [[Kaukulan (lingguwistika)|kaukulan]] at ang resulta nito tulad halimbawa ng paggamit sa ayos na [[paksa–pandiwa–layon]] ({{Lang|en|subject–verb–object}}) at sa salitang {{Lang|en|of}} bilang pamalit sa nawalang [[kaukulang paari]]. Makikita rin dito ang mga hiram na salitang nagmula sa Pranses kagaya ng {{Lang|en|ayre}} (ngayo'y {{Lang|en|air}}, 'himpapawid') at sa ibang mga kaso, nagpalit mismo sa katutubong salita nito tulad ng {{Lang|en|bird}} ('ibon') na pumalit sa Lumang Ingles na {{Lang|ang|fugol}}.{{sfn|Lass|2006|pp=46–47}} === Pagkalat === Pagsapit ng huling bahagi ng ika-18 siglo, naipakalat ng [[Imperyong Britaniko]] ang wikang Ingles sa mga teritoryo at nasasakupan nito. Dahil sa paggamit sa kalakalan, agham at teknolohiya, diplomasya, sining, at pormal na edukasyon, Ingles ang naging pinakaunang tunay na pandaigdigang wika, na ginagamit sa pandaigdigang komunikasyon.{{sfn|How English evolved into a global language|2010}}{{sfn|The Routes of English}} Ginamit ito sa Hilagang Amerika, ilang bahagi ng Aprika, Oseaniya, at iba pang mga rehiyon. Nang lumaya ang mga bansang may maraming [[katutubong wika]], Ingles ang ginamit nilang [[opisyal na wika]] upang maiwasan ang mga politikal na balakid dahil sa paggamit sa isang katutubong wika kesa sa iba.{{sfn|Romaine|2006|p=586}}{{sfn|Mufwene|2006|p=614}}{{sfn|Northrup|2013|pp=81–86}} Bumilis pa lalo ang pagkalat ng wika dahil sa mabilis na paglaki ng impluwensiya sa kultura at politika ng [[Estados Unidos]] matapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], gayundin sa pagbobrodkast sa buong mundo sa wikang Ingles ng mga brodkaster tulad ng [[BBC]] ng [[Reyno Unido]].{{sfn|Graddol|2006}}{{sfn|Crystal|2003a}} Ingles ang pinakaginagamit na wika sa ika-21 siglo.{{sfn|McCrum|MacNeil|Cran|2003|pp=9–10}} Habang nalilinang ang modernong Ingles, nabuo ang mga pamantayang gabay para sa wika, na ginamit kalaunan sa opisyal na paraan kagaya halimbawa sa pampublikong edukasyon at pahayagan. Noong 1755, nilathala ni [[Samuel Johnson]] ang ''[[Dictionary of the English Language]]'', na nagpakilala sa pamantayang pagbaybay at paggamit sa mga salita. Samantala, nilathala naman ng Amerikanong si [[Noah Webster]] noong 1828 ang isang [[Diksiyonaryong Webster|diksiyonaryo]] na may layuning makapagtatag ng isang pamantayang anyo sa pagsusulat at pagsasalita ng [[Amerikanong Ingles]] na hiwalay sa pamantayan ng Britanya. Sa Britanya, unti-unting bumaba ang tingin sa mga dayalekto at barayti ng [[Britanikong Ingles]] na wala sa pamantayan, na nagpabilis sa paggamit ng mga prestihiyosong dayalekto ng mga nasa gitnang uri.{{sfn|Romaine|1999a}} Sa modernong Ingles, wala na halos mga kaukulan; tanging makikita na lang ito sa mga [[panghalip]]. Halos matatag na rin ang [[paksa–pandiwa–layon]] (SVO) na [[ayos ng salita]].{{sfn|Romaine|1999a}} Naging talamak na rin ang paggamit sa ilang mga pagbabago sa wika kagaya ng [[Do-support|paggamit ng salitang ''do'']] para sa mga kaso kung saan kinakailangang [[Pagbaliktad sa paksa at pantulong|baliktarin]] ang mga [[sugnay]] tulad sa mga tanong.{{Efn|Isang halimbawa nito ang paggawa ng mga tanong sa pamamagitan ng pagbaliktad sa [[pandiwang pantulong]] ({{lang|en|auxiliary verb}}, hal. {{lang|en|is, are, am}}) at sa paksa: ang "{{lang|en|He will laugh}}" ('Tatawa siya') ay nagiging "{{lang|en|Will he laugh?}}" ('Tatawa ba siya?') sa anyong patanong nito. Gayunpaman, kung walang pandiwang pantulong, ginagamit ang salitang {{lang|en|do}} bilang pamalit sa nawawalang pandiwa: ang "{{lang|en|He laughs.}}" ('Tumawa siya') ay nagiging "{{lang|en|Did he laugh}}" ('Tumawa ba siya?'). Pansinin na nasa anyong pangnakaraan ang pandiwang {{lang|en|do}} ({{lang|en|did}}) rito.}} Dumami rin ang mga kaso ng paggamit sa anyong progresibo (mga nagtatapos sa hulaping {{Lang|en|–ing}} ng [[pandiwa]], at tuloy-tuloy ring nagiging regular ang mga pandiwang may di-regular na anyo (hal. {{Lang|en|dreamed}} ('napanaginipan') imbes na {{Lang|en|dreamt}}) gayundin sa paggamit pa lalo sa mga analitikal na alternatibo sa mga impleksiyon (hal. {{Lang|en|more polite}} ('mas magalang') imbes na {{Lang|en|politer}}). Dahil sa tindi ng presensiya sa midya ng Amerikanong Ingles, naiimpluwensiyahan na rin pati ang Britanikong Ingles.{{sfn|Leech|Hundt|Mair|Smith|2009|pp=18–19}}{{sfn|Mair|Leech|2006}}{{sfn|Mair|2006}} == Heograpiya == [[File:Detailed_SVG_map_of_the_Anglophone_world.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Detailed_SVG_map_of_the_Anglophone_world.svg|thumb|{{legend|#045a8d|Katutubong wika ng mayorya}} {{legend|#0674b6|Katutubong wika ng mayorya at isa sa mga opisyal na wika}} {{legend|#439dd4|Opisyal na wika pero katutubong wika ng minorya}} {{legend|#9bbae1|Pangalawang wika: sinasalita ng lagpas 20% ng populasyon, ''de facto'' na wika ng trabaho, pamahalaan, edukasyon, atbp.<ref name="Ethnologue26" />}}]] Ayon sa isang ulat noong 2016, tinatayang nasa 400 milyong katao ang [[Katutubong wika|katutubong mananalita]] ng wikang Ingles, at nasa 1.1 bilyong katao naman ang nagsasalita nito bilang [[pangalawang wika]].<ref>{{cite web |last1=Breene |first1=Keith |date=15 November 2019 |title=Which countries are best at English as a second language? |trans-title=Ano-anong mga bansa at pinakamagaling mag-Ingles bilang pangalawang wika? |url=https://www.weforum.org/agenda/2016/11/which-countries-are-best-at-english-as-a-second-language-4d24c8c8-6cf6-4067-a753-4c82b4bc865b |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161125144549/https://www.weforum.org/agenda/2016/11/which-countries-are-best-at-english-as-a-second-language-4d24c8c8-6cf6-4067-a753-4c82b4bc865b/ |archive-date=25 November 2016 |access-date= |publisher=World Economic Forum |language=en}}</ref> Ingles ang wika na may pinakamaraming mananalita sa kabuuan, na sinasalita sa lahat ng kontinente.{{sfn|Crystal|2003b|p=106}} Nakadepende ang dami ng mga mananalita bilang pangalawang wika o bilang banyagang wika sa antas ng kagalingan, mula 400 milyon hanggang lagpas 1 bilyon.{{sfn|Crystal|2003b|pp=108–109}} Tinataya naman noong 2003 na mas marami ang mananalita ng Ingles bilang pangalawang wika kumpara sa mga katutubong mananalita nito nang tatlo sa isa.{{sfn|Crystal|2003a|p=69}} === Tatlong bilog ng Ingles === [[File:EF_English_Proficiency_Index_2019_Europe.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:EF_English_Proficiency_Index_2019_Europe.svg|thumb|Kagalingan sa wikang Ingles ng piling mga bansa sa [[Europa]] at [[Dagat Mediteraneo|Mediteraneo]] ayon sa isang ulat noong 2019:<ref>{{cite web |title=EF English Proficiency Index 2019 |url=https://www.ef.com/assetscdn/WIBIwq6RdJvcD9bc8RMd/cefcom-epi-site/reports/2019/ef-epi-2019-english.pdf |pages=6–7 |language=en}}</ref> {{legend|#407294|Napakataas (63.07–70.27)}} {{legend|#5A857D|Mataas (58.26–61.86)}} {{legend|#9DBB88|Katamtaman (52.50–57.38)}} {{legend|#E7CB5B|Mababa (48.69–52.39)}} {{legend|#F47B4B|Napakababa (40.87–48.19)}} {{legend|#c0c0c0|Hindi kasama sa ulat}}]] Grinupo ng [[Lingguwistika|lingwistang]] si [[Braj Kachru]] ang mga bansa sa mundo sa tatlong bilog ayon sa antas ng paggamit sa wikang Ingles rito. Ipinapakita ng modelong ito ang pagkalat ng Ingles mula sa mga katutubong bansa nito patungo sa iba, gayundin sa dami ng gumagamit nito sa isang partikular na bansa. Tinatawag ang tatlong bilog bilang "loob", "labas", at "lumalawak". Maaaring gumalaw ang mga bansa papaloob o papalabas depende sa magiging kahihinatnan ng wika rito sa hinaharap.{{sfn|Kachru|2006|p=196}}{{sfn|Svartvik|Leech|2006|p=2}} * '''Loobang bilog''' ({{Lang|en|inner circle}}) ang mga bansa na may malaking porsyento ng populasyon ang katutubong mananalita ng Ingles. Kabilang rito ang [[Reyno Unido]], [[Estados Unidos]], [[Canada|Kanada]], [[Australia]], [[Nueva Selanda]], [[Irlanda]], at [[Timog Aprika]].{{sfn|Kachru|2006|p=196}} * '''Labas na bilog''' ({{Lang|en|outer circle}}) ang mga bansa na may mas maliit na bilang ng mga katutubong mananalita ng Ingles ngunit ginagamit bilang pangalawang wika para sa mga pang-araw-araw na gawain at institusyon kagaya sa edukasyon, pamahalaan, at negosyo. Kabilang rito ang [[Pilipinas]], gayundin ang [[Nigeria]], [[Indiya|India]], [[Pakistan]], [[Malaysia|Malasya]], [[Singapore|Singapura]], at [[Jamaica|Hamayka]].{{sfn|Bao|2006|p=377}} * '''Lumalawak na bilog''' ({{Lang|en|expanding circle}}) ang mga bansa kung saan hindi karaniwang sinasalita ang Ingles at tinuturo bilang isang banyagang wika. Sa mga bansang ito kumakalat ang wikang Ingles dahil sa katayuan nito bilang isang pandaigdigang wika.{{sfn|Trudgill|Hannah|2008|p=5}} === Plurisentrikong wika === Isang [[plurisentrikong wika]] ang Ingles; ibig sabihin, wala itong iisang pambansang otoridad na namamahala sa pamantayan ng wika.{{sfn|Trudgill|Hannah|2008|p=2}}{{sfn|Romaine|1999}}{{sfn|Baugh|Cable|2002}} Madalas na sinusundan ng sinasalitang Ingles lalo na sa brodkasting ang mga pambansang pamantayan sa pagbigkas na kinagisnan imbes na isinakodigo. Karaniwang malalaman sa kanilang [[aksent]] kung saan nagmula ang mga brodkaster,{{sfn|Trudgill|2006}} pero madalas na sinusulat ang iskrip sa mga balita sa isang [[Ortograpiya ng wikang Ingles|pandaigdigang anyo ng pamantayang Ingles]]. Tipikal na dinidikta ng konsenso mula sa mga iskolar ng wika ang mga karaniwang gawi sa pagsusulat sa Ingles, hindi mula sa isang pamahalaan o pandaigdigang organisasyon.{{sfn|Ammon|2008|pp=1537–1539}} Maiintindihan ng mga Amerikanong tagapakinig ang maraming brodkast na nagmula sa Britanya at kabaligtaran. Maiintindihan ng mga mananalita ng Ingles ang karamihan sa kahit anong mga programa sa radyo at telebisyon gayundin sa mga pelikulang nagmula sa mga [[Anglospero|bansang nagsasalita ng Ingles]].{{sfn|Svartvik|Leech|2006|p=122}} Parehong may pormal at di-pormal na estilo ang pamantayan at panrehiyong barayti ng Ingles, at tanging nagkakaiba lamang sa mga salitang ginagamit (hal. {{Lang|en|lift}} sa Britanya habang {{Lang|en|elevator}} sa Amerika), sintaksis (hal. {{Lang|en|on the weekend}} sa Amerika habang {{Lang|en|at the weekend}} sa Britanya), at paggamit sa teknikal at di-teknikal na rehistro.{{sfn|Trudgill|Hannah|2008|pp=5–6}} Dahil sa kasaysayan ng paninirahan sa mga bansang nasa loobang bilog, nagawang maipantay ng Britanya ang pagkakaiba sa dayalekto at makagawa ng mga anyong [[koine]] ng Ingles sa [[Timog Aprika]], [[Australya|Australia]], at [[Nueva Selanda]].{{sfn|Deumert|2006|p=130}} Mabilis na natutong mag-Ingles ang marami sa mga migranteng nanirahan sa Estados Unidos. Sa kasalukuyan, malaking bahagdan ng populasyon ng Estados Unidos ngayon ay kaya lamang magsalita ng iisang wika.{{sfn|Deumert|2006|p=131}}{{sfn|Ryan|2013|loc=Table 1}} Ukol sa pambansang katayuan ng wikang Ingles sa mga piling bansa, * Sa Australia, walang itinalagang opisyal na wika sa parehong pambansa at pang-estadong lebel.<ref>{{Cite journal |last=Ward |first=Rowena |date=2019 |title='National' and 'Official' Languages Across the Independent Asia-Pacific |trans-title='Pambansa' at 'Opisyal' na mga Wika ng Malayang Asya-Pasipiko|lang=en|journal=Journal of Multidisciplinary International Studies |volume=16 |issue=1/2 |pages=83–84 |doi=10.5130/pjmis.v16i1-2.6510 |doi-access=free}}</ref> * Sa [[Kanada]], parehong opisyal na wika sa pambansang lebel ang Ingles at [[Wikang Pranses|Pranses]].<ref>{{cite web |url=http://news.gc.ca/web/article-eng.do?m=/index&nid=480459 |archive-url=https://archive.today/20130410031606/http://news.gc.ca/web/article-eng.do?m=/index&nid=480459 |url-status=dead |archive-date=10 April 2013 |title=40 Years of the Official Languages Act |publisher=Department of Justice Canada |lang=en|trans-title=40 Taon ng Official Languages Act}}</ref> Opisyal na wika (o isa sa mga opisyal na wika) rin sa anim na lalawigan at tatlong teritoryo ang Ingles, habang wala namang itinalagang opisyal na wika sa tatlong lalawigan. Sa [[Québec|Quebec]], Pranses lamang ang tanging opisyal na wika nito.<ref>{{cite web |url=https://www.legisquebec.gouv.qc.ca/en/tdm/cs/C-11 |title=Charter of the French language |last= |first= |date=26 March 2024 |website=Légis Québec |publisher=Québec Official Publisher |lang=en|trans-title=Karta ng Wikang Pranses}}</ref> * Sa [[Republika ng Irlanda|Irlanda]], Ingles ang itinalagang pangalawang wika ng bansa, habang [[Wikang Irlandes|Irlandes]] naman ang itinalagang unang wika.<ref>{{cite web |url=https://www.irishstatutebook.ie/eli/cons/en/html#part2 |title=Article 8 of the Constitution of Ireland|trans-title=Artikulo 8 ng Saligang-batas ng Irlanda|lang=en|last= |first= |date=January 2020 |website=Irish Statute Book}}</ref> * Bagamat mayorya ng populasyon ng Nueva Selanda ang nagsasalita ng Ingles, tanging [[Wikang Māori|Maori]] at ang [[Wikang nakasenyas ng Nueva Selanda|pambansang wikang nakasenyas]] nito ang itinalagang opisyal na wika ng bansa.<ref>{{cite web |title=Maori Language Act 1987 |url=http://www.legislation.govt.nz/act/public/1987/0176/latest/DLM124116.html |lang=en}}</ref> <ref>{{cite news |url=http://tvnz.co.nz/view/page/488120/696482 |title=Recognition for sign language |date=6 April 2006 |work=[[Television New Zealand]] |trans-title=Pagkilala sa wikang nakasenyas |lang=en |access-date=21 Enero 2026 |archive-date=15 Mayo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110515221254/http://tvnz.co.nz/view/page/488120/696482 |url-status=dead }}</ref> * Walang itinalagang opisyal na wika sa [[Reyno Unido]]. Gayunpaman, sa [[Gales]] at [[Hilagang Irlanda]], Ingles ang isa sa mga opisyal na wika nito.<ref>{{cite journal |last1=Huws |first1=Catrin Fflur |title=The Welsh Language Act 1993: A Measure of Success?|trans-title=Ang Welsh Language Act 1993: Panukat sa Tagumpay?|lang=en |journal=Language Policy |date=June 2006 |volume=5 |issue=2 |pages=141–160 |doi=10.1007/s10993-006-9000-0}}</ref><ref>{{Cite news |date=26 October 2022 |title=Irish language and Ulster Scots bill clears final hurdle in Parliament|trans-title=Nalampasan na ng panukalang Irish language at Ulster Scots ang huling balakid nito sa Parlamento|lang=en|work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/uk-northern-ireland-63402597}}</ref> Walang itinalagang opisyal na wika sa [[Eskosya]] at [[Inglatera]]. * Sa [[Estados Unidos]], Ingles ang itinalagang opisyal na wika ng bansa sa bisa ng isang kautusang tagapagpaganap noong 2025.<ref>{{Cite news |last1=Ho |first1=Vivian |last2=Pannett |first2=Rachel |date=1 March 2025 |title=A Trump order made English the official language of the U.S. What does that mean? |trans-title=Ginawa sa bisa ng isang utos ni Trump ang wikang Ingles bilang opisyal na wika ng Estados Unidos. Ano'ng ibig sabihin nito?|lang=en|url=https://www.washingtonpost.com/nation/2025/03/01/trump-english-official-language-explainer/ |newspaper=[[The Washington Post]]}}</ref> Opisyal na wika (o isa sa mga opisyal na wika) ang Ingles sa 32 estado at limang teritoryo. Walang itinalagang opisyal na wika sa natitirang 18 estado at sa [[Distrito ng Columbia]].<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/#people-and-society |title=United States |date=29 May 2024 |website=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |trans-title=Estados Unidos |lang=en |access-date=21 Enero 2026 |archive-date=12 Disyembre 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211212224932/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/#people-and-society |url-status=dead }}</ref> === Pandaigdigang wika === [[File:Countries_in_which_English_Language_is_a_Mandatory_or_an_Optional_Subject.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Countries_in_which_English_Language_is_a_Mandatory_or_an_Optional_Subject.svg|thumb|Katayuan ng wikang Ingles sa pampublikong edukasyon sa bawat rehiyon:<ref>{{cite web |title=Countries in which English Language is a Mandatory or an Optional Subject |trans-title=Mga Bansa kung saan isang Kinakailangan o Mapipiling Asignatura ang Wikang Ingles |url=https://www.uwinnipeg.ca/global-english-education/countries-in-which-english-is-mandatory-or-optional-subject.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031000038/https://www.uwinnipeg.ca/global-english-education/countries-in-which-english-is-mandatory-or-optional-subject.html |archive-date=31 October 2022 |access-date= |publisher=The University of Winnipeg |language=en}}</ref>{{legend|#00a2e8|Kinakailangang asignatura}}{{legend|#ffc90e|Mapipiling asignatura}}{{legend|#ababab|Walang datos}}]] Inilalarawan minsan ang wikang Ingles bilang ang pinakaunang pandaigdigang ''[[lingua franca]]'',{{sfn|Graddol|2006}}{{sfn|Meierkord|2006|p=165}} o di kaya'y bilang ang pinakaunang [[pandaigdigang wika]].{{sfn|Brutt-Griffler|2006|pp=690–691}}{{sfn|Northrup|2013}} Pinakaginagamit na wika ang Ingles pagdating sa paglalathala, telekomunikasyon, kalakalan, libangan, at diplomasya.{{sfn|Northrup|2013}} Nakamit nito ang pagkapantay sa [[wikang Pranses]] noong 1919 sa kasagsagan ng negosasyon sa [[Kasunduan sa Versailles]].{{sfn|Phillipson|2004|p=47}} Pagsapit ng pagtatag sa [[Mga Nagkakaisang Bansa]] noong 1945, naging pangunahing wika na ang Ingles;{{sfn|Conrad|Rubal-Lopez|1996|p=261}} isa ito sa anim na opisyal na wika ng naturang organisasyon at ang kasalukuyang pinakaginagamit na wika sa pandaigdigang diplomasya at pakikipag-ugnayan.{{sfn|United Nations|2010}}{{sfn|Richter|2012|p=29}} Nakatalaga ang Ingles bilang isang opisyal na wika o di kaya'y wika ng trabaho sa maraming mga pandaigdigang organisasyon kagaya ng [[Pandaigdigang Lupong Olimpiko]] (IOC), Ginagamit rin ito bilang wika ng trabaho kahit maging sa mga panrehiyong organisasyon kagaya ng [[Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya]] (ASEAN) at [[Ekonomikong Kooperasyon sa Asya-Pasipiko]] (APEC), kung saan hindi gaanong kalaganap ang paggamit sa naturang wika sa mga kasaping bansa nito. Sa [[Unyong Europeo]] (EU), Ingles ang karaniwang ginagamit na wika ng trabaho ng mga kasaping bansa nito kahit na pinapayagan ng unyon na gumamit ang mga kasapi nito ng kahit anong wika.{{sfn|Ammon|2006|p=321}} Ingles ang ginagamit na basehan sa mga [[kontroladong likas na wika]],{{sfn|Wojcik|2006|p=139}} gayundin bilang ang wikang ginagamit sa larangan ng [[paglalayag]] at [[Abyasyon|pagpapalipad]].{{sfn|International Maritime Organization|2011}}{{sfn|International Civil Aviation Organization|2011}} [[File:English_Proficiency_Index_by_country_as_of_2014.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:English_Proficiency_Index_by_country_as_of_2014.svg|thumb|English Proficiency Index noong 2014:<ref>{{cite web |title=Countries in which English Language is a Mandatory or an Optional Subject |trans-title=Mga Bansa kung saan isang Kinakailangan o Mapipiling Asignatura ang Wikang Ingles |url=https://www.uwinnipeg.ca/global-english-education/countries-in-which-english-is-mandatory-or-optional-subject.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031000038/https://www.uwinnipeg.ca/global-english-education/countries-in-which-english-is-mandatory-or-optional-subject.html |archive-date=31 October 2022 |access-date= |publisher=The University of Winnipeg |language=en}}</ref> {{legend|#225500|Napakataas (80–100%)}} {{legend|#44aa00|Mataas (60–80%)}} {{legend|#66ff00|Katamtaman (40–60%)}} {{legend|#99ff55|Mababa (20–40%)}} {{legend|#ccffaa|Napakababa (0.1–20%)}} {{legend|#c0c0c0|Walang datos}}]] Wikang Ingles ang pinaka-inaaral na banyagang wika sa mundo.{{sfn|Graddol|2006}}{{sfn|Crystal|2003a}} Nag-aaral ang karamihan sa mga tao ng Ingles dahil sa praktikal na kadahilanan at hindi sa ideolohiya.{{sfn|Kachru|2006|p=195}} Sa EU, Ingles ang pinakasinasalitang banyagang wika sa 19 sa 25 kasaping bansa nito kung saan hindi opisyal na wika ito. Ayon sa isang opisyal na poll noong 2012 (noong kasapi pa ang [[Reyno Unido]]) sa mga kasaping bansa na hindi opisyal na wika ang Ingles, 38% ng mga sumagot ay nagsabing kaya nilang makapagsalita ng Ingles sa antas ng pakikipag-usap sa iba.{{sfn|European Commission|2012|pp=21, 19}} Kinokonekta ang matinding impluwensiya ng Ingles sa pagbilis ng [[Kamatayan ng wika|kamatayan ng ibang mga maliliit na wika]];{{sfn|Crystal|2000}} dahil rito, inaakusahan din ang wika ng [[Imperyalismong pangwika|imperyalismo]] at marami rin ang aktibong tumututol sa paggamit nito.{{sfn|Jambor|2007}} Gayunpaman, patuloy pa ring dumadami ang mga mananalita ng Ingles dahil sa paniniwalang nagdadala ng kaginhawaan at mas mabuting buhay ang paggamit nito.{{sfn|Svartvik|Leech|2006|loc=Chapter 12: English into the Future}} Kinakailangang marunong sa wikang Ingles sa maraming mga larangan kagaya ng sa [[medisina]] at [[kompyuting]]. Bagamat magkasingpantay noon ang Ingles sa Pranses at [[Wikang Aleman|Aleman]] pagdating sa pananaliksik, Ingles na ang natatanging nananaig na wika sa kasalukuyan.{{sfn|Gordin|2015}} Makikita ang dominasyon nito sa [[maagham na paglalathala]] sa mga [[indeks]] ng mga [[siyentipikong dyornal]] kagaya ng ''Chemical Abstracts'': noong 1998, nasa lagpas 80% ng lahat na naka-indeks na siyentipikong artikulo ng dyornal ang nakasulat sa Ingles, 90% sa mga [[likas na agham]] noong 1996, at 82% sa [[araling pantao]] noong 1995.{{sfn|Brutt-Griffler|2006|pp=694–695}} Sa kasagsagan ng [[dekolonisasyon]] sa [[Imperyong Britaniko]] noong dekada 1950s at 1960s, patuloy na ginamit ng mga lumayang kolonya ang wikang Ingles imbes na alisin ito sa mga wika ng kanilang bansa.{{sfn|Mufwene|2006|p=614}}{{sfn|Northrup|2013|pp=81–86}} Halimbawa, patuloy na ginagamit sa [[India]] ang Ingles matapos nitong lumaya sa Reyno Unido. India ngayon ang ikatlong may pinakamaraming inilalathalang aklat sa naturang wika matapos ng [[Estados Unidos]] at Reyno Unido,{{sfn|Sailaja|2009|pp=2–9}} kahit na di lalagpas sa 5% ng populasyon nito ang marunong magsalita ng Ingles nang maayos. Noong 2004, ipinagpalagay ng iskolar na si David Crystal na India ang may pinakamalaking populasyon na kayang magsalita o makaunawa ng Ingles sa mundo,{{sfn|Crystal|2004}} bagamat marami ring iskolar na naniniwalang Estados Unidos pa rin ang may hawak sa naturang titulo.{{sfn|Graddol|2010}} Marami sa mga mananalita ng Ingles Aprika ang bahagi ng pamayanang "Apro-Sakson" ng kontinente.{{sfn|Mazrui|Mazrui|1998}} Pinaniniwalaan na mananatili ang Ingles bilang isang wikang [[koine]] sa hinaharap.{{sfn|Crystal|2006}} == Ponolohiya == {{Main|Ponolohiya ng wikang Ingles}} {{IPA notice|bahaging|brackets=no}} Nagkakaiba ang [[ponolohiya ng wikang Ingles]] depende sa dayalekto, ngunit madalas pa ring nagkakaunawaan ang mga mananalita nito kahit ganito. Nakakapekto ang barayti ng [[ponolohiya]] sa imbentaryo ng mga [[ponema]], na siyang nagdidikta sa pagkakaiba sa [[ponetika]] at pagbigkas sa mga ponema. Inilalarawan ng bahaging ito ang mga [[Pamantayang wika|pamantayang barayti]] ng wikang Ingles: [[Received Pronunciation]] (RP, {{Literal|Tamang Pagbigkas}}) ng Reyno Unido at [[General American]] (GA, {{Literal|Pangkahalatang Amerikano}}) ng Estados Unidos. === Katinig === Nasa 24 na ponemang katinig ang marami sa mga dayalekto ng wikang Ingles; 26 kung isasama pati ang {{IPA|/x/}} at /ʔ/. Tumpak para sa Ingles ng California at sa RP ang sumusunod na imbentaryo. {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Mga ponemang katinig ng wikang Ingles ! colspan="2" {{Diagonal split header|[[Paraan ng artikulasyon|Paraan]]|[[Lugar ng artikulasyon|Lugar]]}} ! colspan="2" |Labi ! colspan="2" |Labi–ngipin ! colspan="2" |Ngipin ! colspan="2" |Dila ! colspan="2" |Likuran ! colspan="2" |Paleta ! colspan="2" |Ngala-ngala ! colspan="2" |Tagukan |- ! colspan="2" |[[Katinig na pailong|Pailong]] | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|m}} | colspan="2" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|n}} | colspan="2" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|ŋ}} | colspan="2" | |- ! colspan="2" |[[Katinig na pasara|Pasara]] | style="border-right: 0;" |{{IPA link|p}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|b}} | colspan="2" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" |{{IPA link|t}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|d}} | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" |{{IPA link|k}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|ɡ}} | style="border-right: 0;" |({{IPA link|ʔ}}) | style="border-left: 0;" | |- ! colspan="2" |[[Katinig na pasara-sutsot|Pasara-sutsot]] | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" |{{IPA link|tʃ}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|dʒ}} | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" | | colspan="2" | |- ! colspan="2" |[[Katinig na pasutsot|Pasutsot]] | colspan="2" | | style="border-right: 0;" |{{IPA link|f}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|v}} | style="border-right: 0;" |{{IPA link|θ}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|ð}} | style="border-right: 0;" |{{IPA link|s}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|z}} | style="border-right: 0;" |{{IPA link|ʃ}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|ʒ}} | colspan="2" | | style="border-right: 0;" |({{IPA link|x}}) | style="border-left: 0;" | | style="border-right: 0;" |{{IPA link|h}} | style="border-left: 0;" | |- ! rowspan="2" |[[Katinig na padulas|Padulas]] ![[Katinig na pagitna|Gitna]] | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|ɹ}} | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|j}} | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|w}} | colspan="2" | |- ![[Katinig na pagilid|Gilid]] | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|l}} | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" | |- |} == Talababa == {{notelist}} == Sanggunian == {{reflist}} === Pinagkunan === <!-- The entries in this bibliography are in alphabetical order. Comments show the names of named references. --> {{refbegin|30em}} <!-- AartsHaegeman2006 -->* {{cite book |first1=Bas |last1=Aarts |first2=Liliane |last2=Haegeman |date=2006 |chapter=English Word classes and Phrases |trans-chapter=Mga klase ng salita at parirala sa Ingles|title=The Handbook of English Linguistics |trans-title=Handbook sa Lingguwistikang Ingles|lang=en|editor1-last=Aarts |editor1-first=Bas |editor2-first=April |editor2-last=McMahon |publisher=Blackwell |isbn=978-1-4051-6425-2}} <!-- AbercrombieDaniels2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04878-1 |chapter=Spelling Reform Proposals: English |trans-chapter=Mga Mungkahing Reporma sa Pagbaybay: Ingles|title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Abercrombie |first1=D. |last2=Daniels |first2=P. T. |pages=72–75 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- AitkenMcArthur1979 -->* {{cite book |editor1-last=Aitken |editor1-first=A. J. |editor2-last=McArthur |editor2-first=Tom |date=1979 |title=Languages of Scotland|lang=en|trans-title=Mga Wika ng Eskosya |location=Edinburgh, Reyno Unido |publisher=Chambers |series=Occasional paper – Association for Scottish Literary Studies |volume=4 |isbn=978-0-550-20261-1}} <!-- Alcaraz-ArizaNavarro2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/02351-8 |chapter=Medicine: Use of English|trans-chapter=Medisina: Paggamit sa Ingles|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Alcaraz Ariza |first1=M. Á. |last2=Navarro |first2=F. |pages=752–759 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Ammon2006 -->* {{cite journal |last=Ammon |first=Ulrich |s2cid=142692741 |title=Language Conflicts in the European Union: On finding a politically acceptable and practicable solution for EU institutions that satisfies diverging interests|trans-title=Mga Hidwaan sa Wika sa Unyong Europeo: Ukol sa paghahanap sa isang politikal na pagsang-ayon at praktikal na solusyon para sa mga institusyon ng EU nang nagagampanan ang mga nagkakaibang interes|lang=en|journal=International Journal of Applied Linguistics |volume=16 |issue=3 |pages=319–338 |date=2006 |doi=10.1111/j.1473-4192.2006.00121.x |s2cid-access=free |via=DYLAN project |url=http://www.dylan-project.org/Dylan_en/presentation/dissemination/articles/assets/UDE-Ammon-LanguageConflictsInTheEuropeanUnion.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102074109/http://www.dylan-project.org/Dylan_en/presentation/dissemination/articles/assets/UDE-Ammon-LanguageConflictsInTheEuropeanUnion.pdf |archive-date=2 January 2011}} <!-- Ammon2008 -->* {{cite book |last=Ammon |first=Ulrich |chapter=Pluricentric and Divided Languages |lang=en|trans-chapter=Mga Plurisentro at Nakahating Wika|editor1-last=Ammon |editor1-first=Ulrich N. |editor2-last=Dittmar |editor2-first=Norbert |editor3-last=Mattheier |editor3-first=Klaus J. |display-editors=3 |editor4-last=Trudgill |editor4-first=Peter |title=Sociolinguistics: An International Handbook of the Science of Language and Society |trans-title=Sosyolingguwistika: Pandaigdigang Handbook ng Agham ng Wika at Lipunan|volume=2 |date=2008 |edition=2nd |publisher=De Gruyter |isbn=978-3-11-019425-8 |series=Handbooks of Linguistics and Communication Science}} <!-- Annamalai2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04611-3 |chapter=India: Language Situation |lang=en|trans-chapter=India: Sitwasyon sa Wika|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Annamalai |first1=E. |pages=610–613 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Australian Bureau of Statistics2013 official census of Australia -->* {{cite web |author=Australian Bureau of Statistics |title=2011 Census QuickStats: Australia|trans-title=QuickStats sa Senso ng 2011: Australia |lang=en|date=28 March 2013 |url=http://www.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2011/quickstat/0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151106221006/http://www.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2011/quickstat/0 |archive-date=6 November 2015}} <!-- Bailey2001 -->* {{cite book |last=Bailey |first=Guy |chapter=The relationship between African American and White Vernaculars|trans-chapter=Ang kaugnayan ng Aprikanong Amerikano at Puting Bernakular|editor-last=Lanehart |editor-first=Sonja L. |title=Sociocultural and historical contexts of African American English |trans-title=Sosyokultural at historikal na konteksto ng Aprikanong Amerikanong Ingles|url=https://archive.org/details/socioculturalhis00lane |url-access=limited |date=2001 |pages=[https://archive.org/details/socioculturalhis00lane/page/n71 53]–84 |publisher=John Benjamins |lang=en|series=Varieties of English around the World |isbn=978-1-58811-046-6}} <!-- Bailey1997 -->* {{cite book |last=Bailey |first=G. |date=1997 |chapter=When did southern American English begin|trans-chapter=Kailan nagsimula ang katimugang Amerikanong Ingles|chapter-url=https://books.google.com/books?id=zvFtOr5_BZAC&pg=PA255 |title=Englishes around the world|trans-title=Mga Ingles sa iba't-ibang panig ng mundo|lang=en|pages=255–275 |editor=Edgar W. Schneider |publisher=John Benjamins |isbn=9789027248763}} <!-- Bao2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04257-7 |chapter=Variation in Nonnative Varieties of English |trans-chapter=Baryasyon sa mga hindi Katutubong Barayti ng Ingles|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Bao |first1=Z. |pages=377–380 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Barry1982 -->* {{cite book |last=Barry |first=Michael V. |chapter=English in Ireland |trans-chapter=Ingles sa Irlanda|editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|lang=en|pages=84–134 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- BaughCable2002 -->* {{cite book |last1=Baugh |first1=Albert C. |last2=Cable |first2=Thomas |title=A History of the English Language|trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles|edition=5|lang=en |publisher=Longman |date=2002 |isbn=978-0-13-015166-7 |url=https://archive.org/details/historyofenglish02baug}} <!-- Bazelmans2009 -->* {{cite book |last=Bazelmans |first=Jos |chapter=The Early-Medieval Use of Ethnic Names from Classical Antiquity: the Case of the Frisians |trans-chapter=Ang Maagang Medyebal na Paggamit sa mga Etnikong Pangalan mula sa Klasikong Antigong Panahon: ang Kaso ng mga Prisyano|pages=321–338 |editor-last1=Derks |editor-first1=Ton |editor-last2=Roymans |editor-first2=Nico |title=Ethnic Constructs in Antiquity: The Role of Power and Tradition|trans-title=Mga Etnikong Gawa sa Antigong Panahon: Ang Gampanin ng Kapangyarihan at Tradisyon|lang=en|publisher=Amsterdam University Press |series=Amsterdam Archaeological Studies |volume=13 |date=2009 |isbn=978-90-485-0791-7 |jstor=j.ctt46n1n2.1 |jstor-access=free}} <!-- Bermudez-OteroMcMahon2006 -->* {{cite encyclopedia |last1=Bermúdez-Otero |first1=Ricardo |first2=April |last2=McMahon |date=2006 |title=English phonology and morphology |trans-title=Ponolohiya at morpolohiya ng Ingles|lang=en|editor-first=Bas |editor-last=Aarts |editor-first2=April |editor-last2=McMahon |encyclopedia=The Handbook of English Linguistics |location=Oxford |publisher=Wiley–Blackwell |isbn=978-1-4051-6425-2 |doi=10.1002/9780470753002.ch17 |series=Blackwell Handbooks in Linguistics |pages=382–410}} <!-- BlenchSpriggs1999 -->* {{cite book |last1=Blench |first1=R. |last2=Spriggs |first2=Matthew |title=Archaeology and Language: Correlating Archaeological and Linguistic Hypotheses|trans-title=Arkeolohiya at Wika: Pagsasama sa mga Arkeolohiko at Lingguwistikong Palagay|lang=en|pages=285–286 |date=1999 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-11761-6 |url=https://books.google.com/books?id=DWMHhfXxLaIC&pg=PA286}} * {{cite book |editor-last=Blake |editor-first=Norman |title=Cambridge History of the English Language|trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles ng Cambridge|lang=en|volume=2|publisher=Cambridge University Press |date=1992 |doi=10.1017/CHOL9780521264754.003 |isbn=978-1-139-05553-6}} ** {{Harvc |last=Lass |first=Roger |chapter=Phonology and Morphology |in=Blake |year=1992 |pages=23–154}} <!-- Boberg2010 -->* {{cite book |last=Boberg |first=Charles |author-link=Charles Boberg |date=2010 |title=The English language in Canada: Status, history and comparative analysis|url=https://archive.org/details/englishlanguagei0000bobe |trans-title=Ang Wikang Ingles sa Kanada: Katayuan, kasaysayan, at pagsusuring komparatibo|lang=en|publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-49144-0 |series=Studies in English Language}} <!-- BosworthToller1921 -->* {{cite web |last1=Bosworth |first1=Joseph |author-link1=Joseph Bosworth|last2=Toller |first2=T. Northcote |title=Engla land |work=[[An Anglo-Saxon Dictionary]] (Online)|lang=en |date=1921 |url=http://bosworth.ff.cuni.cz/009427 |publisher=[[Charles University]] |archive-date=21 December 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121221212612/http://bosworth.ff.cuni.cz/009427 |url-status=live}} <!-- BrintonBrinton2010 -->* {{cite book |last1=Brinton |first1=Laurel J. |last2=Brinton |first2=Donna M. |date=2010 |title=The linguistic structure of modern English |trans-title=Ang lingguwistikong estraktura ng modernong Ingles|lang=en|publisher=John Benjamins |isbn=978-90-272-8824-0 |url=https://benjamins.com/#catalog/books/z.156/main}} <!-- Brutt-Griffler2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/00644-1 |chapter=Languages of Wider Communication|trans-chapter=Mga Wika ng mas Malawak na Komunikasyon|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Brutt-Griffler |first1=J. |pages=690–697 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Burridge2010 -->* {{cite book |last=Burridge |first=Kate |chapter=English in Australia|trans-chapter=Ingles sa Australia|editor-last=Kirkpatrick |editor-first=Andy |date=2010 |title=Routledge Handbook of World Englishes |trans-title=Handbook ng Routledge ukol sa mga Ingles ng Mundo|lang=en|url=https://archive.org/details/routledgehandboo00kirk_142 |url-access=limited |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-62264-6 |pages=[https://archive.org/details/routledgehandboo00kirk_142/page/n154 132]–151}} <!-- Campbell1959 -->* {{cite book |last=Campbell |first=Alistair |author-link=Alistair Campbell|title=Old English Grammar|url=https://archive.org/details/oldenglishgramma0000camp_o0r3 |trans-title=Balarila ng Lumang Ingles |location=Oxford, Inglatera |publisher=[[Oxford University Press]] |date=1983 |orig-date=1959|lang=en |isbn=978-0-19-811943-2 |ref={{sfnref|Campbell|1959}}}} <!-- CarrHoneybone2007 -->* {{cite journal |last1=Carr |first1=Philip |last2=Honeybone |first2=Patrick |date=2007 |title=English phonology and linguistic theory: an introduction to issues, and to 'Issues in English Phonology'|trans-title=Ponolohiya at lingguwistikong teorya ng Ingles: panimula sa mga isyu, at sa 'Mga Isyu sa Ponolohiya ng Ingles'|lang=en|journal=Language Sciences |volume=29 |issue=2 |pages=117–153 |doi=10.1016/j.langsci.2006.12.018}} <!-- Cassidy1982 -->* {{cite book |last=Cassidy |first=Frederic G. |chapter=Geographical Variation of English in the United States|lang=en|trans-chapter=Heograpikong Baryasyon ng Ingles sa Estados Unidos|editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|pages=177–210 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- Cercignani1981 -->* {{cite book |last=Cercignani |first=Fausto |title=Shakespeare's works and Elizabethan pronunciation|trans-title=Mga gawa ni Shakespeare at ang Isabel na pagbigkas|lang=en|date=1981 |publisher=Clarendon |url=https://books.google.com/books?id=_JBlAAAAMAAJ |jstor=3728688 |isbn=978-0-19-811937-1}} <!-- Clark2013 -->* {{cite book |first1=Urszula |last1=Clark |first2=Esther |last2=Asprey |date=2013 |title=West Midlands English: Birmingham and the Black Country|trans-title=Ingles ng Kanlurang Midlands: Birmingham at ang Black Country|lang=en|publisher=Edinburgh University Press |isbn=978-0-7486-4169-7}} <!-- CollingwoodMyres1936 -->* {{cite book |last1=Collingwood |first1=Robin George |author-link=R. G. Collingwood |last2=Myres |first2=J. N. L. |chapter=The Sources for the period: Angles, Saxons, and Jutes on the Continent |trans-chapter=Ang mga Pinagmulan para sa panahon: Mga Anglo, Saxon, at Jute sa Kontinente|title=Roman Britain and the English Settlements|trans-title=Romanong Britanya at ang mga Tirahang Ingles|volume=5 |publisher=Clarendon |location=Oxford, Inglatera|lang=en|date=1936 |lccn=37002621 |jstor=2143838}} * {{cite book |last=Cohen |first=Antonie |title=The Phonemes of English: A Phonemic Study of the Vowels and Consonants of Standard English |trans-title=Ang mga Ponema ng Ingles: Isang Ponemikong Pag-aaral sa mga Patinig at Katinig ng Pamantayang Ingles|lang=en|publisher=Springer |date=2012 |orig-date=1952 |isbn=978-94-010-2969-8}} <!-- CollinsMees2003 -->* {{cite book |last1=Collins |first1=Beverley |last2=Mees |first2=Inger M. |year=2003 |orig-date=1981 |title=The Phonetics of English and Dutch|trans-title=Ang Ponetika ng Ingles at Olandes |edition=5 |place=Leiden, Olanda|lang=en |publisher=Brill |isbn=978-90-04-10340-5}} <!-- Connell2006 -->* {{cite encyclopedia |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01655-2 |title=Nigeria: Language Situation|trans-title=Nigeria: Sitwasyon sa Wika|lang=en|encyclopedia=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Connell |first1=B. A. |pages=635–637 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- ConradRubal-Lopez1996 -->* {{cite book |last1=Conrad |first1=Andrew W. |last2=Rubal-Lopez |first2=Alma |title=Post-Imperial English: Status Change in Former British and American Colonies, 1940–1990|trans-title=Imperyong Ingles: Pagbabago sa Katayuan sa mga Dating Kolonya ng Britanya at Amerika, 1940–1990|lang=en|date=1996 |publisher=De Gruyter |isbn=978-3-11-087218-7 |url=http://www.degruyter.com/viewbooktoc/product/143492 |page=261 |url-access=subscription}} * {{cite book |last=Cruttenden |first=Alan |date=2014 |title=Gimson's Pronunciation of English|trans-title=Pagbigkas sa Ingles ng Gimson|edition=8 |lang=en|publisher=Routledge |isbn=978-1-4441-8309-2}} <!-- CrystalLanguageDeath2002 -->* {{cite book |doi=10.1017/CBO9781139106856 |title=Language Death |url=https://archive.org/details/languagedeath0000crys |trans-title=Pagkamatay ng Wika|lang=en|date=2000 |last=Crystal |first=David |isbn=978-0-521-65321-3}} <!-- CrystalGlobalLanguage2003a -->* {{Cite book |last=Crystal |first=David |title=English as a Global Language |trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|lang=en|author-link=David Crystal |edition=2 |publisher=Cambridge University Press |page=69 |date=2003a |url=https://books.google.com/books?id=d6jPAKxTHRYC |isbn=978-0-521-53032-3}} <!-- CrystalEncyclopedia2003b -->* {{cite book |last=Crystal |first=David |title=Cambridge Encyclopedia of the English Language|trans-title=Ensiklopediya ng Cambridge ukol sa Wikang Ingles|author-link=David Crystal |edition=2|lang=en |publisher=Cambridge University Press |date=2003b |isbn=978-0-521-53033-0 |url=https://books.google.com/books?id=A3b3ngEACAAJ}} <!-- CrystalSubcontinent2004b -->* {{cite news |last=Crystal |first=David |title=Subcontinent Raises Its Voice|trans-title=Itinaas ng Subkontinente ang Kanyang Boses|lang=en|year=2004 |url=https://www.theguardian.com/education/2004/nov/19/tefl |newspaper=The Guardian |archive-date=17 April 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080417171455/http://education.guardian.co.uk/tefl/story/0,,1355064,00.html |url-status=live}} <!-- DanielsBright1996 -->* {{cite book |editor1-last=Daniels |editor1-first=Peter T. |editor2-last=Bright |editor2-first=William |title=The World's Writing Systems|trans-title=Ang mga Sistema ng Oagsulat ng Mundo|lang=en|url=https://books.google.com/books?id=621jAAAAMAAJ |date=1996 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-507993-7}} <!-- Dehaene2009 -->* {{cite book |last=Dehaene |first=Stanislas |title=Reading in the Brain: The Science and Evolution of a Human Invention|trans-title=Pagbabasa sa Utak: Ang Agham at Ebolusyon ng isang Imbensiyon ng Tao|lang=en|date=2009 |publisher=Viking |isbn=978-0-670-02110-9 |url=https://books.google.com/books?id=6Z2hjwEACAAJ}} <!-- DenningKesslerLeben2007 -->* {{cite book |last1=Denning |first1=Keith |last2=Kessler |first2=Brett |last3=Leben |first3=William Ronald |title=English Vocabulary Elements|trans-title=Mga Elemento sa Bokabularyo ng Ingles|lang=en|date=17 February 2007 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-516803-7 |url=https://books.google.com/books?id=jz76l9RAccQC}} <!-- Deumert2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01294-3 |chapter=Migration and Language |trans-chapter=Migrasyon at Wika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Deumert |first1=A. |pages=129–133 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Dixon 1982 -->* {{cite journal |last=Dixon |first=R. M. W. |date=1982 |title=The grammar of English phrasal verbs|trans-title=Ang balarila ng mga pariralang pandiwa ng Ingles|lang=en|journal=Australian Journal of Linguistics |volume=2 |issue=1 |doi=10.1080/07268608208599280 |pages=1–42}} <!-- Donoghue2008 -->* {{cite book |last=Donoghue |first=D. |title=Old English Literature: A Short Introduction|trans-title=Panitikan ng Lumang Ingles: Maikling Panimula|lang=en|publisher=Wiley |date=2008 |isbn=978-0-631-23486-9 |doi=10.1002/9780470776025 |editor-last=Donoghue |editor-first=Daniel}} <!-- Durrell2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/02189-1 |chapter=Germanic Languages|trans-chapter=Mga Wikang Hermaniko |title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Durrell |first1=M. |pages=53–55 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Eagleson1982 -->* {{cite book |last=Eagleson |first=Robert D. |chapter=English in Australia and New Zealand|trans-chapter=Ingles sa Australia at Nueva Selanda|lang=en|editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|lang=en|pages=415–438 |isbn=978-3-12-533872-2 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press}} <!-- Ethnologue -->* {{cite web |url=http://www.ethnologue.com/statistics/size |title=Summary by language size|trans-title=Buod batay sa laki ng wika |lang=en|website=Ethnologue: Languages of the World |ref={{harvid|Ethnologue|2010}} |archive-date=26 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226040016/https://www.ethnologue.com/statistics/size |url-status=live}} <!-- European Commission2012 -->* {{cite report |publisher=European Commission |title=Special Eurobarometer 386: Europeans and Their Languages|trans-title=Mga Natatanging Eurobarometer 386: Mga Europeo at ang Kanilang Wika|lang=en|date=June 2012 |series=Eurobarometer Special Surveys |url=http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_386_en.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160106183351/http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_386_en.pdf |archive-date=6 January 2016 |ref={{sfnref|European Commission|2012}}}} <!--FasoldConnor-Linton2014 -->* {{cite book |editor1-last=Fasold |editor1-first=Ralph W. |editor2-last=Connor-Linton |editor2-first=Jeffrey |title=An Introduction to Language and Linguistics|trans-title=Panimula sa Wika at Lingguwistika |edition=2|lang=en|date=2014 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-316-06185-5}} * {{cite journal |last1=Flemming |first1=Edward |last2=Johnson |first2=Stephanie |year=2007 |title=''Rosa's roses'': reduced vowels in American English |trans-title=''Mga rosas ni Rosa'': pagbawas sa mga patinig sa Amerikanong Ingles|lang=en|journal=[[Journal of the International Phonetic Association]] |volume=37 |issue=1 |pages=83–96 |doi=10.1017/S0025100306002817 |url=http://web.mit.edu/flemming/www/paper/rosasroses.pdf |citeseerx=10.1.1.536.1989 |s2cid=145535175 |archive-date=19 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180919182406/http://web.mit.edu/flemming/www/paper/rosasroses.pdf |url-status=live}} <!-- Giegerich1992 -->* {{cite book |title=English Phonology: An Introduction|url=https://archive.org/details/englishphonology0000gieg|trans-title=Ponolohiya ng Ingles: Panimula|lang=en |first=Heinz J. |last=Giegerich |publisher=Cambridge University Press |date=1992 |isbn=978-0-521-33603-1 |series=Cambridge Textbooks in Linguistics}} <!-- Gneuss2013 -->* {{cite book |last=Gneuss |first=Helmut |chapter=The Old English Language|lang=en|trans-chapter=Ang Lumang Wikang Ingles |editor1-last=Godden |editor1-first=Malcolm |editor2-last=Lapidge |editor2-first=Michael |date=2013 |title=Cambridge Companion to Old English Literature|url=https://archive.org/details/cambridgecompani0000malc |trans-title=Pantulong ng Cambridge ukol sa Panitikan ng Lumang Ingles|edition=2 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-15402-4 |pages=[https://archive.org/details/cambridgecompani0000malc/page/18 19]–49}} <!-- Görlach1991 -->* {{cite book |last=Görlach |first=Manfred |title=Introduction to Early Modern English|lang=en|trans-title=Panimula sa Maagang Modernong Ingles|date=1991 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-32529-5}} <!-- Gordin2015 -->* {{cite magazine |last=Gordin |first=Michael D. |title=Absolute English|trans-title=Ingles Lamang|lang=en |url=http://aeon.co/magazine/science/how-did-science-come-to-speak-only-english/ |magazine=[[Aeon (digital magazine)|Aeon]] |date=4 February 2015 |archive-date=7 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150207162247/http://aeon.co/magazine/science/how-did-science-come-to-speak-only-english/ |url-status=dead}} <!-- GordonCampbellHay et al.2004 -->* {{cite book |last1=Gordon |first1=Elizabeth |last2=Campbell |first2=Lyle |last3=Hay |first3=Jennifer |last4=Maclagan |first4=Margaret |last5=Sudbury |first5=Angela |last6=Trudgill |first6=Peter |author-link6=Peter Trudgill |date=2004 |title=New Zealand English: its origins and evolution|url=https://archive.org/details/newzealandenglis0000unse_b8r3 |trans-title=Ingles ng Nueva Selanda : mga pinagmulan at ebolusyon nito|lang=en|publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-10895-9 |series=Studies in English Language |ref={{sfnref|Gordon|Campbell|Hay et al.|2004}}}} <!-- Gottlieb2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04455-2 |chapter=Linguistic Influence|trans-chapter=Impluwensiya ng Wika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Gottlieb |first1=H. |pages=196–206 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Graddol2006 -->* {{cite book |last=Graddol |first=David |title=English Next: Why global English may mean the end of 'English as a Foreign Language'|trans-title=Susunod Ingles: Bakit maaaring matapos ang 'Ingles bilang Banyagang Wika' dahil sa pandaigdigang Ingles|author-link=David Graddol |url=http://englishagenda.britishcouncil.org/sites/ec/files/books-english-next.pdf |lang=en|date=2006 |publisher=The British Council |archive-url=https://web.archive.org/web/20150212042939/http://englishagenda.britishcouncil.org/sites/ec/files/books-english-next.pdf |archive-date=12 February 2015}} <!-- Graddol2010 -->* {{cite book |last=Graddol |first=David |title=English Next India: The future of English in India |trans-title=Susunod Ingles sa India: Ang hinaharap ng Ingles sa India|author-link=David Graddol |url=http://englishagenda.britishcouncil.org/sites/ec/files/books-english-next-india-2010.pdf|lang=en |date=2010 |publisher=The British Council |isbn=978-0-86355-627-2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150212042654/http://englishagenda.britishcouncil.org/sites/ec/files/books-english-next-india-2010.pdf |archive-date=12 February 2015}} <!-- GraddolLeithSwann et al.2007 -->* {{cite book |editor1-last=Graddol |editor1-first=David |editor2-last=Leith |editor2-first=Dick |editor3-last=Swann |editor3-first=Joan |editor4-last=Rhys |editor4-first=Martin |editor5-last=Gillen |editor5-first=Julia |title=Changing English |trans-title=Nagbabagong Ingles|lang=en|url=http://www.routledge.com/books/details/9780415376792/ |date=2007 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-37679-2 |ref={{sfnref|Graddol|Leith|Swann et al.|2007}}}} <!--Green2002 -->* {{cite book |last=Green |first=Lisa J. |date=2002 |title=African American English: a linguistic introduction |trans-title=Ingles ng Aprikanong Amerikano: panimula sa wika|lang=en|url=https://archive.org/details/isbn_9780521891387 |url-access=registration |publisher=Cambridge University Press}} <!-- Greenbaum -->* {{cite book |last1=Greenbaum |first1=S. |last2=Nelson |first2=G. |title=An introduction to English grammar |trans-title=Panimula sa balarila ng Ingles|lang=en|date=2002 |edition=2|publisher=Longman |isbn=978-0-582-43741-8}} <!-- Halliday & Hasan 1976 -->* {{cite book |last1=Halliday |first1=M. A. K. |last2=Hasan |first2=Ruqaiya |date=1976 |title=Cohesion in English |url=https://archive.org/details/cohesioninenglis0000hall |trans-title=Pagkakaisa sa Ingles|lang=en |publisher=Pearson |isbn=978-0-582-55041-4}} <!-- Harbert2006 -->* {{cite book |doi=10.1017/CBO9780511755071 |title=The Germanic Languages |trans-title=Mga Wikang Hermaniko|lang=en|date=2006 |last1=Harbert |first1=Wayne |isbn=978-0-521-80825-5}} <!-- Hickey 2007 -->* {{cite book |last=Hickey |first=R. |date=2007 |title=Irish English: History and present-day forms |url=https://archive.org/details/irishenglishhist0000hick |trans-title=Ingles ng Irlanda: Kasaysayan at mga kasalukuyang anyo|lang=en|publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-85299-9}} <!-- Hogg1992 -->* {{cite book |date=1992 |chapter=The Place of English in Germanic and Indo-European|trans-title=Ang Lugar ng Ingles sa Hermaniko at Indo-Europeo|lang=en |title=Cambridge History of the English Language |trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles ng Cambridge|volume=1|editor-last=Hogg |editor-first=Richard M. |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-26474-7}} ** {{Harvc |last=Bammesberger |first=Alfred |year=1992 |chapter=The Place of English in Germanic and Indo-European |url=https://books.google.com/books?id=Y83EPUUWnQkC&pg=PA26 |in=Hogg |pages=26–66}} ** {{Harvc |last=Hogg |first=Richard M. |chapter=Phonology and Morphology |in=Hogg |year=1992 |pages=67–168 |id={{sfnref|Hogg|1992a}}}} ** {{Harvc |last=Kastovsky |first=Dieter |chapter=Semantics and Morphology |in=Hogg |year=1992 |pages=290–408}} ** {{Harvc |last=Toon |first=Thomas E. |chapter=Old English Dialects |in=Hogg |year=1992 |pages=409–451}} <!-- HoggDenison2006 -->* {{cite book |editor-last=Hogg |editor-first=Richard M. |editor-last2=Denison |editor-first2=David |title=A History of the English language |publisher=Cambridge University Press |date=2006 |isbn=978-0-521-71799-1}} ** {{Harvc |last=Crystal |first=David |chapter=English worldwide |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |pages=420–439}} ** {{Harvc |last=Fischer |first=Olga |last2=van der Wurff |first2=Wim |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |chapter=Syntax |pages=109–198}} ** {{Harvc |last=Hogg |first=Richard M. |last2=Denison |first2=David |in=Hogg |in2=Denison |chapter=Overview |pages=1–30 |year=2006 |id={{sfnref|Hogg|Denison|2006a}}}} ** {{Harvc |last=Hogg |first=Richard M. |chapter=English in Britain |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |pages=352–383}} ** {{Harvc |last=Kastovsky |first=Dieter |chapter=Vocabulary |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |pages=199–270}} ** {{Harvc |last=Lass |first=Roger |chapter=Phonology and Morphology |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |pages=43–108}} ** {{Harvc |last=Nevalainen |first=Terttu |last2=Tieken-Boon van Ostade |first2=Ingrid |chapter=Standardization |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |pages=271–311}} <!--How English evolved into a global language -->* {{cite news |title=How English evolved into a global language |trans-title=Paano naging pandaigdigang wika ang Ingles|url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-12017753 |date=20 December 2010 |work=BBC News |lang=en |ref={{harvid|How English evolved into a global language|2010}} |archive-date=25 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925173407/http://www.bbc.co.uk/news/magazine-12017753 |url-status=live}} <!-- HuddlestonPullum2002 -->* {{cite book |last1=Huddleston |first1=Rodney |last2=Pullum |first2=Geoffrey K. |title=Cambridge Grammar of the English Language |date=2002 |publisher=Cambridge University Press |trans-title=Balarila ng Wikang Ingles ng Cambridge|lang=en|isbn=978-0-521-43146-0 |url=http://www.cambridge.org/us/academic/subjects/languages-linguistics/grammar-and-syntax/cambridge-grammar-english-language}} <!-- Hughes & Trudgill 1996 -->* {{cite book |first1=Arthur |last1=Hughes |last2=Trudgill |first2=Peter |author-link2=Peter Trudgill |date=1996 |title=English Accents and Dialects |trans-title=Mga Asento at Dayalekto ng Ingles|lang=en|edition=3 |publisher=Arnold |isbn=978-0-340-61445-7}} <!-- International Civil Aviation Organization -->* {{cite web |title=Personnel Licensing FAQ |trans-title=Mga Madalas Itanong sa Personal na Lisensiya|lang=en|url=http://www.icao.int/safety/airnavigation/pages/peltrgfaq.aspx#anchor14 |publisher=International Civil Aviation Organization – Air Navigation Bureau |date=2011 |at=In which languages does a licence holder need to demonstrate proficiency? |quote=Controllers working on stations serving designated airports and routes used by international air services shall demonstrate language proficiency in English as well as in any other language(s) used by the station on the ground. |archive-date=20 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141220003044/http://www.icao.int/safety/airnavigation/pages/peltrgfaq.aspx#anchor14 |url-status=live |ref={{sfnref|International Civil Aviation Organization|2011}}}} <!-- International Maritime Organization2011 -->* {{cite web |publisher=International Maritime Organization |title=IMO Standard Marine Communication Phrases|lang=en|trans-title=Pamantayang Parirala sa Komunikasyon sa Dagat ng IMO|date=2011 |url=http://www.imo.org/OurWork/Safety/Navigation/Pages/StandardMarineCommunicationPhrases.aspx |archive-date=3 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111003233938/http://www.imo.org/OurWork/Safety/Navigation/Pages/StandardMarineCommunicationPhrases.aspx |url-status=dead |ref={{sfnref|International Maritime Organization|2011}}}} <!-- International Phonetics Association1999 -->* {{Cite book |publisher=[[International Phonetic Association]], Cambridge University Press |author-link=International Phonetic Association |date=1999 |title=Handbook of the International Phonetic Association: A guide to the use of the International Phonetic Alphabet |trans-title=Handbook ng Pandaigdigang Ponetikong Asosasyon: Gabay sa paggamit sa Pandaigdigang Ponetikong Alpabeto|lang=en|isbn=978-0-521-65236-0 |ref={{sfnref|International Phonetic Association|1999}}}} <!-- Jambor2007 -->* {{cite journal |last=Jambor |first=Paul Z. |title=English Language Imperialism: Points of View|lang=en|trans-title=Imperyalismo ng Wikang Ingles: Mga Pananaw|journal=Journal of English as an International Language |date=2007 |volume=2 |pages=103–123 |url=https://www.eilj.com/wp-content/uploads/2013/12/2-december%202007.pdf#page=103 |archive-date=11 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231211184023/https://www.eilj.com/wp-content/uploads/2013/12/2-december%202007.pdf#page=103 |url-status=live}} <!-- Jespersen 2007 -->* {{cite book |last=Jespersen |first=Otto |title=The Philosophy of Grammar |chapter=Case: The number of English cases|lang=en|trans-title=Ang Pilosopiya ng Balarila|trans-chapter=Kaso: Ang bilang ng mga kaso sa Ingles|publisher=Routledge |orig-date=1924 |date=2007}} <!-- Kachru2006 -->* {{cite encyclopedia |doi=10.1016/B0-08-044854-2/00645-3 |title=English: World Englishes|trans-title=Ingles: Mga Ingles ng Mundo|lang=en |encyclopedia=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Kachru |first1=B. |pages=195–202 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- KönigvanderAuwera1994 -->* {{cite book |editor-last=König |editor-first=Ekkehard |editor2-last=van der Auwera |editor2-first=Johan |title=The Germanic Languages|trans-title=Mga Hermanikong Wika|lang=en|date=1994 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-28079-2 |series=Routledge Language Family Descriptions |url=http://www.routledge.com/books/details/9780415280792/ |jstor=4176538}} <!-- König 1994 -->* {{cite book |last=König |first=Ekkehard |chapter=English |pages=532–562 |editor1-last=König |editor1-first=Ekkehard |editor2-last=van der Auwera |editor2-first=Johan |title=The Germanic Languages|trans-title=Mga Hermanikong Wika|lang=en|date=1994 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-28079-2 |series=Routledge Language Family Descriptions |chapter-url=http://www.routledge.com/books/details/9780415280792/}} <!-- Labov 1972 -->* {{cite book |last=Labov |first=W. |author-link=William Labov |date=1972 |title=Sociolinguistic patterns|trans-title=Mga patern sa sosyolingguwistika|lang=en|publisher=University of Pennsylvania Press |chapter=The Social Stratification of (r) in New York City Department Stores|trans-chapter=Ang Panlipunang Pagsasagrupo sa (r) sa mga Pamilihan ng Lungsod ng New York|pages=168–178 |doi=10.1007/978-1-349-25582-5_14 |isbn=978-0-333-61180-7 |s2cid=107967883}} <!-- Labov 2012 -->* {{cite book |last=Labov |first=W. |date=2012 |title=Dialect Diversity in America: The Politics of Language Change |url=https://archive.org/details/dialectdiversity0000labo |trans-title=Dibersidad ng Dayalekto sa Amerika: Sng Politika ng Pagbabago ng Wika|lang=en|publisher=University of Virginia Press |chapter=About Language and Language Change|trans-chapter=Ukol sa Wika at Pagbabago ng Wika|isbn=978-0-8139-3327-6}} <!-- Lanham 1982 -->* {{cite book |last=Lanham |first=L. W. |chapter=English in South Africa |trans-chapter=Ingles sa Timog Aprika|editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|lang=en|pages=324–352 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- Lass2000 -->* {{cite book |editor-first=Roger |editor-last=Lass |title=Cambridge History of the English Language|trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles ng Cambridge |lang=en|volume=3 |publisher=Cambridge University Press |date=2000}} ** {{Harvc |in=Lass |date=2000 |last=Lass |first=Roger |chapter=Phonology and Morphology |year=2000 |pages=56–186 |id={{sfnref|Lass|2000a}}}} <!-- Lass 2002 -->* {{citation |last=Lass |first=Roger |chapter=South African English|trans-chapter=Ingles sa Timog Aprika|editor-last=Mesthrie |editor-first=Rajend |date=2002 |title=Language in South Africa|trans-title=Wika sa Timog Aprika|lang=en |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-79105-2}} <!-- Lawler2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04573-9 |chapter=Punctuation |trans-chapter=Bantas|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Lawler |first1=J. |pages=290–291 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Lawton 1982 -->* {{cite book |last=Lawton |first=David L. |chapter=English in the Caribbean|trans-chapter=Ingles sa Karibe |editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|lang=en|pages=251–280 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- Leech 2006 -->* {{cite book |last=Leech |first=G. N. |author-link=Geoffrey Leech |date=2006 |title=A glossary of English grammar |url=https://archive.org/details/glossaryofenglis0000leec |trans-title=Glosaryo ng balarila ng Ingles|lang=en|publisher=Edinburgh University Press |isbn=0-7486-2406-6}} <!-- LeechHundtMairSmith2009 -->* {{cite book |url=http://english.fullerton.edu/publications/clnarchives/2012winter/angus-chng%20contemp_eng.pdf |last1=Leech |first1=Geoffrey |last2=Hundt |first2=Marianne |last3=Mair |first3=Christian |last4=Smith |first4=Nicholas |title=Change in contemporary English: a grammatical study|trans-title=Pagbabago sa kontemporaryong Ingles: gramatikao na pag-aaral|lang=en|publisher=Cambridge University Press |date=2009 |isbn=978-0-521-86722-1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402140536/http://english.fullerton.edu/publications/clnarchives/2012winter/angus-chng%20contemp_eng.pdf |archive-date=2 April 2015 |url-status=live}} <!-- LevineCrocket1966 -->* {{cite journal |last1=Levine |first1=L. |last2=Crockett |first2=H. J. |date=1966 |title=Speech Variation in a Piedmont Community: Postvocalic r*|trans-title=Baryasyon sa Pagbigkas sa isang Pamayanang Piedmont: Posbokalikong r*|lang=en|journal=Sociological Inquiry |volume=36 |issue=2 |pages=204–226 |doi=10.1111/j.1475-682x.1966.tb00625.x}} <!-- Li2003 -->* {{cite journal |last1=Li |first1=David C. S. |title=Between English and Esperanto: what does it take to be a world language? |trans-title=Sa Pagitan ng Ingles at Esperanto: paano maging isang pandaigdigang wika?|lang=en|journal=International Journal of the Sociology of Language |issue=164 |pages=33–63 |date=2003 |issn=0165-2516 |doi=10.1515/ijsl.2003.055}} <!-- LimAnsaldo2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01701-6 |chapter=Singapore: Language Situation|trans-chapter=Singapura: Sitwasyon sa Wika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Lim |first1=L. |last2=Ansaldo |first2=U. |pages=387–389 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Maclagan 2010 -->* {{cite book |last=Maclagan |first=Margaret |chapter=The English(es) of New Zealand|trans-chapter=Ang (mga) Ingles ng Nueva Selanda|lang=en|editor-last=Kirkpatrick |editor-first=Andy |date=2010 |title=Routledge Handbook of World Englishes |trans-title=Handbook ng Routledge ukol sa mga Ingles ng Mundo|url=https://archive.org/details/routledgehandboo00kirk |url-access=limited |publisher=Routledge |pages=[https://archive.org/details/routledgehandboo00kirk/page/n173 151]–164 |isbn=978-0-203-84932-3}} <!--MacMahon 2006 -->* {{cite book |last=MacMahon |first=M. K. |date=2006 |chapter=English Phonetics |trans-chapter=Ponetika ng Ingles|lang=en|editor1=Bas Aarts |editor-first2=April |editor-last2=McMahon |title=The Handbook of English Linguistics |trans-title=Ang Handbook ng Lingguwistika ng Ingles|location=Oxford, Inglatera|publisher=Blackwell |pages=359–382 |isbn=978-1-4051-6425-2}} <!-- Macquarie Dictionary2015 -->* {{cite web |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |url=https://www.macquariedictionary.com.au/ |title=Macquarie Dictionary|lang=en |website=Australia's National Dictionary & Thesaurus Online &#124; Macquarie Dictionary |date=2015 |publisher=Macmillan Publishers Group Australia |url-access=registration |ref={{harvid|Macquarie Dictionary|2015}} |archive-date=21 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190721141547/https://www.macquariedictionary.com.au/ |url-status=live}} <!-- Mair & Leech 2006 -->* {{cite book |last1=Mair |first1=C. |last2=Leech |first2=G. |date=2006 |chapter=Current Changes in English Syntax|trans-chapter=Mga Kasalukuyang Pagbabago sa Sintaksis ng Ingles|title=The Handbook of English Linguistics |trans-title=Ang Handbook ng Lingguwistika ng Ingles|lang=en|publisher=Blackwell |isbn=978-1-4051-6425-2}} <!-- Mair 2006 -->* {{cite book |last=Mair |first=Christian |date=2006 |title=Twentieth-century English: History, variation and standardization|url=https://archive.org/details/twentiethcentury0000mair | trans-title=Ingles ng Ikadalawampung Siglo: Kasaysayan, baryasyon, at pagsasapamantayan|lang=en|publisher=Cambridge University Press |doi=10.1017/S1360674307002420 |s2cid=120824612}} <!-- MazruiMazrui1998 -->* {{cite book |last1=Mazrui |first1=Ali A. |last2=Mazrui |first2=Alamin |title=The Power of Babel: Language and Governance in the African Experience |lang=en|trans-title=Ang Kapangyarihan ng Babel: Wika at Pamamahala sa Karanasang Aprikano|date=1998 |publisher=University of Chicago Press |isbn=978-0-226-51429-1 |url=https://books.google.com/books?id=6lQTPxdYx8kC}} <!-- McArthur1992 -->* {{cite book |editor-last=McArthur |editor-first=Tom |title=Oxford Companion to the English Language |trans-title=Pantulong ng Oxford sa Wikang Ingles|lang=en|publisher=Oxford University Press |date=1992 |isbn=978-0-19-214183-5 |doi=10.1093/acref/9780192800619.001.0001 |url=https://archive.org/details/oxfordcompaniont00mcar}} <!-- McCrumMacNeilCran2003 -->* {{Cite book |last1=McCrum |first1=Robert |last2=MacNeil |first2=Robert |last3=Cran |first3=William |title=The Story of English |url=https://archive.org/details/storyofenglish0000mccr_c8l9 |trans-title=Ang Kuwento ng Ingles|lang=en|location=London |date=2003 |edition=3 |publisher=Penguin |isbn=978-0-14-200231-5}} <!-- McGuinness1997 -->* {{cite book |last=McGuinness |first=Diane |title=Why Our Children Can't Read, and what We Can Do about it: A Scientific Revolution in Reading|trans-title=Bakit Hindi Makapagbasa ang Ating mga Anak, at Ano ang Magagawa Natin: Rebolusyong Maagham sa Pagbabasa|lang=en|author-link=Diane McGuinness |date=1997 |publisher=Simon and Schuster |isbn=978-0-684-83161-9 |url=https://books.google.com/books?id=F-q02ZBKh3wC}} <!-- Meierkord2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/00641-6 |chapter=Lingua Francas as Second Languages |trans-chapter=Mga Lingua Franca bilang mga Pangalawang Wika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Meierkord |first1=C. |pages=163–171 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- MerriamWebster2015 -->* {{cite dictionary |title=English - Definition and More from the Free Merriam-Webster Dictionary |entry=English |dictionary=Merriam Webster |date=26 February 2015 |url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/English |ref={{harvid|Merriam Webster|2015}} |archive-date=25 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150325140932/http://www.merriam-webster.com/dictionary/english |url-status=live}} <!-- Methrie2006 -->* {{cite journal |last1=Mesthrie |first1=Rajend |title=New Englishes and the native speaker debate|url=https://archive.org/details/sim_language-sciences_2010-11_32_6/page/594 |trans-title=Mga Bagong Ingles at ang debate sa katutubong mananalita|lang=en|journal=Language Sciences |date=November 2010 |volume=32 |issue=6 |pages=594–601 |doi=10.1016/j.langsci.2010.08.002}} <!-- Miller 2002 -->* {{cite book |last=Miller |first=Jim |date=2002 |title=An Introduction to English Syntax |trans-title=Panimula sa Sintaksis ng Ingles|lang=en|publisher=Edinburgh University Press |isbn=0-7486-1254-8}} <!-- Montgomery -->* {{cite journal |last=Montgomery |first=M. |date=1993 |title=The Southern Accent—Alive and Well|trans-title=Ang Asento ng Katimugan–Buhay at Maayos|lang=en|journal=Southern Cultures |volume=1 |issue=1 |pages=47–64 |doi=10.1353/scu.1993.0006 |s2cid=143984864}} <!-- Mountford2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/05018-5 |chapter=English Spelling: Rationale|trans-chapter=Pagbabaybay sa Ingles: Paliwanag|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|date=2006 |last1=Mountford |first1=J. |pages=156–159 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Mufwene2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01291-8 |chapter=Language Spread |trans-chapter=Pagkalat ng Wika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Mufwene |first1=S. S. |pages=613–616 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Mugglestone2012 -->* {{cite book |editor-last=Mugglestone |editor-first=Lynda |title=Oxford History of English|trans-title=Kasaysayan ng Ingles ng Oxford|publisher=Oxford University Press |date=2012 |orig-date=2006 |isbn=978-0-19-966016-2}} ** {{Harvc |in=Mugglestone |year=2012 |first=April |last=McMahon |pages=180–218 |c=Restructuring Renaissance English}} ** {{Harvc |in=Mugglestone |year=2012 |first=Matthew |last=Townend |pages=75–105 |c=Contacts and Conflicts: Latin, Norse, and French}} * {{cite book |last=Müller |first=Stefan |title=Grammatical theory |trans-title=Teorya sa balarila|lang=en|publisher=Language Science Press |date=2020 |isbn=978-3-96110-273-0}} <!-- Nation2001 needs more verification -->* {{Cite book |last=Nation |first=I. S. P. |title=Learning Vocabulary in Another Language|trans-title=Matuto ng Bokabularyo sa Ibang Wika|lang=en|author-link=Paul Nation |publisher=Cambridge University Press |date=2001 |url=https://books.google.com/books?id=sKqx8k8gYTkC |page=477 |isbn=978-0-521-80498-1}} <!-- National Records of Scotland2013 -->* {{cite web |publisher=National Records of Scotland |title=Census 2011: Release 2A|lang=en |series=Scotland's Census 2011 |date=26 September 2013 |url=http://www.scotlandscensus.gov.uk/news/census-2011-release-2a |archive-date=2 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402152137/http://www.scotlandscensus.gov.uk/news/census-2011-release-2a |url-status=live |ref={{sfnref|National Records of Scotland|2013}}}} <!-- Neijt2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04574-0 |chapter=Spelling Reform |trans-chapter=Reporma sa Pagbaybay|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|date=2006 |last1=Neijt |first1=A. |pages=68–71 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Northern Ireland Statistics and Research Agency2012 -->* {{cite web |publisher=Northern Ireland Statistics and Research Agency |title=Census 2011: Key Statistics for Northern Ireland December 2012 |trans-title=Senso 2011: Mga Pangunahing Estadistika para sa Hilagang Irlanda Disyembre 2012|lang=en|periodical=Statistics Bulletin |date=2012 |url=http://www.nisra.gov.uk/Census/key_report_2011.pdf |at=Table KS207NI: Main Language |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121224033625/http://www.nisra.gov.uk/Census/key_report_2011.pdf |archive-date=24 December 2012 |ref={{sfnref|Northern Ireland Statistics and Research Agency|2012}}}} <!-- Northrup2013 -->* {{cite book |last=Northrup |first=David |title=How English Became the Global Language|trans-title=Paano Naging Pandaigdigang Wika ang Ingles|lang=en|date=2013 |publisher=Palgrave Macmillan |isbn=978-1-137-30306-6 |url=https://books.google.com/books?id=YPAlPeB6IvQC}} <!-- O'Dwyer 2006 -->* {{cite book |last=O'Dwyer |first=Bernard |title=Modern English Structures: Form, Function, and Position |trans-title=Estraktura ng Modernong Ingles: Anyo, Gamit, at Posisyon|lang=en|edition=2 |publisher=Broadview |publication-place=Canada |year=2006 |isbn=978-1-55111-763-8}} <!-- Office for National Statistics official census figures for England and Wales -->* {{cite web |publisher=Office for National Statistics |title=Language in England and Wales, 2011|trans-title=Mga Wika sa Inglatera at Gales, 2011|lang=en|date=4 March 2013 |periodical=2011 Census Analysis |url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census-analysis/language-in-england-and-wales-2011/rpt---language-in-england-and-wales--2011.html|archive-date=2 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402115009/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census-analysis/language-in-england-and-wales-2011/rpt---language-in-england-and-wales--2011.html |url-status=live |ref={{sfnref|Office for National Statistics|2013}}}} <!-- OxfordLearner'sDictionary -->* {{cite web |title=Oxford Learner's Dictionaries |url=http://www.oxfordlearnersdictionaries.com/ |access-date=25 February 2015 |publisher=Oxford |ref={{harvid|Oxford Learner's Dictionary|2015}} |archive-date=9 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150209040312/http://www.oxfordlearnersdictionaries.com/ |url-status=live|lang=en}} <!-- Patrick2006aJamaica -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01760-0 |chapter=Jamaica: Language Situation|trans-chapter=Hamayka: Sitwasyon ss Wika|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006a |last1=Patrick |first1=P. L. |pages=88–90 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Patrick2006bAAVE -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/05092-6 |chapter=English, African-American Vernacular|trans-chapter=Ingles, Aprikanong Amerikano Bernakular|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006b |last1=Patrick |first1=P. L. |pages=159–163 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Payne & Huddleston 2002 -->* {{cite book |last1=Payne |last2=Huddleston |first1=John |first2=Rodney |editor1-last=Huddleston |editor2-last=Pullum |editor1-first=R. |editor2-first=G. K. |date=2002 |title=Cambridge Grammar of English |url=https://archive.org/details/cambridgegrammar0000hudd |trans-title=Balarila ng Ingles ng Cambridge|lang=en|publisher=Cambridge University Press |doi=10.1017/9781316423530.006 |isbn=978-0-521-43146-0}} * {{cite book |last=Peters |first=Pam |title=The Cambridge Guide to English Usage|url=https://archive.org/details/cambridgeguideto00pete_0 |trans-title=Ang Gabay ng Cambridge sa Paggamit sa Ingles|lang=en|publisher=Cambridge University Press |date=2004 |isbn=978-0-521-62181-6}} <!-- Phillipson2004 -->* {{cite book |last=Phillipson |first=Robert |title=English-Only Europe?: Challenging Language Policy|trans-title=Patakarang Ingles Lamang sa Europa? Paghamon sa Patakaran sa Wika|lang=en|date=28 April 2004 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-44349-9 |url=https://books.google.com/books?id=9HiCAgAAQBAJ&pg=PA47}} <!-- Richter2012 -->* {{cite book |last=Richter |first=Ingo |chapter=Introduction |trans-chapter=Panimula|editor1-last=Richter |editor1-first=Dagmar |editor2-last=Richter |editor2-first=Ingo |editor3-last=Toivanen |editor3-first=Reeta |display-editors=3 |editor4-last=Ulasiuk |editor4-first=Iryna |title=Language Rights Revisited: The challenge of global migration and communication|trans-title=Pagbisita muli sa mga Karapatan sa Wika: Ang hamon ng pandaigdigang migrasyon at komunikasyon|lang=en|date=2012 |publisher=BWV Verlag |isbn=978-3-8305-2809-8 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=3u9kBAAAQBAJ&pg=PA29}} <!-- Roach1999 -->* {{cite book |last=Roach |first=Peter |title=English Phonetics and Phonology|trans-title=Ponetika at Ponolohiya ng Ingles|lang=en|date=2009 |publisher=Cambridge |edition=4}} <!-- Robinson1992 -->* {{cite book |last=Robinson |first=Orrin |author-link=Orrin W. Robinson |title=Old English and Its Closest Relatives: A Survey of the Earliest Germanic Languages |trans-title=Lumang Ingles at ang Pinakamalapit Nitong Kamag-anak: Sarbey sa mga Pinakaunang Wikang Hermaniko|lang=en|publisher=Stanford University Press |date=1992 |isbn=978-0-8047-2221-6 |url=https://archive.org/details/oldenglishitsclo0000robi |url-access=registration}} <!-- Romaine1982 -->* {{cite book |last=Romaine |first=Suzanne |chapter=English in Scotland|trans-chapter=Ingles sa Eskosya|lang=en |editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language |trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|pages=56–83 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- Romaine1999 -->* {{cite book |title=Cambridge History of the English Language |trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles ng Cambridge|lang=en|volume=4|editor-last=Romaine |editor-first=Suzanne |publisher=Cambridge University Press |date=1999 |isbn=978-0-521-26477-8 |doi=10.1017/CHOL9780521264778.002}} ** {{Harvc |last=Algeo |first=John |chapter=Vocabulary |url=https://books.google.com/books?id=NxHuNOvwt7wC&pg=PA57 |in=Romaine |year=1999 |pages=57–91}} ** {{Harvc |last=Romaine |first=Suzanne |chapter=Introduction |in=Romaine |year=1999 |pages=1–56 |id={{sfnref|Romaine|1999a}}}} <!-- Romaine2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/00646-5 |chapter=Language Policy in Multilingual Educational Contexts|trans-chapter=Patakaran sa Wika sa mga Konteksto ng Multilingwal na Edukasyon |title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|date=2006 |last=Romaine |first=Suzanne |pages=584–596 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Routes of English -->* {{cite news |title=The Routes of English |trans-title=Ang Mga Ruta ng Ingles|lang=en|url=https://www.bbc.co.uk/radio4/routesofenglish/storysofar/programme4_6.shtml |date=1 August 2015 |work=BBC |ref={{harvid|The Routes of English}} |archive-date=24 October 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151024081346/http://www.bbc.co.uk/radio4/routesofenglish/storysofar/programme4_6.shtml |url-status=live}} <!-- Rowicka2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01848-4 |chapter=Canada: Language Situation |trans-chapter=Kanada: Sitwasyon sa Wika|lang=en|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Rowicka |first1=G. J. |pages=194–195 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Rubino2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01736-3 |chapter=Philippines: Language Situation |trans-chapter=Pilipinas: Sitwasyon sa Wika|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Rubino |first1=C. |pages=323–326 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Ryan2013 an official report of the United States Census -->* {{cite web |last=Ryan |first=Camille |title=Language Use in the United States: 2011|trans-title=Paggamit ng Wika sa Estados Unidos: 2011|lang=en|periodical=American Community Survey Reports |date=August 2013 |page=1 |url=https://www.census.gov/prod/2013pubs/acs-22.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20160205101044/http://www.census.gov/prod/2013pubs/acs-22.pdf |archive-date=5 February 2016 |url-status=dead}} <!-- Sailaja 2009 -->* {{cite book |last=Sailaja |first=Pingali |title=Indian English|trans-title=Ingles ng India|lang=en |publisher=Edinburgh University Press |date=2009 |isbn=978-0-7486-2595-6 |series=Dialects of English |url=https://books.google.com/books?id=ntxWxuoRBiwC}} <!-- Schiffrin 1988 -->* {{cite book |last=Schiffrin |first=Deborah |date=1988 |title=Discourse Markers|trans-title=Mga Pananda sa Diskurso|lang=en |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-35718-0 |series=Studies in Interactional Sociolinguistics |url=https://books.google.com/books?id=hs7J-WqPtPAC}} <!-- Schneider2007 -->* {{cite book |last=Schneider |first=Edgar |title=Postcolonial English: Varieties Around the World|trans-title=Poskolonyal na Ingles: Mga Barayti sa Iba't-ibang Panig ng Mundo|lang=en|publisher=Cambridge University Press |date=2007 |isbn=978-0-521-53901-2 |url=https://books.google.com/books?id=QIE6zGSd8okC}} <!-- Schonweitz2001 -->* {{cite journal |last=Schönweitz |first=Thomas |title=Gender and Postvocalic /r/ in the American South: A Detailed Socioregional Analysis |url=https://archive.org/details/sim_american-speech_fall-2001_76_3/page/258 |trans-title=Kasarian at ang Posbokalikong /r/ sa Katimugang Amerika: Detalyadong Sosyorehiyonal na Pagsusuri|lang=en|journal=American Speech |volume=76 |issue=3 |date=2001 |pages=259–285 |doi=10.1215/00031283-76-3-259 |s2cid=144403823}} <!-- Shaywitz2003 -->* {{cite book |last=Shaywitz |first=Sally E. |title=Overcoming Dyslexia: A New and Complete Science-based Program for Reading Problems at Any Level |trans-title=Pagtagumpayan ang Dyslexia: Isang Bago at Kumpletong Programang Nakaayon sa Agham para sa mga Problema sa Pagbabasa|lang=en|date=2003 |publisher=A. A. Knopf |isbn=978-0-375-40012-4 |url=https://books.google.com/books?id=hXbZ1QInSF0C}} <!-- Smith2009 -->* {{cite book |last=Smith |first=Jeremy J. |title=Old English: A Linguistic Introduction|trans-title=Lumang Ingles: Panimula sa Lingguwistika |lang=en|publisher=Cambridge University Press |date=2009 |isbn=978-0-521-86677-4}} <!-- Statistics Canada2014 -->* {{cite web |publisher=Statistics Canada |title=Population by mother tongue and age groups (total), 2011 counts, for Canada, provinces and territories |trans-title=Populasyon batay sa inang wika at grupo ng edad (kabuuan), bilang noong 2011, para sa Kanada, mga lalawigan, at teritoryo|lang=en|date=22 August 2014 |url=http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2011/dp-pd/hlt-fst/lang/Pages/highlight.cfm?TabID=1&Lang=E&Asc=0&PRCode=01&OrderBy=2&View=1&tableID=401&queryID=1&Age=1#TableSummary |archive-date=26 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180726032921/http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2011/dp-pd/hlt-fst/lang/Pages/highlight.cfm?TabID=1&Lang=E&Asc=0&PRCode=01&OrderBy=2&View=1&tableID=401&queryID=1&Age=1#TableSummary |url-status=live |ref={{sfnref|Statistics Canada|2014}}}} <!-- Statistics New Zealand2014 -->* {{cite web |publisher=Statistics New Zealand |title=2013 QuickStats About Culture and Identity|trans-title=2013 QuickStats ukol sa Kultura at Pagkakakilanlan|lang=en|date=April 2014 |url=http://www.stats.govt.nz/~/media/Statistics/Census/2013%20Census/profile-and-summary-reports/quickstats-culture-identity/quickstats-culture-identity.pdf |page=23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150115195639/http://www.stats.govt.nz/~/media/Statistics/Census/2013%20Census/profile-and-summary-reports/quickstats-culture-identity/quickstats-culture-identity.pdf |archive-date=15 January 2015 |ref={{sfnref|Statistics New Zealand|2014}}}} <!-- Statistics South Africa2012 official census of South Africa -->* {{cite book |publisher=Statistics South Africa |title=Census 2011: Census in Brief|lang=en |id=Report No. 03‑01‑41 |date=2012 |isbn=978-0-621-41388-5 |url=http://www.statssa.gov.za/census/census_2011/census_products/Census_2011_Census_in_brief.pdf |chapter=Population by first language spoken and province |ref={{sfnref|Statistics South Africa|2012}} |page=23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151113164744/http://www.statssa.gov.za/census/census_2011/census_products/Census_2011_Census_in_brief.pdf |archive-date=13 November 2015 |url-status=live |chapter-url=http://www.statssa.gov.za/census/census_2011/census_products/Census_2011_Census_in_brief.pdf#page=28 |editor-first=Pali |editor-last=Lehohla |location=Pretoria}} <!-- Stiles2018 -->* {{Cite book |last=Stiles |first=Patrick |date=2018 |title=Friesische Studien II: Beiträge des Föhrer Symposiums zur Friesischen Philologie vom 7.–8. April 1994 |trans-title=Araling Prisyano II: Mga Artikulo mula sa Föhr Symposium ukol sa Pilolohiyang Prisyano na ginanap noong ika-7 at ika-8 ng Abril 1994F0|url=https://www.academia.edu/37163852 |series=NOWELE Supplement Series |volume=12 |doi=10.1075/nss.12 |isbn=9789027272843 |language=de}} <!-- SvartikLeech2006 -->* {{cite book |last1=Svartvik |first1=Jan |last2=Leech |first2=Geoffrey |title=English: One Tongue, Many Voices |trans-title=Ingles: Isang Dila, Maraming Boses|lang=en|date=2006 |publisher=Palgrave Macmillan |isbn=978-1-4039-1830-7 |url=https://archive.org/details/englishonetongue0000svar_y3z3 |url-access=registration}} <!-- Swan2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/05058-6 |chapter=English in the Present Day (Since ca. 1900)|trans-chapter=Ingles sa Kasalukuyang Panahon (simula c. 1900)|title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Swan |first1=M. |pages=149–156 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Sweet1892 -->* {{cite book |last=Sweet |first=Henry |title=A new English grammar |trans-title=Isang bagong balarilang Ingles|lang=en|url=https://archive.org/details/anewenglishgram01sweegoog |publisher=Cambridge University Press |date=2014 |orig-date=1892}} <!-- Thomas 2008 -->* {{cite book |last=Thomas |first=Erik R. |date=2008 |chapter=Rural Southern white accents|trans-chapter=Mga asento ng mga puti sa rural na Katimugan|trans-title=Mga Barayti ng Ingles |title=Varieties of English |volume=2|lang=en |pages=87–114 |editor=Edgar W. Schneider |publisher=de Gruyter |doi=10.1515/9783110208405.1.87 |isbn=978-3-11-020840-5}} <!-- ThomasonKaufman1988 -->* {{cite book |last1=Thomason |first1=Sarah G. |author-link=Sarah Thomason |last2=Kaufman |first2=Terrence |author-link2=Terrence Kaufman |title=Language Contact, Creolization and Genetic Linguistics |trans-title=Kontak sa Wika, Pagsasa-creole, at Lingguwistikang Henetiko|lang=en|url=https://archive.org/details/rosettaproject_afr_detail-2 |publisher=University of California Press |date=1988 |isbn=978-0-520-91279-3}} <!-- Toon1982 -->* {{cite book |last=Toon |first=Thomas E. |chapter=Variation in Contemporary American English|trans-chapter=Baryasyon sa Kontemporaryong Amerikanong Ingles|lang=en|editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|pages=210–250 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- TraskTrask2010 -->* {{cite book |last=Trask |first=Robert Lawrence |author-link=Larry Trask |title=Why Do Languages Change?|trans-title=Bakit Nagbabago ang mfa Wika?|lang=en |date=2010 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-83802-3 |url=https://books.google.com/books?id=9qoZzBgCmFMC}} <!-- Trudgill 1999 -->* {{cite book |last=Trudgill |first=Peter |date=1999 |title=The Dialects of England|url=https://archive.org/details/dialectsofenglan0000trud_f6f5 |trans-title=Mga Dayalekto ng Inglatera|lang=en |edition=2 |publisher=Blackwell |location=Oxford |isbn=978-0-631-21815-9}} <!-- Trudgill2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01506-6 |chapter=Accent |trans-chapter=Asento|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Trudgill |first1=P. |page=14 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Trudgill & Hannah 2002 replace with 2008 5th edition -->* {{cite book |last1=Trudgill |first1=Peter |first2=Jean |last2=Hannah |date=2002 |title=International English: A Guide to the Varieties of Standard English|trans-title=Pandaigdigang Ingles: Gabay sa mga Barayti ng Pamantayang Ingles|lang=en|edition=4 |location=London |publisher=Hodder |isbn=978-0-340-80834-4}} <!-- Trudgill & Hannah 2008 -->* {{cite book |last1=Trudgill |first1=Peter |first2=Jean |last2=Hannah |date=2008 |title=International English: A Guide to the Varieties of Standard English|trans-title=Pandaigdigang Ingles: Gabay sa mga Barayti ng Pamantayang Ingles|lang=en |edition=5 |location=London |publisher=Arnold |isbn=978-0-340-97161-1 |url=https://books.google.com/books?id=e8u8MR8MNaEC}} <!-- United Nations2008 -->* {{cite web |publisher=United Nations |title=Everything You Always Wanted to Know About the United Nations|trans-title=Lahat ng mga Gusto Mong Malaman Tungkol sa Mga Nagkakaisang Bansa|lang=en|date=2010 |url=https://digitallibrary.un.org/record/705254/files/everything_un.pdf?ln=en |quote=The working languages at the UN Secretariat are English and French. |ref={{sfnref|United Nations|2010}}}} <!-- Versloot2017 -->* {{Cite book |last=Versloot |first=Arjen P. |author-link=:fy:Arjen Versloot |chapter=Traces of a North Sea Germanic Idiom in the Fifth–Seventh Centuries AD|trans-chapter=Mga Bakas ng isang Dagat Hilagang Hermanikong Idiyoma noong Ikalima hanggang Ikapitong Siglo KP |pages=339–373 |url=https://www.cambridge.org/core/books/frisians-and-their-north-sea-neighbours/3E63327F4D3842542B0E1DD40129BE3B |title=Frisians and their North Sea Neighbours: From the Fifth Century to the Viking Age|trans-title=Mga Prisyano at ang Kanilang mga Kapitbahay sa Dagat Hilaga: Mula Ikalimang Siglo hanggang sa Panahon ng mga Viking|lang=en|date=2017 |publisher=Boydell & Brewer |isbn=978-1-78744-063-0 |doi=10.1017/9781787440630 |url-access=subscription |editor-last1=Hines |editor-first1=John |editor-last2=IJssennagger |editor-first2=Nelleke |location=Woodbridge, Inglatera}} <!-- Wardhaugh2010 -->* {{cite book |last=Wardhaugh |first=Ronald |title=An Introduction to Sociolinguistics|trans-title=Panimula sa Sosyolingguwistika |lang=en|edition=6 |publisher=Wiley-Blackwell |date=2010 |isbn=978-1-4051-8668-1 |series=Blackwell textbooks in Linguistics |volume=4}} <!-- Watts2011 -->* {{cite book |last=Watts |first=Richard J. |title=Language Myths and the History of English|url=https://archive.org/details/languagemythshis0000watt_r7c2 |trans-title=Mga Mito sa Wika at ang Kasaysayan ng Ingles|lang=en|date=2011 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-532760-1 |doi=10.1093/acprof:oso/9780195327601.001.0001}} <!--Wells 1982 -->* {{Accents of English}} <!-- Wojcik2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/05081-1 |chapter=Controlled Languages|trans-chapter=Mga Kontroladong Wika|lang=en |title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|date=2006 |last1=Wojcik |first1=R. H. |pages=139–142 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Wolfram2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04256-5 |chapter=Variation and Language: Overview|trans-chapter=Baryasyon at Wika: Buod|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Wolfram |first1=W. |pages=333–341 |isbn=978-0-08-044854-1|lang=en}} {{refend}} == Link sa labas == {{Library resources box |about=yes |by=no }} * [http://www.lel.ed.ac.uk/research/gsound/Eng/Database/Phonetics/Englishes/Home/HomeMainFrameHolder.htm Mga asento ng wikang Ingles mula sa ibat-ibang panig ng mundo] (Pamantasan ng Edinburgh) – mga maiikling rekord ng pagbigkas sa 110 piling salitang Ingles sa 50 asento ng wika. * [http://www.dialectsarchive.com/ International Dialects of English Archive] – mga rekord ng mga asento ng katutubo at pandaigdigang pananalitang L2 ng wikang Ingles. *[http://www.britishcouncil.ph British Council Philippines] *[http://www.tesol.ph TESOL Philippines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402170304/http://www.tesol.ph/ |date=2015-04-02 }} {{Mga wika ng Pilipinas}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Ingles, Wikang}} [[Kategorya:Mga wika ng Pilipinas]] [[Kategorya:Wikang Ingles|*]] irt2hjv7gq7hlagjyzhdnrma4x1xo6h 0 3138 2205912 1925343 2026-05-02T04:30:17Z ~2026-26694-59 161393 /* Mga Gang */ Clean up added the reference link 2205912 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image = | image_upright = | image_size = | image_alt = | caption = | alt_name = | native_name = | genre = [[Sketch comedy]] | creator = Marivin Arayata | based_on = | inspired_by = | developer = [[GMA Network|GMA Entertainment TV Group]] | writer = | screenplay = | story = | director = Uro Q. Dela Cruz | creative_director = | presenter = | starring = Tignan ang [[#The Gang|listahan ng mga dati at kasalukuyang artista ng Bubble Gang]]. | judges = | voices = | narrated = | theme_music_composer = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[Pilipinas]] | language = | num_seasons = | num_episodes = 1100 episodes (as of October 2017) | list_episodes = | executive_producer = Camille Hermoso | producer = | news_editor = | location = | cinematography = | animator = | editor = | camera = [[multicamera setup]] | runtime = 1 oras at 30 minuto | company = | distributor = | budget = | network = [[GMA Network]] | picture_format = [[480i]] [[SDTV]] | audio_format = | first_run = | released = | first_aired = {{start date|1995|10|20}} | last_aired = kasalukuyan <!-- {{end date|||}} --> | preceded_by = | followed_by = | related = | website = http://www.igma.tv/shows/bubble-gang | website_title = | production_website = | production_website_title = }} Ang '''''Bubble Gang''''' ay isang palatuntunan ng estasyong [[GMA Network]] sa [[Pilipinas]]. Ang mga gumaganap dito ay sila [[Ogie Alcasid]], [[Michael V.]], [[Rufa Mae Quinto]], [[Ara Mina]], [[Wendell Ramos]], [[Antonio Aquitania]], at marami pang iba. Lumalabas ito tuwing Biyernes ng gabi. Marami itong mga ''sketch'' para sa katatawanan. Isa na dito ay ang Iyo Tube, isang ''parody'' ng websayt na [[YouTube]]. == Mga Gang == === Pangunahing Tauhan === * [[Michael V.]] {{small|(1995–kasalukuyan)}}<ref name="cast5"/></small> * [[Diego Llorico]] {{small|(1996–kasalukuyan)}} * Myka Flores {{small|(1997–kasalukuyan)}} * [[Rufa Mae Quinto]] {{small|(2001–kasalukuyan)}} * [[Antonio Aquitania]] {{small|(1995–kasalukuyan)}}<ref name="cast5"/></small> * Boy2 Quizon {{small|(2003–kasalukuyan)}} * [[Maureen Larrazabal]] {{small|(2002–kasalukuyan)}} * [[Moymoy Palaboy|James "Moymoy" Obeso]] {{small|(2008–kasalukuyan)}}<ref name=cast6>Part of Iyo Tube segment.</ref></small> * [[Moymoy Palaboy|Rodfil "Roadfill" Obeso]] {{small|(2008–kasalukuyan)}}<ref name="cast6"/></small> * [[Ellen Adarna]] {{small|(2010–kasalukuyan)}} * [[Sam Pinto]] {{small|(2010–kasalukuyan)}} * [[Jackie Rice]] {{small|(2010–kasalukuyan)}} * [[Gwen Zamora]] {{small|(2010–kasalukuyan)}} * Betong Sumaya {{small|(2012–kasalukuyan)}} * [[Paolo Contis]] {{small|(2012-kasalukuyan)}} * [[Sef Cadayona]] {{small|(2012–kasalukuyan)}} * [[Mikael Daez]] {{small|(2012–kasalukuyan)}} * [[Andrea Torres]] {{small|(2012-kasalukuyan)}} * [[Jan Manual]]{{ref|6|6}} {{small|(2013–kasalukuyan)}} * [[Denise Barbacena]]{{ref|6|6}} {{small|(2013–kasalukuyan)}} * [[Arny Ross]]{{ref|6|6}} <ref>https://www.facebook.com/share/1AyzRq3a8j/</ref>{{small|(2013–kasalukuyan)}} * Juancho Trivino{{ref|6|6}} {{small|(2013–kasalukuyan)}} * [[Valeen Montenegro]] {{small|(2015–kasalukuyan)}} * [[Joshua Melgar]] {{small|(2015–kasalukuyan)}} * Arra San Agustin {{small|(2016–kasalukuyan)}} * [[Analyn Barro]] {{small|(2016–kasalukuyan)}} * [[Jak Roberto]] {{small|(2016–kasalukuyan)}} * [[Mikoy Morales]] {{small|(2017–kasalukuyan)}} * Lovely Abella {{small|(2017–kasalukuyan)}} * [[Archie Alemania]] {{small|(2017–kasalukuyan)}} * Ashley Rivera {{small|(2017–kasalukuyan)}} ===Karagdagang Tauhan=== * Ang Dating Doon <small>Segment (1998–2000, 2005, 2011–kasalukuyan)</small> **Herman "Isko" Salvador <small>(Brod Pete)</small> **Cesar Cosme <small>(Bro. Willie)</small> **Chito Francisco <small>(Bro. Jocel)</small> * Jacky Woo <small>(2007–kasalukuyan)</small> * Eri Neeman <small>(2012–kasalukuyan)</small> ===Mga dating Tauhan=== * <small>(1995–1996)<ref name=cast5 /></small> * [[Aiko Melendez]] <small>(1995–1998)<ref name=cast5 /></small> * Susan Lozada <small>(1995–1998)</small> * [[Eric Fructuoso]] <small>(1995–2000)<ref name=cast5 /></small> * Maricar De Mesa <small>(1995–2000)<ref name=cast5 /></small> * [[Assunta de Rossi]] <small>(1995–2002)<ref name="cast5"/></small> * Jackie de Guzman <small>(1995-1998)</small> * Shirley Fuentes <small>(1996–1998)</small> * [[Luis Alandy]] <small>(1998–1999)</small> * [[Francis Magalona]] <small>(1998)</small> * Amanda Page <small>(1998–2000)<ref name=cast5 /></small> * Sherilyn Reyes <small> (1998–2002) </small> * [[Toni Gonzaga]] <small>(1998–2004)</small> * [[Mark Herras]] <small>(2007-2008)</small> * [[Ara Mina]] <small> (1998–2008)</small> * [[Diana Zubiri]] <small> (2003–2009) </small> * [[Francine Prieto]] <small> (2005–2010) </small> * [[Wendell Ramos]] <small>(1995–2011) </small> * Axel Cruz <small>(2012–2013)<ref name=cast5 /></small> ==Mga nakamit na Parangal== ===UP Gandingan Awards=== * 2010 Winner, Best Gag Show ===USTv Student's Choice Awards=== * 2010 Winner, Best Gag Show * 2009 Winner, Best Gag Show * 2008 Winner, Best Gag Show * 2004 Winner, Best Comedy Program ===Gawad Tanglaw Awards=== * 2012 Winner, Best Comedy Program ===Asian Television Awards=== * 2005 Highly Commended, Best Comedy Programme Category * 2004 Winner, Best Comedy Programme Category * 2003 Highly Commended, Best Comedy Programme Category ===PMPC Star Awards for Television=== * 2011 Winner, Best Gag Show * 2009 Winner, Best Gag Show <small>tied with [[ABS-CBN]] Gag Show, [[Banana Split (TV series)|Banana Split]] </small> * 2007 Winner, Best Gag Show * 2006 Winner, Best Gag Show * 2005 Winner, Best Gag Show <small>tied with ABS-CBN Kids Gag Show, [[Goin Bulilit]]</small> * 2004 Winner, Best Gag Show * 2003 Winner, Best Gag Show * 2002 Winner, Best Gag Show * 2001 Winner, Best Gag Show * 2000 Winner, Best Gag Show * 1999 Winner, Best Gag Show * 1998 Winner, Best Gag Show * 1997 Winner, Best Gag Show * 1996 Winner, Best Gag Show ===Best Comedy Actor / Actress Winners=== * (2005, 2003, 2002, & 2000) Winner, Best Comedy Actor - Michael V. * (2010, 2008, 2007, 2006, 2004, & 2000) Winner, Best Comedy Actor - Ogie Alcasid * (2006, 2008, 2009 & 2012) Winner, Best Comedy Actress - Rufa mae Quinto {{Citation needed|date=December 2007}} == Silipin Din == * [[Nuts Entertainment]] * [[Ful Haus]] == Sanggunian == {{reflist|refs= <ref name=cast5>They were the first cast members of this show.</ref> }} == Panlabas na kawing == *[http://www.igma.tv/showabout.php?showid=12 Official Website] at [http://www.igma.tv iGMA.tv] *{{Facebook|BubbleGang}} *[http://telebisyon.net/serye/Bubble-Gang/detalye/25/ Bubble Gang] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081025001333/http://telebisyon.net/serye/Bubble-Gang/detalye/25/ |date=2008-10-25 }} at Telebisyon.net * {{IMDb title|0372051|Bubble Gang}} [[Kategorya:Telebisyon sa Pilipinas]] [[Kategorya:GMA Network]] [[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]] il3pgkk7nq2izpztcqqp3szr5d42h8o 5 3742 2205923 2204911 2026-05-02T06:41:10Z Filipinayzd 3409 /* Program submissions open: Bikol WikiConference 2026 */ bagong seksiyon 2205923 wikitext text/x-wiki {{Tagagamit:Maskbot/config |maxarchivesize = 55K |counter = 19 |algo = old(90d) |archive = Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan %(counter)d }} <div style="float:right; padding-left:5px; clear:right;"> {| style="text-align:left; border:1px solid #AAA;margin-bottom:4px; margin-left:1em; width: 293px;" bgcolor="#999999" |-padding:5px;padding-top:0.5em;font-size: 95%; |width="100%" bgcolor="gray" style="color: white;"|'''Usapan''' |- |width="100%" align="center" bgcolor="white"| '''<span class="plainlinks"><font size=3>[{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|action=edit&section=new}} '''&rArr; Magsimula ng bagong paksang mapag-uusapan.''']</font></span>''' |- |width="100%" bgcolor="gray" style="color: white;"|'''Tuwirang daan''' |- |width="100%" align="center" bgcolor="white"| [[WT:KAPE]], [[UW:KAPE]] ---- <div style="font-size:0.85em;"> __TOC__ </div> |- |width="100%" bgcolor="gray" style="color: white;"|'''Mga sinupan''' |- |width="100%" align="center" bgcolor="white"| <small> [[Wikipedia:Kapihan/Archive 1|01]] | [[Wikipedia:Kapihan/Archive 2|02]] | [[Wikipedia:Kapihan/Archive 3|03]] | [[Wikipedia:Kapihan/Archive 4|04]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 5|05]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 6|06]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 7|07]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 8|08]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 9|09]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 10|10]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 11|11]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 12|12]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 13|13]] | [[Wikipedia:Kapihan/Sinupan 14|14]] | [[Wikipedia:Kapihan/Sinupan 15|15]] | [[Wikipedia:Kapihan/Sinupan 16|16]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 17|17]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 18|18]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 19|19]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 20|20]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 21|21]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 22|22]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 23|23]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 24|24]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 25|25]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 26|26]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 27|27]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 28|28]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 29|29]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 30|30]] <inputbox> type=fulltext prefix=Usapang Wikipedia:Kapihan/ break=yes width=40 searchbuttonlabel=Maghanap mula sa mga sinupan </inputbox> </small> |} </div> <!-- Ipasok ang inyong mga usapin sa kababaan ng pahina at huwag dito. Huwag kalimutang lumagda gamit ang apat na ~~~~ :). --> == Nakaarkibo na ang nakaraang usapan == Hi, inarkibo ko na ang nakaraang usapan dito sa Kapihan. Kung mayroon pa rin nabinbin na usapan sa nakaraan o kaya may pabatid na kailangan pa rin na nakapaskil, gumawa na lamang kayo ng bagong usapan o paskil dito at maari ninyo na lamang tukuyin ang nakaraang usapan o paskil mula sa [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 30|arkibo]]. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:28, 26 Enero 2026 (UTC) == Request for Image Processing == Hello Filipino wiki-users. Meron po pang astronomer dito? Gumawa ako ng bagong artikulo ukol sa isang bulkan sa Io, isang buwan ng Hupiter. Ang bulkang ito ay pinangalanang [[Kanlaon Patera]]. Ang pangalang ito ay galing sa Bulkang Kanlaon sa Negros, Visayas, Pilipinas. Gusto ko po sanang ma-proseso ang mga filter-image greyscale na imahen ng Io sa baba para mapakita ang itsura ng Kanlaon Patera. Meron po bang marunong magprocessos ng mga filter images ng Galileo. [[Talaksan:Io processing request.png|center]] Maraming salamat. [[Tagagamit:IapetusCallistus|IapetusCallistus]] ([[Usapang tagagamit:IapetusCallistus|kausapin]]) 02:17, 12 Pebrero 2026 (UTC) {{hidden | style = border: 1px dashed red; width: 100%; | headerstyle = background: #ccccff; font-size: 110%; | header = Reference Previews – experiment | content = == Reference Previews – experiment == Hi, I’m Johannes from [[m:WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. Sorry for writing in English, please support us by providing a translation! Our team is currently working on [[:m:WMDE Technical Wishes/References|improvements to references]], e.g. [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]]. In 2021 we developed [[:m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Reference Previews]] in order to provide a MediaWiki feature to preview references when hovering over the footnote marker. Over the course of our current work we’ve noticed that using Reference Previews doesn’t seem to be intuitive for some readers and we would like to improve this. <div class="mw-collapsible mw-collapse"> === Problem === <div class="mw-collapsible-content"> In our usability tests, we repeatedly notice desktop readers – unaware of Reference Previews or how to use the feature – clicking on footnotes instead of hovering over them. Many are confused when they end up in the reference list and don’t know how to jump back to the text passage they were previously reading. Many readers seem unaware that both the ↑ arrow in the reference list and the ^{a b} (for re-used references) can be used to jump back. This makes jumping to the reference list rather unpleasant, especially in long articles. </div> </div> <div class="mw-collapsible mw-collapse"> === Assumption === <div class="mw-collapsible-content"> We assume that most readers do not want to jump to the reference list, but rather want to click on the footnote to open Reference Previews, which provide them with the reference information for the text passage they have just read. At the same time, we believe that some readers – e.g. those who want to delve deeper into a topic rather than just quickly researching a piece of information – are still interested in conveniently accessing the reference list. </div> </div> <div class="mw-collapsible mw-collapse"> === Idea === <div class="mw-collapsible-content"> We would like to try adjustments to Reference Previews in order to best meet the needs of different readers. Specifically, we want to prevent readers from accidentally ending up in the individual reference list; jumping there should be a conscious decision. When clicking on a footnote marker, we want to display Reference Previews instead of jumping to the reference list. The pop-up remains permanently visible until clicking on the "x" or anywhere outside the preview to close it. In addition Reference Previews will provide a link to jump to the reference in the reference list. <gallery heights="275" widths="250"> File:Reference Previews mock-up – current version.png|Reference Previews – current version File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|Proposed version when '''clicking on a footnote marker''' </gallery> When hovering over a footnote marker without clicking on it, we want to display a simplified version of Reference Previews – without the settings icon and the resulting empty space. When moving the mouse pointer over the pop-up, a note will appear indicating that you can click for further options. This will open the persistent version of Reference Previews with a link to allow users to jump to the reference in the reference list. <gallery heights="275" widths="250"> File:Reference Previews mock-up – hover-state.png|Proposed version when '''hovering over the footnote marker''' File:Reference Previews mock-up – hover-state and options.png|Proposed version when '''hovering over the Reference Preview''' File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|Proposed (persistent) version when '''clicking on the hover preview''' </gallery> By improving the usability of Reference Previews, we also hope to mitigate the issue that reference lists with a large number of (reused) references (or [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-references]]) can be confusing for some readers. In addition, the proposed version when hovering over a footnote marker is more compact than the current version. </div> </div> <div class="mw-collapsible mw-collapse"> === Experiment === <div class="mw-collapsible-content"> We would like to test the proposed changes in an [[:en:A/B testing|A/B test]] on several wikis. We want to measure how many readers click on a footnote marker and then proceed to jump to the reference list using the proposed version of Reference Previews compared to readers who receive the current version of Reference Previews. In addition, we will measure how many readers in both groups access the reference list via the table of contents. This will give us data-based insights into how many clicks on the footnote unintentionally open the reference list and how many readers only want to use Reference Previews. We would like to run our experiment on the following Wikipedia language versions: de, pl, fr, sv, fa, hu, hi, my, tl, lv, fy, hr. 10% of readers will see our modified version of Reference Previews in order to obtain sufficient data. The experiment is expected to run for 1-2 weeks at the end of March. We'll restore the current version of Reference Previews for all readers until we have evaluated the experiment, discussed the results with the community, and decided on further steps. </div> </div> We look forward to your feedback [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|on our talk page]] – or just reply to this post! Once the experiment is ready to go, we will also provide a link that you can use to test the changes yourself. --[[Tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[Usapang tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|kausapin]]) 12:23, 20 Pebrero 2026 (UTC) :As indicated on our project page [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/References/Reference_Previews&diff=prev&oldid=30215686], we will only test the proposed change when ''clicking'' on a footnote. Reference Previews will remain ''unchanged when hovering'' over a footnote marker. Reasons for this were concerns that the proposed transition from hover to persistent preview could be disruptive or at least feel unusual when interacting with reference content in the hover preview (e.g. when clicking on links). [[Tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[Usapang tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|kausapin]]) 13:30, 9 Marso 2026 (UTC) }} == Help == Hello, I recently created [[Pagpatay ng lahi sa Gaza|this]] article. Can someone help me improve it? [[Tagagamit:جودت|جودت]] ([[Usapang tagagamit:جودت|kausapin]]) 15:46, 23 Pebrero 2026 (UTC) {{hidden | style = border: 1px dashed red; width: 100%; | headerstyle = background: #ccccff; font-size: 110%; | header = Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! | content = == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> }} {{hidden | style = border: 1px dashed red; width: 100%; | headerstyle = background: #ccccff; font-size: 110%; | header = Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) | content = == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 17:11, 3 Abril 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> }} == Bagong mungkahi == Hello po. May bagong mungkahi po ako sa [[Usapang Wikipedia:Mga huling idinagdag]]. Salamat! <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 03:14, 6 Abril 2026 (UTC) == Hinggil sa mga salitang siyokoy == Sang-ayon [https://kwfdiksiyonaryo.ph/?query=siy%C3%B3koy sa Komisyon sa Wikang Filipino], ang mga [[Siyokoy (lingguwistika)|salitang siyokoy]] ay "alinman sa mga anyo ng salita na hindi tiyak ang pinagmulang wika (lalo na kung nakahahawig sa pinagsámang Ingles at Espanyol)." Pinauso marahil ng mga mamamahayag sa radyo ang mga salitang ito na mukhang Kastila pero inspirado pala sa ortograpiyang Ingles o sa di-malinaw na pinanggalingang ortograpiya (pero hindi Kastila). Marapat siguro na ipagbawal ang mga salitang siyokoy dito sa Wikipediang Tagalog, kahit na mas talamak ang mga ito sa pang-araw-araw na pananalita ng nakararami. Makikita sa ''userspace page'' kong [[Tagagamit:JWilz12345/Mga salitang siyokoy]] ang talaan ng mga salitang siyokoy at mga naaangkop na salita sa mga ito. Halimbawa: {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !Imbes na !Naaangkop na (mga) salita |- |adbenturero |abenturero / taong mapagsapalaran |- |aspeto |aspekto / mukha / dako |- |bentahe |bentaha / lamang |- |dayalekto |diyalekto / dayalek / wikain |- |dayalogo |diyalogo / <s>dayalog</s> / salitaan / usapan / pag-uusap |- |endorso |endoso / piliin / pinagtibay / magtagubilin / lumagda / maglipat |- |groserya |groseri / tindahan |- |imahe |imahen / larawan |- |intrigero |intrigante |- |kontemporaryo |kontemporaneo / kontemporanyo / kapanahon / panahong ito |- |konsernado ("''the mother of all ''siyokoy'' words'') |konsernido / nababahala / nababalisa / may kinalaman |- |lebel |nibel / level / antas / taas |- |misyonaryo |misyonero |- |obhektibo |obhetibo |- |parliyamentaryo |parlamentaryo / mambabatas |- |parliyamento |parlamento / batasan |- |pesante |paisano / magbubukid / magsasaka |- |prayoridad |priyoridad / <s>prayoriti</s> / pagkauna / karapatang mauna |- |sirkumstansiya |sirkunstansiya / pangyayari / kalagayan / katayuan / pagkakataon / halimbawa |- |subhektibo |subhetibo |- |subheto |suheto / disiplina |} Ping ko po para sa mga pananaw at ''input'', sina {{ping|Jojit fb|GinawasaHapon|LknFenix}} (ilan sa aktibong mga tagagamit) at sina {{ping|Yivan000|Ysrael214}} (mga nakausap ko po sa [[wiktionary:tl:Wiksiyonaryo:Kapihan/2025/Disyembre#"Kasingkahulugans"]]). <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 12:17, 12 Abril 2026 (UTC) :@[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] Hindi ipagbawal pero dapat iwasan. Dapat may balanse ng kung ano ang irikenomenda at sa maiintindihan pa din ng karamihan. Bagaman buhay ang lengguwahe, hindi ibig sabihin din noon na hahayaan natin ang kolokyalismo ang maging pamantayan. Pero, sana naman sa Tagalog Wikipedia iwasan ang salitang siyokoy sa mga pamagat ng mga konseptongg hindi nagagamit pang-araw-araw lalo na sa mga salitang akademiko. Halimbawa [[Girasyon]], dapat hirasyon kasi ang G ay nagiging H. Siguro mas lenient tayo sa mga madalas gamitin ng media tulad ng responsibilidad o asasinasyon. Basta pag ang salitang siyokoy ay gamit na gamit at maayos ang pagkakabaybay (hal. wag gamitin ang Akkadiano, Akadyano na lang kung maaari), ito ay ayos lang. <span style="color:#330005; font-size:1.65em; vertical-align:middle">𝄽</span> [[User:Ysrael214|ysrael214]] ([[User talk:Ysrael214|kausapin]]) 04:48, 13 Abril 2026 (UTC) {{ping|GinawaSaHapon}} inayos na ping. Pasensiya sa maling baybay. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 12:22, 12 Abril 2026 (UTC) :@[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]: Ayos lang. :Hindi ako sang-ayon sa pagbabawal. ''Hindi'' dapat pagbawalan ang mga ganitong baybay, kahit na nagmula ito sa KWF. Likas na bahagi yan ng proseso ng pagbuo ng salita. At isa pa, marami sa mga ito ay madalas na'ng gamitin dahil sa midya. Wala tayo sa posisyon para manduhan ang itatakbo ng wika, hindi tayo ang guwardiya ng wika. Trabaho yan ng KWF. Sa pananaw ng hangarin ng Wikipedia, karaniwang paggamit ang mananaig pagdating sa pagbaybay ng mga salita. :Marami sa mga ito ay talamak na at karaniwan na'ng ginagamit ng madla. Halimbawa, ''responsibilidad'', ''prayoridad'', ''kontemporaryo'', ''endorso'', ''sirkumstansiya'', at mas lalo na sa ''imahe'', na kung tutuusin ay halos ginagamit bilang salin ng salitang Ingles na ''image'' ("larawan") (mas ginagamit sa kasalukuyan ang ''imahen'' sa mga banal na larawan, hal. ''imahen ng Birheng Maria''). Sapat din ang paggamit sa mga mapagkakatiwalaang sanggunian para sa ''dayalogo'', ''aspeto'', at ''lebel''. Magmumukhang hiwalay sa realidad ng kasalukuyang ginagamit na wika kung ipipilit natin na "itama" ang mga ito, kahit na sa totoo lang ay likas na bahagi ito ng kahit anong wika. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 12:45, 12 Abril 2026 (UTC) ::@[[Tagagamit:GinawaSaHapon|GinawaSaHapon]] eh paano po ang ''claim'' ng enWiki article para sa TlWiki ([[w:en:Tagalog Wikipedia]]) na nagsasabing umaasa umano ang TlWiki sa ''UP Diksiyonaryong Filipino'' para sa mga saligang depinisyon? ([https://opinion.inquirer.net/9149/%E2%80%98utak%E2%80%99 Ginamit na sanggunian]). <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 13:56, 12 Abril 2026 (UTC) :::@[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] Hindi sa lahat ng pagkakataon ay ganon ang kaso rito. Pangunahing sanggunian ang UPDF, oo, pero hindi ito ang bibliya o saligang-batas ng wiki na ito. Mas mananaig pa rin ang karaniwang pagbaybay ng mga salitang Tagalog, kahit na hindi ito "tama" sa paningin ng iba. Muli, kailangang isalamin ng Wikipediang Tagalog ang kasalukuyang anyo ng wika upang manatili itong accessible sa mga mambabasa. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 00:39, 13 Abril 2026 (UTC) ::::@[[Tagagamit:GinawaSaHapon|GinawaSaHapon]] Sang-ayon sa dapat manatiling accessible sa mga mambabasa. Huwag ipilit na mag-imbento ng salitang Tagalog rin para lang masabing "naitagalog" ang salita. Ayos lang ang salitang siyokoy, pero kapag neolohismo, ibang usapan na iyon. Ang mga diksiyonaryo ay gabay lamang kung ano ang mas maiintindihan ng mga mambabasa. <span style="color:#330005; font-size:1.65em; vertical-align:middle">𝄽</span> [[User:Ysrael214|ysrael214]] ([[User talk:Ysrael214|kausapin]]) 04:51, 13 Abril 2026 (UTC) :::::Ang nais ko lang sabihin ay kung gagamit ng salitang siyokoy, dapat alam nating gamit din. Hindi tayo mag-iimbento ng bagong salitang siyokoy din. <span style="color:#330005; font-size:1.65em; vertical-align:middle">𝄽</span> [[User:Ysrael214|ysrael214]] ([[User talk:Ysrael214|kausapin]]) 05:51, 13 Abril 2026 (UTC) :Magandang gabi @[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]], :Tulad ni @[[Tagagamit:GinawaSaHapon|GinawaSaHapon]], hindi rin ako sang-ayon sa pagbabawal. :Sa totoo lang, hindi ako sang-ayon sa rekomendasyon ng KWF. Hindi makatotohanang ituring ang mga impluwensiyang Espanyol at Ingles sa ating wika na parang tubig at langis na mapaghihiwalay. Ang mga impluwensyang ito ay matagal nang magkakahabi sa kultura at pagkakakilanlang Pilipino. Tulad ng madalas na pinagsasama sa ating mga kumbensyon sa pagpapangalan ang mga pangalang Ingles at mga apelyidong Espanyol, likas na sumasalamin ang ating wika sa paghahalong ito. Ang tinatawag nilang “salitang siyokoy” ay produkto ng organikong ebolusyon ng wika. :Nakikita ko rin na ang mahigpit na pagsusulong na ibalik sa orihinal na baybay ng Espanyol ang mga salitang hiram mula rito ay hindi praktikal at hindi kinakailangan. Ang nakararaming Pilipino ay hindi nagsasalita ng Espanyol, kaya ang pagpapatupad ng ortograpiyang Espanyol ay nagpapataw ng panlabas na pamantayan na hindi na umaayon sa aktuwal na paggamit ng wika. Nagtataas ito ng tanong: bakit dapat tayong patuloy na sumunod sa mga kumbensyon ng Espanyol na parang isa pa rin tayong kolonya? :Kahit sa mga bansang nagsasalita ng Espanyol sa Amerikang Latino, ang wika ay umunlad sa iba’t ibang paraan na sumasalamin sa mga lokal na konteksto, sa halip na mahigpit na pagsunod sa mga pamantayan ng Espanya. Sa parehong paraan, dapat pahintulutang umunlad ang Filipino sa sarili nitong landas, na hinuhubog ng mga nagsasalita nito, at hindi pinipigilan ng mga lipas na reseta. :Batay sa aking paninindigan, naniniwala ako na dapat payagan ang mga salitang siyokoy kung karaniwang ginagamit ang mga ito. Sa maraming pagkakataon, mas sumasalamin ang mga salitang ito sa likas na paggamit ng wika. :- [[Tagagamit:LknFenix|LknFenix]] ([[Usapang tagagamit:LknFenix|kausapin]]) 14:33, 12 Abril 2026 (UTC) :{{ping|JWilz12345}}, wala na akong maidagdag pa. Sang-ayon ako sa mga argumento nina GinawaSaHapon at LknFenix. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 10:07, 13 Abril 2026 (UTC) :@[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] Ang problema ko dito ay hindi malinaw kung ano ang "siyokoy" (ayon sa Manwal sa Masinop na Pagsulat 4.9) at kung ano ang pwede (ayon sa MMP 4.10). Kahit ako na maigting na binasa ang dokumentong ito ay nalilito pa rin kung ano ang ipinapahiwatig dito — ang "kontemporaryo" ay bawal ("kontemporaneo" dapat) pero ang "siyentista" ay pwede ("siyentipiko" dapat). Walang concrete na definition patungkol sa dalawa, maliban lang sa ilang halimbawng hulapi. Kaya'y ito'y mahirap hustong ipagbawal, dahil maraming lalabas na edge cases. — <span style="font-size:25px">🍕</span> <span style="font-family:'Comic Sans MS';"><span style="color:#FFC83D">Yivan</span><span style="color:#F7894A">000</span> <small>^{[[User:Yivan000|view]]}_{[[User_talk:Yivan000|talk]]}</small></span> 13:34, 13 Abril 2026 (UTC) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 00:58, 26 Abril 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Program submissions open: Bikol WikiConference 2026 == [[File:Bikol_WikiConference_2026_logo.png|frameless|250px|right]] The '''[[m:Bikol Wikipedia Community/Bikol WikiConference 2026|Bikol WikiConference 2026]]''' will take place '''29–31 May 2026 in Naga City''', under the theme: ''Advancing Language and Culture in the Digital Age''. The Bikol WikiCon is an extraordinary regional gathering that brings together Bikolanos actively supporting and contributing to open educational resources (OERs) with the vibrant Wikimedia communities in the Philippines. Next year, Bikol Wikipedia will be turning 20 years old. Reaching 2 decades is a strong milestone therefore it is also the right moment to ask harder questions about sustainability, quality and direction. The conference will serve as a venue for the participants to exchange and share their experiences, new ideas, and collaboration results, and to discuss the challenges encountered and the solutions adopted. We can’t wait to see you at the event! The conference will cover topics pertaining to Digital Resources, Heritage Advocacy, Cultural Preservation, and Partnerships with various institutional, social, and cultural contexts. You may submit any of the following types of session proposals: * '''Lightning talk:''' One presenter gives a talk with no follow-up by the audience. The total time for a lightning talk will be 10-15 minutes. * '''Lecture:''' One or two presenters offer(s) a presentation followed by questions and comments from the audience. The total time for a lecture (including questions and comments) will be 30-45 minutes. * '''Roundtable:''' A group of 10-15 people discusses a particular topic. The total time for a roundtable discussion will be 60 minutes. * '''Workshop:''' One or two moderators present(s) a topic by actively interacting with the audience. The total time for a workshop will be 60-120 minutes. * '''Meetup:''' A group of people with common interests informally meets to discuss different topics. The total time for a meetup is not pre-determined and depends on the proposer’s preferences. Submissions will be evaluated by the Program Committee based on: * Potential impact and expected outcomes * Relevance to the conference theme or focus areas Sessions may be recorded and made publicly available. If you prefer not to be filmed, you may indicate this during submission. '''→ [[m:Bikol Wikipedia Community/Bikol WikiConference 2026/Program|Submit your proposal on Meta]] or [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd1vYWPvrNltZS2ie51lYK-OB6cfS8E2NQFjH1I213dYl24NQ/viewform?usp=header Google Form]''' on or before '''May 15.''' For more information, or questions, contact: bikolwikicommunity(@)gmail.com Mabalos! On behalf of the Bikol WikiConference Organizing Team,<br> [[Tagagamit:Filipinayzd|Filipinayzd]] ([[Usapang tagagamit:Filipinayzd|kausapin]]) 06:41, 2 Mayo 2026 (UTC) b0b8h2311253z4rtv9snuuog0pb92sc 0 18665 2205913 2139725 2026-05-02T04:39:11Z Senior Forte 115868 2205913 wikitext text/x-wiki Ang '''Bagong Hukbong Bayan''' ({{lang-en|New People's Army}}), dinadaglat na '''BHB''' ({{lang-en|NPA}}), ay ang sandatahang bagwis ng [[Partido Komunista ng Pilipinas]]. Itinatag noong 29 Marso 1969 sa pagsasanib-puwersa ng muling itinatag na PKP ni [[Jose Maria Sison]] at mga dating kasapi ng [[Hukbalahap]] na pinamunuan ni [[Bernabe Buscayno]], naglunsad ang BHB ng gerilyang pakikidigma sa kanayunan batay sa estratehiyang Maoista ng matagalang digmang bayan. Patuloy na umaalsa laban sa pamahalaan ng Pilipinas, ang kanilang himagsikan ang pinakamatagal na hidwaang militar sa bansa. == Ang Pagkatatag == Ang NPA ay nagmula sa [[Hukbalahap]], ang grupong sandatahang ng maka-[[Sobyet]] na PKP. Ang mga Huks ay lumaban muna sa mga Hapon na sumakop sa Pilipinas noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]. Sa pamumuno ni [[Luis Taruc]] at ng sekretarya heneral ng [[partido komunista]] na si [[Jose Lava]], ang Hukbalahap ay patuloy na [[guerrilla warfare|lumaban]] sa mga kalaliyado ng Estados Unidos noong mga sinaunang gobyerno bago sumuko ang marami nito kay Presidente [[Ramon Magsaysay]] noong 1954. Sa kaagahan ng [[1960s]], ang [[komunismo|komunistang]] pakikibaka ng Huk ay humina. Matapos ang paghihiwalay ng Tsina at USSR, ang mga partidong komunista sa iba't ibang bahagi ng daigdig ay naghiwalay sa dalawang grupo na maka-[[USSR]] at maka-[[Maoist]]. Ang [[Partido Komunista ng Pilipinas]] ay humiwalay mula sa nakatatandang [[Partido Komunista ng Pilipinas-1930]] noong 26 Disyembre 1968. Matapos ang tatlong buwan, noong 29 Marso 1969, naglatag ng reporma sa lumang militia ng partido (Hukbong Mapagpalaya ng Bayan) ang CPP at pinalitan ang pangalan nito (Bagong Hukbong Bayan) sa anibersaryo ng pagtatag ng isang gerilyang hukbo laban sa Hapon noong 1942. Ang grupo ay naitatag noong si [[Jose Maria Sison|José María Sison]] at si Benito Tiamzon ay nakipagkita sa dating pinuno ng Huk na si Bernabe "Dante" Buscayno. Ang NPA ay sumusunod sa [[Maoismo]], at sinasabing lumalaban para sa ideolohiyang konsepto na tinatawag na "[[Makabagong Demokrasya]]." Nagsimula sa 60 na mandirigma at 34 na riple, ang NPA ay mabilis kumalat sa Pilipinas noong panahon ng [[diktatorya|diktadurya]] ni [[Ferdinand Marcos]]. Matapos ang deklarasyon ng [[Martial Law]] noong 1972, libo-libong estudyante ang sumali sa hukbong ito. Sa ikatuktok ng pagsibol nito, tinatayang mahigit-kumulang sa 25,000 ang nakasapi dito noong kaagahan ng 1980. Ngunit sa kalagitnaan ng 1970s, ang mga pinuno ng CPP ay ikinulong at kabilang rito si Sison. Ang mga natirang pinuno ng NPA ang nagpatuloy sa pakikidigmang gerilya subalit nagsimula na silang lumabag sa karapatang pantao, gumamit ng paraang ekstorsyon, panunukot ng tao at rebelyon. Napalayo ang NPA sa kanilang linyang pampolitika ng kanilang gerilyang pakikidigma at kanilang mga gawang pangmasa sa mga kalalawigan. Sa pag-upo ni [[Corazon Aquino]] bilang [[Pangulo ng Pilipinas]] noong 1986, ay gumamit siya ng mga bagong taktika para masupil ang NPA. Sa pagpapanumbalik ng demokrasya at sa paggamit ng estratehiyang tinatawag na CHOD (Control, Hold, Operate, Develop), sinira ni Cory ang baseng politikal ng NPA at matagumpay niyang napahina ang mga rebeldeng komunista.<ref>http://www.philstar.com/Article.aspx?articleid=643271{{Dead link|date=Mayo 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ang NPA ay naitala bilang isang [[terrorismo|terroristang]] grupo ng [[Pilipinas|gobyerno ng Pilipinas]], ng [[Estados Unidos]], at ng [[European Union]].[http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/site/en/oj/2005/l_340/l_34020051223en00640066.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090205010122/http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/site/en/oj/2005/l_340/l_34020051223en00640066.pdf |date=2009-02-05 }} == Ang Ikalawang Pagtutuwid ng Landas == Noong dekada 90, ang Ikalawang Pagtutuwid ng Landas ay isinagawa upang subukang itama ang mga pagkakamali sa loob ng organisasyon noong dekada 80. Ito ay nagsimula noong 1992 at natapos ito sa pangkalahatan noong 1998. Nagbunga ito ng muling pagbangon ng kanilang rebolusyon sa Pilipinas. Dahil dito, natapos ang malawakang pagbabawas sa loob ng organisasyon na nagdulot ng pagkamatay ng libo-libong miyembro sa akusasyon ng pagiging isang ''deep penetration agent'' ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]] at ng komunidad ng intelihensiya ng Pilipinas. Ang dating mandirigma ng NPA na si [[Robert Francis Garcia]] ay isinulat ang nangyaring mga pagpatay sa kanyang librong ''To Suffer Thy Comrades'' at itinatag ang Peace Advocates for Truth, Healing and Justice (PATH), isang grupo na kinabibilangan ng mga nakaligtas sa "pagbabawas", mga pamilya ng biktima, kanilang mga kaibigan at mga sumusuporta sa kanila. Inihayag ng NPA na sila ang responsable sa pagpaslang kay Colonel [[James N. Rowe|Nick Rowe]] ng [[Hukbong Estados Unidos]] na siyang nagtatag ng isang kurso noong 1989 na kung tawagin ay U.S. Army Survival, Evasion, Resistance, and Escape. Si Colonel Rowe ay parte ng isang programang pagtulong militar sa Sandatahang Lakas ng Pilipinas. == Mga sanggunian == {{reflist|2}} == Mga panlabas na link == * [http://www.ploughshares.ca/libraries/ACRText/ACR-PhilippinesN.html Project Ploughshares - Armed Conflict Report 2002, Philippines-CPP/NPA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110207165644/http://ploughshares.ca/libraries/ACRText/ACR-PhilippinesN.html |date=2011-02-07 }} * [http://usinfo.org/wf-archive/2002/020809/epf503.htm U.S. Department of State - Philippine Communist Party Designated Foreign Terrorist Group] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110617112735/http://usinfo.org/wf-archive/2002/020809/epf503.htm |date=2011-06-17 }} * [http://www.defendsison.be/pages_php/0209163.php Paghahayag ng NDFP Negotiating Panel bilang pagtatanggol mula sa pahayag ng Estados Unidos na ang CPP/NPA ay isang teroristang samahan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081206135830/http://www.defendsison.be/pages_php/0209163.php |date=2008-12-06 }} * [http://www.janes.com/security/international_security/news/jtsm/jtsm060526_1_n.shtml New People's Army] Sipi ng lathala tungkol sa estratehiya at pamamaraan ng NPA, Mayo 2006 (kailangan ng suskripsiyon upang mabasa lahat) [[Kategorya:Kasaysayan ng Pilipinas]] [[Kategorya:Politika ng Pilipinas]] [[Kategorya:Kasaysayang militar ng Pilipinas]] [[Kategorya:Itinalang teroristang organisasyon]] [[Kategorya:Pambansang Demokratikong Prente ng Pilipinas]] [[Kategorya:Komunismo sa Pilipinas]] exspeubfoem3nosjibto7ac3wmhinod 10 21808 2205894 2200040 2026-05-02T03:43:49Z ~2026-26694-59 161393 Clean up 2205894 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = GMA News and Public Affairs | title = [[GMA News and Public Affairs]] | state = {{{state|autocollapse}}} | bodyclass = hlist | group1 = Newscasts | list1 = {{Navbox|subgroup | groupstyle = | liststyle = | group1 = [[GMA Network]] | list1 = * ''[[24 Oras]]'' * ''24 Oras Express'' * ''24 Oras Weekend'' * ''GMA Breaking News / GMA Flash Report'' * ''[[Saksi]]'' * ''[[Unang Hirit]]'' | group2 = [[GMA News TV]] | list2 = * ''Balita Pilipinas Ngayon'' * ''[[Balitanghali]]'' * ''Balitanghali Weekend'' * ''Good News Kasama si Vicky Morales'' * ''News to Go'' * ''News TV Breaking News / News TV Live'' * ''News TV Quick Response Team'' * ''State of the Nation with Jessica Soho'' | group3 = Regional | list3 = *''24 Oras Southern Mindanao'' *''[[Balitang Amianan]]'' *''[[Balitang Bisdak]]'' }} | group2 = Public affairs | list2 = {{Navbox|subgroup | groupstyle = | liststyle = | group1 = [[GMA Network]] | list1 = * ''Alisto!'' * ''Born to Be Wild'' * ''Front Row'' * ''I-Witness'' * ''[[Imbestigador]]'' * ''Isyu Ngayon'' * ''[[Kapuso Mo, Jessica Soho]]'' * ''Kapwa Ko Mahal Ko'' * ''Pinoy M.D.'' * ''Power House'' * ''Reporter's Notebook'' * ''Tunay na Buhay'' * ''Wish Ko Lang!'' | group2 = [[GMA News TV]] | list2 = * ''Bawal ang Pasaway kay Mareng Winnie'' * ''Brigada'' * ''Investigative Documentaries'' * ''Motorcycle Diaries'' * ''Reel Time'' }} | group3 = Other programs | list3 = {{Navbox|subgroup | groupstyle = | liststyle = | group1 = [[GMA Network]] | list1 = * ''#LIKE'' * ''AHA!'' * ''Conan, My Beautician'' * ''Karelasyon'' | group2 = [[GMA News TV]] | list2 = * ''Ang Pinaka'' * ''Biyahe ni Drew'' * ''Day Off'' * ''I Juander'' * ''MARS'' * ''Pop Talk'' * ''Tonight with Arnold Clavio'' * ''Wagas'' }} | group5 = Radio | list5 = * [[DZBB-AM|GMA Super Radyo DZBB 594]] * [[DYSP|GMA Super Radyo DYSP 909 Palawan]] * [[DYSI|GMA Super Radyo DYSI 1323 Iloilo]] * [[DYRU|Barangay RU 92.9 Super Radyo Kalibo]] * [[DYSS-AM|GMA Super Radyo DYSS 999 Cebu]] * [[DXGM-AM|GMA Super Radyo DXGM 1125 Davao]]}}<noinclude> {{collapsible option}} [[Category:News television navigational boxes]] [[Category:Philippine television network and channel navigational boxes]] [[Category:GMA News and Public Affairs]] </noinclude> bfrqbjmki1n8j7hqmhluor9tsap9zxf 2205895 2205894 2026-05-02T03:49:15Z ~2026-26694-59 161393 /* */ Clean up 2205895 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = GMA News and Public Affairs | title = [[GMA News and Public Affairs]] | state = {{{state|autocollapse}}} | bodyclass = hlist | group1 = Newscasts | list1 = {{Navbox|subgroup | groupstyle = | liststyle = | group1 = [[GMA Network]] | list1 = * ''[[24 Oras]]'' * ''24 Oras Express'' * ''24 Oras Weekend'' * ''GMA Breaking News / GMA Flash Report'' * ''[[Saksi]]'' * ''[[Unang Hirit]]'' | group2 = [[GMA News TV]] | list2 = * ''Balita Pilipinas'' * ''Balita Pilipinas Ngayon'' * ''[[Balitanghali]]'' * ''Balitanghali Weekend'' * ''Good News Kasama si Vicky Morales'' * ''News to Go'' * ''News TV Breaking News / News TV Live'' * ''News TV Quick Response Team'' * ''State of the Nation with Jessica Soho'' | group3 = Regional | list3 = *''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos) *''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio) *''[[Balitang Amianan|24 Oras North Central Luzon]]'' (GMA Dagupan) *''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela) *''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga) *''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Southern Tagalog) *''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan) *''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol) *''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo) *''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod) *''[[Balitang Bisdak|24 Oras Central Visayas]]'' (GMA Cebu) *''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban) *''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga) *''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao) *''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) *''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos) *''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan) *''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato) }} | group2 = Public affairs | list2 = {{Navbox|subgroup | groupstyle = | liststyle = | group1 = [[GMA Network]] | list1 = * ''Alisto!'' * ''Born to Be Wild'' * ''Front Row'' * ''I-Witness'' * ''[[Imbestigador]]'' * ''Isyu Ngayon'' * ''[[Kapuso Mo, Jessica Soho]]'' * ''Kapwa Ko Mahal Ko'' * ''Pinoy M.D.'' * ''Power House'' * ''Reporter's Notebook'' * ''Tunay na Buhay'' * ''Wish Ko Lang!'' | group2 = [[GMA News TV]] | list2 = * ''Bawal ang Pasaway kay Mareng Winnie'' * ''Brigada'' * ''Investigative Documentaries'' * ''Motorcycle Diaries'' * ''Reel Time'' }} | group3 = Other programs | list3 = {{Navbox|subgroup | groupstyle = | liststyle = | group1 = [[GMA Network]] | list1 = * ''#LIKE'' * ''AHA!'' * ''Conan, My Beautician'' * ''Karelasyon'' | group2 = [[GMA News TV]] | list2 = * ''Ang Pinaka'' * ''Biyahe ni Drew'' * ''Day Off'' * ''I Juander'' * ''MARS'' * ''Pop Talk'' * ''Tonight with Arnold Clavio'' * ''Wagas'' }} | group5 = Radio | list5 = * [[DZBB-AM|GMA Super Radyo DZBB 594]] * [[DYSP|GMA Super Radyo DYSP 909 Palawan]] * [[DYSI|GMA Super Radyo DYSI 1323 Iloilo]] * [[DYRU|Barangay RU 92.9 Super Radyo Kalibo]] * [[DYSS-AM|GMA Super Radyo DYSS 999 Cebu]] * [[DXGM-AM|GMA Super Radyo DXGM 1125 Davao]]}}<noinclude> {{collapsible option}} [[Category:News television navigational boxes]] [[Category:Philippine television network and channel navigational boxes]] [[Category:GMA News and Public Affairs]] </noinclude> oy7rgmg318mzekp6r100e62tu14if0x 0 33388 2205821 2085273 2026-05-01T13:45:30Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2205821 wikitext text/x-wiki Si '''Two-Face''' ('''Harvey Dent''') ay isang kathang-isip na ''supervillain'' na lumalabas sa [[komiks]] na nilalathala ng [[DC Comics]], na karaniwang kalaban ng ''superhero'' na si [[Batman]]. Nilikha ang karakter nina [[Bob Kane]] at [[Bill Finger]], at unang lumabas sa ''Detective Comics'' #66 (Agosto 1942).<ref name="DC#66">''Detective Comics'' #66 (Agosto 1942) (sa Ingles)</ref> Bilang isa sa mga nanatiling kalaban ni Batman, kabilang si Two-Face sa mga koleksyon ng mga kalaban ni Batman na tinatawag na ''rogues gallery'' (tanghalan ng mga tampalasan). Naging Distritong Abogado ng Lungsod ng [[Gotham]], si Harvey Dent ay may pangit na peklat sa kaliwang banda ng kanyang mukha na nilkha pagkatapos sabuyin siya ng [[asido]]ng [[kimika]]l ng pinuno ng gang (o ''mob boss'') na si Sal Maroni noong nililitis siya sa isang korte. Sa bandang huli, nabaliw siya at kinuha ang katauhang "Two-Face," na naging isang kriminal na nahuhumaling sa bilang na dalawa, ang konsepto ng dualidad at ang salungatan ng mabuti at masama. Sa pakaraan ng panahon, isinilarawan ng mga manunulat si Two-Face bilang nahuhumaling sa [[pagkakataon]] at [[kapalaran]] bilang resulta ng [[schizophrenia]], [[bipolar disorder|karamdamang bipolar]], at ''dissociative identity disorder''. Nahuhumaling siyang gawin ang lahat ng mga mahalagang pasya sa pamamagitan ng pagpitik ng kanyang dating masuwerteng gayuma (o ''lucky charm''), isang dalawang mukhang barya na nasira sa isang panig ng asido. Nailarawan ang makabagong bersyon bilang personal na kaibigan at kakampi nina James Gordon at Batman, lalo na ang isang napakalapit na pagkakaibigan sa sekretong identidad ni Batman, si Bruce Wayne.<ref>{{cite web|url=http://www.dccomics.com/characters/two-face|title=Meet The Criminal Two-Face!|date=Mayo 19, 2015|publisher=[[DC Comics]]|accessdate=Agosto 11, 2017|language=en}}</ref> Naitampok ang karakter sa iba't ibang adaptasyong medya, tulad ng itinampok na [[pelikula]], seryeng pantelebisyon at [[larong bidyo]]. Ang mga indibidiwal na nasa likod ng boses ni Two-Face ay sina Richard Moll sa [[DC animated universe]], Troy Baker sa seryeng ''Batman: Arkham'', Billy Dee Williams sa ''The Lego Batman Movie'', at William Shatner sa ''Batman vs. Two-Face''. Sa totoong-tao o ''live-action'' na pagganap, ang mga gumanap ay sina Billy Dee Williams sa ''[[Batman (1989 film)|Batman]]'' (bilang ang hindi pa nasabuyang na asidong Harvey Dent lamang), Tommy Lee Jones sa ''[[Batman Forever]]'', Aaron Eckhart sa ''[[The Dark Knight (film)|The Dark Knight]]'', at Nicholas D'Agosto sa seryeng pantelebisyon na ''Gotham''. Noong 2009, nakaranggo si Two-Face sa ika-12 sa tala ng IGN na Pinakamataas na 100 na Kontrabida sa Komiks sa Lahat ng Panahon.<ref>{{cite web |url=http://www.ign.com/top/comic-book-villains/12.html |title=Two-Face is Number 12 |publisher=Comics.ign.com |accessdate=Disyembre 29, 2010 |language=en |archive-date=Pebrero 25, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225030835/https://www.ign.com/top/comic-book-villains/12.html |url-status=dead }}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{The Batman}} [[Kategorya:Mga karakter ng DC Comics]] 0ao5jxak6uhtoxes77hz3bzslnkitqf 0 33965 2205832 2092129 2026-05-01T15:01:29Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2205832 wikitext text/x-wiki {{Superherobox |character_name=Vandal Savage |publisher=[[DC Comics]] |debut=''Green Lantern'' #10 (Disyembre 1943) |creators=Alfred Bester (panulat)<br/>Martin Nodell (guhit) |alter_ego = Vandar Adg |species = Pinabuting [[Cro-Magnon]] |alliances=Secret Society of Super Villains<br/>Injustice Society<br/>Tartarus<br/>Demon Knights<br/>[[Legion of Doom]] <br/>Council of Immortals <br/>Justice League United |aliases=Khafre, [[Alexander the Great]], [[Julius Caesar]], [[Genghis Khan]], Vlad the Impaler, Jack the Ripper, Burt Villers, [[Cain]], [[Licinius]],<ref>''JSA Classified'' #10 (Mayo 2006)</ref> Blackbeard,<ref>''JSA Classified'' #11 (Hunyo 2006)</ref> [[Adolf Hitler]], [[Napoleon]] |powers=Imortalidad<br/>Hindi-taong selyular na rehenerasyon<br/>Higit-sa-taong pisikal na katangian<br/>Henyong-antas na katalinuhan<br/>Ekselenteng kasanayan sa pakikipaglaban<br/>Natutuo sa [[milenyo]] ng [[kasaysayan]], [[pakikidigma]], at [[agham]] }} Si '''Vandal Savage''' ay isang kathang-isip na ''supervillain'' na lumalabas sa Amerikanong [[komiks]] na nilalathala ng [[DC Comics]]. [[Imortal]] si Savage,<ref>{{Cite comic | Writer = Baron, Mike | Penciller = Guice, Jackson | Inker = Mahlstedt, Larry | Story = Heart... of Stone! | Title = The Flash | Volume = 2 | Issue = 2 | date = Hulyo 1987 | Publisher = DC Comics | Page = 1 | Panel = 4 | ID = |language=en}}</ref> at sinalanta ang Daigdig ng [[krimen]] at [[karahasan]] simula pa noong bago ng natalang kasaysayan ng tao. Napakatalino niya datapwa't sadistang taktiko na may napakalawak na kagalingan sa [[teknolohiya]]. Isa siya sa pinakamatiyagang kontrabida ng DC at kinalaban ang daan-daang mga bayani sa buong kasaysayan. Noong 2009, niranggo si Vandal Savage ng IGN bilang ang ika-36th pinakalubos-lubusang kontrabida sa komiks sa lahat ng panahon.<ref>{{cite web |url=http://www.ign.com/top/comic-book-villains/36.html |title=Vandal Savage is number 36 |publisher=IGN |date= |accessdate=2015-10-02 |language=en |archive-date=2019-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190207130653/https://www.ign.com/top/comic-book-villains/36.html |url-status=dead }}</ref> Unang lumabas bilang totoong-tao o ''live-action'' si Vandal Savage, sa ilalim ng pangalang "Curtis Knox", sa ''Smallville'', na ginampanan ni Dean Cain. Ipinakilala sa kalaunan ang karakter sa Arrowverse ng The CW, kung saan ginampanan siya ni Casper Crump. Siya ang pangunahing kontrabida sa episodyong "Heroes Join Forces", ang ''crossover'' sa pagitan ng ikalawang ''season'' ng ''[[The Flash (serye sa telebisyon ng 2014)|The Flash]]'' at ikaapat na ''season'' ng ''[[Arrow (seryeng pantelebisyon)|Arrow]]'', at noong unang ''season'' ng ''[[Legends of Tomorrow]]'', at kalaunan ay lumabas bilang kameyo sa ikaapat na ''season''. ==Kasaysayan ng paglalathala== Unang lumabas si Vandal Savage noong Ginintuang Panahon ng Komiks sa ''[[Green Lantern]]'' bol. 1 #10 (Disyembre 1943), at nilikha nina Alfred Bester at Martin Nodell.<ref>{{cite book |last1=Cowsill |first1=Alan |last2=Irvine |first2=Alex |last3=Korte |first3=Steve |last4=Manning |first4=Matt |last5=Wiacek |first5=Win |last6=Wilson |first6=Sven |title=The DC Comics Encyclopedia: The Definitive Guide to the Characters of the DC Universe |url=https://archive.org/details/dccomicsencyclop00unse |date=2016 |publisher=DK Publishing |isbn=978-1-4654-5357-0 |page=[https://archive.org/details/dccomicsencyclop00unse/page/318 318]|language=en}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Mga karakter ng DC Comics]] qb068jeoot5droh5ommzw4ovw6kituz 0 35358 2205863 2176068 2026-05-02T00:50:36Z AsianStuff03 125864 /* Pilmograpiya */ More specific na header para sa seksyong ito 2205863 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Mayo 2019}} {{BLP unsourced|date=Nobyembre 2010}} {{Infobox person | name = Tomokazu Yoshida<br />吉田友一 | image = {{#statements:P18}} | alt = | caption = | birth_name = Yoshida Tomokazu ([[Kanji]]: 吉田 友一, [[Hiragana]]: よしだ ともかず) | birth_date = {{birth date and age|1982|7|9}} | birth_place = [[Saitama Prefecture|Prepektura ng Saitama]], [[Hapon (bansa)|Hapon]] | death_date = | death_place = | nationality = | other_names = | known_for = | occupation = | years_active = | spouse = | partner = | website = }} Si '''Tomokazu Yoshida''' (吉田 友一, Yoshida Tomokazu) ay isang artista at tagapagtanghal sa [[Hapon (bansa)|Hapon]]. Siya ay ipinanganak at lukami sa Prepektura ng [[Saitama Prefecture|Saitama]], ngunit kasalukuyan na siyang naninirahan sa [[Nagaoka]] sa Prepektura ng Niigata. Sumailalim siya sa pamamahala ng [[AGAPE Modeling Agency|AGAPE]], at ng [[AVEX Entertainment]]. ==Talambuhay== Isa siyang modelo sa mga pahayagan at isang guro sa pag-drama. Nagtatanghal din siya minsan sa ilang musical performances. Mahilig siyang maglakbay sa iba't ibang lugar. Apatnapu't apat nang [[prepektura]] sa [[Hapon (bansa)|Hapon]] ang kanyang napuntahan. Nakapunta na rin sa ilang lugar sa [[Korea]], kabilang sa [[Seoul]] at sa [[Incheon]]. Noong taong 2003 ay itinampok siya sa drama na [[Lion Sensei]] (ライオン先生). At noong taong 2004 ay itinampok naman siya sa isang seryeng [[Sentai]] na [[Tokusou Sentai Dekaranger]] (特捜戦隊デカレンジャー) bilang si DekaBreak. ==Pilmograpiya== ===Mga Palabas=== *[[Lion Sensei]] (ライオン先生) - (2003) *[[Tokusou Sentai Dekaranger]] - (2004, [[TV Asahi]]・[[TOEI Company]]) bilang si Tetsu Aira/DekaBreak *[[Kanojo Ga Shinjyatta]] (彼女が死んじゃった) - (2004, [[Nippon Television]] Ika-9 na Kabanata *Light Will Shine (陽はいつか昇る) - (2004, [[Nippon Television]]) bilang si Honda *[[Koinu No Waltz]] (仔犬のワルツ) - (2004, [[Nippon Television]]) Ika-2 Kabanata *[[Tantei Boogie]] (探偵ブギ) - (2006, [[Tokyo Metropolitan Television]]) bilang si Yoshihiko Miura *[[Shimokita GLORY DAYS]] (下北GLORY DAYS) *[[Dance Drill Musume]] (ダンドリ娘) - (2006, [[Fuji Television]]) bilang si Tarzan *[[Delicious Gakuin]] (美味學院) - Ika-10 Kabanata *[[Ushi Ni Negai Wo: Love and Farm]] (牛に願いを) - (2007, [[Fuji Television]]) bilang si Taku Shimaoka ===Mga Pelikula=== *[[Tokusou Sentai Dekaranger VS Abaranger]] (特捜戦隊デカレンジャー VS アバレンジャー) - (2005, [[TOEI Company]]) *[[Yoshitsune to Benkei]] (義経と弁慶（藤原泰衡)) * [[Mahou Sentai Magiranger VS Dekaranger]] (魔法戦隊マジレンジャー VS デカレンジャー) - (2006, [[TOEI Company]]) * [[Gougou Sentai Boukenger VS SuperSentai]] (轟轟戦隊ボウケンジャー VS スーパー戦隊) - (2007, [[TOEI Company]]) ==Kawing Panlabas== *[http://www.avexnet.or.jp/talent/yoshida/index.html Yoshida Tomokazu Official Site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071110185737/http://www.avexnet.or.jp/talent/yoshida/index.html |date=2007-11-10 }} *[http://www.agape-ag.co.jp/models/parsonal/tomokazu_yoshida.html AGAPE &gt; Tomokazu Yoshida] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200223214859/http://www.agape-ag.co.jp/models/parsonal/tomokazu_yoshida.html |date=2020-02-23 }} *[http://tomokazu.jugem.jp/ tomokazu yoshida's BLOG(～October 04, 2007)] *[http://ameblo.jp/tomokazu-yoshida/ Tomokazu Yoshida Official Blog Site (October 04, 2007～)] {{BD|1982||Yoshida, Tomokazu}} [[Kategorya:Mga artista mula sa Hapon]] h8vqfiuo0lzxks08ija8o99f87s42tl 0 42720 2205847 181913 2026-05-01T17:41:41Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Mimaropa]] 2205847 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Mimaropa]] sne2t51c8gdmlhhbc3pffr1zbdhjzt8 0 47907 2205926 2193376 2026-05-02T08:38:22Z ChoudenjiGoma77 161392 Dagdag 2205926 wikitext text/x-wiki {{Infobox sport | name = Tenis | image = 2013 Australian Open - Guillaume Rufin.jpg | imagesize = 200 | caption = Nagseserbisyo si Guillaume Rufin, isang Pranses na manlalaro ng solohan, kay Tomáš Berdych, isang Tsekong manlalaro, sa isang laban sa tenis sa Australian Open noong 2013. | union = Pandaigdigang Pederasyon ng Tenis | first = Ika-19 na siglo, [[Birmingham]], Inglatera, Reyno Unido | region = Buong mundo | contact = Hindi | team = Solohan o doblehan | mgender = Oo, magkahiwalay na mga tour at halo-halong paresan | type = Palabas o panloob | category = De-raketang isport | equipment = Raketa, bola | venue = Palaruan ng tenis | olympic = Bahagi ng programa ng Palarong Olimpiko sa Tag-init mula 1896 hanggang 1924<br />Demonstrasyong isport sa Palarong Olimpiko sa Tag-init ng 1968 at 1984<br />Bahagi ng programa ng Palarong Olimpiko sa Tag-init mula noong 1988 }} [[Talaksan:Tennis racket and ball.JPG|thumb|right|Raketa at bola na pantenis.]] Ang '''tenis''' ay isang isport na nilalaro gamit ang [[raketa]], alinman nang paisa-isa laban sa isang kalaban (''singles'') o sa pagitan ng dalawang koponang may tig-dalawang manlalaro (''doubles''). Gumagamit ang bawat manlalaro ng raketang pantenis na may mga tali upang hampasin ang isang guwang na bolang goma na natatakpan ng piyeltro, palabas o paikot sa lambat o net, at patungo sa korte ng kalaban. Layunin ng laro na maniobrahin ang bola upang hindi makapagbigay ang kalaban ng wastong pabalik. Kapag hindi matagumpay na naibalik ng isang manlalaro ang bola, ang kalaban ay nagkakamit ng puntos. == Kasaysayan == Nabuo sa [[Pransiya]] ang mga orihinal na anyo ng tenis noong huling bahagi ng [[Gitnang Kapanahunan]]. Ang modernong anyo ng tenis ay nagmula sa [[Birmingham]], Inglatera, noong huling bahagi ng ika-19 na siglo bilang ''lawn tennis''. Mayroon itong malapit na ugnayan sa iba’t ibang larong sa damuhan tulad ng ''croquet'' at ''bowls'', gayundin sa mas matandang isport na tinatawag na ''real tennis''. Ang apat na pangunahing torneo, tinatawag na '''Grand Slam''' (Wimbledon, US Open, French Open, Australian Open), ay nananatiling pinakamahalaga sa mundo ng tenis. == Korte at Linya == * Haba: 78 talampakan * Lapad: 27 ft (singles), 36 ft (doubles) * Mga linya: baseline, service line, singles at doubles sidelines, center mark === Uri ng Korte === * '''Clay court''' – mabagal, mataas ang bounce (French Open) * '''Hardcourt''' – mas mabilis, ginagamit sa Australian at US Open * '''Grass court''' – mabilis, mababa ang bounce (Wimbledon) * '''Indoor courts''' – gawa sa kahoy, semento, o carpet == Paraan ng Laro == * Nagsisimula ang bawat punto sa '''serve''' na dapat tumama sa tamang service box. * Kapag tama ang serve, magsisimula ang '''rally''' hanggang may magkamali sa pagbabalik ng bola. === Scoring === * Points: ''love'' (0), 15, 30, 40, deuce, advantage * Games: apat na puntos at dalawang lamang * Sets: karaniwang 6 na laro na may dalawang lamang, o tie-break kung 6–6 == Mga Opisyal == * '''Umpire''' – may pinakamataas na awtoridad sa korte * '''Line judges''' – tumutukoy kung “in” o “out” ang bola * '''Electronic sensors (Hawk-Eye)''' – ginagamit sa malalaking torneo == Mga Manlalaro == * '''Juniors''' – mga wala pang 18 taong gulang, may sariling torneo at ranggo * '''Wheelchair tennis''' – pinapayagan ang dagdag na bounce para sa mga gumagamit ng wheelchair == Mga Shot == May walong pangunahing tira: serve, forehand, backhand, volley, half-volley, overhead smash, drop shot, at lob. == Tournaments == * Kategorya: men’s singles, women’s singles, doubles, mixed doubles * Sa Grand Slam: lalaki ay best-of-five sets, babae ay best-of-three sets * May ranggo ang mga manlalaro batay sa kanilang performance, mula 1.0 hanggang 7.0 sa USTA rating system == Sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Laro]] [[Kategorya:Tennis|*]] 9qhqk1izyrkcsn9e8lhwf224125bxxg 0 50428 2205848 240860 2026-05-01T17:41:51Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Mimaropa]] 2205848 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Mimaropa]] sne2t51c8gdmlhhbc3pffr1zbdhjzt8 0 95584 2205827 457997 2026-05-01T14:30:14Z TentingZones1 122212 /* */ 2205827 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Cenon |settlement_type = Bayan |image_skyline = Pamsitedelhoteldeville-recadre.jpg |image_caption = Ang Munisipalidad at ang sentro ng administrasyong munisipal |image_shield = Blason ville fr Cenon (Gironde).svg |pushpin_map = France |map_caption = Lokasyon ng Cenon |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Nouvelle-Aquitaine]] |subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]] |subdivision_name2 = [[Gironda]] |subdivision_type3 = Arrondissement |subdivision_name3 = [[Arrondissement of Bordeaux|Burdeos]] |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |leader_title = Alkade (2020–2026) |leader_name = Jean-François Egron |area_total_km2 = 5.52 |population_as_of = 2023 |population_total = 26834 |population_density_km2 = auto |website = https://www.ville-cenon.fr/ |coordinates = {{coord|44.8578|-0.5317|format=dms|display=inline,title}} |elevation_m = 123 |elevation_min_m = 3 |elevation_max_m = 75 |population_demonym = Cenonnais, Cenonnaises |postal_code = 33150 |postal_code_type = Postal code }} Ang '''Cenon''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Mga departamento ng Pransiya|departamento]] ng [[Gironda]], rehiyon ng [[Nouvelle-Aquitaine]] sa timog-kanlurang [[Pransiya]]. Isa itong [[naik]] ng [[Burdeos]] at kasunod ito sa silangang gilid nito. Noong 2008, may populasyon ito na 22,483 katao. ==Populasyon== {{Historical populations |align=left | 1793|1395 | 1806|1329 | 1821|1437 | 1831|1805 | 1836|2033 | 1841|2607 | 1846|3281 | 1851|4022 | 1856|5686 | 1861|6817 | 1866|848 | 1872|970 | 1876|1080 | 1881|1264 | 1886|1767 | 1891|2199 | 1896|2587 | 1901|3556 | 1906|3817 | 1911|4806 | 1921|6650 | 1926|8153 | 1931|9700 | 1936|10087 | 1946|10051 | 1954|10747 | 1962|13821 | 1968|17713 | 1975|24769 | 1982|23520 | 1990|21363 | 1999|21283 | 2008|22483 }} {{clear}} ==Mga sanggunian== *[http://www.insee.fr/en/home/home_page.asp INSEE] {{reflist}} ==Mga kawing panlabas== {{commonscat|Cenon}} * [http://www.ville-cenon.fr/ Opisyal ng websayt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110216220023/http://www.ville-cenon.fr/ |date=2011-02-16 }} (sa wikang Pranses) [[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]] gezt9gppz8jojwe6zeixm7301wjnxdz 2205831 2205827 2026-05-01T14:36:16Z TentingZones1 122212 dagdag 2205831 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Cenon |settlement_type = Bayan |image_skyline = Pamsitedelhoteldeville-recadre.jpg |image_caption = Ang Munisipalidad at ang sentro ng administrasyong munisipal |image_shield = Blason ville fr Cenon (Gironde).svg |pushpin_map = France |map_caption = Lokasyon ng Cenon |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Nouvelle-Aquitaine]] |subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]] |subdivision_name2 = [[Gironda]] |subdivision_type3 = Arrondissement |subdivision_name3 = [[Arrondissement of Bordeaux|Burdeos]] |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |leader_title = Alkade (2020–2026) |leader_name = Jean-François Egron |area_total_km2 = 5.52 |population_as_of = 2023 |population_total = 26834 |population_density_km2 = auto |website = https://www.ville-cenon.fr/ |coordinates = {{coord|44.8578|-0.5317|format=dms|display=inline,title}} |elevation_m = 123 |elevation_min_m = 3 |elevation_max_m = 75 |population_demonym = Cenonnais, Cenonnaises |postal_code = 33150 |postal_code_type = Postal code }} Ang '''Cenon''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Mga departamento ng Pransiya|departamento]] ng [[Gironda]], rehiyon ng [[Nouvelle-Aquitaine]] sa timog-kanlurang [[Pransiya]]. Isa itong [[naik]] ng [[Burdeos]] at kasunod ito sa silangang gilid nito. Noong 2008, may populasyon ito na 22,483 katao. ==Heograpiya== Matatagpuan sa rehiyon ng [[Entre-deux-Mers]], sa kanang pampang ng [[Ilog Garonna|Garonna]], ang Cenon ay isa sa dalawampu't walong munisipalidad ng [[metropolitan area ng Bordeaux]] at kabilang sa urban area at unit nito. May 26,047 na naninirahan, ito ay bahagi ng perimeter ng isang patuloy na lumalaking konurbasyon ng Burdeos, sa gitna ng axis ng [[Arcachon]]-[[Burdeos]]-[[Liborna]]. Matatagpuan sa paanan ng isang maliit na burol na tinatanaw ang alluvial plain, ang Cenon ay nahahati sa dalawang pangunahing entidad: Cenon-Bas (isang extension ng [[distrito ng La Bastide]], na ang huli ay isinama sa Bordeaux noong 1865) at Cenon-Haut, sa tagaytay. Ang mga kalapit na munisipalidad ay [[Artigues-près-Bordeaux]], [[Burdeos]], [[Floirac, Gironda|Floirac]] at [[Lormont]]. ==Populasyon== {{Historical populations |align=left | 1793|1395 | 1806|1329 | 1821|1437 | 1831|1805 | 1836|2033 | 1841|2607 | 1846|3281 | 1851|4022 | 1856|5686 | 1861|6817 | 1866|848 | 1872|970 | 1876|1080 | 1881|1264 | 1886|1767 | 1891|2199 | 1896|2587 | 1901|3556 | 1906|3817 | 1911|4806 | 1921|6650 | 1926|8153 | 1931|9700 | 1936|10087 | 1946|10051 | 1954|10747 | 1962|13821 | 1968|17713 | 1975|24769 | 1982|23520 | 1990|21363 | 1999|21283 | 2008|22483 }} {{clear}} ==Mga sanggunian== *[http://www.insee.fr/en/home/home_page.asp INSEE] {{reflist}} ==Mga kawing panlabas== {{commonscat|Cenon}} * [http://www.ville-cenon.fr/ Opisyal ng websayt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110216220023/http://www.ville-cenon.fr/ |date=2011-02-16 }} (sa wikang Pranses) [[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]] 4dgn987kljz5o0lerev12oyqv4enfzg 0 98740 2205934 2205175 2026-05-02T09:22:30Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2205934 wikitext text/x-wiki {{Infobox Scientist | name = Alan Mathison Turing | image = Turing statue Surrey.jpg | image_size = | caption = | birth_date = {{Birth date|1912|6|23|df=yes}} | birth_place = [[Maida Vale]], London, England, United Kingdom | death_date = {{Death date and age|1954|6|7|1912|6|23|df=yes}} | death_place = [[Wilmslow]], Cheshire, England, United Kingdom | nationality = British | field = [[Mathematics]], [[Cryptanalysis]], [[Computer science]] | work_institutions = University of Cambridge<br />[[Government Code and Cypher School]]<br />[[National Physical Laboratory, UK|National Physical Laboratory]]<br />[[University of Manchester]] | alma_mater = [[King's College, Cambridge]]<br />[[Princeton University]] | doctoral_advisor = [[Alonzo Church]] | doctoral_students = [[Robin Gandy]] | known_for = [[Halting problem]]<br />[[Turing machine]]<br />[[Cryptanalysis of the Enigma]]<br />[[Automatic Computing Engine]]<br />[[Turing Award]]<br />[[Turing Test]]<br />[[Turing pattern]]s | prizes = [[Officer of the Order of the British Empire]]<br />[[Fellow of the Royal Society]] }} Si '''Alan Mathison Turing''', <small>[[Orden ng Imperyong Britaniko|OBE]]</small>, <small>[[Fellow of the Royal Society|FRS]]</small> ({{pronEng|ˈtjʊ (ə)rɪŋ}}) (23 Hunyo 1912&nbsp;– 7 Hunyo 1954) ay isang [[Gran Britanya|Briton]] na [[matematiko]], [[lohiko]] (o [[lohisyano]]), [[kriptoanalisis|kriptoanalista]] at [[agham pangkompyuter|siyentista ng kompyuter]]. Kanyang naimpluwensiyahan ang pagpapaunlad ng [[agham pangkompyuter]], pagbibigay ng pormalisasyon ng mga konsepto ng "[[algoritmo]]" at "[[komputasyon]]" sa isang [[makinang Turing]], na malaki ang ginampananang papel sa pagkakalikha ng modernong kompyuter. Si Turing ay itinuturing na ama ng ''[[agham pangkompyuter]]'' at ''[[Intelehensiyang artipisyal]]''. Sa panahon ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], si "Turing" ay naglingkod at minsang naging pinuno ng Hut 8 sa ''Government Code and Cypher School'' sa Bletchley Park, isang sentro sa Britanya na responsable sa pagbasag ng mga sekretong kodigo ng mga [[Aleman]] noong panahon ni [[Adolf Hitler]]. Siya ay lumikha ng ilang tekniko sa pagbasag ng mga [[sipero]] ([[algoritmo]] ng [[enkripsiyon]]) ng Alemanya kabilang ang paraan ng elektromekanikal na makinang [[bombe]] na makakahanap ng mga kompigurasyon ng makinang [[Enigma]] (ang makinang ginamit ng pamahalaan at militar ng Alemanya upang ilihim ang mga pinadadalang mensahe ng kanilang mga sundalo). Pagkatapos ng digmaan, siya ay nagtrabaho sa Pambansang Laboratoryong Pisikal (''National Physical Laboratory''), kung saan kanyang nilikha ang isa sa mga unang na disenyo ng ACE, na isang "inilalaang programang pangkompyuter" (''stored program''). Tungo sa huling bahagi ng kanyang buhay, si Turing ay naging interesado sa matematikang biyolohikal. Siya ay sumulat ng isang papel tungkol sa kemikal na batayan ng morpohenesis (''morphogenesis'') at kanyang hinulaan ang isang umiikot na reaksiyong kemikal tulad ng [[reaksiyong Belousov-Zhabotinsky]], na unang napagmasdan at napatunayan noong dekada 1960. Ang [[homoseksuwalidad]] ni Turing ay nagresulta sa isang kriminal na pag-uusig noong 1952, kung saan ang homoseksuwalidad sa mga panahong ito ay itinuturing pang ilegal sa [[Britanya]]. Kanyang tinanggap ang parusang paginom ng mga pambabaeng hormone (estrogen) kapalit ng parusang pagkakabilanggo. Siya ay namatay noong 1954 mula sa pagkalasyon ng [[cyanide]], mga dalawang linggo bago ang kanyang ika-apatnapu't dalawang (42) kaarawan. Natukoy ng isang pagsusuri na ang kamatayan ni Turing ay isang [[pagpapatiwakal]] ngunit ang kanyang ina ay naniniwalang ito'y isang aksidental na kamatayan. Noong 10 Setyembre 2009, pagkatapos ng isang kampanya sa [[internet]], humingi ng patawad ang Punong Ministro ng Britanya na si [[Gordon Brown]] sa ngalan ng pamahalaan ng Britanya sa nangyaring pagtrato kay Turing pagkatapos ng digmaan. == Talambuhay == === Kabataan === [[Talaksan:Turing Plaque.jpg|thumbnail|Isang plakang pag-alala na nagmamarka sa naging tirahan ni Alan Turing sa Wilmslo, Cheshire, Inglatera]] Si Alan Turing ay ipinaglihi sa [[India]]. Ang kanyang amang si Julius Mathison Turing, ay isang miyembro sibil na paglilingkod sa India. Ang kanyang mga magulang na si Julius at Ethel Sara Stoney (1881–1976, na anak na babae ni Edward Waller Stoney, punong inhinyero ng ​​Madras Railways) ay nagnais na palakihin ang kanilang magiging anak na si Alan sa Inglatera, kaya sila bumalik sa Maida Vale, London, kung saan ipinanganak si Alan Turing noong 23 Hunyo 1912. Si Alan ay mayroong kuya na nagngangalang John. Dahil sa ang paglilingkod sibil sa India ng kanyang ama ay aktibo pa rin sa mga panahong ito, ang mga magulang ni Alan ay madalas maglakbay sa pagitan ng Hastings, Inglatera at India, kung saan ang kanilang dalawang anak ay iniwan na manatali sa tahanan ng isang retiradong mag-asawang sundalo. Sa murang edad pa lang ay kinakitaan na si Alan Turing ng mga palatandaan ng pagiging isang [[henyo]] na kanyang ipinamalas sa kanyang pagtanda. Si Turing ay ipinasok ng kanyang mga magulang sa St Michael, isang paaralan sa 20 Charles Road, St. Leonards on Sea, sa edad na anim na. Ang punong guro ay napansin ang katalinuhan ni Turing sa simula pa lamang gayundin ang mga ibang pang mga naging kanyang guro. Noong 1926, sa edad na 14, siya ay nag-aral sa Sherborne School, isang tanyag na independiyenteng paaralan sa isang palengkeng bayan sa Sherborne sa Dorset. Ang kanyang unang pagpasok sa paaral ay naging kasabay ng isang malawakang protesta sa Britanya ngunit dahil siya ay determinado na pumasok sa unang araw, siya'y nagtungo sa paaralan na higit 60 milya ang layo mula sa Southampton gamit ang isang bisekleta at humihinto tuwing gabi sa isang paupahang tuluyan. Ang pagkahilig ni Turing sa matematika at agham ay hindi nagdulot sa kanya ng paggalang mula sa ilang mga guro sa Sherborne, dahil sa ang paaralang ito ay nagbibigay diin sa pagaaral ng mga klasiko. Ang kanyang punong-guro ay sumulat pa sa kanyang mga magulang na nagsasaad na: " ''Umaasa ako na hindi siya mahulog sa pagitan ng dalawang upuan. Kung siya ay mananatili sa isang pampublikong paaralan, siya ay dapat magnais na matuto. Kung siya ay nagnanais lamang na maging spesyalistang siyentipiko, kanya lamang sinasayang ang kanyang panahon sa isang pampublikong paaralan''". Sa kabila nito, si Turing ay patuloy na nagpakita ng kahanga hangang kakayahan sa mga mga paksang kanyang minamahal, ang paglutas ng mga mahirap na problema sa [[calculus]] noong 1927 kahit hindi siya nag-aral ng panimulang calculus. Noong 1928, sa edad na 16, natagpuan ni Turing ang mga isinulat ni Albert Einstein. Hindi niya lamang ito naunawaan, kanya ring nasagot ang pagtatanong ni Einstein sa mga [[batas ni Newton ng mosyon]] sa isang aklat na hindi dito hayagang inihayag. Ang pagsisikap ni Turing sa kanyang pag-aaral ay tumindi dahil sa malapit na pagkakaibigang nabuo sa pagitan niya at ng isa pang mas matandang estudyante na nagngangalang Christoper Morcom. Si Morcom ang unang lalaking minahal ni Turing, ngunit ito ay biglaang namatay mga ilang linggo bago matapos ang kanilang huling semestro sa Sherborne. Si Morcom ay namatay mula sa komplikasyon ng tuberkolosis na nakukuha sa isang baka, na nakuha nito matapos uminom ng isang gatas sa isang may sakit na baka noong ito'y bata pa lamang. Dahil sa pangyayaring ito, ang pananampalatayang panrelihiyon ni Turing ay nawala at siya'y naging isang [[ateista]]. Tinanggap ni Turing na ang lahat ng pangyayari sa mundo, kabilang na ang mga galaw ng utak ng tao, ay may materyal na paliwanag ngunit siya ay naniniwala pa rin sa pag-iral ng espirito ng isang tao pagkatapos mamatay. === Edukasyon sa unibersidad at mga pagsasaliksik ni Turing === [[Talaksan:Alan Turing Memorial Closer.jpg|thumb|right|Estatwang pag-ala ala kay Alan Turing]] Pagkatapos mag-aral sa Sherborne, si Turing ay nag-aral sa King's College sa [[Unibersidad ng Cambridge]]. Siya ay nagaral dito mula sa 1931 hanggang 1934, at nakakapagtapos kung saan kanyang nakamit ang pangunahing mga parangal sa Matematika. Noong 1935, siya ay inihalal na kapanalig (fellow) sa King's College dahil sa naging impluwensiya ng kanyang tesis tungkol sa [[central limit theorem]]. Noong 1928, Ang Alemang matematiko na si [[David Hilbert]] ay tumawag ng pansin sa ''[[Entscheidungsproblem]]'' (problema ng desisyon). Sa mahusay na papel na isinulat ni Turing na "''On Computable Numbers (mga bilang na matutukoy ng isang nagwawakas na algoritmo), with an Application to the Entscheidungsproblem''" (na kanyang isinumite noong 28 Mayo 1936 at itinanghal noong 12 Nobyembre), kanyang binago ang mga resulta na isinulat ng matematikong si [[Kurt Godel]] noong 1931 tungkol sa limitasyon ng pagpapatunay (proof) at komputasyon, kung saan pinalitan ni Turing ang pangkalahatang nakabatay-sa-aritmetikang pormal na lenggwahe ng isang [[makinang Turing]], na mga makinang pormal at simple. Pinatunayan ni Turing na ang makinang Turing ay may kakayahang gumawa ng anumang pagkukuwenta kung ito ay maisasalarawan bilang isang [[algoritmo]]. Kanya ding pinatunayan na walang solusyon sa Entscheidungsproblem sa pamamagitan ng pagpapakita na ang [[paghintong problema]] (halting problem) sa isang makinang Turing ay hindi madedesisyonan o hindi malalaman kung ito ay hihinto. Bagaman ang pagpapatunay ni Turing ay inilimbag pagkatapos ng parehong pagpapatunay na ginawa ng matematikong si [[Alonzo Church]] tungkol sa kanyang [[kalkulong lambda]], walang kaalaman si Turing sa isinulat ni Alonzo Church. Ang paraan ni Turing ng pagpapatunay (proof) ay itinuring na mas magagamit at mas mahusay. Ang ideya ni Turing ng mga pangkalahatang makinang Turing ay kakaiba dahil ang ideya ng mga gayung makina ay may kakayahang gawin ang anumang gawin ng ibang makina, samakatuwid ay may kakayahang magkuwenta ng anumang pwedeng ikwenta. Ang makinang Turing hanggang sa araw na ito ang sentral na paksa sa pag-aaral ng [[teorya ng komputasyon]]. Sa kanyang sariling biograpiya, isinulat ni Turing na siya ay nalungkot sa pagtanggap ng kanyang 1936 na papel dahil dalawang tao lamang ang pumansin - sina Heinrich Scholz at Richard Bevan Braithwaite. Ang papel na ito ay nagpapakilala rin sa ideya ng mga maaaring ipaliwanag na mga numero (definable numbers). Mula Setiyembre 1936 hanggang Hulyo 1938 kanyang ginugol ang kanyang panahon sa ''Institute for Advanced Study sa Princeton'', New Jersey, Estados Unidos at nag-aral sa ilalim ni Alonzo Church. Bilang karagdagan sa kanyang palaging pagsasaliksik matematikal, pinag-aralan din ni Turing ang [[kriptolohiya]] (pag-aaral ng tiyak at matibay na paglilihim ng mga data) at ginawa ang tatlo sa apat na yugto ng elektromekanikal na tagapagpapadami ng bilang [[binaryo]]. Noong Hunyo 1938, kanyang nakamit ang kanyang PhD mula sa Unibersidad ng Princeton sa Estados Unidos. Ang kanyang tesis na ''Systems of Logic Based on Ordinals'' ay nagpapakilala ng konsepto ng lohikang ordinal at ang ideya ng relatibong pagkukwenta, kung saan ang mga makinang Turing ay nagdadagdag ng mga tinatawag na oracle, na lumulutas sa mga problemang hindi malulutas ng isang makinang Turing. Si Turing ay bumalik sa Cambridge, Inglatera at dumalo sa mga pagtuturo ng matematikong si [[Ludwig Wittgenstein]] tungkol sa mga pundasyon ng matematika. Ang dalawang ito ay nagtalo at hindi nagkasundo dahil sa pagtatanggol ni Turing ng [[pormalismo]] samantalang si Wittgenstein ay nangatwiran na ang matematika ay hindi tumutuklas ng mga basehang katotohanan kundi lumilikha lamang nito. Si Turing ay nagsimula ring magtrabaho sa kaunting oras lamang sa ''Government Code and Cypher School'' (GCCS). === Kriptanalisis === [[Talaksan:EnigmaMachineLabeled.jpg|right|thumbnail|Tatlong rotor na makinang Enigma na may plugboard (''Steckerbrett''). Ang enigma ang makinang ginamit ng Alemanya sa ilalim ni Hitler upang ilihim ang mga mensaheng ipinapadala ng mga sundalo nito mula sa mga kaaway na bansa kabilang na ang Britanya at Estados Unidos]] Noong panahon ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig|ikalawang digmaang pandaigdig]], si Turing ang pangunahing kalahok sa isang sikretong operasyon ng pamahalaang Britanya sa Bletchley Park na naglalayong basagin ang mga [[sipero]] (algoritmo ng [[enkripsiyon]]) ng [[Alemanya]]. Sa pagpapaunlad at mas lalong pagpapabilis ng makinang kriptanalitiko na ginawa nina Marian Rejewski, Jerzy Różycki at Henryk Zygalski ng Cipher Bureau sa Poland, si Turing ay nagdisenyo ng makinang ''[[Turing Bombe]]'' na mas mabilis at mas epektibo sa pagbasag ng parehong makinang ''Enigma'' at ''Lorenz SZ 40/42''. Ang ''Turing Bombe'' ang nagbigay sa Britanya ng mga pangunang babala sa mga plano ni [[Adolf Hitler]] na nagresulta sa pagkatalo ni Hitler sa [[Labanan sa Atlantiko]] at pagikli ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig|ikalawang digmaang pandaigdig]] ng dalawang taon.<ref>[http://www.dailymail.co.uk/news/article-1212910/How-Britain-drove-greatest-genius-Alan-Turing-suicide--just-gay.html How Britain drove its greatest genius Alan Turing to suicide just for being gay], 12 Setyembre 2009, DailyMail</ref><ref>[http://www.dailymail.co.uk/news/article-1165535/The-Wider-View-Nazi-codebreaker-shortened-Second-World-War-years.html The Wider View: Nazi codebreaker which shortened the Second World War by two years], 20 Hunyo 2009, DailyMail</ref> Si Turing ay ginawaran ng Order of the British Empire (OBE) noong 1945 para sa kanyang pagsisilbi sa panahon ng digmaan ngunit ang kanyang mga inambag sa kriptanalisis ay itinagong sekreto ng Britanya hanggang 1970 sa kadahilanang panseguridad nito. == Intelehensiyang artipisyal at pagsubok na Turing (Turing test) == {{main|Intelehensiyang artipisyal}} Mula 1945 hanggang 1947 si Turing ay nanirahan sa ''Church Street, Hampton'' at dito dinesenyo ang ''Automatic Computing Engine'' (ACE) sa ''National Physical Laboratory''. Siya ay nagsumite ng isang papel noong Pebreo 19, 1946 na naglalaman ng kauna unahang detalyadong disenyo ng isang inilalaang-programang kompyuter (stored-program computer). [[Talaksan:Modern-captcha.jpg|thumb|290px|Ang kabaligtaran ng ''Turing Test'' na CAPTCHA ay ginagamit sa [[internet]] upang mapigilan ang isang bot sa pang aabuso sa paggamit ng isang [[server]].]] Noong 1948, si Turing ay iniluklok na Reader (senyor na akademiko) sa kagawarang matematika sa Manchester na ngayon ay bahagi na ng ''University of Manchester''. Noong 1949, siya ay naglingkod bilang kahaliling direktor ng laboratoryo ng pagkukwenta sa University of Manchester at gumawa ng [[software]] para sa kauna unahang inilalaang programang kompyuter na Manchester Mark 1. Sa mga panahon ding ito kanyang ipinagpatuloy ang mga pananaliksik abstrakto. Sa papel na "Computing machinery and intelligence" (Mind, Oktubre 1950), tinalakay ni Turing ang problema ng "[[Intelehensiyang artipisyal]]" at iminungkahi ang isang eksperimento na tinatawag na [[Turing Test]]. Ang [[Pagsubok na Turing]] (''Turing Test'') ang naging batayan sa [[agham pangkompyuter]] upang matukoy kung ang isang makina ay nagpapamalas ng katalinuhan. Ayon sa Pagsubok na Turing, ang isang makina ay maituturing na matalino kung hindi matukoy ng isang taong nagtatanong dito kung ang kanyang tinatanong ay isang makina o isang tao. Sa papel ding ito, iminungkahi ni Turing na imbes gumawa ng mga programang gumagaya sa pag-iisip ng isang matandang tao, mas mabuting gumawa ng mas simpleng makina na gumagaya sa isip ng isang bata at ito'y isailalim sa pagkatuto. Ang kabaligtaran ng "Turing Test" na tinatawag na CAPTCHA ("'''C'''ompletely '''A'''utomated '''P'''ublic '''T'''uring test to tell '''C'''omputers and '''H'''umans '''A'''part") ay karaniwang ginagamit sa [[internet]]. Ang CAPTCHA ay paraan upang matukoy ng isang makina (gaya ng [[server]]) kung ang gumagamit nito ay isang tao o isang kompyuter (bot). Noong 1948, si Turing (sa tulong ang kanyang dating kakilala na si D. G. Champernowne) ay lumikha ng isang [[software]] pang [[chess]] sa isang [[modernong kompyuter]] na hindi pa naiimbento. Si Turing din ang nagimbento ng algoritmong LU decomposition method na ginagamit ngayon sa paglutas ng ''equations matrix''. == Kriminal na paguusig dahil sa kanyang homosekwalidad == Noong Enero 1952, nakilala ni Turing si Arnold Murray sa labas ng sinehan sa Manchester. Pagkatapos ng pananghaliang pakikipagtipanan (''dating''), si Murray ay inimbitahan ni Turing na pumunta sa kanyang bahay na tinanggap naman ni Murray ngunit hindi tinupad. Ang dalawa ay nagkita muli sa Manchester noong sumunod na Lunes at si Murray ay pumayag na samahan si Turing sa kanyang bahay. Pagkatapos ng ilang linggo, si Murray ay muling bumisita sa bahay ni Turing at nananitili ng isang gabi dito. Pagkatapos nito, si Murray ay tumulong sa isang kasabwat sa pagpapasok at pagnanakaw sa bahay ni Turing na nagtulak kay Turing upang iulat ang krimen sa pulisya. Sa imbestigasyon na ginawa ng mga pulis, inamin ni Turing na meron siyang relasyon kay Murray. Sa panahong ito, ang [[homoseksuwalidad]] ay itinuturing pang isang krimen sa Britanya na nagresulta upang si Turing at Murray ay kasuhan ng ''sobrang kahalayan'' sa ilalim ng seksiyong 11&nbsp;ng ''Criminal Law Amendment Act 1885 ng Britanya''. Si Turing ay binigyan ng dalawang opsiyon sa parusang tatanggapin : ang pagkabilanggo o probasyon sa isang kondisyon na siya'y sasailalim sa isang [[pagkakapon]]g kemikal sa pamamagitan ng pag-inom ng estrogen (hormone ng babae) upang mabawasan ang libido. Kanyang tinanggap ang kemikal na pagkakapon. Ang naging kumbiksiyon ni Turing ay nagresulta rin sa pagkaalis ng kanyang ''security clearance'' (karapatang maging bahagi ng sikretong operasyon ng pamalaan) at inalis sa kanyang trabahong kriptanalitiko sa Government Code and Cypher Schools sa Bletchley Park. Ang kanyang pasaporte ng Britanya ay hindi binawi ng pamahalaang Britanya ngunit siya'y hindi pinayagang makapasok sa Estados Unidos. Sa panahong ito, may pagkabahala sa publiko sa ginagawang pagbibitag sa mga homosekswal na [[espiya]] ng mga ahente ng [[Soviet Union]] (dating Russia) dahil sa paglalantad ng dalawang miyembro ng ''Cambridge Five'' na sina Guy Burgess at Donald Maclean. Bagaman si Turing ay hindi inakusahan ng pang eespiya, siya ay pinagbawalan ng pamahalaan ng Britanya na talakayin ang kanyang naging trabahong kriptanaliko sa Bletchely Park. == Kamatayan == Noong 8 Hunyo 1954, si Turing ay natagpuang patay ng kanyang tagalinis ng bahay. Sa [[awtopsiya]]ng ginawa, ang resulta ng kamatayan ay pagkalason sa [[cyanide]]. Natagpuan din ang isang mansanas na kinain ng kalahati sa tabi ng katawan ni Turing na pinaniniwalaang paraan ni Turing upang makain ang cyanide. Ang katawan ni Turing ay sinunog (cremated) sa Woking Crematorium noong 12 Hunyo 1954. Ayon sa ina ni Turing, ang kamatayan nito ay isang aksidental dahil sa hindi maingat nitong pagtatago sa mga laboratoryong kemikal. Iminungkahi ng manunulat na si David Leavitt na maaaring ang pagkain ni Turing ng mansanas na may cyanide ay isang paggaya sa eksena ng pelikulang [[Snow White]] na ipinalabas noong 1937 na isang paboritong kuwento ni Turing. == Paghingi ng tawad ng pamahalaan ng Britanya == Noong Agosto 2009, si John Graham-Cumming ay nagsimula ng petisyon na humihikayat sa Pamahalaan ng Britanya na posityumus (pagkatapos ng kamatayan) na humingi ng tawad sa [[paglilitis]] ni Alan Turing bilang [[homosekswal]]. Ang petisyong ito ay tumanggap ng libo libong mga lagda. Kinilala ng Punong Ministor ng Britanya na si [[Gordon Brown]] ang petisyong ito, at naglabas ng pahayag noong Setyember 10, 2009 na humihingi ng tawad kay Turing at naglalarawan ng pagtrato kay Turing bilang "nakapangingilabot": {{cquote|Ang libo libong tao ay nagsama sama upang humingi ng hustisya para kay Alan Turing at pagkilala sa nakakapangilabot na pagtrato sa kanya. Bagaman si Turing ay pinakitunguhan ng batas nang panahong iyon at hindi na natin maibabalik ang panahon, ang kanyang pagtrato ay siyempre labis na hindi patas at ako ay nagagalak na magkaroon ng pagkakataon na magsabi kung gaano kalalim akong humihingi ng tawad at tayong lahat sa nangyari sa kanya. Kaya sa ngalan ng Pamahalaan ng Britanya, at sa mga nabubuhay ng malaya, salamat sa ginawa ni Alan, ako ay taas noong nagsasabi na: kami'y humihingi ng tawad, ikaw ay karapat dapat ng mas mabuti [pagtrato].}} == Mga Parangal == [[Talaksan:Sackville Park Turing plaque.jpg|thumb|right|Pag ala-alang statwang plaka kay Turing sa Sackville Park, Manchester]] Ang Turing Award na ipinangalan sa "ama ng agham pangkompyuter" na si Alan Turing ang taunang gantimpala na ibinibigay ng Association for Computing Machinery (ACM) sa mga indibidwal sa kanilang kontribusyon sa siyentipikong komunidad pangkompyuter. Ang gantimpalang ito ay itinuturing na pinakamataas na pagkakakilanlan sa [[agham pangkompyuter]] at katumbas ng [[Gantimpalang Nobel]]. Noong 2002, si Turing ay nirangguhan na dalawampu't isa sa ''BBC'' nationwide poll ng [[100 Pinakadakilang mga Briton]].<ref>{{Cite news | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2208671.stm | title = 100 great British heroes | date = 21 Agosto 2002 |work=BBC News }}</ref> === Mga parangal ng mga unibersidad sa buong mundo === [[Talaksan:Alan Turing Building 1.jpg|thumb|right|Gusaling Alan Turing sa [[University of Manchester]]]] *Ang ''Kwartong Turing'' sa [[University of Edinburgh School of Informatics|University of Edinburgh's School of Informatics]] ay naglalaman ng skultura ng ulo ni Turing na ginawa ni [[Eduardo Paolozzi]], at isang (#42/50) ng kanyang [http://www.synth.co.uk/images/paolozzi2.html Turing prints (2000)]. *Ang [[University of Surrey]] ay may statwa ni Turing sa kanilang pangunahing [[piazza]]. *Ang [[Istanbul Bilgi University]] ay nagsasagawa ng taunang kumperensiya sa [[teoriya ng komputasyon]] na tinatawag na ''Mga Araw na Turing''.<ref name="bilgiuniv">{{cite web | url = http://cs.bilgi.edu.tr/pages/turing_days/ | title = Turing Days @ İstanbul Bilgi University | accessdate = 29 Oktubre 2011 | archive-date = 2013-08-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130801193650/http://cs.bilgi.edu.tr/pages/turing_days/ | url-status = dead }}</ref> *Ang [[University of Texas at Austin]] ay may honours na programang ng [[agham pangkompyuter]] na pinangalanang ''Mga skolar ni Turing''.<ref name="texturingschol">{{cite web |url=http://www.cs.utexas.edu/academics/undergraduate/honors/turing/ |title=Turing Scholars Program at the University of Texas at Austin |accessdate=16 Agosto 2009 |archive-date=2010-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100217072341/http://www.cs.utexas.edu/academics/undergraduate/honors/turing/ |url-status=dead }}</ref> *Noong simula nang 1960's, pinangalanan ng [[Stanford University]] ang kaisa-isang kwarto na pinagtuturuan ng gusaling Bulwagang Polya Matematika na ''Alan Turing Auditorium''.<ref name="stanforduniv">{{cite web | url = http://archive.computerhistory.org/resources/text/Knuth_Don_X4100/PDF_index/k-8-pdf/k-8-u2679-Stanford-Comp-Dedication.pdf | title = Polya Hall, Stanford University | accessdate =14 Hunyo 2011 }}</ref> *Isa sa mga ampiteatro ng kagawarang Agham Pangkompyuter ng ([[Laboratoire d'Informatique Fondamentale de Lille|LIFL]]<ref name="lifl">{{cite web |url=http://www.lifl.fr/ |title=Laboratoire d'Informatique Fondamentale de Lille |accessdate=3 Disyembre 2010 |archive-date=22 Hulyo 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100722014047/http://www.lifl.fr/ |url-status=dead }}</ref>) sa [[Unibersidad ng Lille]] sa hilagang [[Pransiya]] ay ipinangalan bilang parangal kay Alan Turing. (ang iba pang ampiteatro ay ipinangalan kay [[Kurt Gödel]]). *Ang Kagawaran ng Agham Pangkompyuter ng [[Pontifical Catholic University of Chile]], [[Polytechnic University of Puerto Rico]], [[University of the Andes, Colombia|Los Andes University]] in [[Bogotá]], Colombia, [[King's College, Cambridge]] at [[Bangor University]] sa [[Wales]] ay may mga laboratoryo ng kompyuter na ipinangalan kay Turing. *Ang [[The University of Manchester]], [[The Open University]], [[Oxford Brookes University]] at [[Aarhus University]] (in [[Århus]], Denmark) ay may mga gusaling nakapangalan kay Turing. *Ang ''Alan Turing Road'' sa [[Surrey Research Park]] ay ipinangalan kay Alan Turing. *Ang [[Carnegie Mellon University]] ay may [[granito]]ng bangkuan na matatagpuan sa The Hornbostel Mall na may pangalang "A. M. Turing" na nakaukit sa tuktok, "Read" sa ibaba ng kaliwang hita at "Write" sa ibaba ng kanang hita. *Ang [[EISTI|École Internationale des Sciences du Traitement de l'Information]] ay pinangalanan ang kamakailan lang na nakuhang ikatlong gusaling na "Turing". *Ang [[University of Ghent]] ay mayroong isa sa mga pangunahing kwarto ng kompyuter na ginagamit ng mga matematiko at siyentipiko ng kompyuter na ipinangalan kay Alan Turing. *Ang [[University of Oregon]] ay may iskultura ng ulo ni Turing sa gilid ng gusaling pang agham kompyuter na tinatawag na Deschutes Hall.<ref name="Oregon">{{cite web|url=http://www.mathcomp.leeds.ac.uk/turing2012/files/oregon.html|title=Turing at the University of Oregon|accessdate=1 Nobyembre 2011|archive-date=2012-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20120114151918/http://www.mathcomp.leeds.ac.uk/turing2012/files/oregon.html|url-status=dead}}</ref> == Sanggunian == {{reflist}} == Mga sanggunian == {{Refbegin|colwidth=30em}} * {{ Cite book | last = Agar | first = Jon | title = The government machine: a revolutionary history of the computer | publisher=MIT Press | year = 2003 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 978-0-262-01202-7 }} * {{ Cite book | last = Alexander | first = C. Hugh O'D. | author-link = Conel Hugh O'Donel Alexander | date = ''circa'' 1945 | title = Cryptographic History of Work on the German Naval Enigma | url = http://www.ellsbury.com/gne/gne-000.htm | publisher=The National Archives, Kew, Reference HW 25/1}} * {{ Cite book | last = Beniger | first = James | title = The control revolution: technological and economic origins of the information society | publisher=Harvard University Press | year = 1986 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 0-674-16986-7 }} * {{Cite book | last = Babbage | first = Charles | author-link = Charles Babbage | year = 1864 | publication-date = 2008 | editor-last = Campbell-Kelly | editor-first = Martin | editor-link = Martin Campbell-Kelly | title = Passages from the life of a philosopher | publisher=Rough Draft Printing | isbn = 978-1-60386-092-5 | ref = harv | postscript = <!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to "." for the cite to end in a ".", as necessary. -->{{inconsistent citations}} }} * {{ Cite book | last = Bodanis | first = David | author-link = David Bodanis | title = Electric Universe: How Electricity Switched on the Modern World | year = 2005 |publisher=Three Rivers Press | location = New York | isbn = 0-307-33598-4 | oclc = 61684223 }} * {{Cite book | last = Campbell-Kelly | first = Martin | authorlink = Martin Campbell-Kelly | last2 = Aspray | first2 = William | title = Computer: A History of the Information Machine | publisher=Basic Books | year = 1996 | location = New York | isbn = 0-465-02989-2 }} * {{Cite book | last = Ceruzzi | first = Paul | authorlink = Paul Ceruzzi | title = A History of Modern Computing | url = https://archive.org/details/historyofmodernc00ceru | publisher=MIT Press | year = 1998 | location = Cambridge, Massachusetts, and London | isbn = 0-262-53169-0}} * {{ Cite book | last = Chandler | first = Alfred | authorlink = Alfred Chandler | title = The Visible Hand: The Managerial Revolution in American Business | publisher=Belknap Press | year = 1977 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 0-674-94052-0 }} * {{ Cite journal | last = Copeland | first = B. Jack | authorlink = B. Jack Copeland | title = Colossus: Its Origins and Originators | journal=[[IEEE Annals of the History of Computing]] | volume = 26 | issue = 4 | pages = 38–45 | year = 2004 |doi = 10.1109/MAHC.2004.26 | ref = harv }} * {{ Cite book | last = Copeland | first = B. Jack (ed.)| title = The Essential Turing | year = 2004 | publisher=Oxford University Press | location = Oxford | isbn = 0-19-825079-7 | oclc = 156728127 224173329 48931664 57434580 57530137 59399569 }} * {{ Cite book | last = Copeland (ed.) | first = B. Jack | title = Alan Turing's Automatic Computing Engine | url = https://archive.org/details/alanturingsautom0000unse_k5v2 | year = 2005 | publisher=Oxford University Press | location = Oxford | isbn = 0-19-856593-3 | oclc = 224640979 56539230 }} * {{ Cite book | last = Copeland | first = B. Jack | title = Colossus: The secrets of Bletchley Park's code-breaking computers | url = https://archive.org/details/colossussecretso0000unse | year = 2006 | publisher=Oxford University Press | isbn = 978-0-19-284055-4 | ref = harv }} * {{ Cite book | last = Edwards | first = Paul N | title = The closed world: computers and the politics of discourse in Cold War America | publisher=MIT Press | year = 1996 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 0-262-55028-8 }} * {{ Cite book | last = Hodges | first = Andrew | authorlink = Hodges, Andrew | year = 1983 | title = Alan Turing: the enigma |location = London | publisher=Burnett Books | isbn = 0-04-510060-8 | ref = harv }} * {{ Cite book | last = Hochhuth | first = Rolf | authorlink = Rolf Hochhuth | title = Alan Turing: en berättelse | publisher=Symposion | year = 1988 | isbn = 978-91-7868-109-9 }} * {{ Cite book | last = Leavitt | first = David | authorlink = David Leavitt | year = 2007 | title = The man who knew too much: Alan Turing and the invention of the computer | publisher=Phoenix | isbn = 978-0-7538-2200-5 | ref = harv }} * {{ Cite book | last = Levin | first = Janna | authorlink = Janna Levin | title = A Madman Dreams Of Turing Machines | publisher=Knopf | year = 2006 | location = New York | isbn = 978-1-4000-3240-2 }} * {{ Cite book | last = Lewin | first = Ronald | authorlink = Ronald Lewin | title = Ultra Goes to War: The Secret Story | edition = Classic Penguin | series = Classic Military History | year = 1978 | publication-date = 2001 | publisher=Hutchinson & Co | location = London, England | isbn = 978-1-56649-231-7 | ref = harv }} * {{Cite book| last = Lubar | first = Steven | year = 1993 | title = Infoculture | location = Boston, Massachusetts and New York | publisher=Houghton Mifflin | isbn = 0-395-57042-5}} * {{ Cite document | last = Mahon | first = A.P. | title = The History of Hut Eight 1939–1945 | publisher=UK National Archives Reference HW 25/2 | year = 1945 | url = http://www.ellsbury.com/hut8/hut8-000.htm | accessdate =10 Disyembre 2009 | ref = harv }} *{{MacTutor Biography|id=Turing|title=Alan Mathison Turing}} *Petzold, Charles (2008). "[[The Annotated Turing]]: A Guided Tour through Alan Turing's Historic Paper on Computability and the Turing Machine". [[Indianapolis]]: Wiley Publishing. ISBN 978-0-470-22905-7 *Smith, Roger (1997). ''Fontana History of the Human Sciences''. London: Fontana. *Weizenbaum, Joseph (1976). ''Computer Power and Human Reason''. London: W.H. Freeman. ISBN 0-7167-0463-3 * {{Cite book | last = Turing | first = Sara Stoney | title = Alan M Turing | publisher=W Heffer | year = 1959 }} Turing's mother, who survived him by many years, wrote this 157-page biography of her son, glorifying his life. It was published in 1959, and so could not cover his war work. Scarcely 300 copies were sold (Sara Turing to Lyn Newman, 1967, Library of [[St John's College, Cambridge]]). The six-page foreword by [[Lyn Irvine]] includes reminiscences and is more frequently quoted. * {{Cite book | last = Whitemore | first = Hugh | authorlink = Hugh Whitemore | last2 = Hodges | first2 = Andrew | authorlink2 = Andrew Hodges | title = Breaking the code | publisher=S. French | year = 1988 }} This 1986 Hugh Whitemore play tells the story of Turing's life and death. In the original West End and Broadway runs, [[Derek Jacobi]] played Turing and he recreated the role in a 1997 television film based on the play made jointly by the BBC and [[WGBH-TV|WGBH, Boston]]. The play is published by Amber Lane Press, [[Oxford]], ASIN: B000B7TM0Q *Williams, Michael R. (1985) ''A History of Computing Technology'', [[Englewood Cliffs]], [[New Jersey]]: [[Prentice-Hall]], ISBN 0-8186-7739-2 *{{Cite book|last=Yates |first=David M. |title=Turing's Legacy: A history of computing at the National Physical Laboratory 1945–1995 |year=1997 |publisher=[[Science Museum, London|London Science Museum]] |location=London |isbn=0-901805-94-7 |oclc=123794619 40624091 }} {{Refend}} == Karagdagang babasahin == *{{MathGenealogy|id=8014}} *{{cite journal|title=The Mind and the Computing Machine: Alan Turing and others|journal=[[The Rutherford Journal]]|url=http://www.rutherfordjournal.org/article010111.html |editor = Jack Copeland|ref=harv}} *{{cite encyclopaedia |last=Hodges |first=Andrew |editor=Edward N. Zalta |encyclopedia=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]] |title=Alan Turing |url=http://plato.stanford.edu/entries/turing/ |accessdate=10 Enero 2011 |edition=Winter 2009 |date=27 Agosto 2007 |publisher=[[Stanford University]] |ref=harv}} *{{cite journal|last=Gray|first=Paul|date=29 Marso 1999|title=Computer Scientist: Alan Turing|journal=TIME|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,990624,00.html|ref=harv|access-date=24 Septiyembre 2011|archive-date=19 Enero 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110119181237/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,990624,00.html|url-status=dead}} * Gleick, James, ''[[The Information: A History, a Theory, a Flood|The Information: A History, A Theory, A Flood]]'', New York: Pantheon, 2011, ISBN 978-0-375-42372-7 * Leavitt, David, ''The Man Who Knew Too Much: Alan Turing and the Invention of the Computer'', W. W. Norton, 2006 == Panlabas na kawing == {{Wikiquote}} {{Commons category|Alan Turing}} *[http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} Alan Turing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} RKBExplorer *[http://www.turingcentenary.eu/ Alan Turing Year] *[http://cie2012.eu/ CiE 2012: Turing Centenary Conference] *[https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ Visual Turing] *[http://www.wolframalpha.com/examples/TuringMachines.html Turing Machine calculators] at [[Wolfram Alpha]] *[http://www.turing.org.uk/ Alan Turing] site maintained by [[Andrew Hodges]] including a [http://www.turing.org.uk/bio/part1.html short biography] *[http://www.alanturing.net/ AlanTuring.net&nbsp;– Turing Archive for the History of Computing] by [[Jack Copeland]] *[http://www.turingarchive.org/ The Turing Archive]{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} – naglalaman ng mga hindi nailambag na dokumento mula sa contains Kings College, Cambridge archive *{{cite journal|last=Jones|first=G. James|date=11 Disyembre 2001|title=Alan Turing&nbsp;– Towards a Digital Mind: Part 1|journal=System Toolbox|publisher=The Binary Freedom Project|url=http://www.systemtoolbox.com/article.php?history_id=3|ref=harv|access-date=2011-09-24|archive-date=2007-08-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20070803163318/http://www.systemtoolbox.com/article.php?history_id=3|url-status=dead}} *[http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ Sherborne School Archives] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }}&nbsp;– naglalaman ng mga papel tungkol sa panahon ni Alan Turing sa Sherborne School === Mga papel === *[https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper Ekstensibong talaan ng mga papel ni Turing, mga ulat at pagtuturo at mga isinaling bersiyon] BibNetWiki *{{Turing 1950}} *[http://www.cbi.umn.edu/oh/display.phtml?id=116 Oral history interview with Donald W. Davies], [[Charles Babbage Institute]], University of Minnesota; inilalarawan ang mga proyeto sa U.K. [[National Physical Laboratory (United Kingdom)|National Physical Laboratory]], mula sa pagdidisenyong ginawa ni Alan Turing noong 1947 sa paggawa ng [[Automatic Computing Engine|ACE computers]] * [http://www.cbi.umn.edu/oh/display.phtml?id=81 Oral history interview with Nicholas C. Metropolis], [[Charles Babbage Institute]], University of Minnesota. Si Metropolis ang kauna unahang direkto ng [[Los Alamos National Laboratory]]; kabilang sa mga paksa ang relasyong pang akademiko sa pagitan ni Alan Turing at [[John von Neumann]] {{authority control}} {{BD|1912|1954|Turing, Alan}} [[Kategorya:Mga siyentipiko ng kompyuter]] [[Kategorya:Mga matematikong Ingles]] dgkq5ub5lklnwzj9e0bzfdsy4de2sq2 0 153108 2205838 2205474 2026-05-01T15:29:51Z ~2026-24487-69 161203 2205838 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Mayo 2021}} {{Infobox animanga/Header | name = Trapp Family Story | image = Sonrisas y lagrimas.JPG | caption = | ja_kanji = トラップ一家物語 | ja_romaji = Torappu Ikka Monogatari | genre = [[Drama]] }} {{Infobox animanga/Anime | title = | director = [[Kôzô Kusuha]] | studio = [[Nippon Animation]] | network = [[RTL 2]] | first = 13 Enero 1991 | last = 28 Disyembre 1991 | episodes = 40 }} {{Infobox animanga/Footer}} Ang {{nihongo|'''''Trapp Family Story'''''|トラップ一家物語|Torappu Ikka Monogatari}} ay isang [[Hapon]]es na seryeng [[anime]] ng [[Nippon Animation]]. Ito ay nakabase sa nobelang ''[[The Story of the Trapp Family Singers]]'' ni [[Maria von Trapp]], na kung saan ay nagbigay inspirasyon sa sikat na buong mundo na awit manunulat Richard Rogers at Oscar Hammerstien II (Ang Tunong ng Musika) ''[[The Sound of Music]]'' Ibinida ni Dane Julie Andrews, Christopher Plummer, Charmain Carr, Nicholas Hamond, Heather Menzies, Duane Chase, Angela Cartwright, Debbie Turner at Kym Karath. == Balankas == Nawalan ng dalawang magulang si Maria Kutschera sa murang edad at kinailangang harapin ang maraming paghihirap. Sa edad na labingwalong taon, pabalik mula sa kanyang pagtatapos mula sa paaralan ng pagsasanay ng mga guro, bigla siyang nagpasya na maging isang madre. Pumunta siya sa Salzburg at binisita ang Nonnberg Abbey, na kilala bilang pinakamahigpit na kumbento, kung saan siya nag-aplay at tinanggap bilang isang baguhan. Gayunpaman, ang masayahin at masiglang personalidad ni Maria at ang kanyang kawalang-bahala sa mga kaugalian at disiplina ay unti-unting nagtulak sa kanya na makita bilang isang problematikong presensya sa kumbento, dahil ang mga madre ay umaasa sa disiplina at wastong asal higit sa lahat. Sinubukan ni Maria na baguhin ang kanyang pamumuhay, ngunit hindi niya ito nagustuhan; mas gusto niyang parangalan ang kanyang Panginoon sa pamamagitan ng kagalakan at pasasalamat para sa buhay at lahat ng narito. Isang araw, ipinadala ng Ina Superior si Maria sa bahay ni Baron Georg von Trapp, isang bayani at aristokratang Austrian, sa loob ng siyam na buwan bilang governess ng kanyang pangalawang anak na babae, isang mahinang bata na nagngangalang Maria din. Ang Baron ay isang balo, at wala sa dalawampu't limang governess na dati niyang kinuha ang tinanggap ng kanyang pitong anak. Noong una, ang mga bata ay mahiyain at rebelde, ngunit unti-unti nilang nabuksan ang kanilang mga mata sa pagiging inosente at tapat ni Maria. Pagkaraan ng ilang panahon, sa pamamagitan ng kagalakan, awit, at tula, nakuha ni Maria ang puso at respeto ng mga bata, na pinupuno silang lahat ng kaligayahan. Nakuha rin ni Maria ang pagmamahal ng Baron. Napagtanto ni Georg na umiibig siya kay Maria at pinutol ang kanyang pakikipagtipan sa kanyang kasintahang si Lady Yvonne. Kalaunan, sa pagpupumilit ng kanyang mga anak, hiniling niya kay Maria na pakasalan siya, laban sa opinyon ni Baroness Matilda, isang aristokrata na namamahala sa sambahayan. Noong una, nag-alangan si Maria at bumalik sa kumbento nang ilang panahon, ngunit di-nagtagal ay naunawaan niya ang kanyang nararamdaman at bumalik upang pakasalan ang Baron at maging isang ina ng kanyang mga anak. Sa harap ng mga kahirapan sa pananalapi, ginawang panauhin ng pamilyang Trapp ang kanilang villa. Natuklasan ni Lotte Lehmann, isang bumibisitang mang-aawit ng opera, ang mga batang kumakanta at hinikayat silang magtanghal sa Salzburg Pista. Sa kabila ng pagiging baguhan, ang kanilang sigasig at mga awiting-bayan ay nakakuha ng puso ng mga manonood, na humantong sa mga paglabas sa radyo, isang pagtatanghal sa Kleine Halle ng Vienna, at isang pakikipagkita sa Amerikanong impresario na si Mr. Wagner, na nag-alok sa kanila ng isang paglilibot sa U.S., na kanilang tinanggihan noong una. Gayunpaman, lumitaw ang mga problema sa pagdating ng mga banta ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, habang kinontrol ng mga Nazi ang Austria, isang taon bago ang tunggalian. Hindi masaya ang pamilyang Trapp sa kanilang bagong buhay at nagalit sa katotohanan na si Adolf Hitler mismo ang nais na kumanta sila sa kanyang mga salu-salo. Si Baron von Trapp, isang bayani ng digmaan at makabayan, ay tumangging makipagtulungan sa rehimen, at natuklasan nila na ang kanilang butler na si Hans ay isang tagasuporta ng Nazi na itinalaga upang bantayan sila. Dahil dito, nagpasya silang umalis sa Austria upang pumunta sa malayo upang simulan ang kanilang bagong buhay, malayo sa digmaan. Sa tulong ng pinagkakatiwalaang kaibigang si Franz, sina Georg, Maria (na ngayon ay buntis), at ang pitong anak ay palihim na tumakas sa kanilang tahanan, tumawid sa mga bundok patungong Italya, at kalaunan ay nakarating sa New York sa Estados Unidos, kung saan, sa tulong ni Wagner, sila ay sumikat sa pagtugtog ng kanilang mga katutubong awiting-bayan. == Adaptasyon == Nang ipadala si Maria sa pamilyang Von Trapp, siya ay 21 taong gulang ayon sa mga talaang pangkasaysayan at sa orihinal na talambuhay. Ang pagkakaiba sa edad nina Georg at Maria ay 25 taon (20 taon sa adaptasyong ito). Ang pagkakasunod-sunod ng mga bata ay bahagyang naiiba rin: sa katotohanan, ito ay: Rupert, Hedwig, Werner, Johanna at Martina, Agathe, Maria Agatha Fraziska Gorbetina 'Mitzi' samantalang ang adaptasyon ay muling nag-aayos sa kanila. Bukod pa rito, ang orihinal na pangalan ng ina ay Agathe. Sa kasaysayan, mahigit sampung taon ang lumipas sa pagitan ng kasal nina Georg at Maria at ng paglipat ng pamilya sa Estados Unidos (mga isang taon sa serye). Sa panahong iyon, nagkaroon sila ng dalawang anak na babae, sina Rosmarie at Eleonore. Si Maria ay buntis din noong pagtakas, at kalaunan ay nanganak sa bunsong anak, si Johannes. Ang mayordoma, si Hans Schweiger, ay isang miyembro ng partidong Nazi ngunit nakipagtulungan sa pamilya, binabalaan silang huwag pag-usapan ang politika sa harap niya at iminungkahi ang kanilang pagtakas kapag may mga pagkakataon sa konsiyerto sa U.S. Ang ilan pang mga pagkakaiba at detalye ay hiniram mula sa musikal na Richard Rodgers at Oscar Hammerstein II Ang Tunong ng Musika o The Sound of Music. Sa parehong makasaysayang salaysay at sa orihinal na autobiography, si '''Maria''' '''Agusuta Kutschera von Trapp''' ay isang postulant pa rin nang siya ay ipadala upang maging isang governess, hindi isang baguhan. Gayunpaman, sa adaptasyong ito— tulad ng sa musikal na pelikula—siya ay ipinadala bilang isang baguhan na may pansamantalang appointment, kalaunan ay umalis sa kumbento at pinakasalan si Georg, kasunod ng parehong arko ng naratibo tulad ng pelikula. Sa anime, tinukso ni Maria si Georg ng isang saludong militar, isang detalyeng hiniram mula sa musikal at wala sa nobela. Sa nobela, tinanggap si Maria ng mga bata nang walang kahirap-hirap. Sa kabaligtaran, ang pelikula ay nagpapakilala ng paunang tensyon, lalo na kay Liesl (Hedwig sa anime), na lumaban sa bagong governess. Hiniram ng anime ang elementong ito mula sa pelikula, na ginagawa itong isang pangunahing tema. Sa yugto 16 ng anime at sa musikal, panandaliang bumalik si Maria sa kumbento — pagkatapos ng muntik nang aksidente ni Martina sa anime, at dahil napagtanto niyang mahal niya si Georg sa pelikula. Sa anime, tinangka nina Maria at Johanna na bisitahin siya nang palihim ngunit hinarangan sila ng mga madre; sa pelikula, sinubukan ng lahat ng mga bata na maabot siya sa lungsod ngunit napigilan din sila. Sa nobela, hindi talaga umalis si Maria papunta sa kumbento; naisip niyang umalis nang mapansin niya ang pagmamahal ni Georg ngunit nahikayat siyang manatili kay Yvonne. Sa episode 39 ng anime at sa pelikula, tinanggal ni Georg ang bandila ng Nazi mula sa bintana ng villa at pinunit ito. Sa nobela, ang insidente ay hindi gaanong mahalaga, binanggit lamang nang palampas upang ipahiwatig na hindi ipinakita ni Georg ang bandila ayon sa iniutos ng mga Nazi. Bukod sa mga puntong ito, may iba pang maliliit na pagkakaiba, ngunit sa pangkalahatan, ang adaptasyon ay mas naaayon sa mga makasaysayang pangyayari kaysa sa bersyon ng musikal. Bukod pa rito, tulad ng musikal, inangkop lamang ng anime ang unang bahagi ng nobela. Gayunpaman, ang ilang mga eksena mula sa ikalawang bahagi ay isinama sa serye. Sa episode 35, habang nasa isang pagtatanghal sa Kleine Halle sa Vienna, isang langaw ang pumasok sa bibig ng batang si Johanna, na nagtulak sa kanya na laktawan ang kanyang solo. Sa nobela, nangyari ang insidenteng ito kay Maria habang nasa isang konsiyerto sa Amerika, na lumikha ng tawanan at nakatulong sa koro ng pamilyang Trapp na kumonekta sa mga manonood. Sa episode 40, habang tumatakas ang pamilya mula sa Austria, tinawid nila ang Alps na nakatago sa isang karwahe para sa libing. Sa nobela, isang katulad na episode ang kinasasangkutan ng pamilya na nag-iimprovise ng transportasyon pagkatapos ng isang konsiyerto dahil sa pagtitipid noong panahon ng digmaan, gamit ang isang karwahe para sa libing upang makarating sa istasyon. == Boses Talento sa Haponesa at Filipino Tagalog == * '''Maria Agusta Kutschera von Trapp''' (boses ni: Masako Katsu sa Haponesa, Gloria De Guzman at Rowena Benavidez sa Tagalog) edad 18 taon gulang Madre sa Nonberg Abbey sa Salzburg Austria ipinadala sa von Trapp Mansion pangunahing mang-aawit bokalista at Guitarista. * '''Captain Baron Georg von Trapp''' (boses ni: Katsunosuke Hori sa Haponesa at Richie Padilia at Danny Deopante sa Tagalog) edad 38 taon gulang Submarino Austriano Hukbong Dagat at nag alaga ng 7 bata bago siya namatay ang ina Agathe Whitehead von Trapp. * '''Rupert von Trapp''' (boses ni: Shinobu Adachi sa Haponesa at Rafael Miranda sa Tagalog) edad 14 taon gulang nag aral sa Austria sa Unibersidad ng Innsbruck sa kurso gamot at lumipat sa Estados Unidos ng Amerika at nagtapos Digri sa Medisina sa Unibersidad ng Vermont bokalista bass unang instrumento accordion. * '''Hedwig von Trapp''' (boses ni: Maria Kawamura sa Haponesa at Vilma Borromeos sa Tagalog) edad 13 taon gulang Poot ang bago mga governess Madrasta at alto bokalista. * '''Werner von Trapp''' (boses ni: Yōko Matsuoka sa Haponesa) edad 10 taon gulang siya ay isang napaka mapaglaro lalaki mga instrumento recorders, viola da gamba at spinet. * '''Maria Agatha Franziska Gorbethina''' '''<nowiki/>'<nowiki/>'''<nowiki/>'''Mitzi'''<nowiki/>'''<nowiki/>'''' '''von Trapp''' (boses ni: Yuri Shiratori sa Haponesa at Charvie Abelete sa Tagalog) Edad 8 taon gulang Anak na Babae kasama si '''Maria Agusta Kutschera von Trapp''' Madrasta unang pangunahin instrumeto '''<nowiki/>Violin'''<nowiki/>, piano, c<nowiki/>ello, clarinet, recorder at accordion. * '''Johanna von Trapp''' (boses ni: Hiromi Ishikawa) edad 6 taon gulang na madalas tumawa at isinailalim din sa pangangalaga ni Maria at soprano mang-aawit. * '''Martina von Trapp''' (boses ni: Saori Suzuki sa Haponesa) 4 taon gulang Laging niyang dinala<nowiki/> ang Teddy Oso kanya si Nikola kahit saan at mang-aawit ikalawa suprano. * '''Agathe von Trapp''' (boses ni: Naoto Watanabe) 3 taon gulang ang bunsong anak na babae ni Baron von Trapp at mang-aawit unang suprano, piano at gutarista. ==Musika== ===Pambungad na Tema=== Ang pambungad na tema ay naiiba sa batay sa pagpapalabas. Ang unang ginamit ng serye ay ang "Doremi no Uta (Doremi Song)" bilang unang kanta, subalit, ang dvd at ang bersiyong bidyo ng serye ay ginamit ang "Hohemi no Mahou (Smile Magic)" bilang bagong pambungad na kanta. #"''Doremi Song'' [ドレミのうた] (Do-Re-Mi no Uta)" ni Eri Itoh at Children's Choir of the Forest (bersiyon ng unang pagpapalabas) manunulat ng kanta Richard Rogers at Oscar Hammerstein II. #"''Magic of the Smile'' [ほほえみの魔法](Hohoemi no Mahou)" ni Eri Itoh (bidyo, dvd, at huling bersiyon ng pagpapalabas) ===Pangwakas na Tema=== # ''"With Outstretched Hands'''' [両手を広げて](Ryoute wo hirogete)" ni Eri Itoh == Ugnay Panlabas == *{{ann|anime|1758}} [[Kategorya:Dramang anime at manga]] [[Kategorya:Anime ng 1991]] [[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]] {{anime-series-stub}} jt4p9555ik9wcah54efbzcc5pbsgwch 0 162940 2205823 2121232 2026-05-01T13:59:46Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2205823 wikitext text/x-wiki {{Infobox Russian inhabited locality |en_name=Ukhta |ru_name=Ухта |loc_name1=Уква |loc_lang1=Komi |image_skyline=ViewFromVetlosyan.jpg |image_caption=Tanawin ng Ukhta mula Vetlosyan |coordinates={{coord|63|34|N|53|42|E|display=inline,title}} |map_label_position=right |image_coa=Coat of Arms of Ukhta (Komia) (1979).png |coa_caption= |image_flag= |flag_caption= |anthem= |anthem_ref= |holiday= |holiday_ref= |federal_subject=[[Republika ng Komi]] |federal_subject_ref=<ref name="Ref58">Law #16-RZ</ref> |adm_data_as_of=Oktubre 2011 |adm_city_jur=[[Lungsod ng halagang kasakupang pederal|town of republic significance]] of Ukhta |adm_city_jur_ref=<ref name="Ref58" /> |adm_ctr_of=town of republic significance of Ukhta |adm_ctr_of_ref=<ref name="Ref58" /> |inhabloc_cat=Lungsod |inhabloc_cat_ref=<ref name="Ref58" /> |inhabloc_type= |inhabloc_type_ref= |mun_data_as_of=Oktubre 2011 |urban_okrug_jur=Ukhta Urban Okrug |urban_okrug_jur_ref=<ref name="Ref747">Law #11-RZ</ref> |mun_admctr_of=Ukhta Urban Okrug |mun_admctr_of_ref=<ref name="Ref747" /> |leader_title=Alkalde |leader_title_ref= |leader_name=Grigory Konenkov |leader_name_ref= |representative_body= |representative_body_ref= |area_of_what= |area_as_of= |area_km2= |area_km2_ref= |pop_2010census=99591 |pop_2010census_rank=ika-166 |pop_2010census_ref=<ref name="2010Census">{{ru-pop-ref|2010Census}}</ref> |pop_density= |pop_density_as_of= |pop_density_ref= |pop_latest= |pop_latest_date= |pop_latest_ref= |established_date=1929 |established_title= |established_date_ref= |current_cat_date=1943 |current_cat_date_ref= |prev_name1=Chibyu |prev_name1_date=1939 |prev_name1_ref= |postal_codes=169300 |postal_codes_ref= |dialing_codes=8216 |dialing_codes_ref=<ref name="DialCode">{{cite web|title=dialing codes ref|url=http://my-phone.ru}}</ref> |website=http://mouhta.ru |website_ref= |date=Mayo 2010 }} Ang '''Ukhta''' ({{lang-ru|Ухта́}}; {{lang-kv|Уква}}, ''Ukva'') ay isang mahalagang [[Mga uri ng tinitirhang lokalidad sa Rusya|lungsod]] sa [[Republika ng Komi]] ng [[Rusya]]. Matatagpuan ito sa [[Ilog Ukhta|isang ilog na may kaparehong pangalan]]. Sa silangan ng lungsod ay ang lungsod ng [[Sosnogorsk]], at sa timog-kanluran ay Yarega. ==Kasaysayan== Nakilala noong ika-17 dantaon ang mga lupang may deposito ng langis sa Ilog Ukhta. Noong kalagitnaan ng ika-19 na dantaon, nagsimulang mag-dril ang industriyalistang si M.&nbsp;K.&nbsp;Sidorov ng langis sa lugar na ito. Isa ito sa mga kauna-unahang pinagkukunan ng langis sa lugar. Mayroon isang langisang gawa sa bahay sa Ukhta noong 1920–1921. Itinatag ang pamayanan noong 1929 bilang nayon ng '''Chibyu''', ngunit pinalitan ang pangalan nito sa Ukhta noong 1939 it was renamed Ukhta. Ginawaran ito ng katayuang panlungsod noong 1943 nang naiugnay ito sa [[Daambakal ng Pechora]]. Lumawak ang lungsod noong mga dekada-1940 at 1950 sa pamamagitan ng [[Gulag|sapilitang paggawa ng mga bilanggong politikal]]. ==Demograpiya== {{Historical populations |align=left |1989 |110548 |2002 |103340 |2010 |99591 |align-fn=center |footnote=Senso 2010: <ref name="2010Census"/>; Senso 2002: <ref>{{ru-pop-ref|2002census}}</ref>; Senso 1989: <ref>{{ru-pop-ref|1989census}}</ref> }} {{clear}} ==Ekonomiya== Matatagpuan ang Ukhta sa loob ng [[Timan-Pechora Basin]], isang mahalagang rehiyong gumagawa ng [[petrolyo]] at [[natural gas|gas]]. Matatagpuan sa timog ng lungsod ang mga langisan. Ilan sa mga petrolyo ng Ukhta ay pinino mismo sa lungsod, ngunit karamihan ay dinadala sa mga ''[[oil refinery]]'' sa pagitan ng [[Saint Petersburg|St.&nbsp;Petersburg]] at [[Moscow]]. ===Transportasyon=== Dagdag sa ugnay nito sa daambakal ([[Daambakal ng Pechora]]), mayroon din [[Paliparan ng Ukhta|isang paliparan]] ang lungsod. ==Klima== Ang Ukhta ay may kalawakang [[klimang subartiko]]<ref>{{cite web|url=http://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=60632&cityname=Ukhta%2C+Komi%2C+Russia&units=|title=Ukhta, Russia Climate Summary|publisher=Weatherbase|accessdate=March 23, 2015|archive-date=Septiyembre 19, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150919091809/http://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=60632&cityname=Ukhta%2C%20Komi%2C%20Russia&units=|url-status=dead}}</ref> na may magiginaw na taglamig at maigsi ngunit mainit na tag-init. Kung ihahambing sa mga lugar sa [[Siberia]] na may katulad na latitud, hindi masyadong matindi ang taglamig dito subalit mas-mahaba sa tag-init at lubhang maginaw kung ibabatay sa pamantayang Europeo. {{Weather box |location=Ukhta |metric first=yes |single line=yes |Jan record high C=2.5 |Feb record high C=3.0 |Mar record high C=13.0 |Apr record high C=23.8 |May record high C=30.1 |Jun record high C=33.5 |Jul record high C=35.2 |Aug record high C=32.5 |Sep record high C=27.4 |Oct record high C=20.0 |Nov record high C=8.2 |Dec record high C=3.6 |year record high C=35.2 |Jan high C=-13.1 |Feb high C=-10.9 |Mar high C = -2.4 |Apr high C = 4.6 |May high C = 12.0 |Jun high C = 19.0 |Jul high C = 22.1 |Aug high C = 17.3 |Sep high C = 10.7 |Oct high C = 2.8 |Nov high C = -6.0 |Dec high C = -10.6 |year high C = 3.8 |Jan mean C = -16.5 |Feb mean C = -14.7 |Mar mean C = -6.8 |Apr mean C = -0.5 |May mean C = 6.3 |Jun mean C = 13.3 |Jul mean C = 16.5 |Aug mean C = 12.4 |Sep mean C = 6.9 |Oct mean C = 0.4 |Nov mean C = -8.9 |Dec mean C = -13.8 |year mean C = -0.5 |Jan low C = -20.0 |Feb low C = -18.1 |Mar low C = -10.9 |Apr low C = -5.0 |May low C = 1.5 |Jun low C = 8.2 |Jul low C = 11.6 |Aug low C = 8.4 |Sep low C = 4.0 |Oct low C = -1.8 |Nov low C = -11.3 |Dec low C = -17.2 |year low C = -4.2 |Jan record low C = -48.5 |Feb record low C = -43.9 |Mar record low C = -39.2 |Apr record low C = -28.4 |May record low C = -16.9 |Jun record low C = -4.2 |Jul record low C = -0.4 |Aug record low C = -3.9 |Sep record low C = -8.8 |Oct record low C = -26.4 |Nov record low C = -37.8 |Dec record low C = -49.0 |year record low C = -49.0 |precipitation colour = green |Jan precipitation mm = 32 |Feb precipitation mm = 26 |Mar precipitation mm = 29 |Apr precipitation mm = 28 |May precipitation mm = 44 |Jun precipitation mm = 66 |Jul precipitation mm = 71 |Aug precipitation mm = 69 |Sep precipitation mm = 54 |Oct precipitation mm = 55 |Nov precipitation mm = 40 |Dec precipitation mm = 39 |year precipitation mm = 553 |source = Weatherbase<ref name=Weatherbase>{{cite web |url =http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=60632 |title =Ukhta, Russia Travel Weather Averages |publisher =Weatherbase |year =2013 |access-date =2018-06-19 |archive-date =2021-11-29 |archive-url =https://web.archive.org/web/20211129115400/http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=60632 |url-status =dead }} Retrieved on February 19, 2013.</ref> }} ==Mga sanggunian== ===Talababa=== {{Reflist}} ===Mga pinagkunan=== *{{RussiaAdmMunRef|ko|adm|law}} *{{RussiaAdmMunRef|ko|mun|list}} ==Mga kawing panlabas== *[https://web.archive.org/web/20090412021115/http://mo.ukhta.ru/ Opisyal na websayt ng Ukhta] {{ru icon}} *[http://www.uhta24.ru/ Hindi opisyal na websayt ng Ukhta]{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ru icon}} *[http://www.murashev.com/ukhta/ Mga larawan ng Ukhta] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080316050053/http://www.murashev.com/ukhta/ |date=2008-03-16 }} *Websayt ni Leonid Tomov. [http://www.tomovl.ru/yxta.htm Kabatiran ng Ukhta] {{ru icon}} {{Komi Republic}} {{Authority control}} [[Kategorya:Mga lungsod sa Republika ng Komi]] [[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Rusya]] guoztei0cw39zcs04tngfceiwzrpw2f 0 171364 2205937 2109247 2026-05-02T11:54:19Z GeertivpBot 130572 #pwb Copy label image #WPWP #WPWPBE [[c:Category:Methicillin-resistant Staphylococcus aureus|Commons category Methicillin-resistant Staphylococcus aureus]] 2205937 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:MRSA7820.jpg|thumb|Hindi tinatablan ng Methicillin na Staphylococcus aureus]] {{unreferenced}} Ang '''MRSA''' (<small>bigkas:</small> /em•ar•es•ey/ o /mér•sä/; mula sa Ingles na "methicillin-resistant ''Staphylococcus aureus''", lit. "''Staphylococcus aureus'' na hindi tinatablan ng methicillin") ay isang [[bacterium]] na responsable sa ilang mga mahirap na gamuting [[impeksiyon]] sa mga tao. Ito ay tinatawag ring multidrug-resistant(hindi tinatablan ng maraming gamot) na Staphylococcus aureus at hindi tinatablan ng [[oxacillin]] na Staphylococcus aureus (ORSA). Ang MRSA ay anumang [[strain]] ng [[Staphylococcus aureus]] na nakalikha ng [[resitansiya]](kakahayang hindi tablan) sa mga [[beta-lactam]] na mga [[antibiotiko]] na kinabibilangan ng mga [[penicillins]] (methicillin, dicloxacillin, nafcillin, oxacillin, etc.) at mga [[cephalosporin]]. Ang pagkakalikha ng gayong resistansiya ay hindi nagsasanhi sa organismo na mas maging likas na [[birulente]] kesa sa mga strain ng Staphylococcus aureus na walang resistansiya sa antibiotiko ngunit ang resistansiyang ito ay gumagawa sa MRSA na mas mahirap gamutin kesa sa mga pamantayang uri ng mga antibiotiko kaya ito ay mas mapanganbi sa kalusugan. Ang MRSA ay lalong nagdudulot ng problema sa mga hospital at mga [[tahanan ng narsing]] kung saan ang mga pasyenteng may bukas na mga [[sugat]], ipinapasok na mga kasangkapan sa katawan, at huminang [[sistemang immuno]] ay nasa mas malaking panganib ng impeksiyon kesa sa pangkalahatang publiko. {{Commons category|Methicillin-resistant Staphylococcus aureus}} [[Kategorya:Staphylococcus]] [[Kategorya:Mga sakit ng pusa]] e4849q6z5w3f1763nk7lw0tr3flvp4b 0 208713 2205835 2083945 2026-05-01T15:11:18Z TentingZones1 122212 /* */ 2205835 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Audignicourt |settlement_type = [[Talaan ng mga komyun sa Aisne|Bayan]] |image_skyline = Audignicourt Mairie.JPG |image_caption = Ang munisipyo ng Audignicourt. |image_shield = Blason ville fr Audignicourt (Aisne).svg |pushpin_map = France |map_caption = Lokasyon ng Audignicourt |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Hauts-de-France]] |subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]] |subdivision_name2 = [[Aisne]] |subdivision_type3 = Arrondissement |subdivision_name3 = [[Arrondissement of Soissone|Soissons]] |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |leader_title = Alkade (2020-2026) |leader_name = Christophe Théron<ref name=mayor>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=2 December 2020|language=fr}}</ref> |area_total_km2 = 5.66 |population_as_of = 2023 |population_total = 104 |population_density_km2 = auto |website = |coordinates = {{coord|49.4792|3.1339|format=dms|display=inline,title}} |postal_code = 02034/02300 |postal_code_type = INSEE/Postal code |elevation_m = 79 |elevation_min_m = 72 |elevation_max_m = 154 |population_demonym = Audignicourtois }} Ang '''Audignicourt''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Pransiya]] na matatagpuan sa departamento ng [[Aisne]] sa rehiyon ng [[Hauts-de-France]]. ==Heograpiya== Ang mga kalapit na komyun sa Audignicourt na nasa hangganan ng [[Autrêches]], [[Blérancourt]], [[Nampcel]] at [[Vassens]]. ==Eskudo de armas== [[File:Blason ville fr Audignicourt (Aisne).svg|thumb|Ausignicourt]] ''Naka-tier sa baligtad na pares: una ay isang tungkos ng trigo o nakatali na gules, pangalawa ay isang greyhound na rampant, may kwelyong gules, pangatlo ay isang azure na kulay rosas.''<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=20699 Eskudo de armas ng Audignicourt.]</ref> '''Mga detalye:''' <blockquote>Ang trigo at berde ay kumakatawan sa agrikultura, ang greyhound ay kinuha mula sa mga bisig ng pamilyang Brunet, mga marquise ng Évry, kung saan nagmula ang mga dating panginoon ng komyun, at panghuli, ang agila ay isang katangian ni Saint Medard, patron ng lokal na parokya.</blockquote> ==Tingnan din== *[[Communes ng Aisne]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Aisne communes}} [[Kategorya:Communes ng Aisne]] {{geo-stub}} 504fxjhe3e8xkm2wwky8247imt8xs44 2205836 2205835 2026-05-01T15:12:48Z TentingZones1 122212 2205836 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Audignicourt |settlement_type = [[Talaan ng mga komyun sa Aisne|Bayan]] |image_skyline = Audignicourt Mairie.JPG |image_caption = Ang munisipyo ng Audignicourt. |image_shield = Blason ville fr Audignicourt (Aisne).svg |pushpin_map = France |map_caption = Lokasyon ng Audignicourt |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Hauts-de-France]] |subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]] |subdivision_name2 = [[Aisne]] |subdivision_type3 = Arrondissement |subdivision_name3 = [[Arrondissement of Soissone|Soissons]] |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |leader_title = Alkade (2020-2026) |leader_name = Christophe Théron<ref name=mayor>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=2 December 2020|language=fr}}</ref> |area_total_km2 = 5.66 |population_as_of = 2023 |population_total = 104 |population_density_km2 = auto |website = |coordinates = {{coord|49.4792|3.1339|format=dms|display=inline,title}} |postal_code = 02034/02300 |postal_code_type = INSEE/Postal code |elevation_m = 79 |elevation_min_m = 72 |elevation_max_m = 154 |population_demonym = Audignicourtois }} Ang '''Audignicourt''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Pransiya]] na matatagpuan sa departamento ng [[Aisne]] sa rehiyon ng [[Hauts-de-France]]. ==Heograpiya== Ang mga kalapit na komyun sa Audignicourt na nasa hangganan ng [[Autrêches]], [[Blérancourt]], [[Nampcel]] at [[Vassens]]. ==Eskudo de armas== [[File:Blason ville fr Audignicourt (Aisne).svg|thumb|Ausignicourt]] ''Naka-tier sa baligtad na pares: una ay isang tungkos ng trigo o nakatali na gules, pangalawa ay isang greyhound na rampant, may kwelyong gules, pangatlo ay isang azure na kulay rosas.''<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=20699 Eskudo de armas ng Audignicourt.]</ref> '''Mga detalye:''' <blockquote>Ang trigo at berde ay kumakatawan sa agrikultura, ang greyhound ay kinuha mula sa mga bisig ng pamilyang Brunet, mga marquise ng Évry, kung saan nagmula ang mga dating panginoon ng komyun, at panghuli, ang agila ay isang katangian ni Saint Medard, patron ng lokal na parokya.</blockquote> ==Tingnan din== *[[Communes ng Aisne]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Aisne communes}} [[Kategorya:Audignicourt]] [[Kategorya:Mga komuna sa Aisne]] [[Kategorya:Aisne]] [[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]] [[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]] {{geo-stub}} bp9ti073v2nquq64693w4qrffqbrupy 0 221858 2205817 2104907 2026-05-01T13:25:51Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2205817 wikitext text/x-wiki Ang '''Tricky TV''' ay isang mabilis bilis na modernong magic show na ipinapalabas sa [[:en:CITV|CITV]] sa [[Nagkakaisang Kaharian|Britanya]]. Ipinalabas din ito sa ibang bansa tulad ng [[Alemanya]], [[Gitnang Silangan]], [[Lupangyelo]] at sa [[Pilipinas]]. Pinangunahan ito ng magician na si [[:en:Stephen Mulhern|Stephen Mulhern]]. ==Produksiyon== Ang Tricky TV ay ginawa ng The Foundation. Unang itong ipinalabas sa ITV noong 5 Setyembre 2005&nbsp;ng 4pm. ==Mga Season== * '''Season 1''' - Ang unang season ay naglalaman ng 10 episode at ipinalabas mula Setyembre 2005 hanggang Nobyembre 2005. * '''Season 2''' - Ang ikalawang season ay ipinalabas mula Marso 10 hanggang 2 Hunyo 2006. * '''Season 3''' - Ang ikatlong season ay naglalaman ng 20 episode at ipinalabas mula Setyembre 14 hanggang 15 Oktubre 2010. Pinangunahan ni [[:en:Stephen Williams|Stephen Williams]] ang mga 1 hanggang 14 na episode. ==Pagpapalabas== Ang Tricky TV ay ipinalabas sa 5 na bansa sa buong mundo. {|class=wikitable !width=190| Bansa !!width=200| Channel |- | {{flagicon|United Kingdom}} [[Britanya]] || [[:en:ITV (TV channel)|ITV]] ([[:en:CITV|CITV]]) |- | {{PHI}} || [[:en:Cartoon Network (Philippines)|Cartoon Network Philippines]] |- | {{flagicon|Germany}} [[Alemanya]] || [[:en:Super RTL|Super RTL]] |- | {{flagicon|Arab League}} [[Gitnang Silangan]] || [[:en:MBC 4 (Middle East)|MBC 4]]<br /> [[:en:MBC Action|MBC Action]]<br />MBC+ Variety<br />[[:en:Space Power TV|Space Power TV]] |- | {{flagicon|Iran}} [[Iran]] || [[:en:MBC Persia|MBC Persia]] |- | {{flagicon|Iceland}} [[Lupangyelo]] || [[:en:Stöð 2|Stöð 2]] |- | {{flagicon|Norway}} [[Noruwega]] || [[:en:NRK Super|NRK Super]] |- | {{flagicon|Canada}} [[Canada]] || [[:en:Vrak.TV|VRAK.TV]] |- | {{flagicon|Hong Kong}} [[Hongkong]] || [[:en:ATV World|ATV World]] |- |} ==Ugnay Panlabas== * [http://www.superrtl.de/TVProgramm/MusikShow/TrickyTV/tabid/649/Default.aspx ''Tricky TV''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131016113641/http://www.superrtl.de/TVProgramm/MusikShow/TrickyTV/tabid/649/Default.aspx |date=2013-10-16 }} sa superrtl.de * [http://www.itv.com/tvshows/ ''Tricky TV''] sa [[:en:itv.com|itv.com]] * [http://mbc3forum.mbc.net/showthread.php?t=374336 ''Tricky TV'']{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} sa mbc.net * [http://www.cartoonnetwork.com.ph/minisite/tricky_tv/index.php ''Tricky TV''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130506020022/http://www.cartoonnetwork.com.ph/minisite/tricky_tv/index.php |date=2013-05-06 }} sa cartoonnetwork.com.ph [[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]] 7zps6n3hf0ksd3gc0qy06rjtm6bs1a4 0 236711 2205796 2204326 2026-05-01T12:41:39Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2205796 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image = | image_upright = | image_size = | image_alt = | caption = | alt_name = | native_name = | genre = ''Reality television'' <br/> Interaktibong paligsahan sa pag-awit | creator = {{plainlist| * John de Mol * Roel van Velzen }} | based_on = | inspired_by = | developer = | writer = | screenplay = | story = | director = | creative_director = | presenter = | starring = | judges = | voices = | narrated = | theme_music_composer = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[Netherlands]] | language = | num_seasons = | num_episodes = | list_episodes = | executive_producer = | producer = | news_editor = | location = | cinematography = | animator = | editor = | camera = | runtime = 22–104 minuto | company = | distributor = [[:en:Tien (TV channel)|Talpa Media Holding]] | budget = | network = | picture_format = | audio_format = | first_run = | released = | first_aired = {{Start date|df=yes|2010|09|17}} | last_aired = kasalukuyan | preceded_by = | followed_by = | related = | website = http://talpa.tv/formats/talent/the-voice | website_title = Official website | production_website = | production_website_title = }} Ang '''''The Voice''''' ay isang prangkisa ng tagisan sa pag-awit sa pangrealidad na telebisyon. Ito ay batay sa palabas sa pag-awit na ''[[:en:The Voice of Holland|The Voice of Holland]]'', na orihinal na likha ng Olandes na prodyuser sa telebisyon na si John de Mol. Marami ring mga bansa ang kumuha sa kayarian ng programa at nagsimula ring magsahimpapawid ng kanilang sariling bersiyon mula noong 2011. Naging katunggali ito ng prangkisang ''[[:en:Idols (TV series)|Idols]]'' at ng ''[[The X Factor]]''. == Kasaysayan == Si John de Mol, na siyang maylikha ng ''[[Big Brother (serye sa telebisyon)|Big Brother]]'', ang unang lumikha ng konsepto ng ''The Voice'' katuwang ang Olandes na mang-aawit na si Roel van Velzen. Ipinakikila ng palabas ang kaibahan nito sa ''[[The X Factor]]'' at ''[[:en:Idols (TV series)|Idols]]'', dahil ang ''The Voice'' ay pangunahing nakatutok lamang sa kakayahan at kagalingang taglay ng isang mang-aawit. Noong 17 Setyembre 2010, nagsimulang umere ang ''The Voice of Holland'' sa estasyong RTL 4 kasama sina Angela Groothuizen, Roel van Velzen, Nick & Simon, at Jeroen van der Boom bilang mga huradong gabay o tinatawag na mga "''coaches''" (tagapagsanay) ng programa.<ref>{{cite web | url=http://www.ad.nl/ad/nl/5601/TV-Radio/article/detail/1944007/2010/09/17/John-de-Mol-bedacht-The-Voice-uit-jaloezie.dhtml | title=John de Mol bedacht The Voice uit jaloezie | publisher=Algemeen Dagblad | date=17 Set 2010 | accessdate=11 Hun 2014 | language=Olandes}}</ref> Agad naging matagumpay ang programa sa [[Netherlands]].<ref>{{cite web | url=http://www.parool.nl/parool/nl/38/MEDIA/article/detail/1015258/2010/09/18/The-Voice-of-Holland-succesvol-van-start.dhtml | title=The Voice of Holland successfully launched | publisher=Parool | date=18 Set 2010 | accessdate=11 Hun 2014 | language=Olandes}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.metronieuws.nl/nieuws/the-voice-of-holland-succesvol-van-start/xlkjir!tnywhEfc8b%40Szm3JHyNYNQ/ | title=The Voice of Holland succesvol van start | publisher=Metro International | date=18 Set 2010 | accessdate=11 Hun 2014 | language=Olandes | archive-date=2014-07-14 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140714214957/http://www.metronieuws.nl/nieuws/the-voice-of-holland-succesvol-van-start/xlkjir!tnywhEfc8b%40Szm3JHyNYNQ/ | url-status=dead }}</ref> Kinalaunan, ang kayarian ng palabas ay ipinagbili sa iba't-ibang mga bansa. == Mga bersiyon sa iba't-ibang bansa == [[File:The Voice world map.png|thumb|center|800px|Lugar ng mga bersiyon ng ''The Voice'': {{legend|#ED1C24|May sariling bersiyon ng ''The Voice''}} {{legend|#FFA500|May sariling bersiyon ng parehong ''The Voice'' at ''The Voice Kids''}} {{legend|#FFC0CB|Bahagi ng panrehiyon o multinasyunal na bersiyon ng ''The Voice''}} {{legend|#FA8072|Bahagi ng panrehiyon o multinasyunal na bersiyon ng ''The Voice'' at ''The Voice Kids''}} ]] Mula noong nag-umpisa ang ''The Voice'', nakapaglabas na ang prangkisa ng 114 na mga nagwagi. Ang kasalukuyang nanalo ay mula sa ''The Voice Brasil'', na sina Danilo Reis & Rafael, ang unang tambalang nagwagi sa kasaysayan ng ''The Voice''. Samantalang sa ''The Voice Kids'' naman, nakapaglabas na ito ng 21 mga nagwagi. Ang kasalukuyang nanalo ay mula sa ''La Voz Kids Colombia'', si Ivanna Garcia. :{{colorbox|#F0F8FF}} Prangkisa na may kasalukuyang ineereng edisyon :{{colorbox|#FFFFCC}} Prangkisang may paparating na edisyon {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:18px; width:100%;" |- ! scope="col" width="12%" | {{nowrap|Bansa/Rehiyon}} ! scope="col" width="15%" | Lokal na pamagat ! scope="col" width="10%" | Network ! scope="col" width="23%" | Mga nagwagi ! scope="col" width="20%" | Mga ''coaches'' ! scope="col" width="20%" | Mga punong-abala |- | style="background:#F0F8FF;" align="left" | {{Flag|Afghanistan}}<ref>{{cite web | url=http://www.mobygroup.com/news/92-news-2013/665-the-voice-of-afghanistan | title='The Voice of Afghanistan' on TOLO TV: TELEVISION’S TOP GLOBAL SHOW SET TO LAUNCH IN AFGHANISTAN | publisher=''Moby Group'' | accessdate=12 June 2013 | archive-date=23 May 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130523114619/http://www.mobygroup.com/news/92-news-2013/665-the-voice-of-afghanistan | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.rtlnieuws.nl/editienl/nieuw-voice-afghanistan | title=Nieuw: The Voice of Afghanistan | publisher=''[[RTL Nieuws]]'' | accessdate=18 June 2013 | language=Dutch | archive-date=2 Hunyo 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150602142416/http://www.rtlnieuws.nl/editienl/nieuw-voice-afghanistan | url-status=dead }}</ref> | ''آواز افغانستان''<br><small>''The Voice of Afghanistan''</small> | [[Tolo TV]]<br><small>[http://thevoiceafghanistan.com/ Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130528230557/http://thevoiceafghanistan.com/ |date=2013-05-28 }}</small> | {{plainlist| * Season 1, 2013: Jawed Yosufi * Season 2, 2014: Najibullah Shirzad }} | {{plainlist| * '''Current''' * Obaid Juenda * Qais Ulfat * [[Fereshta Samah]] <small>(''2–'')</small> * Nazir Khara * '''Former''' * [[Aryana Sayeed]] <small>(''1'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * Omid Nezami <small>(''2–'')</small> * Khadija Sadat <small>(Backstage)</small> * '''Former''' * Ahmad Popal }} |- | align="left" rowspan="2" | {{Flag|Albania}}<ref>{{cite web | url=http://www.gazetaonline.net/informacione/kulture/fillon-%E2%80%9Cthe-voice-of-albania-vokali%E2%80%9D/ | title=Fillon "The Voice of Albania-Vokali" | publisher=''Gazeta Online'' | accessdate=18 June 2013 | language=Albanian }}{{Dead link|date=Septiyembre 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><br>{{flag|Kosovo}} | ''[[The Voice of Albania]]''{{ref|1|1}} | rowspan="2" | [[Top Channel]]<br><small>[http://www.top-channel.tv/thevoice/ Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130513045137/http://www.top-channel.tv/thevoice/ |date=2013-05-13 }}</small> | {{plainlist| * Season 1, 2011–12: Rina Bilurdagu * Season 2, 2012–13: Venera Lumani * Season 3, 2013–14: Florent Abrashi * Season 4, 2014–15: ''Current season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Elsa Lila]] <small>(''4–'')</small> * Genc Salihu <small>(''4–'')</small> * Alma Bektashi * Sidrit Bejleri * '''Former''' * [[Elton Deda]] <small>(''1–3'')</small> * [[Aurela Gaçe]] <small>(''3'')</small> * [[Miriam Cani]] <small>(''1–2'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * Ledion Liço }} |- | ''The Voice Kids Albania'' | {{plainlist| * Season 1, 2013: Rita Thaçi }} | valign="top" | {{plainlist| * Alma Bektashi * [[Elton Deda]] * Altin Goci }} | valign="top" | {{plainlist| * Xhemi Shehu }} |- | style="background:#FFFFCC;" align="left" | {{Flag|Angola}}<ref name="Angola">{{cite web | url=http://www.talpa.tv/news/angola-and-chile-join-list-of-voice-countries | title=Angola and Chile join list of Voice countries | publisher=''[[Tien (TV channel)|Talpa]]'' | accessdate=3 May 2014 | archive-date=6 October 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20141006083426/http://www.talpa.tv/news/angola-and-chile-join-list-of-voice-countries | url-status=dead }}</ref><br>{{Flag|Mozambique}} | ''A Voz de Angola''{{ref|4|4}}<br><small>''The Voice of Angola''</small> | Banda TV | {{plainlist| * Season 1, TBA: ''Upcoming season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * ''To be determined'' }} | valign="top" | {{plainlist| * ''To be determined'' }} |- | style="background:#FFFFCC;" align="left" | {{flag|Arab League|name=Arab World}}<ref>{{cite web | url=http://www.mbc.net/ar/programs/the-voice.html | title=The Voice أحلى صوت | publisher=''[[Middle East Broadcasting Center|MBC1]]'' | accessdate=12 June 2013 |language=Arabic}}</ref> | ''[[The Voice Ahla Sawt|The Voice أحلى صوت]]''<br><small>''The Voice: Best Voice''</small> | [[Middle East Broadcasting Center|MBC1]]<br><small>[http://www.mbc.net/ar/programs/the-voice-s2.html Website]</small> <br>[[LBCI]] | {{plainlist| * Season 1, 2012: {{flagicon|Morocco}} Mourad Bouriki * Season 2, 2013–14: {{flagicon|Iraq}} Sattar Saad }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Kazem al-Saher]] * [[Saber Rebaï]] * [[Sherine]] * [[Assi El Helani]] }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * Mohammad Kareem * Aimée Sayah <small>(''2–'')</small> * [[Nadine Njeim]] <small>(Backstage)</small> * '''Former''' * Arwa Goudeh <small>(''1'')</small> }} |- | align="left" |{{Flag|Argentina}}<ref>{{cite web | url=http://www.lanacion.com.ar/1532875-gustavo-corvalan-la-voz-argentina | title=Gustavo Corvalán, La Voz Argentina | publisher=''[[La Nación]]'' | date=2 December 2012 | accessdate=18 June 2013 | language=Spanish | archive-date=6 Oktubre 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20141006110542/http://www.lanacion.com.ar/1532875-gustavo-corvalan-la-voz-argentina | url-status=dead }}</ref> | ''[[La Voz... Argentina]]''<br><small>''The Voice... Argentina''</small> | [[Telefe]]<br><small>[http://lavoz.telefe.com/ Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120929100252/http://lavoz.telefe.com/ |date=2012-09-29 }}</small> | {{plainlist| * Season 1, 2012: Gustavo Corvalán }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Axel (singer)|Axel]] * [[Soledad Pastorutti]] * [[Miranda!]] * [[José Luis Rodríguez (singer)|"El Puma" Rodríguez]] }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Alejandro Wiebe|Marley]] * Luli Fernández <small>(Backstage)</small> }} |- | style="background:#FFFFCC;" align="left" | {{Flag|Armenia}}<ref>{{cite web | url=http://www.armstar.am/am/news/?n=1071 | title=hy:՛՛Հայաստանի ձայնը՛՛ Մերի Մնջոյանն է | publisher=''ArmStar News'' | date=31 March 2013 | accessdate=18 June 2013 | language=Armenian | archive-date=25 Marso 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160325175918/http://www.armstar.am/am/news?n=1071 | url-status=dead }}</ref> | ''[[The Voice of Armenia|Հայաստանի ձայնը]]''<br>''<small>Voice of Armenia</small>'' | [[Armenia TV]]<br><small>[http://thevoice.armeniatv.am/ Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120904013523/http://thevoice.armeniatv.am/ |date=2012-09-04 }}</small> | {{plainlist| * Season 1, 2012–13: Mary Mnjoyan * Season 2, 2013:{{flagicon|Georgia}} Ana Khanchalyan * Season 3, 2014: [[Raisa Avanessian]] }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * Sona <small>(''1, 3–'')</small> * [[Hayko]] <small>(''2–'')</small> * [[Armen Martirosyan (musician)|Armen Martirosyan]] <small>(''3–'')</small> * [[Eva Rivas]] <small>(''3–'')</small> * '''Former''' * [[Arto Tunçboyaciyan]] <small>(''1'')</small> * [[Sofi Mkheyan]] <small>(''1'')</small> * [[Tata Simonyan]] <small>(''1'')</small> * Shushan Petrosyan <small>(''2'')</small> * [[Michael Poghosyan]] <small>(''2'')</small> * Kristiné Pepelyan <small>(''2'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * Nazeni Hovhannisyan * Rafael Ghazaryan * Hakob Hakobyan <small>(Backstage)</small> * Hrach Muradyan <small>(Backstage)</small> }} |- | style="background:#FFFFCC;" align="left" rowspan="2" | {{Flag|Australia}}<ref name="Pop sugar 1">{{cite web | url=http://www.popsugar.com.au/Voice-Australia-2012-Highlights-Memorable-Moments-23563516 | title=The Voice 2012: Highlights and Memorable Performances | publisher=''[[PopSugar]]'' | date=18 June 2012 | accessdate=18 June 2013}}</ref> | ''[[The Voice (Australian TV series)|The Voice]]'' | rowspan="2" | [[Nine Network]]<br><small>[http://www.thevoice.com.au/ Website]</small> | {{plainlist| * [[The Voice (Australia series 1)|Season 1, 2012]]: [[Karise Eden]] * [[The Voice (Australia series 2)|Season 2, 2013]]: [[Harrison Craig]] * [[The Voice (Australia series 3)|Season 3, 2014]]: [[Anja Nissen]] * [[The Voice (Australia series 4)|Season 4, 2015]]: [[Ellie Drennan]] * [[The Voice (Australia series 5)|Season 5, 2016]]: [[Alfie Arcuri]] * [[The Voice (Australia series 6)|Season 6, 2017]]: [[Judah Kelly]] * [[The Voice (Australia series 7)|Season 7, 2018]]: [[Sam Perry]] * [[The Voice (Australia series 8)|Season 8, 2019]]: [[Diana Rouvas]] * [[The Voice (Australia series 9)|Season 9, 2020]]: [[Chris Sebastian]] * [[The Voice (Australia series 10)|Season 10, 2021]]: [[Bella Taylor Smith]] * Season 11, 2022: ''Upcoming season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Guy Sebastian]] <small>(''8-'')</small> * [[Keith Urban]] <small>(''1, 10-'')</small> * [[Jessica Mauboy]] <small>(''10-'')</small> * [[Rita Ora]] <small>(''10-'')</small> * '''Former''' * [[Joel Madden]] <small>(''1-3'')</small> * [[will.i.am]] <small>(''3'')</small> * [[Kylie Minogue]] <small>(''3'')</small> * [[Ricky Martin]] <small>(''2-4'')</small> * [[Jessie J]] <small>(''4-5'')</small> * [[Joel Madden|Joel]] & [[Benji Madden]] <small>(''4-5'')</small> * [[Ronan Keating]] <small>(''5'')</small> * [[Seal (musician)|Seal]] <small>(''1-2, 6'')</small> * [[Joe Jonas]] <small>(''7'')</small> * [[Delta Goodrem]] <small>(''1-2, 4-9'')</small> * [[Boy George]] <small>(''6-9'')</small> * [[Kelly Rowland]] <small>(''6-9'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Sonia Kruger]] <small>(''4-8, 10-'')</small> * '''Former''' * [[Faustina Agolley]] <small>(Backstage, ''1-2'')</small> * [[Darren McMullen]] <small>(''1-4, 9'')</small> * [[Renee Bargh]] <small>(''9'')</small> }} |- | ''[[The Voice Kids (Australian TV series)|The Voice Kids]]''<ref>{{cite web|last=Knox|first=David|title=The Voice Kids coming to Nine in 2014|url=http://www.tvtonight.com.au/2013/08/the-voice-kids-coming-to-nine-in-2014.html|work=TV Tonight|accessdate=15 August 2013|date=15 August 2013}}</ref> | {{plainlist| * [[The Voice Kids (Australia series 1)|Season 1, 2014]]: Alexa Curtis }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Delta Goodrem]] <small>(''1'')</small> * [[Mel B]] <small>(''1'')</small> * [[Joel Madden|Joel]] & [[Benji Madden]] <small>(''1'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Darren McMullen]] <small>(''1'')</small> * Prinnie Stevens <small>(''backstage, 1'')</small> }} |- | style="background:#FFFFCC;" align="left" | {{Flag|Azerbaijan}}<ref name="Upcoming franchises">{{cite web | url=http://www.onscreenasia.com/article/the-voice-goes-to-india-croatia-azerbaijan-and-pakistan/15330 | title="The Voice" goes to India, Croatia, Azerbaijan and Pakistan | publisher=''Onscreen Asia'' | date=31 August 2014 | accessdate=1 September 2014 | author=Priscilla Hendriks | archive-date=25 Oktubre 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20141025100443/http://www.onscreenasia.com/article/the-voice-goes-to-india-croatia-azerbaijan-and-pakistan/15330 | url-status=dead }}</ref> | ''The Voice Azerbaijan'' | [[Zee TV]] | {{plainlist| * Season 1, TBA: ''Upcoming season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * ''To be determined'' }} | valign="top" | {{plainlist| * ''To be determined'' }} |- | style="background:#FFFFCC;" align="left" rowspan="3" | {{Flag|Belgium}} | ''[[The Voice Belgique]]'' <small>(Wallonia)</small><br><small>''The Voice Belgium''</small> | [[La Une]]<br><small>[http://www.rtbf.be/thevoice/ Website]</small> | {{plainlist| * Season 1, 2011–12: [[Roberto Bellarosa]] * Season 2, 2013: David Madi * Season 3, 2014: Laurent Pagna }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Chimene Badi]] <small>(''4–'')</small> * [[Jali]]<small> (''4–'')</small> * Beverly Jo Scott <!---DO NOT ADD THIS ANYMORE "<small>(''1–'')</small>" SINCE HE IS A ORIGINAL COACH AND IS CURRENTLY STILL PART OF THE FRANCHISE!---> * [[Stanislas (singer)|Stanislas]] <small>(''4–'')</small> * '''Former''' * [[Lio]] <small>(''1'')</small> * Joshua <small>(''1'')</small> * [[Quentin Mosimann]] <small>(''1–2'')</small> * [[Natasha St-Pier]] <small>(''2–3'')</small> * [[Marc Pinilla]]<small> (''2–3'')</small> * [[Bastian Baker]] <small>(''3'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Maureen Louys]] * Adrien Devyver <small>(Backstage)</small> }} |- | ''[[The Voice van Vlaanderen]]'' <small>(Flanders)</small><br><small>''The Voice of Flanders''</small> | rowspan="2" | [[vtm]]<br><small>[http://vtm.be/the-voice-van-vlaanderen Website]</small> | {{plainlist| * [[The Voice van Vlaanderen (season 1)|Season 1, 2011–12]]: Glenn Claes * [[The Voice van Vlaanderen (season 2)|Season 2, 2013]]: Paulien Mathues * Season 3, 2014: Tom De Man }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Koen Wauters]] * [[Bent Van Looy]] <small>(''3–'')</small> * [[Regi Penxten]] <small>(''3–'')</small> * [[Axelle Red]] <small>(''3–'')</small> * '''Former''' * [[Alex Callier]] <small>(''1–2'')</small> * [[Natalia Druyts]] <small>(''1–2'')</small> * [[Jasper Steverlinck]] <small>(''1–2'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * [[An Lemmens]] * Sean Dhondt <small>(Backstage)</small> }} |- | ''The Voice Kids'' <small>(Flanders)</small> | {{plainlist| * Season 1, 2014: Mentissa Aziza }} | valign="top" | {{plainlist| * Natalia Druyts * [[Regi Penxten]] * Sean D'hondt }} | valign="top" | {{plainlist| * An Lemmens }} |- | style="background:#FFFFCC;" align="left"| {{Flag|Brazil}} | ''[[The Voice Brasil]]'' | [[Rede Globo]]<br><small>[http://tvg.globo.com/programas/the-voice-brasil/ Website]</small> | {{plainlist| * [[The Voice Brasil (season 1)|Season 1, 2012]]: [[Ellen Oléria]] * [[The Voice Brasil (season 2)|Season 2, 2013]]: Sam Alves * [[The Voice Brasil (season 3)|Season 3, 2014]]: Danilo Reis & Rafael * Season 4, 2015 ''Upcoming season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Lulu Santos]] * [[Carlinhos Brown]] * [[Claudia Leitte]] * [[Daniel (Brazilian singer)|Daniel]] }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * Tiago Leifert * [[Fernanda Souza]]<br><small>(Backstage, ''3–'')</small> * '''Former''' * Miá Mello<br><small>(Backstage, ''2'')</small> * [[Daniele Suzuki]] <small>(Backstage, ''1'')</small> }} |- | align="left" | {{Flag|Bulgaria}} | ''[[Glasat na Bulgaria|Гласът на България]]''<br><small>''The Voice of Bulgaria''</small> | [[bTV (Bulgaria)|bTV]]<br><small>[http://www.glasatnabulgaria.bg/ Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120105002058/http://www.glasatnabulgaria.bg/ |date=2012-01-05 }}</small> | {{plainlist| * Season 1, 2011: Steliyana Hristova * Season 2, 2013: Ivailo Donkov * Season 3, 2014: Kristina Ivanova }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Miroslav Kostadinov]] * [[DesiSlava]] <small>(''3–'')</small> * Atanas Penev <small>(''3–'')</small> * Orlin Goranov <small>(''3–'')</small> * '''Former''' * [[Preslava]] <small>(''2'')</small> * Victoria Terziyska <small>(''2'')</small> * Yordan Karadzhov <small>(''2'')</small> * [[Ivana (singer)|Ivana]] <small>(''1'')</small> * [[Mariana Popova]] <small>(''1'')</small> * [[Kiril Marichkov]] <small>(''1'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * Marten Roberto <small></small> * Victoria Terziyska <small>(''1, 3–'')</small> * '''Former''' * Yana Marinova <small>(''2'')</small> }} |- | style="background:#F0F8FF;" align="left" | {{Flag|Cambodia}} | ''[[The Voice Cambodia]]'' | Hang Meas HDTV<br><small>[http://thevoicecambodia.com/ Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714212953/http://thevoicecambodia.com/ |date=2014-07-14 }}</small> | {{plainlist| * Season 1, 2014: Buth Seiha * Season 2, 2015: ''Upcoming season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * Aok Sokunkanha<ref name="Cambodia Coaches">{{cite web | url=http://www.camnews.com.kh/news/detail/84935/the-voice-cambodia-going-to-audition-soon | title=កំពូលតារាចំរៀង ៤ រូបរបស់ ហង្សមាសក្លាយជា គ្រូបង្វឹករបស់កម្មវិធី The Voice Cambodia | publisher=''Camnews'' | date=28 January 2014 | accessdate=11 June 2014 | language=Khmer | archive-date=6 Mayo 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160506165208/http://www.camnews.com.kh/news/detail/84935/the-voice-cambodia-going-to-audition-soon | url-status=dead }}</ref> * Pich Sophea<ref name="Cambodia Coaches"/> * Chhorn Sovannareach<ref name="Cambodia Coaches"/> * Nop Bayarith<ref name="Cambodia Coaches"/> }} | valign="top" | {{plainlist| * Chea Vibol * Chan Keonimol }} |- | style="background:#FFFFCC;" align="left" | {{Flag|Canada}} | ''[[La Voix]]''<br><small>(French)</small><br><small>''The Voice''</small> | [[TVA (Canada)|TVA]]<br>[http://tva.canoe.ca/emissions/lavoix/accueil Website]{{Dead link|date=Oktubre 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} | {{plainlist| * Season 1, 2013: Valérie Carpentier * Season 2, 2014: Yoan Garneau * Season 3, 2015: ''Current season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Marc Dupré]] <small></small> * [[Isabelle Boulay]] <small>(''2–'')</small> * [[Eric Lapointe (singer)|Eric Lapointe]] <small>(''2–'')</small> * [[Pierre Lapointe]] <small>(''3–'')</small> * '''Former''' * [[Marie-Mai]] <small>(''1'')</small> * [[Ariane Moffatt]] <small>(''1'')</small> * [[Jean-Pierre Ferland]] <small>(''1'')</small> * [[Louis-Jean Cormier]] <small>(''2'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Charles Lafortune]] }} |- | style="background:#FFFFCC;" align="left" | {{Flag|Chile}} | ''The Voice Chile''<br> | [[Canal 13 (Chile)|Canal 13]] | {{plainlist| * Season 1, 2015: ''Upcoming season''<ref name="Angola"/> }} | valign="top" | {{plainlist| * ''To be determined'' }} | valign="top" | {{plainlist| * Sergio Lagos }} |- | rowspan="2" align="left" | {{Flag|China}} | ''{{nowrap|[[The Voice of China|The Voice of China: {{noitalics|中国好声音}}]]}}''<br><small>''The Voice of China: China's Best Voice''</small> | {{nowrap|{{Flag icon|China}} [[Zhejiang Television|Zhejiang TV]]}}<br>{{nowrap|{{Flag icon|Malaysia}} [[8TV (Malaysia)|8TV]]{{ref|2|2}}}}<br>{{nowrap|{{Flag icon|Singapore}} [[MediaCorp Channel 8|Channel 8]]{{ref|2|2}}}}<small><br>[http://haoshengyin.cztv.com/ Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120917005818/http://haoshengyin.cztv.com/ |date=2012-09-17 }}</small> | {{plainlist| * [[The Voice of China (season 1)|Season 1, 2012]]: [[Liang Bo]] * [[The Voice of China (season 2)|Season 2, 2013]]: Li Qi * [[The Voice of China (season 3)|Season 3, 2014]]: [[Zhang Bichen]] }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Yang Kun]] <small>(''1, 3–'')</small> * [[Wang Feng (singer)|Wang Feng]] <small>(''2–'')</small> * [[Na Ying]] * [[Chyi Chin]] <small>(''3–'')</small> * '''On hiatus''' * [[A-mei|"A-mei" Zhang Huimei]] <small>(''2'')</small> * [[Harlem Yu|Harlem Yu Chengqing]] <small>(''1–2'')</small> * '''Former''' * [[Liu Huan]] <small>(''1'')</small> }} | valign="top" | <!---Please do not include guest presenters!---> {{plainlist| * Hua Shao }} |- | ''The Voice Kids''<ref>{{cite web | url=http://www.talpa.tv/News/Detail/articles/youku-tudou-obtains-exclusive-right-to-the-voice-kids-format-in-china | title=Youku Tudou Obtains Exclusive Right to The Voice Kids Format in China | publisher=''Talpa'' | date=November 6, 2014 | accessdate=January 18, 2015 | archive-date=18 Enero 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150118104601/http://www.talpa.tv/News/Detail/articles/youku-tudou-obtains-exclusive-right-to-the-voice-kids-format-in-china | url-status=dead }}</ref> | [[Youku Tudou]] | {{plainlist| * Season 1, TBA: ''Upcoming season'' }} | {{plainlist| * ''To be determined'' }} | {{plainlist| * ''To be determined'' }} |- | style="background:#FFFFCC;" align="left" rowspan="2" | {{Flag|Colombia}} | ''[[La Voz Colombia]]''<br><small>''The Voice Colombia''</small> | rowspan="2" | [[Caracol Television]]<br><small>[http://www.caracoltv.com/lavozcolombia Website]</small> | {{plainlist| * Season 1, 2012: [[Miranda (Colombian singer)|Miranda]] * Season 2, 2013: Camilo Martínez }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Fanny Lú]] * [[Gilberto Santa Rosa]] * [[Ricardo Montaner]] * [[Andres Cepeda]] * '''Former''' * [[Carlos Vives]] }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * Alejandro Palacio * Linda Palma * Diego Saenz <small>(Backstage)</small> * '''Former''' * [[Carlos Ponce]] }} |- | ''La Voz Kids''<ref>{{cite web | url=http://www.mundonets.com/farandula/la-voz-kids-sera-producida-por-el-canal-caracol/ | title="La Voz Kids" será producida por el Canal Caracol | publisher=''Mundonets'' | accessdate=15 March 2014 | language=Spanish | archive-date=24 March 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160324084846/http://www.mundonets.com/farandula/la-voz-kids-sera-producida-por-el-canal-caracol | url-status=dead }}</ref><br><small>''The Voice Kids''</small> | {{plainlist| * Season 1, 2014: Ivanna García }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Fanny Lú]] * [[Andres Cepeda]] * [[Maluma (singer)|Maluma]] }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * Alejandro Palacio * Linda Palma }} |- | style="background:#F0F8FF;" align="left" | {{Flag|Croatia}} | ''The Voice-Najljepši glas Hrvatske''<br><small>''The Voice-The most beautiful voice of Croatia''</small> | [[Croatian Radiotelevision|HRT]] | {{plainlist| * Season 1, 2015: ''Current season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Indira Levak]] <!---NOTE: No need to add <small>(''1–'')</small> when the coach is an original coach and is part of the show since it had started---> * [[Ivan Dečak]] <!---NOTE: No need to add <small>(''1–'')</small> when the coach is an original coach and is part of the show since it had started---> * [[Jacques Houdek]] * [[Tony Cetinski]] }} | valign="top" | {{plainlist| * Ivan Vukušić * Iva Šulentić }} |- | style="background:#F0F8FF;" align="left" | {{Flag|Czech Republic}}<br>{{Flag|Slovakia}} | ''[[Hlas Česko Slovenska]]''<br><small>''The Voice of Czecho Slovakia''</small> | {{Flagicon|Czech}} [[TV Nova (Czech Republic)|TV Nova]]<br><small>[http://hlascs.nova.cz/ Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140807183205/http://hlascs.nova.cz/ |date=2014-08-07 }}</small><br>{{Flagicon|Slovakia}} [[Markíza]]<br><small>[http://hlascs.markiza.sk/uvod Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120311035828/http://hlascs.markiza.sk/uvod |date=2012-03-11 }}</small> | {{plainlist| * [[Hlas Česko Slovenska 2012|Season 1, 2012]]: Ivanna Bagová * [[Hlas Česko Slovenska 2014|Season 2, 2014]]: Lenka Hrůzová }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * Josef Vojtek * [[Michal David]] * [[Dara Rolins]] & [[Marta Jandová]] <small>(''2–'')</small> * [[Majk Spirit]] <small>(''2–'')</small> * '''Former''' * Rytmus <small>(''1'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * Leoš Mareš * Tina }} |- | style="background:#FFFFCC;" align="left" rowspan="2" | {{Flag|Denmark}} | ''[[Voice – Danmarks største stemme]]''<br><small>''Voice – The Biggest Voice of Denmark''</small> | rowspan="2" | [[TV 2 (Denmark)|TV 2]]<br><small>[http://v.tv2.dk/ Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111231135514/http://v.tv2.dk/ |date=2011-12-31 }}</small> | {{plainlist| * Season 1, 2011–12: [[Kim Wagner]] * Season 2, 2012: Emilie Paevatalu }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Xander Linnet]] <small>(''2–'')</small> * [[Sharin Foo]] * [[L.O.C. (rapper)|LOC]] * [[Lene Nystrøm]] * '''Former''' * [[Sort Sol (band)|Steen Jørgensen]] <small>(''1'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * Morten Resen * Sigurd Kongshøj Larsen <small>(Backstage)</small> }} |- | ''Voice Junior'' | {{plainlist| * Season 1, 2014: Melina * Season 2, 2014: Aland }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Joey Moe]] * [[Oh Land]] * [[Wafande]] }} | valign="top" | {{plainlist| * Mikkel Kryger }} |- | align="left" rowspan="2" | {{Flag|Finland}} | ''[[The Voice of Finland]]'' | rowspan="2" | [[Nelonen]]<br><small>[http://www.nelonen.fi/ohjelmat/the-voice-of-finland Website]</small> | {{plainlist| * [[The Voice of Finland (season 1)|Season 1, 2011–12]]: Mikko Sipola * [[The Voice of Finland (season 2)|Season 2, 2013]]: Antti Railio * [[The Voice of Finland (season 3)|Season 3, 2014]]: Siru Airistola * Season 4, 2015: ''Current season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Michael Monroe]] * Olli Lindholm <small>(''4–'')</small> * [[Tarja Turunen]] <small>(''4–'')</small> * [[Redrama]] <small>(''4–'')</small> * '''Former''' * [[Elastinen]] <small>(''1–3'')</small> * [[Lauri Tähkä]] <small>(''1–2'')</small> * [[Paula Koivuniemi]] <small>(''1–2'')</small> * Anne Mattila <small>(''3'')</small> * Mira Luoti <small>(''3'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * Axl Smith * Jenni Alexandrova <small>(Backstage, ''3–'')</small> * '''Former''' * Tea Khalifa <small>(Backstage, ''2'')</small> * Kristiina Komulainen <small>(Backstage, ''1'')</small> }} |- | ''The Voice Kids'' | {{plainlist| * Season 1, 2013: Molly Rosenström * Season 2, 2014: ''Current season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Krista Siegfrids]] * [[Diandra Flores]] <small>(''2–'')</small> * [[Arttu Wiskari]] <small>(''2–'')</small> * '''Former''' * [[Elastinen]] <small>(''1'')</small> * Mira Luoti <small>(''1'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * Axl Smith * Tea Khalifa }} |- | style="background:#F0F8FF;" align="left" rowspan="2" | {{Flag|France}} | ''[[The Voice: la plus belle voix]]''<br>''<small>The Voice: The Prettiest Voice</small>'' | rowspan="2" | [[TF1]]<br><small>[http://www.tf1.fr/the-voice/ Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120303223037/http://www.tf1.fr/the-voice/ |date=2012-03-03 }}</small> | {{plainlist| * Season 1, 2012: [[Stéphan Rizon]] * Season 2, 2013: [[Yoann Fréget]] * Season 3, 2014: [[Kendji Girac]] * Season 4, 2015: ''Current season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Florent Pagny]] <small></small> * [[Jenifer (singer)|Jenifer]] <small></small> * [[Mika (singer)|Mika]] <small>(''3–'')</small> * [[Zazie]] <small>(''4–'')</small> * '''Former''' * [[Louis Bertignac]] <small>(''1–2'')</small> * [[Garou (singer)|Garou]] <small>(''1–3'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * Nikos Aliagas * Karine Ferri <small>(Backstage, ''2–'')</small> * '''Former''' * Virginie de Clausade <small>(Backstage, ''1'')</small> }} |- | ''The Voice Kids''<ref name="France Kids">{{cite web | url=http://lci.tf1.fr/people/the-voice-se-decline-dans-une-version-pour-les-6-15-ans-the-voice-8261617.html | title=The Voice se décline dans une version pour les 6 – 15 ans : The Voice kids | publisher=''[[TF1]]'' | date=9 September 2013 | accessdate=15 March 2014 | language=French | archive-date=23 February 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150223095117/http://lci.tf1.fr/people/the-voice-se-decline-dans-une-version-pour-les-6-15-ans-the-voice-8261617.html | url-status=dead }}</ref> | {{plainlist| * Season 1, 2014: Carla * Season 1, 2015: ''Upcoming season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Jenifer (singer)|Jenifer]] <small></small> * [[Louis Bertignac]] <small></small> * [[Patrick Fiori]] <small>(''2–'')</small> * '''Former''' * [[Garou (singer)|Garou]] <small>(''1'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * Nikos Aliagas<ref name="France Kids"/> * Karine Ferri<ref name="France Kids"/> }} |- | align="left" rowspan="2" | {{Flag|Georgia}} | ''[[The Voice of Georgia|ახალი ქართული ხმა]]''<br><small>''The Voice of Georgia''</small> | rowspan="2" | [[Imedi TV]]<br><small>[http://www.voice.ge Website]</small> | {{plainlist| * [[The Voice of Georgia#Season 1 (2012–2013)|Season 1, 2012–13]]: Salome Katamadze * [[The Voice of Georgia#Season 2 (2013–2014)|Season 2, 2013–14]]: [[Mariam Chachkhiani]] }} | valign="top" | {{plainlist| *'''Current''' * Dato Porchkhidze * Maia Darsmelidze <small>(''2–'')</small> * Stephane Mgebrishvili <small>(''2–'')</small> * [[Lela Tsurtsumia]] <small>(''2–'')</small> *'''Former''' * Merab Sepashvili <small>(''1'')</small> * Stephane & Maia <small>(''1'')</small> * Nino Chkheidze <small>(''1'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * Duta Skhirtladze * Anna Imedashvili }} |- | ''ახალი საბავშო ხმა''<br><small>''The Voice Kids''</small> | {{plainlist| * Season 1, 2013: Reziko Didebashvili }} | valign="top" | {{plainlist| * Dato Porchkhidze * Eka Kakhiani * Stephane Mgebrishvili }} | valign="top" | {{plainlist| * Samory Balde * Ruska Makashvili }} |- | style="background:#FFFFCC;" align="left" rowspan="2" | {{Flag|Germany}} | ''[[The Voice of Germany]]'' | [[ProSieben]]<br>[[Sat.1]]<br><small>[http://www.the-voice-of-germany.de/ Website]</small> | {{plainlist| * [[The Voice of Germany (season 1)|Season 1, 2011–12]]: [[Ivy Quainoo]] * [[The Voice of Germany (season 2)|Season 2, 2012]]: {{Flagicon|UK}} [[Nick Howard]] * [[The Voice of Germany (season 3)|Season 3, 2013]]: [[Andreas Kümmert]] * Season 4, 2014: Charley Ann Schmutzler * Season 5, 2015: ''Upcoming season'' }} | valign="top" | {{plainlist| *'''Current''' * [[Rea Garvey]] <small>(''1–2, 4–'')</small> * [[Samu Haber]] <small>(''3–'')</small> * [[Michael Beck (singer)|Michael Beck]] & [[Smudo]] <small>(''4–'')</small> * [[Silbermond|Stefanie Kloss]] <small>(''4–'')</small> *'''Former''' * [[Xavier Naidoo]] <small>(''1–2'')</small> * [[Nena]] <small>(''1–3'')</small> * [[The BossHoss]] <small>(''1–3'')</small> * [[Max Herre]] <small>(''3'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Thore Schölermann]] <small>(''2–'')</small> * Doris Golpashin <small>(Backstage)</small> * '''Former''' * [[Stefan Gödde]] <small>(''1'')</small> }} |- | ''[[The Voice of Germany|The Voice Kids]]''<ref>{{cite web | url=http://top.de/news/87Km-henning-wehland-lena-meyer-landrut-tim-bendzko-voice-kids-jury | title=Henning Wehland, Lena Meyer-Landrut & Tim Bendzko sind die Voice Kids-Jury | publisher=''Top.de'' | date=4 March 2013 | accessdate=21 June 2013 | language=German}}</ref> | [[Sat.1]]<br><small>[http://www.sat1.de/tv/the-voice-kids Website]</small> | {{plainlist| * Season 1, 2013: {{Flagicon|Switzerland}} Michèle Bircher * Season 2, 2014: Danyiom Mesmer * Season 3, 2015: ''Upcoming season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * Mark Forster <small>(''3–'')</small> * Johannes Strate <small>(''2–'')</small> * [[Lena Meyer-Landrut]] * '''Former''' * Henning Wehland <small>(''1–2'')</small> * Tim Bendzko <small>(''1'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Thore Schölermann]] * Chantal Janzen <small>(''Backstage, 3-)</small> * Marc van Velzen <small>(''Backstage, 3-)</small> * '''Former''' * Aline von Drateln <small>(''Backstage, 1'')</small> * Nela Lee <small>(''Backstage, 2'')</small> }} |- | style="background:#FFFFCC;" align="left" rowspan="2" | {{Flag|Greece}}<br>{{Flag|Cyprus}} | ''[[The Voice of Greece]]''{{ref|3|3}} | rowspan="2" | [[ANT1]]<br><small>[http://beta.antenna.gr/theVoice/ Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131114153648/http://beta.antenna.gr/theVoice/ |date=2013-11-14 }}</small> | {{plainlist| *[[The Voice of Greece (season 1)|Season 1, 2014]]: [[Maria Elena Kiriakou]] *[[The Voice of Greece (season 2)|Season 2, 2015]]: ''February 2015'' }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Michalis Kouinelis]] * [[Despina Vandi]] * [[Antonis Remos]] * [[Melina Aslanidou]] }} | valign="top" | {{plainlist| * Yiorgos Liagkas * Themis Georgantas <small>(Backstage)</small> }} |- | ''[[The Voice Kids (Greece)|The Voice Kids]]'' | {{plainlist| * Season 1, 2015: ''Upcoming season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * ''To be determined'' }} | valign="top" | {{plainlist| * ''To be determined'' }} |- | align="left" | {{Flag|Hungary}} | ''The Voice – Magyarország hangja''<br><small>''Voice of Hungary''</small> | [[TV2 (Hungary)|TV2]]<br><small>[http://www.thevoice.hu/ Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120919195342/http://www.thevoice.hu/ |date=2012-09-19 }}</small> | {{plainlist| * Season 1, 2012–13: Dénes Pál }} | valign="top" | {{plainlist| * Tamás Somló * Mihály Mező * Andrea Malek * Ferenc Molnár }} | valign="top" | {{plainlist| * Tamás Szabó Kimmel * Miklós Bányai <small>(Backstage)</small> }} |- | style="background:#FFFFCC;" align="left" | {{Flag|India}}<ref name="Upcoming franchises"/> | ''The Voice India'' | ''To be determined'' | {{plainlist| * Season 1, TBA: ''Upcoming season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * ''To be determined'' }} | valign="top" | {{plainlist| * ''To be determined'' }} |- | style="background:#FFFFCC;" align="left" rowspan="2" | {{Flag|Indonesia}} | ''[[The Voice Indonesia]]'' | rowspan="2" | IBC <small>(''2–'')</small><br>[[Indosiar]] <small>(''1'')</small> | {{plainlist| * [[The Voice Indonesia (season 1)|Season 1, 2013]]: [[Billy Simpson (singer)|Billy Simpson]] * Season 2, 2015: ''Upcoming season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Glenn Fredly]] * [[Giring Ganesha]] *Millane Fernandez <small>(''2–'')</small> *Judika <small>(''2–'')</small> * '''Former''' * [[Sherina Munaf]] <small>(''1'')</small> * [[Armand Maulana]] <small>(''1'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Darius Sinathriya]] * Fenita Arie <small>(Backstage)</small> * '''Former''' * Conchita Caroline <small>(Backstage, ''1'')</small> }} |- | ''The Voice Kids Indonesia'' | {{plainlist| * Season 1, 2015: ''Upcoming season'' }} | valign="top" | {{plainlist| *Denada *Rio Febrian *David Bayu Danangjaya }} | valign="top" | {{plainlist| *Nirina Zubir }} |- | style="background:#FFFFCC;" align="left" | {{Flag|Ireland}} | ''[[The Voice of Ireland]]'' | [[RTÉ One]]<br><small>[http://www.rte.ie/blogs/thevoice/ Website]</small> | {{plainlist| * [[The Voice of Ireland (series 1)|Series 1, 2012]]: [[Pat Byrne (singer)|Pat Byrne]] * [[The Voice of Ireland (series 2)|Series 2, 2013]]: [[Keith Hanley]] * [[The Voice of Ireland (series 3)|Series 3, 2014]]: [[Brendan McCahey]] * [[The Voice of Ireland (series 4)|Series 4, 2015]]: ''Current series'' }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Kian Egan]] <!---NOTE: No need to add <small>(''1–'')</small> when the coach is an original coach and is part of the show since it had started---> * [[Bressie]]<!---NOTE: No need to add <small>(''1–'')</small> when the coach is an original coach and is part of the show since it had started---> * [[Rachel Stevens]] <small>(''4–'')</small> * [[Una Foden]] <small>(''4–'')</small> *'''Former''' * [[Brian Kennedy (singer)|Brian Kennedy]] <small>(''1'')</small> * [[Sharon Corr]] <small>(''1–2'')</small> * [[Dolores O'Riordan]] <small>(''3'')</small> * [[Jamelia]] <small>(''2–3'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Kathryn Thomas]] * [[Eoghan McDermott]] <small>(Backstage)</small> }} |- | align="left" | {{Flag|Israel}} | ''[[The Voice Israel|The Voice ישראל]]''<br><small>''The Voice Israel''</small> | [[Channel 2 (Israel)|Channel 2]]<br>[[Reshet]]<br><small>[http://reshet.tv/Shows/The_Voice_Israel/ Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120923112042/http://reshet.tv/Shows/The_Voice_Israel/ |date=2012-09-23 }}</small> | {{plainlist| * [[The Voice Israel (season 1)|Season 1, 2012]]: [[Kathleen Reiter]] * [[The Voice Israel (season 2)|Season 2, 2012–13]]: [[Lina Makhul]] * [[The Voice Israel (season 3)|Season 3, 2014]]: [[Elkana Marziano]] }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Shlomi Shabat]] * [[Aviv Geffen]] * [[Sarit Hadad]] * [[Mosh Ben Ari]] <small>(''3–'')</small> * '''Former''' * [[Rami Kleinstein]] <small>(''1'')</small> * [[Yuval Banay|Yuval]] & [[Shlomi Bracha|Shlomi]] <small>(''2'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * Michael Aloni * Mor Silver <small>(Backstage)</small> * '''Former''' * [[Sivan Klein]] <small>(Backstage, ''1'')</small> }} |- | align="left" | {{Flag|Italy}}<ref>{{cite web | url=http://realityshow.blogosfere.it/2012/09/the-voice-of-italy-gianni-morandi-conduttore-gianmarco-mazzi-direttore-artistico-primo-giudice.html | title=The Voice of Italy: Gianni Morandi conduttore, Gianmarco Mazzi direttore artistico, primo giudice | publisher=''Blogosfere'' | date=25 September 2012 | accessdate=21 June 2013 | author=Fabio Traversa | archive-date=6 October 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20141006081729/http://realityshow.blogosfere.it/2012/09/the-voice-of-italy-gianni-morandi-conduttore-gianmarco-mazzi-direttore-artistico-primo-giudice.html | url-status=dead }}</ref> | ''[[The Voice of Italy]]'' | [[Rai 2]]<br>Rai HD<br><small>[http://www.thevoiceofitaly.rai.it/ Website]</small> | {{plainlist| * Season 1, 2013: {{Flagicon|Albania}} [[Elhaida Dani]] * Season 2, 2014: [[Cristina Scuccia|Suor Cristina Scuccia]] * Season 3, 2015: ''Current series'' }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Noemi (singer)|Noemi]] <small>(''1-'')</small> * [[Piero Pelù]] <small>(''1-'')</small> * [[J-Ax]] <small>(''2–'')</small> * Roby & Francesco <small>(''3-'')</small> * '''Former''' * [[Riccardo Cocciante]] <small>(''1'')</small> * [[Raffaella Carrà]] <small>(''1-2'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * Federico Russo <small>(''2–'')</small> * Valentina Correani <small>(Backstage)</small> <small>(''2–'')</small> * '''Former''' * Fabio Troiano<ref>{{cite web | url=http://www.tvzoom.it/index.php?option=com_content&view=article&id=4512:the-voice-fabio-troiano-alla-conduzione&catid=30&Itemid=172 | title="THE VOICE": FABIO TROIANO ALLA CONDUZIONE | publisher=''TV Zoom'' | date=19 November 2012 | accessdate=17 June 2013 | author=Pietro Berna | archive-date=2 Abril 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160402160639/http://www.tvzoom.it/index.php?catid=30&id=4512:the-voice-fabio-troiano-alla-conduzione&itemid=172&option=com_content&view=article | url-status=dead }}</ref> <small>(''1'')</small> * Carolina Di Domenico <small>(Backstage, ''1'')</small> }} |- | align="left" | {{Flag|Kazakhstan}} | ''Қазақстан Дауысы''<br><small>''The Voice of Kazakhstan''</small> | [[Kazakhstan (channel)|Қазақстан]]<br><small>[http://kaztrk.kz/ Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140809231328/http://www.kaztrk.kz/ |date=2014-08-09 }}</small> | {{plainlist| * Season 1, 2013–14: Shaharizat Seidakhmet * Season 2, 2014–15: ''Current season''<ref>[https://www.youtube.com/channel/UCje8jDiBYcg8ySxdvkXzyZQ youtube.com: The Voice of Kazakhstan]</ref> }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Madina Saduakasova]] * Medeu Arynbaev * Nurlan Alban * Almas Kishkenbayev }} | valign="top" | {{plainlist| * Azamat Satybaldy }} |- | style="background:#F0F8FF;" align="left" | {{Flag|Lithuania}} | ''[[Lietuvos Balsas]]''<br><small>''The Voice of Lithuania''</small> | [[LNK (television station)|LNK]]<br><small>[http://www.zmones.lt/lietuvosbalsas Website]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</small> | {{plainlist| * Season 1, 2012: Julija Jegorova * Season 2, 2013–14: Paulius Bagdanavičius * Season 3, 2014–15: Justina Budaitė * Season 4, 2015: ''Upcoming season'' }} | valign="top" | {{plainlist|*'''Current''' * Donatas Montvydas <small>(''2–'')</small> * Arūnas & Inga <small>(''2–'')</small> * Katažina Nemycko <small>(''2–'')</small> * Merūnas Vitulskis <!---DO NOT ADD THIS ANYMORE "<small>(''1–'')</small>" SINCE HE IS A ORIGINAL COACH AND IS CURRENTLY STILL PART OF THE FRANCHISE!---> *'''Former''' * [[Jurgis Didžiulis|Jurgis]] & [[Erica Jennings|Erica]] <small>(''1'')</small> * [[Violeta Tarasovienė]] <small>(''1'')</small> * Egidijus Sipavičius <small>(''1'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist|*'''Current''' *Rolandas Vilkončius <small>(''2–'')</small> *Inga Jankauskaitė <small>(''2–'')</small> *'''Former''' * Vytautas Rumšas Jr. <small>(''1'')</small> * Žygimantas Barysas <small>(Backstage, ''1'')</small> }} |- | style="background:#FFFFCC;" align="left" | {{Flag|Mexico}} | ''[[La Voz... México]]''<br><small>''The Voice... Mexico''</small> | [[Televisa]]<br><small>[http://www.lavozmexico.com/ Website]</small> | {{plainlist| * Season 1, 2011: Oscar Cruz * Season 2, 2012: Luz Maria * Season 3, 2013: Marcos Razo * Season 4, 2014: Guido Rochin * Season 5, 2015: ''Upcoming season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * TBA <small>(''5–'')</small> * TBA <small>(''5–'')</small> * TBA <small>(''5–'')</small> * TBA <small>(''5–'')</small> * '''Former''' * [[Lucero (entertainer)|Lucero]] <small>(''1'')</small> * [[Aleks Syntek]] <small>(''1'')</small> * [[Espinoza Paz]] <small>(''1'')</small> * [[Alejandro Sanz]] <small>(''1'')</small> * [[Paulina Rubio]] <small>(''2'')</small> * [[Miguel Bosé]] <small>(''2'')</small> * [[Beto Cuevas]] <small>(''2'')</small> * [[Jenni Rivera]]^† <small>(''2'')</small> * [[Wisin & Yandel]] <small>(''3'')</small> * [[Alejandra Guzmán]] <small>(''3'')</small> * [[David Bisbal]] <small>(''3'')</small> * [[Marco Antonio Solis]] <small>(''3'')</small> * [[Laura Pausini]] <small>(''4'')</small> * [[Ricky Martin]] <small>(''4'')</small> * Julión Álvarez <small>(''4'')</small> * [[Yuri (Mexican singer)|Yuri]] <small>(''4'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Jacqueline Bracamontes]] <small>(''2–'')</small> * Lidia Ávila <small>(Backstage, ''3–'')</small> * '''Former * [[Mark Tacher]] <small>(''1'')</small> * Cynthia Urías <small>(Backstage, ''1–2'')</small> }} |- | style="background:#F0F8FF;" align="left" rowspan="2" | {{Flag|Netherlands}} | ''[[The Voice of Holland]]'' | rowspan="2" | [[RTL 4]]<br><small>[http://www.thevoiceofholland.com/ Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120804074408/http://www.thevoiceofholland.com/ |date=2012-08-04 }}</small> | {{plainlist| * [[The Voice of Holland (season 1)|Season 1, 2010–11]]: {{Flagicon|United Kingdom}} [[Ben Saunders (singer)|Ben Saunders]] * [[The Voice of Holland (season 2)|Season 2, 2011–12]]: [[Iris Kroes]] * [[The Voice of Holland (season 3)|Season 3, 2012]]: {{Flagicon|Canada}} [[Leona Philippo]] * [[The Voice of Holland (season 4)|Season 4, 2013]]: Julia van der Toorn * [[The Voice of Holland (season 5)|Season 5, 2014]]: [[O'G3NE]] * Season 6, 2015: ''Upcoming season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Marco Borsato]] <small>(''2–'')</small> * [[Ali B]]ouali <small>(''4–'')</small> * [[Anouk (singer)|Anouk Teeuwe]] <small>(''6–'')</small> * [[Miss Montreal|Sanne Hans]] <small>(''6–'')</small> * '''Former''' * [[Jeroen van der Boom]] <small>(''1'')</small> * [[Angela Groothuizen]] <small>(''1–2'')</small> * [[Nick & Simon]] <small>(''1–3'')</small> * [[Roel van Velzen]] <small>(''1–3'')</small> * [[Trijntje Oosterhuis]] <small>(''3–5'')</small> * [[Ilse DeLange]] <small>(''4–5'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Wendy van Dijk]] * [[Martijn Krabbé]] * [[Jamai Loman]] <small>(Backstage, ''5–'')</small> * '''Former''' * Winston Gerschtanowitz <small>(Backstage, ''1–4'')</small> }} |- | ''[[The Voice Kids (Netherlands season 1)|The Voice Kids]]'' | {{plainlist| * [[The Voice Kids (Netherlands season 1)|Season 1, 2012]]: Fabiënne Bergmans * Season 2, 2013: Laura van Kaam * Season 3, 2014: Ayoub Maach * Season 4, 2015: ''Upcoming season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Marco Borsato]] * [[Nick & Simon]] * [[Angela Groothuizen]] }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Martijn Krabbé]] * [[Wendy van Dijk]] }} |- | style="background:#FFFFCC ;" align="left" | {{Flag|Norway}} | ''[[The Voice – Norges beste stemme]]''<br><small>''The Voice – Norway's best voice''</small> | [[TV2 (Norway)|TV2]]<br><small>[http://www.tv2.no/underholdning/thevoice Website]</small> | {{plainlist| * Season 1, 2012: [[Martin Halla]] * Season 2, 2013: Knut Marius * Season 3, 2015: ''Upcoming season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Espen Lind]] <small>(''2–'')</small> * [[Hanne Sørvaag]] <small>(''1, 3–'')</small> * [[Yosef Wolde-Mariam]] <small>(''1, 3–'')</small> * [[Sondre Lerche]] <small>(''1–'')</small> * '''Former * [[Lene Nystrøm]] <small>(''2'')</small> * [[Tommy Tee]] <small>(''2'')</small> * [[Magne Furuholmen]] <small>(''1'')</small> | }} | valign="top" | {{plainlist| * Øyvind Mund * [[Maria Bodøgaard]] <small>(Backstage)</small> }} |- | style="background:#FFFFCC;" align="left" rowspan="2" | {{Flag|Peru}} | ''[[La Voz Peru]]''<ref>{{cite web | url=http://elcomercio.pe/espectaculos/1501714/noticia-version-peruana-the-voice-se-emitiria-julio-2013 | title=Versión peruana de "The voice" se emitiría en julio del 2013 | publisher=''[[El Comercio (Peru)|El Comercio]]'' | date=26 November 2012 | accessdate=17 June 2013}}</ref><br><small>''The Voice Peru''</small> | rowspan="2" | [[Frecuencia Latina]]<br><small>[http://www.frecuencialatina.com/tags/la-voz-peru Website]</small><br><small>[http://www.frecuencialatina.com/tags/la-voz-kids ''Kids'' Website]</small> | {{plainlist| * Season 1, 2013: Daniel Lazo * Season 2, 2014: Ruby Palomino }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Kalimba Marichal|Kalimba]] * [[Jerry Rivera]] * [[Eva Ayllón]] * [[José Luis Rodríguez (singer)|José Luis Rodríguez]] }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Cristian Rivero]] * Diego Ubierna <small>(Social networking)</small> }} |- | ''La Voz Kids''<br><small>''The Voice Kids''</small> | {{plainlist| * Season 1, 2014: Amy Gutiérrez * Season 2, 2015: ''Upcoming season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Eva Ayllon]] * [[Kalimba (singer)|Kalimba]] * [[Anna Carina]] }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Cristian Rivero]] * Almendra Gomelsky }} |- | style="background:#F0F8FF;" align="left" rowspan="2" | {{Flag|Philippines}} | ''[[The Voice of the Philippines]]''<ref name="Sarah tour">{{cite web | url=http://www.abs-cbnnews.com/entertainment/06/06/13/after-us-tour-sarah-gears-voice | title=After US tour, Sarah gears up for 'The Voice' | publisher=''[[ABS-CBN News]]'' | date=6 June 2013 | accessdate=6 June 2013 | archive-date=7 Disyembre 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20141207002424/http://www.abs-cbnnews.com/entertainment/06/06/13/after-us-tour-sarah-gears-voice | url-status=dead }}</ref><ref name="June 15, 2013">{{cite web | url=http://www.rappler.com/entertainment/26026-the-voice-philippines-june-8 | title='The Voice Philippines' to premiere June 9 | publisher=''Rappler'' | date=6 June 2013 | accessdate=6 June 2013}}</ref> | rowspan="2" | [[ABS-CBN]]<br><small>[http://thevoice.abs-cbn.com/ Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130218011230/http://thevoice.abs-cbn.com/ |date=2013-02-18 }}</small> | {{plainlist| * [[The Voice of the Philippines (season 1)|Season 1, 2013]]: [[Mitoy Yonting]] * [[The Voice of the Philippines (season 2)|Season 2, 2014–15]]: Jason Dy <ref>{{cite web | url=http://entertainment.inquirer.net/152838/going-blind-anew-for-the-voice-2 | title=Going blind anew for 'The Voice 2' |publisher=''[[Philippine Daily Inquirer]]'' | date=18 September 2014 | accessdate=20 September 2014| author=Lea Salonga}}</ref> }} | valign="top" | {{plainlist| * [[apl.de.ap]] * [[Lea Salonga]] * [[Sarah Geronimo]] * [[Bamboo|Bamboo Mañalac]] }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Toni Gonzaga]] * [[Luis Manzano]] <small>(''2–'')</small> * [[Robi Domingo]] <small>(Backstage)</small> * [[Alex Gonzaga]] <small>(Backstage)</small> }} |- | ''[[The Voice Kids (Philippine TV series)|The Voice Kids]]'' | {{plainlist| * [[The Voice Kids (Philippines season 1)|Season 1, 2014]]: [[Lyca Gairanod]] }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Lea Salonga]] * [[Sarah Geronimo]] * [[Bamboo|Bamboo Mañalac]] }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Luis Manzano]]<ref name="The Voice Kids Hosts">{{cite web | url=http://abscbnpr.com/the-voice-of-the-philippines-returns-this-summer-with-kids-edition | title="The Voice of The Philippines" Returns this Summer with Kids Edition | publisher=''[[ABS-CBN|ABS-CBN PR]]'' | date=17 March 2014 | access-date=27 Enero 2015 | archive-date=28 Marso 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160328190817/http://abscbnpr.com/the-voice-of-the-philippines-returns-this-summer-with-kids-edition/ | url-status=dead }}</ref> * [[Alex Gonzaga]] <small>(Backstage)</small><ref name="The Voice Kids Hosts"/> }} |- | style="background:#FFFFCC;" align="left" rowspan="1" | {{Flag|Poland}} | ''[[The Voice of Poland]]'' | [[TVP2]]<br><small>[http://voice.tvp.pl/ Website]</small> | {{plainlist| * [[The Voice of Poland (season 1)|Season 1, 2011]]: [[Damian Ukeje]] * [[The Voice of Poland (season 2)|Season 2, 2013]]: Natalia Sikora * [[The Voice of Poland (season 3)|Season 3, 2013]]: Mateusz Ziółko * [[The Voice of Poland (season 4)|Season 4, 2014]]: {{Flagicon|Mexico}} Juan Carlos Cano * [[The Voice of Poland (season 5)|Season 5, 2014]]: Aleksandra Nizio * [[The Voice of Poland (season 6)|Season 6, 2015]]: ''Upcoming season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Afromental|Tomson & Baron]] <small>(''2–'')</small> * [[Margaret (singer)|Margaret]] <small>(''6–'')</small> * TBA <small>(''6–'')</small> * TBA <small>(''6–'')</small> * '''Former''' * [[Ania Dąbrowska]] <small>(''1'')</small> * [[Adam Darski|Nergal]] <small>(''1'')</small> * [[Kayah (singer)|Kayah]] <small>(''1'')</small> * [[Andrzej Piaseczny]] <small>(''1'')</small> * Patrycja Markowska <small>(''2'')</small> * [[Maria Sadowska]] <small>(''3–4'')</small> * [[Justyna Steczkowska]] <small>(''2, 4–5'')</small> * [[Edyta Górniak]] <small>(''3, 5'')</small> * [[TSA (band)|Marek Piekarczyk]] <small>(''2–5'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * Tomasz Kammel <small>(''2–'')</small> * [[Halina Mlynkova]] <small>(''6–'')</small> * Maciej Musiał <small>(Backstage, ''2–'')</small> * '''Former''' * [[Hubert Urbanski]] <small>(''1'')</small> * Mateusz Szymkowiak <small>(Backstage, ''1'')</small> * Iga Krefft <small>(Backstage, ''2'')</small> * [[Marika (singer)|Marika]] <small>(''2–4'')</small> * [[Magdalena Mielcarz]] <small>(''1, 5'')</small> }} |- |style="background:#F0F8FF;" align="left" rowspan="3" | {{Flag|Portugal}} | ''[[A Voz de Portugal]]''<br><small>''The Voice of Portugal''</small> | rowspan="3" | [[RTP1]]<br><small>[http://www.rtp.pt/thevoiceportugal Website]</small> | {{plainlist| * Season 1, 2011–12: Denis Filipe }} | rowspan="2" valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * Anselmo Ralph <small>(''2–'')</small> * Mickael Carreira <small>(''2–'')</small> * Marisa Liz <small>(''2–'')</small> * [[Rui Reininho]] *'''Former''' * [[Paulo Gonzo]] <small>(''1'')</small> * Anjos <small>(''1'')</small> * [[Mia Rose]] <small>(''1'')</small> }} | rowspan="2" valign="top" | {{plainlist| * [[Catarina Furtado]] * Vasco Palmeirim <small>(''2'')</small> * Diogo Beja <small>(Backstage, ''1''; Radio, ''2'')</small> * Pedro Fernandes <small>(Backstage, ''2'')</small> * Laura Figueiredo <small>(Backstage, ''2'')</small> * Mariana Monteiro <small>(Backstage, ''2'')</small> }} |- | ''The Voice Portugal'' | {{plainlist| * Season 2, 2014: Rui Drummond * Season 3, 2015: ''Upcoming season'' }} |- | ''The Voice Kids'' | {{plainlist| * Season 1, 2014: Diogo García * Season 2, 2016: ''Upcoming season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * Anselmo Ralph * [[Daniela Mercury]] * [[Raquel Tavares]] }} | valign="top" | {{plainlist| * Mariana Monteiro * Vasco Palmeirim * Rui Pêgo <small>(Backstage)</small> }} |- | style="background:#F0F8FF;" align="left" | {{Flag|Romania}} | ''[[Vocea României]]''<br><small>''The Voice of Romania''</small> | [[Pro TV]]<br><small>[http://vocearomaniei.protv.ro/ Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120220163307/http://vocearomaniei.protv.ro/ |date=2012-02-20 }}</small> | {{plainlist| * [[Vocea României (season 1)|Season 1, 2011]]: [[Ștefan Stan]] * [[Vocea României (season 2)|Season 2, 2012]]: [[Julie Mayaya]] * [[Vocea României (season 3)|Season 3, 2013]]: [[Vocea României (season 3)|Mihai Chițu]] * [[Vocea României (season 4)|Season 4, 2014]]: [[Tiberiu Albu]] }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Loredana Groza|Loredana]] * [[Smiley (singer)|Smiley]] * [[Marius Moga]] * [[Vama Veche (band)|Tudor Chirilă]] <small>(''4–'')</small> * '''Former''' * [[Horia Brenciu]] <small>(''1–3'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Pavel Bartoș]] * Oana Tache <small>(Backstage, ''4–'')</small> * '''Former''' * Roxana Ionescu <small>(''1'')</small> * [[Nicoleta Luciu]] <small>(''2–3'')</small> * Vlad Roșca <small>(Backstage, ''1–3'')</small> }} |- | style="background:#F0F8FF;" align="left" rowspan="2" | {{Flag|Russia}} | ''[[Golos (TV series)|Голос]]''<br><small>''The Voice''</small> | rowspan="2" | [[Channel One (Russia)|Channel One]]<br><small>[http://www.1tv.ru/p/voice/ Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140627222206/http://www.1tv.ru/p/voice/ |date=2014-06-27 }}</small> | {{plainlist| * [[Golos (TV series)#Season 1|Season 1, 2012]]: [[Dina Garipova]] * [[Golos (TV series)#Season 2|Season 2, 2013]]: {{Flagicon|Belarus}} [[Sergei Volchkov (singer)|Sergey Volchkov]] * Season 3, 2014: [[Alexandra Vorobyova]] }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Pelageya (singer)|Pelageya]] * [[Dima Bilan]] * [[Alexander Gradsky]] * [[Leonid Agutin]] }} | valign="top" | {{plainlist| * Dmitri Nagiev }} |- | ''Голос. Дети''<br><small>''The Voice Kids''</small> | {{plainlist| * Season 1, 2014: [[Alisa Kozhikina]] }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Pelageya (singer)|Pelageya]] * [[Dima Bilan]] * [[Maxim Fadeev]] }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * Dmitry Nagiev * Anastasia Chevajevskaya <small>(''2–'')</small> * '''Former''' * [[Natalia Vodianova]] <small>(''1'')</small> }} |- | align="left" rowspan="2" | {{Flag|South Korea}} | ''[[The Voice of Korea]]'' | rowspan="2" | [[Mnet (TV channel)|Mnet]]<br><small>[http://thevoice.mnet.com/ Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120902141510/http://thevoice.mnet.com/ |date=2012-09-02 }}</small> | {{plainlist| * Season 1, 2012: Son Seung-yeon * Season 2, 2013: Lee Ye-jun }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Shin Seung-hun]] * [[Baek Ji-young]] * [[Kangta]] * [[Gil Seong-joon|Gil]] }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Kim Jin-pyo]] * Park Ji-yoon <small>(Backstage)</small> }} |- | ''The Voice Kids'' | {{plainlist| * Season 1, 2013: Kim Myung-ju }} | valign="top" | {{plainlist| * Yoon Sang * [[Seo In-young]] * [[Yang Yo-seob]] }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Jun Hyun-moo]] }} |- | style="background:#FFFFCC;" align="left" rowspan="2" | {{Flag|Spain}} | ''[[La Voz (Spain)|La Voz]]''<br><small>''The Voice''</small> | rowspan="2" | [[TeleCinco]]<br><small>[http://www.telecinco.es/lavoz/ Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121208202904/http://www.telecinco.es/lavoz/ |date=2012-12-08 }}</small><br><small>[http://www.telecinco.es/lavozkids/ ''Kids'' Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140803190205/http://www.telecinco.es/lavozkids/ |date=2014-08-03 }}</small> | {{plainlist| * [[La Voz (Spanish TV series, season 1)|Season 1, 2012]]: Rafa Blas * [[La Voz (Spanish TV series, season 2)|Season 2, 2013]]: David Barrull * Season 3, 2015: ''Upcoming season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Alejandro Sanz]] <small>(''3–'')</small> * [[Laura Pausini]] <small>(''3–'')</small> * [[Malú]] * [[Antonio Orozco]] <small>(''2–'')</small> * '''Former''' * [[Melendi]] <small>(''1'')</small> * [[David Bisbal]] <small>(''1–2'')</small> * [[Rosario Flores]] <small>(''1–2'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Jesús Vázquez]] * Tania Llasera <small>(Backstage)</small> }} |- | ''[[La Voz (Spain)#La Voz Kids|La Voz Kids]]''<br><small>''The Voice Kids''</small> | {{plainlist| * Season 1, 2014: María Parrado * Season 2, 2015: ''Upcoming season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[David Bisbal]] * [[Rosario Flores]] * [[Manuel Carrasco]] <small>(''2–'')</small> * '''Former''' * [[Malú]] <small>(''1'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Jesús Vázquez]] * Tania Llasera <small>(Backstage)</small> }} |- | align="left" |{{Flag|Sweden}} | ''[[The Voice Sverige]]''<br><small>''The Voice Sweden''</small> | [[TV4 (Sweden)|TV4]]<br><small>[http://www.tv4.se/the-voice-sverige Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130504084352/http://www.tv4.se/the-voice-sverige |date=2013-05-04 }}</small> | {{plainlist| * Season 1, 2012: Ulf Nilsson }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Carola Häggkvist|Carola]] * [[Petter (rapper)|Petter]] * [[Magnus Uggla]] * [[Ola Salo]] }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Carina Berg]] * Simona Abraham <small>(Backstage)</small> }} |- | align="left" | {{Flag|Switzerland}} | ''The Voice of Switzerland'' | [[SRF 1]]<br>[http://thevoice.srf.ch/ Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140301035544/http://thevoice.srf.ch/ |date=2014-03-01 }} | {{plainlist| * Season 1, 2013: Nicole Bernegger * Season 2, 2014: Tiziana Gulino }} | valign="top" | {{plainlist| * Stress * Marc Sway * Philipp Fankhauser * [[Stefanie Heinzmann]] }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Sven Epiney]] * Viola Tami <small>(''2'')</small> * Tanya König <small>(Backstage, ''2'')</small> * Viola Tami <small>(Backstage, ''1'')</small> }} |- | style="background:#F0F8FF;" align="left" rowspan="2" | {{Flag|Thailand}} | ''[[The Voice Thailand|The Voice เสียงจริงตัวจริง]]''<br><small>''The Voice Thailand''</small> | rowspan="2" | [[Channel 3 (Thailand)|Channel 3]]<br>[[Channel 3 (Thailand)|3 HD]]<br><small>[http://www.thevoicethailand.com/ Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130829050616/http://www.thevoicethailand.com/ |date=2013-08-29 }}</small> | {{plainlist| * [[The Voice of Thailand (season 1)|Season 1, 2012]]: Thanon Chamroen * [[The Voice of Thailand (season 2)|Season 2, 2013]]: Rangsan Panyaruen * [[The Voice of Thailand (season 3)|Season 3, 2014]]: Somsak Rinnairak }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Saharat Sangkapricha]] * [[Apisit Opsasaimlikit]] * [[Pornpan Chunhachai]] * [[Apiwat Eauthavornsuk]] }} | valign="top" | {{plainlist| * Songsit Rungnopakunsi * Rinlanee Sripen <small>(Backstage, ''2'')</small> }} |- | ''The Voice Kids'' | {{plainlist| * Season 1, 2013: Kuljira Tongkham * Season 2, 2014: Pornsawun Yanvaro * Season 3, 2015: ''Upcoming season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * Sumeth and The Pung <small>(''2–'')</small> * Thanaporn Waekprayoon * Nipaporn Thititanakarn * '''Former''' * Popetorn Soonthornyanakij <small>(''1'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * Songsit Rungnopakunsi * Rinlanee Sripen<small>(Backstage)</small> }} |- | style="background:#F0F8FF;" align="left" rowspan="2" | {{Flag|Turkey}} | ''[[O Ses Türkiye]]''<br><small>''The Voice Turkey''</small> | [[TV8 (Turkey)|TV8]] <small>(''4–'')</small><br>[[Star TV (Turkey)|Star TV]] <small>(''2–3'')</small><br>[[Show TV]] <small>(''1'')</small><br><small>[http://www.acunn.com/o-ses-turkiye Website]</small> | {{plainlist| * Season 1, 2011–12: Oğuz Berkay Fidan * Season 2, 2012–13: Mustafa Bozkurt * Season 3, 2013–14: Hasan Doğru * Season 4, 2014–15: ''Current season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Hadise]] * [[Ebru Gündeş]] <small>(''3–'')</small> * [[Gökhan Özoğuz]] <small>(''3–'')</small> * [[Mazhar-Fuat-Özkan|Mazhar Alanson and Özkan Uğur]] <small>(''4–'')</small> * '''Former''' * [[Mustafa Sandal]] <small>(''1–2'')</small> * [[Hülya Avşar]] <small>(''1–2'')</small> * [[Murat Boz]] <small>(''1–3'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Acun Ilıcalı]] }} |- | ''O Ses Çocuklar''<ref name="Haber">{{cite web | url=http://www.habergazete.com/haber-detay/1/47893/O-Ses-Turkiye-cocuklar-Ne-Zaman-Baslayacak-2014-03-06.html | title=O Ses Türkiye Çoçuklar Ne Zaman Başlayacak? | publisher=''Haber Gazete'' | date=6 March 2014 | accessdate=11 June 2014 | archive-date=14 July 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140714201232/http://www.habergazete.com/haber-detay/1/47893/O-Ses-Turkiye-cocuklar-Ne-Zaman-Baslayacak-2014-03-06.html | url-status=dead }}</ref><br><small>''The Voice Kids''</small> | [[TV8 (Turkey)|TV8]] <small>(''2–'')</small><br>[[Star TV (Turkey)|Star TV]] <small>(''1'')</small><br><small>[http://www.acunn.com/o-ses-cocuklar Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160329091411/http://www.acunn.com/o-ses-cocuklar |date=2016-03-29 }}</small> | {{plainlist| * Season 1, 2014: Şahin Kendirci * Season 2, 2014: Bade Karakoç }} | valign="top" | {{plainlist| * [[Hadise]] * [[Murat Boz]]<ref name="Haber"/> * [[Mustafa Ceceli]]<ref name="Haber"/> * Oğuzhan Koç <small>(''2–'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * Jess Molho * Zeynep Dörtkardeşler <small>(Backstage, ''2–'')</small> * '''Former''' * Sinem Yalçinkaya <small>(Backstage, ''1'')</small> }} |- | align="left" rowspan="2" | {{Flag|Ukraine}} | ''[[Holos Krayiny|Голос країни]]''<br><small>''The Voice of the Country''</small> | rowspan="2" | [[1+1]]<br><small>[http://goloskrainy.tv/ Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130524063559/http://goloskrainy.tv/ |date=2013-05-24 }}</small> | {{plainlist| * Season 1, 2011: Ivan Hanzera * Season 2, 2012: Pavlo Tabakov * Season 3, 2013: Anna Hodorovskaya * Season 4, 2014: Igor Grohotsky }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Svyatoslav Vakarchuk]] <small>(''3–'')</small> * [[Ani Lorak]] <small>(''4–'')</small> * [[Sergey Lazarev]] <small>(''4–'')</small> * [[Tamara Gverdtsiteli]] <small>(''4–'')</small> * '''Former''' * [[Ruslana]] <small>(''1'')</small> * Stas Pyeha <small>(''1'')</small> * Diana Arbenina <small>(''1–2'')</small> * [[Valeriya]] <small>(''2'')</small> * [[Oleksandr Ponomaryov]] <small>(''1–3'')</small> * [[Oleh Skrypka]] <small>(''2–3'')</small> * [[Tina Karol]] <small>(''3'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * Olga Freimut <small>(''4–'')</small> * '''Former''' * Andriy Domans'ky <small>(''1–3'')</small> * Kateryna Osadcha <small>(''1–3'')</small> * Anatoliy Anatolich <small>(Backstage, ''1–3'')</small> * Mykyta Dobrynin <small>(Backstage, ''1–3'')</small> }} |- | ''Голос. Діти''<br><small>''The Voice Kids''</small> | {{plainlist| * Season 1, 2012–13: Anna Tkach * Season 2, 2015: ''Current season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Tina Karol]] <small>(''1–'')</small> * [[Potap]] <small>(''2–'')</small> * Natalia Mogilevska <small>(''2-'')</small> * '''Former''' * Oleh Skrypka <small>(''1'')</small> * [[Svetlana Loboda]] <small>(''1'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * Katia Osadcha * Yuri Gorbunov * '''Former''' * Andriy Domans'ky }} |- | style="background:#FFFFCC;" align="left" rowspan="1" | {{Flag|United Kingdom}} | ''[[The Voice UK]]'' | [[BBC One]]<br><small>[http://www.bbc.co.uk/programmes/p00k96j4 Website]</small> | {{plainlist| * [[The Voice UK (series 1)|Series 1, 2012]]: [[Leanne Mitchell]] * [[The Voice UK (series 2)|Series 2, 2013]]: [[Andrea Begley]] * [[The Voice UK (series 3)|Series 3, 2014]]: [[Jermain Jackman]] * [[The Voice UK (series 4)|Series 4, 2015]]: [[Stevie McCrorie]] * [[The Voice UK (series 5)|Season 5, 2016]]: [[Kevin Simm]] * [[The Voice UK (series 6)|Season 6, 2017]]: [[Mo Jamil]] * [[The Voice UK (series 7)|Season 7, 2018]]: [[Ruti Olajugbagbe]] * [[The Voice UK (series 8)|Season 8, 2019]]: [[Molly Hocking]] * [[The Voice UK (series 9)|Season 9, 2020]]: [[Blessing Chipata]] * [[The Voice UK (series 10)|Season 10, 2021]]: [[Craig Eddie]] * Season 11, 2022: ''Upcoming season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[will.i.am]] * [[Tom Jones (singer)|Sir Tom Jones]] <small>(''1-4, 6-'')</small> * [[Olly Murs]] <small>(''7-'')</small> * [[Anne-Marie]] <small>(''10-'')</small> * '''Former''' * [[Danny O'Donoghue]] <small>(''1-2'')</small> * [[Jessie J]] <small>(''1-2'')</small> * [[Kylie Minogue]] <small>(''3'')</small> * [[Ricky Wilson (British musician)|Ricky Wilson]] <small>(''3-5'')</small> * [[Rita Ora]] <small>(''4'')</small> * [[Boy George]] <small>(''5'')</small> * [[Paloma Faith]] <small>(''5'')</small> * [[Gavin Rossdale]] <small>(''6'')</small> * [[Jennifer Hudson]] <small>(''6-8'')</small> * [[Meghan Trainor]] <small>(''9'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Emma Willis]] <small>(''3-'')</small> * [[AJ Odubu]] <small>(''8-'')</small> * '''Former''' * [[Holly Willoughby]] <small>(''1-2'')</small> * [[Reggie Yates]] <small>(''1-2'')</small> * [[Marvin Humes]] <small>(''3-5'')</small> * [[Cel Spellman]] <small>(''6'')</small> * [[Jamie Miller]] <small>(''7'')</small> * [[Vick Hope]] <small>(''7'')</small> }} |- | style="background:#FFFFCC;" align="left" rowspan="2" | {{Flag|United States}} | ''[[The Voice (U.S. TV series)|The Voice]]'' | [[NBC]]<br><small>[http://www.nbc.com/the-voice/ Website]</small> | {{plainlist| * [[The Voice (U.S. season 1)|Season 1, 2011]]: [[Javier Colon]] * [[The Voice (U.S. season 2)|Season 2, 2012]]: [[Jermaine Paul]] * [[The Voice (U.S. season 3)|Season 3, 2012]]: [[Cassadee Pope]] * [[The Voice (U.S. season 4)|Season 4, 2013]]: [[Danielle Bradbery]] * [[The Voice (U.S. season 5)|Season 5, 2013]]: {{Flagicon|Jamaica}} [[Tessanne Chin]] * [[The Voice (U.S. season 6)|Season 6, 2014]]: [[Josh Kaufman]] * [[The Voice (U.S. season 7)|Season 7, 2014]]: [[Craig Wayne Boyd]] * [[The Voice (U.S. season 8)|Season 8, 2015]]: [[Sawyer Fredericks]] * [[The Voice (U.S. season 9)|Season 9, 2015]]: [[Jordan Smith]] * [[The Voice (U.S. season 10)|Season 10, 2016]]: [[Alisan Porter]] * [[The Voice (U.S. season 11)|Season 11, 2016]]: [[Sundance Head]] * [[The Voice (U.S. season 12)|Season 12, 2017]]: [[Chris Blue]] * [[The Voice (U.S. season 13)|Season 13, 2017]]: [[Chloe Kohanski]] * [[The Voice (U.S. season 14)|Season 14, 2018]]: [[Brynn Cartelli]] * [[The Voice (U.S. season 15)|Season 15, 2018]]: [[Chevel Shepherd]] * [[The Voice (U.S. season 16)|Season 16, 2019]]: [[Maelyn Jarmon]] * [[The Voice (U.S. season 17)|Season 17, 2019]]: [[Jake Hoot]] * [[The Voice (U.S. season 18)|Season 18, 2020]]: [[Todd Tilghman]] * [[The Voice (U.S. season 19)|Season 19, 2020]]: [[Carter Rubin]] * [[The Voice (U.S. season 20)|Season 20, 2021]]: [[Cam Anthony]] * [[The Voice (U.S. season 21)|Season 21, 2021]]: [[Girl Named Tom]] * Season 22, 2022: ''Upcoming season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Blake Shelton]] <small></small> * [[Kelly Clarkson]] <small>(''14-'')</small> * [[John Legend]] <small>(''16-'')</small> * [[Ariana Grande]] <small>(''21-'')</small> * '''Former''' * [[Cee Lo Green]] <small>(''1-3, 5'')</small> * [[Usher (entertainer)|Usher]] <small>(''4, 6'')</small> * [[Shakira]] <small>(''4, 6'')</small> * [[Christina Aguilera]] <small>(''1-3, 5, 8, 10'')</small> * [[Pharrell Williams]] <small>(''7-10'')</small> * [[Miley Cyrus]] <small>(''11, 13'')</small> * [[Alicia Keys]] <small>(''11-12, 14'')</small> * [[Jennifer Hudson]] <small>(''13, 15'')</small> * [[Adam Levine]] <small>(''1-16'')</small> * [[Bebe Rexha]] <small>(''comeback stage, 16'')</small> * [[Gwen Stefani]] <small>(''7, 9, 12, 17, 19'')</small> * [[Nick Jonas]] <small>(''18, 20'')</small> * [[Kelsea Ballerini]] <small>(''comeback stage, 15, battles, 20'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Carson Daly]] <small></small> * '''Former''' * [[Christina Milian]] <small>(Backstage, ''2-4'')</small> * [[Alison Haislip]] <small>(Backstage, ''1'')</small> }} |- | ''[[The Voice (U.S. TV series)#La Voz Kids|La Voz Kids]]'' <small>(Spanish)</small><br><small>''The Voice Kids''</small> | [[Telemundo]]<br><small>[http://www.lavozkids.com/ Website]</small> | {{plainlist| * Season 1, 2013: Paola Guanche * Season 2, 2014: Amanda Mena * Season 3, 2015: ''Upcoming season'' }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Natalia Jimenez]] <small>(''2-'')</small> * [[Prince Royce]] * [[Roberto Tapia]] * '''Former''' *[[Paulina Rubio]] <small>(''1'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * Jorge Bernal * [[Daisy Fuentes]] }} |- | style="background:#FFFFCC;" align="left" rowspan="2" | {{Flag|Vietnam}} | ''[[The Voice of Vietnam|Giọng hát Việt]]''<br><small>''The Voice of Vietnam''</small> | rowspan="2" | [[Vietnam Television|VTV3 HD]]<br><small>[http://gionghatviet.vn/ Website]</small> | {{plainlist| * [[The Voice of Vietnam (season 1)|Season 1, 2012–13]]: Hương Tràm * Season 2, 2013: Thảo My }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * [[Đàm Vĩnh Hưng]] *Quốc Trung <small>(''2–'')</small> * [[Hồng Nhung]] <small>(''2–'')</small> * [[Mỹ Linh]] <small>(''2–'')</small> * '''Former''' * [[Thu Minh]] <small>(''1'')</small> * [[Trần Lập]] <small>(''1'')</small> * [[Hồ Ngọc Hà]] <small>(''1'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| * '''Current''' * Phan Anh * Yumi Dương <small>(Backstage, ''2–'')</small> * '''Former''' * V.Music band <small>(Media Backstage, ''1'')</small> * Phương Mai <small>(Liveshow Backstage, ''1'')</small> }} |- | ''Giọng hát Việt nhí''<br><small>''The Voice Kids Vietnam''</small> | {{plainlist| * [[The Voice Kids Vietnam (season 1)|Season 1, 2013]]: Nguyễn Quang Anh * Season 2, 2014: Nguyễn Thiện Nhân }} | valign="top" | {{plainlist| *'''Current''' * Lưu Hương Giang & Hồ Hoài Anh * [[Cẩm Ly]] <small>(''2–'')</small> * [[Lam Trường]] <small>(''2–'')</small> * '''Former''' * [[Hiền Thục]] <small>(''1'')</small> * [[North (band)|Thanh Bùi]] <small>(''1'')</small> }} | valign="top" | {{plainlist| *'''Current''' * Thanh Bạch <small>(Live shows, ''2–'')</small> * [[Jennifer Phạm]] <small>(''2–'')</small> * '''Former''' * Thanh Duy <small>(Blind Audition, Backstage, ''2'')</small> * Quang Thắng <small>(Battle Round, Backstage, ''2'')</small> * Trấn Thành <small>(''1'')</small> * [[Thanh Thảo (singer)|Thanh Thảo]] <small>(''1'')</small> }} |- |} ;Mga tala {{refbegin}} # {{note|1}} Ang ''The Voice of Albania'' ay ipinalalabas din sa [[Kosovo]] at [[Republic of Macedonia|Macedonia]]. Pinapayagan ding sumali sa palabas ang mga taga-Kosovo. # {{note|2}} Ang ''The Voice of China'' ay ipinalalabas din sa [[Malaysia]] at Singapore simula 2014. Simula sa ikatlong edisyon, pinapayagan na ring sumali ang mga taga-Malaysia at Singapore na nakapagsasalita ng Mandarin..<ref>{{cite web | url=http://www.todayonline.com/entertainment/voice-china-singapore?singlepage=true | title=The Voice of China in Singapore! | publisher=''Today Online'' | date=10 July 2014 | accessdate=6 August 2014 | author=Tina Villareal | archive-date=5 Hunyo 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160605112104/http://www.todayonline.com/entertainment/voice-china-singapore?singlepage=true | url-status=dead }} </ref> # {{note|3}} Ang ''The Voice of Greece'' ay ipinalalabas din sa [[Cyprus]]; maaari ring sumali ang mga taga-Cyprus. # {{note|4}} Ang ''A Voz de Angola'' ay ipalalabas na rin sa [[Mozambique]]; maaari na ring sumali ang mga taga-Mozambique.<ref name="Angola"/> # {{note|5}} Sa bersiyong Australyano ng ''The Voice'', nagsilbi si Joel Madden bilang solong tagapagsanay mula sa una hanggang ikatlong edisyon. Sa ikaapat na edisyon ng nasabing prangkisa, siya ay sinamahan ng kanyang kapatid na si Benji Madden, at sila ay naging isang tambalang tagapagsanay (''duo coach''). {{refend}} == Mga sanggunian == {{reflist|30em}} [[Kategorya:Mga palabas sa telebisyon]] [[Kategorya:Paligsahan]] [[Kategorya:Telebisyon sa Netherlands]] qhnp2p0i6tackj5yivnv5r2bqtequpe 0 240911 2205843 2055027 2026-05-01T16:48:44Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2205843 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist| <!-- See Wikipedia:WikiProject Musicians --> | name = Wonder Girls |image = Wonder Girls in 2011 Korea Entertainment Awards.jpg | landscape = yes | caption = Wonder Girls sa Korea Entertainment Awards noong 2011<br/>Mula kaliwa pakanan : [[Sohee]], [[Sunye]], [[Yubin]], [[Yenny (singer)|Yeeun]], [[Hyelim]] | image_size = | background = group_or_band | origin = [[Seoul]], [[Timog Korea]] | genre = [[K-pop]] | years_active = {{start date|2007}}–2013<br>2015<ref name=2015comeback>{{cite news |url=http://www.allkpop.com/article/2015/06/wonder-girls-shoot-mv-with-4-members-including-sunmi |publisher=allKpop |date=June 24, 2015 |accessdate=June 24, 2015 |title=Wonder Girls shoot MV with 4 members including Sunmi?}}</ref>–2017 | label = [[JYP Entertainment]], [[DefStar Records]], [[Jonas Records]]<ref>[http://jonasworld.org/?p=6621 "WONDER GIRLS SIGN WITH JONAS GROUP OFFICIALLY"]. JonasWorld.Org. Retrieved August 14, 2012.</ref> | associated_acts = [[JYP Entertainment#JYP Nation|JYP Nation]] | website = [http://www.wondergirls.jype.com/swf/] | current_members = *[[Yubin|Kim Yubin]] *[[Yenny (mang-aawit)|Park Yeeun]] *[[Lee Sunmi]]<ref name=2015comeback /> *[[Hyelim|Woo Hyelim]] | past_members = *[[Hyuna|Kim Hyuna]] *[[Sohee|Ahn Sohee]] *[[Sunye|Min Sunye]]<ref name="Sunye leaving">{{cite news|url=http://www.allkpop.com/2013/01/sun-to-officially-leave-wonder-girls-after-wedding-press-conference|title=Sun to halt promotions with Wonder Girls after wedding press conference|date=19 January 2013|publisher=''AllKPop''|accessdate=26 January 2013}}</ref> }} Ang '''Wonder Girls''' ({{lang|ko|원더걸스}}) ay isang grupong mang-aawit sa [[Timog Korea]] na hawak ng mang-aawit at kompositor na si [[Park Jin-Young]] sa ilalim ng kanyang ahensyang pang-aliwang [[JYP Entertainment]]. <ref>{{cite news |url=http://media.paran.com/snews/newsview2.php?key=hit&dirnews=533917&year=2007&dir=834&rtlog=MV |date=March 13, 2007 |accessdate=March 18, 2007 |last=Yi |first=Dong-jun |script-title=ko:원더걸스, "남자 가수로 구성된 팬클럽 있다!" |publisher=Paran Media |language=Korean |archive-date=Oktubre 14, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071014182831/http://media.paran.com/snews/newsview2.php?key=hit&dirnews=533917&year=2007&dir=834&rtlog=MV |url-status=dead }}</ref><ref name=Eastday>{{cite news |language=Chinese |url=http://game.eastday.com/eastday/game/node29626/node29630/u1a2667145.html |publisher=Eastday |date=March 7, 2007 |accessdate=March 19, 2007 |title=《On Air》代言人神秘美女5人组 |archive-date=May 21, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070521233629/http://game.eastday.com/eastday/game/node29626/node29630/u1a2667145.html |url-status=dead }}</ref><ref name=Eastday/> Sa Estados Unidos ay hawak naman sila ng [[Creative Artists Agency]].<ref>{{cite web |url=http://jonasworld.org/?p=6621 |publisher=jonasworld.org |title=Wonder Girls sign with Jonas Group Officially |date= June 5, 2009 |accessdate= June 9, 2011}}</ref> ==Diskograpiya== {{col-begin}} * ''[[The Wonder Years (Wonder Girls - album)|The Wonder Years]]'' (2007) * ''[[Wonder World (Wonder Girls' - album)|Wonder World]]'' (2011) * ''[[Reboot (Wonder Girls - album)|Reboot]]'' (2015) {{col-end}} ==Sanggunian== {{reflist}} ==Kawing Panlabas== {{Commons}} * [http://www.wondergirlsworld.com Wonder Girls] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091214224201/http://www.wondergirlsworld.com/ |date=2009-12-14 }} – Official website * [http://musictea.org/music/wondergirls Wonder Girls] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150317171424/http://musictea.org/music/wondergirls |date=2015-03-17 }} discography at MusicTea * {{IMDb name|3719281|Wonder Girls}} {{stub}} [[Category:Musika]] g99q9o7y4lk7tup6e6kzv59yfrhsngv 0 243392 2205932 1500394 2026-05-02T09:06:42Z Julius Santos III 139725 /* */ 2205932 wikitext text/x-wiki {{Infobox broadcasting network | name = TROS | logo = TROS Logo.svg | logo_size = 175px | country = Netherlands | license_area = Netherlands | headquarters = Hilversum, Netherlands | broadcast_area = Netherlands | launch_date = {{start date|1964|11|4}} | dissolved = {{end date|2014|9|7}} | website = {{url|tros.nl}} | replaced_by = [[AVROTROS]] }} Ang '''TROS''', na orihinal na acronym para sa '''Televisie Radio Omroep Stichting''' ("Television Radio Broadcasting Foundation"), ay isang Dutch na organisasyon sa telebisyon at radyo na bahagi ng [[Dutch public broadcasting system]]. Ang pagsasamahan ng pagsasahimpapawid na ito ay partikular na kilala para sa mga programang pang-aliw, pagsusulit at pagtuon sa Dutch folk music sa mga programa tulad ng Tros Muziekfeest op het Plein at ang digital channel na [[Sterren 24]]. Noong 2014, sumanib ang TROS sa kapwang pagsasahimpapawid na [[AVRO]] upang bumuo ng [[AVROTROS]]. ==Logos== <gallery> TROS 1964.png|1964-1984 TROS 1984.svg|1984-1994 TROS Logo.svg|1994-2014 </gallery> ==Mga Sanggunian== {{reflist}} ==Kawing panlabas== {{official website|tros.nl}} [[Kategorya:Netherlands]] gtlyw2l6i4frzyra2012aox4m0th1zi 0 245545 2205878 2205686 2026-05-02T02:08:03Z Jojit fb 38 2205878 wikitext text/x-wiki <imagemap>File:1930s decade montage.png|Mula kaliwa, paikot: ang litrato ni Dorothea Lange ng walang-tirahang si Florence Owens Thompson ay nagpapakita ng epekto ng '''[[Malawakang Depresyon]]'''; dahil sa matinding tagtuyot, natuyo ang mga sakahan sa timog-gitnang bahagi ng Estados Unidos ng Amerika at kumalat ang '''''Dust Bowl'''''; sinalakay ng Hapon ang Tsina, na humantong sa '''[[Ikalawang Digmaang Sino-Hapones]]''', at noong 1937, minasaker ng mga sundalong Hapones ang mga sibilyan sa '''[[Masaker sa Nanking]]'''; naging ikono ng paglipad sa Amerika ni '''[[Amelia Earhart]]'''; sinikap ng diktador na Aleman na si [[Adolf Hitler]] at '''[[Partidong Nazi]]''' na magtatag ng isang bagong kaayusang hegemonya ng Alemanya sa Europa, na umabot sa sukdulan noong 1939 nang salakayin ng Alemanya ang [[Polonya]], na nagpasiklab sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]; inusig din ng mga Nazi ang mga Hudyo sa Alemanya, lalo na sa [[Kristallnacht]] noong 1938; '''sumabog ang Hindenburg''' sa ibabaw ng isang maliit na paliparan sa New Jersey, na ikinamatay ng 36 katao at nagwakas sa komersiyal na paglalakbay ng sasakyang panghimpapawid na may lobo; naglakad si [[Mohandas Gandhi]] patungong Dagat Arabiko sa Martsang Asin noong 1930.|335px|thumb rect 1 1 174 226 [[Malawakang Depresyon]] rect 177 1 375 121 [[Dust Bowl]] rect 177 124 275 226 [[Ikalawang Digmaang Sino-Hapones]] rect 276 124 375 226 [[Masaker sa Nanking]] rect 378 1 497 226 [[Amelia Earhart]] rect 1 229 221 353 [[Salt Satyagraha|Martsang Asin]] rect 1 357 221 488 [[sakunang Hindenburg]] rect 225 230 359 488 [[Pagsalakay sa Polonya]] rect 361 230 497 488 [[Kristallnacht]] </imagemap>{{Decadebox|193}} Ang '''dekada 1930''' (binibigkas na "labinsiyam na tatlumpu"; pinaikli bilang '''d. 1930''' o '''dekada '30''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada Bente''') ay ang panahong nagsimula noong Enero 1, 1930 at nagtapos noong Disyembre 31, 1939. Sa [[Estados Unidos]], ang ''Dust Bowl'' ang nagbigay sa dekadang ito ng bansag na "''Dirty Thirties''". Tinukoy ang dekadang ito ng pandaigdigang krisis sa ekonomiya at pulitika na nauwi sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]. Naranasan ang pagbagsak ng pandaigdigang sistemang pinansyal, na nagsimula sa pagguho ng [[pamilihan ng sapi]] sa ''Wall Street'' (o Kalyeng Wall) noong 1929, ang pinakamalaking pagbagsak ng pamilihan ng sapi sa kasaysayan ng Amerika. Ang sumunod na pagbagsak ng ekonomiya, na tinawag na [[Malawakang Depresyon]], ay nagdulot ng matinding panlipunang epekto sa buong mundo, na humantong sa malawakang kahirapan at kawalan ng trabaho, lalo na sa makapangyarihang ekonomiya ng Estados Unidos at sa [[Alemanya]], na nahihirapan na noon sa pagbabayad ng danyos para sa [[Unang Digmaang Pandaigdig]]. Ang ''Dust Bowl'' sa Estados Unidos (na nagbigay ng bansag na "''Dirty Thirties''") ay lalo pang nagpalala sa kakulangan ng yaman. Ang [[Pangulo ng Estados Unidos|Pangulo ng]] [[Pangulo ng Estados Unidos|Estados Unidos]] na si [[Franklin D. Roosevelt]], na nanungkulan noong 1933, ay naglunsad ng malawakang mga repormang panlipunan at mga planong pampasigla na tinawag na ''New Deal'' o Bagong Kasunduan bilang tugon sa krisis. Ang ikalawang limang-taóng plano ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] ay nagbigay-priyoridad sa mabigat na industriya, na naglapit dito sa Alemanya bilang isa sa mga pangunahing tagapagprodyus ng bakal sa mundo, habang pinahusay din ang komunikasyon. Umusad ang unang alon ng [[peminismo]], kung saan nakamit ng kababaihan ang karapatang bumoto sa [[Timog Aprika]] (1930, para lamang sa [[Mga puting tao|mga puti]]), [[Brasil]] (1933), at [[Cuba]] (1933). Kasunod ng pag-angat ni [[Adolf Hitler]] at ang paglitaw ng [[NSDAP]] bilang tanging legal na partido sa bansa noong 1933, nagpataw ang Alemanya ng serye ng mga batas na nagtatangi laban sa [[mga Hudyo]] at iba pang minoryang etniko. Nagpatupad ang Alemanya ng agresibong patakarang panlabas, muling pinasandatahan ang [[Renania]] (1936), isinama ang [[Austria|Austriya]] (1938) at ang [[Sudetenland]] (1938), bago salakayin ang [[Polonya]] (1939) at simulan ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig sa pagtatapos ng dekada. Ang [[Italya]] ay nagpatuloy din sa agresibong patakarang panlabas, tinalo ang paglaban sa Libya (1932) bago salakayin ang Ethiopia (1935) at pagkatapos ay ang [[Albanya]] (1939). Parehong nakialam ang Alemanya at Italya sa [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]], na sumuporta sa mga Nasyonalista na pinamunuan ni Francisco Franco laban sa mga Republikano, na sinuportahan naman ng Unyong Sobyet. Nahinto ang Digmaang Sibil sa Tsina dahil sa pangangailangang harapin ang ambisyong [[Imperyo ng Hapon|imperyal ng Hapon]], kung saan bumuo ang [[Kuomintang]] at ang [[Partido Komunista ng Tsina]] ng [[Ikalawang Nagkakaisang Prente]] upang labanan ang [[Hapon]] sa [[Ikalawang Digmaang Sino-Hapones]], na pinakamalaking digmaang Asyano ng ika-20 dantaon.<ref>{{cite journal |author=Bix, Herbert P. |year=1992 |title=The Showa Emperor's 'Monologue' and the Problem of War Responsibility |journal=Journal of Japanese Studies |language=en |volume=18 |issue=2 |pages=295–363 |doi=10.2307/132824 |jstor=132824}}</ref> Kabilang sa iba pang mga labanan ang mga digmaang interstate tulad ng Digmaang [[Kolombya]]–[[Peru]] (1932–1933), Digmaang Chaco (1932–1935), at Digmaang Saudi–Yemen (1934), pati na rin ang mga panloob na tunggalian sa Brasil (1932), [[Ecuador|Ekwador]] (1932), [[El Salvador]] (1932), Austriya (1934), at Palestinang Briton (1936–1939). [[Talaksan:Aguinaldo and Quezon in 1935.JPG|left|thumb|Ang magkatunggaling sina [[Emilio Aguinaldo]] (kanan) at Manuel L. Quezon (kaliwa) noong [[Pangkalahatang halalan sa Pilipinas, 1935|kampanya para sa pagkapangulo]] ng Komonwelt ng Pilipinas, na napanalunan ni Quezon.]] Noong dekada 1930 sa Pilipinas, naging panahon ito ng transisyon mula sa pamamahala ng [[Estados Unidos ng Amerika]] tungo sa paghahanda para sa kasarinlan. Ipinasa ang [[Batas Tydings–McDuffie]] noong 1934 na naglatag ng 10 taong transisyon, na sinundan ng pagtatatag ng Pamahalaang [[Komonwelt ng Pilipinas]] noong 1935 sa ilalim ni [[Manuel L. Quezon]]. Pinagtibay rin ang [[Saligang Batas ng Pilipinas|Saligang Batas ng 1935]] bilang balangkas ng pamahalaan. Gayunpaman, naapektuhan ang bansa ng [[Malawakang Depresyon]], na nagdulot ng pagbagsak ng presyo ng mga produktong [[Agrikultura|agrikultural]], kahirapan, at kawalan ng trabaho. Kasabay nito, isinulong ang paghahanda sa pambansang depensa sa pamamagitan ng pagbuo ng sandatahang lakas sa tulong ni [[Douglas MacArthur]], habang pinalawak ang demokrasya sa pagbibigay ng karapatang bumoto sa kababaihan noong 1937. Sa huling bahagi ng dekada, lumalakas ang tensyon sa rehiyon dahil sa paglawak ng Hapon, na nagbabadya ng paparating na digmaan. Ang buong dekada ay minarkahan ng malawakang kawalan ng [[trabaho]] at [[kahirapan]], bagaman ang [[deplasyon]] (ibig sabihin, pagbaba ng mga presyo) ay nalimitahan lamang sa mga taong 1930–32 at 1938–39.<ref>{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1930–1939 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1930-1939/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504110518/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1930-1939/ |archive-date=2014-05-04 |language=en}}</ref> Bumaba ang mga presyo ng 7.02% noong 1930, 10.06% noong 1931, 9.79% noong 1932, 1.41% noong 1938, at 0.71% noong 1939. Naganap ang matinding taggutom sa mga pangunahing rehiyong tagapagprodyus ng butil sa Unyong Sobyet mula 1930 hanggang 1933, na nagdulot ng 5.7 hanggang 8.7 milyong pagkamatay. Kabilang sa mga pangunahing sanhi nito ang sapilitang kolektibisasyon ng agrikultura bilang bahagi ng Unang Limang-Taóng Plano, sapilitang pagkuha ng butil, mabilis na industriyalisasyon, pagbawas ng lakas-paggawang agrikultural, at ilang matitinding tagtuyot. Isang katulad na taggutom ang naganap sa Tsina mula 1936 hanggang 1937, na pumatay ng humigit-kumulang 5 milyong tao. Ang mga pagbaha sa Tsina noong 1931 ay nagdulot ng 422,499 hanggang 4,000,000 pagkamatay. Kabilang sa mga malalaking lindol sa dekadang ito ang lindol sa Quetta noong 1935 (30,000–60,000 pagkamatay) at ang lindol sa Erzincan noong 1939 (32,700–32,968 pagkamatay). Sa pagdating ng pelikulang may tunog noong 1927, ang musikal ang naging pinakapopular na uri ng pelikula sa mga manonood, dahil ito ang anyong pinakamainam upang ipakita ang bagong teknolohiya. Ang animatasyong musikal na pantasya na ''Snow White and the Seven Dwarfs'' (1937) ang naging pinakamalaking kumita sa dekadang ito batay sa renta ng distribusyon. Sa usapin ng kita mula sa distribusyon, ang epikong romantikong historikal na pelikula na ''Gone with the Wind'' (1939) ang nanguna at nananatiling may pinakamataas na kita (kapag inangkop sa implasyon) hanggang sa kasalukuyan. Lumago rin ang kasikatan ng mga pelikulang komedya matapos ang Panahong Tahimik, sa tulong ng mga komedyanteng tulad ng The Three Stooges<ref>{{Cite web |date=2021-10-27 |title=History of The Three Stooges: Pop-Culture Icons Forever |url=https://tedium.co/2021/10/22/three-stooges-history/ |access-date=2023-12-27 |website=Tedium: The Dull Side of the Internet. |language=en}}</ref> at [[Marx Brothers]]. Kabilang sa mga tanyag na nobela ng dekadang ito ang ''The Good Earth'', ''Anthony Adverse'', at ''Gone with the Wind'', na pawang naging pinakamabentang aklat sa Estados Unidos sa loob ng dalawang magkasunod na taon. Si Cole Porter ay isang tanyag na musikero noong Dekada 1930, kung saan ang dalawa niyang awit na "Night and Day" at "Begin the Beguine" ay naging numero unong hit noong 1932 at 1935. Ang huling awit ay kabilang sa ''[[Uri ng musika|genre]]'' na Swing, na umusbong bilang pinakapopular na anyo ng musika sa Estados Unidos mula 1933. Sa huling bahagi ng dekada, dalawa sa pinakatanyag na [[Superhero fiction|superhero]] at pinakakilalang mga kathang-isip na tauhan sa mundo ang ipinakilala sa mga [[komiks]]; unang lumitaw si [[Superman]] noong 1938, at si [[Batman]] noong 1939. [[Talaksan:José Nepomuceno 2019 stamp of the Philippines.jpg|thumb|285x285px|Si José Nepomuceno na ilabas ang pelikulang ''Punyal ng Gunito'' na itinuturing na unang pelikula sa Pilipinas na may tunog.]] Sa Pilipinas, sumigla ang industriya ng [[pelikula]] bilang [[negosyo]] at [[Libangan (gawain)|libangan]]—lumitaw ang mga unang studio at kalaunan ay pinamunuan ng malalaking kumpanya ang produksyon ng pelikula.<ref>{{Cite web |date=2019-02-19 |title=A Filipino in America: 1930s Pelikulang Filipino, Amerikanong Kolonialismo, at Negosiasyon ng Kolonyalidad - University of the Philippines |url=https://up.edu.ph/pelikula-lektura-up-film-institute-philippine-cinema-centennial-lecture-series/ |access-date=2026-04-30 |language=en-US}}</ref> Nailabas ang pelikulang ''Punyal na Guinto'' ni [[José Nepomuceno|Jose Nepomuceno]] noong 1933 na siyang tinuturing na [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino bago ang 1940|unang pelikula sa Pilipinas]] na may tunog.<ref>{{Cite web |title=History of Philippine Cinema |url=http://sdfilipinocinema.org/philippine-cinema-history/ |access-date=2026-04-30 |website=San Diego Filipino Cinema |language=en-US}}</ref> Itinatag din sa Pilipinas noong dekada 1930 ang mga pribadong paaralan ng musika na nakatuon sa [[klasikong musika]], tulad ng ''Academy of Music'' (1930) o Akademya ng Musika na itinatag ni Alexander Lippay at ang ''Manila Conservatory of Music'' (1934) o Konserbatoryo ng Musika ng Maynila na itinatag ni Rodolfo Cornejo.<ref name=":1">{{Cite web |last=Canave-Dioquino |first=Corazon |title=Music in the Philippines since 1898 |url=https://ncca.gov.ph/about-ncca-3/subcommissions/subcommission-on-the-arts-sca/music/music-in-the-philippines-since-1898/ |website=[[National Commission for Culture and the Arts]] |language=en}}</ref> Karagdagan dito, ang [[Musika ng Pilipinas|musika]] [[Musika ng Pilipinas|ng Pilipinas]] noong dekada 1930 ay naging halong pagsasanib ng katutubo, popular, at Kanluraning klasikal. Itinaguyod ng Konserbatoryo ng Musika ng [[Unibersidad ng Pilipinas]] ang klasikong musika bilang mataas na [[sining]], subalit nanatiling malabo ang hangganan nito sa popular na anyo dahil ang mga musikero ay aktibo rin sa [[teatro]], pelikula, at iba pang libangan sa lungsod.<ref>{{Cite web |last=Buenconsejo |first=Jose Semblante |date=2020-08-08 |title=The “Popular” in Philippine Music |url=https://jphilmusic.wordpress.com/2020/08/08/the-popular-in-philippine-music/ |access-date=2026-05-01 |website=Journal of Philippine Music |language=en}}</ref> Kasabay nito, naging institusyonalisado ang pagsasanay sa musika sa pamamagitan ng mga konserbatoryo at paaralan, at ang mga kompositor tulad nina [[Nicanor Abelardo]] at [[Francisco Santiago]] ay lumikha ng mga akdang gumagamit ng Kanluraning anyo gaya ng simponiya at konserto.<ref>{{Citation |title=Philippines: Modern and Contemporary Performance Practice |date=2019 |url=https://sk.sagepub.com/ency/edvol/the-sage-international-encyclopedia-of-music-and-culture/chpt/philippines-modern-contemporary-performance-practice |work=The SAGE International Encyclopedia of Music and Culture |place=2455 Teller Road, Thousand Oaks, California 91320 |publisher=SAGE Publications, Inc. |language=en |doi=10.4135/9781483317731.n561 |isbn=978-1-4833-1775-5 |access-date=2026-05-01}}</ref> Popular pa rin ang [[bodabil]] noong dekada 1930 at si [[Katy de la Cruz]], ang tinaguriang Reyna na Bodabil, ay pinakilala noong panahon na iyon sa awting "Balut" na isang mabilis na mala-''[[jazz]]'' na musika na sinulat ni Jerry Brandy.<ref name="mb">{{Cite news |author=Kaye Villagomez |date=Nobyembre 14, 2004 |title=A Tribute to a Queen |language=en |work=[[Manila Bulletin]] |url=http://www.mb.com.ph/issues/2004/11/14/ENTR2004111422479.html |url-status=dead |access-date=Marso 15, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070501230948/http://www.mb.com.ph/issues/2004/11/14/ENTR2004111422479.html |archive-date=May 1, 2007}}</ref> Lumaki ang populasyon ng mundo mula 2.05 bilyon hanggang 2.25 bilyong tao sa loob ng dekada, na may humigit-kumulang 750 milyong kapanganakan at 550 milyong pagkamatay. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Dekada 1930| ]] [[Kategorya:Ika-20 siglo]] 38pv4olle6wql6nxorlgzsa2zlzx8il 0 251594 2205826 2202593 2026-05-01T14:26:14Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2205826 wikitext text/x-wiki {{Infobox university|name=University of Oxford|latin_name=Universitas Oxoniensis|image=Coat of arms of the University of Oxford.svg|image_size=135px|motto=''Dominus Illuminatio Mea'' ([[Latin]])|mottoeng="[[Psalm 27|The Lord is my Light]]"|established=[[Circa|c.]] 1096<ref name="OxHist">{{cite web |url=http://www.ox.ac.uk/about/organisation/history |title=Introduction and History |publisher=University of Oxford |accessdate=21 October 2014}}</ref>|endowment=[[£]]4.775&nbsp;billion (inc. colleges) 2014-15<ref>{{cite web |url=http://d307gmaoxpdmsg.cloudfront.net/collegeaccounts1415/aggregated.pdf|title=Oxford University Financial Statements 2014-15 |accessdate=4 March 2016}}</ref>|chancellor=[[Chris Patten]]|vice_chancellor=[[Louise Richardson]]<ref name="VCapproval">{{cite news|url=http://www.ox.ac.uk/gazette/2014-2015/25june2015-no5102/congregation/#209928|title=Declaration of approval of the appointment of a new Vice-Chancellor|work=[[Oxford University Gazette]]|publisher=University of Oxford|date=25 June 2015|page=659|accessdate=28 June 2015|archive-date=30 Hunyo 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630002022/http://www.ox.ac.uk/gazette/2014-2015/25june2015-no5102/congregation/#209928|url-status=dead}}</ref><ref name="NewVCLouiseRichardson">{{cite web |url=http://www.ox.ac.uk/news/2016-01-04-new-vice-chancellor-pledges-%E2%80%98innovative-creative%E2%80%99-future-oxford |title=New Vice-Chancellor pledges ‘innovative, creative’ future for Oxford |work=News and Events |publisher=University of Oxford |date=2016-01-04 |accessdate=2016-01-06 |archive-date=2016-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160107023201/http://www.ox.ac.uk/news/2016-01-04-new-vice-chancellor-pledges-%E2%80%98innovative-creative%E2%80%99-future-oxford |url-status=dead }}</ref>|faculty=1,791<ref>{{Cite book |title=Data for 2015 booklet |year=2015 |chapter=Headcount by staff group |url=http://www.admin.ox.ac.uk/media/global/wwwadminoxacuk/localsites/personnel/documents/factsandfigures/staffingfigures2015/Data_for_2015_booklet.pdf |access-date=2017-02-03 |archive-date=2016-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160711121455/http://www.admin.ox.ac.uk/media/global/wwwadminoxacuk/localsites/personnel/documents/factsandfigures/staffingfigures2015/Data_for_2015_booklet.pdf |url-status=dead }}</ref>|students=22,602 (December 2015)<ref name="Student Numbers">{{cite web|title=Student Numbers|url=https://www.ox.ac.uk/about/facts-and-figures/student-numbers?wssl=1|website=University of Oxford|publisher=University of Oxford|accessdate=14 September 2016}}</ref>|undergrad=11,603 (2015)<ref name="Student Numbers"/>|postgrad=10,499 (2015)<ref name="Student Numbers"/>|other=500<ref name="Gazette_Stats">{{cite journal |title=Supplement (1) to No. 5049 – Student Numbers 2013 |url=http://www.ox.ac.uk/media/global/wwwoxacuk/localsites/gazette/documents/supplements2013-14/Student_Numbers_2013_-_%281%29_to_No_5049.pdf |format=PDF |journal=[[Oxford University Gazette]] |location=Oxford |publisher=University of Oxford |date=12 February 2013 |accessdate=21 July 2014 |archive-date=26 August 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140826115212/http://www.ox.ac.uk/media/global/wwwoxacuk/localsites/gazette/documents/supplements2013-14/Student_Numbers_2013_-_(1)_to_No_5049.pdf |url-status=dead }}</ref><!-- Visiting and Recognised students (VRO)-->|city=[[Oxford]]|country=[[England]], UK|colours={{color box|#002147}} [[Oxford Blue (colour)|Oxford blue]]<ref>{{cite web |url=http://www.ox.ac.uk/branding_toolkit/the_brand_colours/ |title=The brand colour – Oxford blue |publisher=Ox.ac.uk |accessdate=16 August 2013 |archive-date=24 Mayo 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130524062108/http://www.ox.ac.uk/branding_toolkit/the_brand_colours/ |url-status=dead }}</ref>|athletics=The [[Blue (university sport)|Sporting Blue]]|affiliations=[[International Alliance of Research Universities|IARU]]<br />[[Russell Group]]<br />[[Europaeum]]<br />[[European University Association|EUA]]<br />[[Golden triangle (universities)|Golden Triangle]]<br />[[G5 (universities)|G5]]<br />[[LERU]]<br>[[SES (universities)|SES]]|website={{URL|ox.ac.uk}}}}Ang '''Unibersidad ng Oxford''' ([[Wikang Ingles|Ingles]]: '''''University of Oxford'''''; <span>'''''Oxford University'''''</span> o <span>'''''Oxford'''''</span> kapag impormal) ay isang unibersidad sa pananaliksik na matatagpuan sa lungsod ng [[Oxford]], Inglatera, [[United Kingdom]]. Habang hindi ganap na batid ang eksaktong petsa ng pagkakatatag, mayroong katibayan na nangyayari na ang pagtuturo dito mula pa man noong 1096, kaya't maituturing itong pinakamatandang unibersidad sa mundo ng mga nagsasalita ng Ingles at ang pangalawang pinakamatandang unibersidad sa mundo ayon sa tuloy-tuloy na operasyon.<ref>{{cite book|author=Sager, Peter|year=2005|title=Oxford and Cambridge: An Uncommon History|url=https://archive.org/details/oxfordcambridgeu0000sage|page=[https://archive.org/details/oxfordcambridgeu0000sage/page/36 36]}}</ref> Ito ay mabilis na lumago mula simula 1167 nang ipagbawal ni [[Enrique II ng Inglatera|Henry II]] ang mga mag-aaral na Ingles na pumasok sa [[Unibersidad ng Paris]]. Matapos ang alitan sa pagitan ng mga mag-aaral at taumbayan ng Oxford noong 1209, ilang mga akademiko ang tumakas patungo sa hilagang-silangan sa [[Cambridge]] kung saan nila itinatag ang kung ano ang naging [[Unibersidad ng Cambridge]].<ref name="Early records">{{cite web|url=http://www.cam.ac.uk/about-the-university/history/early-records|title=Early records|publisher=University of Cambridge}}</ref> Ang dalawang "mga sinaunang unibersidad" na ito ay madalas na tinutukoy bilang "Oxbridge". Ang unibersidad ay binubuo ng iba't ibang mga institusyon, kabilang ang 39 konstituwent na kolehiyo at isang buong hanay ng mga akademikong kagawaran na nakaayos sa apat na mga dibisyon.<ref>{{cite web|url=http://www.ox.ac.uk/divisions/index.html|title=Oxford divisions|accessdate=26 November 2013|publisher=University of Oxford|archive-date=20 Oktubre 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131020114217/http://www.ox.ac.uk/divisions/index.html|url-status=dead}}</ref> Ang lahat ng mga kolehiyo ay mga nagsasariling institusyon na bahagi ng unibersidad, ang bawat isa ay may pagkontrol ng sarili nitong mga miyembro at panloob na istraktura at mga gawain. Bilang nakapaloob sa isang pamantasang lungsod, ito ay walang pangunahing kampus; sa halip, ang lahat ng mga gusali at pasilidad ay nakakalat sa buong sentro ng lungsod. Karamihan sa mga pagtuturong undergraduate sa Oxford ay isinaayos sa pamamagitan ng mga lingguhang tutorial mga nagsasariling mga kolehiyo at bulwagan, na suportado ng mga klase, aralin at mga gawaing panlaboratoryo na inihahain sa pamamagitan ng iba't ibang fakultad at kagawaran. Ang Oxford ay ang tahanan ng Rhodes Scholarship, isa ng ang pinakaluma at pinakaprestihiyosong iskolarsyip, na nagdala ng mga gradwadong mag-aaral sa university sa higit sa isang siglo.<ref>{{cite web|url=http://www.rhodeshouse.ox.ac.uk/about/applying-for-the-rhodes-scholarship|title=Applying for the Rhodes Scholarships – The Rhodes Trust|work=rhodeshouse.ox.ac.uk|accessdate=25 July 2010|archive-date=13 Agosto 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120813161207/http://www.rhodeshouse.ox.ac.uk/about/applying-for-the-rhodes-scholarship|url-status=dead}}</ref> Ang unibersidad ay nagpapatakbo ng pinakamatandang museong pampamantasan sa mundo, pati na rin ng pinakamalaking palimbagang pampamantasan sa mundo<ref name="publishing">{{cite news|url=http://www.nytimes.com/1994/02/16/news/16iht-presseduc.html|title=400 Years Later, Oxford Press Thrives|last=Balter|first=Michael|date=16 February 1994|publisher=The New York Times|accessdate=28 June 2011|archive-date=24 Septiyembre 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110924191930/http://www.nytimes.com/1994/02/16/news/16iht-presseduc.html|url-status=dead}}</ref> at ang pinakamalaking pang-akademikong sistema ng aklatan sa Britanya. Ang Oxford ay tahanan sa maraming mga kilalang alumni, kabilang ang 28 Nobel laureates, 27 Punong Ministro ng United Kingdom, at maraming mga dayuhang mga pinuno ng estado. == Mga kolehiyo == Ang mga kolehiyo ng unibersidad ay ang mga sumusunod: {{div col|4}} * All Souls * Balliol * Brasenose * Christ Church * Corpus Christi * Exeter * Green Templeton * Harris Manchester * Hertford * Jesus * Keble * Kellogg * Lady Margaret Hall * Linacre * Lincoln * Magdalen * Mansfield * Merton * New College * Nuffield * Oriel * Pembroke * Queen's * Reuben * Somerville * St Anne's * St Antony's * St Catherine's * St Cross * St Edmund Hall * St Hilda's * St Hugh's * St John's * St Peter's * Trinity * University * Wadham * Wolfson * Worcester {{div col end}} Ang mga Permanenteng Pribadong Bulwagan (Permanent Private Halls) ay itinatag sa pamamagitan ng iba't ibang mga denominasyong Kristiyano. Isa sa mga pagkakaiba ng isang kolehiyo at isang PPH ay nasa pamamahala. Ang kolehiyo ay pinamamahalaan sa pamamagitan ng mga fellows ng kolehiyo, ang pamamahala sa isang PPH ay namamalagi sa kaukulang Kristiyanong denominasyon. Ang limang kasalukuyang PPHs ay ang mga ss: * Blackfriars * Campion * Regent's Park * St Stephen's House * Wycliffe == Ranggo at reputasyon == Ang Oxford ay regular na nararanggo bilang isa sa mga nangungunang 10 unibersidad sa mundo at sa kasalukuyan ay nangunguna sa mundo ayon sa Times Higher Education World University Rankings, pati na rin sa Forbes's World University Rankings.<ref>{{Cite news|url=http://www3.forbes.com/leadership/the-worlds-top-universities-2016/?utm_campaign=the-worlds-top-universities-2016-uk-mlb&utm_source=FacebookTest1&utm_medium=referral&utm_content=3&kwp_0=245103|title=The World's Top Universities 2016|last=Strauss|first=Karsten|date=2016-09-23|newspaper=Forbes|access-date=2016-10-20|archive-date=2016-10-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20161021001629/http://www3.forbes.com/leadership/the-worlds-top-universities-2016/?utm_campaign=the-worlds-top-universities-2016-uk-mlb&utm_source=FacebookTest1&utm_medium=referral&utm_content=3&kwp_0=245103|url-status=dead}}</ref> == Galeriya == <gallery widths="150"> Talaksan:Oxford - Balliol College - geograph.org.uk - 1329613.jpg|Kolehiyong Balliol – isa sa mga pinakalumang mga konstituwent na kolehiyo ng Oxford Talaksan:Mob Quad from Chapel Tower.jpg|Mob Quad ng Kolehiyong Merton, ang pinakalumang quadranggel ng unibersidad, itinayo mula 1288 hanggang 1378 Talaksan:Oxford back street - geograph.org.uk - 774471.jpg|Brasenose Lane sa sentro ng lungsod Talaksan:Somerville College.jpg|Ang Kolehiyong Somerville ay itinatag bilang isa sa mga unang kolehiyo ng kababaihan sa unibersidad. Ito ay ngayon ganap na koedukasyonal Talaksan:Chemistry Research Laboratory Atrium.JPG|Atrium ng Laboratoryo ng Pananaliksik sa Kimika Talaksan:Sheldonian Theatre Oxford.jpg|Teatrong Sheldonian Talaksan:Oxford Botanic Garden in Autumn 2004.jpg|Taglagas sa Botanic Garden Talaksan:Wellington Square Oxford 1.jpg|Wellington Square Talaksan:Tom Quad, Christ Church 2004-01-21.jpg|Tom Quad, Ang Kolehiyong Christ Church sa niyebe Talaksan:Old Clarendon Building 3 (5649801503).jpg|Gusaling Clarendon Talaksan:Pitt-rivers-m2.jpg|Ang loob ng Pitt Rivers Museum Talaksan:Worcester College Chapel, Oxford, UK - Diliff.jpg|Kapilya ng Kolehiyong Worcester </gallery> ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{coord|format=dms|display=title}} [[Kategorya:Mga pamantasan sa United Kingdom]] py5t6nodyr4l1rsia1qu5yen5096q6w 0 251999 2205901 2196743 2026-05-02T03:57:54Z LknFenix 125962 + link sa [[probiyotiko]] 2205901 wikitext text/x-wiki {{Infobox drink | logo = Yakult-logo.svg | name = Yakult | image = Yakult drink.jpg | caption = Isang serbing ng Yakult | type = Inumin | manufacturer = Yakult Honsha | distributor = Yakult Honsha | origin = [[Hapon]] | region = | introduced = 1935 | discontinued = | colour = Maputlang kahel | flavour = | ingredients = Tubig, gatas na inalisan ng taba, sirup ng glukosa-pruktosa, sukrosa, sitrus, buhay na ''Lacticaseibacillus casei'' Shirota | variants = | related = | website = }} Ang {{nihongo|'''Yakult'''|ヤクルト|Yakuruto}} ay isang Hapones na pinatamis na inuming gatas na may [[probiyotiko]] na pinermenta gamit ang lahi ng bakterya na ''[[Lacticaseibacillus casei]]'' Shirota. Ibinebenta ito ng Yakult Honsha, na nakabase sa [[Tokyo]]. Hinango ang pangalang “Yakult” mula sa ''jahurto'', isang salitang [[Esperanto]] na nangangahulugang “[[yogur]]”.<ref name="guardian-cult">{{cite news |last1=Cocozza |first1=Paula |date=5 Setyembre 2018 |title=The cult of Yakult: the surprising reason the world's gone wild for the probiotic drink |url=https://www.theguardian.com/food/shortcuts/2018/sep/05/the-cult-of-yakult-the-surprising-reason-the-worlds-gone-wild-for-the-probiotic-drink |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180907230019/https://www.theguardian.com/food/shortcuts/2018/sep/05/the-cult-of-yakult-the-surprising-reason-the-worlds-gone-wild-for-the-probiotic-drink |archive-date=7 Setyembre 2018 |access-date=8 Setyembre 2018 |work=The Guardian|language=en|trans-title=Ang kulto ng Yakult: ang nakakagulat na dahilan kung bakit nahuhumaling ang mundo sa probiyotikong inumin}}</ref> == Mga sangkap == Kabilang sa mga sangkap ng Yakult ang tubig, gatas na inalisan ng taba, sirup ng glukosa-pruktosa, sukrosa, mga likas na pampalasa (sitrus), at buhay na bakterya ng ''Lacticaseibacillus casei'' Shirota.<ref name="EFSA">{{cite journal |last1=EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies |date=Oktubre 2010 |title=Scientific Opinion on the substantiation of a health claim related to Lactobacillus casei strain Shirota and maintenance of the upper respiratory tract defence against pathogens by maintaining immune defences pursuant to Article 13(5) of Regulation (EC) N |journal=EFSA Journal |volume=8 |issue=10 |pages=1860 |doi=10.2903/j.efsa.2010.1860 |doi-access=free|language=en|trans-title=Opinyong Makaagham sa pagpapatunay ng isang pahayag sa kalusugan na may kaugnayan sa lahing Lactobacillus casei Shirota at pagpapanatili ng depensa sa itaas na daanan ng hangin laban sa mga patoheno sa pamamagitan ng pagpapanatili ng mga depensang imyuno alinsunod sa Artikulo 13(5) ng Regulasyon (EC) N}} {{open access}} Lay summary: {{cite news |last1=Wallop |first1=Harry |date=20 Oktubre 2010 |title=Probiotic drinks do not aid health, Europe says |work=The Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/news/health/news/8074182/Probiotic-drinks-do-not-aid-health-Europe-says.html |url-status=live |url-access=subscription |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/news/health/news/8074182/Probiotic-drinks-do-not-aid-health-Europe-says.html |archive-date=12 Enero 2022|trans-title=Hindi nakatutulong ang mga probiyotikong inumin sa kalusugan, sabi ng Europa|language=en}}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.yakultusa.com/products/yakult/ |title=Yakult product information and nutrition facts |date=19 Disyembre 2015 |publisher=Yakult U.S.A. Inc. |access-date=2023-01-31 |archive-date=7 Setyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180907100519/http://www.yakultusa.com/products/yakult/ |url-status=live |language=en|trans-title=Impormasyon tungkol sa produkto ng Yakult at mga detalye sa nutrisyon}}</ref> Orihinal na ikinlasipika ang lahing ito bilang ''Lactobacillus casei''.<ref name="EFSA" /> Inihahanda ang Yakult sa pamamagitan ng pagdaragdag ng [[glukosa]] sa gatas na inalisan ng taba at pagpapainit ng timpla sa 90 hanggang 95&nbsp;°C sa loob ng humigit-kumulang 30 minuto. Pagkatapos palamigin hanggang 45&nbsp;°C, iniookula ang timpla ng lactobacillus at iniinkuba sa loob ng 6 hanggang 7 araw sa 37 hanggang 38&nbsp;°C. Pagkatapos ng permentasyon, dinaragdagan ito ng tubig, [[asukal]], mga pampalapot, at asidong laktiko.<ref>{{citation |contribution=Milk and Dairy Products |title=Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry |edition=7 |year=2007 |doi=10.1002/14356007.a16_589.pub3| last1=Jost |first1=Rolf |isbn=978-3527306732 |lang=en|trans-title=Ensiklopedya ng Kimikang Industriyal ni Ullmann}}</ref> ==Mga anyo at hitsura ng Yakult== <gallery> Image:Yakult lite.jpg|Yakult Light 65ml na mabibili sa [[Australia]]. File:Yakult300light TW.jpg|Yakult 300 Light 100ml na mabibili sa [[Taiwan]]. Image:SG Yakult 4 flavours.JPG|Apat na magkaibang lasa ng mga boteng 100ml na Yakult na mabibili sa [[Singapore]]. (Original, kahel, grape, lunting mansanas) File:Yakult LT Hong Kong.JPG|Yakult LT 100ml na mabibili sa [[Hong Kong]] File:Yakult Light in Hong Kong 100ml.JPG|Yakult Light 100ml na mabibili sa [[Hong Kong]]. </gallery> <gallery> File:Yakult Glass bottle.jpeg|Mga basong Yakult sa bansang Hapon bago mag-1968. File:Yakult philippines 2015-12-22 23.45.59.jpg|Yakult sa Pilipinas Image:Yakult brazil.jpg|Yakult sa [[Brazil]]. Image:Yakult china.jpg|Yakult sa Tsina. File:Yakult Mexico.jpg|Yakult 80 ml na mabibili sa [[Mexico]]. File:Yakult thai front.jpg|Yakult sa [[Thailand]]. [[File:Produk 14|thumbnail]]|Yakult sa [[Indonesia]]. File:Yakultjfs.JPG|Yakult sa [[Pilipinas]]. (nakaimpake) File:Yakult 65ml Vietnam.JPG|Yakult 65 ml sa [[Vietnam]]. File:Yakult Italia.jpg|Yakult 65 ml sa [[Italya]]. </gallery> ==Mga sanggunian== {{Reflist}} [[Kategorya:Mga tatak ng inumin]] jt2213ztpdscucfyuaav95jnzbjvtd2 0 259715 2205828 2201307 2026-05-01T14:30:38Z TentingZones1 122212 Ikinakarga sa [[Cenon]] 2205828 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Cenon]] effixorwqebblmoqyn3hb220m39upw0 0 276557 2205928 2196757 2026-05-02T08:57:38Z LknFenix 125962 + link sa [[probiyotiko]] 2205928 wikitext text/x-wiki {{speciesbox | image = Lactobacillus_casei_1.jpg | image_caption = ''Lacticaseibacillus casei'' sa isang [[pinggang Petri]] | genus = Lacticaseibacillus | species = casei | authority = (Orla-Jensen 1916) Zheng ''et al''. 2020 | synonyms = * "''Caseobacterium vulgare''" <small>Orla-Jensen 1916</small> * ''Lactobacillus casei'' <small>(Orla-Jensen 1916) Hansen at Lessel 1971 (Approved Lists 1980)</small> }} Ang '''''Lacticaseibacillus casei''''' ay isang organismo na kabilang sa pinakamalaking henero ng pamilya ''Lactobacillaceae''. Isa itong bakteryang asidong laktiko (''lactic acid bacteria'' o LAB) na dating nakapaloob sa henerong ''Lactobacillus'' bilang ''Lactobacillus casei''.<ref>{{Cite journal |last1=Hill |first1=Daragh |last2=Sugrue |first2=Ivan |last3=Tobin |first3=Conor |last4=Hill |first4=Colin |last5=Stanton |first5=Catherine |last6=Ross |first6=R. Paul |date=2018 |title=The ''Lactobacillus casei'' Group: History and Health Related Applications |journal=Frontiers in Microbiology |volume=9 |page=2107 |doi=10.3389/fmicb.2018.02107 |pmid=30298055 |pmc=6160870 |issn=1664-302X|doi-access=free|language=en|trans-title=Ang Grupong ''Lactobacillus casei'': Kasaysayan at mga Aplikasyon na Kaugnay ng Kalusugan}}</ref> Natukoy ang organismong ito bilang pakultatibong anaerobiko o mikroaeropiliko, tolerante sa asido, at hindi nagbubuo ng espora. Ang espesyeng ito ay isang walang-espora, hugis-baras, at gram-positibong mikroorganismo na matatagpuan sa loob ng reproduktibo at panunaw na daanan ng katawan ng tao.<ref name="zheng">{{Cite journal |last1=Zheng |first1=Jinshui |last2=Wittouck |first2=Stijn |last3=Salvetti |first3=Elisa |last4=Franz |first4=Charles M.A.P. |last5=Harris |first5=Hugh M.B. |last6=Mattarelli |first6=Paola |last7=O'Toole |first7=Paul W. |last8=Pot |first8=Bruno |last9=Vandamme |first9=Peter |last10=Walter |first10=Jens |last11=Watanabe |first11=Koichi |title=A taxonomic note on the genus ''Lactobacillus'': Description of 23 novel genera, emended description of the genus ''Lactobacillus'' Beijerinck 1901, and union of ''Lactobacillaceae'' and ''Leuconostocaceae'' |journal=International Journal of Systematic and Evolutionary Microbiology |year=2020 |volume=70 |issue=4 |pages=2782–2858 |doi=10.1099/ijsem.0.004107 |pmid=32293557 |s2cid=215771564 |issn=1466-5034|doi-access=free |hdl=10067/1738330151162165141 |hdl-access=free |trans-title=Isang tala sa taksonomiya sa henerong ''Lactobacillus'': Paglalarawan ng 23 nobelang henero, binagong paglalarawan ng henerong ''Lactobacillus'' Beijerinck 1901, at pagsasama ng ''Lactobacillaceae'' at ''Leuconostocaceae''.|language=en}}</ref> Dahil maaaring mabuhay ang ''L. casei'' sa iba't ibang kapaligiran, ito ay malawakan nang pinag-aaralan at patuloy pang sinusuri ng mga siyentipiko sa kalusugan. Sa komersyo, ginagamit ang ''L. casei'' sa pagbuburo ng mga produktong gatas at bilang [[probiyotiko]].<ref>{{Cite journal |last1=Wuyts |first1=Sander |last2=Wittouck |first2=Stijn |last3=Boeck |first3=Ilke |last4=Allonsius |first4=Camille |last5=Pasolli |first5=Edoardo |last6=Segata |first6=Nicola |last7=Lebeer |first7=Sarah |date=2017-08-29 |title=Large-Scale Phylogenomics of the ''Lactobacillus casei'' Group Highlights Taxonomic Inconsistencies and Reveals Novel Clade-Associated Features |url=https://www.researchgate.net/publication/319246877 |journal=mSystems |volume=2 |issue=4 |pages=e00061–17 |doi=10.1128/mSystems.00061-17 |doi-access=free|pmid=28845461 |pmc=5566788 |language=en|trans-title=Malakihang Pilohenomika ng Grupong ''Lactobacillus casei'' ay Nagtatampok ng mga Hindi Pagkakatugma sa Taksonomiya at Nagbubunyag ng mga Bagong Katangiang Kaugnay ng Klado}}</ref>[[Talaksan:Lactobacilos Casei Shirota.jpg|thumb|Shirota, isang lahi ng ''Lactobacillus casei''.]] == Mga sanggunian == [[Category:Bacteriology]] o2scfdbequkmre1zt4rsp4ns5pe5xym 0 276862 2205846 2116471 2026-05-01T17:41:31Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Disney Channel]] 2205846 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Disney Channel]] oviix8ltqjo01g1z3wt5rhdf67lf3wf 0 284137 2205801 2205754 2026-05-01T12:55:45Z Ivan P. Clarin 84769 2205801 wikitext text/x-wiki {{Infobox character|name=Alena|image=[[File:菲律賓市場臺灣觀光大使Gabbi Garcia.jpg|200px]]|caption=Si Hara Alena ng Adamya|first=[[Encantadia]]|last=[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|Encantadia]]|color=green|portrayer={{hlist|[[Karylle]] (2005-06)|[[Gabbi Garcia]] (2016)}}|creator=[[Suzette Doctolero]]|occupation=[[Reynang reynante|Reyna]] ng Lireo|gender=[[babae]]|residence=Lireo|spouse=Ybrahim|family=[[Adamus]] (son)}} Si '''Alena''' ay isang karakter at isa sa mga protagonista ng serye ng Encantadia, isinulat ni Suzette Doctolero. Ang Encantadia franchise, na binubuo ng apat na serye Encantadia (2005), Etheria (2005-06), Encantadia: Pag-ibig Hanggang Wakas (2006), at Encantadia (2016), ay pangunahing nakatuon sa paglalakbay ni Alena patungo sa paghahanap ng tunay na pag-ibig at gusali isang pamilya. Si Alena ay inilarawan ni actress Karylle sa unang 3 na serye, at sa spin-off movie na Mulawin: The Movie, habang si Gabbi Garcia ay naglalarawan ng karakter sa serye ng 2016 na parehong pangalan. Sa Encantadia, si Alena ay ang ikatlong anak na babae ng Minea, ang Queen ng Lireo sa isang "diwata" na pinangalanang Enuo. Si Alena ay kilala bilang Tagabantay ng Hiyas ng Tubig. Hindi tulad ng kanyang kapatid na si Pirena, hindi siya naghahangad na maging Queen of Lireo, kundi hanapin ang kanyang tunay na pag-ibig at bumuo ng isang pamilya, sa pamamagitan ng Ybarro (Ybrrahim), ang prinsipe ng Sapiro. Mayroon siyang dalawang anak, Kahlil at Armea. Sa katapusan, umakyat siya sa trono ng Sapiro at nagpatuloy sa kanyang paghahari hanggang sa Etheria (2006). Pagkatapos ay nagtagumpay siya sa kanyang anak na si Armea sa Encantadia: Pag-ibig Hanggang Wakas (2006). ==Konsepto at paglikha== Ang Encantadia ay isang spin-off ng Mulawin. Sa Mulawin, isang katulad na character na pinangalanang Linang (inilalarawan ni Sheryl Cruz) ang diwata ng tubig ng Encantadia at maaaring isaalang-alang bilang unang bersyon ng karakter. Gayunpaman, si Linang ay isang lovechild mula sa isang Mulawin na tinatawag na Mulagat. Ang kuwento ay nagbubukas sa Lireo, ang kaharian kung saan ang Queen Mine-isang buhay kasama ang kanyang mga anak na babae na si Amihan, Alena, Danaya, at Pirena. Ang apat na Sangg'res ay inatasan na maging mga bagong tagapangalaga ng mga brilyante. Ang kanilang mga kasanayan sa digmaan at ang kanilang mga kapangyarihan bilang royalty ng diwatas ay naniniwala na ang lakas ng Lireo. Hangga't ang mga gemstones ay pinananatiling maayos, ang balanse ng kalikasan sa Encantadia ay nananatiling. ==Likuran== Si Alena ang pangatlo sa apat na anak na babae ng Mine-a at ang kanyang unang anak na babae na may Enuo. Siya ay kilala bilang mabait at maawain sa apat na Sang'gres ngunit ang mabigat na hinamon. Siya ay kilala na magkaroon ng isang walang hanggang kagandahan at makapangyarihang tinig na makakapagpapatulog sa sinuman. Siya ang pinaka romantiko sa apat na Sang'gres at hindi isang aspirante ng anumang trono sa Encantadia. Nang magnanakaw ng kanyang kapatid na babae si Pirena, ang kanyang ina ay nagpasya na ibigay sa kanya ang Gem of Water para sa ligtas na pagpapanatili. Siya ang interes ng pag-ibig ni Ybarro, kung saan siya ay may isang anak na pinangalanan Kahlil. Sa serye ng 2005, ang sandata ni Alena ay isang sibat habang nasa 2016 requel, gumagamit siya ng pilum na pinangalanang "agos" (daloy) at minana ang makapangyarihang tauhan ni Adhara na nagngangalang "Lupig". ==Mga anyo== ===Encantadia (2005)=== {{Main|Encantadia}} [[File:Karylle by Mickey Miranda, June 2011.jpg|thumb|Si Karylle Padilla bilang si Alena]] Si Alena ay hindi nagnanais na maging reyna, dahil alam niya kung ano ang isinakripisyo ng kanyang ina sa pangalan ng kanyang tungkulin para kay Lireo. Nakuha ni Alena ang puso ng isang karaniwang mandirigma na nagngangalang Ybarro na nangyari na ang nawalang prinsipe ng Kaharian ng Sapiro. Ngunit ang kanilang kuwento sa pag-ibig ay hindi dapat maging isang kalaban. Ang papel na iyon ay madaling nahulog sa mga kamay ng Hitano, isa sa mga sundalo ni Lireo na dinukot siya pagkatapos na alisin ni Pirena ang lahat ng kanyang mga alaala. Sinaktan ni Pirena si Alena sa pamamagitan ng pag-disguising bilang "Bathalang Emre" upang makuha niya ang mamahaling tubig at inutusan ang Hitano na dalhin ang kanyang kapatid na babae mula sa Lireo. Si Pirena ay nakumbinsi si Amihan at Danaya na ang kanilang kapatid na babae ay patay na, isang bahagi ng kanyang plano upang ibagsak si Amihan bilang Queen ng Lireo. Habang nakatira sa kagubatan ng Encantadia, ginamit niya ang pangalang Akesha. Siya ay isang mahabang panahon hanggang sa ang dalawang mapaglaro na Adam, Banak at Nakba ay nakita siya sa kagubatan at iniulat ito sa Danaya na humahantong sa kanyang pagliligtas. Tinangka ni Hitano na kidnap siya muli kapag siya escaped, ngunit ang prinsesa nakipaglaban sa kanya pagkatapos ng kanyang kakayahan bilang isang mandirigma ay sa wakas ibinalik. Sinubukan ng mga kapatid na babae ni Alena na malaman kung ano ang nangyari sa kanya at ang mamahaling tubig sa mga nakaraang taon sa pamamagitan ng tungkod ni Imaw. Hindi alam sa kanila, talaga nga ang plano ni Pirena. Nagbigay siya ng isang anak na lalaki bago pa nagngangalang Kahlil, isang Sang'gre na pinaniniwalaang hindi makaranas ng pagkabata bago maging isang bulaklak upang maiwasan ang kanyang pagkamatay. Nang mabawi niya ang kanyang pisikal na katawan, muli siyang nakasama sa kanyang mga kapatid na babae ngunit hindi kasama ang kanyang anak na si Danaya na hindi pinatay. Sa pagtatapos ng Encantadia, si Alena ay naging Queen ng Lireo matapos na itiwanan ni Pirena ang kanyang karapatan kasunod ng pagbitaw ni Lira sa pabor ng isang buhay kasama ang kanyang mortal na minamahal, ngunit nagambala si Ybrahim at kinuha ang kamay ni Alena para sa kasal na ginagawang kanyang queen na asawa. Sila ay kasal sa mga baybayin ng Sapiro. ===Etheria (2005-06)=== Ang isang propesiya ni Ether ay itinatag noong matagal na ang nakaraan na kung ang ipinanganak na diwata ay ipinanganak, ang nabagsak na Kaharian ng Etheria ay babangon muli. Nang si Cassandra, apong babae ng Amihan ay ipinanganak, ang propesiya ay naging totoo at ang nabagsak na Kaharian ay nagbabanta sa ngayon na mapayapang Encantadia. Si Alena kasama ang kanyang tatlong kapatid na babae ay bumalik sa nakaraan upang ibalik ang propesiya sa pamamagitan ng pagpapalit ng kasaysayan. Pinangunahan ni Alena ang kanilang pakikibaka laban sa apat na Herans ng Etheria kung saan nakakuha sila ng tagumpay sa tulong ng "Inang brilyante". ===Encantadia: Pag-ibig Hanggang Wakas (2006)=== Dahil sa pagkatalo ng mga Etherian, si Ether ay lumipad sa paligid ng kanyang kaharian na lahat ay nawasak upang hanapin ang Apat na heran. Nahanap niya silang lahat at pinanatili ang kanilang mga espiritu sa isang kristal na bola at dinala sila sa hinaharap. Ang Crystal ball ay sinira at ang kanilang mga espiritu ay naging libre. Nagsagawa sila ng pakikipaglaban at binalak na magnakaw sa apat na mga hiyas upang muling maitayo muli ni Etheria ang kaluwalhatian. Si Alena ay nakipaglaban muli sa mga Etherian upang panatilihin ang mga hiyas sa kanilang teritoryo. May isa pang supling na kasama ni Haring Ybrahim na nagngangalang Armea. Pagkatapos ng labanan sa pagitan nila at ng mga Etherian, si Alena ay pinalitan ng kanyang anak na si Armea bilang Reyna ng Sapiro at pinaniniwalaan na nawala sa iba pang mga sister. ===Encantadia (2016)=== {{Main|Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)}} Ang serye ng 2016 ay isang pag-reboot (madalas na tinatawag na requel o retelling-sequel) sa 2005 fantasy series na may parehong pangalan. Ito ang ikaapat na serye ng Encantadia franchise at 11 taon bukod sa pangatlo. Nagtatampok ito ng parehong karakter at kuwento ni Alena sa serye ng 2005. Ito ay inilalarawan ng artista na si Gabbi Garcia na sumailalim sa malalakas na pagsasanay at paulit-ulit na pag-uusap. [Hindi tulad sa 2005 show kung saan si Alena ay may isang sibat bilang kanyang armas, ang 2016 Alena ngayon ay nagdadala ng pilum (o javelin) na pinangalanang Agos at din ang malakas na kawan ni Adhara, na pinangalanang Lupig. [[Kategorya:Encantadia]] qmuyvn35rk37rjtd36mvx9spjd0d8vq 0 284140 2205850 1671475 2026-05-01T21:32:47Z Sharktube2000 161034 /* */ 2205850 wikitext text/x-wiki {{automatic taxobox | name = ''Paraceratherium'' | fossil_range = [[Oligocene]], {{fossilrange|34|23}} | image = Indricotherium.jpg | image_width = 250px | image_caption = ''Paraceratherium transouralicum'' | taxon = Paraceratherium | authority = [[Clive Forster Cooper|Forster Cooper]], [[1911]] | subdivision_ranks = Species | subdivision = * †''P. bugtiense'' * †''P. orgosense'' * †''P. transouralicum'' * †''P. linxiaense'' | synonyms= ''Baluchitherium'' <small>([[Clive Forster Cooper|Forster Cooper]], [[1913]])</small><br /> ''Indricotherium'' <small>Borissiak, [[1916]]</small> | range_map = Paraceratherium distrbution.png | range_map_alt = | range_map_caption = }} '''''Paraceratherium''''' ay isang patay genus ng [[rinosero]], at isa sa pinakamalalaking panlupa ng [[mamalya]] na kailanman ay umiiral. Ito ay nabuhay mula sa unang bahagi ng huli na panahon ng [[Oligocene]] (34-23 milyong taon na ang nakaraan); ang mga labi nito ay natagpuan sa buong [[Eurasia]] sa pagitan ng [[Tsina]] at ng mga [[Balkan|Balkans]]. {{stub|Mamalya}} [[kategorya:Perissodactyla]] n0ptl8ssoss6p6kn1nydbab2aerhuk7 2205851 2205850 2026-05-01T21:33:31Z Sharktube2000 161034 /* */ 2205851 wikitext text/x-wiki {{automatic taxobox | name = ''Paraceratherium'' | fossil_range = [[Oligocene]], {{fossilrange|34|23}} | image = Indricotherium.jpg | image_width = 250px | image_caption = ''Paraceratherium transouralicum'' | taxon = Paraceratherium | authority = [[Clive Forster Cooper|Forster Cooper]], [[1911]] | subdivision_ranks = Species | subdivision = * †''P. bugtiense'' * †''P. huangheense'' * †''P. transouralicum'' * †''P. linxiaense'' | synonyms= ''Baluchitherium'' <small>([[Clive Forster Cooper|Forster Cooper]], [[1913]])</small><br /> ''Indricotherium'' <small>Borissiak, [[1916]]</small> | range_map = Paraceratherium distrbution.png | range_map_alt = | range_map_caption = }} '''''Paraceratherium''''' ay isang patay genus ng [[rinosero]], at isa sa pinakamalalaking panlupa ng [[mamalya]] na kailanman ay umiiral. Ito ay nabuhay mula sa unang bahagi ng huli na panahon ng [[Oligocene]] (34-23 milyong taon na ang nakaraan); ang mga labi nito ay natagpuan sa buong [[Eurasia]] sa pagitan ng [[Tsina]] at ng mga [[Balkan|Balkans]]. {{stub|Mamalya}} [[kategorya:Perissodactyla]] 0dwt0qqedqaywrgh0x262a8xuhl91jr 2205852 2205851 2026-05-01T21:36:21Z Sharktube2000 161034 /* */ 2205852 wikitext text/x-wiki {{automatic taxobox | name = ''Paraceratherium'' | fossil_range = [[Oligocene]], {{fossilrange|34|23}} | image = Indricotherium.jpg | image_width = 250px | image_caption = ''Paraceratherium transouralicum'' | taxon = Paraceratherium | authority = [[Clive Forster Cooper|Forster Cooper]], [[1911]] | subdivision_ranks = Species | subdivision = * †''P. bugtiense'' <small>(Pilgrim, 1908)</small> * †''P. huangheense'' <small>Li ''et al.'', 2017</small> * †''P. transouralicum'' <small>Maria Pavlova, 1922)</small> * †''P. linxiaense'' <small>Deng Tao ''et al.'', 2021</small> | synonyms= ''Baluchitherium'' <small>([[Clive Forster Cooper|Forster Cooper]], [[1913]])</small><br /> ''Indricotherium'' <small>Borissiak, [[1916]]</small> | range_map = Paraceratherium distrbution.png | range_map_alt = | range_map_caption = }} '''''Paraceratherium''''' ay isang patay genus ng [[rinosero]], at isa sa pinakamalalaking panlupa ng [[mamalya]] na kailanman ay umiiral. Ito ay nabuhay mula sa unang bahagi ng huli na panahon ng [[Oligocene]] (34-23 milyong taon na ang nakaraan); ang mga labi nito ay natagpuan sa buong [[Eurasia]] sa pagitan ng [[Tsina]] at ng mga [[Balkan|Balkans]]. {{stub|Mamalya}} [[kategorya:Perissodactyla]] axb6bzg7ya3lqwbqipqd7glf1zh9vnv 2205853 2205852 2026-05-01T21:37:22Z Sharktube2000 161034 /* */ 2205853 wikitext text/x-wiki {{automatic taxobox | name = ''Paraceratherium'' | fossil_range = [[Oligocene]], {{fossilrange|34|23}} | image = Indricotherium.jpg | image_width = 250px | image_caption = ''Paraceratherium transouralicum'' | taxon = Paraceratherium | authority = [[Clive Forster Cooper|Forster Cooper]], [[1911]] | subdivision_ranks = Species | subdivision = * †''P. bugtiense'' (<small>(Pilgrim, 1908)</small>) * †''P. huangheense'' <small>Li ''et al.'', 2017</small> * †''P. transouralicum'' (<small>Maria Pavlova, 1922)</small> * †''P. linxiaense'' <small>Deng Tao ''et al.'', 2021</small> | synonyms= ''Baluchitherium'' <small>([[Clive Forster Cooper|Forster Cooper]], [[1913]])</small><br /> ''Indricotherium'' <small>Borissiak, [[1916]]</small> | range_map = Paraceratherium distrbution.png | range_map_alt = | range_map_caption = }} '''''Paraceratherium''''' ay isang patay genus ng [[rinosero]], at isa sa pinakamalalaking panlupa ng [[mamalya]] na kailanman ay umiiral. Ito ay nabuhay mula sa unang bahagi ng huli na panahon ng [[Oligocene]] (34-23 milyong taon na ang nakaraan); ang mga labi nito ay natagpuan sa buong [[Eurasia]] sa pagitan ng [[Tsina]] at ng mga [[Balkan|Balkans]]. {{stub|Mamalya}} [[kategorya:Perissodactyla]] iutfbdpvdizl8noqsuqilfb4drf4m3d 0 286875 2205933 2092180 2026-05-02T09:11:14Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2205933 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Rosy-faced lovebird (Agapornis roseicollis roseicollis).jpg|200px|thumb|right|Peach-faced lovebird sa iláng sa Erongo, Namibia]] Ang '''peach-faced lovebird''' (''Agapornis roseicollis'') ay isang species ng [[African lovebird]] na likas na matatagpuan sa mga tuyot na bahagi ng timog-kanlurang [[Africa]], gaya ng [[Disyertong Namib]]. Maingay at laging humuhuni, ang mga ibong ito ay mahilig makihalubilo at malimit na makikitang nag-uumpukan sa maliliit na kawan sa iláng. Walang pinagkaiba ang balahibo ng lalaki at babaeng peach-faced lovebird. Marami ring kakaibang kulay o ''color mutation'' ang mga peach-faced lovebird. Kilalá ang mga lovebird sa kanilang posisyon kapag natutulog na magkatabi at nakapáling ang mga mukha kaharap ang isa't isa. Ang mga babaeng peach-face lovebird ay may katangian na naghihimay nang pahaba ng mga materyal na kanilang isusukbit sa kanilang likuran at dadalhin upang gamitin sa paggawa ng kanilang pugad. Sikát din bilang [[alagang hayop]] ang mga peach-faced lovebird. == Taksonomiya == Inilarawan ng Pranses na ornithologist na si [[Louis Jean Pierre Vieillot]] noong 1818. Una itong pinangalanang ''Psittacus roseicollis'', ngunit kalaunan ay inilipat sa genus na ''Agapornis'' kasama ng iba pang lovebird. May dalawang [[subspecies]] ang ''Agapornis roseicollis'':<ref name = zoonomen>{{cite web | url =http://www.zoonomen.net/avtax/psit.html |title = Zoological Nomenclature Resource: Psittaciformes (Version 9.004) |date =5 Hulyo 2008 |publisher = www.zoonomen.net }}</ref> *''Agapornis roseicollis'', <small>(Vieillot, 1818)</small> :*''Agapornis roseicollis catumbella'', <small>B.P. Hall, 1952</small> - [[Angola]]<ref name="Forshaw (2006). plate 45."/> :*''Agapornis roseicollis roseicollis'', <small>(Vieillot 1818)</small> - [[Namibia]], [[Botswana]], at [[South Africa]]<ref name="Forshaw (2006). plate 45."/> == Paglalarawan == Maliit lámang ang peach-faced lovebird, ito ay may habang 17–18&nbsp;cm na may karaniwang lápad ng pakpak na 106&nbsp;mm at habà ng buntot na 44–52&nbsp;mm.<ref name=Roberts>{{citebook|author = McLachlan G. R. & Liversidge, R. |date = 1981|title= Roberts Birds of South Africa|publisher = John Voelcker Bird Book Fund|place= Cape Town| ISBN =0-620-03118-2}}</ref> Ang mga ibon sa iláng ay karaniwang luntian ang kulay at asul naman ang pigî. Mapula-pula ang mukha at lalamunan, na mas matingkad sa may noo at sa ibabaw ng mata. Ang tuka nitó at kulay sungay, ang iris ng mata ay kayumanggi at ang híta at paa ay kulay abó. Ang pula ng ''A. r. roseicollis'' ay mapusyaw kaysa ''A. r. catumbella''.<ref name="Forshaw (2006). plate 45."/> Ang mga batá-batáng ibon ay may mapusyaw na pula ang mukha at lalamunan, a malunti-luntian ang noo at tuktok ng ulo, at ang tuka naman ay matingkad na kayumanggi sa punò.<ref name="Forshaw (2006). plate 45.">Forshaw (2006). plate 45.</ref> == Pinagtitirhan == [[Talaksan:Rosy-faced lovebird (Agapornis roseicollis roseicollis) flock.jpg|250px|thumb|right|Kawan ng mga peach-faced lovebird sa Namibia]] Naninirahan ang mga ito sa mga tuyot, malalawak na lupain sa timog-kanlurang Africa. Umaabot ang tirahan ng mga ito mula sa timog-kanlurang Angola, kabuoan ng Namibia hanggang sa ilawod ng lambak ng [[Ilog Orange]] na nasa hilagang-kanluran ng South Africa. Namumuhay ang mga ito sa may 1,600 metrong taas sa antas ng dagat sa mga broadleaved na kakahuyan, semi-disyerto, at mabundok na lugar. Nakasalalay ang mga pinagtitirhan nito sa kinaroroonan ng tubig kung saan sila nag-uumpukan upang uminom at magtampisaw. Maraming nakaaalpas na alagang ibon sa iba't ibang panig ng mundo at may makikitang mga ibong-gala gaya sa kalakhang [[Phoenix, Arizona|Phoenix]], [[Arizona]], kung saan ang mga ito'y naninirahan sa iba't ibang uri ng habitat, kapwa sa kabayanan at kanayunan. Ang ilan ay naninirahan sa mga cactus at madalas na kawan-kawan kung manginain sa mga patukaan ng ibon.<ref name="PF-Lovebird">{{cite web | last=Clark | first=Greg | title=Peach-faced Lovebird Range Expansion Data in Greater Phoenix, Arizona Area | url=http://mirror-pole.com/collpage/pf_loveb/pfl_1.htm | accessdate=2011-02-27 | archive-date=2023-08-17 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230817075458/http://mirror-pole.com/collpage/pf_loveb/pfl_1.htm | url-status=dead }}</ref> === Katayuan ng konserbasyon === Nabawasan ang populasyon ng mga ibon sa ibang lugar sanhi ng pagbibitag upang ikalakal. Subalit, ang bilang nito ay dumami naman sa mga lugar kung saan may mga [[patubig]] at istrakturang gawa ng tao na nagiging bago nilang pugaran. Dahil dito, ang species ay nakaklasipika bilang ''[[Least Concern]]'' ng [[International Union for Conservation of Nature]] (IUCN).<ref name=IUCN>{{IUCN|id=22685342 |title=''Agapornis roseicollis'' |assessor=BirdLife International |assessor-link=BirdLife International |version=2013.2 |year=2012 |accessdate=26 Nobyembre 2013|language =Ingles}}</ref> [[File:Agapornis roseicollis MHNT.ZOO.2010.11.148.18.jpg|thumb| ''Agapornis roseicollis'']] == Mga sanggunian == {{reflist|2}} [[Kategorya:Agapornis]] 10nx04j1s9xjgf06hrl9bruv50cjkuf 0 290736 2205935 2189737 2026-05-02T10:10:42Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2205935 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Mohssche-haerteskala_hg.jpg|alt=Open wooden box with ten compartments, each containing a numbered mineral specimen.|thumb| Isang ''Mohs hardness kit'' na naglalaman ng tig-isang muwestra ng bawat mineral sa sampung puntong antas ng katigasan]] Ang '''antas-Mohs ng katigasan ng mineral''' ({{IPAc-en|m|ou|z}}) ay isang [[Kuwalipikadong pag-aari|uriing]] [[Ordinal scale|panunurang talaantasan]] na nagtatalaga ng sagwil sa gasgas ng iba't ibang mga [[mineral]] ayon sa kakayahang gasgasin ng mas matigas na materyal ang mas malambot na materyal. Nilikha noong 1812 ni Friedrich Mohs, isang [[heolohiya]]ng at [[Mineralohiya|mineralohistang]] Aleman, ito ay isa sa ilang mga kahulugan ng [[Paghahambing ng tigas|katigasan]] sa [[Science science|agham-materyales]], kung saan mas uriin ang mga ibang paraan.<ref name="Brit">[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/387714/Mohs-hardness "Mohs hardness"] in ''Encyclopædia Britannica Online''</ref> Mula unang panahon ang pamamaraan ng paghahambing ng katigasan sa pamamagitan ng pag-obserba kung aling mga mineral ang maaaring gumasgas sa iba. Binanggit ni [[Theophrastus|Teoprasto]] sa kanyang tratado ''On Stones'', s. 300 BK, na sinundan ni [[Pliny the Elder|Plinio ang Matanda]] sa kanyang ''[[Likas na Kasaysayan (Pliny)|Naturalis Historia]]'', s. PK 77.<ref>[http://www.farlang.com/gemstones/theophrastus-on-stones/page_148/view?searchterm=scratch Theophrastus on Stones]. Farlang.com. Retrieved on 2011-12-10.</ref><ref>Pliny the Elder. ''Naturalis Historia''. Book 37. Chap. 15. [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Plin.+Nat.+37.15 ADamas: six varieties of it. Two remedies.]</ref><ref>Pliny the Elder. ''Naturalis Historia''. Book 37. Chap. 76. [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Plin.+Nat.+37.76 The methods of testing precious stones.]</ref> Habang nakatulong sa pagkakakilanlan ng mga mineral sa larangan, hindi ipinapakita ng antas-Mohs kung gaano kahusay ang mga materyales sa konteksto ng industriya.<ref>[http://www.ndt-ed.org/EducationResources/CommunityCollege/Materials/Mechanical/Hardness.htm Hardness] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140214185403/http://www.ndt-ed.org/EducationResources/CommunityCollege/Materials/Mechanical/Hardness.htm |date=2014-02-14 }}. Non-Destructive Testing Resource Center</ref> == Paggamit == Sa kabila ng kawalan nito ng katumpakan, may silbi ang antas-Mohs para sa mga heolohiyang panlarangan na gumagamit nitong talaantasan upang kilalanin ang mga mineral sa pamamagitan ng kagamitang panggasgas. Karaniwang matatagpuan ang antas-Mohs ng katigasan ng mga mineral sa mga sanggunian. Kapaki-pakinabang ang tigas-Mohs sa [[Paggiling (machining)|paggiling]]. Pinapahintulot nito ang pagtatasa kung aling uri ng kiskisan ang pinakaangkop sa pagbabawas ng isang produkto na kung may kaalaman sa katigasan nito.<ref name="Milling1">{{cite web | url=http://www.powderprocess.net/Grinding_Milling.html | title=Size reduction, comminution - grinding and milling | publisher=PowderProcess.net | accessdate=27 October 2017 }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ginagamit ang talaantasan ng mga tagagawa ng elektronika para sa pagsusuri ng kabanatan ng mga bahagi ng ''flat panel display'' (tulad ng takip-salamin para sa mga [[Pagpapakita ng likido-kristal|LCD]] o ''encapsulation'' para sa mga [[LABAN|OLED]]). == Mga mineral == Nakabatay ang antas-Mohs ng katigasan ng mineral sa kakayahang gasgasin ng isang muwestra ng mineral mula sa kalikasan ang isa pang mineral na kita-kita. Iba't-iba ang lahat ng mga muwestra na ginagamit ng Mohs. Ang mga mineral ay mga solidong lantay sa aspetong kemikal na matatagpuan sa kalikasan. Binubuo ang mga bato ng isa o higit pang mga mineral. Bilang pinakamatigas na kilalang sangkap na mahahanap sa kalikasan noong dinisenyo ang talaantasan, nasa tuktok ng talaantasan ang mga [[Diyamante|diamante]]. Sinusukat ang katigasan ng isang materyal laban sa talaantasan sa pamamagitan ng paghahanap ng pinakamatigas na materyal na magagasgasin ng ibinigay na materyal, o ang pinakamalambot na materyal na makagagasgas sa ibinigay na materyal. Halimbawa, kung nagasgas ang isang materyal ng apatito ngunit hindi nagasgas ng pluorita, maiuuri ang katigasan nito sa antas-Mohs sa gitna ng 4 at 5.<ref>American Federation of Mineralogical Societies. [http://www.amfed.org/t_mohs.htm "Mohs Scale of Mineral Hardness"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230311042255/https://www.amfed.org/t_mohs.htm |date=2023-03-11 }}. amfed.org</ref> Ang "paggasgas" ng isang materyal sa konteksto ng antas-Mohs ay nangangahulugang paglilikha ng mga di-nababanat na dislokasyon na nakikita ng mata lamang. Kadalasan, maaaring lumikha ang mga materyales na mas mababa sa antas-Mohs ng mikroskopikong, di-nababanat na dislokasyon sa mga materyales na may mas mataas na ranggo sa Mohs. Habang permanente ang mga mikroskopikong dislokasyong ito at kung minsan ay nakapipinsala sa integridad ng istruktura ng mas matibay na materyal, hindi sila itinuturing na "gasgas" para sa pagpapasiya ng bilang sa antas-Mohs.<ref>Geels, Kay. [http://www.struers.com/resources/elements/12/2474/35art2.pdf "The True Microstructure of Materials"] {{Webarchive|url=http://arquivo.pt/wayback/20160518051631/http://www.struers.com/resources/elements/12/2474/35art2.pdf |date=2016-05-18 }}, pp. 5–13 in ''Materialographic Preparation from Sorby to the Present''. Struers A/S, Copenhagen, Denmark</ref> Isang [[Ordinal scale|panunurang talaantasan]] lamang ang antas-Mohs. Halimbawa, mas matigas ang [[Corundum|korundo]] (9) nang dalawang beses kaysa sa [[Topaz|topasiyo]] (8), ngunit mas matigas ang brilyante (10) nang apat na beses kaysa sa korundo. Ipinapakita sa sumusunod na talahanayan ang paghahambing sa wagas na katigasan na sinusukat ng isang [[Sclerometer|isklerometro]] na may mga kasamang nakalarawang halimbawa.<ref>Amethyst Galleries' Mineral Gallery [https://web.archive.org/web/20061230174242/http://www.galleries.com/minerals/hardness.htm What is important about hardness?]. galleries.com</ref><ref>[http://www.inlandlapidary.com/user_area/hardness.asp Mineral Hardness and Hardness Scales] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081017152845/http://www.inlandlapidary.com/user_area/hardness.asp |date=2008-10-17 }}. Inland Lapidary</ref> {| class="wikitable sortable" ! Katigasan-Mohs ! Mineral ! Pormulang kemikal ! Tiyak na katigasan<ref>{{cite book|author=Mukherjee, Swapna |title=Applied Mineralogy: Applications in Industry and Environment|url=https://books.google.com/books?id=mllvP7ZmWqkC&pg=PA373|date=2012|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-94-007-1162-4|pages=373–}}</ref> ! class="unsortable" | Larawan |- | '''1''' | [[Talc|Talko]] | Mg₃Si₄O₁₀(OH)₂ | 1 |[[File:Talc_block.jpg|100x100px]] |- | '''2''' | [[Gypsum|Dyipsum]] | CaSO₄·2H₂O | 2 |[[File:Gypse_Arignac.jpg|100x100px]] |- | '''3''' | [[Kalkulado|Kalsita]] | CaCO₃ | 14 |[[File:Calcite-sample2.jpg|100x100px]] |- | '''4''' | [[Fluorite|Pluorita]] | CaF₂ | 21 |[[File:Fluorite_with_Iron_Pyrite.jpg|100x100px]] |- | '''5''' | [[Apatite|Apatito]] | Ca₅(PO₄)₃(OH^-,Cl^-,F^-) | 48 |[[File:Apatite_Canada.jpg|127x127px]] |- | '''6''' | [[Orthoclase|Feldespato De-ortoklasa]] | KAlSi₃O₈ | 72 |[[File:OrthoclaseBresil.jpg|100x100px]] |- | '''7''' | [[Quartz|Kuwarso]] | SiO₂ | 100 |[[File:Quartz_Brésil.jpg|100x100px]] |- | '''8''' | [[Topaz|Topasiyo]] | Al₂SiO₄(OH^-,F^-)₂ | 200 |[[File:Topaz_cut.jpg|100x100px]] |- | '''9''' | [[Corundum|Korundo]] | Al₂O₃ | 400 |[[File:Cut_Ruby.jpg|100x100px]] |- | '''10''' | [[Diyamante]] | C | 1500 |[[File:Rough_diamond.jpg|100x100px]] |} == Panggitnang katigasan == Nakasama sa sumusunod na talahanayan ang mga karagdagang sangkap na maaaring maiuri sa kalagitaan ng mga antas:<ref name="Samsonov68">{{cite book | editor=Samsonov, G.V. | chapter=Mechanical Properties of the Elements | doi=10.1007/978-1-4684-6066-7 | isbn=978-1-4684-6068-1 | page=432 | title=Handbook of the Physicochemical Properties of the Elements | publisher=IFI-Plenum | place= New York | year=1968}}</ref> {| class="wikitable" ! Katigasan ! Sangkap o mineral |- | 0.2–0.3 | [[sesyo]], [[rubidyo]] |- | 0.5–0.6 | [[lityo]], [[sodyo]], [[potasyo]] |- | 1 | [[Talc|talko]] |- | 1.5 | [[Galyo (elemento)|galyo]], [[estronsiyo]], [[Indiyo (elemento)|indiyo]], [[lata]], [[Baryo (elemento)|baryo]], [[talyo]], [[tingga]], [[Graphite|grapayt]], [[yelo]]<ref>[http://www.messenger-education.org/library/pdf/ice_mineral.pdf "Ice is a mineral"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151030173526/http://www.messenger-education.org/library/pdf/ice_mineral.pdf |date=2015-10-30 }} in ''Exploring Ice in the Solar System''. messenger-education.org</ref> |- | 2 | nimsihang [[Boron nitride|nitruro de-boro]],<ref name=berger>{{cite book|last=Berger|first=Lev I.|title=Semiconductor Materials|year=1996|publisher=CRC Press|location=Boca Raton, FL|isbn=978-0849389122|edition=First|page=126}}</ref> [[kalsiyo]], [[selenyo]], [[kadmiyo]], [[asupre]], [[teluryo]], [[bismuto]], [[Gypsum|dyipsum]] |- | 2–2.5 | [[Halite|halito]] ([[Asin |asing bato]]), [[kuko]]<ref>{{cite web|url=https://geology.com/minerals/mohs-hardness-scale.shtml|title=Mohs Hardness Scale: Testing the Resistance to Being Scratched|website=geology.com}}</ref> |- | 2.5–3 | [[ginto]], [[pilak]], [[aluminyo]], [[sink]], [[lantano]], [[seryo]], [[Jet (lignite)|asabatse]] |- | 3 | [[Kalkulado|kalsita]], [[Tanso (elemento)|tanso]], [[arseniko]], [[antimonyo]], [[toryo]], [[dentin]] |- | 3.5 | [[platino]] |- | 4 | [[Fluorite|pluorita]], [[bakal]], [[nickel]] |- | 4–4.5 | [[asero]] |- | 5 | [[Apatite|apatito]] ([[Tooth enamel|esmalte]]), [[sirkonyo]], [[paladiyo]], [[obsidiyano]] ([[Bulawan ng baso|mala-bulkang kristal]]) |- | 5.5 | [[berilyo]], [[molibdeno]], [[hapniyo]], [[Salamin (materyales)|salamin]], [[kobalto]] |- | 6 | [[Orthoclase|ortoklasa]], [[titanyo]], [[mangganeso]], [[Hermaniyo|hermanyo]], [[niobyo]], [[rodyo]], [[uranyo]] |- | 6–7 | [[Fused quartz|pinagsamang kuwarso]], [[Iron pyrite|pirita de-bakal]], [[Silicon|silikon]], [[rutenyo]], [[Iridiyo|iridyo]], [[tantalo]], [[opalo]], [[peridot]]o, [[Tanzanite|tanzanita]], [[Jade|batong Tsino]] |- | 7 | [[osmiyo]], [[Quartz|kuwarso]], [[renyo]], [[banadyo]] |- | 7.5–8 | [[esmeralda]], [[Matigas na bakal|pinatigas na bakal]], [[wolpramyo]], [[Spinel|espinela]] |- | 8 | [[Topaz|topasyo]], [[Cubic zirconia|kubikong sirkonya]] |- | 8.5 | [[Chrysoberyl|krisoberilo]], [[kromyo]], [[Silicon nitride|nitrido de-silikona]], [[Tantalum karbida|karbida de-tantalyo]] |- | 9 | [[Corundum|korundo]] (kasama ang [[Sapphire|sapiro]] at [[Ruby|rubi]]), [[Karbohidrat|karbida de-tungsteno]], [[Titanium nitride|nitruro de-titanyo]] |- | 9–9.5 | [[Silicon karbida|karbida de-silisyo (karborundo)]]; [[Karbohidrat|karbida de-tungsteno]], [[Tantalum karbida|karbida de-tantalyo]], [[Zirconium karbida|karbida de-sirkonyo]], [[Aluminyo oksido|alumina]], [[Beryllium karbida|karbida de-berilyo]], [[Titanium karbida|karbida de-titanyo]], [[Aluminum boride|boruro de-aluminyo]], [[Boron karbida|karbida de-boro]] {{refn|group=note|Nahuhulog ang antas ng katigasan ng mga [[karbida]] ng sumusunod na elemento sa gitna ng 9 at 10:<ref name=TedPellaMHT/><ref name=PraterindustriesHT/> [[tungsten|W]], [[tantalum|Ta]], [[zirconium|Zr]], [[beryllium|Be]], [[titanium|Ti]], [[silicon|Si]], [[boron|B]].}}<ref name=TedPellaMHT>{{Cite web|url=https://www.tedpella.com/company_html/hardness.htm|title=Material Hardness Tables, Ted Pella, Inc.|website=www.tedpella.com|access-date=2019-05-09|archive-date=2015-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20150912034606/https://www.tedpella.com/company_html/hardness.htm|url-status=dead}}</ref><ref name=PraterindustriesHT>{{Cite web|url=https://www.praterindustries.com/wp-content/uploads/hardness-table.pdf|title=Hardness table|last=|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=|access-date=2019-05-09}}</ref> |- | 9.5–10 | [[Boron|boro]], [[Boron nitride|nitruro de-boro]], [[Rhenium diboride|diboruro de-renyo]] (aksis ''a''),<ref name=AFM>{{cite web | url= http://tolbert.chem.ucla.edu/Publication/AdvFuncMater-19-p3519.pdf | pages= 3526–3527 | title= Advancements in the Search for Superhard Ultra-Incompressible Metal Borides | author1= Levine, Jonathan B. | author2= Tolbert, Sarah H. | author3= Kaner, Richard B. | doi= 10.1002/adfm.200901257 | journal= Advanced Functional Materials | year= 2009 | access-date= 2019-08-22 | archive-date= 2018-12-26 | archive-url= https://web.archive.org/web/20181226075914/http://tolbert.chem.ucla.edu/Publication/AdvFuncMater-19-p3519.pdf%20 | url-status= dead }}</ref> [[Stishovite|stisyobita]], [[Titanium diboride|diboruro de-titanyo]] |- | 10 | [[Diyamante|brilyante]], [[Carbonado|karbonado]] |} == Paghahambing sa antas-Vickers == Paghahambing ng katigasang Mohs at [[Pagsubok ng katigasan ng Vickers|katigasang Vickers]]:<ref name="mindat.org">{{cite web|last1=Ralph|first1=Jolyon|title=Welcome to mindat.org|url=https://www.mindat.org/|website=mindat.org|publisher=Hudson Institute of Mineralogy|accessdate=April 16, 2017}}</ref> {| class="wikitable" ! Pangalan ng Mineral ! Katigasan (Mohs) ! Katigasan (Vickers) <br /> (kg/mm²) |- | [[Graphite|Grapayt]] | 1–2 | VHN₁₀ = 7–11 |- | [[Lata]] | 1.5 | VHN₁₀ = 7–9 |- | [[Bismuto]] | 2–2.5 | VHN₁₀₀ = 16-18 |- | [[Ginto]] | 2.5 | VHN₁₀ = 30–34 |- | [[Pilak]] | 2.5 | VHN₁₀₀ = 61–65 |- | [[Chalcocite|Kalkosita]] | 2.5–3 | VHN₁₀₀ = 84–87 |- | [[Katutubong tanso|Tanso]] | 2.5–3 | VHN₁₀₀ = 77–99 |- | [[Galena]] | 2.5 | VHN₁₀₀ = 79–104 |- | [[Sphalerite|Espalerita]] | 3.5–4 | VHN₁₀₀ = 208–224 |- | [[Heazlewoodite|Heyaselwudita]] | 4 | VHN₁₀₀ = 230–255 |- | [[Carrollite|Karolyita]] | 4.5-5.5 | VHN₁₀₀ = 507–586 |- | [[Goethite|Goetita]] | 5-5.5 | VHN₁₀₀ = 667 |- | [[Hematita]] | 5–6 | VHN₁₀₀ = 1,000–1,100 |- | [[Chromite|Kromita]] | 5.5 | VHN₁₀₀ = 1,278–1,456 |- | [[Anatase|Anatasa]] | 5.5-6 | VHN₁₀₀ = 616-6698 |- | [[Rutile|Rutilo]] | 6–6.5 | VHN₁₀₀ = 894–974 |- | [[Pyrite|Pirita]] | 6–6.5 | VHN₁₀₀ = 1,505–1,520 |- | [[Bowieite|Bowieyte]] | 7 | VHN₁₀₀ = 858–1,288 |- | [[Euclase|Euklase]] | 7.5 | VHN₁₀₀ = 1,310 |- | [[Kromyo]] | 8.5 | VHN₁₀₀ = 1,875–2,000 |} == Tingnan din == {{Div col}} *[[Antas-Brinell]] *[[Katigasan ng mga elemento (pahina ng data)]] *[[Pagsusuri ni Knoop ng katigasan]] *[[Pagsusuri ni Meyer ng katigasan]] *[[Katigasang lapis]] *[[Antas-Rockwell]] *[[Antas-gasgas]] {{Div col end}} == Mga tala == {{Reflist|group=note}} ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Karagdagang pagbabasa == * Cordua, William S. [http://www.gemcutters.org/LDA/hardness.htm "The Hardness of Minerals and Rocks"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210309082401/http://www.gemcutters.org/LDA/hardness.htm |date=2021-03-09 }}. ''Lapidary Digest'', c. 1990. [[Kategorya:Mineralohiya]] [[Kategorya:Agham ng mga materyales]] h96uwkihjqts2tb5m2lk0kp0phs63fa 0 291743 2205864 1724790 2026-05-02T00:51:50Z AsianStuff03 125864 /* */ + infobox 2205864 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement/Wikidata}} Ang '''Unibersidad ng Cergy-Pontoise''' (Pranses: ''Université de Cergy-Pontoise'' ) ay isang unibersidad sa [[Pransiya|Pransya]], sa lungsod ng Cergy-Pontoise. Ito ay isang pampublikong unibersidad at nangungunang sentro ng pagtuturo at pananaliksik, na mayroong humigit-kumulang 17,700 mag-aaral at 1,500 internasyonal na mag-aaral. Ang unibersidad ay matatagpuan sa kanluran ng Paris (30 &nbsp; km mula sa gitnang [[Paris]]), sa departamento ng Val-d'Oise . Pinamamahalaan din ng unibersidad ang Institut d'études politiques de Saint-Germain-en-Laye (sa pakikipagtulungan ng [[Unibersidad ng Versailles]]). {{coord|display=title}} {{Stub|Edukasyon}} [[Kategorya:Mga pamantasan sa Pransiya]] 8p7tzecox6uqfzwq38f8c1z1gt6sjek 0 296911 2205844 2107554 2026-05-01T17:08:46Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2205844 wikitext text/x-wiki {{Infobox album|Name=Yankee Hotel Foxtrot|Type=studio|Artist=[[Wilco]]|Released={{startdate|2001|09|18|mf=yes}} (Online release)<br> {{startdate|2002|04|23|mf=yes}} (Retail release)|Recorded=Late 2000&nbsp;– Early 2001|Genre=[[Alternative rock]]<ref name = "cos">{{cite magazine | url=http://consequenceofsound.net/2009/11/wait-youve-never-heard-wilcos-yankee-hotel-foxtrot/|title=Wait, You've Never Heard: Wilco's Yankee Hotel Foxtrot|magazine=[[Consequence of Sound]]|accessdate=August 18, 2015}}</ref> [[experimental rock]]<ref>{{cite web|url=http://www.personal.psu.edu/tgk5040/wilcoessayhtml.html|title=Wilco: Yankee Hotel Foxtrot|work=personal.psu.edu|accessdate=August 18, 2015}}{{Dead link|date=Agosto 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[art rock]]<ref>{{cite web|url=http://freecitysounds.com/2014/11/11/wilco-yankee-hotel-foxtrot/|title=Wilco - Yankee Hotel Foxtrot|work=freecitysounds.com|accessdate=August 18, 2015|archive-date=Disyembre 6, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141206115236/http://freecitysounds.com/2014/11/11/wilco-yankee-hotel-foxtrot/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wonderingsound.com/review/wilco-yankee-hotel-foxtrot/|title=Wilco, Yankee Hotel Foxtrot|work=wonderingsound.com|accessdate=August 18, 2015|archive-date=Marso 4, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304094856/http://www.wonderingsound.com/review/wilco-yankee-hotel-foxtrot/|url-status=dead}}</ref>|Length={{Duration|m=51|s=51}}|Label=[[Nonesuch Records|Nonesuch]]{{efn|Originally self-released}}|Producer=Wilco|Last album=''[[Mermaid Avenue Vol. II]]''<br>(2000)|Next album=''[[A Ghost Is Born]]''<br>(2004)|This album='''''Yankee Hotel Foxtrot'''''<br>(2001)|Misc={{Singles | Name = Yankee Hotel Foxtrot | Type = studio | Single 1 = War on War | Single 1 date = {{Start date|2002|05|21}} }}}} Ang '''''Yankee Hotel Foxtrot''''' ay ang pang-apat na album ng studio ng American [[Musikang rock|rock]] band [[Wilco]]. Natapos ang album noong 2001, ngunit ang [[Reprise Records]], isang label ng [[Warner Music Group]], ay tumanggi na palayain ito. Nakuha ni Wilco ang mga karapatan sa album nang pagkatapos ay iniwan nila ang label. Noong Setyembre 18, 2001, nag-stream ang Wilco ng buong album nang libre sa kanilang website. Nag-sign si Wilco kasama ang [[Nonesuch Records]] (isa pang label ng Warner) noong Nobyembre ng taong iyon, at ang album ay opisyal na inilabas noong Abril 23, 2002. ''Ang Yankee Hotel Foxtrot'' ay na acclaim ng mga kritiko ng musika, at malawak na itinuturing na isa sa mga pinakadakilang album noong 2000s.<ref>{{cite web|url=http://www.acclaimedmusic.net/Current/2000-09a.htm|title=Top Albums of the 2000s|last=Franzon|first=Henrik|accessdate=October 30, 2016|archive-date=Agosto 14, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160814175817/http://www.acclaimedmusic.net/Current/2000-09a.htm|url-status=dead}}</ref> Ito rin ang pinakamahusay na nagtitinda ng Wilco, na umabot sa numero 13 sa tsart ng [[Billboard 200|''Billboard'' 200]].<ref>{{Cite magazine|magazine=Billboard}}</ref> Ito ang unang album ng banda na may drummer na si [[Glenn Kotche]], at huling kasama ang multi-instrumentalist at songwriter na si [[Jay Bennett]]. == Background at pag-record == [[Wilco|Si Wilco ay]] naglalakbay upang maisulong ang [[ Mermaid Avenue Vol. II |''Mermaid Avenue Vol.'']] [[ Mermaid Avenue Vol. II |''II'']] noong Mayo 2000 nang inanyayahang maglaro ang lead singer na si [[ Jeff Tweedy |Jeff Tweedy]] sa [[Noise Pop Festival]] sa [[Chicago]]. Inihandog ng promoter ng festival na ipares ang Tweedy sa isang tagapamagitan ng kanyang pinili, at nagpasya si Tweedy na gumanap kay Jim O'Rourke. Madalas na nilalaro ng tweedy ang album ni O'Rourke na ''Bad Timing'' sa kanyang kotse habang naglalakbay siya sa nakaraang taglamig. Ang O'Rourke ay isang nagawa na tagagawa pati na rin isang musikero, at gumawa ng higit sa 200 mga album sa oras na hiniling ng Tweedy ang pakikipagtulungan. Inalok ng O'Rourke ang mga serbisyo ng drummer na si Glenn Kotche, at ang trio na ginanap sa Double Door para sa pagdiriwang noong Mayo 14, 2000. Tangkilikin ng tweedy ang pagganap nang labis na iminungkahi niya na ang trio ay magtala ng isang album nang magkasama. Pinili nila ang pangalang Loose Fur, at naitala ang anim na mga kanta sa susunod na tag-araw. <ref>{{Harvard citation no brackets|Kot|2004}}</ref> Sa pagtatapos ng taon, naitala ni Wilco ang sapat na mga track ng demo upang ilabas ang isang ika-apat na album sa studio (ang titulong nagtatrabaho ay ''Narito ang Lahat'' ), ngunit ang banda ay hindi nasisiyahan sa ilan sa mga tumatagal ng mga kanta. Ito ay naiugnay sa kawalan ng kakayahang umangkop sa drum ng Ken Coomer . Ayon sa ''American Songwriter'', "halos bawat pagtatangka na ginawa ng [Tweedy] upang patnubayan ang Coomer patungo sa tunog ng percussive na naisip niya para sa record ay nag-spark ng isang away."<ref>{{cite web|last=Baxley|first=Jaymie|title=A Decade of Wilco's Yankee Hotel Foxtrot: Part One|url=https://americansongwriter.com/a-decade-of-wilcos-yankee-hotel-foxtrot-part-one/|work=[[American Songwriter]]|date=April 23, 2012|accessdate=April 24, 2012}}</ref> Nagpasya ang banda na dalhin si Kotche sa studio upang i-record sa banda. Opisyal na pinalitan ni Wilco ang Coomer kay Kotche noong Enero 2001, isang desisyon na orihinal na iminungkahi ng Tweedy at halos agad na naaprubahan ng natitirang banda.<ref>Kot 2004, p. 185–188</ref> Guitarist na si Jay Bennett at Chris Brickley ay nagsilbi bilang mga inhinyero ng audio, at sumang-ayon sa Tweedy na ang O'Rourke ay isang mabuting pagpipilian upang paghaluin ang album, matapos ang isang bigong pagtatangka upang paghaluin ang ilang mga kanta sa Chicago Recording Company at pagkatapos na marinig ang O Ang "audition mix" ni Rourke. Isa sa mga salungatan, na ipinamalas sa pelikulang ''I Am Trying to Break Your Heart: A Film About Wilco'', ay higit sa sampung segundo na paglipat sa pagitan ng "Ashes of American Flags" at "Heavy Metal Drummer". Tinangka ni Bennett na ipaliwanag sa Tweedy na maraming mga iba't ibang mga paraan upang lapitan ang paglipat, ang bawat isa ay magbibigay ng kaunting magkakaibang mga resulta, ngunit ipinaliwanag ni Tweedy na nais lamang niya ang problema na naayos, at hindi nababahala sa pag-unawa sa iba't ibang mga diskarte. Nakatuon si Bennett sa mga indibidwal na kanta, habang ang Tweedy ay nakatuon sa mas malaking mga konsepto at pampakay na isyu - isang sinubukan at tunay na dibisyon ng paggawa na gumana nang mabuti sa apat na paglabas kung saan isinama nila ang materyal.<ref name="film">Jones, Sam. ''I Am Trying to Break Your Heart: A Film About Wilco'' (DVD), Plexifilm, 2002.</ref> Upang makamit ang mga hangarin sa musika ng banda, inanyayahan ni Tweedy si Jim O'Rourke sa studio upang ihalo ang "I am Sinusubukang Hatiin ang Iyong Puso", at ang mga resulta ay humanga sa mga miyembro ng banda. Pagkatapos ay hiningi si O'Rourke na paghaluin ang natitirang bahagi ng album.<ref>Kot 2004, p. 195–199</ref> Matapos makumpleto ang album, nagpasya ang Tweedy na alisin si Bennett mula sa banda. Natapos ang album noong 2001, at pinaniniwalaan ni Tweedy na handa itong palayain.<ref>Kot 2004, p. 199–200</ref> Nakipag-ugnay ang photographer sa [[Los Angeles, California|Los Angeles]] na si Sam Jones kay Wilco noong 2000 tungkol sa paggawa ng isang dokumentaryo ng pelikula tungkol sa paglikha ng ''Yankee Hotel Foxtrot'' . Bumaril si Jones ng higit sa 80 na oras ng footage para sa ''I Am Trying to Break Your Heart: A Film About Wilco'' na nagsisimula sa araw na pinakawalan si Coomer mula sa banda. Ang footage ay na-edit pababa sa 92 minuto, at ang pelikula ay pinakawalan sa mga sinehan noong 2002.<ref name="Liner notes">''I Am Trying to Break Your Heart'' liner notes.</ref> Ang dokumentaryo ay nakatanggap ng pangkalahatang positibong pagsusuri.<ref>{{cite web|url=http://www.rottentomatoes.com/m/i_am_trying_to_break_your_heart/|title=I Am Trying to Break Your Heart (2002)|website=[[Rotten Tomatoes]]}} Last accessed January 2, 2007.</ref> == Pagtatanggal mula sa Reprise Records == Noong 2001, pinagsama ng [[ AOL |AOL]] kasama ang [[WarnerMedia|Time Warner]] upang makabuo ng AOL Time Warner. Ang bahagi ng merkado ng Time Warner ng industriya ng musika ay bumaba ng halos limang porsyento mula sa kalagitnaan ng 1990s, at iniutos ng mga bagong executive ang pagtatapos ng 600 na mga trabaho. Isa sa mga trabahong iyon ay ang pangulo ng Reprise Records na si Howie Klein, na naging isang tagasuporta ni Wilco sa label. Ang pagpapaalis ni Klein ay inilagay ang ulo ng kinatawan ng A&R na si David Kahne na namamahala sa desisyon kung pakawalan ang ''Yankee Hotel Foxtrot'' . Inatasan ni Kahne ang isang kinatawan ng A&R na si Mio Vukovic upang subaybayan ang pag-unlad ng album. Hindi nasisiyahan si Vukovic sa album dahil naramdaman niya na hindi isinasaalang-alang ang kanyang mga mungkahi. Gusto ni Kahne ng isang radio solong mula sa album, ngunit naramdaman niya na wala sa mga kanta ang angkop para sa komersyal na paglabas. Noong Hunyo 2001, opisyal na tinanggihan ang album at iminungkahi ni Vukovic na ang banda ay nakapag-iisa na ilabas ang album.<ref>Kot 2004, p. 201-206</ref> Si Josh Grier, abogado ni Wilco, ay nagawang makipag-ayos sa isang buy-out ng banda mula sa Reprise. Itatago ng banda ang mga karapatan sa album kung nagbabayad sila ng Reprise na $ 50,000. Bago matanggap ni Wilco ang deal, tinawag ni Reprise ang banda at binago ang kanilang alok upang mabigyan ang mga karapatan ng banda sa ''Yankee Hotel Foxtrot nang'' libre. Sa kabila ng mga pagsisikap ni Reprise upang mapaunlakan ang pag-alis ni Wilco, ang proseso ay sumira sa relasyon sa publiko pagkatapos ng isang artikulo sa ''Chicago Tribune na'' inilarawan kung ano ang nangyari.<ref>{{cite news|last=Kot|first=Greg|url=http://www.chicagotribune.com/features/lifestyle/chi-0108150038aug15.story?coll=chi-leisure-hed|title=Wilco's shot in the arm|newspaper=Chicago Tribune|date=August 15, 2001|archiveurl=https://web.archive.org/web/20010826133635/http://www.chicagotribune.com/features/lifestyle/chi-0108150038aug15.story?coll=chi-leisure-hed|archivedate=August 26, 2001}}</ref> Plano ni Wilco na ilabas ang ''Yankee Hotel Foxtrot'' noong Setyembre 11,2006, ngunit hindi nais ng Tweedy ng pagbabago sa mga label ng record na makabuluhang maantala ang pagpapalabas ng album. Sa loob ng mga linggo na pinakawalan mula sa label at iniwan ni Jay Bennett ang banda, ang mga MP3 ng lahat ng mga track mula sa album ay nagsimulang lumitaw sa mga network ng pagbabahagi ng file. Sa isang desisyon na naglalayong mapabagsak ang pag-download ng mas mababang kalidad na mga hindi lisensyadong [[ MP3 |MP3]] at pagkakaroon ng kontrol sa kung paano ipinamahagi ang album, noong Setyembre 18,2006, sinimulan ni Wilco ang streaming ng kabuuan ng album sa kanilang opisyal na website. Ang website ng wilcoworld.net ay nakarehistro ng higit sa 50,000 mga hit sa araw na iyon, walong beses na kasing dami ng karaniwang pang-araw-araw na trapiko. Ang trapiko sa website ay bumagsak sa normal na trapiko sa susunod na ilang buwan. Ang sumusunod na paglilibot ay isang tagumpay sa pananalapi, at napansin ng mga miyembro ng Wilco na ang mga tagahanga ay umawit kasama ang mga walang awiting kanta mula sa album.<ref>Kot 2004, p. 223–226</ref> == Paglabas sa Nonesuch Records == [[Talaksan:Marina_City,_Chicago,_Illinois,_Estados_Unidos,_2012-10-20,_DD_01.jpg|right|thumb| Ang Marina City sa hilagang bank ng Chicago River. ]] Parehong independiyente at pangunahing mga label ng tatak na nag-bid para sa karapatang palayain ang ''Yankee Hotel Foxtrot'', kasama ang Artemis Records at Nonesuch Records . Itinanggi ng tweedy ang mga bid ng mga record label na walang roster ng mga naka-sign artist na tumutugma sa kanyang gusto. Nagpasya din siyang huwag pansinin ang mga maliliit na independyenteng kumpanya dahil nais niyang mailabas ang album para sa isang malaking madla at nadama na hindi nila makagawa ng higit sa 100,000 mga tala. Napagpasyahan ni Wilco na mag-sign sa subsidiary ng AOL Time Warner na Nonesuch Records noong Nobyembre 2001, na ibinabatay ang desisyon sa maliit na sukat ng label at kapaligiran ng friendly artist. Sa huli, naitala ni Wilco at gumawa ng ''Yankee Hotel Foxtrot'' kasama ang Reprise, natanggap ang mga karapatan sa album nang libre, at pagkatapos ay ibenta ito pabalik sa ibang kaakibat na AOL Time Warner.<ref>Kot 2004, p. 227–228</ref> ''Ang Yankee Hotel Foxtrot ay'' komersyal na inilabas ng Nonesuch Records noong Abril 23, 2002. Ibinenta ng album ang 55,573 na kopya sa unang linggo ng paglabas nito, na sinimulan ang ''tsart'' ng [[Billboard 200|''Billboard'' 200]] album sa numero na 13. <ref>{{Cite magazine|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> <ref>Kot 2004, p. 228–229</ref> Ang album ay sertipikadong Ginto ng Recording Industry Association of America at naibenta ang higit sa 590,000 na yunit.<ref>{{cite web|url=https://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php|title=Gold and Platinum Database Search|publisher=[[Recording Industry Association of America]]|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070626174049/http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php|archivedate=2007-06-26}} Last accessed January 2, 2007.</ref><ref>{{Cite magazine|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Ang takip ng album ay isang larawan ng Marina City sa bayang tinaguriang banda ng [[Chicago]]. Ang album ay pinangalanan pagkatapos ng isang serye ng mga titik sa alpabetong narinig ni Tweedy sa kahon ng Irdial na itinakda ang ''The Conet Project: Recordings of Shortwave Numbers Stations''. Sa ika-apat na track ng album, inuulit ng isang babae ang mga salitang "Yankee Hotel Foxtrot" nang maraming beses; isang clip mula sa paglipat ng Number Station na ito ay inilagay sa awit ng ''Yankee Hotel Foxtrot'' na "Poor Places". Inakusahan ni Irdial si Wilco para sa paglabag sa copyright, at isang pag-areglo ang naabot sa labas ng korte.<ref>{{cite news|last=Gupta|first=Jaya|url=http://www.filter-mag.com/news/interior.1477.html|title=Wilco Settle Lawsuit|publisher=[[Filter Magazine]]|date=June 25, 2004|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061027070739/http://www.filter-mag.com/news/interior.1477.html|archivedate=October 27, 2006}}</ref> Ang ''More Like the Moon'' EP (tinawag ding ''Bridge'' and ''Australian'' EP) ay orihinal na pinakawalan bilang isang bonus disc sa Australian bersyon ng ''Yankee Hotel Foxtrot'' . Ang EP ay binubuo ng anim na mga kanta na naitala ngunit hindi inilabas sa ''Yankee Hotel Foxtrot'' session kasama ang isang muling pagtatrabaho ng "Kamera". Sa isang taong taong anibersaryo ng paglabas ng ''Yankee Hotel Foxtrot'', na-upload ni Wilco ang EP sa kanilang opisyal na website, at inaalok ito nang libre sa sinumang bumibili ng album. Mamaya hayaan ng banda ang sinumang mag-download ng EP nang libre sa website, anuman ang binili nila ang buong-haba ng album.<ref>Kot 2004, p. 237</ref><ref>{{Cite magazine|magazine=[[Stylus Magazine]]}}</ref> == Pagtanggap == Ang album ay nakatanggap ng malawak na pagtanggap sa paglabas, kasama ang mga positibong pagsusuri mula sa mga media outlet tulad ng ''Rolling Stone'' at BBC Music.<ref name="BBCReview3">{{cite web|last=Jones|first=Chris|title=Review of Wilco - Yankee Hotel Foxtrot|url=https://www.bbc.co.uk/music/reviews/8zbd/|publisher=[[BBC Music]]|accessdate=April 11, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121114195519/http://www.bbc.co.uk/music/reviews/8zbd|archivedate=14 November 2012|url-status=live}}</ref><ref name="BBCReview2">{{cite web|last=Jones|first=Chris|title=Review of Wilco - Yankee Hotel Foxtrot|url=https://www.bbc.co.uk/music/reviews/8zbd/|publisher=[[BBC Music]]|accessdate=April 11, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121114195519/http://www.bbc.co.uk/music/reviews/8zbd|archivedate=14 November 2012|url-status=live}}</ref> Ang ''Yankee Hotel Foxtrot ay'' binoto bilang pinakamahusay na album ng taon sa poll ng ''The Village Voice'' Pazz & Jop.<ref>{{cite news|url=http://www.villagevoice.com/specials/pazznjop/02/|title=Pazz & Jop 2002|newspaper=[[The Village Voice]]|accessdate=May 31, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20030220134654/http://www.villagevoice.com/specials/pazznjop/02/|archivedate=February 20, 2003|url-status=dead}}</ref> Binigyan ni Brent Sirota ng ''Pitchfork'' ang album ng isang perpektong 10 na rating, na napansin na ang album ay "simpleng obra maestra." Pinuri ni David Fricke ng ''Rolling Stone'' ang pagkakahawig nito sa psychedelia habang pinuri ng Allmusic na si Zac Johnson ang musikal na "pagiging kumplikado" nito. Maraming mga kanais-nais na mga pagsusuri: E! Online ang album ng isang A at sinabi na ang "mayaman, kakaibang lasa ay nakakakuha ng mas matindi na ngumunguya ka dito." Tinawag ito ng ''Stylus Magazine'' na "isang mahusay na album, at isang natitirang lugar para magsimula ang mga bagong bagong tagahanga ng Wilco."<ref name="StylusReview">{{Cite magazine|magazine=[[Stylus Magazine]]}}</ref> Binigyan ito ng Neumu.net ng siyam na bituin mula sa sampu at tinawag itong "isang mabangis na rekord".<ref name="Neumu.netReview2">{{cite web|last=Strickler|first=Yancey|title=Wilco: Yankee Hotel Foxtrot|url=http://neumu.net/fortyfour/2002/2002-00091/2002-00091_fortyfour.shtml|publisher=Neumu.net|year=2002|accessdate=May 31, 2013}}</ref> Halos ibinigay ni Halos ang isang marka na 8.75 mula sa sampu at sinabi, "Hindi ako sigurado kung ito ang gawain ni O'Rourke o ang pag-unlad ng grupo (o kaunting pareho), ngunit ang disc na ito ay napakaraming multi-layered na madaling marinig ang mga bagong bagay nang maraming beses matapos ang unang pakikinig."<ref name="AlmostCoolReview2">{{cite web|title=Wilco - Yankee Hotel Foxtrot|url=http://www.almostcool.org/mr/1447/|publisher=Almost Cool|year=2002|accessdate=May 31, 2013|archive-date=Marso 9, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120309115211/http://www.almostcool.org/mr/1447/|url-status=dead}}</ref> Binigyan ito ng ''Billboard'' ng isang kanais-nais na pagsusuri at tinawag itong "isang mas malakas at reward na release". <ref name="BillboardReview">{{Cite magazine|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Binigyan ito ng ''Austin Chronicle'' ng apat na bituin mula sa lima at sinabi na "Pagkatapos ng isang habang - isang panahon ng pamilyar kung gagawin mo - malinaw na ang mga awiting ito ay hindi lamang ganap na natanto, nasusumpa sila malapit sa napakatalino."<ref name="AustinChronicleReview2">{{cite news|last=Bertin|first=Michael|title=Wilco: Yankee Hotel Foxtrot (Nonesuch)|url=http://www.austinchronicle.com/music/2002-05-03/85772/|newspaper=[[The Austin Chronicle]]|date=May 3, 2002|accessdate=May 31, 2013}}</ref> Binigyan ito ng Playlouder ng apat na bituin sa labas ng lima at tinawag itong "Ang pinakahihintay na paghihintay na pinakahihintay na album sa mundo &nbsp; ... kailanman? Maaaring &nbsp; . . . "<ref name="PlaylouderReview2">{{cite web|last=Moffat|first=Iain|title=Yankee Hotel Foxtrot by Wilco|url=http://www.playlouder.com/review/523wilco.html|publisher=[[Playlouder]]|date=April 30, 2002|accessdate=May 31, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20020504231119/http://www.playlouder.com/review/523wilco.html|archivedate=May 4, 2002|url-status=dead}}</ref> Binigyan din ni ''Uncut'' ang album ng apat na bituin na wala sa limang at sinabi, "Ang pinakakaraniwang paglalarawan ng napag-usapan na album na ito noong nakaraang mga buwan ay ang YHF ay ang Amerikano na ''Kid A.'' Sa katotohanan, ito ay mas matagumpay kaysa rito." Ibinigay din ng ''blender'' ito ng apat na bituin mula sa lima at sinabi: "Ang mga komedya ay nagpapabagal sa mga pag-aayos at bumagsak sa sapat na mga nuances ng pang-eksperimento upang gawing maayos ang buong bagay na nagre-refresh ng lo-fi." Ibinigay din ito ng ''Q'' sa apat na bituin at tinawag itong "battered, bonkers at bewitching sa pantay na mga bahagi" at na ito "sa wakas ay natagpuan ang 'kawili-wiling' phase ni Wilco na maging kamangha-manghang". [[Yahoo!]] Music UK binigyan ito ng walong bituin mula sa sampu at sinabi, "Ang tweedy ay tumatagal ng maginoo na mga form ng kanta na binuburot sa kanyang acoustic gitara at pinagsama ang mga ito nang buo, muling isinama sa bali, hindi nagaganyak na mga epiko sa tulong ng maaasahang makikinang na Jim O'Rourke."<ref name="YahooMusicUKReview2">{{cite web|last=Mulvey|first=John|title=Wilco - 'Yankee Hotel Foxtrot'|url=http://uk.launch.yahoo.com/l_reviews_a/24761.html|publisher=[[Yahoo! Music|Yahoo! Music UK]]|date=April 22, 2002|accessdate=May 31, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040818021902/http://uk.launch.yahoo.com/l_reviews_a/24761.html|archivedate=August 18, 2004|url-status=dead}}</ref> Makalipas ang ilang sandali matapos ang online na pagpapalaya nito, inako ng Peter Buck ng [[ INGALIN |R.E.M.]] ang album bilang "kanilang pinakamagaling pa."<ref>''[[Q (magazine)|Q]]'', October 2001</ref> ''Ang Trouser Press ay'' isa sa ilang mga pangunahing media outlets na hindi nagbigay ng magandang pagsusuri sa album, sa halip binigyan ito ng isang average na pagsusuri at nagsasabi na "mas maraming oras na ginugol sa lab ng pag-aawit ng kanta ay maaaring magbunga ng materyal na mas angkop sa maliwanag na pagsisikap sa studio na namuhunan at pinalapit si Wilco sa paggawa ng isang tunay na mahusay na album."<ref>{{cite news|url=http://www.trouserpress.com/entry.php?a=wilco|title=Wilco|publisher=[[Trouser Press]]}}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Last accessed July 6, 2007.</ref> Binigyan ni Robert Christgau ang album ng isang bituin na kagalang-galang na rating ng pagbanggit, na naglalarawan sa musika bilang "purty" ngunit sinasabi na natagpuan niya ang mga liriko at mga boses sa pangkalahatan ay naging mainip.<ref name="ChristgauReview2">{{cite web|last=Christgau|first=Robert|title=CG: Wilco|url=http://www.robertchristgau.com/get_artist.php?id=1677|publisher=[[Robert Christgau]]|accessdate=July 15, 2009}}</ref> Kahit na ang ''Yankee Hotel Foxtrot ay'' naitala bago ng [[Mga pag-atake noong Setyembre 11|Setyembre 11, 2001 attacks]], ang mga kritiko ay nakitang mga sanggunian sa album sa mga pag-atake. Halimbawa, inihambing ni Jeff Gordinier ng ''Entertainment Weekly'' ang dalawang mga tore ng Marina City sa mga tower ng [[World Trade Center]]. Naglalaman din ng mga katulad na tema ay ang mga awiting "War on War" at "Ashes of American Flags" na naglalaman ng linya na "I would like to salute the ashes of American flags." Ang awiting "Jesus, Etc." naglalaman din ng mga lyrics na ito: "Tall buildings shake, Voices escape singing sad sad songs&nbsp;... Voices whine, Skyscrapers are scraping together, your voice is smoking."<ref>{{cite web|url=http://www.cracked.com/article_20444_the-5-most-mind-blowing-predictions-ever-made-in-pop-songs.html|title=The 5 Most Mind-Blowing Predictions Ever Made in Pop Songs|author=|date=|website=cracked.com|accessdate=20 April 2018}}</ref> Nanguna si ''Yankee Hotel Foxtrot'' sa poll ng Pazz and Jop para sa 2002. Noong 2008, inilista ng ''Rolling Stone na si'' Tom Moon ang ''Yankee Hotel Foxtrot'' sa mga ''1,000 Recordings to Hear Before You Die''. Kasama rin ang album sa aklat na ''1001 Albums You Must Hear Before You Die''.<ref>{{cite book|author1=Robert Dimery|author2=Michael Lydon|title=1001 Albums You Must Hear Before You Die: Revised and Updated Edition|url=https://archive.org/details/1001albumsyoumus0000unse_s5b9|accessdate=|date=23 March 2010|publisher=Universe|isbn=978-0-7893-2074-2}}</ref> Ang ''Yankee Hotel Foxtrot ay'' nakakita ng isang lugar sa maraming mga listahan ng mga pinakadakilang mga album ng mga 2000. ''Ang Rolling Stone ay'' niraranggo ang album sa numero na tatlo sa listahan nito ng 100 Best Albums of the Decade.<ref>[https://www.rollingstone.com/news/story/31248017/100_best_albums_of_the_decade/40 "#3 Wilco-Yankee Hotel Foxtrot"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100330121535/http://www.rollingstone.com/news/story/31248017/100_best_albums_of_the_decade/40 |date=2010-03-30 }} Rolling Stone's 100 Best Albums of the Decade. 9 December 2009. Retrieved 10 December 2009.</ref> Inilagay ni ''Pitchfork'' ang album sa numero na apat sa Top 200 Albums of the 2000s.<ref>{{cite web|author=Pitchfork, October 2, 2009|url=http://pitchfork.com/features/staff-lists/7710-the-top-200-albums-of-the-2000s-20-1/2/|title=Staff Lists: The Top 200 Albums of the 2000s: 20-1 &#124; Features|work=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|date=2009-10-02|accessdate=2011-09-19|archive-date=2009-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20091004234842/http://pitchfork.com/features/staff-lists/7710-the-top-200-albums-of-the-2000s-20-1/2|url-status=dead}}</ref> Ang alternatibong website ng musika ay pinangalanan ding "Mahina na Lugar" at "Jesus, atbp." bilang ika-147 at ika-61 na pinakamahusay na mga kanta ng dekada, ayon sa pagkakabanggit.<ref>{{cite web|url=http://pitchfork.com/p2k/|title=P2K: The Decade in Music|work=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|date=|accessdate=2011-09-19|archive-date=2011-09-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20110907044659/http://pitchfork.com/p2k/|url-status=dead}}</ref> Pinangalanan ni ''Paste'' ang album na pangalawang pinakamahusay na album ng dekada.<ref>{{cite web|last=Evans|first=Janile|url=http://www.pastemagazine.com/blogs/lists/2009/11/the-best-albums-of-the-decade.html?p=5|title=The 50 Best Albums of the Decade (2000–2009) :: Blogs :: List of the Day :: Paste|publisher=Pastemagazine.com|date=|accessdate=2011-09-19|archive-date=2010-04-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20100404063516/http://www.pastemagazine.com/blogs/lists/2009/11/the-best-albums-of-the-decade.html?p=5|url-status=dead}}</ref> Noong 2006, ang mga mambabasa ng ''Q Magazine'' ay binoto ito ng ika-100 "Pinakadakilang Album Kailanman".<ref>{{Cite magazine|magazine=[[Q (magazine)|Q]]}}</ref> Noong 2012, niraranggo ito ng ''Rolling Stone'' na # 493 sa listahan nito ng The 500 Greatest Albums of All Time, na nagsasabing, "Ang mahusay na paglukso ni Wilco ay isang halo ng tradisyon ng rock, electronics, oddball rhythms at pang-eksperimentong kilos."<ref>Wenner, Jann S., ed. (2012). Rolling Stone - Special Collectors Issue - The 500 Greatest Albums of All Time. USA: Wenner Media Specials. {{ISBN|978-7-09-893419-6}}</ref> == Listahan ng track == {{Track listing |all_lyrics = [[Jeff Tweedy]] |all_music = Tweedy kasama na si [[Jay Bennett]], maliban sa mga track ng 1, 7 at 11 ni Tweedy |total_length = 51:51 |title1 = I Am Trying to Break Your Heart |length1 = 6:57 |title2 = Kamera |length2 = 3:29 |title3 = Radio Cure |length3 = 5:08 |title4 = War on War |length4 = 3:47 |title5 = Jesus, Etc. |length5 = 3:50 |title6 = Ashes of American Flags |length6 = 4:43 |title7 = Heavy Metal Drummer |length7 = 3:08 |title8 = I'm the Man Who Loves You |length8 = 3:55 |title9 = Pot Kettle Black |length9 = 4:00 |title10 = Poor Places |length10 = 5:15 |title11 = Reservations |length11 = 7:22 }} == Tauhan == Mga kredito ayon sa mga tala ng liner.<ref name="Liner notes">''I Am Trying to Break Your Heart'' liner notes.</ref> {{Col-begin}} {{col-2}} '''Wilco'''<!-- Specific instrumentation isn't included in the liner notes. --> * [[Jeff Tweedy]] * John Stirratt * Leroy Bach * Glenn Kotche * Jay Bennett '''Additional musicians'''<!-- Specific instrumentation isn't included in the liner notes. --> * Craig Christiansen * Ken Coomer * Jessy Greene * Fred Lonberg-Holm * Jim O'Rourke {{col-2}} '''Horn and string arrangements''' * John Stirratt * Jeff Tweedy '''Technical''' * Jay Bennett – engineering * Chris Brickley – engineering * Jim O'Rourke – additional engineering, mixing * Jonathan Parker – additional engineering * Steve Rooke – mastering '''Artwork''' * Sam Jones – photography * Lawrence Azerrad – art direction, design {{Col-end}} == Mga Tala == === Mga Tala === {{Notelist}} === Mga pagsipi === {{Reflist|30em}} == Mga Sanggunian == * Kot, Greg (2004), Wilco: Learning How to Die (First ed.), New York: Broadway Books Retrieved on 2006-12-18 * Levy, Joe (2005), The 500 Greatest Albums of All Time (First ed.), New York: Wenner Books Retrieved on 2007-01-02 {{Wilco}} [[Kategorya:Mga album noong 2001]] [[Kategorya:Mga album noong 2002]] [[Kategorya:Mga album ng Wilco]] [[Kategorya:Mga album na ginawa ni Jeff Tweedy]] [[Kategorya:Mga album]] 1iylnkpi8q4gnxhwo5gi7vxeogk8bqy 0 297175 2205794 2012324 2026-05-01T12:37:26Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2205794 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|name=The Sugarcubes|image=Early Björk - cropped.jpg|background=group_or_band|origin=[[Reykjavík]], [[Iceland]]|genre={{hlist|[[Alternative rock]]|[[post-punk]]|avant-pop|avant-rock|[[dream pop]]}}|years_active={{hlist|1986–1992|2006}}|label={{hlist|[[One Little Indian Records|One Little Indian]]|[[Elektra Records|Elektra]]}}|associated_acts={{hlist|[[Björk]]|KUKL|Purrkur Pillnikk|Þeyr}}|current_members=|past_members=* [[Björk]] * Einar Örn Benediktsson * Sigtryggur Baldursson * Þór Eldon * Bragi Ólafsson * Margrét Örnólfsdóttir * Einar Arnaldur Melax}} Ang '''The Sugarcubes''' ([[Wikang Islandes|Icelandic]]: Sykurmolarnir) ay isang Icelandic na [[Alternative rock|alternatibong rock]] banda mula sa [[Reikiavik|Reykjavík]] na nabuo noong 1986 at nabuwag noong 1992. Para sa karamihan ng kanilang karera, ang banda ay binubuo ng [[Björk]] (mga bokal, mga keyboard), Einar Örn Benediktsson (mga tinig, trumpeta), Þór Eldon (gitara), Bragi Ólafsson (bass), Margrét "Magga" Örnólfsdóttir (keyboards) at Sigtryggur (keyboard) tambol). Ang nangungunang mang-aawit na si Björk ay magiging kalaunan ay isang matagumpay na solo musikero at ang pinakamahusay na nagbebenta ng musikero ng Iceland sa lahat ng oras. Ang banda ay nakatanggap ng kritikal at tanyag na pag-acclaim sa buong mundo. Ang kanilang debut studio album, ''Life's Too Good'', ay pinakawalan noong Abril 1988 sa hindi inaasahang internasyonal na tagumpay. Ito ay kredito bilang ang unang album ng Iceland na magkaroon ng isang pandaigdigang epekto at itinuturing na isang tiyak na impluwensya sa lahat ng kasunod na musikang tanyag sa Iceland. Ito spawned ang lagda ng banda hit "Birthday". Ang kanilang follow-up album, ''Here Today, Tomorrow Next Week!'', ay pinakawalan noong Setyembre 1989 sa mga maligamgam na mga pagsusuri mula sa ilang mga kritiko at tagahanga. Ang kanilang pangatlo at pangwakas na album, ang ''Stick Around for Joy'', na inilabas noong Pebrero 1992, ay mas mahusay na natanggap ng parehong mga tagahanga at kritiko at nagkaroon ng dalawang matagumpay na mga solo: Hit" at "Leash Called Love." Ang Sugarcubes ay itinuturing na "ang pinakamalaking rock band na lumabas mula sa Iceland."<ref>{{Cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/artists/bjork/biography|title=Bjork Biography|website=Rolling Stone|access-date=2017-03-14|archive-date=2016-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20160124223822/http://www.rollingstone.com/music/artists/bjork/biography|url-status=dead}}</ref> == Estilo == Isinulat ni ''Trouser Press'' na ang pag-drum at gawa ng gitara ay naiimpluwensyahan ng [[Joy Division]], [[Siouxsie and the Banshees]] at din ang Cocteau Twins sa mga mabagal na numero. Isinama din ng grupo ang "electronically mutated trumped at sound effects".<ref name="trouser2">{{cite web|authors=Robbins, Ira and Sheridan, David|url=http://www.trouserpress.com/entry.php?a=sugarcubes|title=Sugarcubes|publisher=Trouserpress|accessdate=1 August 2014|archive-date=7 Marso 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160307032306/http://www.trouserpress.com/entry.php?a=sugarcubes|url-status=dead}}</ref> Ang iba pang instrumento ay ang tinig ni Björk, na naglalaman ng isang "hanay ng mga damdamin", pagiging isang sandali "isang maliit na batang soprano" at pagkatapos ay susunod na "isang ulong hayop". Kumakanta din si Einar sa ilang mga track na may Björk sa mga tinig sa background.<ref name="trouser2" /> Inilarawan ni ''Pitchfork'' ang banda bilang avant-rock.<ref>{{cite web|url=https://pitchfork.com/tv/56-liner-notes/explore-bjorks-post-in-5-minutes/|title=Explore Björk's Post in 5 Minutes|work=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|date=17 October 2017|accessdate=17 October 2017}}</ref> == Mga kasapi == [[Talaksan:Early_Björk.jpg|thumb|The Sugarcubes na gumaganap sa Japan]] * [[Björk|Björk Guðmundsdóttir]] - mga tinig, mga keyboard * Einar Örn Benediktsson - mga boses, trumpeta * Sigtryggur Baldursson - mga tambol, pagtambulin * Eldór Eldon - gitara * Bragi Ólafsson - bass * Margrét "Magga" Örnólfsdóttir - mga keyboard (1989–1992, 2006) * Einar Melax - mga keyboard (1987–1989; pinalitan ni Margrét Örnólfsdóttir) * Fridrik Erlingsson - gitara (kaliwa ang banda sa oras ng unang paglabas ng album) == Discography == === Mga album sa studio === * ''[[Life's Too Good]]'' (1988) * ''[[Here Today, Tomorrow Next Week!]]'' (1989) * ''[[Stick Around for Joy]]'' (1992) === Mga Compilations at remix === * ''It's-It'' (1992) * ''The Great Crossover Potntial'' (1998) === Mga Singles === * "''Einn Mol'á Mann''" (ICE only) (as Sykurmolarnir) (1986) * "''Luftguitar''" (ICE only) (as Johnny Triumph & Sykurmolarnir) (1987) * "''Birthday''" (1987) * "''Coldsweat''" (1988) * "''Deus''" (1988) * "''Birthday''" (Reissue) (1988) * "''Motorcrash''" (Continental Europe/US only) (1988) * "''Regina''" (1989) * "''Planet''" (1989) * "''Hit''" (1992) * "''Walkabout''" (1992) * "''Vitamin''" (1992) * "''Leash Called Love''" (1992) * "''Birthday Remix''" (1992) === Mga kahon ng vinyl at CD === * 1989 - ''12.11'' (One Little Indian Records) * 1989 - ''7.8'' (One Little Indian Records) * 1989 - ''CD.6'' (One Little Indian Records) * 2006 - ''The Complete Studio Albums Box''- 3 × CD repacked box na may tatlong pangunahing mga album ng studio ng wikang Ingles. Inilabas upang ipagdiwang ang ika-20 na Anibersaryo ng muling pagdiriwang (One Little Indian Records) == Mga Sanggunian == <references group="" responsive="0"></references> == Mga panlabas na link == * [https://web.archive.org/web/20160304093405/http://www.modernpeapod.com/2008/03/the-sugarcubes-the-dvd-and-live-zabor/ Suriin ang muling nabigyan ng mga video ng Sugarcubes na naglabas sa Modern Peapod] * The Sugarcubes * [http://chiefmag.com/issues/3/features/The-Sugarcubes-Reunion/ Pakikipanayam kay Einar Örn Benediktsson] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080705193245/http://chiefmag.com/issues/3/features/The-Sugarcubes-Reunion/ |date=2008-07-05 }} sa ''Chief Magazine na'' tinatalakay ang kapanganakan, pagkasira, at panghuling pagsasama-sama ng banda. * [http://www.peterlind.org/o/#Bjôrk_&_Sugarcubes Ang mga Sugarcubes ay nakatira sa Copenhagen 1988], larawan Peter Lind {{DEFAULTSORT:Sugarcubes}} [[Kategorya:Mga banda mula sa Iceland|Sugarcubes]] [[Kategorya:Mga banda]] [[Kategorya:Björk]] di6bmu2g6scxy4y689r7n0575hu6b0n 0 299684 2205829 2205448 2026-05-01T14:30:39Z Ivan P. Clarin 84769 2205829 wikitext text/x-wiki {{For|Kapatid na Aktor|Ruru Madrid}} {{Infobox person | name = Rere Madrid | birth_name = Athenah Merrique Madrid | birth_date = {{birth date and age|2000|3|6}} | birth_place = [[Makati]], [[Pilipinas]] | nationality = [[Pilipino]], [[Espanyol]] | known_for = Rere | occupation = [[Aktres]], [[modelo]] | years_active = 2019–kasalukuyan | family = [[Ruru Madrid]] (kapatid) | height = {{height|m=1.77}} | agent =[[GMA Artist Center]] (2019-kasalukuyan) | website = {{Instagram|athenahmadrid}} }} '''Athenah Merrique Madrid''' na mas kilala bilang '''Rere Madrid''' (ipinanganak noong Marso 6, 2000), ay isang [[aktres]] at [[modelo]] na kapatid ni [[Ruru Madrid]]. Isa sya sa mga kalahok ng [[StarStruck (season 7)|StarStruck 7 Avenger]]. Nakuha nya ang ika-11 puwesto rito.<ref>{{cite web |title=EXCLUSIVE: Bakit itinago ni Rere Madrid sa kanyang Kuya Ruru Madrid na sumali siya sa 'StarStruck?' |url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/tv/starstruck/52085/exclusive-bakit-itinago-ni-rere-madrid-sa-kanyang-kuya-ruru-madrid-na-sumali-siya-sa-starstruck/story |website=GMA Network}}</ref> Kasalukuyan nyang boyfriend si Kai Sotto na niligawan sya mula pa noong May 2024.<ref>{{cite web |title=Rere Madrid and Kai Sotto melt hearts with romantic photo dump |url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/celebritylife/news/22186/rere-madrid-and-kai-sotto-melt-hearts-with-romantic-photo-dump/photo/302660/dinner-dates |website=GMA Network |access-date=9 Abril 2025}}</ref> ==Pilmograpiya== ===Telebisyon=== {| class = "wikitable" style = "font-size: 100%;" |- ! Taon !! Pamagat !! Ginampanan !! Himpilan |- | rowspan="3"| 2020 || ''[[Maynila (teleserye)|Maynila: Ayuda One]]'' || Magie Lacsamana || rowspan="8"| [[GMA Network]] |- | ''[[Daig Kayo ng Lola Ko]]'' || White Witch Warrior |- | ''[[Magpakailanman|Magpakailanman#: Tanging ina ng lahat: The Amelia Calma Story]]'' || Angie |- | rowspan="4"| 2019 || Sarap Di ba? || Kanyang sarili |- | ''[[Studio 7]]'' || Kanyang sarili/performer |- | ''[[StarStruck (season 7)]]'' || rowspan="2"| Kanyang sarili |- | ''[[The Boobay and Tekla Show]]'' |- | 2026 || ''[[Encantadia Chronicles: Sang'gre]]'' || Cami Salvador |} ==Tingnan din== * [[Faith Da Silva]] * [[Jay Arcilla]] * [[Jerick Dolormente]] * [[Kelvin Miranda]] * [[Pam Prinster]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Talababa== * {{IMDb name|10785756}} {{usbong|Artista|Pilipinas}} {{DEFAULTSORT:Madrid, Rere}} [[Kategorya:Ipinanganak noong 2000]] [[Kategorya:Mga Pilipino]] [[Kategorya:Mga batang artista mula sa Pilipinas]] m7gqgg152xb33iikkq28qi46om6l9v1 2205830 2205829 2026-05-01T14:31:17Z Ivan P. Clarin 84769 2205830 wikitext text/x-wiki {{For|Kapatid na Aktor|Ruru Madrid}} {{Infobox person | name = Rere Madrid | birth_name = Athenah Merrique Madrid | birth_date = {{birth date and age|2000|3|6}} | birth_place = [[Zamboanga City]], [[Pilipinas]] | nationality = [[Pilipino]], [[Espanyol]] | known_for = Rere | occupation = [[Aktres]], [[modelo]] | years_active = 2019–kasalukuyan | family = [[Ruru Madrid]] (kapatid) | height = {{height|m=1.77}} | agent =[[GMA Artist Center]] (2019-kasalukuyan) | website = {{Instagram|athenahmadrid}} }} '''Athenah Merrique Madrid''' na mas kilala bilang '''Rere Madrid''' (ipinanganak noong Marso 6, 2000), ay isang [[aktres]] at [[modelo]] na kapatid ni [[Ruru Madrid]]. Isa sya sa mga kalahok ng [[StarStruck (season 7)|StarStruck 7 Avenger]]. Nakuha nya ang ika-11 puwesto rito.<ref>{{cite web |title=EXCLUSIVE: Bakit itinago ni Rere Madrid sa kanyang Kuya Ruru Madrid na sumali siya sa 'StarStruck?' |url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/tv/starstruck/52085/exclusive-bakit-itinago-ni-rere-madrid-sa-kanyang-kuya-ruru-madrid-na-sumali-siya-sa-starstruck/story |website=GMA Network}}</ref> Kasalukuyan nyang boyfriend si Kai Sotto na niligawan sya mula pa noong May 2024.<ref>{{cite web |title=Rere Madrid and Kai Sotto melt hearts with romantic photo dump |url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/celebritylife/news/22186/rere-madrid-and-kai-sotto-melt-hearts-with-romantic-photo-dump/photo/302660/dinner-dates |website=GMA Network |access-date=9 Abril 2025}}</ref> ==Pilmograpiya== ===Telebisyon=== {| class = "wikitable" style = "font-size: 100%;" |- ! Taon !! Pamagat !! Ginampanan !! Himpilan |- | rowspan="3"| 2020 || ''[[Maynila (teleserye)|Maynila: Ayuda One]]'' || Magie Lacsamana || rowspan="8"| [[GMA Network]] |- | ''[[Daig Kayo ng Lola Ko]]'' || White Witch Warrior |- | ''[[Magpakailanman|Magpakailanman#: Tanging ina ng lahat: The Amelia Calma Story]]'' || Angie |- | rowspan="4"| 2019 || Sarap Di ba? || Kanyang sarili |- | ''[[Studio 7]]'' || Kanyang sarili/performer |- | ''[[StarStruck (season 7)]]'' || rowspan="2"| Kanyang sarili |- | ''[[The Boobay and Tekla Show]]'' |- | 2026 || ''[[Encantadia Chronicles: Sang'gre]]'' || Cami Salvador |} ==Tingnan din== * [[Faith Da Silva]] * [[Jay Arcilla]] * [[Jerick Dolormente]] * [[Kelvin Miranda]] * [[Pam Prinster]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Talababa== * {{IMDb name|10785756}} {{usbong|Artista|Pilipinas}} {{DEFAULTSORT:Madrid, Rere}} [[Kategorya:Ipinanganak noong 2000]] [[Kategorya:Mga Pilipino]] [[Kategorya:Mga batang artista mula sa Pilipinas]] rraxyp0623ysjwqun0v6belfj8qxhk9 0 300708 2205791 1789404 2026-05-01T12:24:58Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2205791 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name=The Brothers Chaps |image=File:BrothersChaps.JPG |caption=Si Matt (kaliwa) at Mike Chapman (kanan) noong 2008 [[Heroes Convention]] |birth_date='''Matt:'''<br />{{birth date and age|1976|11|1}}<br />[[Indiana]], U.S.<br />'''Mike:'''<br />{{birth date and age|1973|9|20}}<br />[[Indiana]], U.S. |occupation=Writers, voice actors, directors, producers, composers |years_active=1996–kasalukuyan |spouse='''Matt''': Jackie Chapman<br/>'''Mike''': Missy Palmer |website= }} Si '''Matthew''' "'''Matt'''" '''Alan Chapman'''<ref name="gase.nl2">{{cite web|url=http://www.gase.nl/Internettree/f39511.htm|title=The Dutch and American Gase and related families|website=www.gase.nl}}</ref> (ipinanganak noong Nobyembre 1, 1976) at '''Michael''' "'''Mike'''" '''Raymond Chapman'''<ref name="gase.nl2" /> (ipinanganak Setyembre 20, 1973), na kilala nang sama-sama bilang '''The Brothers Chaps''', ay mga Amerikanong manunulat, boses na aktor, direktor, mga tagagawa at kompositor. Mas kilala sila bilang mga tagalikha ng animated series na ''[[Homestar Runner]]''. == Maagang buhay == Sila ay orihinal na mula sa [[Indiana]], ngunit nakatira ngayon sa [[Atlanta, Georgia]]. Lumalaki noong 1980s, ang Brothers Chaps ay lumilikha ng mga comic na libro, paggawa ng pelikula sa [[Super 8]] na pelikula at kalaunan ay nakikipag-away sa isang video camera.<ref>{{Cite web|url=http://coldhardflash.com/2006/10/homestars-show-runners-part-1.html|title=Homestar’s Show Runners|accessdate=October 2, 2006|publisher=ColdHardFlash.com|archive-date=Oktubre 23, 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061023013154/http://www.coldhardflash.com/2006/10/homestars-show-runners-part-1.html|url-status=dead}}</ref> == Karera == Si Matt ang pangunahing artista sa boses para sa ''Homestar Runner''. Para sa isang panahon, nagtatrabaho siya bilang isang manunulat at direktor para sa serye sa telebisyon ng mga bata na si ''[[Yo Gabba Gabba!]]''; nagtrabaho din siya para sa [[Disney Channel]] animated series na ''[[Gravity Falls]]'' at [[Discovery Family|The Hub]] live-action series na [[The Aquabats! Super Show!|''The Aquabats!'']] [[The Aquabats! Super Show!|''Super Show!'']], kung saan siya ay nag-ambag din paminsan-minsang gawaing boses at pagsuporta sa mga papel na ginagampanan. Karamihan sa mga kapansin-pansin sa ''The Aquabats!'' ''Super Show!'', nilalaro niya ang pangunahing antagonist ng panahon ng isang yugto na "CobraMan!", na naglalaro ng isang malambot na karnabal na karnebang nagngangalang Carl, na ang tinig at hitsura ay naipakita nang direkta pagkatapos ng [[Strong Bad]]. Sinulat ni Matt ang mga episode ng ''[[Wander Over Yonder]]'' na "The Bounty" at "The Timebomb" sa pakikipagtulungan sa mga kawani ng pagsusulat ng palabas. Lumitaw din si Matt sa ikalawang yugto ng ''[[Camp Camp]]'', isang animated na serye ni [[Rooster Teeth]], bilang tinig ng tatay ni Neil na si Carl.<ref>{{cite web|url=http://roosterteeth.com/episode/camp-camp-season-2-episode-12-sfh893yt|title=Camp Camp: Episode 12 - Parents' Day|website=Rooster Teeth}}</ref> Si Mike ay responsable para sa kalahati ng [[Adobe Flash]] animation, pati na rin ang mga teknikal na aspeto ng ''Homestar Runner'' site. Nagbibigay din siya ng hindi sinasadya mahirap imitasyon ng gawaing tinig ng kanyang kapatid para sa ''Pinapatakbo ng'' serye ng cartoon ng ''cheat'' sa website. Bilang karagdagan, siya ay nagsilbi bilang isang manunulat para sa ''[[Yo Gabba Gabba!]]'', at - tulad ng kanyang kapatid na si Matt - ay nakipagtulungan sa kawani ng ''Wander Over Yonder'', na na-kredito para sa pagsulat ng episode na "The Liar". Ang mga kapatid ay nagkaroon ng isang pangkalahatang deal sa pag-unlad sa [[Disney Television Animation]], at nakabuo ng isang serye ng mga maikling animasyon para sa Disney XD na pinamagatang ''[[Two More Eggs]]'' na tumakbo mula 2015 hanggang 2017.<ref>''[http://articles.latimes.com/2012/mar/12/entertainment/la-et-disney-animation-20120312 Los Angeles Times]''</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theverge.com/2015/6/23/8833781/homestar-runner-creators-two-eggs-disney-xd-cartoon|title=The Homestar Runner creators are making a new series of animated shorts for Disney|publisher=}}</ref> Nagdirekta sila ng maraming mga video sa musika, kasama ang "[[Heimdalsgate Like a Promethean Curse]]" by [[Of Montreal]], "[[Experimental Film]]" (na nagtatampok ng mga character na Homestar Runner, pinaka-kapansin-pansin na [[Strong Sad]]) at "[[Here Come the 123s|Figure Eight]]" by [[They Might Be Giants]], "[[The New Folk Implosion|Brand of Skin]]" by [[The Folk Implosion|Folk Implosion]], at "LA Lindsay" by [[Y-O-U]], ang banda na nakipagtulungan din sa mga kapatid sa ''[[Strong Bad Sings (and Other Type Hits)|Strong Bad Sings]]''. == Mga kredito sa telebisyon == === Matt Chapman === * ''[[Yo Gabba Gabba!]]'' (2011, 2015) * ''[[The Aquabats! Super Show!]]'' (2012-2014) * ''[[Gravity Falls]]'' (2012-2014) * ''[[Wander Over Yonder]]'' (2014) * ''[[Mickey Mouse (serye)|Mickey Mouse]]'' (2014) * ''[[Pickle and Peanut]]'' (2015-2016) * ''[[Two More Eggs]]'' (2015-2017) * ''[[The Owl House]]'' (2020-) === Mike Chapman === * ''Yo Gabba Gabba!'' (2011, 2015) * ''Wander Over Yonder'' (2014) * ''Two More Eggs'' (2015-2017) == Mga Sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * {{IMDb name|id=1053635|name=Mike Chapman}} * {{IMDb name|id=1480095|name=Matt Chapman}} {{Homestar Runner}} {{They Might Be Giants}} <!--[[Kategorya:Ipinanganak noong 1973|Chapman, Mike]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1976|Chapman, Matt]] the year categories belong under articles or redirects for individuals--> {{DEFAULTSORT:Chaps, The Brothers}} [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Homestar Runner]] [[Kategorya:Mga artista mula sa Estados Unidos]] qekw1ml58b2n0ge0m8707hgrrzpybkp 0 301062 2205795 2012325 2026-05-01T12:39:21Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2205795 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|name=The Teardrop Explodes|image=Julian Cope.jpg|caption=Si Julian Cope ay gumaganap sa entablado|image_size=|background=group_or_band|alias=The Teardrops|origin=[[Liverpool]], England|genre=[[Neo-psychedelia]], [[post-punk]], [[new wave]]<ref>{{cite web|url=http://www.allmusic.com/artist/the-teardrop-explodes-mn0000569402|title=The Teardrop Explodes – Music Biography, Streaming Radio and Discography – AllMusic|author=Jason Ankeny|work=AllMusic}}</ref>|years_active=1978–1982|label=[[Zoo Records]]<br/>[[Fontana Records|Fontana]]|associated_acts=[[Julian Cope]]<br/>[[Crucial Three]]<br/>[[Big in Japan (banda)|Big In Japan]]<br/>[[Dalek I Love You]]<br>[[The Wild Swans]]|website=|current_members=|past_members=[[Julian Cope]]<br/>Mick Finkler<br/>Gary Dwyer<br/>[[Paul Simpson]]<br/>[[Ged Quinn]]<br>[[David Balfe]]<br/>[[Alan Gill]]<br/>Alfie Agius<br/>Jeff Hammer<br/>[[Troy Tate]]<br/>[[Ron François|Ronnie François]]<br>Ted Emmett<br>Andy Radek}} Ang '''The Teardrop Explodes''' ay isang English [[post-punk]]/[[Neo-psychedelia|neo-psychedelic]] band na nabuo sa [[Liverpool]] noong 1978. Kilalang kilala sa kanilang Top Ten UK solong "[[Reward]]" (na kung saan ay sangkap pa rin ng 1980s alternative pop compilations), ang grupo ay nagmula bilang isang pangunahing banda sa umuusbong na eksena ng Liverpool post-punk noong huling bahagi ng 1970s. Inilunsad din ng pangkat ang karera ng frontman ng pangkat na si [[Julian Cope]] pati na rin ang keyboard player at co-manager na si [[David Balfe]] (kalaunan ay isang tagagawa ng record, A&R man at nagtatag ng [[Food Records]]). Kasama sa iba pang mga miyembro ang unang tagagawa ng [[The Smiths|Smiths]] na si [[Troy Tate]]. Kasama ng iba pang mga napapanahong pangkat ng Liverpudlian, ang The Teardrop Explodes ay may papel sa pagbabalik ng mga sangkap na psychedelic sa pangunahing rock at pop ng British, na paunang pinapaboran ang isang modernisadong bersyon ng gaanong psychedelic huli na '60s na naiimpluwensyahan ng beat-group na tunog (kung minsan ay inilarawan bilang "bubblegum trance"<ref>{{cite web|url=http://www.trouserpress.com/entry.php?a=julian_cope|title=Trouserpress.com entry on Julian Cope|publisher=|access-date=2020-09-02|archive-date=2019-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20190719234000/http://www.trouserpress.com/entry.php?a=julian_cope|url-status=dead}}</ref>) at sa paglaon ay pagtuklas ng higit pang mga pang-eksperimentong lugar. Bilang karagdagan sa kanilang reputasyon sa musika, ang banda (at partikular na si Cope) ay may reputasyon para sa mga sira-sira na pagbigkas at pag-uugali, kung minsan ay nasisira ang sarili na nakakasira sa sarili. Ang mga ito ay malakas na itinampok sa mga napapanahong press account at kalaunan ay pinalawak sa memoir ng Cope noong 1993 sa ''Head On''. == Discography == === Mga studio albums === * ''[[Kilimanjaro (album)|Kilimanjaro]]'' (1980) * ''[[Wilder]]'' (1981) * ''[[Everybody Wants to Shag... The Teardrop Explodes]]'' (1990) === Mga compilation albums === * ''Piano'' <small>(rarities)</small> (1990) * ''[[Floored Genius|Floored Genius: The Best of Julian Cope and The Teardrop Explodes]]'' (1992) * ''The Greatest Hit'' (2001) * ''The Collection'' (2002) * ''Zoology'' <small>(rarities)</small> (2004) * ''Peel Sessions Plus (1979-1982)'' <small>(sessions recorded for [[BBC Radio 1]])</small> (2007) == Mga Sanggunian == <references /> {{DEFAULTSORT:Teardrop Explodes, The}} [[Kategorya:Mga banda mula sa Inglatera]] 3f38hjtppfhwnlaw35piujn761kktts 0 302064 2205840 2012344 2026-05-01T15:40:54Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2205840 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|name=Wall of Voodoo|landscape=yes|background=group_or_band|alias=|origin=[[Los Angeles]], [[California]], U.S.|genre=[[New wave]], [[post-punk]], [[alternative rock]], [[dark wave]], [[industrial rock]], [[cowpunk]]|years_active=1977–1988, 2006|label=[[I.R.S. Records|I.R.S.]]|associated_acts=[[The Skulls]], [[Nervous Gender]], Eye Protection|website={{URL|http://www.wallofvoodoo.net}}|current_members=|past_members=[[Stan Ridgway]]<br>[[Marc Moreland]]<br>[[Bruce Moreland]]<br>Chas T. Gray<br>[[Joe Nanini]]<br>[[Bill Noland]]<br>[[Andy Prieboy]]<br>Ned Leukhardt}}Ang '''Wall of Voodoo''' ay isang American [[Musikang rock|rock]] band na mula sa [[Los Angeles]], [[California]], Estados Unidos,<ref name="Larkin2">{{cite book|title=[[Encyclopedia of Popular Music|The Virgin Encyclopedia of Popular Music]]|editor=[[Colin Larkin (writer)|Colin Larkin]]|publisher=[[Virgin Books]]|date=1997|edition=Concise|isbn=1-85227-745-9|page=[https://archive.org/details/virginencycloped0000unse/page/1228 1228]}}</ref> kilalang kilala sa 1983 hit na "[[Mexican Radio]]". Ang banda ay may tunog na isang pagsasama ng [[synthesizer]]-based [[New wave|new wave music]] with [[spaghetti Western]] [[soundtrack]] style na [[Ennio Morricone]]. == Mga miyembro ng banda == === Pangwakas na pila === * [[Marc Moreland]] - gitara (1977–1988; namatay 2002) * Chas T. Gray - mga keyboard (1977–1988), bass (1982–1985) * [[Bruce Moreland]] - bass, keyboard (1977–1982, 1985–1988) * [[Andy Prieboy]] - mga vocal, keyboard, gitara (1984–1988) * Ned Leukhardt - drums, percussion (1984–1988) === Mga dating myembro === * [[Stan Ridgway]] - mga vocal, harmonica, keyboard, gitara (1977-1983) * [[Joe Nanini]] - drums, percussion (1977–1983; namatay 2000) * [[Bill Noland]] - mga keyboard (1982–1983) == Discography == * ''[[Dark Continent]]'' (1981) * ''[[Call of the West]]'' (1982) * ''[[Seven Days in Sammystown]]'' (1985) * ''[[Happy Planet]]'' (1987) * ''[[The Ugly Americans in Australia]]'' (1989) == Mga Sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.connollyco.com/discography/wall_of_voodoo/index.html Wall of Voodoo entry] at [http://www.connollyco.com/discography/index.html Progrography] * [https://web.archive.org/web/20060428090109/http://www.wallofvoodoo.com/ JTL's Wall of Voodoo website] (archived at Wayback Machine) * [http://www.stanridgway.com Stan Ridgway Official website] * [http://www.tangento.net/wallofvoodoo.html Tangento.net: Wall of Voodoo & the WoV Fan Club] * [http://www.trouserpress.com/entry.php?a=wall_of_voodoo Trouser Press entry]{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.montereycountyweekly.com/news/local_news/twenty-years-after-mexican-radio-stan-ridgway-still-finds-his/article_ff9234ba-a518-5306-a9f1-685b9c15777c.html "Through the Wall: Twenty years after 'Mexican Radio,' Stan Ridgway still finds his own way"] by Stuart Thornton, ''Monterey County Weekly'', July 21, 2005. [[Kategorya:Wall of Voodoo]] [[Kategorya:Mga banda mula sa Estados Unidos]] [[Kategorya:Mga artist ng I.R.S. Records]] h0egb0m6kge1djq8hubu0mqo2jansx5 0 304056 2205859 2187839 2026-05-02T00:41:46Z Ryomaandres 8044 2205859 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Palermo-Castle-bjs-2.jpg|thumb| Normandong gusali]] Ang '''Palazzo dei Normanni''' ('''Palasyong Normando''') o ang '''Maharlikang Palasyo ng Palermo''' ay isang palasyo sa [[Lungsod ng Palermo|Palermo]], [[Italya]]. Ito ang luklukan ng mga [[Talaan ng mga monarko ng Sicilia|Hari ng Sicilia]] panahon ng [[Normandong pananakop sa katimugang Italya|pamumuno ng mga Normando]] at matapos ay nagsilbi bilang pangunahing luklukan ng mga sumunod na pinuno ng [[Sicilia]]. Mula noong 1946 ito ay ang luklukan ng [[Asambleang Rehiyonal ng Sicilia]]. Ang gusali ay ang pinakalumang maharlikang tirahan sa Europa; at ang pribadong tirahan ng mga pinuno ng [[Kaharian ng Sicilia]] at ang imperyal na luklukan nina nina [[Federico II, Banal na Emperador ng Roma|Fereico II]] at [[Conrado IV ng Alemanya|Conrado IV]].  == Kasaysayan == [[Talaksan:Chapelle_Palatine.jpg|thumb| [[Cappella Palatina]]|left]]Ang Palasyong Normando ay itinayo sa pinakamataas na punto ng lungsod, sa itaas ng isang estrukturang [[Mga Puniko|Puniko]] na natuklasan noong 1984 sa ilalim ng mga Bulwagan ng Duke ng Montalto. Noong panahon ng pamamahala ng mga [[Muslim na Sicilia|Arabe]], ang pinakamaagang sentro ng gusali ay lumitaw sa pagitan ng mga ilog na Kemonia at Papireto, na dinisenyo na may mga katangiang pandepensa na tipikal ng mga kuta. Ginamit din ang gusaling ito noong panahon ng Romanong Bisantino. Kasunod ng [[Pananakop ng mga Normando ng katimugang Italya|pananakop ng mga Normando]] noong 1072, nagtayo ang mga Normando ng isang bagong gusali na binubuo ng isang kastilyo, na may tungkulin bilang maharlikang tirahan at sentrong administratibo. Noong 1130, pagkatapos ng koronasyon ni [[Roger II ng Sicilia|Roger II ng Altavilla]]—ang unang haring Normando ng Sicilia—itinayo ang Kapilya Palatina, na naging simbolo ng kultural at Kristiyanong relihiyon ng mga Normando. == Mga sanggunian == == Mga panlabas na link == * [https://web.archive.org/web/20051119005125/http://www.ou.edu/class/ahi4263/byzhtml/p07-01.html Mga ilustrasyon ng Cappella Palatina] * [https://www.federicosecondo.org/en/605-2/ Opisyal na site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210116081042/https://www.federicosecondo.org/en/605-2/ |date=2021-01-16 }} dgs9q0hpalzbk2hm4pfzorvcy3n7w0m 0 308479 2205930 2106001 2026-05-02T09:05:44Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2205930 wikitext text/x-wiki {{Infobox river|name=Adige|source1_elevation={{convert|1520|m|abbr=on}}|depth_min=|depth_avg=|depth_max=|discharge1_location=|discharge1_min=|discharge1_avg={{convert|235|m3/s|cuft/s|abbr=on}}|discharge1_max=<!---------------------- BASIN FEATURES -->|source1=[[Pasong Reschen]]|source1_location=[[Graun im Vinschgau]], [[Lalawigang Awtonomo ng Bolzano|Timog Tirol]], [[Italya]]|source1_coordinates={{coord|46|50|04|N|10|30|53|E|display=inline}}|mouth=[[Dagat Adriatico]]|width_avg=|mouth_location=[[Italya]]|mouth_coordinates={{coord|45|8|59|N|12|19|13|E|display=inline,title}}|mouth_elevation=|progression=|river_system=|basin_size={{convert|12100|km2|abbr=on}}|tributaries_left=|tributaries_right=|custom_label=|custom_data=|width_max=|width_min=|name_native={{native name|de|Etsch}}<br/>{{native name|it|Adige}}<br/>{{native name|vec|Àdexe}}<br/>{{native name|rm|Adisch}}<br/>{{native name|lld|Adesc}}|pushpin_map_size=|name_native_lang=|name_other=|name_etymology=Latin ''Athesis'', from Celtic *''yt-ese'', "the water" <!---------------------- IMAGE & MAP -->|image=20110720 Verona 3078.jpg|image_size=|image_caption=Ang Adige sa [[Verona]]|map=AdigeLocationMap360.png|map_size=|map_caption=Mapa ng Ilog Adige|pushpin_map=|pushpin_map_caption=<!---------------------- LOCATION -->|length={{convert|410|km|mi|abbr=on}}|subdivision_type1=Country|subdivision_name1=[[Italya]]|subdivision_type2=|subdivision_name2=|subdivision_type3=|subdivision_name3=|subdivision_type4=|subdivision_name4=|subdivision_type5=|subdivision_name5=<!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS -->|extra=}}Ang '''Adige''' (Italyano: [ˈAːdidʒe]; {{Lang-de|Etsch}} [ɛtʃ] ({{Lang-vec|Àdexe}} [ˈAdeze]; {{Lang-rm|{{Audio|Roh-vallader-Adisch.ogg|Adisch|help=no}}}}; {{Lang-lld|Adesc}}; {{Lang-la|Athesis}}; {{Lang-grc|Ἄθεσις|Áthesis}}, o {{Lang|grc|Ἄταγις}}, Ang ''Átagis<ref>{{cite web|url=https://latinlexicon.org/definition.php?p1=2005255&p2=a|title=Athesis, Athesis|work=Numen - The Latin Lexicon - An Online Latin Dictionary - A Dictionary of the Latin Language|access-date=2021-02-14|archive-date=2021-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210509013347/https://latinlexicon.org/definition.php?p1=2005255&p2=a|url-status=dead}}</ref>'') ay ang pangalawang pinakamahabang ilog sa [[Italya]], pagkatapos ng [[Ilog Po|Po]], tumaas mula [[Alpes]] sa lalawigan ng [[Lalawigang Awtonomo ng Bolzano|South Tyrol]], malapit sa hangganan ng Italya kasama ang [[Austria]] at [[Suwisa]], at dumadaloy {{Convert|410|km}} pamamagitan ng karamihan ng hilagang-silangan ng Italya hanggang sa Dagat [[Dagat Adriatico|Adriatico]]. == Tingnan din == * [[Leno (sapa)|Leno]], isa sa mga pangunahing sangay ng ilog Adige == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [https://www.britannica.com/EBchecked/topic/5923/Adige-River Encyclopædia Britannica] 24wczlc5pnzsp2wrbowtipbp8ix8t8t 0 309071 2205874 1845522 2026-05-02T01:23:13Z AsianStuff03 125864 /* */ Balarila, inayos pagkakabold 2205874 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Entisar Elsaeed|other_names=Entessar El-Saeed|nationality=Egyptian|occupation=aktibista sa karapatang pambabae|organization=Cairo Foundation for Development and Law}} Si '''Entisar Elsaeed''' (o '''Entessar El-Saeed''' ) ay isang aktibista sa Egypt para sa mga karapatan ng kababaihan. Siya rin ang nagtatag at kasalukuyang direktor ng Cairo Foundation for Development and Law. Pangunahing nakatuon ang kanyang grupo at personal na misyon sa pagsugpo sa pag-aalis ng [[Pagtutuli ng babae|ari ng babae]], pagtulong sa mga biktima ng pang -aabuso sa tahanan, at pagbibigay ng [[Araling pangpagtatalik|edukasyong sekswal]].{{r|OHCHR}} == Mga paggalaw == Sa pagdating ng COVID-19 pandemya, si Elsaeed at ang kanyang grupo ay nakatuon sa tumataas na bilang nang mga pang-aabuso sa tahanan na dinaranas nang maraming kababaihan. Sa mga utos na magkaroon ng lockdown, na pinipigilan ang mga kalalakihan sa trabaho at sa mga tahanan nang mas maraming oras sa araw, hinulaan na tataas ang kaso ng pang-aabuso sa bahay. Bilang karagdagan, ang edukasyong sekswal ay nagdusa sa panahon ng pandemya, na nagreresulta sa lumalaking kawalan ng kakayahang ma-access ang ligtas na impormasyong sekswal. Ang responsibilidad para mapanatiling ligtas ang mga miyembro ng pamilya ay nakaatas sa mga ina ng tahanan. Bilang isang resulta, dinagdagan ng organisasyon ni Elsaeed ang mga output sa mga materyal na pang-edukasyon sa lahat ng tatlong mga isyung ito, na pinapayagan silang magpatuloy na gumawa ng isang epekto habang sumusunod pa rin sa ligtas na mga COVID na mga protokol.{{r|"OHCHR"}} Nagsalita si Elsaeed laban sa ''female genital mutilation'' ng babae (FGM) sa Egypt, na mayroong pinakamaraming bilang ng mga kababaihan na sumailalim sa FGM ng anumang bansa. Inaprubahan niya ang mga hakbang ng gobyerno ng Ehipto upang magpataw ng mas mabibigat na mga parusa para sa mga nahatulan sa pagsasagwa ng FGM, ngunit nagsalita tungkol sa paglalagay ng kulturang FGM sa lipunang Egypt. Binanggit ni Elsaeed ang mga alalahanin na ang mga batas ay hindi ipapatupad at ang mga paniniwala ay kakaunti at malayo ang pagitan.{{r|Farouk 2021 A}} Sa karagdagan, sinusuportahan ni Elsaeed ang [[Kalayaan sa pananalita|malayang pananalita]] ng mga kababaihan na nabilanggo dahil sa "pag-udyok masamang pamumuhay" sa pamamagitan ng pag-post ng mga video sa [[TikTok]], isang popular na social media at video-sharing application. Pinuna ni Elsaeed ang kawalan ng kakayahan ng marami sa Egypt na umangkop sa mga bagong pagbabago sa kultura na nabuo bilang resulta ng social media.{{r|Farouk 2021 B}} == Mga Sanggunian == {{Reflist| <ref name="Farouk 2021 A"> {{Cite news |last=Farouk|first=Menna A. |date=21 January 2021 |title=Egypt's cabinet toughens law banning female genital mutilation |work=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/article/egypt-women-law/egypts-cabinet-toughens-law-banning-female-genital-mutilation-idUSL8N2JW26Z |url-status=live|access-date=8 March 2021 }} </ref> <ref name="Farouk 2021 B"> {{Cite news |last=Farouk|first=Menna A. |date=15 January 2021 |title=Egyptian women jailed over TikTok posts to face trafficking charges |work=Thomas Reuters Foundation |url=https://news.trust.org/item/20210115154559-d4d1d |url-status=live|access-date=8 March 2021 }} </ref> <ref name="OHCHR"> {{Cite news |date=25 February 2021 |title=Responding to the needs of women, ‘first responders’ to Egypt’s COVID-19 crisis |work=[[Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights|Office of the High Commissioner for Human Rights]] |publisher=[[United Nations]] |url=https://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/EgyptianWomenCOVID-19.aspx |url-status=live|access-date=8 March 2021 }} </ref> }} [[Kategorya:aktibista]] 08fhu8t5m5rne82mr7ez9nfe9ucmz7n 0 309092 2205873 1922129 2026-05-02T01:21:45Z AsianStuff03 125864 /* */ Inayos pagkakabold 2205873 wikitext text/x-wiki Si '''Editar Adhiambo Ochieng''' ay isang Kenyan na aktibista na nagtataguyod at nagtatanggol sa mga karapatan ng kababaihan at tumutulong sa mga nakaligtas sa karahasang sekswal. Noong 2020, siya ang naging unang nagwagi ng Wangari Maathai Award sa [[Kenya]] para sa kanyang kontribusyon upang mapigilan ang pagkalat ng [[Pandemya ng COVID-19|COVID-19 pandemya]] sa mga iskwater ng Kibera.<ref name=":0">{{Cite web|last=pm|first=Michael Musyoka on 9 June 2020-2:39|title=Former Kibra Aspirant Editar Ochieng' Wins Wangari Maathai Award|url=https://www.kenyans.co.ke/news/54102-kibra-activist-editar-ochieng-wins-wangari-maathai-award|access-date=2020-06-28|website=Kenyans.co.ke|language=EN}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|date=2020-06-09|title=Kibra Activist Editar Ochieng' Wins Wangari Maathai Award|url=https://www.muhabarishaji.com/2020/06/kibra-activist-editar-ochieng-wins-wangari-maathai-award/|access-date=2020-06-28|website=Muhabarishaji|language=en-GB|archive-date=2020-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20200629155213/https://www.muhabarishaji.com/2020/06/kibra-activist-editar-ochieng-wins-wangari-maathai-award/|url-status=dead}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|title=Editar Adhiambo Ochieng, Kenyan Woman Human Rights Defender {{!}} PBI United Kingdom|url=https://peacebrigades.org.uk/voices-field/human-rights-defenders-their-own-words/editar-adhiambo-ochieng-kenyan-woman-human|access-date=2020-06-28|website=peacebrigades.org.uk|archive-date=2021-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210102194937/https://peacebrigades.org.uk/voices-field/human-rights-defenders-their-own-words/editar-adhiambo-ochieng-kenyan-woman-human|url-status=dead}}</ref> == Talambuhay == Si Ochieng ay ipinanganak at lumaki sa Kibera,<ref name=":1" /> isa sa pinakamalaking iskwater sa [[Nairobi|Nairobi.]]<ref name="imcworldwide">{{cite web|date=27 March 2006|title=A Trip Through Kenya's Kibera Slum|url=https://internationalmedicalcorps.org/sslpage.aspx?pid=1561|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006104222/https://internationalmedicalcorps.org/sslpage.aspx?pid=1561|archive-date=6 October 2014|access-date=31 January 2013|publisher=International Medical Corps|df=dmy-all}}</ref> Siya ay ginahasa sa edad na anim, at ginahasa nang isang grupo sa edad na labing anim, at pagkatapos ay ipinagmamayabang ng mga umatake sa kanya ang kanilang krimen. Itinuring niya ang mga personal na karanasan na ito bilang mga halimbawa ng normal na karahasang sekswal laban sa mga kababaihan, pati na rin ang lakas ng kababaihan na mabuhay, at mga inspirasyon para sa kanyang aktibismo.<ref name=":2" /> == Karera == Pinamamahalaan ni Ochieng ang Feminist for Peace, Human Rights and Justice Center sa Kibera,<ref name=":1" /> na kanyang itinatag. Siya ay isang <nowiki><i>intersectional feminist</i></nowiki>, at ang kanyang hangarin ay isang lipunan na "nagbibigay-daan sa buong pag-unlad, kaligtasan, pag-access sa pantay na mga karapatan, patas na hustisya at pagpapatupad ng sarili ng mga kabataan at kababaihan." Nilalayon ng kanyang grupo na mabuo ang pamumuno sa mga kabataang kababaihan, na nagsisilbing isang multi-generational na pag-aayos at platform ng networking.<ref>{{Cite web|title=Faces of 4 brilliant, youthful Kenyan women doing greatness behind progressive politics arena|url=https://www.msn.com/en-xl/news/other/faces-of-4-brilliant-youthful-kenyan-women-doing-greatness-behind-progressive-politics-arena/ar-BB161UvA|access-date=2021-03-08|website=www.msn.com}}</ref> Hinihimok niya ang mga kababaihan na magbahagi ng kanilang mga kwento, pagtaas ng kamalayan at suporta sa pamamagitan ng pagsasapubliko ng pagkakapareho ng mga karanasang ito. Ang samahan na kanyang pinatatakbo ay nagsisilbing isang network ng suporta para sa mga mahihinang kababaihan, tulad ng mga umaalis sa mapang-abusong relasyon.<ref name=":2" /> Ayon sa gobyerno ng Kenya, 45% ng mga kababaihan at batang babae sa edad na 15-49 ay nakaranas ng karahasan. Maraming mga kaso ang hindi naiulat, at iilan lamang ang nakakatanggap pangangalagang medikal o hustisya.<ref name=":1" /> Nagbibigay din si Editar ng mga produktong sanitary sa mga mahihinang kababaihan, sinusuportahan ang pagpapatupad ng United Nations Security Council Resolution 1325 bilang isang paraan upang maisama ang mga kababaihan sa mga plano sa kapayapaan at seguridad, at turuan ang mga kababaihan patungkol sa kanilang karapatang konstitusyonal. Isa rin siyang Toolkit Organizer kasama ang Peace Brigades International Kenya, nakikipagtulungan sa iba pang mga organisasyon sa Nairobi na nagtatanggol ng karapatang pantao (WHRD).<ref name=":2" /> Kabilang siya sa 56+ katao na naaresto habang nagmartsa noong Hulyo 7, 2020 laban sa kalupitan ng pulisya, dahil umabot na sa higit 100 katao ang napatay ng pulisya ng Kenyan hanggang sa puntong iyon noong 2020. Sa panahon ng [[pandemya ng COVID-19]], nakikipag-ugnayan siya sa mga ''door-to-door'' na serbisyo, mga donasyon ng pagkain, at magagamit muli na mga maskara para sa mga biktima ng karahasang sekswal at mga mahihinang kababaihan nang pamayanan, pati na rin ang pagbibigay ng impormasyon sa mga lokal na komunidad tungkol sa pandemya.<ref name=":1" /> Siya ay isang panelista sa taunang talakayan tungkol sa karapatang pantao ng mga kababaihan na hawak ng UN Human Rights Council, sa temang COVID-19 at mga karapatan ng kababaihan.<ref>{{Cite web|title=HUMAN RIGHTS COUNCIL HOLDS SECOND PANEL OF ITS ANNUAL FULL-DAY DISCUSSION ON THE HUMAN RIGHTS OF WOMEN ON COVID-19 AND WOMEN’S RIGHTS, THEN HOLDS INTERACTIVE DIALOGUE WITH THE COMMISSION OF INQUIRY ON BURUNDI {{!}} UN GENEVA|url=https://www.ungeneva.org/en/news-media/taxonomy/term/175/2020/07/human-rights-council-holds-second-panel-its-annual-full-day|access-date=2021-03-08|website=www.ungeneva.org}}</ref> Hindi siya naging matagumpay sa pakikipalaban para sa puwesto sa parlyamento sa Kibra Constituency sa tiket ng partido Ukweli sa halalan ng Nobyembre 7, 2019, na nakakuha ng 59 na boto mula sa isang kabuuang 41,984 naitala.<ref>{{Cite web|last=am|first=John Paul Simiyu on 8 November 2019-7:52|title=IEBC Announces Kibra Final Tally [VIDEO]|url=https://www.kenyans.co.ke/news/46125-imran-okoth-floors-mariga-hotly-contested-poll|access-date=2021-03-08|website=Kenyans.co.ke|language=EN}}</ref> == Mga parangal == Nanalo siya ng Wangari Maathai Award noong 2020 kasunod ng kanyang serbisyo sa pamayanan sa Kibera sa panahon ng COVID-19 pandemya, na naging unang nagwagi ng award.<ref name=":0" /> <!-- Editar Adhiambo Ochieng, Kenyan Woman Human Rights Defender | PBI United Kingdom". peacebrigades.org.uk. Retrieved 2020-06-28. "Editar Adhiambo, founder Feminists for Peace, Rights and Justice Centre". People Daily. 2019-09-01. Retrieved 2020-06-28. pm, Michael Musyoka on 9 June 2020-2:39. "Former Kibra Aspirant Editar Ochieng' Wins Wangari Maathai Award". Kenyans.co.ke. Retrieved 2020-06-28.https://www.iebc.or.ke/uploads/resources/Ed5KwDfLyR.pdf pm, Michael Musyoka on 9 June 2020-2:39. "Former Kibra Aspirant Editar Ochieng' Wins Wangari Maathai Award". Kenyans.co.ke. Retrieved 2020-06-28. --> == Mga Sanggunian == <references /> [[Kategorya:Mga Keniano]] [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] 1q4el3u6snycmsxjxtrnzrxlpcfxpl0 0 309912 2205862 2129512 2026-05-02T00:47:42Z AsianStuff03 125864 /* Napiling mga eksibisyon, parangal, at proyekto[1] */ proyektos -> proyekto 2205862 wikitext text/x-wiki Si '''Yolanda Sanchez''' (ipinanganak noong 1953) ay isang Cubano-Amerikanong artista, propesor, at direktor ng fine arts para sa programang sining sa Miami International Airport .<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.miami-airport.com/yolanda_sanchez.asp|title=Yolanda Sanchez|website=Miami Airport|access-date=March 29, 2017|archive-date=Mayo 26, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170526043645/http://www.miami-airport.com/Yolanda_Sanchez.asp|url-status=dead}}</ref> Kilala siya sa di-matalinhagang, abstrakto, ekspresyonistang uri ng pagpipinta. <ref name=":1">{{Cite web|url=http://sarasotavisualart.com/2013/02/interview-with-yolanda-sanchez/|title=Interview with Yolanda Sanchez|last=Jaeger|first=Tim|website=Sarasota Visual Art|access-date=March 29, 2017|archive-date=Marso 30, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170330084539/http://sarasotavisualart.com/2013/02/interview-with-yolanda-sanchez/|url-status=dead}}</ref> Si Sanchez ay kasalukuyang naninirahan sa [[Miami, Florida|Miami]], [[Florida]] kung saan siya ay nagpipinta at nagtatrabaho para sa international airport ng Miami. == Maagang buhay at edukasyon == Si Yolanda Sanchez ay ipinanganak sa [[Havana]], [[Cuba]] sa isang inang nagtatrabaho bilang pankonsyertong piyanista. Noong siya ay pitong taong gulang pa lamang, lumipat sila ng kaniyang ina sa Miami kung saan siya ay lumaki. <ref name=":2">{{Cite web|url=http://www.markelfinearts.com/artists/73-yolanda-snchez/overview/|title=Yolanda Sanchez Overview|website=Markel Fine Arts|access-date=March 29, 2017}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|url=http://arbus.com/there-is-only-the-dance-the-paintings-of-yolanda-sanchez/|title=There is Only One Dance: The Paintings of Yolanda Sanchez|last=Grissom|first=Wesley|date=March 2, 2015|website=Arbus|access-date=March 29, 2017}}</ref> Unang natanggap ni Sanchez ang kanyang PhD sa klinikal na sikolohiya mula sa [[Pamantasang Estado ng Florida|Florida State University]] noong 1979 at pagkatapos ay nagpatuloy na maging kabilang sa 24 na taon ng pagsasanay at pagtuturo ng sikolohiya. Nang maglaon ay nakatanggap siya ng degree sa fine arts mula sa [[Florida International University]] noong 1991 at pagkatapos ay isang Masters in Fine Arts mula sa [[Pamantasang Yale|Yale University]] sa pagpipinta noong 1994. Si Sanchez ay isa ring iskolar ng Fulbright mula sa [[Espanya]] at nag-aaral rin sa El Greco, [[Francisco de Goya|Goya]], Miró, at Tapies . == Napiling mga eksibisyon, parangal, at proyekto<ref>{{Cite web|url=http://yolandasanchezstudio.com/press-news|title=Press/News|last=Sanchez|first=Yolanda|website=Yolanda Sanchez Studio|access-date=March 29, 2017}}</ref> == ** Along the Road of Dreams, Kathryn Markel Fine Arts Gallery, [[:en:New_York_City|New York City]], NY, 2016 ** Bojagi: The Living Tradition, Suwon/Hwasung Museum, [[:en:South_Korea|South Korea]], 2016 ** Pigment and Paper, Kenise Barnes Fine Art, [[:en:Larchmont,_New_York|Larchmont]], NY, 2016 ** There is Only the Dance, J. Johnson Gallery, [[:en:Jacksonville,_Florida|Jacksonville]], FL, 2015 == Mga Sanggunian == [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1953]] 6q6wflf7pkcvyeagi6uwv191q4rlq7b 0 309926 2205860 2193648 2026-05-02T00:44:27Z AsianStuff03 125864 /* */ Bold 2205860 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name = Liza Sylvestre | image = | image_size = | alt = | caption = | birth_date = 1983 <!--{{Birth date and age|1983}}--> | birth_place = Minneapolis, Minnesota | nationality = Amerikano | spouse = | field = Mixed Media, Installation, at Video Art | training = 2019 MFA Candidate - University of Illinois Urbana Champaign 2006 B.A. Fine Art - Unibersidad ng Minnesota | works = | awards = 2014 Minnesota State Arts Board Artist Initiative Grant and Minnesota State Arts Board Arts Learning Grant | website = <!-- {{URL|http://www.lizasylvestre.com}} --> }} Si '''Liza Sylvestre''' (ipinanganak noong Nobyembre 13, 1983) ay isang Amerikanong sining-biswal na ipinanganak at lumaki sa [[Minneapolis|Minneapolis, Minnesota]]. Kilala siya sa detalyadong [[Abstrakto (sining)|abstrakto]] na halo-halong mga [[pinta|kuwadro na gawa sa media]] at mga [[pagguhit|guhit]]. Ang kanyang kasalukuyang trabaho ay nagsisiyasat ng bagong media tulad ng pag- install at video art . Karamihan ng kanyang trabaho revolves sa paligid ng aming mga pandama perception at misconceptions ng mundo sa paligid..<ref>{{Cite web|url=http://www.lizasylvestre.com|title=__a_ i_ I _old you a __ory in a language I _an _ear?|website=LIZA SYLVESTRE|language=en-US|access-date=2018-04-07}}</ref> == Mga Ekshibisyon == '''Solo''' 2019 * ''Third Space.'' New Genres Art Space, [[Rockford, Illinois|Rockford, IL]] * ''Third Space.'' The Plains Art Museum, [[Fargo, North Dakota|Fargo, ND]]<ref>{{Cite web|url=https://plainsart.org/exhibitions/third-space/|title=Third Space – Plains Art Museum|language=en-US|access-date=2020-03-06}}</ref> 2018 * ''Captioned.'' Granary Arts, [[Ephraim, Utah|Ephraim, UT]] 2017 * ''Interference.'' Soo Visual Arts Center, Minneapolis, MN 2015 * ''Meridians.'' Public Functionary, Minneapolis, MN<ref>{{Cite news|url=http://vsamn.org/artwork-by-liza-sylvestre-on-display-at-public-functionary/|title=Artwork by Liza Sylvestre on display at Public Functionary - VSA Minnesota|date=2015-12-10|work=VSA Minnesota|access-date=2018-04-07|language=en-US|archive-date=2018-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20180408010207/http://vsamn.org/artwork-by-liza-sylvestre-on-display-at-public-functionary/|url-status=dead}}</ref> 2014 * ''Elements Unheard.'' MacRostie Art Center, [[Grand Rapids, Minnesota|Grand Rapids, MN]] '''Grupo''' 2020 * ''Flashlight Project for Heavy Breathing.'' Land & Sea Gallery, [[Oakland, California|Oakland, CA]] * ''Voices in the Gallery.'' [[John Hansard Gallery]], [[Southampton]], [[England]] 2019 * ''The Other Four''. The Plains Art Museum, Fargo, ND * ''MFA Thesis Show''. Krannert Art Museum, Champaign, IL 2018 * ''A Place for Us.'' [[Hairpin Arts Center]], [[Chicago|Chicago IL]] * ''Humanly Possible: The Empathy Exhibition.'' Frederick Layton Gallery of [[Milwaukee Institute of Art & Design]], [[Milwaukee|Milwaukee, WI]] 2017 * ''Twentieth International Opening Exhibition,'' [[Woman Made Gallery]], Chicago, IL * ''Between the Sky & the Earth.'' Roots & Culture Contemporary Art Center, Chicago, IL<ref>{{Cite web|url=http://rootsandculturecac.org/show/?id=205|title=Between the Sky and the Earth|website=rootsandculturecac.org|access-date=2018-04-07}}</ref> 2016 * ''Michael Dandley / Liza Sylvestre''. Nahcotta, [[Portsmouth, New Hampshire|Portsmouth, NH]] * ''Art(ists) on the Verge 7 Fellowship Exhibition.'' Soap Factory, Minneapolis, MN 2015 * ''Enormous Tiny Art Show 18.'' Nahcotta, Portsmouth, NH 2014 * ''Enormous Tiny Art Show 16.'' Nahcotta, Portsmouth, NH * ''Ned Evans / Carly Glovinski / Liza Sylvestre.'' Nahcotta, Portsmouth, NH * ''Get Lucky.'' Soo Visual Arts Center, Minneapolis, MN 2013 * ''Enormous Tiny Art Show 14.'' Nahcotta, Portsmouth, NH 2012 * ''Natural Curiosities.'' [[Miami International Airport]], Miami, FL * ''This and That.'' Art Center of South Florida, Miami, FL 2011 * ''Recently Acquired.'' Audrey Love Gallery, Miami, FL 2010 * ''Small Works.'' The Swenson Gallery, Miami FL * ''Lucky You.'' Audrey Love Gallery, Miami FL '''Screenings & Events''' 2019 * ''The Film and Video Poetry Symposium'' at ''Cinema Kosmos,'' [[Moscow]], [[Russia]] 2018 * ''Captioned.'' Lease Agreement, [[Huntsville, Texas|Huntsville, TX]]<ref>{{Cite web|url=https://www.artnews.com/art-in-america/features/liza-sylvestre-accessibility-sensory-communication-63646/|title=Liza Sylvestre’s Ideal Museum Engages All the Senses—Not Just Sight|last=Nguyen|first=Minh|date=2019-09-03|website=ARTnews.com|language=en-US|access-date=2020-03-06}}</ref> * ''Symposium on Sensory Loss and Art.'' [[Weisman Art Museum]], Minneapolis MN<ref>{{Cite web|url=https://wam.umn.edu/incubator-project-with-liza-sylvestre/|title=Graduate Symposium on Sensory Loss with Liza Sylvestre|website=Weisman Art Museum|language=en-US|access-date=2020-03-06|archive-date=2020-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20200609012349/https://wam.umn.edu/incubator-project-with-liza-sylvestre/|url-status=dead}}</ref> * ''The Film & Video Poetry Society.'' [[Los Angeles|Los Angeles, CA]] * ''The Feminist Film Festival.'' Champaign, IL 2017 * ''Northwest Conference of the Society for Photographic Education.'' [[Portland, Oregon|Portland, OR]] ==Mga komisyon== * 25 pirasong komisyon para sa 4 star James Hotel, Miami Beach FL<ref>{{Cite web|url=http://www.mnartists.org/liza-sylvestre|title=Liza Sylvestre - Mn Artists|website=www.mnartists.org|access-date=2020-03-06}}</ref> == Mga Parangal == 2017 * Art Works Grant, [[National Endowment for the Arts]] (in conjunction with SooVAC) * Travel Grant, [[University of Illinois at Urbana–Champaign|University of Illinois at Urbana Champaign]] * Mary Jane Neer Scholarship, University of Illinois at Urbana Champaign 2016 * University Fellowship, University of Illinois at Urbana Champaign 2015 * Art(ists) on the Verge 7 Fellow (Jerome Foundation) * VSA Jerome - Emerging Artist Grantee * Metropolitan Regional Arts Council - Arts Learning Grantee 2014 * Minnesota State Arts Board - Artist Initiative Grant * Minnesota State Arts Board - Arts Learning Grant ==Mga Sanggunian== {{Reflist}} ==Panlabas na link== * [http://www.mnartists.org/liza-sylvestre MN Artists] * [http://www.lizasylvestre.com/ Liza Sylvestre Homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210521051216/http://www.lizasylvestre.com/ |date=2021-05-21 }} g258n3cjabvbnngqk8js561fcajmbk0 0 309931 2205861 2038540 2026-05-02T00:46:13Z AsianStuff03 125864 /* */ Spacing 2205861 wikitext text/x-wiki {{Infobox Artist|honorific_prefix=|death_place=|website=http://www.susanmceachern.ca/|awards=|spouse=|movement=|style=|notable_works=|known_for=|education={{hlist|[[Hamline University]]|[[Banff Centre]]|[[ Ontario Institute for Studies in Education]]}}|death_date=|name=Susan McEachern|nationality=[[Americans|American]], [[Canadian]]|birth_place=[[Wausau, Wisconsin]], United States of America|birth_date={{birth date and age|1951|04|07}}|caption=|alt=|image_size=|image=|honorific_suffix=|module=}} Si '''Susan McEachern''' (ipinanganak noong Abril 7, 1951) ay isang Amerikanong artista sa Canada. Kilala si McEachern sa kanyang pagkuha ng litrato, na madalas ay may kasamang teksto. Sinusunod ng kanyang trabaho ang ideyang pambabae ng "personal ay pampulitika," dahil madalas niyang pinagsasama ang mga imahen ng kanyang sariling buhay at personal na espasyo upang siyasatin at magkomento sa mga tema ng panlipunan, kasarian, sekswalidad, at natural na mundo. Si McEachern ay naging isang propesor din sa Nova Scotia College of Art and Design University mula pa noong 1979. <ref name="NGC">"Susan McEachern." ''Collections.'' National Gallery of Canada, n.d. Web 18 Jan. 2014.</ref> == Edukasyon == Si McEachern ay nakatanggap ng BA sa Theatre mula sa Hamline University sa St. Paul, Minnesota, Visual Communication / Photography diploma mula sa Banff Center sa Alberta at Master of Arts in Sociology in Education in Feminist Studies at Gender Relasyon mula sa Ontario Institute for Studies sa Edukasyon . <ref name="NGC">"Susan McEachern." ''Collections.'' National Gallery of Canada, n.d. Web 18 Jan. 2014.</ref> == Mga Koleksyon == Ang mga likha ni Susan McEachern ay nasa koleksyon ng Art Gallery ng Nova Scotia, Dalhousie Art Gallery, sa Canada Council Art Bank, sa Walter Phillips Gallery, Photographers Gallery, sa Nova Scotia Art Bank, sa Mount Saint Vincent Art Gallery, at sa Canadian Museum ng Contemporary Photography . <ref>{{cite web|last=McEachern|first=Susan|title=The Home|url=http://www.mercerunion.org/exhibitions/susan-mceachern-the-home/|publisher=Mercer Union|location=Toronto, Ontario|date=1983|access-date=2021-04-08|archive-date=2021-05-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210508005745/https://www.mercerunion.org/exhibitions/susan-mceachern-the-home/|url-status=dead}}</ref> == Bibliograpiya == * {{cite book|last=Simon|first=Cheryl|title=The Zone of Conventional Practice and Other Real Stories|date=1989|publisher=Optica|location=Montreal}}<ref>{{cite web|last=Group Exhibition|title=The Zone of Conventional Practice and Other Real Stories|url=http://canadacouncil.ca/en/council/grants/past-recipients?year=2008&recipient=Susan+McEachern&sort1=discipline&sort2=program&sort3=recipient|publisher=Optica|date=1989|access-date=2021-04-08|archive-date=2015-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402091953/http://canadacouncil.ca/en/council/grants/past-recipients?year=2008&recipient=Susan+McEachern&sort1=discipline&sort2=program&sort3=recipient|url-status=dead}}</ref> * {{cite book|last=Fisher-Taylor|first=Gail|title=Thirteen Essays|date=1991|publisher=The Canadian Museum of Contemporary Photography|location=Ottawa, Ontario}}<ref>{{cite book|last=James|first=Raymonde April ... Canadian Museum of Contemporary Photography. With an introd. by Geoffrey|title=Thirteen essays on photography.|date=1990|publisher=Canadian Museum of Contemporary Photography|location=Ottawa|isbn=088884557X|url-access=registration|url=https://archive.org/details/13essaysonphotog0000unse}}</ref> * {{cite book|last=Kunard|first=Andrea|title=Structures of Meaning|date=2004|publisher=Canadian Museum of Contemporary Photography}}<ref>{{cite book|last=Kunard|first=Andrea|title=Susan McEachern: Structures of Meaning|date=2004|publisher=Banff Center|url=http://www.banffcentre.ca/Library/collections/acq/acq_reports/0504-0603/2006-01.pdf|access-date=2021-04-08|archive-date=2014-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714191049/http://www.banffcentre.ca/Library/collections/acq/acq_reports/0504-0603/2006-01.pdf|url-status=dead}}</ref> * {{cite book|last=Gibson Garvey|first=Susan|title=Questions of Nature|date=1994|publisher=Dalhousie Art Gallery|location=Halifax, Nova Scotia}}<ref>{{cite book|last=Gibson Garvey|first=Susan|title=Questions of Nature|date=1994|publisher=Dalhousie Art Gallery|location=Halifax, Nova Scotia}}</ref> * {{cite book|last=Simon|first=Cheryl|title=Domestic Subversion: Susan McEachern's On Living at Home|date=1993|publisher=The Banff Center|location=Banff, Alberta}}<ref>{{cite book|last=Townsend-Gault|first=edited by [[Daina Augaitis]] ; introduction by Charlotte|title=Frame of mind : viewpoints on photography in contemporary Canadian art|date=1993|publisher=Walter Phillips Gallery|location=Banff, Alta.|isbn=0920159540|url=http://ipac.banffcentre.ca/ipac20/ipac.jsp?session=13ML835667068.91&profile=main--2&source=~!training&view=subscriptionsummary&uri=full=3100001~!54545~!0&ri=5&aspect=subtab22&menu=search&ipp=20&spp=20&staffonly=&term=McEachern,+Susan,+1951-&index=AUTHOR&uindex=&aspect=subtab22&menu=search&ri=5|access-date=2021-04-08|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304040552/http://ipac.banffcentre.ca/ipac20/ipac.jsp?session=13ML835667068.91&profile=main--2&source=~%21training&view=subscriptionsummary&uri=full%3D3100001~%2154545~%210&ri=5&aspect=subtab22&menu=search&ipp=20&spp=20&staffonly=&term=McEachern%2C%20Susan%2C%201951-&index=AUTHOR&uindex=&aspect=subtab22&menu=search&ri=5|url-status=dead}}</ref> * {{cite book|last=McEachern|first=Susan|title=The Creation of Desire|date=1992|publisher=Eye Level Gallery|location=Halifax, Nova Scotia}}<ref>{{cite book|last=McEachern|first=Susan|title=The Creation of Desire|date=1992|publisher=Eye Level Gallery|location=Halifax, Nova Scotia}}</ref> == Mga Sanggunian == {{reflist|32em}} [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1951]] fme7098d5n6sptcatri68vt2y1umoht 3 312062 2205849 2199139 2026-05-01T17:51:50Z MediaWiki message delivery 49557 /* Programme submissions open: Language Diversity Conference, Accra 2026 */ bagong seksiyon 2205849 wikitext text/x-wiki == WMF Election Volunteers party == Dear Election Volunteers, We appreciate your support for the 2021 Board of Trustees election. To celebrate the work of all Election Volunteers and to mark the end of your work with the Board of Trustees election, we invite you to a virtual party. This event is scheduled to happen on September 4, 2021. There will be four sessions as follows to cover the various time zones where Election Volunteers reside. * 1st Session - 2021-09-04 at 6:00 UTC * 2nd Session - 2021-09-04 at 12:00 UTC * 3rd Session - 2021-09-04 at 18:00 UTC * 4th Session - 2021-09-04 at 21:00 UTC Please sign up to attend any of the sessions '''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/Final meeting with Election Volunteers|here]]'''. Thank you so much for considering this request and looking forward to having you at the party. Best, [[Tagagamit:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] ([[Usapang tagagamit:RamzyM (WMF)|kausapin]]) 06:59, 2 Setyembre 2021 (UTC) == Programme submissions open: Language Diversity Conference, Accra 2026 == [[File:Official logo for language diversity conference 03.png|frameless|250px|right]] The '''[[m:Language Diversity Conference|Language Diversity Conference 2026]]''' will take place '''2–4 October 2026 in Accra, Ghana''', under the theme: ''Strengthening Language Communities in the Open Knowledge Movement''. The Programming Team is inviting the following types of session proposals: * '''Lightning talks''' – 10-minute short presentations on any relevant topic * '''Presentations''' – 20–25 minutes (including audience Q&A) * '''Workshops and tutorials''' – 50 or 110-minute interactive sessions (e.g. on Content Translation, Wikidata, or other topics) * '''Panel discussions''' – 50-minute panels; collaborations with others are encouraged Submissions will be evaluated by the Programme Committee based on: * Potential impact and expected outcomes * Relevance to the conference theme or focus areas Sessions may be recorded and made publicly available. If you prefer not to be filmed, you may indicate this during submission. '''→ [https://wikimedia.eventyay.com/wm/langdiv/cfp Submit your proposal on Eventyay]''' For more information, or questions, contact: languagediversitycon{{@}}gmail.com <!-- Message sent by User:~~~~~ on behalf of the Language Diversity Hub --> (This message was sent to [[:Tagagamit:Buszmail]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Oscar .@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=MassMessage/Lists/LDH&oldid=30405990 --> 3qy351zwtona0jinfnlicwuuquxzr1w 0 317986 2205839 1955084 2026-05-01T15:34:59Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2205839 wikitext text/x-wiki Ang '''Vox in Rama'''(Tinig sa Rama) ay isang [[decretal]] ni [[Papa Gregorio IX]] na nagtatag ng [[inkisisyon]] noong Hunyo 1233 na kumokondena sa kultong [[Lucifer]]iano na sumasamba sa itim na [[pusa]]. Ang mga kopya nito ay ipinadala kay Emperador [[Frederick II]], Haring Henry VII ng Alemanya, mga suffragano niya, Obispo Conrado ng Hildesheim at mangangaral na si Konrad von Marburg.Sa pamamagitan ng pagpapahirap at inkisisyon ni Konrad von Marburg, natuklasan ang isang kultong Luciferiano na sumasamba kay Satanas sa anyo ng isang itim na pusa. Inilarawan sa vox in Rama ni Papa Gregorio IX ang inisiasyon ng mga kasapi sa kultong ito. Dahil dito, nagkaroon ng pamahiin sa Europa kung saan ang itim na pusa ay inuugnay kay Satanas at pagpapasunog ng mga pusa sa Europa ay naging libangan ng mga mamamayan na pinaniniwalaang ng ilang historyan na nag-ambag sa pagkalat ng salot na Itim na Kamatayan na pumatay ng hanggang 200 milyong tao noong ika-14 siglo. ==Nilalaman== Ang inisiyado sa kultong ito ay lalapitan ng isang misteryosong [[palaka]] na kasing laki ng isang [[aso]]. Pagkatapos, ang isang payat na lalake ay lilitaw at dahil dito ay malilimutan ng inisiyado ang lahat ng ala-ala ng pananampalatayang [[Simbahang Katoliko Romano]]. Pagkarapos,ang mga sekta ay magsasalo-salo sa isang pagkain at pagkatapos nito ay tatayo ay mga kasapi at ang rebulto ng isang itim na pusa ay mabubuhay at lalakad ng pabalik kung saan ang buntot ng pusa ay nakatayo. Pagkatapos, ang inisiyado at ang panginoon nito ay sa hahalik sa [[puwit]] ng nabuhay na rebulto ng pusa. Pagkatapis ng ritwal, ang mga kandila sa kuwarto ay papatayin at ang mga kasapi ay magkakaroong ng pagtatalik na [[orgiya]]. Pagkatapos muling sindihan ang mga kandila, ang isang lalake ay magliliwanag mula sa bahaging [[ari]] pataas na gaya ng isang [[araw]]. Ang ibabang bahagi ng katawan ng lalake ay mabalahibo gaya ng sa pusa. Pagkatapos ng isang [[litanya]]ng usapan sa pagitan ng pusa at mga kasapi nito, ang pagtitipon ay matatapos. Ayon din kay [[Papa Gregorio IX]], ang mga kasapi ng kulto ay tumatanggap ng katawan ni [[Hesus]] tuwing [[pasko ng pagkabuhay]] mula sa kamay ng pari at dadalhin ito gamit ang kanilang bibig at itatapon sa hukay na [[inidoro]] bilang pangungutya sa kanilang [[tagapagligtas]]. ==Sanggunian== [http://telma-chartes.irht.cnrs.fr/aposcripta/notice-acte/26666 http://telma-chartes.irht.cnrs.fr/aposcripta/notice-acte/26666]{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Kategorya:Mga bula ng papang Romano Katoliko]] [[Kategorya:Pusa]] muw2dj58ebz94o4drqaqkcban5s56d1 0 319456 2205833 2150499 2026-05-01T15:06:46Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2205833 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Verucchio|official_name=Comune di Verucchio|native_name=|image_skyline=Verucchio dall'alto.jpeg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Verucchio|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|59|N|12|26|E|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Emilia-Romaña]]|province=[[Lalawigan ng Rimini|Rimini]] (RN)|frazioni=Villa Verucchio, Ponte Verucchio, Pieve Corena|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=27|population_footnotes=|population_total=9365|population_as_of=December 31, 2004|pop_density_footnotes=|population_demonym=Verucchiesi|elevation_footnotes=|elevation_m=330|twin1=|twin1_country=|saint=[[Martin ng Tours|San Martin]]|day=Nobyembre 11|postal_code=47826|area_code=0541|website={{official website|http://www.comune.verucchio.rn.it}}|footnotes=}} Ang '''Verucchio''' ({{lang-rgn|Vròcc}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Rimini]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Emilia-Romaña]]. Ito ay may populasyon na humigit-kumulang 9,300 at {{Convert|18|km|mi|0}} mula sa [[Rimini]], sa isang patusok kung saan matatanaw ang lambak ng ilog [[Marecchia]]. == Kasaysayan == Ang mga bakas ng isang ika-12-19 na siglong paninirahan, na inaakalang nagmula sa [[Kulturang Villanova|Villanova]], ay natagpuan kung saan matatanaw ang kapatagang Adriatico. Nang maglaon, ito ay isang pag-aari ng mga [[Kabihasnang Etrusko|Etrusko]]. Ang kasalukuyang bayan ay nagmula sa pangalan nito mula sa ''Vero Occhio'' ("Totoong Mata"), na tumutukoy sa magandang posisyon nito na nag-aalok ng malawak na panorama ng nakapalibot na kanayunan at baybayin ng [[Romaña]]. Dito ipinanganak si [[Malatesta da Verucchio]], tagapagtatag ng panginoon ng [[Pamilya Malatesta|Malatesta]] ng Romaña. Pinatibay ito ng kaniyang mga kahalili bilang isang makapangyarihang balwarte laban sa [[Montefeltro]] ng [[Urbino]]. Pagkatapos ng pagpapatalsik ng Malatesta (ika-15 siglo), ito ay isang fief ng Medici sa Estado ng [[Estado ng Simbahan|Papa]]; nanatili itong bahagi ng huli, na may maikling panahon sa ilalim ng [[Republika ng Venecia]], hanggang 1620. == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:373 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:9000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from:0 till: 3176 bar:1871 from:0 till: 3461 bar:1881 from:0 till: 3687 bar:1901 from:0 till: 3962 bar:1911 from:0 till: 4394 bar:1921 from:0 till: 4614 bar:1931 from:0 till: 4373 bar:1936 from:0 till: 4574 bar:1951 from:0 till: 4535 bar:1961 from:0 till: 3939 bar:1971 from:0 till: 4595 bar:1981 from:0 till: 6262 bar:1991 from:0 till: 7406 bar:2001 from:0 till: 8728 PlotData= bar:1861 at: 3176 fontsize:S text: 3.176 shift:(-8,5) bar:1871 at: 3461 fontsize:S text: 3.461 shift:(-10,5) bar:1881 at: 3687 fontsize:S text: 3.687 shift:(-10,5) bar:1901 at: 3962 fontsize:S text: 3.962 shift:(-10,5) bar:1911 at: 4394 fontsize:S text: 4.394 shift:(-10,5) bar:1921 at: 4614 fontsize:S text: 4.614 shift:(-10,5) bar:1931 at: 4373 fontsize:S text: 4.373 shift:(-10,5) bar:1936 at: 4574 fontsize:S text: 4.574 shift:(-10,5) bar:1951 at: 4535 fontsize:S text: 4.535 shift:(-10,5) bar:1961 at: 3939 fontsize:S text: 3.939 shift:(-10,5) bar:1971 at: 4595 fontsize:S text: 4.595 shift:(-10,5) bar:1981 at: 6262 fontsize:S text: 6.262 shift:(-10,5) bar:1991 at: 7406 fontsize:S text: 7.406 shift:(-10,5) bar:2001 at: 8728 fontsize:S text: 8.728 shift:(-10,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:fonte ISTAT - elaborazione grafica a cura di Wikipedia </timeline> [[File:Verucchio_rocca_del_sasso.jpg|thumb|Rocca del Sasso sa Verucchio]] == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.comunediverucchio.it}} * [http://www.prolocoverucchio.it/#!home/mainPage Verucchio]{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.lifeinitaly.com/tourism/emilia/verucchio Verucchio]{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Talaksan:Panorama_Verucchio.jpg|center|thumb|400x400px| Panorama ng Verucchio]] {{Commons category|Verucchio}}{{Province of Rimini}} == Mga sanggunian == <references /> 6xtsmxsp1nt4mhb0ipji7w4z6yrlv1o 0 320241 2205792 2171318 2026-05-01T12:26:47Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2205792 wikitext text/x-wiki {{Italic title}} {{Infobox newspaper|name=The Guardian|logo=|image=|caption=|type=Pahayagang Pang-araw-araw|format=[[Broadsheet]] (1821–2005)<br>[[Berliner (format)|Berliner]] (2005–2018)<br>[[Compact (newspaper)|Compact]] (mula noong 2018)|owners=[[Guardian Media Group]]|founder=[[John Edward Taylor]]|publisher=Guardian Media Group|editor=|chiefeditor=[[Katharine Viner]]|assoceditor=|maneditor=|newseditor=|managingeditordesign=|opeditor=|sportseditor=|photoeditor=|staff=|foundation={{start date and age|1821|5|5|df=yes}} (bilang ''The Manchester Guardian'', naging ''The Guardian'' noong 1959)|political=[[Centre-left politics|Gitna-kaliwa]]<ref name="left-wing">* {{cite web |last=Tsang |first=Amie |title=The Guardian, Britain's Left-Wing News Power, Goes Tabloid |trans-title=The Guardian,Lakas-Pahayagan ng Kaliwang Paksyon ng Britain, Naging Tabloid |lang=en |url=https://www.nytimes.com/2018/01/15/business/media/guardian-tabloid-uk.html |work=[[The New York Times]] |date=15 Enero 2018 |access-date=24 Enero 2019 }} * {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk_politics/8282189.stm |title=The politics of UK newspapers |trans-title=Ang pulitika ng mga pahayagan sa UK |lang=en |publisher=[[BBC News]] |date=30 Setyembre 2009 |access-date=24 Enero 2019 }} * [https://yougov.co.uk/topics/politics/articles-reports/2017/03/07/how-left-or-right-wing-are-uks-newspapers "How left or right-wing are the UK’s newspapers?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190711060555/https://yougov.co.uk/topics/politics/articles-reports/2017/03/07/how-left-or-right-wing-are-uks-newspapers |date=2019-07-11 }} [Gaano kakaliwa o kakanang paksyon ang mga pahayagan sa UK?] (sa wikang Ingles), MediaPolitics & current affairs, YouGov, 7 Marso 2017.</ref><ref name="centre-left">* {{cite journal |last=Payling |first=Daisy |date=20 Abril 2017 |title=City limits: sexual politics and the new urban left in 1980s Sheffield |trans-title=Mga hangganan ng lungsod: pulitikang seksuwal at ang bagong urbanong kaliwa sa Sheffield ng dekada 1980 |language=en|journal=Contemporary British Society |volume=31 |issue=2 |pages=256–273 |doi=10.1080/13619462.2017.1306194 |doi-access=free}} * {{cite journal |last1=Villeneuve |first1=Jean-Patrick |date=9 August 2015 |title={{sic|Wh|o's|nolink=y|expecting=Whose}} fault is it? An analysis of the press coverage of football betting scandals in France and the United Kingdom |trans-title=Kaninong kasalanan ito? |language=en|journal=Sport in Society: Cultures, Commerce, Media, Politics |volume=19 |issue=2 |pages=191 |doi=10.1080/17430437.2015.1067772|s2cid=146330318}} * {{cite book |last=Russell |first=Adrienne |title=Journalism and the Nsa Revelations: Privacy, Security and the Press |trans-title= Pamamahayag at Pagbubunyag ng Nsa: Pagkapribado, Seguridad, at ang Pamahayagan |language=en |year=2017 |publisher=Bloomsbury Publishing |location=London |page=53}} * {{cite journal |last=Copsy |first=Nathaniel |date=21 Pebrero 2017 |title=Rethinking Britain and the European Union: Politicians, the Media and Public Opinion Reconsidered |trans-title=Muling Pag-iisip sa Britain at ang Unyong Europeo: Pinag-isipan Muli Ang Pulitika, ang Media at Opinyon ng Publiko |language=en |journal=Journal of Common Market Studies |volume=55 |issue=4 |pages=716 |doi=10.1111/jcms.12527 |s2cid=151394355 |url=https://publications.aston.ac.uk/id/eprint/30170/1/Rethinking_Britain_and_EU_politicians_media_and_public_opinion.pdf |access-date=22 July 2019 |archive-date=26 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190726141742/https://publications.aston.ac.uk/id/eprint/30170/1/Rethinking_Britain_and_EU_politicians_media_and_public_opinion.pdf |url-status=live }} * {{cite journal |last1=Harbisher |first1=Ben |date=6 February 2016 |title=The Million Mask March: Language, legitimacy, and dissent |trans-title=Ang Martsa ng Milyong Maskara: Wika, pagkalehitimo, at pagtutol |language=en|journal=Critical Discourse Studies |volume=13 |issue=3 |pages=297 |doi=10.1080/17405904.2016.1141696|s2cid=147508807 }} * {{cite journal |last1=Yuval-Davis |first1=Nira |last2=Varju |first2=Viktor |date=6 Enero 2017 |title=Press discourses on Roma in the UK, Finland and Hungary |trans-title=Mga diskurso ng pamahayagan ukol sa Roma sa UK, Finland at Hungary |journal=European Roma |language=en |volume=40 |issue=7 |pages=1153 |doi=10.1080/01419870.2017.1267379 |s2cid=151843450 |url=http://eprints.bournemouth.ac.uk/28046/3/Roma%20paper%20draft%20for%20BURO.pdf }} * {{cite journal |last1=Flew |first1=Terry |date=11 Enero 2019 |title=Digital communication, the crisis of trust, and the post-global |trans-title=Digital na komunikasyon, ang krisis ng pagtitiwala, at ang post-global |language=en |journal=Communication Research and Practice |volume=5 |issue=1 |pages=11 |doi=10.1080/22041451.2019.1561394 |s2cid=159032311 |url=https://eprints.qut.edu.au/127256/2/Flew%20paper%20for%20CRP.pdf |access-date=10 Oktubre 2022 |archive-date=22 Agosto 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210822141441/https://eprints.qut.edu.au/127256/2/Flew%20paper%20for%20CRP.pdf |url-status=dead }} * {{cite journal |last1=Helton |first1=Levy |date=17 Marso 2016 |title=Reporting the 2014 World Cup: football first and social issues last |trans-title=Pag-uulat ng 2014 World Cup |language=en |journal=Sport in Society: Cultures, Commerce, Media, Politics |volume=20 |issue=5–6 |pages=574 |doi=10.1080/17430437.2016.1158477|s2cid=147644706 }} * {{cite journal |last1=Gill |first1=Alisha K |last2=Harrison |first2=Karen |date=2015 |title=Child Grooming and Sexual Exploitation: Are South Asian Men the UK Media's New Folk Devils? |trans-title=Child Grooming at Sekswal na Pagsasamantala: Ang Mga Lalaking Timog Asyano Ba Ang Bagong Katutubong Demonyo ng UK Media? |language=en |url=https://www.crimejusticejournal.com/article/view/756/511 |journal=Crime Justice Journal |volume=4 |issue=2 |pages=38 |access-date=2 July 2019 |archive-date=22 Agosto 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210822141440/https://www.crimejusticejournal.com/article/view/756/511 |url-status=dead }} * {{cite journal |last1=Painter |first1=James |last2=Neil T |first2=Gavin |date=27 Enero 2015 |title=Climate Skepticism in British Newspapers, 2007–2011 |trans-title=Pag-alinlanganan sa Klima sa mga Pahayagang Britaniko, 2007-2011 |language=en |journal=Environmental Communication |volume=10 |issue=4 |pages=436 |doi=10.1080/17524032.2014.995193|s2cid=143214856 }} <!-- repeated above* https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/22041451.2019.1561394--> * https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-030-00822-2_7 * https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-030-04981-2_12 * https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-319-93314-6_1 * Sancho Guinda, Carmen (ed.), [https://books.google.co.uk/books?hl=en&lr=&id=jz2SDwAAQBAJ&oi=fnd&pg=PA67&dq=guardian+centre+left&ots=TcrKGXRyol&sig=fC9cI8CibLW--V5JK2hoCuzkOpk#v=onepage&q=guardian%20centre%20left&f=false ''Engagement in Professional Genres''], John Benjamins Publishing Company, 2019.</ref><ref name="Guardian2003158">{{cite web |url=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/guardian-reader |title=Definition of Guardian Reader |trans-title=Kahulugan ng Tagabasa ng Guardian |language=en|website=Collins English Dictionary |access-date=10 Enero 2018}}</ref><br />|language=Ingles|ceased publication=|headquarters=[[Kings Place]], London|circulation=105,134|sister newspapers=''[[The Observer]]''<br />''[[The Guardian Weekly]]''|ISSN=0261-3077|eISSN=1756-3224|oclc=60623878|website={{url|https://www.theguardian.com/|theguardian.com}}|circulation_ref=<ref name="circlead">{{cite web |title=National press ABCs: FT circulation up a third since October 2020 with return of bulks |url=https://pressgazette.co.uk/most-popular-newspapers-uk-abc-monthly-circulation-figures/ |website=PressGazette |date=23 November 2021 |access-date=19 December 2021}}</ref>|circulation_date=July 2021|image_border=yes|publishing_country=United Kingdom}} Ang '''''The Guardian''''' ay isang [[United Kingdom|Britanikong]] [[Pahayagan|pahayagang]] pang-araw-araw. Itinatag ito noong 1821 bilang ''The [[Manchester]] Guardian''; at pinalitan ang pangalan nito noong 1959.<ref>{{Cite web |title=collection (The University of Manchester Library) |trans-title=koleksyon (Ang Aklatan ng Unibersidad ng Manchester) |url=https://www.library.manchester.ac.uk/rylands/special-collections/exploring/a-to-z/collection/?match=Guardian+(formerly+Manchester+Guardian)+Archive |access-date=12 Marso 2021 |website=www.library.manchester.ac.uk |language=en}}</ref> Kasama ng mga kapwa pahayagan nito, ''[[The Observer]]'' at ''[[The Guardian Weekly]]'', ang ''The Guardian'' ay bahagi ng [[Guardian Media Group]], na pagmamay-ari ng [[Scott Trust Limited|Scott Trust]].<ref>{{Cite news |title='Guardian' newspaper trust keeps journalism at top of its agenda |language=en |trans-title=Trust ng pahayagang 'Guardian', nagpanatili ng pamamahayag sa tuktok ng agenda nito |newspaper=The Irish Times |url=https://www.irishtimes.com/opinion/guardian-newspaper-trust-keeps-journalism-at-top-of-its-agenda-1.339116 |access-date=12 Marso 2021}}</ref> Inilikha ang trust noong 1936 para "patibayin ang kalayaan sa pananalapi at editoryal ng ''The Guardian'' sa walang hanggan at protektahan ang kalayaan sa pamamahayag at pamantayang liberal ng ''The Guardian'' mula sa pakikialam ng mga negosyo o pulitika".<ref name="GST1" /> Ang trust ay ginawang {{lang|en|[[limited company]]}} noong 2008, na may isinulat na konstitusyon para mapanatili sa ''The Guardian'' ang parehong proteksyon na itinatag sa istruktura ng Scott Trust ng mga tagalikha nito. Muling namumuhunan ang kita nito sa pamamahayag sa halip na ipamahagi ang mga ito sa mga may-ari o [[shareholder]].<ref name="GST1">{{cite news |date=26 Hulyo 2015 |title=The Scott Trust: values and history |language=en |trans-title=Ang Scott Trust: mga pamantayan at kasaysayan |newspaper=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/the-scott-trust/2015/jul/26/the-scott-trust |access-date=5 Mayo 2019}}</ref> Itinuturing ito na [[Newspaper of record|pahayagang nasa talaan]] sa UK.<ref name="FrostWeingarten2017">{{cite book|author1=Corey Frost|url=https://books.google.com/books?id=7rGhDgAAQBAJ&pg=PA27|title=The Broadview Guide to Writing: A Handbook for Students|trans-title=Ang Gabay Broadview sa Pagsusulat: Isang Muntaklat para sa Mga Mag-aaral|language=en|author2=Karen Weingarten|author3=Doug Babington|author4=Don LePan|author5=Maureen Okun|date=30 Mayo 2017|publisher=Broadview Press|isbn=978-1-55481-313-1|edition=6th|pages=27–|access-date=9 Marso 2020}}</ref><ref name="BartonWeller2014">{{cite book|author1=Greg Barton|url=https://books.google.com/books?id=uZzNAwAAQBAJ&pg=PA28|title=The Muslim World and Politics in Transition: Creative Contributions of the Gülen Movement|trans-title=Ang Mundong Muslim at Pulitikang Nasa Pagbabago|lang=en|author2=Paul Weller|author3=Ihsan Yilmaz|date=18 Disyembre 2014|publisher=A&C Black|isbn=978-1-4411-5873-4|pages=28–|access-date=9 Marso 2020}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{uncategorized}} idft6s6pwp1wuso0ojnmda5o724l479 0 323222 2205834 2016088 2026-05-01T15:10:37Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2205834 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{copyedit|date=Abril 2023}} {{MOS|date=Abril 2023}} {{cleanup|date=Abril 2023|reason=Kailangang isalin ang mga banyagang salita tulad ng enroll at high school.}} }} [[Talaksan:Vicente huidobro (cropped).jpg|alt=|thumb|Vicente Huidobro {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" |Personal na Detalye |- |Buong Pangalan |Vicente Garcia-Huidobro Fernandez |- |Pen Name |Vicente Huidobro |- |Ipinanganak |January 10, 1893 |- |Namatay |January 2, 1948 |- |Mga Asawa |Manuela Portales Bello, Ximena Amunátegui, Raquel Señoret |- |Anak |5 |- |Inilibing |Cartagena |- |Lengwahe |Spanish |- |Lugar na Ipinanganak |Santiago, Chile |- |Sikat na Pamilya |Maria Luisa Fernandez (ina) |- |Movement |Avant-garde |- |Movement |Creacionismo (founder) |} ]] Ipinanganak si '''Vicente Huidobro''' (Vicente Garcia-Huidobro Fernandez) sa isang maharlikang pamilya sa Santiago, [[Chile]] noong January 10, 1893 (kamatayan: January 2, 1948). Ang kanyang ama ay si Vicente Garcia Huidobro, ang tagapagmana ng [[Royal House of Currency of Chile]]<ref>{{Cite web |title=Vicente Huidobro {{!}} Chilean writer {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/biography/Vicente-Huidobro |access-date=2023-04-14 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>. Ang kanyang ina naman ay si [[Luisa Fernández Bascuñán]]. Dahil sa yaman ng kanyang pamilya, nakapag-aral si Huidobro ng maayos. Ginugol niya ang kanyang mga unang taon sa Europa, at tinuruan ng mga tagapamahala ng Pranses at Ingles. Bumalik ang pamilya niya sa Chile noong 1907 at si Vicente ay nagenroll sa [[Colegio San Ignacio]], isang Jesuit secondary school sa Santiago<ref name=":0">{{Cite web |last=Admin |date=2020-01-10 |title=Vicente Huidobro, the avant-garde father of literary creationism {{!}} Culture |url=https://elpais.com/cultura/2020/01/10/actualidad/1578640747_019254.html#?ref=rss&format=simple&link=link |access-date=2023-04-14 |website=Spain's News |language=en-US}}</ref>. == Talambuhay == Nag-aral si Huidobro sa [[Unibersidad ng Chile]] pagkatapos niya sa high school. Nakapaglathala siya ng isang akda na may pamagat na ''Echoes of the Soul'' noon 1911. Itong akdang ito ay may modernismong tampok<ref>{{Cite web |last=Admin |date=2020-01-10 |title=Vicente Huidobro, the avant-garde father of literary creationism {{!}} Culture |url=https://elpais.com/cultura/2020/01/10/actualidad/1578640747_019254.html#?ref=rss&format=simple&link=link |access-date=2023-04-14 |website=Spain's News |language=en-US}}</ref>. Dahil na rin sa impluwensiya ng kanyang mayamang pamilya, si Vicente ay may alam sa kultura, sa biology, and pyschology. Lahat ng ito ay makikita sa kanyang mga akda. Nag-aral siya ng abogasya sa [[Berthelot Lyceum]] sa Pransya Ang kanyang inang si [[María Luisa Fernández Bascuñ]]án ay isa ring makata na malaking naging impluwensiya niya sa pagsusulat ng mga tula at ibang mga akda. Noong bata pa si Vicente, si Maria ay nagho-host ng mga pagtitipon sa kanilang bahay kung saan mga higit 60 katao ang nakikinig sa kanya na magsalita tungkol sa literatura. Minsan kasama sa panauhin ay mga alipin nila sa bahay. Ang kanyang ina rin ang tumulong kay Vincente upang mailathala niya ang ''Musa Joven'' (Young Muse) noong 1912, pinaka-una niyang magasin. Na-expel si Vicente sa pag-aaral niya sa Colegio San Ignacio ng dahil lamang sa isang biro. Dahil dito, makikita rin sa kanayang mga akda ang pagtuligsa niya sa pagtuturo at pamamaraan ng mga Jesuit. == Kontribusyon sa Panitikan == Sa kanyang mga akda, Vicente Huidobro ang napili niyang gamitin. Hindi niya tinapos ang pag-aaral niya sa Unibersidad ng Chile. Bagkus, nag-pokus siya sa magsusulat. Sa taong 1913, nakapaglathala siya ng tatlong isyu ng magasin na ''Azul'' sa tulong ni [[Pablo de Rokha]]. Pumunta siya sa Paris noong 1916 upang gawin ito. Sumali rin siya sa mga panibagong movements ng siyudad tulad ng mga avant-garde movements. Dahil dito, nagkaroon ng oportunidad si Vicente na gumawa ng sariling movement. Isinulat niya sa taong ring ito ang ''Las Pagodas Ocultas''<ref>{{Cite web |last=Internet |first=Archive |date=https://archive.org/details/laspagodasoculta00huid |title=Las pagodas oculta |url=https://archive.org/details/laspagodasoculta00huid}}</ref> gamit ang pen name na Vicente Huibodro. Maraming nangyaring pampanitikang kabuluhan sa buhay ni Vicente Huidobro sa taong 1916. Una, nailathala niya ang ''El Espejo de agua'' kung saan naitukoy na niya ang creacionismo bilang isang teorya sa literatura. Pangalawa, nakilala niya si [[Rafael Cansino Assens]] at ng nailathala niya ang ''Aidan'' kung saan makikita sa kanyang akda ang impluwensiya ng avant garde. Paminsan-minsan din na may mga lathala si Vicente sa mga magasin sa Europa<ref>{{Cite web |title=Huidobro, Vicente – Postcolonial Studies |url=https://scholarblogs.emory.edu/postcolonialstudies/2014/06/10/huidobro-vicente/ |access-date=2023-04-14 |website=scholarblogs.emory.edu }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. === Manifestos === Dahil sa impluwensya ng mga nakapaligid sa kanya at ng avant-garde, si Vicente ay gumawa ng mga [[Manipesto|manifestos]]. Una niyang manifesto ay ang ''Non-Serviam'' (1914). Ito ay manifesto tungkol sa mga tula. Binigyang diin niya ditto na ang may-akda ay dapat independente sa tradition. Ang pangalawa niyang manisfestos ay ang ''Arte Poetica'' (1916)''.'' Ito rin ay tungkol sa tula at may kahalantitulad ng nauna niyang manifestos<ref>{{Cite web |title=Vicente Huidobro and the Avant-Garde Manifesto - TAKE DADA SERIOUSLY? |url=https://www.takedadaseriously.com/insight/vicente-huidobro-and-the-avant-garde-manifesto/ |access-date=2023-04-14 |website=www.takedadaseriously.com |language=en-US}}</ref>. === Creacionismo === Ang mga avant-garde movements sa Europa ang nagtulak kay Vicente na gumawa ng sariling teorya: ang [[creacionismo]] (creation). Una niyang nailathala ang magasin na tungkol sa art na may pamagat na ''Creación'' (Creation) sa Madrid noong 1921.  Si Pierre Reverdy ang unang naka impluwensya sa kanya sa teorya. Ang tungkulin ng isang makata sa [[Creacionismo]] ay ang lumikha ng personal, gawa-gawang mundo (sa halip na ilawaran ang mundo ng sanlibutan). Sa Creacionismo, pinaghambing ng mga makata ang imahe at metapora at kadalasang gumagamit ng orihinal na bokabularyo, na madalas na pinagtumpok ang mga salita nang wala sa katwiran o tatuturan. Ang movement na ito ay maraming na impluwensiya na mga manunulat sa Europa at [[Amerikang Latino|Latin America]]<ref>{{Cite web |title=Creacionismo {{!}} Spanish literature {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/art/Creacionismo |access-date=2023-04-14 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>. == Personal na Buhay == Pinakasalan ni Vicente si [[Manuela Portales Bello]] noong 1912. Inilipat niya ang buo niyang pamilya (kasama mga anak) sa Europe noong 1916. Nakilala ni Vicente si [[Ximena Amunátegui]], isang 15-anyos na bata. Ito ang nagging dahilan kung bakit iniwan ni Vicente ang kanyang asawa at mga anak. ang relasyon niya kay Ximena ay naglamat din sa kanyang relasyon sa politika. Noong 1928, kung kailan nasa tamang edad na si Ximena, pinuntahan siya ni Vicente at sila ay nagsama sa Paris ng ilang taon <ref name=":0" />. Matapos ang [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig|WWII]], naghiwala si Vicente at Ximena. Ang pangatlo niyang asawa ay si [[Raquel Señoret]]. == Kamatayan at Pamana == Si Vicente ay nadischarge ng maaga sa paninilbihan niya bilang kapitan sa kanyang bansa sa kasagsagan ng WWII dahil siya ang nasugatan sa giyera. Matapos ang digmaan, pumunta siya sa Cartagena, madagat na lugar, upang magpahinga. Ngunit, di na siya gumaling sa kanyang sugat dahilan ng tuluyang pagbulusok ng kanyang kalusugan. Nastroke din si Vicente at tuluyang namatay noon January 2, 1948 sa edad na 54 anyos lamang<ref name=":0" />. Siya ay inilibing malapit sa karagatan. Ang kanyang anak na si [[Manuela]] at Eduardo ang siyang sumulat sa kanyang epitaph: Here lies the poet Vicente Huidobro / Open the grave / At the bottom of this grave you can see the sea”. Inilathala rin ni [[Manuela]] ang mga akda ni Vicente na hindi pa nailathala na may pamagat na ''Last Poems.'' Ang [[Vincente Huidobro Foundation]]<ref>{{Cite web |title=SPS Faculty, UW, Huidobro Foundation Collaborate on Publishing Anthology Series {{!}} Spanish & Portuguese Studies {{!}} University of Washington |url=https://spanport.washington.edu/news/2022/02/17/sps-faculty-uw-huidobro-foundation-collaborate-publishing-anthology-series |access-date=2023-04-14 |website=spanport.washington.edu}}</ref> ay itinatag upang bigyang pugay ang kontribusyon ni Vicente Huidobro sa larangan ng panitikan sa Chile. Ito ay naitatag noong 1990. Dito na i-preserba ang mga sulat ni Vicente na pweding tunghayan at bisitahin ng mga gumagawa ng riserts, mga estudyante, at kung sino man. Ang bahay ni Vicente sa Cartagena ay naging moseyo rin ng dahil pinansyal na kontribusyon ng [[FONDART]]. Kagaya ng foundation, ang moseyo ay pweding bisitahin ng publiko at ang mga gamit ni Vicente ay pweding pag-aralan<ref>{{Cite web |date=2015-12-07 |title=Museo Vicente Huidobro |url=http://www.museovicentehuidobro.cl/historia-de-la-casa/ |access-date=2023-04-14 |website=web.archive.org |archive-date=2015-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151207071317/http://www.museovicentehuidobro.cl/historia-de-la-casa/ |url-status=bot: unknown }}</ref>. == Listahan ng mga Libro == * [[Altazor]] (1931, 51 editions) * Altazor/Temblor del cielo (1931, 5 editions) * [[Mio Cid Campeador]] (1929, 7 editions) * [[The Selected Poetry]] (1982, posthumous publication, 19 editions) * [[Arctic Poems]] (1918, 9 editions) * Cagliostro (1931, 8 editions) * Altazor y otros poemas * Manifest/Manifestos (1925, 6 editions) * Ultimos Poemas (1995, posthumous publication, 8 editions * Temblor del cielo (1931, 6 editios) * [[Poesía y Poética]], 1911-1948 (2000, posthumous publication) * Obras Completas de Vicente Huidobro, 2 vols. (1963, posthumous publication) * Sátiro o el poder de las palabras (3 editions) * Ecuatorial * [[En la luna]] (1934) * El ciudadano del olvido * Papá o el diario de Alicia Mir * Vicente Huidobro * Poesía creacionista * Acróbata del cielo * The Poet Is A Little God: Creationist Verse * El Pasajero de su Destino * [[Adan]] (1916) * Ver y palpar (1941) * [[Todos los poemas de Vicente Huidobro]] * Obras poéticas en frances * Antología * Vicente Huidobro, poemas ilustrados * Canciones en la noche (1913, 5 editions)<ref>{{Cite web |title=Books by Vicente Huidobro (Author of Altazor) |url=https://www.goodreads.com/author/list/51808.Vicente_Huidobro |access-date=2023-04-14 |website=www.goodreads.com}}</ref> {{reflist}} 3im9bewqnie4kea223hldvclrylwgtx 0 325847 2205879 2053852 2026-05-02T02:55:51Z Bluemask 20 Kinansela ang pagbabagong 2053852 ni [[Special:Contributions/EmausBot|EmausBot]] ([[User talk:EmausBot|Usapan]]) 2205879 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Mga manggagawa ng lahat ng bayan, magkaisa!]] 0x4j4cxajuq5tqhklmynapgv06zb32n 0 326295 2205799 2158218 2026-05-01T12:51:58Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2205799 wikitext text/x-wiki {{Short description|Lutuing Pilipino}} {{for|Chinese tikoy|Tikoy}} {{Infobox food|name_lang=Tikoy Quezon|name_italics=Tikoy Quezon|name=Tikoy Quezon|image=|alternate_name=tikoy, tikoy Quezon, tikoy ng Quezon, tikoy sa Anahaw|type=[[Kakaning malagkit]]|course=[[Panghimagas]], [[Minandal]]|place_of_origin=[[Quezon]]|country=[[Pilipinas]]|region=[[Pilipinas]]|main_ingredient=[[galapong]], [[asukal]], [[mantikilya]]|national_cuisine=[[Lutuing Pilipino]]|similar_dish=[[kalamay]], [[pasulbot]], [[unday-unday]]|variations=|minor_ingredient=[[ebaporada]], [[kondensada]], [[gata]], [[keso]],}} Ang '''tikoy ng Quezon''', na tinatawag din na '''Quezon tikoy''' o '''tikoy Quezon''' ay isang uri ng [[Panghimagas|panghimagas]] sa [[lutuing Pilipino]] na gawa mula sa [[galapong]], [[asukal]], [[ebaporada]], [[kondensada]], [[gata]], [[keso]] at [[mantikilya]]. Isa ito sa mga tradisyunal na kakanin na matatagpuan sa mga bayan ng [[Quezon]].<ref name=":0">{{Cite web |last=Forbes |first=Jenalyn Rose |date=2021-02-19 |title=Quezon Tikoy |url=https://www.pagkaingpinoytv.com/quezon-tikoy/ |access-date=2023-12-19 |website=Pagkaing Pinoy TV |language=en-US |archive-date=2023-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231219000255/https://www.pagkaingpinoytv.com/quezon-tikoy/ |url-status=dead }}</ref> Ang tikoy ng Quezon na tinatawag ding '''tikoy sa Anahaw''', partikular na ang ''tikoy Gumaca'' ng bayan ng [[Gumaca]], ay kadalasang nakabalot sa dahon ng [[anahaw]].<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |date=2022-08-15 |title=Tikoy Sa Anahaw - The Philippines Today |url=https://thephilippinestoday.com/tikoy-sa-anahaw/ |access-date=2023-12-19 |language=en-US |archive-date=2023-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231219041508/https://thephilippinestoday.com/tikoy-sa-anahaw/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=TagalogLang |date=2023-08-07 |title=ANAHAW: Tagalog-English Dictionary Online |url=https://www.tagaloglang.com/anahaw/ |access-date=2023-12-19 |website=TAGALOG LANG |language=en-US}}</ref> Ang pagbabalot sa anahaw ay isang klasik at lumang istilo ng pagbabalot ng tikoy kung saan niluluto mismo ang tikoy sa dahon ng anahaw. Ang dahon ng anahaw ay nakakatulong upang magbigay ng magandang aroma sa tikoy. Sa ngayon, marami sa tikoy Quezon ang ibinebenta sa mga makukulay na pakete kagaya ng plastik na pambalot o ibinebenta sa mga [[:wikt:malutuan|malutuan]] o ''plastic tub'' upang pahabain ang ''shelf life'' o tagal na maaring ibenta. Ibinabalot din ito nang pira-pirasong mala-kagat na laki na maihahambing sa sukat ng hinlalaki.<ref>{{Cite web |last=Sison |first=Jainey |last2=Jainey |date=2018-02-06 |title=Special Quezon Tikoy Recipe |url=https://www.mamasguiderecipes.com/2018/02/06/special-quezon-tikoy-recipe/ |access-date=2023-12-20 |website=Mama's Guide Recipes |language=en-US}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Town |first=Team Out of |date=2021-03-21 |title=A Food Trip to Quezon Province: 12 Must-Try Delicacies for Foodies |url=https://outoftownblog.com/a-food-trip-to-quezon-province/ |access-date=2023-12-20 |website=Out of Town Blog |language=en-US }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |last=Kai |date=2011-05-24 |title=bucaio: Sweet and Sticky in Quezon |url=https://bucaio.blogspot.com/2011/05/sweet-and-sticky-in-quezon.html |access-date=2023-12-20 |website=bucaio}}</ref> Kung ihahambing sa karaniwang [[tikoy]], ang tradisyunal na tikoy sa lalawigan ng [[Quezon]] ay hindi na kailangan pang prituhin bago kainin upang mapabuti ang textura. Karaniwang inihahain ito ng malamig galing sa [[Repriherador|palamigan]]. Ito ay napakalambot at matamis na maihahambing sa ''mochi'' ng [[Hapon]]. Kung ang tikoy ng Tsino at Hapon ay kadalasang halos tagusang puti, ang tikoy ng Quezon ay malalim na dilaw. <ref name=":1" /><ref>{{Cite web |last=Lorenzo |first=Rainne |date=2017-07-31 |title=5 Pasalubong Stops to Make in Lucban |url=https://goingplaces.ph/2017/07/31/5-pasalubong-stops-to-make-in-lucban/ |access-date=2023-12-20 |website=GoingPlaces.ph |language=en-US |archive-date=2023-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231220230440/https://goingplaces.ph/2017/07/31/5-pasalubong-stops-to-make-in-lucban/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Backpacking Philippines: Zabala's Tikoy Especial in Lucena, Quezon |url=https://www.backpackingphilippines.com/2009/02/zabalas-tikoy-recipe-lucena-quezon.html |access-date=2023-12-20 |website=www.backpackingphilippines.com}}</ref> Mayroon ding pinagdiriwang [[Pista|piyesta]], na kung tawagin ay ''Tikoy Festival'' o Pista ng Tikoy ang bayan ng [[Macalelon|Macalelon, Quezon]] upang ipagdiwang ang kasaganahan ng tradisyunal na tikoy. Tampok dito ang mga ''tikoy Macalelon'' sa iba't ibang laki at uri.<ref name=":0" /> == Tingnan din == * [[Kalamay]] * [[Espasol]] * [[Matse]] * [[Palitaw]] == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Lutuing Pilipino]] [[Kategorya:Panghimagas ng Pilipinas]] [[Kategorya:Panghimagas]] [[Kategorya:Kakanin]] [[Kategorya:Pagkain]] 7ycb2r9hcwymwopap4tyxq0yplmb9n3 0 326450 2205841 2063226 2026-05-01T15:49:14Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2205841 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{more citations needed|date=Disyembre 2023}} {{MOS|date=Disyembre 2023}} {{cleanup|date=Disyembre 2023|reason=Kailangan ayusin ang pagkakasulat at balarila. Kailangang isalin din ang mga banyagang salita. }} }} {{Infobox flag |Name = Republic of Kiribati |Image = Flag of Kiribati.svg |Use = 111111 |Symbol = {{FIAV|111111}} {{FIAV|normal}} {{FIAV|Mirror}} {{FIAV|Vertical normal}} |Proportion = 1:2 |Adoption = {{start date and age|1979|07|12|df=y}} |Design = A horizontal bicolour of red and blue with the yellow frigate bird flying over the rising sun with seventeen rays centered on the upper half and three white wavy horizontal stripes on the lower half. |Designer = [[Arthur Grimble]] }} Ang '''watawat ng Kiribati''' ([[Gilbertese]]: ''buraki ni Kiribati'') ay pula sa itaas na bahagi na may gintong [[frigatebird]] ([[Great frigatebird|''Fregata minor' ']], sa [[Gilbertese]]: ''te eitei'') na lumilipad sa ibabaw ng gintong sumisikat na araw (''otintaai''), at ang ibabang bahagi ay asul na may tatlong pahalang na kulot na puting guhit na kumakatawan sa [[karagatan] ]] at ang tatlong [[archipelago]]es ([[Gilbert Islands|Gilbert]], [[Phoenix Islands|Phoenix]] at [[Line Islands]]). Ang 17 sinag ng araw ay kumakatawan sa 16 Gilbert Islands at [[Banaba]] (dating Ocean Island). Ang dilaw na frigatebird ay sumisimbolo ng command sa dagat, kalayaan, at mga pattern ng sayaw.<ref>{{Cite web|url=https://www.worldatlas.com/webimage/flags/countrys/pacific/kiribati.htm|title = Kiribati Flag at Paglalarawan}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.indexmundi.com/kiribati/flag_description.html|title=Kiribati Flag description - Government}}</ref> Ang asul at ang mga puting kulot na banda ay kumakatawan sa [[Pacific Ocean]], na pumapalibot sa Kiribati, at ang araw ay tumutukoy sa posisyon ng Kiribati sa ibabaw ng Ekwador.<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/topic/ flag-of-Kiribati|title=Flag of Kiribati}}</ref> Ang bandila ay hinango mula sa isang badge na idinisenyo ni Sir [[Arthur Grimble]] noong 1931 para sa bandila ng [[Gilbert and Ellice Islands]] British colony at ipinagkaloob noong 1937. ==Opisyal na paglalarawan== Kasunod ng iskedyul 2 (seksyon 8) ng National Identity Act of 1989, ang opisyal na paglalarawan ay ito:<ref>{{Cite web|url=http://www.paclii.org/ki/legis/num_act/nia1989197 /index.html|title=National Identity Act 1989}}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *"Ang ibon ay isang frigate bird na kumakatawan sa kapangyarihan, kalayaan at mga pattern ng sayaw sa kultura ng Kiribati". *"Ang sumisikat na araw ay ang tropikal na araw habang ang Kiribati ay nasa gilid ng Ekwador". *"Ang dagat ay ang Karagatang Pasipiko na pumapalibot sa Kiribati". {{uncategorized}} n06xdut0hl8u5guvb794rqc8r0ic8nk 0 327032 2205854 2094136 2026-05-01T22:15:21Z GeertivpBot 130572 #pwb Copy label [[c:Category:Littering|Commons category Littering]] 2205854 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Littering in Stockholm.jpg|thumb|Kalat sa Estokolmo, Suwesya]] Binubuo ang '''kalat''' ng mga [[basura]] na hindi itinapon nang tama, nang walang pahintulot, sa isang hindi angkop na lokasyon. Maaaring gamitin ang pandiwang ''magkalat'' upang tumukoy sa paglaglag at pag-iiwan ng mga bagay, kadalasang gawang-tao, tulad ng mga latang aluminyo, mga basong papel, mga pambalot ng pagkain, mga kahong karton o mga boteng plastik sa lupa, at iiwanan lang ang mga ito roon o para maitapon pa ng mga ibang tao sa halip na magtapon ang mga ito nang tama. Paminsan-minsan, itinatambak ang mga malalaki at mapapanganib na basura kagaya ng mga [[gulong]], de-kuryenteng kasangkapan, [[elektronika]], [[baterya]] at malalaking sisidlang pang-industriya sa mga liblib na lugar, kagaya ng mga pambansang kagubatan at iba pang pampublikong lupain. Ang kalat ay isang uri ng epekto ng tao sa kalikasan at nananatiling malubhang problema sa kapaligiran sa maraming bansa. Maaaring umiral ang mga basura sa kapaligiran nang mahabang panahon bago mabulok at maaari ring maidala sa malalayong distansya papunta sa mga karagatan ng mundo. Maaaring makaapekto ang kalat sa kalidad ng buhay. Upos ng [[sigarilyo]] ang pinakakinakalat na bagay sa buong mundo—4.5 trilyon ang naitatapon bawat taon.<ref>Novotny, T.E. & Zhao, F. (1999). Consumption and production waste: another externality of tobacco use [Basura ng pagkokonsumo at produksiyon: isa pang eksternalidad ng paggamit ng tabako] (sa wikang Ingles). Tobacco Control, 8, 75-80.</ref> Maraming iba't ibang tantiya kung gaano katagal mabulok itong mga upos, mula 5 hanggang 400 taon para sa ganap na pagkasira.<ref name="Littering Information">{{cite web |title=Littering Information |trans-title=Impormasyon sa Kalat |url=http://www.blacktown.nsw.gov.au/environment/issues/littering/littering-information.cfm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006152103/http://www.blacktown.nsw.gov.au/environment/issues/littering/littering-information.cfm |archive-date=Oktubre 6, 2012 |access-date=2013-02-03 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Umweltthemen Zigaretten |url=http://naturschutzbund.at/umweltthemen/articles/zigaretten.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20160512023845/https://naturschutzbund.at/umweltthemen/articles/zigaretten.html |archive-date=2016-05-12 |access-date=2020-01-23 |language=de}}</ref> ==Sanhi== {{Multiple image | perrow = 2 | total_width = 440 |image1=Strathfield Platform condition(2).jpg |caption1=Plataporma ng estasyong Strathfield sa [[Sidney]], [[Australya]]. Kalat na naipon sa paglipas ng ilang buwan o kahit ilang taon dahil sa pambihirang paglilinis nito. |image2=Trash left by panhandlers in Germantown, Maryland (23 April 2022), 02.31.07.jpg |caption2=Kalat sa isang kanto sa Germantown, [[Maryland]], na iniwanan ng mga manlilimos. |image3=Tarapith.JPG |caption3=Isang maliit na [[lambak]] ng ilog sa Indiya na nagpapakita na may napakaraming kalat na plastik at papel. Dahil sa dumi ng tao, na inilarawan ng lalaking umiihi, tumataas ang antas ng koliporme at iba pang bakterya sa tubig. |image4=2018 02 Templin DSCF1313.jpg |caption4=Pagkakalat sa kalikasan}} Bukod sa sadyang pagkakalat, di-sinasadya ang halos kalahati ng kalat sa mga daanang [[Estados Unidos|Amerikano]]. Kadalasan, ito ang mga labi o debris na nahuhulog sa mga basura na hindi itinapon nang maayos, mga sasakyang nangongolekta upang magresiklo at mga pik-ap.<ref>{{cite web |last=Greve |first=Frank |url=http://www.mcclatchydc.com/244/story/25267.html |title=Mcclathydc.com |publisher=Mcclatchydc.com |access-date=2012-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090805042727/http://www.mcclatchydc.com/244/story/25267.html |archive-date=2009-08-05 |url-status=dead }}</ref> Kabilang sa mga kilalang salik na may kaugnayan sa pagdami ng kalat ang antas ng populasyon, densidad ng trapiko at pagkakalapit sa mga pagtatapunan ng basura.<ref name="erplanning.com">{{cite web |url=http://erplanning.com/uploads/National_Geographic_Article.pdf |title=Erplanning.com |access-date=2012-02-21 |archive-date=2020-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200924165814/http://erplanning.com/uploads/National_Geographic_Article.pdf |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.njclean.org/New-Jersey-Litter-Report.pdf |title=NJClean.org |access-date=2012-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170216131456/http://www.njclean.org/New-Jersey-Litter-Report.pdf |archive-date=2017-02-16 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |date=2007-05-15 |title=Debris Wreaks Havoc on the Road - ABC News |trans-title=Debris, Naghahasik ng Lagim sa Kalsada - ABC News |url=https://abcnews.go.com/GMA/story?id=3175688 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110628192701/http://abcnews.go.com/GMA/story?id=3175688 |archive-date=2011-06-28 |access-date=2012-02-21 |publisher=Abcnews.go.com |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Leigh |first=Patricia |date=2007-05-11 |title=Highway Debris, Long an Eyesore, Grows as Hazard - NYTimes.com |trans-title=Mga Debris sa Haywey, Matagal Nang Pangit Tingnan, Lalong Napapanganib |url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9D01E2D81431F932A25756C0A9619C8B63 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121111082229/http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9D01E2D81431F932A25756C0A9619C8B63 |archive-date=2012-11-11 |access-date=2012-02-21 |work=New York Times |location=California |language=en}}</ref><ref name="NE 2010 survey">{{cite web |title=Northeast 2010 Litter Survey, Retrieved 2012.05.16 |trans-title=2010 Surbey ng Northeast sa Kalat, Nakuha noong 2012.05.16 |url=http://njclean.org/DOCUMENTS/2010-Northeast-Litter-Survey-Final-Report.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170216131748/http://njclean.org/DOCUMENTS/2010-Northeast-Litter-Survey-Final-Report.pdf |archive-date=16 Pebrero 2017 |access-date=27 Marso 2018 |website=njclean.org |language=en}}</ref> Ang ilegal na pagtatambak ng mapanganib na basura ay maaaring bunga ng gastos sa pagtatapon ng mga materyales sa mga itinalagang lugar: naniningil ang ilan sa mga ito ng bayad para magdeposito ng mga mapapanganib na materyales.<ref>{{cite web |date=29 Enero 2013 |title=Illegal Dumping Prevention Guidebook |trans-title=Giya sa Pagpigil sa Ilegal na Pagtambak |url=http://www.epa.gov/region5/waste/illegal_dumping/downloads/il-dmpng.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130427141748/http://www.epa.gov/region5/waste/illegal_dumping/downloads/il-dmpng.pdf |archive-date=2013-04-27 |access-date=2013-02-03 |language=en}}</ref> Posibleng nakakawalang-gana magtapon sa tamang lugar kung walang malapit na pasilidad na tumatanggap ng basurang mapanganib. Bukod pa rito, maaaring sanhi rin ang kawalang-kaalaman sa batas ukol sa tamang pagtatapon ng mapanganib na basura. Ayon sa isang pag-aaral ng VROM, isang organisasyong Olandes, inaangkin ng 80% ng tao na "nag-iiwan ang lahat ng pirasong papel, lata o iba pang bagay sa kalye".<ref>{{cite web |title=Volunteers Pick Up Litter in Sabana Park |trans-title=Mga Boluntaryo, Nagpulot ng Mga Kalat sa Liwasang Sabana |url=http://www.insidecostarica.com/dailynews/2010/december/20/costarica10122006.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131113232115/http://www.insidecostarica.com/dailynews/2010/december/20/costarica10122006.htm |archive-date=2013-11-13 |access-date=2013-02-03 |language=en}}</ref> Mas nagkakalat ng basura ang mga kabataan mula 12 hanggang 24 na taong gulang kumpara sa karaniwang (Olandes o Belhikong) tao; 18% lamang ng mga taong palaging nagkakalat ng basura ay 50 taong gulang o mas matanda. Subalit, sa isang 2010 surbey ng pagkakalat sa [[Maine]], [[New Hampshire]] at [[Vermont]] sa Estados Unidos, 5% lamang ang mga nagkakalat na may edad na 55 o higit pa. Tinantiya rin ng pag-aaral na iyon na 78% ng nagkakalat ay lalaki.<ref name="NE 2010 survey" /> Ang mga organisasyon kontra sa kalat, kagaya ng mga kaakibat ng ''Keep America Beautiful'', at ng ''Bay Area Stormwater Management Agencies Association'', ay nakatuon sa pagtuturo sa mga kabataan ng wastong pagtatapon ng basura.<ref>{{Cite web |date=Marso 9, 2011 |title=BASMAA Five-Year Regional Strategic Outreach Plan: Litter |trans-title=Limang Taon na Rehiyonal na Planong Estratehiya sa Outreach ng BASMAA: Kalat |url=https://www.marincounty.org/-/media/files/departments/pw/mcstoppp/annual-report/2010_2011-annual-report/basmaa_litter_3-15-11.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230309065757/https://www.marincounty.org/-/media/files/departments/pw/mcstoppp/annual-report/2010_2011-annual-report/basmaa_litter_3-15-11.pdf |archive-date=Marso 9, 2023 |access-date=Disyembre 16, 2022 |publisher=Bay Area Stormwater Management Agencies Association |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=Hulyo 5, 2008 |title=Clean up your act and bin the litter, say stars |trans-title=Ayusin ang kilos at itapon ang basura, sabi ng mga artista |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/imported/clean-up-your-act-and-bin-the-litter-say-stars-28346252.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221216164928/https://www.belfasttelegraph.co.uk/imported/clean-up-your-act-and-bin-the-litter-say-stars-28346252.html |archive-date=Disyembre 16, 2022 |access-date=Disyembre 16, 2022 |publisher=Belfast Telegraph |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=Disyembre 4, 2019 |title=Measuring the Effectiveness of a Stormwater Public Education Campaign: Survey of Practice |trans-title=Pagsukat ng Pagkabisa ng Pampublikong Kampanya sa Edukasyon ng Stormwater: Surbey ng Pagsasanay |url=https://dot.ca.gov/-/media/dot-media/programs/research-innovation-system-information/documents/preliminary-investigations/pi-0248-a11y.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230320081427/https://dot.ca.gov/-/media/dot-media/programs/research-innovation-system-information/documents/preliminary-investigations/pi-0248-a11y.pdf |archive-date=Marso 20, 2023 |access-date=Disyembre 16, 2022 |publisher=California Department of Transportation |language=en}}</ref> Nagbibigay-daan ang pabaya o maluwag na pagpapatupad ng batas sa ugali ng pagkakalat. Kabilang sa mga ibang sanhi ang mga sagabal, pagmamarapat at kalagayan sa kabuhayan. ==Mga sanggunian== {{Reflist|2}} {{Commons category|Littering}} [[Kategorya:Basura]] qtqo3hvekwjt0zd3dhhw4m9q96f2dt2 3 328146 2205922 2105007 2026-05-02T06:40:18Z Filipinayzd 3409 /* Program submissions open: Bikol WikiConference 2026 */ bagong seksiyon 2205922 wikitext text/x-wiki ==Paalala sa paglikha ng mga artikulo kailangan pang linisin== Hi Sheena Aloner, maraming salamat sa pag-ambag ng mga artikulo tungkol sa mga kababaihan. Bagaman, ang mga dinagdag mo ay kailangan pang linisin dahil ito'y ''machine translated'' at maari itong mabura kung hindi maayos agad, sang-ayon sa [[WP:BURA]] B16 (Mga pahinang sinalin ng software o machine-translated o ang karamihan ng pahina ay di maaayos ang pagkasalin). Nais kong paalala na gumagawa o pumapatnugot tayo ng mga artikulo sa Wikipedia para mapabuti ang proyektong ito tungo sa ensiklopedyang ''well-written'' (maganda ang pagkakasulat) na mababasa ng madla. May ganitong patakaran dahil nagnanais ang Wikipediang Tagalog na magkaroon ng kalidad na artikulo, at dahil kakaunti lamang ang mga boluntaryo dito, napakaliit ang tiyansang may magbago ng artikulong kailangang linisin. Kung patuloy kang gagawa ng mga artikulong hindi maganda ang pagkakasulat, lumalayo ka na sa layunin ng proyekto na ito. Ang ginagawa mo ay isang [[:en:Wikipedia:Disruptive editing|''disruptive editing'']] (o pagpapatnugot na nakakasira) at isa itong dahilan sa [[:en:Wikipedia:Blocking policy#Common rationales for blocks|pagharang sa pagpapatnugot sa Wikipedia]]. Sa kabila niyan, bibigyan pa kita ng isang pagkakataon. Kaya, gamitin mo ang pagkakataon na ito na linisin mo muna ang mga artikulong nilikha mo, at huwag nang lumikha pa ng mga artikulong kailangang linisin pa. Kapag patuloy ka pa rin na gagawa ng mga artikulong lilinisin pa pagkatapos ng paalalang ito, ipapatupad na ang pagharang sa iyo. Sana ay maunawan mo ako. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 16:21, 29 Marso 2024 (UTC) :Maari ko bang malaman kung aling mga artikulo ang mga ito? [[Tagagamit:Sheena Aloner|Sheena Aloner]] ([[Usapang tagagamit:Sheena Aloner|kausapin]]) 12:52, 30 Marso 2024 (UTC) :Akin nang binisita ang mga posibleng artikulo ngunit maaring po bang humingi ng mahaba-habang panahon para isa-ayos ang mga ito?, at ipagpaumanhin din po ninyo ngunit kami ay hindi naturuan o nagabayan sa paglalagay ng mga sipi o sanggunian, ako ay hihingi ng gabay kung paano ito gawin. Maraming Salamat. [[Tagagamit:Sheena Aloner|Sheena Aloner]] ([[Usapang tagagamit:Sheena Aloner|kausapin]]) 13:55, 30 Marso 2024 (UTC) ::Makikita mo lahat ng inambag mo dito: [[Natatangi:Mga_ambag/Sheena_Aloner]]. Naharang na kita ''actually'' dahil gumawa ka naman uli ng mga artikulong lilinisin: ang [[Grace Hopper]] at [[Mae Jemison]], subalit binawi ko ang pagharang dahil baka hindi mo pa nakita itong mensahe ko sa iyo. '''Pakiusap uli, huwag ka nang magdagdag ng artikulong lilinisin pa.''' Ayusin mo muna ang mga artikulong dinagdag mo. At saka 'di naman sanggunian lamang ang problema. Pakibasa ang sinulat mo at makikita mo na mali-mali ang baybay o ispeling, balarila o ''grammar'', at may mga salitang Ingles o banyaga na hindi nakasalin o ''translated''. Ito ang mga pangunahing problema o isyu sa mga artikulong ginawa mo. Sana maayos mo. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:14, 30 Marso 2024 (UTC) :::Maraming salamat po, marami po akong naisalin na artikulo kaya hihingi po sana ako ng mahaba-habang panahon para mabalikan ang lahat ng ito. [[Tagagamit:Sheena Aloner|Sheena Aloner]] ([[Usapang tagagamit:Sheena Aloner|kausapin]]) 15:30, 30 Marso 2024 (UTC) ::Wala pang nakasalin na gabay dito sa Wikipediang Tagalog para sa paglagay ng sanggunian, pero puwede mong tingnan itong nasa Wikipediang Ingles: [[:en:Help:Referencing_for_beginners]]. Nailalapat o naa-''apply'' naman ang karamihan ng nandoon. Ang isang maliwanag na pagkakaiba ay dapat ang ''heading'' o pamuhatan ng mga sanggunian ay ganito: '''==Mga sanggunian=='''. Sana nakatulong ito. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:20, 30 Marso 2024 (UTC) :::maraming salamat po [[Tagagamit:Sheena Aloner|Sheena Aloner]] ([[Usapang tagagamit:Sheena Aloner|kausapin]]) 15:33, 30 Marso 2024 (UTC) ::Isa sa maling ispeling mo ang "sya", dapat "siya" iyon. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:26, 30 Marso 2024 (UTC) :::Salamat po, muli po hihingi po muli ako ng mahaba-habang panahon para mabalikan at maayos ang mga naisalin ko na artikulo. [[Tagagamit:Sheena Aloner|Sheena Aloner]] ([[Usapang tagagamit:Sheena Aloner|kausapin]]) 15:34, 30 Marso 2024 (UTC) == Program submissions open: Bikol WikiConference 2026 == [[File:Bikol_WikiConference_2026_logo.png|frameless|250px|right]] The '''[[m:Bikol Wikipedia Community/Bikol WikiConference 2026|Bikol WikiConference 2026]]''' will take place '''29–31 May 2026 in Naga City''', under the theme: ''Advancing Language and Culture in the Digital Age''. The Bikol WikiCon is an extraordinary regional gathering that brings together Bikolanos actively supporting and contributing to open educational resources (OERs) with the vibrant Wikimedia communities in the Philippines. Next year, Bikol Wikipedia will be turning 20 years old. Reaching 2 decades is a strong milestone therefore it is also the right moment to ask harder questions about sustainability, quality and direction. The conference will serve as a venue for the participants to exchange and share their experiences, new ideas, and collaboration results, and to discuss the challenges encountered and the solutions adopted. We can’t wait to see you at the event! The conference will cover topics pertaining to Digital Resources, Heritage Advocacy, Cultural Preservation, and Partnerships with various institutional, social, and cultural contexts. You may submit any of the following types of session proposals: * '''Lightning talk:''' One presenter gives a talk with no follow-up by the audience. The total time for a lightning talk will be 10-15 minutes. * '''Lecture:''' One or two presenters offer(s) a presentation followed by questions and comments from the audience. The total time for a lecture (including questions and comments) will be 30-45 minutes. * '''Roundtable:''' A group of 10-15 people discusses a particular topic. The total time for a roundtable discussion will be 60 minutes. * '''Workshop:''' One or two moderators present(s) a topic by actively interacting with the audience. The total time for a workshop will be 60-120 minutes. * '''Meetup:''' A group of people with common interests informally meets to discuss different topics. The total time for a meetup is not pre-determined and depends on the proposer’s preferences. Submissions will be evaluated by the Program Committee based on: * Potential impact and expected outcomes * Relevance to the conference theme or focus areas Sessions may be recorded and made publicly available. If you prefer not to be filmed, you may indicate this during submission. '''→ [[m:Bikol Wikipedia Community/Bikol WikiConference 2026/Program|Submit your proposal on Meta]] or [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd1vYWPvrNltZS2ie51lYK-OB6cfS8E2NQFjH1I213dYl24NQ/viewform?usp=header Google Form]''' on or before '''May 15.''' For more information, or questions, contact: bikolwikicommunity(@)gmail.com Mabalos! On behalf of the Bikol WikiConference Organizing Team,<br> [[Tagagamit:Filipinayzd|Filipinayzd]] ([[Usapang tagagamit:Filipinayzd|kausapin]]) 06:40, 2 Mayo 2026 (UTC) efqebepytn29yw6jk8wogs9549pxou9 0 329231 2205845 2116283 2026-05-01T17:41:22Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Disney Channel]] 2205845 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Disney Channel]] oviix8ltqjo01g1z3wt5rhdf67lf3wf 0 331430 2205906 2169332 2026-05-02T04:13:50Z ~2026-26694-59 161393 /* Kasaysayan */ Clean up 2205906 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Super Radyo Cebu | callsign = DYSS | logo = | city = [[Lungsod ng Cebu]] | area = [[Gitnang Kabisayaan]] at mga karatig na lugar | branding = GMA Super Radyo DYSS 999 | airdate = Hulyo 4, 1957 | frequency = 999 kHz | format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs (broadcasting)|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]], [[Drama]] | language = [[Cebuano language|Cebuano]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 10,000 watts | erp = | class = | former_frequencies = 1560 kHz (1957-1965)<ref>[http://www.radiodx.com/wp-content/galleries/asian-qsls/dyss_fr.jpg Station Card]</ref><br />1020 kHz (1965-1978)<ref>[https://www.worldradiohistory.com/Archive-FBIS/1965/FBIS-1965-P1.pdf Broadcasting Stations of the World]</ref> | callsign_meaning = '''S'''uper Radyo '''S'''ugbu<br />'''S'''uper '''S'''erbisyo | network = Super Radyo | owner = [[GMA Network (company)|GMA Network Inc.]] | sister_stations = [[DYRT|Barangay RT 99.5]]<br />[[DYSS-TV|GMA 7 Cebu]]<br />[[DYLS-TV|GTV 27 Cebu]] | website = [http://www.gmanetwork.com www.gmanetwork.com] }} Ang '''DYSS''' (999 [[:en:AM broadcasting|AM]]) '''Super Radyo''' ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]. Ang estudyo ng istasyon ay matatagpuan sa GMA Skyview Complex, Nivel Hills, Apas, [[Lungsod ng Cebu]], at ang transmitter nito ay matatagpuan sa Alumnos, Brgy. Mambaling, [[Lungsod ng Cebu]].<ref>[https://region7.ntc.gov.ph/index.php/regional-profile/radio-and-tv-broadcast-station Radio and TV Broadcast Station | Region 7]</ref><ref>[https://www.pressreader.com/philippines/sunstar-cebu/20161123/281672549539881 A Love Letter]</ref><ref>[https://www.philstar.com/the-freeman/cebu-entertainment/2016/07/31/1608392/rgma-dominates-cebu-radio RGMA dominates Cebu radio]</ref> == Kasaysayan == Itinatag ang DYSS noong Hulyo 4, 1957. Ito ay pagmamay-ari noon ng Loreto F. de Hemedes Inc. sa pamamagitan ng DZBB na nakabase sa Maynila. Kalaunan, binenta ito sa Republic Broadcasting System ni [[Robert Stewart|Robert "Uncle Bob" Stewart]]. Ito ay unang matatagpuan sa Fortunata Bldg. sa kanto ng Magallanes & Lapu-lapu na may 167-ft. vertical antenna at 1-kilowatt BC Gates Transmitter na matatagpuan sa Mambaling Seaside. Noong Setyembre 21, 1972, nawala ito sa ere nung naideklara ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]] ang [[Batas militar]]. Makalipas ng dalawang taon, naibenta ang RBS sa triumvirate nina Gilberto Duavit Sr., Menardo Jimenez at Felipe Gozon dahil sa mga pagbabago sa mga batas sa pagmamay-ari ng media. Kasabay nito, bumalik ang DYSS sa ere bilang '''Dobol S''' na may Top 40 na format. Noong Nobyembre 1978, lumipat ang talapihitang ito mula sa 1560 kHz sa 999 kHz. Noong Hulyo 17, 1989, nagpalit ang format ng himpilang ito sa balita at talakayan. Nang sumunod na taon, lumipat ang DYSS, kasama ang mga kapatid nitong istasyon na DYSS-TV at [[DYRT]], sa kasalukuyang tahanan nito sa GMA Skyview Complex sa Nivel Hills. Noong Enero 4, 1999, naging '''Super Radyo''' ito. Kasabay nito, nagsimula itong iere ang ''[[Balitang Bisdak]]'' ng GMA Cebu tuwing 6:00 ng gabi na sinundan ng ''[[24 Oras]]'' noong 6:30 ng gabi. ==Listahan ng mga programang palabas sa DYSS Cebu== Most of the programs are hooked up to [[DZBB-AM|DZBB]] Manila. ===Balita=== * ''[[24 Oras|24 Oras sa DYSS]]'' <small>(simulcast over [[GMA Network]])</small> * ''[[Balitang Bisdak|24 Oras Central Visayas sa DYSS]]'' <small>(delayed simulcast over GMA Cebu)</small> * ''Bigtime Balita'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]]) </small> * ''Buena Manong Balita'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> * ''Hataw sa Hapon'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> * ''Melo del Prado sa Super Radyo DZBB'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> * ''Pamukaw Balita'' * ''Super Balita'' ** ''Super Balita sa Umaga Nationwide'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]] and [[GMA News TV]])</small> ** ''Super Balita sa Tanghali Nationwide'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> * ''Super Hirit'' * ''[[Saksi]]'' <small>(simulcast over [[GMA Network]])</small> * ''Saksi sa Dobol B'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> ===General commentary=== * ''Bobby Nalzaro on Board: Saksi'' * ''Dobol Weng sa Dobol B'' * ''Pasada 999'' * ''TKO: Talakayan, Komentaryo at Opinyon'' <small>([[DZBB-AM|DZBB]] hookup)</small> ===Serbisyo publiko=== * ''Bayan Mo, I-Patrol Mo sa Radyo'' * ''I M Ready sa Dobol B'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> ===Health and lifestyle issues=== * ''Pinoy MD sa Super Radyo DZBB'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> ===Entertainment=== * ''Sumasapuso sa DYSS'' * ''Sakto'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> * ''Todo-Todo, Walang Preno'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> * ''Trending'' ===General love advice, personal at musika=== * ''Dr. Love Radio Show'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> ** ''Dr. Love: Always and Forever'' == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Cebu City Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Kalakhang Cebu]] 6y3dg1vdhh7x12sksyjr4y6f118ms7s 0 332840 2205907 2188809 2026-05-02T04:15:49Z ~2026-26694-59 161393 /* */ Clean up 2205907 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Super Radyo Palawan | callsign = DYSP | logo = DYSP 909 Super Radyo Palawan.png | logo_size = 200px | city = [[Puerto Princesa]] | area = [[Palawan]] | branding = GMA Super Radyo DYSP 909 | airdate = Pebrero 1998 | frequency = 909 kHz | format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs (broadcasting)|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]] | language = [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 10,000 watts | erp = | class = | callsign_meaning = '''S'''uper Radyo '''P'''alawan | network = Super Radyo | owner = [[GMA Network (company)|GMA Network Inc.]] | sister_stations = [[DYHY|Barangay FM 97.5]]<br>[[DYPU-TV|GMA TV-12 Puerto Princesa]]<br>GTV 27 Puerto Princesa | webcast = | website = }} Ang '''DYSP''' (909 [[:en:AM_broadcasting|AM]]) '''Super Radyo''' ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa kahabaan ng Solid Rd., Brgy. San Manuel, [[Puerto Princesa]].<ref>[http://www.geocities.ws/ntcr4/palawan.htm Palawan Radio Stations]</ref><ref>[https://www.wescom.mil.ph/about/10-wecsom-prs/64-pr-99-military-information-officers-participate-in-palawan-press-club-s-journalism-workshop Military information officers participate in Palawan Press Club's journalism workshop]{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[http://patnubay.org/?p=1596 HAGIT Hero: Gerardo Valeriano Ortega]</ref><ref>{{Cite web |url=https://dfa.gov.ph/dfa-news/dfa-releasesupdate/4260-dfa-spokesperson-travels-to-puerto-princesa-city-for-2nd-special-kapihan-ng-mamamayan-on-the-west-philippine-sea |title=DFA Spokesperson Travels to Puerto Princesa City for 2nd Special Kapihan ng Mamamayan on the West Philippine Sea |access-date=2025-01-28 |archive-date=2025-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222132626/https://dfa.gov.ph/dfa-news/dfa-releasesupdate/4260-dfa-spokesperson-travels-to-puerto-princesa-city-for-2nd-special-kapihan-ng-mamamayan-on-the-west-philippine-sea |url-status=dead }}</ref> ==Listahan ng mga programang palabas sa DYSP Palawan== Most of the programs are hooked up to [[DZBB-AM|DZBB]] Manila. ===Balita=== * ''[[24 Oras|24 Oras sa DYSS]]'' <small>(simulcast over [[GMA Network]])</small> * ''24 Oras Palawan sa DYSP'' <small>(delayed simulcast over GMA Palawan)</small> * ''Alerto Alas Singko'' * ''Bigtime Balita'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]]) </small> * ''Buena Manong Balita'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> * ''Hataw sa Hapon'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> * ''Melo del Prado sa Super Radyo DZBB'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> * ''Pamukaw Balita'' * ''Super Balita'' ** ''Super Balita sa Umaga Nationwide'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]] and [[GMA News TV]])</small> ** ''Super Balita sa Tanghali Nationwide'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> * ''Super Hirit'' * ''[[Saksi]]'' <small>(simulcast over [[GMA Network]])</small> * ''Saksi sa Dobol B'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> * ''Saksi sa DYSP'' ===General commentary=== * ''Abante Palawan'' * ''Dobol Weng sa Dobol B'' * ''Pasada 909'' * ''TKO: Talakayan, Komentaryo at Opinyon'' <small>([[DZBB-AM|DZBB]] hookup)</small> ===Serbisyo publiko=== * ''Bayan Mo, I-Patrol Mo sa Radyo'' * ''I M Ready sa Dobol B'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> ===Health and lifestyle issues=== * ''Pinoy MD sa Super Radyo DZBB'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> ===Entertainment=== * ''Sumasapuso sa DYSP'' * ''Sakto'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> * ''Todo-Todo, Walang Preno'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> * ''Trending'' ===General love advice, personal at musika=== * ''Dr. Love Radio Show'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> ** ''Dr. Love: Always and Forever'' == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Palawan Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Puerto Princesa]] fdbplqxq3fm40o61hm6p66854vtkhhu 2205908 2205907 2026-05-02T04:19:47Z ~2026-26694-59 161393 /* Listahan ng mga programang palabas sa DYSP Palawan */ Clean up 2205908 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Super Radyo Palawan | callsign = DYSP | logo = DYSP 909 Super Radyo Palawan.png | logo_size = 200px | city = [[Puerto Princesa]] | area = [[Palawan]] | branding = GMA Super Radyo DYSP 909 | airdate = Pebrero 1998 | frequency = 909 kHz | format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs (broadcasting)|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]] | language = [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 10,000 watts | erp = | class = | callsign_meaning = '''S'''uper Radyo '''P'''alawan | network = Super Radyo | owner = [[GMA Network (company)|GMA Network Inc.]] | sister_stations = [[DYHY|Barangay FM 97.5]]<br>[[DYPU-TV|GMA TV-12 Puerto Princesa]]<br>GTV 27 Puerto Princesa | webcast = | website = }} Ang '''DYSP''' (909 [[:en:AM_broadcasting|AM]]) '''Super Radyo''' ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa kahabaan ng Solid Rd., Brgy. San Manuel, [[Puerto Princesa]].<ref>[http://www.geocities.ws/ntcr4/palawan.htm Palawan Radio Stations]</ref><ref>[https://www.wescom.mil.ph/about/10-wecsom-prs/64-pr-99-military-information-officers-participate-in-palawan-press-club-s-journalism-workshop Military information officers participate in Palawan Press Club's journalism workshop]{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[http://patnubay.org/?p=1596 HAGIT Hero: Gerardo Valeriano Ortega]</ref><ref>{{Cite web |url=https://dfa.gov.ph/dfa-news/dfa-releasesupdate/4260-dfa-spokesperson-travels-to-puerto-princesa-city-for-2nd-special-kapihan-ng-mamamayan-on-the-west-philippine-sea |title=DFA Spokesperson Travels to Puerto Princesa City for 2nd Special Kapihan ng Mamamayan on the West Philippine Sea |access-date=2025-01-28 |archive-date=2025-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222132626/https://dfa.gov.ph/dfa-news/dfa-releasesupdate/4260-dfa-spokesperson-travels-to-puerto-princesa-city-for-2nd-special-kapihan-ng-mamamayan-on-the-west-philippine-sea |url-status=dead }}</ref> ==Listahan ng mga programang palabas sa DYSP Palawan== Most of the programs are hooked up to [[DZBB-AM|DZBB]] Manila. ===Balita=== * ''[[24 Oras|24 Oras sa DYSS]]'' <small>(simulcast over [[GMA Network]])</small> * ''24 Oras Palawan sa DYSP'' <small>(delayed simulcast over GMA Palawan)</small> * ''Alerto Alas Singko'' * ''Bigtime Balita'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]]) </small> * ''Buena Manong Balita'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> * ''Hataw sa Hapon'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> * ''Melo del Prado sa Super Radyo DZBB'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> * ''Pamukaw Balita'' * ''Super Balita'' ** ''Super Balita sa Umaga Nationwide'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]] and [[GMA News TV]])</small> ** ''Super Balita sa Tanghali Nationwide'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> * ''Super Hirit'' * ''[[Saksi]]'' <small>(simulcast over [[GMA Network]])</small> * ''Saksi sa Dobol B'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> * ''Saksi sa DYSP'' ===General commentary=== * ''Abante Palawan'' * ''Kayo at ang Batas'' * ''Dobol Weng sa Dobol B'' * ''Pasada 909'' * ''TKO: Talakayan, Komentaryo at Opinyon'' <small>([[DZBB-AM|DZBB]] hookup)</small> ===Serbisyo publiko=== * ''Bayan Mo, I-Patrol Mo sa Radyo'' * ''I M Ready sa Dobol B'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> ===Health and lifestyle issues=== * ''Pinoy MD sa Super Radyo DZBB'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> ===Entertainment=== * ''Kami Naman'' * ''Sige Sige'' * ''Super May'' * ''Super M Special'' * ''Request & Dedication'' * ''Sumasapuso sa DYSP'' * ''Sakto'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> * ''Todo-Todo, Walang Preno'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> * ''Trending'' ===General love advice, personal at musika=== * ''Dr. Love Radio Show'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> ** ''Dr. Love: Always and Forever'' == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Palawan Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Puerto Princesa]] 25k8lst5xy11irw3ntemiba7gm9ibdi 2205909 2205908 2026-05-02T04:20:27Z ~2026-26694-59 161393 /* Balita */ Clean up 2205909 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Super Radyo Palawan | callsign = DYSP | logo = DYSP 909 Super Radyo Palawan.png | logo_size = 200px | city = [[Puerto Princesa]] | area = [[Palawan]] | branding = GMA Super Radyo DYSP 909 | airdate = Pebrero 1998 | frequency = 909 kHz | format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs (broadcasting)|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]] | language = [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 10,000 watts | erp = | class = | callsign_meaning = '''S'''uper Radyo '''P'''alawan | network = Super Radyo | owner = [[GMA Network (company)|GMA Network Inc.]] | sister_stations = [[DYHY|Barangay FM 97.5]]<br>[[DYPU-TV|GMA TV-12 Puerto Princesa]]<br>GTV 27 Puerto Princesa | webcast = | website = }} Ang '''DYSP''' (909 [[:en:AM_broadcasting|AM]]) '''Super Radyo''' ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa kahabaan ng Solid Rd., Brgy. San Manuel, [[Puerto Princesa]].<ref>[http://www.geocities.ws/ntcr4/palawan.htm Palawan Radio Stations]</ref><ref>[https://www.wescom.mil.ph/about/10-wecsom-prs/64-pr-99-military-information-officers-participate-in-palawan-press-club-s-journalism-workshop Military information officers participate in Palawan Press Club's journalism workshop]{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[http://patnubay.org/?p=1596 HAGIT Hero: Gerardo Valeriano Ortega]</ref><ref>{{Cite web |url=https://dfa.gov.ph/dfa-news/dfa-releasesupdate/4260-dfa-spokesperson-travels-to-puerto-princesa-city-for-2nd-special-kapihan-ng-mamamayan-on-the-west-philippine-sea |title=DFA Spokesperson Travels to Puerto Princesa City for 2nd Special Kapihan ng Mamamayan on the West Philippine Sea |access-date=2025-01-28 |archive-date=2025-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222132626/https://dfa.gov.ph/dfa-news/dfa-releasesupdate/4260-dfa-spokesperson-travels-to-puerto-princesa-city-for-2nd-special-kapihan-ng-mamamayan-on-the-west-philippine-sea |url-status=dead }}</ref> ==Listahan ng mga programang palabas sa DYSP Palawan== Most of the programs are hooked up to [[DZBB-AM|DZBB]] Manila. ===Balita=== * ''[[24 Oras|24 Oras sa DYSS]]'' <small>(simulcast over [[GMA Network]])</small> * ''24 Oras Palawan sa DYSP'' <small>(delayed simulcast over GMA Palawan)</small> * ''Alerto Alas Singko'' * ''Bigtime Balita'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]]) </small> * ''Buena Manong Balita'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> * ''Hataw sa Hapon'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> * ''Melo del Prado sa Super Radyo DZBB'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> * ''Super Balita sa Umaga: Numero Uno'' * ''Super Balita'' ** ''Super Balita sa Umaga Nationwide'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]] and [[GMA News TV]])</small> ** ''Super Balita sa Tanghali Nationwide'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> * ''[[Saksi]]'' <small>(simulcast over [[GMA Network]])</small> * ''Saksi sa Dobol B'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> * ''Saksi sa DYSP'' ===General commentary=== * ''Abante Palawan'' * ''Kayo at ang Batas'' * ''Dobol Weng sa Dobol B'' * ''Pasada 909'' * ''TKO: Talakayan, Komentaryo at Opinyon'' <small>([[DZBB-AM|DZBB]] hookup)</small> ===Serbisyo publiko=== * ''Bayan Mo, I-Patrol Mo sa Radyo'' * ''I M Ready sa Dobol B'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> ===Health and lifestyle issues=== * ''Pinoy MD sa Super Radyo DZBB'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> ===Entertainment=== * ''Kami Naman'' * ''Sige Sige'' * ''Super May'' * ''Super M Special'' * ''Request & Dedication'' * ''Sumasapuso sa DYSP'' * ''Sakto'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> * ''Todo-Todo, Walang Preno'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> * ''Trending'' ===General love advice, personal at musika=== * ''Dr. Love Radio Show'' <small>(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])</small> ** ''Dr. Love: Always and Forever'' == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Palawan Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Puerto Princesa]] crxseso9mhoou458xip3kc6d8mf5ox1 0 334071 2205910 2205091 2026-05-02T04:21:03Z ChoudenjiGoma77 161392 Typo 2205910 wikitext text/x-wiki {{Use mdy dates|date=April 2025}} {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image =File:Alex Eala (2024 US Open) 02 (cropped).jpg |caption =Alex Eala sa 2024 US Open |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|05|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], [[Pilipinas]] |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = March 4, 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-hawak na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br><br>Lluc Bauza (Fitness Coach) |careerprizemoney = US 1,882,099 |singlesrecord = {{tennis record|won=209|lost=127}} |singlestitles = 0 |highestsinglesranking = 29 (March 16, 2026) |currentsinglesranking = No. 44 (April 20, 2026) |AustralianOpenresult = 1R ([[:en:2026 Australian Open – Women's singles qualifying|2026]]) |FrenchOpenresult = 1R ([[:en:2025 French Open – Women's singles|2025]]) |Wimbledonresult = 1R ([[:en:2025 Wimbledon Championships – Women's singles|2025]]) |USOpenresult = 2R ([[:en:2025 US Open – Women's singles|2025]]) |doublesrecord = {{tennis record|won=47|lost=44}} |doublestitles = 0 |highestdoublesranking = No. 99 (February 9, 2026) |currentdoublesranking = No. 101 (April 20, 2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R ([[:en:2025 French Open – Women's doubles|2025]]) |WimbledonDoublesresult = 1R ([[:en:2025 Wimbledon Championships – Women's doubles|2025]]) |updated = April 20, 2026 |medaltemplates-expand =no |medaltemplates = {{MedalSport | Women's [[:en:tennis|Tennis]]}} {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{MedalCompetition | [[:en:Asian Games|Asian Games]]}} {{MedalBronze | [[:en:Tennis at the 2022 Asian Games|2022 Hangzhou]] | [[:en:Tennis at the 2022 Asian Games – Women's singles|Singles]] }} {{MedalBronze|2022 Hangzhou|[[:en:Tennis at the 2022 Asian Games – Mixed doubles|Mixed doubles]]}} {{MedalCompetition | [[:en:Southeast Asian Games|Southeast Asian Games]]}} {{MedalGold | [[:en:2025 Southeast Asian Games|2025 Thailand]] | [[:en:Tennis at the 2025 SEA Games|Singles]] }} {{MedalBronze | [[:en:2021 Southeast Asian Games|2021 Vietnam]] | [[:en:Tennis at the 2021 Southeast Asian Games|Singles]] }} {{MedalBronze | 2021 Vietnam | [[:en:Tennis at the 2021 Southeast Asian Games|Mixed doubles]] }} {{MedalBronze | 2021 Vietnam | [[:en:Tennis at the 2021 Southeast Asian Games|Team]] }} {{MedalBronze | [[:en:2025 SEA Games|2025 Thailand]] | [[:en:Tennis at the 2025 SEA Games|Team]] }} {{MedalBronze | 2025 Thailand | [[:en:Tennis at the 2025 SEA Games|Mixed doubles]] }} |AustralianOpenDoublesresult=1R ([[:en:2026 Australian Open – Women's doubles|2026]])}} Si '''Alexandra Eala''' (isinilang Mayo 23, 2005 sa [[Quezon City]]) ay Pilipinong manlalaro ng [[tenis]]. Siya ang pinakamataas na ranggong Pilipino, umabot sa pandaigdigang bilang na 29 noong Marso 16, 2026.<ref name=":11">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=March 16, 2026 |title=Alex Eala rises to career-high World No. 29 |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/16/eala-rises-to-career-high-world-no-29-in-latest-wta-rankings-1032}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa 2020 Australian Open at 2021French Open, at singles sa 2022 US Open.<ref name=":1">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=September 10, 2022 |title=Eala captures US Open girls' singles crown |url=https://www.rappler.com/sports/final-results-alex-eala-lucie-havlickova-us-open-september-10-2022/}}</ref> Mayroon siyang 5 ITF singles at 3 ITF doubles titles, at noong 2025 umabot sa Semifinal ng Miami Open, final ng Eastbourne Open, at nagwagi sa WTA 125 Guadalajara Open.<ref name=":62">{{Cite web |title=ITF: Alexanda Eala Singles Titles |url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/d/titles/ |access-date=2025-12-03 |website=www.itftennis.com}}</ref><ref name=":72">{{Cite web |title=ITF: Alexanda Eala Doubles Titles |url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/ |access-date=December 3, 2025 |website=www.itftennis.com}}</ref><ref name=":63">{{Cite web |title=WTA: Alexandra Eala Singles Matches |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches#main-content |access-date=2026-03-26 |website=Women's Tennis Association |language=en}}</ref> Simula noong 2023, lumahok si Eala sa mga Grand Slam tournaments bilang propesyonal, kung saan nakapasok siya sa main draw mula 2025 French Open hanggang 2026 Australian Open at umabot sa ikalawang round ng 2025 US Open sa singles.<ref name=":63" /> Sa doubles naman, nakapaglaro siya noong 2025 at 2026, na ang pinakamataas na resulta ay ang ikalawang round ng 2025 French Open.<ref name=":6" /> Si Eala ay nagwagi ng mga pilak na medalya sa 2021 SEA Games at 2022Asian Games, at pinangunahan ang koponan sa promosyon sa Group I noong 2024. Noong 2025 SEA Games, nakamit niya ang gintong medalya sa women’s singles at dalawang tansong medalya sa mixed doubles at team events.<ref name=":7" /><ref name=":8" /><ref name=":12" /><ref name=":13" /> == Maagang Buhay == Si '''Alexandra Maniego Eala''' ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod Quezon]], Pilipinas, kina Michael Eala, isang business executive,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |publisher=Gulf Today |access-date=26 March 2026}}</ref> at [[:en:Rizza_Maniego-Eala|Rosemarie Maniego-Eala]], dating [[Globe Telecom]] CFO hanggang 2024 at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa [[:en:1985_SEA_Games|1985 SEA Games]]. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina [[:en:Noli_Eala|Noli Eala]], dating chairperson ng [[:en:Philippine_Sports_Commission|Philippine Sports Commission]] at commissioner ng [[Philippine Basketball Association]],<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=August 28, 2025 |work=[[The Philippine Star]] |date=March 28, 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Cordero |first=Abac |date=August 30, 2022 |title=Noli Eala named new Philippine Sports Commission chairman |url=https://www.philstar.com/sports/2022/08/30/2206206/noli-eala-named-new-philippine-sports-commission-chairman |access-date=November 5, 2025 |work=[[The Philippine Star]]}}</ref> at ang fashion designer na si Rhett Eala.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=[[GMA News]] |date=April 23, 2026}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tennis para sa [[:en:Penn_State_Nittany_Lions|Penn State Nittany Lions]] mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=May 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=[[ABS-CBN News]]}}</ref><ref name="PEP2">{{Cite news |last1=Bravo |date=March 27, 2025 |title=Who is Alex Eala, Pinoy tennis player at 2025 Miami Open? |url=https://www.pep.ph/peptionary/186040/alex-eala-a5128-20250327 |website=Philippine Entertainment Portal}}</ref> Nagsimula si Eala sa tennis sa edad na apat,<ref>{{cite news |last1=Hilotin |title=Alex Eala: Rapid rise in tennis rankings, what's next? |url=https://gulfnews.com/sport/tennis/alex-eala-rapid-rise-in-tennis-rankings-whats-next-1.500248201 |work=[Gulf News |date=August 28, 2025}}</ref> ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang coach.<ref>{{Cite web |date=November 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association}}</ref><ref>{{cite news |last=Payo |date=August 31, 2025 |title=Alex Eala and the guts to be first |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-guts-first-philippine-tennis/ |work=[[Rappler]]}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa [[San Juan, Metro Manila|San Juan]] at [[:en:Colegio_San_Agustin_–_Makati|Colegio San Agustin]] sa [[Makati]], bago lumipat sa [[:en:Rafa_Nadal_Academy|Rafa Nadal Academy]] sa [[:en:Manacor|Manacor]], Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=[[ABS-CBN News]] |date=October 22, 2022}}</ref><ref>{{Cite web |date=December 19, 2025 |title=Alex Eala Biography: Acing Her Path to the Tennis Court |url=https://www.globe.com.ph/blog/alex-eala-journey-to-pro |website=[[Globe Telecom|Globe]]}}</ref> == Personal na buhay == Ang paboritong pagkain ni Eala ay [[Kaldereta (pagkain)|kaldereta]].<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=February 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala’s Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=February 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Mas gusto niyang inumin ang [[matcha|tsa na matcha]] kaysa sa [[kape]].<ref>{{cite web |last1=Castillejo |first1=Dyan |title=Alex Eala, fellow pros reveal off-court personalities on the Players Box Podcast |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/4/1/alex-eala-joins-fellow-players-on-the-players-box-podcast-0007 |website=ABS-CBN Sports |publisher=ABS-CBN Network |access-date=31 March 2026}}</ref> Bihasa siya sa pakikipag-usap gamit ang iba’t ibang wika: [[Wikang Kastila|kastila]], [[Wikang Ingles|ingles]], at [[tagalog]].<ref>{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |website=The Athletic |publisher=The New York Times |access-date=25 March 2026}}</ref> Ang paborito niyang [[:en:Grand_Slam|pangunahing paligsahan sa larong tenis]] ay ang [[:en:Wimbledon_Championships|Paligsahan ng Wimbledon]], at tinuturing niya itong pinakamagandang lugar sa tenis.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=July 3, 2025 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=December 24, 2025 |title=Vogue Rapid-Fire interview with Alex Eala |url=https://www.instagram.com/reels/DSoxP5lk1bS/ |access-date=December 24, 2025 |website=Instagram |language=en}}</ref> Idolo niya ang [[:en:champion|kampon]] sa tenis na si [[:en:Maria_Sharapova|Maria Sharapova]], at nakapagsanay diya kasama si [[:en:Rafael_Nadal|Rafael Nadal]].<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=July 19, 2025 |title=Sharapova’s influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=February 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=November 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=February 23, 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer|Inquirer]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=August 27, 2025 |title=Before the big crowds, Alex Eala always had bro Miko by her side |url=https://www.spin.ph/tennis/get-to-know-alex-eala-older-brother-and-avid-supporter-miko-a6035-20250827 |access-date=February 23, 2026 |website=Spin.ph |language=en}}</ref> Ang pag-angat ni Eala sa WTA Tour matapos ang [[:en:2025_Miami_Open_–_Women's_singles|2025 Miami Open]] ay nagbigay sa kanya ng malaking impluwensiya sa Pilipinas, inihahambing sa pag-usbong ni [[Manny Pacquiao]].<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 March 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times}}</ref> Ayon kay [[:en:Dyan_Castillejo|Dyan Castillejo]], tinatrato na siya ng kanyang mga tagahanga na "parang kampeon ng isang Grand Slam" .<ref name="mo"/> Ang kanyang tagumpay ay muling nagpasigla ng interes sa tennis sa Pilipinas at sa [[Overseas Filipinos|mga Pilipinong nakatira sa ibang bansa]], kahit may hamon sa oras sa panonood.<ref name="mo"/><ref>{{cite web |title=Nearly a Century on Court: Filipino Trailblazers Who Took on Tennis’ Biggest Stage |url=https://asianjournal.com/entertainment/sports/a-century-on-court-filipino-trailblazers-who-took-on-tennis-biggest-stage/#:~:text=Dyan%20Castillejo%20%E2%80%93%20Former%20Fed%20Cup,and%20contemporary%20of%20Felicisimo%20Ampon. |website=Asian Journal |publisher=Asian Journal News |access-date=27 March 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=April 19, 2025 |title=The rich history of Philippine tennis, decades before Alex Eala |url=https://www.rappler.com/sports/rich-history-philippine-tennis-decades-before-alex-eala/ |access-date=March 28, 2026 |website=Rappler |language=en}}</ref> == Karera == === Juniors === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |+ Singles ! Tournament !! 2019 !! 2020 !! 2021 !! 2022 |- | Australian Open || R2 || R3 || A || A |- | French Open || A || SF || A || A |- | Wimbledon || A || A || R2 || A |- | US Open || A || A || A || W |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |+ Doubles ! Tournament !! 2019 !! 2020 !! 2021 !! 2022 |- | Australian Open || A || W || A || A |- | French Open || A || A || W || A |- | Wimbledon || A || A || R2 || A |- | US Open || A || A || SF || – |} Sa edad na 12, nagwagi si Eala sa 2018 [[:en:Les_Petit_As|Les Petits As]] sa Pransya,<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/cookies/?returnurl=%2Fnews%2F117748%2FLilov-Eala-win-at-Les-Petits-As |access-date=November 14, 2024 |website=Tennis Europe}}</ref> at nakuha ang kanyang unang under‑18 singles at doubles titles sa ITF Trofeo David Ferrer sa Alicante, Spain.<ref>{{Cite web |last=Payo |first=Jasmine |date=April 25, 2025 |title=Building blocks to success: Rundown of Alex Eala’s best tennis campaigns |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-best-tennis-campaigns/ |access-date=November 14, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Noong 2019, napanalunan ni Eala ang [[:en:Orange_Bowl_(tennis)|Orange Bowl]] girls’ doubles title kasama si [[:en:Evialina_Laskevich|Laskevich]].<ref>{{Cite news |last=Reyes |first=Kate |date=December 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |language=en |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217 |access-date=January 12, 2026}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya sa [[:en:2020_Australian_Open_–_Girls'_doubles|Australian Open]] girls’ doubles kasama si [[:en:Priska_Madelyn_Nugroho|Nugroho]].<ref>{{Cite web |date=2020-01-31 |title=Eala, Nugroho capture Australian Open girls' doubles title |url=https://www.espn.com/story/_/id/28604688/eala-nugroho-capture-australian-open-girls-doubles-title |access-date=2025-10-08 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Sa 2021 [[:en:2021_French_Open_–_Girls'_doubles|French Open]], nakuha niya ang ikalawang junior Grand Slam doubles title kasama si [[:en:Oksana_Selekhmeteva|Selekhmeteva]].<ref>{{Cite news |last=Go |first=Beatrice |date=April 5, 2023 |title=Alex Eala clinches juniors world No. 2 after French Open romp |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-ranking-itf-world-juniors-2020/ |access-date=November 16, 2025}}</ref> Noong Hulyo 2021, nagwagi siya ng isahan at dalawahan (kasama si Madison Sieg) sa [[:en:Trofeo_Bonfiglio|Trofeo Bonfiglio]] sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina |first=Rosy |date=July 17, 2021 |title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan}}</ref> Noong 2022, gumawa siya ng kasaysayan bilang unang Pilipinong nagwagi ng junior Grand Slam singles title sa [[:en:2022_US_Open_–_Girls'_singles|US Open]].<ref>{{Cite web |last=Levinsohn |first=Dan |date=September 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title at the 2022 US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html |access-date=November 14, 2025 |website=US Open}}</ref> === Prupesyonal na karera === ==== 2020 ==== '''Isahan''' Noong 2020, lumahok si Eala sa limang paligsahan ng [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF]] sa isahan. Umabot siya sa pangalawang yugto sa W25 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(October–December)|Las Palmas]], W15 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(October–December)|Castellón]], at W15 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(January–March)|Monastir]]. Natapos naman siya sa unang yugto sa W15 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(October–December)|Las Palmas]] at W15 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(July–September)|Melilla]]. ==== 2021 ==== '''Isahan''' Sa [[:en:2021_WTA_Tour|WTA Tour]], unang sumabak si Eala sa [[:en:2021_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami Open]] ngunit hindi siya nakalusot sa qualifying. Gayunpaman, sa [[:en:2021_Winners_Open_–_Singles|Cluj-Napoca 250]], nakapasok siya sa pangunahing draw at umabot hanggang sa pangalawang yugto bago natalo kay [[:en:Mayar_Sherif|Sherif]].<ref name=":5">{{Cite web |title=Tennis Abstract: Alexandra Eala |url=https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 |access-date=December 3, 2025 |website=www.tennisabstract.com}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=ITF: Alex Eala Singles |url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/activity/ |access-date=December 3, 2025 |website=www.itftennis.com}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |title=WTA: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala |access-date=February 2, 2026 |website=Women's Tennis Association |language=en}}</ref> '''Dalawahan''' Noong 2021, lumahok si Eala sa dalawang paligsahan ng [[:en:2021_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF]] sa dalawahan. Sa W25 Madrid, kasama si [[:en:Victoria_Jiménez_Kasintseva|Kasintseva]], nakarating sila sa quarterfinals. Samantala, sa W25 Platja d’Aro, nakipag‑pares siya kay [[:en:Oksana_Selekhmeteva|Selekhmeteva]] at umabot sila hanggang sa finals.<ref name=":6">{{Cite web |title=WTA: Alexandra Eala Doubles Matches |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches?type=D#main-content |access-date=2026-03-26 |website=Women's Tennis Association |language=en}}</ref> ==== 2022 ==== '''Isahan''' Sa [[:en:2022_WTA_Tour|WTA Tour]], tampok ang kaniyang pagsabak sa [[:en:2022_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]] at [[:en:2022_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid 1000]], subalit natalo siya sa unang yugto at sa qualifying na yugto.<ref name=":5" /><ref name=":2" /><ref name=":4" /> Sa [[:en:2022_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF circuit]], nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa semifinals ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar.<ref name=":2" /><ref name=":4" /> Nakapasok siya sa quarterfinals ng W80 Rancho Santa Fe, W60 Templeton, W25 Madrid, at W25 Chiang Rai 2.<ref name=":2" /><ref name=":4" /> '''Dalawahan''' Sa WTA Tour, nakapaglaro siya sa [[:en:2022_Miami_Open_–_Women's_doubles|Miami 1000]] at sa qualifying ng [[:en:2022_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_doubles|Madrid 1000]].<ref name=":0">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Bumalik si Alex Eala sa Miami Open, kung saan nagsimula ang kanyang pangarap na naging tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times}}</ref> Sa ITF circuit, lumahok siya sa sampung torneo. Ang pinakamataas na narating niya ay ang semifinals sa W25 Palma del Río kasama si [[:en:Marina_Bassols_Ribera|Ribera]]. Nakarating din siya sa quarterfinals ng pitong torneo at dalawang torneo na nabigo sa maagang yugto.<ref name=":6" /> ==== 2023 ==== '''Isahan''' Sa [[:en:2023_WTA_Tour|WTA Tour]], lumahok siya sa qualifying ugtong [[:en:2023_Australian_Open_–_Women's_singles_qualifying|Australian Open]] ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng [[:en:2023_Thailand_Open_–_Singles|Thailand 250]], [[:en:2023_Japan_Women's_Open_–_Singles|Osaka 250]], [[:en:2023_Guangzhou_Open_–_Singles|Guangzhou 250]], at [[:en:2023_Jasmin_Open_–_Singles|Monastir 250]]. Lumaban din siya bilang wildcard sa [[:en:2023_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]] at [[:en:2023_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid 1000]].<ref name=":2" /><ref name=":4" /> Sa [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF circuit]], nakamit niya ang dalawang pinakamalalaking tagumpay sa isahan: una sa [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(April–June)|W15 Yecla]] at kasunod sa [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(July–September)|W25 Roehampton]].<ref>{{Cite news |last=Mina |first=Rosy |date=June 4, 2023 |title=Alex Eala claims third ITF crown at W25 Yecla in Spain |url=https://www.abs-cbn.com/sports/06/04/23/tennis-alex-eala-claims-third-itf-crown-at-w25-yecla |access-date=November 7, 2025 |work=ABS CBN News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=August 13, 2023 |title=Alex Eala wins fourth ITF title, rules W25 Roehampton |url=https://sports.inquirer.net/523461/alex-eala-wins-fourth-itf-title-rules-w25-roehampton |access-date=November 7, 2025 |website=Inquirer.net |language=en-US}}</ref> Nakarating siya sa finals ng [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(July–September)|W25 Aldershot]] at [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(October–December)|W40 Petange]]; sa semifinals ng [[:en:2023_Open_Araba_en_Femenino_–_Singles|W100 Vitoria-Gasteiz]] at [[:en:2023_Engie_Open_Nantes_Atlantique_–_Singles|W60 Nantes]]; at sa quarterfinals ng [[:en:2023_Women's_TEC_Cup_–_Singles|W60 Barcelona]] at [[:en:2023_Ando_Securities_Open_–_Singles|W100 Tokyo]].<ref name=":2" /><ref name=":4" /> Nagtapos siya sa ika-191 na puwesto sa pagtatapos ng taon.<ref>{{Cite news |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=September 20, 2023 |title=Eala improves to career-high No. 191 in WTA rankings |url=https://mb.com.ph/2023/9/20/eala-improves-to-career-high-no-191-in-wta-rankings |access-date=November 7, 2025 |website=Manila Bulletin}}</ref> '''Dalawahan''' Noong 2023, lumahok si Eala sa mga torneo ng ITF at WTA sa dalawahan. Umabot siya sa apat na semifinals (W60 Trnava, W100 Tokyo, W25 Aldershot, W40 Petange), nakapasok sa apat na quarterfinals (W25 Zaragoza, W100 Vitoria-Gasteiz, W25 Roehampton, W60 Glasgow), at ilang beses na nakarating sa nangyugto kabilang ang [[:en:2023_Jasmin_Open_–_Doubles|Monastir 250]]. Karamihan sa mga torneo ay ginanap sa matitigas na korte maliban sa W60 Chiasso, isang palaro na ginanap sa luwad.<ref name=":6" /> ==== 2024 ==== '''Isahan''' Noong 2024, hindi nakalusot si Eala sa qualifiers ng apat na Grand Slam ([[:en:2024_Australian_Open_–_Women's_singles_qualifying|Australian Open]], [[:en:2024_French_Open_–_Women's_singles_qualifying|French Open]], [[:en:2024_Wimbledon_Championships_–_Women's_singles_qualifying|Wimbledon]], [[:en:2024_US_Open_–_Women's_singles_qualifying|US Open]]). Ang pinakamagandang resulta niya ay ang quarterfinal sa [[:en:2024_Veneto_Open_–_Singles|Veneto 125]] laban kay [[:en:Sara_Errani|Errani]].<ref name=":5" /><ref name=":2" /><ref name=":4" /> Sa [[:en:2024_WTA_Tour|WTA Tour]], umabot siya sa ikalawang yugto ng [[:en:2024_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]], ngunit natalo sa unang yugto ng [[:en:2024_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid 1000]] at [[:en:2024_Wuhan_Open_–_Singles|Wuhan 1000]]. abigo siya sa unang yugto ng [[:en:2024_Guadalajara_Open_Akron_–_Singles|Guadalajara 500]], [[:en:2024_Abu_Dhabi_Open_–_Singles|Abu Dhabi 500]], at sa qualifiers ng [[:en:2024_Ningbo_Open_–_Singles|Ningbo 500]]. Hindi siya nakalusot sa qualifiers ng [[:en:2024_Nottingham_Open_–_Women's_singles|Nottingham 250]], at natalo sa unang yugto ng [[:en:2024_Guangzhou_Open_–_Singles|Guangzhou 250]] at [[:en:2024_Jiangxi_Open_–_Singles|Jiangxi 250]]. bukod sa semifinals sa [[:en:2024_Canberra_Tennis_International_–_Women's_singles|Canberra 125]], umabot siya sa ikalawang yugto ng [[:en:2024_Canberra_Tennis_International_–_Women's_singles|Oeiras 125]] at [[:en:2024_Guadalajara_125_Open_–_Singles|Guadalajara 125]], ngunit natalo sa unang yugto ng [[:en:2024_Makarska_International_Championships_–_Singles|Makarska 125]] at [[:en:2024_Polish_Open_–_Singles|Warsaw 125]].<ref name=":2" /><ref name=":4" /> Sa [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF circuit]], nakuha niya ang unang malaking titulo sa W100 [[:en:2024_Open_Araba_en_Femenino_–_Singles|Vitoria-Gasteiz]], tinalo si [[:en:Victoria_Jiménez_Kasintseva|Kasintseva]] sa final. Umabot din siya sa semifinals ng W100 [https://en.wikipedia.org/wiki/2024_Al_Habtoor_Tennis_Challenge_%E2%80%93_Singles Dubai] at W50 [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(January–March)|Indore]], at sa quarterfinals ng W100 Takasaki, W100 Cary, W100 Landisville, W75 Porto, at W75 Trnava. Nabigo naman siya nang maaga sa W75 Zagreb at W60 Bellinzona.<ref name=":5" /><ref name=":2" /><ref name=":4" /> '''Dalawahan''' Noong 2024, nagpakita si Eala ng matatag na kampanya sa dalawahan. Sa WTA, ang pinakamalalim niyang resulta ay ang semifinals sa [[:en:2024_Canberra_Tennis_International_–_Women's_doubles|Canberra 125]] kasama si [[:en:Laura_Pigossi|Pigossi]]. Nagkaroon din siya ng limang quarterfinal finishes: sa [[:en:2024_Ningbo_Open|Ningbo 500]] kasama si [[:en:Liang_En-shuo|Liang]], sa [[:en:2024_Polish_Open_–_Doubles|Warsaw 125]] kasama si [[:en:Darja_Semeņistaja|Semenistaja]], sa [[:en:2024_Guadalajara_125_Open_–_Doubles|Guadalajara 125]] kasama si [[:en:Kimberly_Birrell|Birrell]], sa [[:en:2024_Al_Habtoor_Tennis_Challenge_–_Doubles|W100 Dubai]] kasama si [[:en:Valentini_Grammatikopoulou|Grammatikopoulou]], at sa [[:en:2024_Porto_Women's_Indoor_ITF_3_–_Doubles|W75 Porto 3]] kasama si [[:en:Alicia_Barnett|Barnett]]. Bukod dito, nagtalo siya sa unang yugto sa [[:en:2024_Oeiras_Ladies_Open_–_Doubles|Oeiras 125]] (kasama si [[:en:Taylah_Preston|Preston]]).<ref name=":72" /><ref name=":0" /> Sa [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF circuit]], nagtala si Eala ng tatlong titulo: una sa [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(January–March)|W50 Pune]] kasama si [[:en:Darja_Semeņistaja|Semenistaja]], sinundan ng magkasunod na panalo kasama si [[:en:Estelle_Cascino|Cascino]] sa [[:en:2024_Open_de_Seine-et-Marne_–_Doubles|W75 Croissy-Beaubourg]] at [[:en:2024_Open_Araba_en_Femenino_–_Doubles|W100 Vitoria-Gasteiz]]—ang pinakamataas na titulo niya sa ITF. Umabot din siya sa semifinals ng [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(January–March)|W75 Trnava]] kasama si [[:en:Zeynep_Sönmez|Sönmez]].<ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 27, 2024 |title=Alex Eala cops W50 Pune doubles title with Latvian partner |language=en |website=INQUIRER.net |url=https://sports.inquirer.net/549446/alex-eala-cops-w50-pune-doubles-title-with-latvian-partner |access-date=November 10, 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=March 31, 2024 |title=Eala, partner rule W75 Croissy-Beaubourg doubles tilt |website=Philstar.com |url=https://www.philstar.com/sports/2024/03/31/2344255/eala-partner-rule-w75-croissy-beaubourg-doubles-tilt |access-date=November 10, 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=July 21, 2024 |title=Alex Eala wins singles and doubles titles at W100 Vitoria-Gasteiz |language=en |website=INQUIRER.net |url=https://sports.inquirer.net/575666/alex-eala-also-wins-singles-title-at-w100-vitoria-gasteiz |access-date=November 10, 2025}}</ref><ref name=":6" /> ==== 2025 ==== '''Isahan''' Noong 2025, umakyat si Eala mula No. 147 tungo sa career-high No. 50 matapos lumahok sa 27 torneo.<ref name=":4" /> Ang pinakamalaking tagumpay ay dumating sa [[:en:2025_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]], kung saan tinalo ang world No. 2 [[:en:Iga_Świątek|Świątek]] sa quarterfinals bago matalo kay [[:en:Jessica_Pegula|Pegula]] sa semifinals. Sa damo, nakarating sa unang WTA final sa [[:en:2025_Eastbourne_Open_–_Women's_singles|Eastbourne 250]], ngunit natalo kay [[:en:Maya_Joint|Joint]]. Sa [[:en:2025_US_Open_–_Women's_singles|US Open]], nakamit ang unang panalo sa main draw at umabot sa ikalawang ugtolaban kay [[:en:Cristina_Bucșa|Bucșa]]. Pagkaraan nito, tinamo ang unang propesyonal na titulo sa [[:en:2025_Guadalajara_125_Open_–_Singles|Guadalajara 125]], tinalo si [[:en:Panna_Udvardy|Udvardy]] sa final.<ref name=":4" /> Nagtala rin siya ng matatag na hinatnan sa mga sumusunod na paligsahan: quarterfinals sa [[:en:2025_SP_Open_–_Singles|São Paulo 250]] laban kay [[:en:Janice_Tjen|Tjen]], semifinal sa [[:en:2025_Jingshan_Tennis_Open_–_Women's_singles|Jingshan 125]] laban kay [[:en:Lulu_Sun|Sun]] at sa [[:en:2025_Canberra_Tennis_International_–_Women's_singles|Canberra 125]] laban kay [[:en:Wei_Sijia|Sijia]], at quarterfinals sa [[:en:2025_Ilkley_Open_–_Women's_singles|Ilkley 125]] laban kay [[:en:Rebecca_Marino|Marino]] at sa [[:en:2025_Suzhou_WTA_125_–_Singles|Suzhou 125]] laban kay [[:en:Viktorija_Golubic|Golubic]]. Umabot sa pangalawang yugto sa [[:en:2025_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid 1000]] laban kay Świątek, at sa [[:en:2025_Hong_Kong_Tennis_Open_–_Singles|Hong Kong 250]] laban kay [[:en:Victoria_Mboko|Mboko]]. Sa iba pang palihsahan nakarating sa pangalawang yugto ng [[:en:2025_Mumbai_Open_–_Singles|Mumbai 125]] laban kay [[:en:Mai_Hontama|Hontama]] at sa [[:en:2025_Oeiras_Ladies_Open_–_Singles|Oeiras 125]] laban kay Udvardy.<ref name=":4" /> Gayunpaman, marami ring maagang pagkabigo ang natala niya sa taon. Natalo sa unang ugtong [[:en:2025_French_Open_–_Women's_singles|French Open]] kay [[:en:Emiliana_Arango|Arango]], ng [[:en:2025_Wimbledon_Championships_–_Women's_singles|Wimbledon]] kay [[:en:Barbora_Krejčíková|Krejčíková]], at ng [[:en:2025_Australian_Open_–_Women's_singles|Australian Open]] sa qualifying kay [[:en:Jana_Fett|Fett]]. Natalo siya sa unang yugtong [[:en:2025_Italian_Open_–_Women's_singles|Rome 1000]] kay [[:en:Marta_Kostyuk|Kostyuk]], ng [[:en:2025_Canadian_Open_–_Women's_singles|Montreal 1000]] kay [[:en:Markéta_Vondroušová|Vondroušová]], at sa qualifying ng [[:en:2025_Wuhan_Open_–_Singles|Wuhan 1000]] kay [[:en:Moyuka_Uchijima|Uchijima]]. Natalo siys sa unang yugto ng [[:en:2025_Nottingham_Open_–_Women's_singles|Nottingham 250]] kay [[:en:Magda_Linette|Linette]], ng [[:en:2025_Singapore_Tennis_Open_–_Singles|Singapore 250]] kay [[:en:Simona_Waltert|Waltert]], ng [[:en:2025_Japan_Women's_Open_–_Singles|Osaka 250]] kay [[:en:Tereza_Valentová|Valentová]], ng [[:en:2025_Guangzhou_Open_–_Singles|Guangzhou 250]] kay [[:en:Claire_Liu|Liu]], at sa [[:en:2025_Birmingham_Open_–_Women's_singles|Birmingham 250]] kay [[:en:Linda_Fruhvirtová|Fruhvirtová]].<ref name=":4" /> Sa [[:en:2025_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF]], tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto: W100 [[:en:2025_Bengaluru_Open_–_Singles|Bengaluru]] laban kay [[:en:Dalila_Jakupović|Jakupović]], W75 Trnava 1 laban kay [[:en:Céline_Naef|Naef]], at W75 Trnava 2 laban kay [[:en:Valentina_Ryser|Ryser]].<ref name=":2" /> '''Dalawahan''' Noong 2025, lumahok si Eala sa iba’t ibang antas ng WTA Tour sa dalawahan.<ref name=":6" /> Pinakamahusay ang kanyang kampanya sa [[:en:2025_Guangzhou_Open_–_Doubles|Guangzhou 250]], kung saan umabot siya sa semifinals kasama si [[:en:Nadiia_Kichenok|Kichenok]]. Nakarating din siya sa quarterfinals ng [[:en:2025_Italian_Open_–_Women's_doubles|Italian 1000]] kapareha si [[:en:_Coco_Gauff|Coco Gauff]].<ref name=":6" /> Sa mga Grand Slam, umabot siya sa ikalawang yugto ng [[:en:2025_French_Open_–_Women's_doubles|French Open]] kasama si [[:en:Renata_Zarazúa|Zarazúa]], at natalo sa unang yugto ng [[:en:2025_Wimbledon_Championships_–_Women's_doubles|Wimbledon]] kasama si [[:en:Eva_Lys|Lys]].<ref name=":6" /> Lumahok din siya sa [[:en:2025_Birmingham_Open_–_Women's_doubles|Birmingham 250]] kasama si [[:en:Rebeka_Masarova|Masarova]] at sa [[:en:2025_Hong_Kong_Tennis_Open_–_Doubles|Hong Kong 250]] kasama si [[:en:Chan_Hao-ching|Hao-ching]], kapwa nagtapos sa unang yugto.<ref name=":6" /> Sa mga challengers, nakapaglaro siya sa [[:en:2025_Mumbai_Open_–_Doubles|Mumbai 125]] kasama si [[:en:_Tsao_Chia-yi|Chia-yi]] at sa [[:en:2025_Oeiras_Ladies_Open_–_Doubles|Oeiras 125]] kasama si [[:en:Katie_Volynets|Volynets]], na kapwa nagtapos sa unang yugto.<ref name=":6" /> ==== 2026 ==== '''Isahan''' Sinimulan ni Eala ang kanyang [[:en:2026_WTA_Tour|2026 season]] nang may matibay na simula sa ''[[:en:2026_ASB_Classic_–_Women's_singles|Auckland 250]]'', kung saan umabot siya sa semifinals bago natalo kay [[:en:Wang_Xinyu|Wang]].<ref>{{cite news |last=Satumbaga-Villar|first=Krystel|date=January 10, 2026|title=Alex Eala succumbs to Chinese rival in Auckland semis|url=https://mb.com.ph/2026/01/10/alex-eala-succumbs-to-chinese-rival-in-auckland-semis|work=The Manila Bulletin|access-date=January 10, 2026}}</ref> Sa ''[[:en:2026_Australian_Open_–_Women's_singles|Australian Open]]'', nabigo siya sa unang round ng singles.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 19, 2026 |title=Alex Eala exits Australian Open first round |work=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/659094/alex-eala-exits-australian-open-first-round-falls-to-alycia-parks}}</ref> Lumaban siya sa ''[[:en:2026_Philippine_Women's_Open_–_Singles|Philippines 125]]'' bilang wildcard at nakapasok sa quarterfinals bago matalo kay [[:en:Camila_Osorio|Osorio]].<ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 29, 2026 |title=Alex Eala exits WTA Philippine Open, bows to Camila Osorio |url=https://sports.inquirer.net/660715/alex-eala-exits-wta-philippine-open-bows-to-camila-osorio |work=Philippine Daily Inquirer |access-date=January 29, 2026}}</ref> Sa ''[[:en:2026_Abu_Dhabi_Open|Abu Dhabi 1000]]'', umabot siya sa quarterfinals ngunit natalo kay [[:en:Ekaterina_Alexandrova|Alexandrova]].<ref>{{Cite news |last=Gasgonia |first=Dennis |date=February 5, 2026 |title=Natalo si Alex Eala sa quarterfinals ng Abu Dhabi laban kay Alexandrova ng Russia |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2026/2/5/alex-eala-bows-out-of-abu-dhabi-quarterfinals-in-loss-to-russia-s-alexandrova-2244 |work=ABS-CBN News}}</ref> Sa ''[[:en:2026_Qatar_TotalEnergies_Open_–_Singles|Qatar 1000]]'', nabigo siya sa unang yugto.<ref>{{Cite news |last=Reyes |first=Kate |date=February 9, 2026 |title=Alex Eala exits Qatar Open after falling to Tereza Valentova |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-exits-qatar-open-after-falling-to-tereza-valentova-a5019-20260209 |access-date=February 9, 2026}}</ref> Nakapasok siya sa quarterfinals ng ''[[:en:2026_Dubai_Tennis_Championships_–_Women's_singles|Dubai 1000]]'' bago natalo kay [[:en:Coco_Gauff|Gauff]].<ref>{{Cite news |last=Ballesteros |first=Jan |date=February 19, 2026 |title=Alex Eala succumbs to world No. 4 Coco Gauff in Dubai quarterfinals |website=onesports.ph |url=https://onesports.ph/more-sports/article/41325/alex-eala-succumbs-to-world-no-4-coco-gauff-in-dubai-quarterfinals-1 |access-date=February 19, 2026}}</ref> Sa tinaguriang ''Sunshine Double{{Efn|Ang Sunshine Double ay ang magkasunod na torneo ng Indian Wells Masters at Miami Open, dalawang prestihiyosong ATP Masters 1000 at WTA 1000 na ginaganap tuwing Marso. Nagsisimula ito sa California at nagtatapos sa Florida, at kilala ang tatlong linggong yugto na ito sa maaraw na panahon at mahigpit na iskedyul. Itinuturing itong pinakamahalagang serye ng pinagsamang mga torneo sa labas ng Grand Slams.}}'' na ''[[:en:2026_BNP_Paribas_Open|Indian Wells 1000]]'' at ''[[:en:2026_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]]'', umabot siya sa ika-apat na round sa parehong torneo bago natalo kina [[:en:Linda_Noskova|Noskova]] at [[:en:Karolína_Muchová|Muchová]].<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=March 11, 2026 |title=Alex Eala bows out of Indian Wells with loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/11/tennis-alex-eala-bows-out-of-indian-wells-with-loss-to-linda-noskov-1231 |access-date=March 11, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{Cite news |date=Marso 24, 2026 |title=Alex Eala natanggal sa Miami Open matapos matalo kay Karolína Muchová |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/24/alex-eala-bows-out-of-miami-open-0012 |access-date=Marso 24, 2026}}</ref> Sa mga korteng luwad ng Europa, nakarating si Eala sa ikalawang yugto ng [[:en:2025_Upper_Austria_Ladies_Linz_–_Singles|Linz 500]] kung saan siya ay tinalo ni [[:en:Jelena_Ostapenko|Ostapenko]].<ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=2026-04-08 |title=Eala nabigo matapos manguna ng 5-1 sa ikalawang set kontra Ostapenko, lumabas sa Linz Open |url=https://www.philstar.com/sports/2026/04/08/2519713/eala-squanders-5-1-second-set-lead-vs-ostapenko-exits-linz-open |access-date=2026-04-08 |website=Philstar.com}}</ref> Sa unang yugto ng [[:en:2026_Porsche_Tennis_Grand_Prix_–_Singles|Stuttgart 500]], siya ay pinatalsik ni [[:en:Leylah_Fernandez|Fernandez]].<ref>{{Cite news |date=2026-04-15 |title=Alex Eala natanggal sa Stuttgart Open matapos matalo kay Leylah Fernandez |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/4/15/alex-eala-stuttgart-open-0040 |access-date=2026-04-15 |work=ABS-CBN News}}</ref> Samantala, sa ikalawang yugto ng [[:en:2026_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid 1000]], siya ay natalo ni [[:en:Elise_Mertens|Mertens]].<ref>{{Cite news |last= |first= |date=April 24, 2026 |title=Nagpatuloy ang hirap ni Alex Eala sa clay matapos ang pagkatalo sa Round of 64 laban kay Elise Mertens sa Madrid Open |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/985231/alex-eala-s-clay-struggles-continue-after-round-of-64-loss-to-elise-mertens-in-madrid-open/story/ |access-date=April 24, 2026 |website=GMA News Online |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=April 24, 2026 |title=Alex Eala suffers second round defeat to Elise Mertens at Mutua Madrid Open |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/48579925/alex-eala-suffers-second-round-defeat-elise-mertens-mutua-madrid-open |access-date=April 24, 2026 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> ''' Dalawahan''' Sa ''[[:en:2026_ASB_Classic_–_Women's_doubles|Auckland 250]]'', nakipagtambal si Eala kay [[:en:Iva_Jovic|Jović]] at umabot sila sa semifinals bago natalo kina [[:en:Xu_Yifan|Xu]] at [[:en:Yang_Zhaoxuan|Yang]].<ref>{{Cite news|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/9/tennis-alex-eala-iva-jovic-exit-asb-classic-doubles-1819|title=Alex Eala, Iva Jovic exit ASB Classic doubles|last=Castillejo|first=Dyan|date=January 9, 2026|access-date=January 9, 2026|work=ABS-CBN News}}</ref> Sa ''[[:en:2026_Australian_Open_–_Women's_doubles|Australian Open]]'', nakipares siya kay [[:en:Ingrid_Martins|Martins]], ngunit hindi sila nakalusot sa unang round matapos matalo sa kanilang pambungad na laban.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=January 20, 2026 |title=Eala, Martins ousted in first round of Australian Open doubles |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/20/tennis-eala-martins-ousted-in-first-round-of-australian-open-doubles-1839 |access-date=January 20, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref> Samantala, sa ''[[:en:2026_Abu_Dhabi_Open_–_Doubles|Abu Dhabi 1000]]'', nakipagtambal siya kay [[:en:Janice_Tjen|Tjen]] at nakaabot sila sa semifinal, ngunit natalo sa duo nina [[:en:Tereza_Mihalíková|Mihalíková]] at [[:en:Olivia_Nicholls|Nicholls]].<ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=February 6, 2026 |title=Eala, Tjen get boot in Abu Dhabi Open semis |website=Philstar.com |url=https://www.philstar.com/sports/2026/02/06/2506287/eala-tjen-get-boot-abu-dhabi-open-semis |access-date=February 6, 2026}}</ref> Si Eala, kasama si [[:en:Zeynep_Sönmez|Sönmez]], ay naalis sa ikalawang yugto ng [[:en:2026_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_doubles|Madrid Open]].<ref>{{cite news |last=Reyes |first=Kate M. |date=25 Abril 2026 |title=Alex Eala, Zeynep Sonmez ousted in Madrid Open doubles |website=SPIN.ph |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-zeynep-sonmez-ousted-in-madrid-open-doubles-a5019-20260425 |access-date=25 Abril 2026}}</ref> == Estilo ng Paglalaro == Si Eala ay isang agresibong baseliner, gamit ang kanyang forehand upang kontrolin ang mga rally at ang kanyang matatag na two‑handed backhand upang pamahalaan ang mga palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=March 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |website=Tennis.com |language=en|access-date=January 24, 2026}}</ref> Ang kanyang kaliwang kamay na topspin ay nagtutulak sa mga kalaban nang malalim, habang ang kanyang return game ay isang lakas dahil sa mahusay na pagbabasa ng galaw. Ang kanyang serve ang nananatiling pangunahing kahinaan, madalas kulang sa bilis at pagbabago, bagaman mahusay siya sa hard courts.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=January 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |website=ESPN |language=en|access-date=January 24, 2026}}</ref> Binibigyang-diin ng mga analyst ang pagpapabuti ng kanyang serve, pagdaragdag ng taktikal na pagkakaiba-iba, at pagpapalakas ng pisikal na lakas bilang susi sa karagdagang tagumpay.<ref>{{Cite news |last=Sotelo |first=Andre |date=February 6, 2026 |title=What Alex Eala Still Needs to Win a WTA Grand Slam |url=https://sportsnewsph.com/what-alex-eala-still-needs-to-win-a-wta-grand-slam |access-date=February 6, 2026 |website=Sports News Philippines |language=en}}</ref> Nakamit na niya ang ilang mahahalagang tagumpay, kabilang ang pagiging unang Pilipino na umabot sa WTA 1000 Semifinals at tinalo ang tatlong major champions sa [[:en:2025_Miami_Open_–_Women's_singles|2025 Miami Open]]<ref name=":Gulf">{{Cite web |title=What Alexandra Eala Needs to Win Titles and Beat Top Players |url=https://gulfnews.com/sport/tennis/what-alexandra-eala-needs-to-win-titles-and-beat-top-players-1.500440043 |access-date=March 11, 2026 |website=Gulf News}}</ref> Itinatampok ng mga dating propesyonal na sina [[:en:Greg_Rusedski|Greg Rusedski]], [[:en:Andrea_Petkovic|Andrea Petkovic]], at [[:en:Martina_Navratilova|Martina Navratilova]] ang pangangailangan ng mas malakas na serve, mas maaasahang laro, at mas maraming pagkakaiba-iba, kasabay ng mas mahusay na kondisyon ng katawan.<ref>{{Cite web |date=March 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=March 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> Sa kanyang matibay na baseline game, katatagan, at suporta ng mga tagahanga, kinokonklusyon ng mga analyst na mayroon siyang pundasyon upang makipagtagisan para sa malalaking titulo, ngunit ang kanyang pangmatagalang tagumpay ay nakasalalay sa pagbabagong-anyo ng kanyang serve bilang isang sandata.<ref name=":Gulf" /> === Paghahambing ng Estadistika ng Mga Laro sa Iba’t Ibang Antas === {| class="wikitable" ! Antas !! Rekord ng Laro !! Panalo % !! Rekord sa Tiebreak !! Ace % !! 1st Serve In % !! 1st Serve Won % !! 2nd Serve Won % !! RPW !! Saklaw ng DR |- | Top 10 || 4–3 || 57% || 1–1 (50%) || 2.0% || 67.2% || 56.6% || 46.4% || 48.0 || 0.61–1.46 |- | Top 20 || 6–7 || 46% || 2–1 (67%) || 1.2% || 64.6% || 53.7% || 48.3% || 43.7 || 0.36–1.32 |- | Top 50 || 12–21 || 36% || 5–3 (63%) || 1.2% || 63.6% || 55.6% || 44.8% || 43.1 || 0.30–1.48 |- | Top 100 || 28–39 || 42% || 7–10 (41%) || 1.2% || 64.4% || 57.5% || 45.6% || 44.5 || 0.30–2.64 |- | Career Overall || 205–126 || 62% || 42–30 (58%) || || 60.0% || 0.4% || 46.3% || 46.3 || |} Ipinapakita ng rekord ni Eala ang kakaibang kontrast sa iba’t ibang antas. Laban sa pinakamagagaling (Top 10), hawak niya ang pinakamataas na porsyento ng panalo na 57%. Ngunit habang lumalawak ang antas, bumababa ang konsistensya: 46% laban sa Top 20, 36% laban sa Top 50, at 42% laban sa Top 100. Ipinapakita ng datos na siya ay mahusay sa malalaking laban ngunit nahihirapan panatilihin ang parehong antas laban sa matitibay ngunit hindi kasing tanyag na kalaban. ==== Alexandra Eala – 10 Pinakamagagandang Panalo ==== {| class="wikitable" ! Petsa !! Torneo !! Surface !! Round !! Kalaban (Ranggo) !! Iskor |- | 18-Mar-2025 || Miami || Hard || QF || Iga Świątek (2) || 6–2, 7–5 |- | 4-Mar-2026 || Indian Wells || Hard || R32 || Coco Gauff (4) || 6–2, 2–0 RET |- | 18-Mar-2025 || Miami || Hard || R32 || Madison Keys (5) || 6–4, 6–2 |- | 15-Feb-2026 || Dubai || Hard || R32 || Jasmine Paolini (6) || 6–1, 7–6(5) |- | 23-Jun-2025 || Eastbourne || Grass || R16 || Jelena Ostapenko (3) || 0–6, 6–2, 3–2 RET |- | 25-Aug-2025 || US Open || Hard || R128 || Clara Tauson (14) || 6–3, 2–6, 7–6(11) |- | 17-Mar-2026 || Miami || Hard || R32 || Magda Linette (50) || 6–3, 7–6(2) |- | 15-Feb-2026 || Dubai || Hard || R16 || Sorana Cirstea (32) || 7–5, 6–4 |- | 23-Jun-2025 || Eastbourne || Grass || QF || Dayana Yastremska (42) || 6–1, 6–2 |- | 5-Jan-2026 || Auckland || Hard || QF || Magda Linette (52) || 6–3, 6–2 |} ==== Alexandra Eala – 10 Pinakamalulupit na Pagkatalo ===== {| class="wikitable" ! Petsa !! Torneo !! Surface !! Round !! Kalaban (Ranggo) !! Iskor |- | 6-May-2025 || Rome || Clay || R128 || Marta Kostyuk (27) || 0–6, 1–6 |- | 28-Apr-2022 || Madrid || Clay || Q1 || Anna Bondar (68) || 0–6, 0–6 |- | 7-Oct-2024 || Wuhan || Hard || R64 || Katerina Siniakova (37) || 3–6, 1–6 |- | 13-Oct-2025 || Osaka || Hard || R32 || Tereza Valentova (78) || 1–6, 2–6 |- | 18-Sep-2023 || Guangzhou || Hard || R32 || Tatjana Maria (48) || 3–6, 0–6 |- | 22-Apr-2024 || Madrid || Clay || R64 || Sorana Cirstea (27) || 3–6, 7–6(6), 4–6 |- | 30-Jun-2025 || Wimbledon || Grass || R128 || Barbora Krejcikova (17) || 6–3, 2–6, 1–6 |- | 19-Jan-2026 || Australian Open || Hard || R128 || Alycia Parks (99) || 0–6, 3–6, 2–6 |- | 20-Mar-2023 || Miami || Hard || R128 || Irina-Camelia Begu (34) || 2–6, 5–7 |- | 28-Oct-2024 || Jiujiang || Hard || R32 || Marie Bouzkova (49) || 5–7, 6–7(4) |} == Ibang larangan == ===Pambansang koponan=== Kinatawan ni Eala ang [[Pilipinas]] sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Nakakuha siya ng mga medalya sa [[:en:Tennis_at_the_2021_SEA_Games|SEA Games 2021]] (pilak sa singles, team, at mixed doubles), at sa [[:en:Tennis_at_the_2022_Asian_Games|Asian Games 2022]] (pilak sa singles at mixed doubles).<ref name=":7">{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=May 20, 2022 |title=Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles |work=[[GMA News]] |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |url-status=live |access-date=March 25, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220601005101/https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |archive-date=June 1, 2022}}</ref><ref name=":8">{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=September 29, 2023 |title=Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles |language=en-US |work=[[Rappler]] |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-Semifinals-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |url-status=live |access-date=September 10, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250910045902/https://www.rappler.com/sports/tennis-Semifinals-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |archive-date=September 10, 2025}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan sa 5–0 panalo sa Group II, na nagresulta sa promosyon sa Group I.<ref name=":12">{{Cite web |last=Morales |first=Luisa |date=December 2, 2024 |title=Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114191842/https://www.onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |archive-date=November 14, 2025 |access-date=October 13, 2025 |website=One Sports |language=en}}</ref> Sa [[:en:Tennis_at_the_2025_SEA_Games|SEA Games 2025]], nagwagi siya ng gintong medalya sa women's singles, pati tansong medalya sa mixed doubles at team events.<ref name=":13">{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=December 18, 2025 |title=Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |archive-url=https://web.archive.org/web/20260128021547/https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |archive-date=January 28, 2026 |access-date=December 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> ===Mga Eksibisyon na Laro=== ====Singles: 1 (titles)==== {|class="wikitable" !Resulta !{{ns}}Petsa{{ns}} !Torneo !Uri ng Korte !Kalaban !Iskor |- |Panalo | Enero 2026 |[[:en:Kooyong_Classic|Kooyong Classic]], Melbourne, Australia |Matigas na Korte |[[:en:Donna Vekić|Donna Vekić]] |6–3, 6–4 |} === Mga sponsorship === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[:en:Globe_Telecom|Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=July 25, 2025 |title=Alex Eala Opens Up About Life |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga endorsement mula sa [[:en:Babolat|Babolat]], [[:en:Nike,_Inc.|Nike]], at [[:en:Bank_of_the_Philippine_Islands|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Champ’s choice: Alex Eala signs up as BPI’s newest endorser|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/}}</ref> bago naging brand ambassador ng [[:en:Milo_(drink)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=February 23, 2026 |title=MILO Active Pilipinas launched with Eala as new ambassador |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html}}</ref> === Mga parangal === Kinilala si Eala ng [[:en:Philippine_Sportswriters_Association|Philippine Sportswriters Association]] sa walong pagkakataon sa [[:en:PSA_Annual_Awards|PSA Annual Awards]], kabilang ang parangal na ''Athlete of the Year'' noong 2026.<ref>Citations for Eala's PSA Annual Awards: * {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 25, 2019 |title=Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019 |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ |access-date=October 12, 2025}} * {{Cite news |last=Gionco |first=Mark |date=February 29, 2020 |title=PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards |url=https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards |access-date=October 12, 2025}} * {{Cite news |date=March 12, 2021 |title=PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran |work=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran |access-date=October 12, 2025}} * {{Cite news |date=February 27, 2022 |title=Scribes fete world-class PH boxers |language=en |website=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |url-status=live |access-date=October 12, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230507021421/https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |archive-date=May 7, 2023}} * {{Cite news |date=February 12, 2023 |title=PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award |language=en-US |website=Tiebreaker Times |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 |access-date=October 12, 2025}} * {{Cite news |date=February 10, 2023 |title=Eala recipient of PSA Prexy Awards |work=The Philippine Star |url=https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards |access-date=October 12, 2025}} * {{Cite news |date=January 24, 2024 |title=Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards |website=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards |access-date=October 12, 2025}} * {{Cite news |last=Malanum |first=Jean |date=October 9, 2025 |title=Eala tops PSA achievers for September |language=en |website=Philippine News Agency |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 |access-date=October 12, 2025}} * {{Cite news |date=October 9, 2025 |title=Eala leads PSA's September honorees |language=en |website=SunStar Publishing Inc. |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees |access-date=October 12, 2025}} * {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 17, 2026 |title=Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines/ |access-date=February 17, 2026}}</ref> Noong 2021, isinama siya ng [[:en:Tatler_Asia|''Tatler Asia'']] sa talaan ng mga pinakamataas ang impluwensya na tao sa Asya.<ref>{{cite news |title=Asia's Most Influential Philippines 2021 |url=https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all&region=ph&year=2021}}</ref> Noong Abril 2025, ginawaran si Eala ng ''Premios Tanglaw'' ng [[:en:Embassy_of_the_Philippines|Embahada ng Pilipinas]] sa Madrid bilang pagkilala sa kanyang ambag sa [[:en:Philippines–Spain_relations|ugnayan ng Pilipinas at Espanya]].<ref>{{cite news |date=April 2025 |title=Premios Tanglaw honoring Alex Eala |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/premios-tanglaw-eala}}</ref> ==Nota ng mga laro ni Eala== ==== Women's World Tour Titles ==== {| class="wikitable" ! Taon !! Paligsahan !! Tier !! Paligsahan !! Katungali |- | 2021 || W15 Manacor || ITF || Isahan || – |- | 2022 || W25 Chiang Rai || ITF || Isahan || – |- | 2023 || W25 Yecla || ITF || Isahan || – |- | 2023 || W25 Roehampton || ITF || Isahan || – |- | 2024 || W100 Vitoria-Gasteiz || ITF || Isahan || – |- | 2024 || W50 Pune || ITF || Dalawahan || Darja Semeņistaja |- | 2024 || W75 Croissy-Beaubourg || ITF || Dalawahan || Estelle Cascino |- | 2024 || W100 Vitoria-Gasteiz || ITF || Dalawahan || Estelle Cascino |} ==== 2020 ==== {| class="wikitable" ! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Yugto !! Kalaban !! Iskor |- | Las Palmas de Gran Canaria 2 || W15 || Luwad || Unang Yugto || Anna Zarycka || 2–6, 4–6 |- | Las Palmas de Gran Canaria || W25 || Luwad || Pangalawang Yugto || Lara Salden || 0–6, 6–2, 2–6 |- | Melilla || W15 || Luwad || Unang Yugto || Anastasia Charaeva || 3–6, 3–6 |- | Monastir 9 || W15 || Matigas || Pangalawang Yugto || Nina Stadler || 6–4, 6–7, 5–7 |} ==== 2021 ==== {| class="wikitable" ! Paligsahan !! Korte !! Tier !! Kalaban !! Yugto !! Iskor |- | Miami Open || Matigas || WTA 1000 || Viktória Hrunčáková || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || 6–4, 4–6, 2–6 |- | Romanian Open (Cluj-Napoca) || Luwad || WTA 250 || Mayar Sherif || Pangalawang Yugto || 2–6, 2–6 |- | W15 Manacor 1 || W15 || Matigas || Yvonne Cavalle-Reimers || Final || 5–7, 6–1, 6–2 |- | W15 Manacor 2 || W15 || Matigas || Ylena In-Albon || Kwarterpinals || 0–6, 3–6 |- | W15 Manacor 3 || W15 || Matigas || Oksana Selekhmeteva || Kwarterpinals || 2–6, 3–6 |- | W25 Grenoble || W25 || Matigas || Maja Chwalińska || Kwarterpinals || 0–6, 4–6 |- | W25 Manacor 4 || W25 || Matigas || Jana Fett || Pangalawang Yugto || 6–4, 3–6, 5–7 |- | W15 Manacor 5 || W15 || Matigas || Simona Waltert || Unang Yugto || 4–6, 6–2, 5–7 |- | W60 Bellinzona || W60 || Luwad || Simona Waltert || Pangalawang Yugto || 5–7, 6–3, 2–6 |- | W25 Platja d’Aro || W25 || Luwad || Irene Burillo Escorihuela || Pangalawang Yugto || 2–6, 4–6 |- | W25 Madrid 2 || W25 || Matigas || Andrea Lázaro García || Unang Yugto || 6–2, 4–6, 4–6 |- | W25 Milovice || W25 || Matigas || Daria Astakhova || Unang Yugto || 2–6, 2–6 |} '''Dalawahan''' {| class="wikitable" ! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Katungali !! Yugto !! Kalaban !! Iskor |- | W25 Madrid || W25 || Matigas || Victoria Jiménez Kasintseva || Kwarterpinals || Olivia Tjandramulia / Ashley Lahey || 5–7, 6–4, 6–10 |- | W25 Platja d’Aro || W25 || Luwad || Oksana Selekhmeteva || Final || Justina Mikulskytė / Oana Simion || 3–6, 5–7 |} ==== 2022 ==== {| class="wikitable" ! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Yugto !! Kalaban !! Iskor |- | Miami Open || WTA 1000 || Matigas || Unang Yugto || Madison Brengle || 2–6, 1–6 |- | Madrid Open || WTA 1000 || Luwad || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || Anna Bondár || 0–6, 0–6 |- | Manacor 1 || W25 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 3 || Alice Rame || 2–6, 4–6 |- | Manacor 3 || W25 || Matigas || Unang Yugto || Giulia Gatto-Monticone || 2–6, 1–6 |- | Grenoble || W60 || Matigas || Pangalawang Yugto || Chloé Paquet || 6–4, 5–7, 3–6 |- | Macon || W25 || Matigas || Unang Yugto || Anna Ukolova || 6–1, 2–6, 6–7(3) |- | Joue-les-Tours || W25 || Matigas || Pangalawang Yugto || Oksana Selekhmeteva || 3–6, 3–6 |- | Chiang Rai 1 || W25 || Matigas || Final || Luksika Kumkhum || 6–4, 6–2 |- | Chiang Rai 2 || W25 || Matigas || Kwarterpinals || Erika Sema || 3–6, 6–2, 3–6 |- | Madrid 1 || W25 || Matigas || Kwarterpinals || Anna-Lena Robbe || 6–7(3), 3–6 |- | Madrid 2 || W60 || Matigas || Final || Marina Bassols Ribera || 4–6, 5–7 |- | Palma del Río || W25 || Luwad || Pangalawang Yugto || Jessika Ponchet || 2–6, 1–6 |- | Corroios-Seixal || W25 || Matigas || Pangalawang Yugto || Alexandra Bozovic || 6–1, 4–6, 5–7 |- | Vitoria-Gasteiz || W60 || Matigas || Semipaynal || Jessika Ponchet || 4–6, 4–6 |- | El Espinar || W25 || Matigas || Semipaynal || Eva Guerrero Alvarez || 2–6, 6–3, 2–6 |- | Grodzisk Mazowiecki || W100 || Matigas || Unang Yugto || Katharina Hobgarski || 4–6, 3–6 |- | Templeton || W60 || Matigas || Pangalawang Yugto || Katarzyna Kawa || 6–2, 4–6, 0–6 |- | Rancho Santa Fe || W80 || Matigas || Kwarterpinals || Marcela Zacarías || 2–6, 5–7 |- | Hamburg || W60 || Matigas || Pangalawang Yugto || Ysaline Bonaventure || 4–6, 0–6 |- | Poitiers || W80 || Matigas || Semipaynal || Ysaline Bonaventure || 1–6, 6–3, 3–6 |- | Shrewsbury || W100 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 2 || Maia Lumsden || 1–6, 5–7 |} '''Dalawahan''' {| class="wikitable" ! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Katungali !! Yugto !! Kalaban !! Iskor |- | Manacor || W25 || Matigas || Elsa Jacquemot || Kwarterpinals || Olga Parres Azcoitia / Aurora Zantedeschi || 6–2, 4–6, 3–10 |- | Macon || W25 || Matigas || Jéssica Bouzas Maneiro || Kwarterpinals || Audrey Albie / Aubane Droguet || 4–6, 2–6 |- | Chiang Rai 1 || W25 || Matigas || Indy De Vroome || Unang Yugto || Patcharin Cheapchandej / Punnin Kovapitukted || 6–4, 5–7, 6–10 |- | Chiang Rai 2 || W25 || Matigas || Kyōka Okamura || Kwarterpinals || Pimrada Jattavapornvanit / Gozal Ainitdinova || 6–4, 7–6(4), 2–6 |- | Madrid 1 || W25 || Matigas || Jéssica Bouzas Maneiro || Kwarterpinals || Olga Helmi / Adithya Karunaratne || 0–6, 4–6 |- | Madrid 2 || W60 || Matigas || Liang En-shuo || Kwarterpinals || Tímea Babos / Valeria Savinykh || 2–6, 4–6 |- | Palma del Río || W25 || Luwad || Marina Bassols Ribera || Semipaynal || Valeria Savinykh / Fanny Stollár || 2–6, 0–6 |- | Corroios-Seixal || W25 || Matigas || Lizette Cabrera || Kwarterpinals || Justina Mikulskyte / Hong Yi Cody Wong || 5–7, 4–6 |- | Templeton || W60 || Matigas || Annaëlle Robbe || Pangalawang Yugto || Madison Brengle || 6–3, 6–7, 6–10 |- | Poitiers || W80 || Matigas || Petra Marcinko || Kwarterpinals || Miriam Skoch / Markéta Vondroušová || 5–7, 2–6 |} ==== 2023 ==== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Yugto !! Kalaban !! Iskor |- | Australian Open || Grand Slam || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || Misaki Doi || 6–4, 1–6, 3–6 |- | Thailand Open (Hua Hin) || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Tatjana Maria (6) || 2–6, 2–6 |- | Miami Open || WTA 1000 || Matigas || Unang Yugto || Irina-Camelia Begu || 2–6, 5–7 |- | Mutua Madrid Open || WTA 1000 || Luwad || Unang Yugto || Tatjana Maria || 1–6, 1–6 |- | Japan Open (Osaka) || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Himari Sakatsume (Q) || 0–6, 3–6 |- | Guangzhou Open || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Tatjana Maria (3) || 3–6, 0–6 |- | Jasmin Open (Monastir) || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Elise Mertens (2) || 5–7, 0–6 |- | Canberra || W60 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 2 || Oksana Selekhmeteva (7) || 6–3, 4–6, 4–6 |- | Trnava || W60 || Matigas || Pangalawang Yugto || Sonay Kartal || 2–6, 2–6 |- | Chiasso || W60 || Luwad || Unang Yugto || Alexandra Cadantu-Ignatik || 0–6, 2–6 |- | Bellinzona || W60 || Luwad || Unang Yugto || Ioana Ghioroaie || 5–7, 1–6 |- | Monastir || W25 || Matigas || Kwarterpinals || Jia-Jing Wang (Q) || 6–0, 4–6, 3–6 |- | Yecla || W15 || Matigas || Final || Valentina Ryser || 6–3, 7–5 |- | Madrid || W25 || Matigas || Kwarterpinals || Makenna Jones (5) || 6–2, 4–6, 4–6 |- | Zaragoza || W25 || Matigas || Unang Yugto || Destanee Aiava || 1–6, 2–6 |- | Palma del Río || W40 || Matigas || Kwarterpinals || Valeria Savinykh (3) || 4–6, 2–6 |- | Corroios-Seixal || W25 || Matigas || Unang Yugto || Sohyun Park || 4–6, 3–6 |- | Vitoria-Gasteiz || W100 || Matigas || Semipaynal || Jessika Ponchet (3) || 6–2, 4–6, 2–6 |- | Barcelona || W60 || Matigas || Kwarterpinals || Georgina García Pérez || 4–6, 3–6 |- | Roehampton || W25 || Matigas || Final || Arina Rodionova (2) || 6–2, 6–3 |- | Aldershot || W25 || Matigas || Final || Destanee Aiava (6) || 6–3, 4–6, 1–6 |- | Tokyo || W100 || Matigas || Pangalawang Yugto || Kimberly Birrell (5) || 6–4, 6–7, 2–6 |- | Glasgow || W60 || Matigas || Unang Yugto || Suzan Lamens || 6–2, 4–6, 1–6 |- | Nantes || W60 || Matigas || Semipaynal || Gabriela Knutson || 6–2, 3–6, 1–6 |- | Petange || W40 || Matigas || Final || Océane Dodin (3) || 1–6, 5–7 |} '''Dalawahan''' {| class="wikitable" ! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Yugto !! Kalaban !! Iskor |- | Trnava 2 || W60 || Matigas || Semipaynal || Alicia Barnett / Olivia Nicholls || 4–6, 1–6 |- | Chiasso || W60 || Luwad || Unang Yugto || Beatrice Gumulya / Anna Sisková || 3–6, 6–4, 11–13 |- | Zaragoza || W25 || Matigas || Kwarterpinals || Alana Parnaby / Victoria Rodríguez || 6–4, 3–6, 6–10 |- | Vitoria-Gasteiz || W100 || Matigas || Kwarterpinals || Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča || 5–7, 6–1, 9–11 |- | Barcelona || W60 || Matigas || Unang Yugto || Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča || 6–4, 3–6, 3–10 |- | Roehampton 2 || W25 || Matigas || Kwarterpinals || Talia Gibson / Petra Hule || 1–6, 5–7 |- | Aldershot || W25 || Matigas || Semipaynal || Erina Hayashi / Saki Imamura || 4–6, 4–6 |- | Tokyo 2 || W100 || Matigas || Semipaynal || Alicia Barnett / Olivia Nicholls || 0–6, 7–5, 6–10 |- | Jasmin Open (Monastir) || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Cristina Bucșa / Bibiane Schoofs || 3–6, 4–6 |- | Glasgow 2 || W60 || Matigas || Kwarterpinals || Freya Christie / Olivia Gadecki || — |- | Nantes || W60 || Matigas || Unang Yugto || Ekaterina Maklakova / Ekaterina Reyngold || 6–1, 3–6, 6–10 |- | Petange || W40 || Matigas || Semipaynal || Danielle Collins / Isabelle Haverlag || 2–6, 4–7 |} ==== 2024 ==== '''Isahan''' {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Paligsahan !! Level !! Korte !! Yugto !! Kalaban !! Iskor |- | Australian Open || Grand Slam || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || Rebecca Peterson (18) || 2–6, 5–7 |- | French Open || Grand Slam || Luwad || Yugto ng Kwalipikasyon 3 || Julia Riera (2) || 6–4, 6–7, 4–6 |- | Wimbledon || Grand Slam || Damo || Yugto ng Kwalipikasyon 3 || Lulu Sun (23) || 6–7, 5–7 |- | US Open || Grand Slam || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 3 || Elena-Gabriela Ruse (20) || 6–3, 1–6, 4–6 |- | Miami Open || WTA 1000 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 2 || Emiliana Arango || 6–2, 5–7, 1–6 |- | Madrid Open || WTA 1000 || Luwad || Unang Yugto || Sorana Cîrstea (27) || 3–6, 7–6, 4–6 |- | Wuhan Open || WTA 1000 || Matigas || Unang Yugto || Kateřina Siniaková || 3–6, 1–6 |- | Abu Dhabi Open || WTA 500 || Matigas || Unang Yugto || Magda Linette || 6–7, 1–6 |- | Guadalajara Open || WTA 500 || Matigas || Unang Yugto || Marie Bouzková (6) || 2–6, 2–6 |- | Ningbo Open || WTA 500 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || Priscilla Hon || 4–6, 3–6 |- | Jiangxi Open || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Marie Bouzková (1) || 5–7, 6–7 |- | Guangzhou Open || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Bernarda Pera || 0–6, 3–6 |- | Nottingham Open || WTA 250 || Damo || Yugto ng Kwalipikasyon 2 || Ena Shibahara || 7–6, 0–6, 2–6 |- | Canberra International || WTA 125 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || Céline Naef (5) || 4–6, 5–7 |- | Guadalajara 125 Open || WTA 125 || Matigas || Pangalawang Yugto || Tatjana Maria (4) || 5–7, 2–6 |- | Polish Open (Warsaw) || WTA 125 || Matigas || Unang Yugto || Isabella Shinikova || 2–6, 4–6 |- | Veneto Open (Gaiba) || WTA 125 || Damo || Kwarterpinals || Sara Errani (4) || 0–6, 6–7 |- | Makarska Open || WTA 125 || Luwad || Unang Yugto || Maria Timofeeva (Q) || 6–1, 3–6, 2–6 |- | Vitoria-Gasteiz || W100 || Matigas || Final (Winner) || Victoria Jiménez Kasintseva (7) || 6–4, 6–4 |- | Dubai || W100 || Matigas || Semipaynal || Polina Kudermetova (1) || 6–4, 2–6, 2–6 |- | Takasaki || W100 || Matigas || Kwarterpinals || Mananchaya Sawangkaew (3) || 6–4, 1–6, 2–6 |- | Cary || W100 || Matigas || Kwarterpinals || Renata Zarazúa (2) || 6–3, 4–6, 3–6 |- | Landisville || W100 || Matigas || Kwarterpinals || Olivia Gadecki || 1–6, 6–0, 3–6 |- | Porto || W75 || Matigas || Kwarterpinals || Anna Bondar (2) || 4–6, 7–6, 1–6 |- | Trnava 1 || W75 || Matigas || Kwarterpinals || Anastasia Gureva || 2–6, 6–3, 6–7 |- | Trnava 2 || W75 || Matigas || Unang Yugto || Tereza Martincová (7) || 6–3, 4–6, 6–7 |- | Croissy-Beaubourg || W75 || Matigas || Pangalawang Yugto || Mona Barthel || 6–4, 4–6, 1–6 |- | Zagreb || W75 || Luwad || Unang Yugto || Tena Lukas || 5–7, 6–3, 4–6 |- | Bellinzona || W60 || Luwad || Unang Yugto || Selena Janicijevic || 3–6, 1–6 |- | Indore || W50 || Matigas || Semipaynal || Polina Kudermetova (2) || 4–6, 7–6, 2–6 |- | Pune || W50 || Matigas || Kwarterpinals || Darja Semenistaja (1) || 6–7, 0–6 |} '''Dalawahan''' {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;" !Paligsahan !Level !Korte !Katungali !Yugto !Kalaban !Iskor |- |Canberra International |WTA 125 |Matigas |Laura Pigossi |Semipaynal |Kaylah McP/ Astra Sharma |6–7(1), 3–6 |- |Pune |W50 |Matigas |Daniela Semenistaja |Final |Naiktha Bains / Fanny Stollar |7–6(8), 6–3 |- |Porto 3 |W75 |Matigas |Alicia Barnett |Kwarterpinals |Anna-Lena Friedsam / Aliccia Barnett |3–6, 4–6 |- |Trnava |W75 |Matigas |Zeynep Sönmez |Semipaynal |Lulu Sun / Moyuka Uchijima |2–6, 2–6 |- |Croissy-Beaubourg |W75 |Matigas |Estelle Cascino |Final |Maia Lumsden / Jessika Ponchet |7–5, 7–6(4) |- |Oeiras Ladies Open |WTA 125 |Luwad |Taylah Preston |Unang Yugto |Valeria Lepchenko / Anna Falei |4–6, 4–6 |- |Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas |Estelle Cascino |Final |Lia Karatancheva / Diana Marcinkevica |6–3, 2–6, 10–4 |- |Polish Open |WTA 125 |Matigas |Daniela Semenistaja |Kwarterpinals |Weronika Falkowska / Martyna Kubka |4–6, 5–7 |- |Guadalajara 125 Open |WTA 125 |Matigas |Kimberly Birrell |Kwarterpinals |Katarzyna Piter / Fanny Stollar |4–6, 4–6 |- |Ningbo Open |WTA 500 |Matigas |En Shuo Liang |Kwarterpinals |Giuliana Olmos / Alexandra Panova |1–6, 2–6 |- |Dubai |W100 |Matigas |Valentini Grammatikopoulou |Kwarterpinals |Isabelle Haverlag / Erika Pridankina |7–5, 4–6, 3–10 |} ==== 2025 ==== '''Isahan''' {| class="wikitable" ! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Yugto !! Kalaban !! Iskor |- | Australian Open || Grand Slam || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || Jana Fett (133) || 5–7, 2–6 |- | Singapore Open || WTA 250 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 2 || Simona Waltert (179) || 3–6, 2–6 |- | Miami Open || WTA 1000 || Matigas || Semipaynal || Jessica Pegula (4) || 6–7, 7–5, 3–6 |- | Madrid Open || WTA 1000 || Luwad || Pangalawang Yugto || Iga Świątek (2) || 6–4, 4–6, 2–6 |- | Italian Open || WTA 1000 || Luwad || Unang Yugto || Marta Kostyuk (27) || 0–6, 1–6 |- | French Open || Grand Slam || Luwad || Unang Yugto || Emiliana Arango (85) || 0–6, 6–2, 3–6 |- | Nottingham Open || WTA 250 || Damo || Unang Yugto || Magda Linette (31) || 4–6, 3–6 |- | Eastbourne Open || WTA 250 || Damo || Finals (Pangalawang Puwesto) || Maya Joint || 4–6, 6–1, 6–7 (10–12) |- | Wimbledon || Grand Slam || Damo || Unang Yugto || Barbora Krejčíková (16) || 6–3, 2–6, 1–6 |- | National Bank Open (Montreal) || WTA 1000 || Matigas || Unang Yugto || Markéta Vondroušová (63) || 6–3, 1–6, 2–6 |- | US Open || Grand Slam || Matigas || Pangalawang Yugto || Cristina Bucșa (95) || 4–6, 3–6 |- | São Paulo Open || WTA 250 || Matigas || Kwarterpinals || Janice Tjen (130) || 4–6, 1–6 |- | China Open (Wuhan) || WTA 1000 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || Moyuka Uchijima (91) || 4–6, 6–3, 2–6 |- | Japan Women's Open (Osaka) || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Tereza Valentová (78) || 1–6, 2–6 |- | Guangzhou Open || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Claire Liu (305) || 6–2, 4–6, 4–6 |- | Hong Kong Tennis Open || WTA 250 || Matigas || Pangalawang Yugto || Victoria Mboko (21) || 6–3, 3–6, 4–6 |- | Canberra International || WTA 125 || Matigas || Semipaynal || Shuai Wei (134) || 5–7, 2–6 |- | Mumbai Open || WTA 125 || Matigas || Pangalawang Yugto || Mai Hontama (166) || 6–7, 2–6 |- | Oeiras Ladies Open || WTA 125 || Luwad || Pangalawang Yugto || Panna Udvardy (137) || 6–7, 4–6 |- | Birmingham Open || WTA 125 || Damo || Unang Yugto || Linda Fruhvirtová (152) || 5–7, 7–6, 1–6 |- | Ilkley Open || WTA 125 || Damo || Kwarterpinals || Rebecca Marino (107) || 6–1, 0–6, 6–7 |- | Guadalajara 125 Open || WTA 125 || Matigas || Kampeon || Panna Udvardy (134) || 1–6, 7–5, 6–3 |- | Jingshan Tennis Open || WTA 125 || Matigas || Semipaynal || Lulu Sun (146) || 6–3, 4–6, 2–6 |- | Suzhou Open || WTA 125 || Matigas || Kwarterpinals || Viktorija Golubic (70) || 6–2, 2–6, 6–7 |} '''Withdrawals''' {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Reason |- | Cincinnati Open || WTA 1000 || Matigas || Pinsala sa balikat |- | Monterrey Open || WTA 500 || Matigas || Pinsala sa balikat |} '''Dalawahan''' {| class="wikitable" style="text-align:center" ! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Katungali !! Yugto !! Kalaban !! Iskor |- | Guangzhou Open || WTA 250 || Matigas || Nadiia Kichenok || Semipaynal || Katarzyna Piter / Janice Tjen || 7–6(4), 3–6, 5–10 |- | Italian Open || WTA 1000 || Luwad || Coco Gauff || Kwarterpinals || Jasmine Paolini / Sara Errani || 5–7, 6–3, 7–10 |- | French Open || Grand Slam || Luwad || Renata Zarazúa || Pangalawang Yugto || Olga Danilović / Anastasia Potapova || 1–6, 3–6 |- | Hong Kong Open || WTA 250 || Matigas || Chan Hao‑ching || Unang Yugto || Kamilla Rakhimova / Aliaksandra Sasnovich || 6–3, 1–6, 7–10 |- | Wimbledon || Grand Slam || Damo || Eva Lys || Unang Yugto || Ingrid Gamarra Martins / Quinn Gleason || 4–6, 2–6 |- | Birmingham Open || WTA 250 || Damo || Rebeka Masarova || Unang Yugto || Storm Hunter / Ellen Perez || 4–6, 4–6 |- | Mumbai Open || WTA 125 || Matigas || Tsao Chia‑yi || Unang Yugto || Amina Anshba / Elena Pridankina || 4–6, 4–6 |- | Oeiras Ladies Open || WTA 125 || Luwad || Katie Volynets || Unang Yugto || Carmen Corley / Olivia Gadecki || 3–6, 4–6 |} ==== 2026 ==== '''Isahan''' {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Paligsahan !! Level !! Korte !! Yugto !! Kalaban !! Iskor |- | Auckland Open || WTA 250 || Matigas || Semipaynal || Wang Xinyu || 7–5, 5–7, 6–4 |- | Australian Open || Grand Slam || Matigas || Unang Yugto || Alycia Parks || 6–0, 3–6, 2–6 |- | Philippines Womens Open || WTA 125 || Matigas || Kwarterpinals|| Camila Osorio || 4-6, 4-6 |- | Abu Dhabi Open || WTA 500 || Matigas || Kwarterpinals || Ekaterina Alexandrova|| 3-6, 3-6 |- | Qatar Open || WTA 1000 || Matigas || Unang Yugto|| Tereza Valentová|| 6-7 (6), 1-6 |- |Dubai Tennis Kampeonships |WTA 1000 |Matigas |Kwarterpinals |Coco Gauff |0-6, 2-6 |- |Indian Wells Open |WTA 1000 |Matigas |Ikaapat na Yugto |Linda Noskova |2-6, 0-6 |- |Miami Open |WTA 1000 |Matigas |Ikaapat na Yugto |Karolína Muchová |0-6,2-6 |- |Linz Open |WTA 500 |Luwad |Pangalawang Yugto |Jelena Ostapenko |4-6, 5-7 |- |Stuttgart Open |WTA 500 |Luwad | Unang Yugto | Leylah Fernandez | 1-6, 4-6 |- |Madrid Open |WTA 1000 |Luwad |Pangalawang Yugto |Elise Mertens |2-6, 1-6 |- |Italian Open |WTA 1000 |Luwad | | | |- |Parma Open |WTA 125 |Luwad | | | |- |French Open |Grand Slam |Luwad | | | |} '''Dalawahan''' {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Paligsahan !! Level !! Korte !! Katungali !! Yugto !! Kalaban !! Iskor |- | Auckland Open || WTA 250 || Matigas || Iva Jovic || Semipaynal || Xu Yifan / Yang Zhaoxuan || 5–7, 3–6 |- | Australian Open || Grand Slam || Matigas || Ingrid Martins || Unang Yugto || Shuko Aoyama / Magda Linette || 6–7(3), 6–2, 3–6 |- | Abu Dhabi Open || WTA 500 || Matigas || Janice Tjen|| Semipaynal|| Tereza Mihalíková / Olivia Nicholls|| 4-6, 2-6 |- |Indian Wells Open |WTA 1000 |Matigas |Iva Jovic |Unang Yugto |Hailey Baptiste / Jelena Ostapenko |2-6, 2-6 |- |Madrid Open |WTA 1000 |Luwad |Zeynep Sönmez |Pangalawang Yugto |Taylor Townsend / Katerina Siniakova |1-6, 5-7 |- | | | | | | | |- |} ==Mga pananda== {{notelist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na kawing== [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Alexandra Eala Official WTA Page] [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Alexandra Eala Official ITF Women's World Tennis Page] [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alexandra Eala's Tennis Abstract page] [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alexandra Eala on Fandom] {{BD|2005||Eala, Alexandra}} [[:simple:Alexandra_Eala|Alexandra Eala on Simple Wikipedia (English)]] [[:en:Alexandra_Eala|Alexandra Eala on English Wikipedia (English)]] [[bcl:Alexandra Eala]] 22f7uon3xut4z2im9q07kqtokgs0rto 2205911 2205910 2026-05-02T04:22:46Z ChoudenjiGoma77 161392 Typos 2205911 wikitext text/x-wiki {{Use mdy dates|date=April 2025}} {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image =File:Alex Eala (2024 US Open) 02 (cropped).jpg |caption =Alex Eala sa 2024 US Open |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|05|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], [[Pilipinas]] |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = March 4, 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-hawak na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br><br>Lluc Bauza (Fitness Coach) |careerprizemoney = US 1,882,099 |singlesrecord = {{tennis record|won=209|lost=127}} |singlestitles = 0 |highestsinglesranking = 29 (March 16, 2026) |currentsinglesranking = No. 44 (April 20, 2026) |AustralianOpenresult = 1R ([[:en:2026 Australian Open – Women's singles qualifying|2026]]) |FrenchOpenresult = 1R ([[:en:2025 French Open – Women's singles|2025]]) |Wimbledonresult = 1R ([[:en:2025 Wimbledon Championships – Women's singles|2025]]) |USOpenresult = 2R ([[:en:2025 US Open – Women's singles|2025]]) |doublesrecord = {{tennis record|won=47|lost=44}} |doublestitles = 0 |highestdoublesranking = No. 99 (February 9, 2026) |currentdoublesranking = No. 101 (April 20, 2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R ([[:en:2025 French Open – Women's doubles|2025]]) |WimbledonDoublesresult = 1R ([[:en:2025 Wimbledon Championships – Women's doubles|2025]]) |updated = April 20, 2026 |medaltemplates-expand =no |medaltemplates = {{MedalSport | Women's [[:en:tennis|Tennis]]}} {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{MedalCompetition | [[:en:Asian Games|Asian Games]]}} {{MedalBronze | [[:en:Tennis at the 2022 Asian Games|2022 Hangzhou]] | [[:en:Tennis at the 2022 Asian Games – Women's singles|Singles]] }} {{MedalBronze|2022 Hangzhou|[[:en:Tennis at the 2022 Asian Games – Mixed doubles|Mixed doubles]]}} {{MedalCompetition | [[:en:Southeast Asian Games|Southeast Asian Games]]}} {{MedalGold | [[:en:2025 Southeast Asian Games|2025 Thailand]] | [[:en:Tennis at the 2025 SEA Games|Singles]] }} {{MedalBronze | [[:en:2021 Southeast Asian Games|2021 Vietnam]] | [[:en:Tennis at the 2021 Southeast Asian Games|Singles]] }} {{MedalBronze | 2021 Vietnam | [[:en:Tennis at the 2021 Southeast Asian Games|Mixed doubles]] }} {{MedalBronze | 2021 Vietnam | [[:en:Tennis at the 2021 Southeast Asian Games|Team]] }} {{MedalBronze | [[:en:2025 SEA Games|2025 Thailand]] | [[:en:Tennis at the 2025 SEA Games|Team]] }} {{MedalBronze | 2025 Thailand | [[:en:Tennis at the 2025 SEA Games|Mixed doubles]] }} |AustralianOpenDoublesresult=1R ([[:en:2026 Australian Open – Women's doubles|2026]])}} Si '''Alexandra Eala''' (isinilang Mayo 23, 2005 sa [[Quezon City]]) ay Pilipinong manlalaro ng [[tenis]]. Siya ang pinakamataas na ranggong Pilipino, umabot sa pandaigdigang bilang na 29 noong Marso 16, 2026.<ref name=":11">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=March 16, 2026 |title=Alex Eala rises to career-high World No. 29 |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/16/eala-rises-to-career-high-world-no-29-in-latest-wta-rankings-1032}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa 2020 Australian Open at 2021French Open, at singles sa 2022 US Open.<ref name=":1">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=September 10, 2022 |title=Eala captures US Open girls' singles crown |url=https://www.rappler.com/sports/final-results-alex-eala-lucie-havlickova-us-open-september-10-2022/}}</ref> Mayroon siyang 5 ITF singles at 3 ITF doubles titles, at noong 2025 umabot sa Semifinal ng Miami Open, final ng Eastbourne Open, at nagwagi sa WTA 125 Guadalajara Open.<ref name=":62">{{Cite web |title=ITF: Alexanda Eala Singles Titles |url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/d/titles/ |access-date=2025-12-03 |website=www.itftennis.com}}</ref><ref name=":72">{{Cite web |title=ITF: Alexanda Eala Doubles Titles |url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/ |access-date=December 3, 2025 |website=www.itftennis.com}}</ref><ref name=":63">{{Cite web |title=WTA: Alexandra Eala Singles Matches |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches#main-content |access-date=2026-03-26 |website=Women's Tennis Association |language=en}}</ref> Simula noong 2023, lumahok si Eala sa mga Grand Slam tournaments bilang propesyonal, kung saan nakapasok siya sa main draw mula 2025 French Open hanggang 2026 Australian Open at umabot sa ikalawang round ng 2025 US Open sa singles.<ref name=":63" /> Sa doubles naman, nakapaglaro siya noong 2025 at 2026, na ang pinakamataas na resulta ay ang ikalawang round ng 2025 French Open.<ref name=":6" /> Si Eala ay nagwagi ng mga pilak na medalya sa 2021 SEA Games at 2022Asian Games, at pinangunahan ang koponan sa promosyon sa Group I noong 2024. Noong 2025 SEA Games, nakamit niya ang gintong medalya sa women’s singles at dalawang tansong medalya sa mixed doubles at team events.<ref name=":7" /><ref name=":8" /><ref name=":12" /><ref name=":13" /> == Maagang Buhay == Si '''Alexandra Maniego Eala''' ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod Quezon]], Pilipinas, kina Michael Eala, isang business executive,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |publisher=Gulf Today |access-date=26 March 2026}}</ref> at [[:en:Rizza_Maniego-Eala|Rosemarie Maniego-Eala]], dating [[Globe Telecom]] CFO hanggang 2024 at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa [[:en:1985_SEA_Games|1985 SEA Games]]. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina [[:en:Noli_Eala|Noli Eala]], dating chairperson ng [[:en:Philippine_Sports_Commission|Philippine Sports Commission]] at commissioner ng [[Philippine Basketball Association]],<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=August 28, 2025 |work=[[The Philippine Star]] |date=March 28, 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Cordero |first=Abac |date=August 30, 2022 |title=Noli Eala named new Philippine Sports Commission chairman |url=https://www.philstar.com/sports/2022/08/30/2206206/noli-eala-named-new-philippine-sports-commission-chairman |access-date=November 5, 2025 |work=[[The Philippine Star]]}}</ref> at ang fashion designer na si Rhett Eala.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=[[GMA News]] |date=April 23, 2026}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tennis para sa [[:en:Penn_State_Nittany_Lions|Penn State Nittany Lions]] mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=May 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=[[ABS-CBN News]]}}</ref><ref name="PEP2">{{Cite news |last1=Bravo |date=March 27, 2025 |title=Who is Alex Eala, Pinoy tennis player at 2025 Miami Open? |url=https://www.pep.ph/peptionary/186040/alex-eala-a5128-20250327 |website=Philippine Entertainment Portal}}</ref> Nagsimula si Eala sa tennis sa edad na apat,<ref>{{cite news |last1=Hilotin |title=Alex Eala: Rapid rise in tennis rankings, what's next? |url=https://gulfnews.com/sport/tennis/alex-eala-rapid-rise-in-tennis-rankings-whats-next-1.500248201 |work=[Gulf News |date=August 28, 2025}}</ref> ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang coach.<ref>{{Cite web |date=November 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association}}</ref><ref>{{cite news |last=Payo |date=August 31, 2025 |title=Alex Eala and the guts to be first |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-guts-first-philippine-tennis/ |work=[[Rappler]]}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa [[San Juan, Metro Manila|San Juan]] at [[:en:Colegio_San_Agustin_–_Makati|Colegio San Agustin]] sa [[Makati]], bago lumipat sa [[:en:Rafa_Nadal_Academy|Rafa Nadal Academy]] sa [[:en:Manacor|Manacor]], Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=[[ABS-CBN News]] |date=October 22, 2022}}</ref><ref>{{Cite web |date=December 19, 2025 |title=Alex Eala Biography: Acing Her Path to the Tennis Court |url=https://www.globe.com.ph/blog/alex-eala-journey-to-pro |website=[[Globe Telecom|Globe]]}}</ref> == Personal na buhay == Ang paboritong pagkain ni Eala ay [[Kaldereta (pagkain)|kaldereta]].<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=February 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala’s Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=February 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Mas gusto niyang inumin ang [[matcha|tsa na matcha]] kaysa sa [[kape]].<ref>{{cite web |last1=Castillejo |first1=Dyan |title=Alex Eala, fellow pros reveal off-court personalities on the Players Box Podcast |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/4/1/alex-eala-joins-fellow-players-on-the-players-box-podcast-0007 |website=ABS-CBN Sports |publisher=ABS-CBN Network |access-date=31 March 2026}}</ref> Bihasa siya sa pakikipag-usap gamit ang iba’t ibang wika: [[Wikang Kastila|kastila]], [[Wikang Ingles|ingles]], at [[tagalog]].<ref>{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |website=The Athletic |publisher=The New York Times |access-date=25 March 2026}}</ref> Ang paborito niyang [[:en:Grand_Slam|pangunahing paligsahan sa larong tenis]] ay ang [[:en:Wimbledon_Championships|Paligsahan ng Wimbledon]], at tinuturing niya itong pinakamagandang lugar sa tenis.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=July 3, 2025 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=December 24, 2025 |title=Vogue Rapid-Fire interview with Alex Eala |url=https://www.instagram.com/reels/DSoxP5lk1bS/ |access-date=December 24, 2025 |website=Instagram |language=en}}</ref> Idolo niya ang [[:en:champion|kampon]] sa tenis na si [[:en:Maria_Sharapova|Maria Sharapova]], at nakapagsanay diya kasama si [[:en:Rafael_Nadal|Rafael Nadal]].<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=July 19, 2025 |title=Sharapova’s influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=February 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=November 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=February 23, 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer|Inquirer]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=August 27, 2025 |title=Before the big crowds, Alex Eala always had bro Miko by her side |url=https://www.spin.ph/tennis/get-to-know-alex-eala-older-brother-and-avid-supporter-miko-a6035-20250827 |access-date=February 23, 2026 |website=Spin.ph |language=en}}</ref> Ang pag-angat ni Eala sa WTA Tour matapos ang [[:en:2025_Miami_Open_–_Women's_singles|2025 Miami Open]] ay nagbigay sa kanya ng malaking impluwensiya sa Pilipinas, inihahambing sa pag-usbong ni [[Manny Pacquiao]].<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 March 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times}}</ref> Ayon kay [[:en:Dyan_Castillejo|Dyan Castillejo]], tinatrato na siya ng kanyang mga tagahanga na "parang kampeon ng isang Grand Slam" .<ref name="mo"/> Ang kanyang tagumpay ay muling nagpasigla ng interes sa tennis sa Pilipinas at sa [[Overseas Filipinos|mga Pilipinong nakatira sa ibang bansa]], kahit may hamon sa oras sa panonood.<ref name="mo"/><ref>{{cite web |title=Nearly a Century on Court: Filipino Trailblazers Who Took on Tennis’ Biggest Stage |url=https://asianjournal.com/entertainment/sports/a-century-on-court-filipino-trailblazers-who-took-on-tennis-biggest-stage/#:~:text=Dyan%20Castillejo%20%E2%80%93%20Former%20Fed%20Cup,and%20contemporary%20of%20Felicisimo%20Ampon. |website=Asian Journal |publisher=Asian Journal News |access-date=27 March 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=April 19, 2025 |title=The rich history of Philippine tennis, decades before Alex Eala |url=https://www.rappler.com/sports/rich-history-philippine-tennis-decades-before-alex-eala/ |access-date=March 28, 2026 |website=Rappler |language=en}}</ref> == Karera == === Juniors === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |+ Singles ! Tournament !! 2019 !! 2020 !! 2021 !! 2022 |- | Australian Open || R2 || R3 || A || A |- | French Open || A || SF || A || A |- | Wimbledon || A || A || R2 || A |- | US Open || A || A || A || W |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |+ Doubles ! Tournament !! 2019 !! 2020 !! 2021 !! 2022 |- | Australian Open || A || W || A || A |- | French Open || A || A || W || A |- | Wimbledon || A || A || R2 || A |- | US Open || A || A || SF || – |} Sa edad na 12, nagwagi si Eala sa 2018 [[:en:Les_Petit_As|Les Petits As]] sa Pransya,<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/cookies/?returnurl=%2Fnews%2F117748%2FLilov-Eala-win-at-Les-Petits-As |access-date=November 14, 2024 |website=Tennis Europe}}</ref> at nakuha ang kanyang unang under‑18 singles at doubles titles sa ITF Trofeo David Ferrer sa Alicante, Spain.<ref>{{Cite web |last=Payo |first=Jasmine |date=April 25, 2025 |title=Building blocks to success: Rundown of Alex Eala’s best tennis campaigns |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-best-tennis-campaigns/ |access-date=November 14, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Noong 2019, napanalunan ni Eala ang [[:en:Orange_Bowl_(tennis)|Orange Bowl]] girls’ doubles title kasama si [[:en:Evialina_Laskevich|Laskevich]].<ref>{{Cite news |last=Reyes |first=Kate |date=December 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |language=en |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217 |access-date=January 12, 2026}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya sa [[:en:2020_Australian_Open_–_Girls'_doubles|Australian Open]] girls’ doubles kasama si [[:en:Priska_Madelyn_Nugroho|Nugroho]].<ref>{{Cite web |date=2020-01-31 |title=Eala, Nugroho capture Australian Open girls' doubles title |url=https://www.espn.com/story/_/id/28604688/eala-nugroho-capture-australian-open-girls-doubles-title |access-date=2025-10-08 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Sa 2021 [[:en:2021_French_Open_–_Girls'_doubles|French Open]], nakuha niya ang ikalawang junior Grand Slam doubles title kasama si [[:en:Oksana_Selekhmeteva|Selekhmeteva]].<ref>{{Cite news |last=Go |first=Beatrice |date=April 5, 2023 |title=Alex Eala clinches juniors world No. 2 after French Open romp |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-ranking-itf-world-juniors-2020/ |access-date=November 16, 2025}}</ref> Noong Hulyo 2021, nagwagi siya ng isahan at dalawahan (kasama si Madison Sieg) sa [[:en:Trofeo_Bonfiglio|Trofeo Bonfiglio]] sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina |first=Rosy |date=July 17, 2021 |title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan}}</ref> Noong 2022, gumawa siya ng kasaysayan bilang unang Pilipinong nagwagi ng junior Grand Slam singles title sa [[:en:2022_US_Open_–_Girls'_singles|US Open]].<ref>{{Cite web |last=Levinsohn |first=Dan |date=September 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title at the 2022 US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html |access-date=November 14, 2025 |website=US Open}}</ref> === Prupesyonal na karera === ==== 2020 ==== '''Isahan''' Noong 2020, lumahok si Eala sa limang paligsahan ng [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF]] sa isahan. Umabot siya sa pangalawang yugto sa W25 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(October–December)|Las Palmas]], W15 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(October–December)|Castellón]], at W15 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(January–March)|Monastir]]. Natapos naman siya sa unang yugto sa W15 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(October–December)|Las Palmas]] at W15 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(July–September)|Melilla]]. ==== 2021 ==== '''Isahan''' Sa [[:en:2021_WTA_Tour|WTA Tour]], unang sumabak si Eala sa [[:en:2021_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami Open]] ngunit hindi siya nakalusot sa qualifying. Gayunpaman, sa [[:en:2021_Winners_Open_–_Singles|Cluj-Napoca 250]], nakapasok siya sa pangunahing draw at umabot hanggang sa pangalawang yugto bago natalo kay [[:en:Mayar_Sherif|Sherif]].<ref name=":5">{{Cite web |title=Tennis Abstract: Alexandra Eala |url=https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 |access-date=December 3, 2025 |website=www.tennisabstract.com}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=ITF: Alex Eala Singles |url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/activity/ |access-date=December 3, 2025 |website=www.itftennis.com}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |title=WTA: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala |access-date=February 2, 2026 |website=Women's Tennis Association |language=en}}</ref> '''Dalawahan''' Noong 2021, lumahok si Eala sa dalawang paligsahan ng [[:en:2021_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF]] sa dalawahan. Sa W25 Madrid, kasama si [[:en:Victoria_Jiménez_Kasintseva|Kasintseva]], nakarating sila sa quarterfinals. Samantala, sa W25 Platja d’Aro, nakipag‑pares siya kay [[:en:Oksana_Selekhmeteva|Selekhmeteva]] at umabot sila hanggang sa finals.<ref name=":6">{{Cite web |title=WTA: Alexandra Eala Doubles Matches |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches?type=D#main-content |access-date=2026-03-26 |website=Women's Tennis Association |language=en}}</ref> ==== 2022 ==== '''Isahan''' Sa [[:en:2022_WTA_Tour|WTA Tour]], tampok ang kaniyang pagsabak sa [[:en:2022_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]] at [[:en:2022_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid 1000]], subalit natalo siya sa unang yugto at sa qualifying na yugto.<ref name=":5" /><ref name=":2" /><ref name=":4" /> Sa [[:en:2022_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF circuit]], nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa semifinals ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar.<ref name=":2" /><ref name=":4" /> Nakapasok siya sa quarterfinals ng W80 Rancho Santa Fe, W60 Templeton, W25 Madrid, at W25 Chiang Rai 2.<ref name=":2" /><ref name=":4" /> '''Dalawahan''' Sa WTA Tour, nakapaglaro siya sa [[:en:2022_Miami_Open_–_Women's_doubles|Miami 1000]] at sa qualifying ng [[:en:2022_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_doubles|Madrid 1000]].<ref name=":0">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Bumalik si Alex Eala sa Miami Open, kung saan nagsimula ang kanyang pangarap na naging tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times}}</ref> Sa ITF circuit, lumahok siya sa sampung torneo. Ang pinakamataas na narating niya ay ang semifinals sa W25 Palma del Río kasama si [[:en:Marina_Bassols_Ribera|Ribera]]. Nakarating din siya sa quarterfinals ng pitong torneo at dalawang torneo na nabigo sa maagang yugto.<ref name=":6" /> ==== 2023 ==== '''Isahan''' Sa [[:en:2023_WTA_Tour|WTA Tour]], lumahok siya sa qualifying ugtong [[:en:2023_Australian_Open_–_Women's_singles_qualifying|Australian Open]] ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng [[:en:2023_Thailand_Open_–_Singles|Thailand 250]], [[:en:2023_Japan_Women's_Open_–_Singles|Osaka 250]], [[:en:2023_Guangzhou_Open_–_Singles|Guangzhou 250]], at [[:en:2023_Jasmin_Open_–_Singles|Monastir 250]]. Lumaban din siya bilang wildcard sa [[:en:2023_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]] at [[:en:2023_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid 1000]].<ref name=":2" /><ref name=":4" /> Sa [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF circuit]], nakamit niya ang dalawang pinakamalalaking tagumpay sa isahan: una sa [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(April–June)|W15 Yecla]] at kasunod sa [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(July–September)|W25 Roehampton]].<ref>{{Cite news |last=Mina |first=Rosy |date=June 4, 2023 |title=Alex Eala claims third ITF crown at W25 Yecla in Spain |url=https://www.abs-cbn.com/sports/06/04/23/tennis-alex-eala-claims-third-itf-crown-at-w25-yecla |access-date=November 7, 2025 |work=ABS CBN News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=August 13, 2023 |title=Alex Eala wins fourth ITF title, rules W25 Roehampton |url=https://sports.inquirer.net/523461/alex-eala-wins-fourth-itf-title-rules-w25-roehampton |access-date=November 7, 2025 |website=Inquirer.net |language=en-US}}</ref> Nakarating siya sa finals ng [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(July–September)|W25 Aldershot]] at [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(October–December)|W40 Petange]]; sa semifinals ng [[:en:2023_Open_Araba_en_Femenino_–_Singles|W100 Vitoria-Gasteiz]] at [[:en:2023_Engie_Open_Nantes_Atlantique_–_Singles|W60 Nantes]]; at sa quarterfinals ng [[:en:2023_Women's_TEC_Cup_–_Singles|W60 Barcelona]] at [[:en:2023_Ando_Securities_Open_–_Singles|W100 Tokyo]].<ref name=":2" /><ref name=":4" /> Nagtapos siya sa ika-191 na puwesto sa pagtatapos ng taon.<ref>{{Cite news |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=September 20, 2023 |title=Eala improves to career-high No. 191 in WTA rankings |url=https://mb.com.ph/2023/9/20/eala-improves-to-career-high-no-191-in-wta-rankings |access-date=November 7, 2025 |website=Manila Bulletin}}</ref> '''Dalawahan''' Noong 2023, lumahok si Eala sa mga torneo ng ITF at WTA sa dalawahan. Umabot siya sa apat na semifinals (W60 Trnava, W100 Tokyo, W25 Aldershot, W40 Petange), nakapasok sa apat na quarterfinals (W25 Zaragoza, W100 Vitoria-Gasteiz, W25 Roehampton, W60 Glasgow), at ilang beses na nakarating sa nangyugto kabilang ang [[:en:2023_Jasmin_Open_–_Doubles|Monastir 250]]. Karamihan sa mga torneo ay ginanap sa matitigas na korte maliban sa W60 Chiasso, isang palaro na ginanap sa luwad.<ref name=":6" /> ==== 2024 ==== '''Isahan''' Noong 2024, hindi nakalusot si Eala sa qualifiers ng apat na Grand Slam ([[:en:2024_Australian_Open_–_Women's_singles_qualifying|Australian Open]], [[:en:2024_French_Open_–_Women's_singles_qualifying|French Open]], [[:en:2024_Wimbledon_Championships_–_Women's_singles_qualifying|Wimbledon]], [[:en:2024_US_Open_–_Women's_singles_qualifying|US Open]]). Ang pinakamagandang resulta niya ay ang quarterfinal sa [[:en:2024_Veneto_Open_–_Singles|Veneto 125]] laban kay [[:en:Sara_Errani|Errani]].<ref name=":5" /><ref name=":2" /><ref name=":4" /> Sa [[:en:2024_WTA_Tour|WTA Tour]], umabot siya sa ikalawang yugto ng [[:en:2024_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]], ngunit natalo sa unang yugto ng [[:en:2024_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid 1000]] at [[:en:2024_Wuhan_Open_–_Singles|Wuhan 1000]]. Nabigo siya sa unang yugto ng [[:en:2024_Guadalajara_Open_Akron_–_Singles|Guadalajara 500]], [[:en:2024_Abu_Dhabi_Open_–_Singles|Abu Dhabi 500]], at sa qualifiers ng [[:en:2024_Ningbo_Open_–_Singles|Ningbo 500]]. Hindi siya nakalusot sa qualifiers ng [[:en:2024_Nottingham_Open_–_Women's_singles|Nottingham 250]], at natalo sa unang yugto ng [[:en:2024_Guangzhou_Open_–_Singles|Guangzhou 250]] at [[:en:2024_Jiangxi_Open_–_Singles|Jiangxi 250]]. Bukod sa semifinals sa [[:en:2024_Canberra_Tennis_International_–_Women's_singles|Canberra 125]], umabot siya sa ikalawang yugto ng [[:en:2024_Canberra_Tennis_International_–_Women's_singles|Oeiras 125]] at [[:en:2024_Guadalajara_125_Open_–_Singles|Guadalajara 125]], ngunit natalo sa unang yugto ng [[:en:2024_Makarska_International_Championships_–_Singles|Makarska 125]] at [[:en:2024_Polish_Open_–_Singles|Warsaw 125]].<ref name=":2" /><ref name=":4" /> Sa [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF circuit]], nakuha niya ang unang malaking titulo sa W100 [[:en:2024_Open_Araba_en_Femenino_–_Singles|Vitoria-Gasteiz]], tinalo si [[:en:Victoria_Jiménez_Kasintseva|Kasintseva]] sa final. Umabot din siya sa semifinals ng W100 [https://en.wikipedia.org/wiki/2024_Al_Habtoor_Tennis_Challenge_%E2%80%93_Singles Dubai] at W50 [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(January–March)|Indore]], at sa quarterfinals ng W100 Takasaki, W100 Cary, W100 Landisville, W75 Porto, at W75 Trnava. Nabigo naman siya nang maaga sa W75 Zagreb at W60 Bellinzona.<ref name=":5" /><ref name=":2" /><ref name=":4" /> '''Dalawahan''' Noong 2024, nagpakita si Eala ng matatag na kampanya sa dalawahan. Sa WTA, ang pinakamalalim niyang resulta ay ang semifinals sa [[:en:2024_Canberra_Tennis_International_–_Women's_doubles|Canberra 125]] kasama si [[:en:Laura_Pigossi|Pigossi]]. Nagkaroon din siya ng limang quarterfinal finishes: sa [[:en:2024_Ningbo_Open|Ningbo 500]] kasama si [[:en:Liang_En-shuo|Liang]], sa [[:en:2024_Polish_Open_–_Doubles|Warsaw 125]] kasama si [[:en:Darja_Semeņistaja|Semenistaja]], sa [[:en:2024_Guadalajara_125_Open_–_Doubles|Guadalajara 125]] kasama si [[:en:Kimberly_Birrell|Birrell]], sa [[:en:2024_Al_Habtoor_Tennis_Challenge_–_Doubles|W100 Dubai]] kasama si [[:en:Valentini_Grammatikopoulou|Grammatikopoulou]], at sa [[:en:2024_Porto_Women's_Indoor_ITF_3_–_Doubles|W75 Porto 3]] kasama si [[:en:Alicia_Barnett|Barnett]]. Bukod dito, nagtalo siya sa unang yugto sa [[:en:2024_Oeiras_Ladies_Open_–_Doubles|Oeiras 125]] (kasama si [[:en:Taylah_Preston|Preston]]).<ref name=":72" /><ref name=":0" /> Sa [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF circuit]], nagtala si Eala ng tatlong titulo: una sa [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(January–March)|W50 Pune]] kasama si [[:en:Darja_Semeņistaja|Semenistaja]], sinundan ng magkasunod na panalo kasama si [[:en:Estelle_Cascino|Cascino]] sa [[:en:2024_Open_de_Seine-et-Marne_–_Doubles|W75 Croissy-Beaubourg]] at [[:en:2024_Open_Araba_en_Femenino_–_Doubles|W100 Vitoria-Gasteiz]]—ang pinakamataas na titulo niya sa ITF. Umabot din siya sa semifinals ng [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(January–March)|W75 Trnava]] kasama si [[:en:Zeynep_Sönmez|Sönmez]].<ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 27, 2024 |title=Alex Eala cops W50 Pune doubles title with Latvian partner |language=en |website=INQUIRER.net |url=https://sports.inquirer.net/549446/alex-eala-cops-w50-pune-doubles-title-with-latvian-partner |access-date=November 10, 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=March 31, 2024 |title=Eala, partner rule W75 Croissy-Beaubourg doubles tilt |website=Philstar.com |url=https://www.philstar.com/sports/2024/03/31/2344255/eala-partner-rule-w75-croissy-beaubourg-doubles-tilt |access-date=November 10, 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=July 21, 2024 |title=Alex Eala wins singles and doubles titles at W100 Vitoria-Gasteiz |language=en |website=INQUIRER.net |url=https://sports.inquirer.net/575666/alex-eala-also-wins-singles-title-at-w100-vitoria-gasteiz |access-date=November 10, 2025}}</ref><ref name=":6" /> ==== 2025 ==== '''Isahan''' Noong 2025, umakyat si Eala mula No. 147 tungo sa career-high No. 50 matapos lumahok sa 27 torneo.<ref name=":4" /> Ang pinakamalaking tagumpay ay dumating sa [[:en:2025_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]], kung saan tinalo ang world No. 2 [[:en:Iga_Świątek|Świątek]] sa quarterfinals bago matalo kay [[:en:Jessica_Pegula|Pegula]] sa semifinals. Sa damo, nakarating sa unang WTA final sa [[:en:2025_Eastbourne_Open_–_Women's_singles|Eastbourne 250]], ngunit natalo kay [[:en:Maya_Joint|Joint]]. Sa [[:en:2025_US_Open_–_Women's_singles|US Open]], nakamit ang unang panalo sa main draw at umabot sa ikalawang ugtolaban kay [[:en:Cristina_Bucșa|Bucșa]]. Pagkaraan nito, tinamo ang unang propesyonal na titulo sa [[:en:2025_Guadalajara_125_Open_–_Singles|Guadalajara 125]], tinalo si [[:en:Panna_Udvardy|Udvardy]] sa final.<ref name=":4" /> Nagtala rin siya ng matatag na hinatnan sa mga sumusunod na paligsahan: quarterfinals sa [[:en:2025_SP_Open_–_Singles|São Paulo 250]] laban kay [[:en:Janice_Tjen|Tjen]], semifinal sa [[:en:2025_Jingshan_Tennis_Open_–_Women's_singles|Jingshan 125]] laban kay [[:en:Lulu_Sun|Sun]] at sa [[:en:2025_Canberra_Tennis_International_–_Women's_singles|Canberra 125]] laban kay [[:en:Wei_Sijia|Sijia]], at quarterfinals sa [[:en:2025_Ilkley_Open_–_Women's_singles|Ilkley 125]] laban kay [[:en:Rebecca_Marino|Marino]] at sa [[:en:2025_Suzhou_WTA_125_–_Singles|Suzhou 125]] laban kay [[:en:Viktorija_Golubic|Golubic]]. Umabot sa pangalawang yugto sa [[:en:2025_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid 1000]] laban kay Świątek, at sa [[:en:2025_Hong_Kong_Tennis_Open_–_Singles|Hong Kong 250]] laban kay [[:en:Victoria_Mboko|Mboko]]. Sa iba pang palihsahan nakarating sa pangalawang yugto ng [[:en:2025_Mumbai_Open_–_Singles|Mumbai 125]] laban kay [[:en:Mai_Hontama|Hontama]] at sa [[:en:2025_Oeiras_Ladies_Open_–_Singles|Oeiras 125]] laban kay Udvardy.<ref name=":4" /> Gayunpaman, marami ring maagang pagkabigo ang natala niya sa taon. Natalo sa unang ugtong [[:en:2025_French_Open_–_Women's_singles|French Open]] kay [[:en:Emiliana_Arango|Arango]], ng [[:en:2025_Wimbledon_Championships_–_Women's_singles|Wimbledon]] kay [[:en:Barbora_Krejčíková|Krejčíková]], at ng [[:en:2025_Australian_Open_–_Women's_singles|Australian Open]] sa qualifying kay [[:en:Jana_Fett|Fett]]. Natalo siya sa unang yugtong [[:en:2025_Italian_Open_–_Women's_singles|Rome 1000]] kay [[:en:Marta_Kostyuk|Kostyuk]], ng [[:en:2025_Canadian_Open_–_Women's_singles|Montreal 1000]] kay [[:en:Markéta_Vondroušová|Vondroušová]], at sa qualifying ng [[:en:2025_Wuhan_Open_–_Singles|Wuhan 1000]] kay [[:en:Moyuka_Uchijima|Uchijima]]. Natalo siys sa unang yugto ng [[:en:2025_Nottingham_Open_–_Women's_singles|Nottingham 250]] kay [[:en:Magda_Linette|Linette]], ng [[:en:2025_Singapore_Tennis_Open_–_Singles|Singapore 250]] kay [[:en:Simona_Waltert|Waltert]], ng [[:en:2025_Japan_Women's_Open_–_Singles|Osaka 250]] kay [[:en:Tereza_Valentová|Valentová]], ng [[:en:2025_Guangzhou_Open_–_Singles|Guangzhou 250]] kay [[:en:Claire_Liu|Liu]], at sa [[:en:2025_Birmingham_Open_–_Women's_singles|Birmingham 250]] kay [[:en:Linda_Fruhvirtová|Fruhvirtová]].<ref name=":4" /> Sa [[:en:2025_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF]], tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto: W100 [[:en:2025_Bengaluru_Open_–_Singles|Bengaluru]] laban kay [[:en:Dalila_Jakupović|Jakupović]], W75 Trnava 1 laban kay [[:en:Céline_Naef|Naef]], at W75 Trnava 2 laban kay [[:en:Valentina_Ryser|Ryser]].<ref name=":2" /> '''Dalawahan''' Noong 2025, lumahok si Eala sa iba’t ibang antas ng WTA Tour sa dalawahan.<ref name=":6" /> Pinakamahusay ang kanyang kampanya sa [[:en:2025_Guangzhou_Open_–_Doubles|Guangzhou 250]], kung saan umabot siya sa semifinals kasama si [[:en:Nadiia_Kichenok|Kichenok]]. Nakarating din siya sa quarterfinals ng [[:en:2025_Italian_Open_–_Women's_doubles|Italian 1000]] kapareha si [[:en:_Coco_Gauff|Coco Gauff]].<ref name=":6" /> Sa mga Grand Slam, umabot siya sa ikalawang yugto ng [[:en:2025_French_Open_–_Women's_doubles|French Open]] kasama si [[:en:Renata_Zarazúa|Zarazúa]], at natalo sa unang yugto ng [[:en:2025_Wimbledon_Championships_–_Women's_doubles|Wimbledon]] kasama si [[:en:Eva_Lys|Lys]].<ref name=":6" /> Lumahok din siya sa [[:en:2025_Birmingham_Open_–_Women's_doubles|Birmingham 250]] kasama si [[:en:Rebeka_Masarova|Masarova]] at sa [[:en:2025_Hong_Kong_Tennis_Open_–_Doubles|Hong Kong 250]] kasama si [[:en:Chan_Hao-ching|Hao-ching]], kapwa nagtapos sa unang yugto.<ref name=":6" /> Sa mga challengers, nakapaglaro siya sa [[:en:2025_Mumbai_Open_–_Doubles|Mumbai 125]] kasama si [[:en:_Tsao_Chia-yi|Chia-yi]] at sa [[:en:2025_Oeiras_Ladies_Open_–_Doubles|Oeiras 125]] kasama si [[:en:Katie_Volynets|Volynets]], na kapwa nagtapos sa unang yugto.<ref name=":6" /> ==== 2026 ==== '''Isahan''' Sinimulan ni Eala ang kanyang [[:en:2026_WTA_Tour|2026 season]] nang may matibay na simula sa ''[[:en:2026_ASB_Classic_–_Women's_singles|Auckland 250]]'', kung saan umabot siya sa semifinals bago natalo kay [[:en:Wang_Xinyu|Wang]].<ref>{{cite news |last=Satumbaga-Villar|first=Krystel|date=January 10, 2026|title=Alex Eala succumbs to Chinese rival in Auckland semis|url=https://mb.com.ph/2026/01/10/alex-eala-succumbs-to-chinese-rival-in-auckland-semis|work=The Manila Bulletin|access-date=January 10, 2026}}</ref> Sa ''[[:en:2026_Australian_Open_–_Women's_singles|Australian Open]]'', nabigo siya sa unang round ng singles.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 19, 2026 |title=Alex Eala exits Australian Open first round |work=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/659094/alex-eala-exits-australian-open-first-round-falls-to-alycia-parks}}</ref> Lumaban siya sa ''[[:en:2026_Philippine_Women's_Open_–_Singles|Philippines 125]]'' bilang wildcard at nakapasok sa quarterfinals bago matalo kay [[:en:Camila_Osorio|Osorio]].<ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 29, 2026 |title=Alex Eala exits WTA Philippine Open, bows to Camila Osorio |url=https://sports.inquirer.net/660715/alex-eala-exits-wta-philippine-open-bows-to-camila-osorio |work=Philippine Daily Inquirer |access-date=January 29, 2026}}</ref> Sa ''[[:en:2026_Abu_Dhabi_Open|Abu Dhabi 1000]]'', umabot siya sa quarterfinals ngunit natalo kay [[:en:Ekaterina_Alexandrova|Alexandrova]].<ref>{{Cite news |last=Gasgonia |first=Dennis |date=February 5, 2026 |title=Natalo si Alex Eala sa quarterfinals ng Abu Dhabi laban kay Alexandrova ng Russia |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2026/2/5/alex-eala-bows-out-of-abu-dhabi-quarterfinals-in-loss-to-russia-s-alexandrova-2244 |work=ABS-CBN News}}</ref> Sa ''[[:en:2026_Qatar_TotalEnergies_Open_–_Singles|Qatar 1000]]'', nabigo siya sa unang yugto.<ref>{{Cite news |last=Reyes |first=Kate |date=February 9, 2026 |title=Alex Eala exits Qatar Open after falling to Tereza Valentova |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-exits-qatar-open-after-falling-to-tereza-valentova-a5019-20260209 |access-date=February 9, 2026}}</ref> Nakapasok siya sa quarterfinals ng ''[[:en:2026_Dubai_Tennis_Championships_–_Women's_singles|Dubai 1000]]'' bago natalo kay [[:en:Coco_Gauff|Gauff]].<ref>{{Cite news |last=Ballesteros |first=Jan |date=February 19, 2026 |title=Alex Eala succumbs to world No. 4 Coco Gauff in Dubai quarterfinals |website=onesports.ph |url=https://onesports.ph/more-sports/article/41325/alex-eala-succumbs-to-world-no-4-coco-gauff-in-dubai-quarterfinals-1 |access-date=February 19, 2026}}</ref> Sa tinaguriang ''Sunshine Double{{Efn|Ang Sunshine Double ay ang magkasunod na torneo ng Indian Wells Masters at Miami Open, dalawang prestihiyosong ATP Masters 1000 at WTA 1000 na ginaganap tuwing Marso. Nagsisimula ito sa California at nagtatapos sa Florida, at kilala ang tatlong linggong yugto na ito sa maaraw na panahon at mahigpit na iskedyul. Itinuturing itong pinakamahalagang serye ng pinagsamang mga torneo sa labas ng Grand Slams.}}'' na ''[[:en:2026_BNP_Paribas_Open|Indian Wells 1000]]'' at ''[[:en:2026_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]]'', umabot siya sa ika-apat na round sa parehong torneo bago natalo kina [[:en:Linda_Noskova|Noskova]] at [[:en:Karolína_Muchová|Muchová]].<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=March 11, 2026 |title=Alex Eala bows out of Indian Wells with loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/11/tennis-alex-eala-bows-out-of-indian-wells-with-loss-to-linda-noskov-1231 |access-date=March 11, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{Cite news |date=Marso 24, 2026 |title=Alex Eala natanggal sa Miami Open matapos matalo kay Karolína Muchová |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/24/alex-eala-bows-out-of-miami-open-0012 |access-date=Marso 24, 2026}}</ref> Sa mga korteng luwad ng Europa, nakarating si Eala sa ikalawang yugto ng [[:en:2025_Upper_Austria_Ladies_Linz_–_Singles|Linz 500]] kung saan siya ay tinalo ni [[:en:Jelena_Ostapenko|Ostapenko]].<ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=2026-04-08 |title=Eala nabigo matapos manguna ng 5-1 sa ikalawang set kontra Ostapenko, lumabas sa Linz Open |url=https://www.philstar.com/sports/2026/04/08/2519713/eala-squanders-5-1-second-set-lead-vs-ostapenko-exits-linz-open |access-date=2026-04-08 |website=Philstar.com}}</ref> Sa unang yugto ng [[:en:2026_Porsche_Tennis_Grand_Prix_–_Singles|Stuttgart 500]], siya ay pinatalsik ni [[:en:Leylah_Fernandez|Fernandez]].<ref>{{Cite news |date=2026-04-15 |title=Alex Eala natanggal sa Stuttgart Open matapos matalo kay Leylah Fernandez |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/4/15/alex-eala-stuttgart-open-0040 |access-date=2026-04-15 |work=ABS-CBN News}}</ref> Samantala, sa ikalawang yugto ng [[:en:2026_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid 1000]], siya ay natalo ni [[:en:Elise_Mertens|Mertens]].<ref>{{Cite news |last= |first= |date=April 24, 2026 |title=Nagpatuloy ang hirap ni Alex Eala sa clay matapos ang pagkatalo sa Round of 64 laban kay Elise Mertens sa Madrid Open |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/985231/alex-eala-s-clay-struggles-continue-after-round-of-64-loss-to-elise-mertens-in-madrid-open/story/ |access-date=April 24, 2026 |website=GMA News Online |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=April 24, 2026 |title=Alex Eala suffers second round defeat to Elise Mertens at Mutua Madrid Open |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/48579925/alex-eala-suffers-second-round-defeat-elise-mertens-mutua-madrid-open |access-date=April 24, 2026 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> ''' Dalawahan''' Sa ''[[:en:2026_ASB_Classic_–_Women's_doubles|Auckland 250]]'', nakipagtambal si Eala kay [[:en:Iva_Jovic|Jović]] at umabot sila sa semifinals bago natalo kina [[:en:Xu_Yifan|Xu]] at [[:en:Yang_Zhaoxuan|Yang]].<ref>{{Cite news|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/9/tennis-alex-eala-iva-jovic-exit-asb-classic-doubles-1819|title=Alex Eala, Iva Jovic exit ASB Classic doubles|last=Castillejo|first=Dyan|date=January 9, 2026|access-date=January 9, 2026|work=ABS-CBN News}}</ref> Sa ''[[:en:2026_Australian_Open_–_Women's_doubles|Australian Open]]'', nakipares siya kay [[:en:Ingrid_Martins|Martins]], ngunit hindi sila nakalusot sa unang round matapos matalo sa kanilang pambungad na laban.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=January 20, 2026 |title=Eala, Martins ousted in first round of Australian Open doubles |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/20/tennis-eala-martins-ousted-in-first-round-of-australian-open-doubles-1839 |access-date=January 20, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref> Samantala, sa ''[[:en:2026_Abu_Dhabi_Open_–_Doubles|Abu Dhabi 1000]]'', nakipagtambal siya kay [[:en:Janice_Tjen|Tjen]] at nakaabot sila sa semifinal, ngunit natalo sa duo nina [[:en:Tereza_Mihalíková|Mihalíková]] at [[:en:Olivia_Nicholls|Nicholls]].<ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=February 6, 2026 |title=Eala, Tjen get boot in Abu Dhabi Open semis |website=Philstar.com |url=https://www.philstar.com/sports/2026/02/06/2506287/eala-tjen-get-boot-abu-dhabi-open-semis |access-date=February 6, 2026}}</ref> Si Eala, kasama si [[:en:Zeynep_Sönmez|Sönmez]], ay naalis sa ikalawang yugto ng [[:en:2026_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_doubles|Madrid Open]].<ref>{{cite news |last=Reyes |first=Kate M. |date=25 Abril 2026 |title=Alex Eala, Zeynep Sonmez ousted in Madrid Open doubles |website=SPIN.ph |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-zeynep-sonmez-ousted-in-madrid-open-doubles-a5019-20260425 |access-date=25 Abril 2026}}</ref> == Estilo ng Paglalaro == Si Eala ay isang agresibong baseliner, gamit ang kanyang forehand upang kontrolin ang mga rally at ang kanyang matatag na two‑handed backhand upang pamahalaan ang mga palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=March 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |website=Tennis.com |language=en|access-date=January 24, 2026}}</ref> Ang kanyang kaliwang kamay na topspin ay nagtutulak sa mga kalaban nang malalim, habang ang kanyang return game ay isang lakas dahil sa mahusay na pagbabasa ng galaw. Ang kanyang serve ang nananatiling pangunahing kahinaan, madalas kulang sa bilis at pagbabago, bagaman mahusay siya sa hard courts.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=January 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |website=ESPN |language=en|access-date=January 24, 2026}}</ref> Binibigyang-diin ng mga analyst ang pagpapabuti ng kanyang serve, pagdaragdag ng taktikal na pagkakaiba-iba, at pagpapalakas ng pisikal na lakas bilang susi sa karagdagang tagumpay.<ref>{{Cite news |last=Sotelo |first=Andre |date=February 6, 2026 |title=What Alex Eala Still Needs to Win a WTA Grand Slam |url=https://sportsnewsph.com/what-alex-eala-still-needs-to-win-a-wta-grand-slam |access-date=February 6, 2026 |website=Sports News Philippines |language=en}}</ref> Nakamit na niya ang ilang mahahalagang tagumpay, kabilang ang pagiging unang Pilipino na umabot sa WTA 1000 Semifinals at tinalo ang tatlong major champions sa [[:en:2025_Miami_Open_–_Women's_singles|2025 Miami Open]]<ref name=":Gulf">{{Cite web |title=What Alexandra Eala Needs to Win Titles and Beat Top Players |url=https://gulfnews.com/sport/tennis/what-alexandra-eala-needs-to-win-titles-and-beat-top-players-1.500440043 |access-date=March 11, 2026 |website=Gulf News}}</ref> Itinatampok ng mga dating propesyonal na sina [[:en:Greg_Rusedski|Greg Rusedski]], [[:en:Andrea_Petkovic|Andrea Petkovic]], at [[:en:Martina_Navratilova|Martina Navratilova]] ang pangangailangan ng mas malakas na serve, mas maaasahang laro, at mas maraming pagkakaiba-iba, kasabay ng mas mahusay na kondisyon ng katawan.<ref>{{Cite web |date=March 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=March 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> Sa kanyang matibay na baseline game, katatagan, at suporta ng mga tagahanga, kinokonklusyon ng mga analyst na mayroon siyang pundasyon upang makipagtagisan para sa malalaking titulo, ngunit ang kanyang pangmatagalang tagumpay ay nakasalalay sa pagbabagong-anyo ng kanyang serve bilang isang sandata.<ref name=":Gulf" /> === Paghahambing ng Estadistika ng Mga Laro sa Iba’t Ibang Antas === {| class="wikitable" ! Antas !! Rekord ng Laro !! Panalo % !! Rekord sa Tiebreak !! Ace % !! 1st Serve In % !! 1st Serve Won % !! 2nd Serve Won % !! RPW !! Saklaw ng DR |- | Top 10 || 4–3 || 57% || 1–1 (50%) || 2.0% || 67.2% || 56.6% || 46.4% || 48.0 || 0.61–1.46 |- | Top 20 || 6–7 || 46% || 2–1 (67%) || 1.2% || 64.6% || 53.7% || 48.3% || 43.7 || 0.36–1.32 |- | Top 50 || 12–21 || 36% || 5–3 (63%) || 1.2% || 63.6% || 55.6% || 44.8% || 43.1 || 0.30–1.48 |- | Top 100 || 28–39 || 42% || 7–10 (41%) || 1.2% || 64.4% || 57.5% || 45.6% || 44.5 || 0.30–2.64 |- | Career Overall || 205–126 || 62% || 42–30 (58%) || || 60.0% || 0.4% || 46.3% || 46.3 || |} Ipinapakita ng rekord ni Eala ang kakaibang kontrast sa iba’t ibang antas. Laban sa pinakamagagaling (Top 10), hawak niya ang pinakamataas na porsyento ng panalo na 57%. Ngunit habang lumalawak ang antas, bumababa ang konsistensya: 46% laban sa Top 20, 36% laban sa Top 50, at 42% laban sa Top 100. Ipinapakita ng datos na siya ay mahusay sa malalaking laban ngunit nahihirapan panatilihin ang parehong antas laban sa matitibay ngunit hindi kasing tanyag na kalaban. ==== Alexandra Eala – 10 Pinakamagagandang Panalo ==== {| class="wikitable" ! Petsa !! Torneo !! Surface !! Round !! Kalaban (Ranggo) !! Iskor |- | 18-Mar-2025 || Miami || Hard || QF || Iga Świątek (2) || 6–2, 7–5 |- | 4-Mar-2026 || Indian Wells || Hard || R32 || Coco Gauff (4) || 6–2, 2–0 RET |- | 18-Mar-2025 || Miami || Hard || R32 || Madison Keys (5) || 6–4, 6–2 |- | 15-Feb-2026 || Dubai || Hard || R32 || Jasmine Paolini (6) || 6–1, 7–6(5) |- | 23-Jun-2025 || Eastbourne || Grass || R16 || Jelena Ostapenko (3) || 0–6, 6–2, 3–2 RET |- | 25-Aug-2025 || US Open || Hard || R128 || Clara Tauson (14) || 6–3, 2–6, 7–6(11) |- | 17-Mar-2026 || Miami || Hard || R32 || Magda Linette (50) || 6–3, 7–6(2) |- | 15-Feb-2026 || Dubai || Hard || R16 || Sorana Cirstea (32) || 7–5, 6–4 |- | 23-Jun-2025 || Eastbourne || Grass || QF || Dayana Yastremska (42) || 6–1, 6–2 |- | 5-Jan-2026 || Auckland || Hard || QF || Magda Linette (52) || 6–3, 6–2 |} ==== Alexandra Eala – 10 Pinakamalulupit na Pagkatalo ===== {| class="wikitable" ! Petsa !! Torneo !! Surface !! Round !! Kalaban (Ranggo) !! Iskor |- | 6-May-2025 || Rome || Clay || R128 || Marta Kostyuk (27) || 0–6, 1–6 |- | 28-Apr-2022 || Madrid || Clay || Q1 || Anna Bondar (68) || 0–6, 0–6 |- | 7-Oct-2024 || Wuhan || Hard || R64 || Katerina Siniakova (37) || 3–6, 1–6 |- | 13-Oct-2025 || Osaka || Hard || R32 || Tereza Valentova (78) || 1–6, 2–6 |- | 18-Sep-2023 || Guangzhou || Hard || R32 || Tatjana Maria (48) || 3–6, 0–6 |- | 22-Apr-2024 || Madrid || Clay || R64 || Sorana Cirstea (27) || 3–6, 7–6(6), 4–6 |- | 30-Jun-2025 || Wimbledon || Grass || R128 || Barbora Krejcikova (17) || 6–3, 2–6, 1–6 |- | 19-Jan-2026 || Australian Open || Hard || R128 || Alycia Parks (99) || 0–6, 3–6, 2–6 |- | 20-Mar-2023 || Miami || Hard || R128 || Irina-Camelia Begu (34) || 2–6, 5–7 |- | 28-Oct-2024 || Jiujiang || Hard || R32 || Marie Bouzkova (49) || 5–7, 6–7(4) |} == Ibang larangan == ===Pambansang koponan=== Kinatawan ni Eala ang [[Pilipinas]] sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Nakakuha siya ng mga medalya sa [[:en:Tennis_at_the_2021_SEA_Games|SEA Games 2021]] (pilak sa singles, team, at mixed doubles), at sa [[:en:Tennis_at_the_2022_Asian_Games|Asian Games 2022]] (pilak sa singles at mixed doubles).<ref name=":7">{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=May 20, 2022 |title=Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles |work=[[GMA News]] |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |url-status=live |access-date=March 25, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220601005101/https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |archive-date=June 1, 2022}}</ref><ref name=":8">{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=September 29, 2023 |title=Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles |language=en-US |work=[[Rappler]] |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-Semifinals-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |url-status=live |access-date=September 10, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250910045902/https://www.rappler.com/sports/tennis-Semifinals-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |archive-date=September 10, 2025}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan sa 5–0 panalo sa Group II, na nagresulta sa promosyon sa Group I.<ref name=":12">{{Cite web |last=Morales |first=Luisa |date=December 2, 2024 |title=Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114191842/https://www.onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |archive-date=November 14, 2025 |access-date=October 13, 2025 |website=One Sports |language=en}}</ref> Sa [[:en:Tennis_at_the_2025_SEA_Games|SEA Games 2025]], nagwagi siya ng gintong medalya sa women's singles, pati tansong medalya sa mixed doubles at team events.<ref name=":13">{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=December 18, 2025 |title=Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |archive-url=https://web.archive.org/web/20260128021547/https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |archive-date=January 28, 2026 |access-date=December 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> ===Mga Eksibisyon na Laro=== ====Singles: 1 (titles)==== {|class="wikitable" !Resulta !{{ns}}Petsa{{ns}} !Torneo !Uri ng Korte !Kalaban !Iskor |- |Panalo | Enero 2026 |[[:en:Kooyong_Classic|Kooyong Classic]], Melbourne, Australia |Matigas na Korte |[[:en:Donna Vekić|Donna Vekić]] |6–3, 6–4 |} === Mga sponsorship === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[:en:Globe_Telecom|Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=July 25, 2025 |title=Alex Eala Opens Up About Life |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga endorsement mula sa [[:en:Babolat|Babolat]], [[:en:Nike,_Inc.|Nike]], at [[:en:Bank_of_the_Philippine_Islands|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Champ’s choice: Alex Eala signs up as BPI’s newest endorser|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/}}</ref> bago naging brand ambassador ng [[:en:Milo_(drink)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=February 23, 2026 |title=MILO Active Pilipinas launched with Eala as new ambassador |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html}}</ref> === Mga parangal === Kinilala si Eala ng [[:en:Philippine_Sportswriters_Association|Philippine Sportswriters Association]] sa walong pagkakataon sa [[:en:PSA_Annual_Awards|PSA Annual Awards]], kabilang ang parangal na ''Athlete of the Year'' noong 2026.<ref>Citations for Eala's PSA Annual Awards: * {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 25, 2019 |title=Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019 |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ |access-date=October 12, 2025}} * {{Cite news |last=Gionco |first=Mark |date=February 29, 2020 |title=PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards |url=https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards |access-date=October 12, 2025}} * {{Cite news |date=March 12, 2021 |title=PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran |work=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran |access-date=October 12, 2025}} * {{Cite news |date=February 27, 2022 |title=Scribes fete world-class PH boxers |language=en |website=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |url-status=live |access-date=October 12, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230507021421/https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |archive-date=May 7, 2023}} * {{Cite news |date=February 12, 2023 |title=PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award |language=en-US |website=Tiebreaker Times |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 |access-date=October 12, 2025}} * {{Cite news |date=February 10, 2023 |title=Eala recipient of PSA Prexy Awards |work=The Philippine Star |url=https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards |access-date=October 12, 2025}} * {{Cite news |date=January 24, 2024 |title=Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards |website=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards |access-date=October 12, 2025}} * {{Cite news |last=Malanum |first=Jean |date=October 9, 2025 |title=Eala tops PSA achievers for September |language=en |website=Philippine News Agency |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 |access-date=October 12, 2025}} * {{Cite news |date=October 9, 2025 |title=Eala leads PSA's September honorees |language=en |website=SunStar Publishing Inc. |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees |access-date=October 12, 2025}} * {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 17, 2026 |title=Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines/ |access-date=February 17, 2026}}</ref> Noong 2021, isinama siya ng [[:en:Tatler_Asia|''Tatler Asia'']] sa talaan ng mga pinakamataas ang impluwensya na tao sa Asya.<ref>{{cite news |title=Asia's Most Influential Philippines 2021 |url=https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all&region=ph&year=2021}}</ref> Noong Abril 2025, ginawaran si Eala ng ''Premios Tanglaw'' ng [[:en:Embassy_of_the_Philippines|Embahada ng Pilipinas]] sa Madrid bilang pagkilala sa kanyang ambag sa [[:en:Philippines–Spain_relations|ugnayan ng Pilipinas at Espanya]].<ref>{{cite news |date=April 2025 |title=Premios Tanglaw honoring Alex Eala |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/premios-tanglaw-eala}}</ref> ==Nota ng mga laro ni Eala== ==== Women's World Tour Titles ==== {| class="wikitable" ! Taon !! Paligsahan !! Tier !! Paligsahan !! Katungali |- | 2021 || W15 Manacor || ITF || Isahan || – |- | 2022 || W25 Chiang Rai || ITF || Isahan || – |- | 2023 || W25 Yecla || ITF || Isahan || – |- | 2023 || W25 Roehampton || ITF || Isahan || – |- | 2024 || W100 Vitoria-Gasteiz || ITF || Isahan || – |- | 2024 || W50 Pune || ITF || Dalawahan || Darja Semeņistaja |- | 2024 || W75 Croissy-Beaubourg || ITF || Dalawahan || Estelle Cascino |- | 2024 || W100 Vitoria-Gasteiz || ITF || Dalawahan || Estelle Cascino |} ==== 2020 ==== {| class="wikitable" ! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Yugto !! Kalaban !! Iskor |- | Las Palmas de Gran Canaria 2 || W15 || Luwad || Unang Yugto || Anna Zarycka || 2–6, 4–6 |- | Las Palmas de Gran Canaria || W25 || Luwad || Pangalawang Yugto || Lara Salden || 0–6, 6–2, 2–6 |- | Melilla || W15 || Luwad || Unang Yugto || Anastasia Charaeva || 3–6, 3–6 |- | Monastir 9 || W15 || Matigas || Pangalawang Yugto || Nina Stadler || 6–4, 6–7, 5–7 |} ==== 2021 ==== {| class="wikitable" ! Paligsahan !! Korte !! Tier !! Kalaban !! Yugto !! Iskor |- | Miami Open || Matigas || WTA 1000 || Viktória Hrunčáková || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || 6–4, 4–6, 2–6 |- | Romanian Open (Cluj-Napoca) || Luwad || WTA 250 || Mayar Sherif || Pangalawang Yugto || 2–6, 2–6 |- | W15 Manacor 1 || W15 || Matigas || Yvonne Cavalle-Reimers || Final || 5–7, 6–1, 6–2 |- | W15 Manacor 2 || W15 || Matigas || Ylena In-Albon || Kwarterpinals || 0–6, 3–6 |- | W15 Manacor 3 || W15 || Matigas || Oksana Selekhmeteva || Kwarterpinals || 2–6, 3–6 |- | W25 Grenoble || W25 || Matigas || Maja Chwalińska || Kwarterpinals || 0–6, 4–6 |- | W25 Manacor 4 || W25 || Matigas || Jana Fett || Pangalawang Yugto || 6–4, 3–6, 5–7 |- | W15 Manacor 5 || W15 || Matigas || Simona Waltert || Unang Yugto || 4–6, 6–2, 5–7 |- | W60 Bellinzona || W60 || Luwad || Simona Waltert || Pangalawang Yugto || 5–7, 6–3, 2–6 |- | W25 Platja d’Aro || W25 || Luwad || Irene Burillo Escorihuela || Pangalawang Yugto || 2–6, 4–6 |- | W25 Madrid 2 || W25 || Matigas || Andrea Lázaro García || Unang Yugto || 6–2, 4–6, 4–6 |- | W25 Milovice || W25 || Matigas || Daria Astakhova || Unang Yugto || 2–6, 2–6 |} '''Dalawahan''' {| class="wikitable" ! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Katungali !! Yugto !! Kalaban !! Iskor |- | W25 Madrid || W25 || Matigas || Victoria Jiménez Kasintseva || Kwarterpinals || Olivia Tjandramulia / Ashley Lahey || 5–7, 6–4, 6–10 |- | W25 Platja d’Aro || W25 || Luwad || Oksana Selekhmeteva || Final || Justina Mikulskytė / Oana Simion || 3–6, 5–7 |} ==== 2022 ==== {| class="wikitable" ! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Yugto !! Kalaban !! Iskor |- | Miami Open || WTA 1000 || Matigas || Unang Yugto || Madison Brengle || 2–6, 1–6 |- | Madrid Open || WTA 1000 || Luwad || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || Anna Bondár || 0–6, 0–6 |- | Manacor 1 || W25 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 3 || Alice Rame || 2–6, 4–6 |- | Manacor 3 || W25 || Matigas || Unang Yugto || Giulia Gatto-Monticone || 2–6, 1–6 |- | Grenoble || W60 || Matigas || Pangalawang Yugto || Chloé Paquet || 6–4, 5–7, 3–6 |- | Macon || W25 || Matigas || Unang Yugto || Anna Ukolova || 6–1, 2–6, 6–7(3) |- | Joue-les-Tours || W25 || Matigas || Pangalawang Yugto || Oksana Selekhmeteva || 3–6, 3–6 |- | Chiang Rai 1 || W25 || Matigas || Final || Luksika Kumkhum || 6–4, 6–2 |- | Chiang Rai 2 || W25 || Matigas || Kwarterpinals || Erika Sema || 3–6, 6–2, 3–6 |- | Madrid 1 || W25 || Matigas || Kwarterpinals || Anna-Lena Robbe || 6–7(3), 3–6 |- | Madrid 2 || W60 || Matigas || Final || Marina Bassols Ribera || 4–6, 5–7 |- | Palma del Río || W25 || Luwad || Pangalawang Yugto || Jessika Ponchet || 2–6, 1–6 |- | Corroios-Seixal || W25 || Matigas || Pangalawang Yugto || Alexandra Bozovic || 6–1, 4–6, 5–7 |- | Vitoria-Gasteiz || W60 || Matigas || Semipaynal || Jessika Ponchet || 4–6, 4–6 |- | El Espinar || W25 || Matigas || Semipaynal || Eva Guerrero Alvarez || 2–6, 6–3, 2–6 |- | Grodzisk Mazowiecki || W100 || Matigas || Unang Yugto || Katharina Hobgarski || 4–6, 3–6 |- | Templeton || W60 || Matigas || Pangalawang Yugto || Katarzyna Kawa || 6–2, 4–6, 0–6 |- | Rancho Santa Fe || W80 || Matigas || Kwarterpinals || Marcela Zacarías || 2–6, 5–7 |- | Hamburg || W60 || Matigas || Pangalawang Yugto || Ysaline Bonaventure || 4–6, 0–6 |- | Poitiers || W80 || Matigas || Semipaynal || Ysaline Bonaventure || 1–6, 6–3, 3–6 |- | Shrewsbury || W100 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 2 || Maia Lumsden || 1–6, 5–7 |} '''Dalawahan''' {| class="wikitable" ! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Katungali !! Yugto !! Kalaban !! Iskor |- | Manacor || W25 || Matigas || Elsa Jacquemot || Kwarterpinals || Olga Parres Azcoitia / Aurora Zantedeschi || 6–2, 4–6, 3–10 |- | Macon || W25 || Matigas || Jéssica Bouzas Maneiro || Kwarterpinals || Audrey Albie / Aubane Droguet || 4–6, 2–6 |- | Chiang Rai 1 || W25 || Matigas || Indy De Vroome || Unang Yugto || Patcharin Cheapchandej / Punnin Kovapitukted || 6–4, 5–7, 6–10 |- | Chiang Rai 2 || W25 || Matigas || Kyōka Okamura || Kwarterpinals || Pimrada Jattavapornvanit / Gozal Ainitdinova || 6–4, 7–6(4), 2–6 |- | Madrid 1 || W25 || Matigas || Jéssica Bouzas Maneiro || Kwarterpinals || Olga Helmi / Adithya Karunaratne || 0–6, 4–6 |- | Madrid 2 || W60 || Matigas || Liang En-shuo || Kwarterpinals || Tímea Babos / Valeria Savinykh || 2–6, 4–6 |- | Palma del Río || W25 || Luwad || Marina Bassols Ribera || Semipaynal || Valeria Savinykh / Fanny Stollár || 2–6, 0–6 |- | Corroios-Seixal || W25 || Matigas || Lizette Cabrera || Kwarterpinals || Justina Mikulskyte / Hong Yi Cody Wong || 5–7, 4–6 |- | Templeton || W60 || Matigas || Annaëlle Robbe || Pangalawang Yugto || Madison Brengle || 6–3, 6–7, 6–10 |- | Poitiers || W80 || Matigas || Petra Marcinko || Kwarterpinals || Miriam Skoch / Markéta Vondroušová || 5–7, 2–6 |} ==== 2023 ==== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Yugto !! Kalaban !! Iskor |- | Australian Open || Grand Slam || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || Misaki Doi || 6–4, 1–6, 3–6 |- | Thailand Open (Hua Hin) || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Tatjana Maria (6) || 2–6, 2–6 |- | Miami Open || WTA 1000 || Matigas || Unang Yugto || Irina-Camelia Begu || 2–6, 5–7 |- | Mutua Madrid Open || WTA 1000 || Luwad || Unang Yugto || Tatjana Maria || 1–6, 1–6 |- | Japan Open (Osaka) || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Himari Sakatsume (Q) || 0–6, 3–6 |- | Guangzhou Open || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Tatjana Maria (3) || 3–6, 0–6 |- | Jasmin Open (Monastir) || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Elise Mertens (2) || 5–7, 0–6 |- | Canberra || W60 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 2 || Oksana Selekhmeteva (7) || 6–3, 4–6, 4–6 |- | Trnava || W60 || Matigas || Pangalawang Yugto || Sonay Kartal || 2–6, 2–6 |- | Chiasso || W60 || Luwad || Unang Yugto || Alexandra Cadantu-Ignatik || 0–6, 2–6 |- | Bellinzona || W60 || Luwad || Unang Yugto || Ioana Ghioroaie || 5–7, 1–6 |- | Monastir || W25 || Matigas || Kwarterpinals || Jia-Jing Wang (Q) || 6–0, 4–6, 3–6 |- | Yecla || W15 || Matigas || Final || Valentina Ryser || 6–3, 7–5 |- | Madrid || W25 || Matigas || Kwarterpinals || Makenna Jones (5) || 6–2, 4–6, 4–6 |- | Zaragoza || W25 || Matigas || Unang Yugto || Destanee Aiava || 1–6, 2–6 |- | Palma del Río || W40 || Matigas || Kwarterpinals || Valeria Savinykh (3) || 4–6, 2–6 |- | Corroios-Seixal || W25 || Matigas || Unang Yugto || Sohyun Park || 4–6, 3–6 |- | Vitoria-Gasteiz || W100 || Matigas || Semipaynal || Jessika Ponchet (3) || 6–2, 4–6, 2–6 |- | Barcelona || W60 || Matigas || Kwarterpinals || Georgina García Pérez || 4–6, 3–6 |- | Roehampton || W25 || Matigas || Final || Arina Rodionova (2) || 6–2, 6–3 |- | Aldershot || W25 || Matigas || Final || Destanee Aiava (6) || 6–3, 4–6, 1–6 |- | Tokyo || W100 || Matigas || Pangalawang Yugto || Kimberly Birrell (5) || 6–4, 6–7, 2–6 |- | Glasgow || W60 || Matigas || Unang Yugto || Suzan Lamens || 6–2, 4–6, 1–6 |- | Nantes || W60 || Matigas || Semipaynal || Gabriela Knutson || 6–2, 3–6, 1–6 |- | Petange || W40 || Matigas || Final || Océane Dodin (3) || 1–6, 5–7 |} '''Dalawahan''' {| class="wikitable" ! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Yugto !! Kalaban !! Iskor |- | Trnava 2 || W60 || Matigas || Semipaynal || Alicia Barnett / Olivia Nicholls || 4–6, 1–6 |- | Chiasso || W60 || Luwad || Unang Yugto || Beatrice Gumulya / Anna Sisková || 3–6, 6–4, 11–13 |- | Zaragoza || W25 || Matigas || Kwarterpinals || Alana Parnaby / Victoria Rodríguez || 6–4, 3–6, 6–10 |- | Vitoria-Gasteiz || W100 || Matigas || Kwarterpinals || Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča || 5–7, 6–1, 9–11 |- | Barcelona || W60 || Matigas || Unang Yugto || Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča || 6–4, 3–6, 3–10 |- | Roehampton 2 || W25 || Matigas || Kwarterpinals || Talia Gibson / Petra Hule || 1–6, 5–7 |- | Aldershot || W25 || Matigas || Semipaynal || Erina Hayashi / Saki Imamura || 4–6, 4–6 |- | Tokyo 2 || W100 || Matigas || Semipaynal || Alicia Barnett / Olivia Nicholls || 0–6, 7–5, 6–10 |- | Jasmin Open (Monastir) || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Cristina Bucșa / Bibiane Schoofs || 3–6, 4–6 |- | Glasgow 2 || W60 || Matigas || Kwarterpinals || Freya Christie / Olivia Gadecki || — |- | Nantes || W60 || Matigas || Unang Yugto || Ekaterina Maklakova / Ekaterina Reyngold || 6–1, 3–6, 6–10 |- | Petange || W40 || Matigas || Semipaynal || Danielle Collins / Isabelle Haverlag || 2–6, 4–7 |} ==== 2024 ==== '''Isahan''' {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Paligsahan !! Level !! Korte !! Yugto !! Kalaban !! Iskor |- | Australian Open || Grand Slam || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || Rebecca Peterson (18) || 2–6, 5–7 |- | French Open || Grand Slam || Luwad || Yugto ng Kwalipikasyon 3 || Julia Riera (2) || 6–4, 6–7, 4–6 |- | Wimbledon || Grand Slam || Damo || Yugto ng Kwalipikasyon 3 || Lulu Sun (23) || 6–7, 5–7 |- | US Open || Grand Slam || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 3 || Elena-Gabriela Ruse (20) || 6–3, 1–6, 4–6 |- | Miami Open || WTA 1000 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 2 || Emiliana Arango || 6–2, 5–7, 1–6 |- | Madrid Open || WTA 1000 || Luwad || Unang Yugto || Sorana Cîrstea (27) || 3–6, 7–6, 4–6 |- | Wuhan Open || WTA 1000 || Matigas || Unang Yugto || Kateřina Siniaková || 3–6, 1–6 |- | Abu Dhabi Open || WTA 500 || Matigas || Unang Yugto || Magda Linette || 6–7, 1–6 |- | Guadalajara Open || WTA 500 || Matigas || Unang Yugto || Marie Bouzková (6) || 2–6, 2–6 |- | Ningbo Open || WTA 500 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || Priscilla Hon || 4–6, 3–6 |- | Jiangxi Open || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Marie Bouzková (1) || 5–7, 6–7 |- | Guangzhou Open || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Bernarda Pera || 0–6, 3–6 |- | Nottingham Open || WTA 250 || Damo || Yugto ng Kwalipikasyon 2 || Ena Shibahara || 7–6, 0–6, 2–6 |- | Canberra International || WTA 125 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || Céline Naef (5) || 4–6, 5–7 |- | Guadalajara 125 Open || WTA 125 || Matigas || Pangalawang Yugto || Tatjana Maria (4) || 5–7, 2–6 |- | Polish Open (Warsaw) || WTA 125 || Matigas || Unang Yugto || Isabella Shinikova || 2–6, 4–6 |- | Veneto Open (Gaiba) || WTA 125 || Damo || Kwarterpinals || Sara Errani (4) || 0–6, 6–7 |- | Makarska Open || WTA 125 || Luwad || Unang Yugto || Maria Timofeeva (Q) || 6–1, 3–6, 2–6 |- | Vitoria-Gasteiz || W100 || Matigas || Final (Winner) || Victoria Jiménez Kasintseva (7) || 6–4, 6–4 |- | Dubai || W100 || Matigas || Semipaynal || Polina Kudermetova (1) || 6–4, 2–6, 2–6 |- | Takasaki || W100 || Matigas || Kwarterpinals || Mananchaya Sawangkaew (3) || 6–4, 1–6, 2–6 |- | Cary || W100 || Matigas || Kwarterpinals || Renata Zarazúa (2) || 6–3, 4–6, 3–6 |- | Landisville || W100 || Matigas || Kwarterpinals || Olivia Gadecki || 1–6, 6–0, 3–6 |- | Porto || W75 || Matigas || Kwarterpinals || Anna Bondar (2) || 4–6, 7–6, 1–6 |- | Trnava 1 || W75 || Matigas || Kwarterpinals || Anastasia Gureva || 2–6, 6–3, 6–7 |- | Trnava 2 || W75 || Matigas || Unang Yugto || Tereza Martincová (7) || 6–3, 4–6, 6–7 |- | Croissy-Beaubourg || W75 || Matigas || Pangalawang Yugto || Mona Barthel || 6–4, 4–6, 1–6 |- | Zagreb || W75 || Luwad || Unang Yugto || Tena Lukas || 5–7, 6–3, 4–6 |- | Bellinzona || W60 || Luwad || Unang Yugto || Selena Janicijevic || 3–6, 1–6 |- | Indore || W50 || Matigas || Semipaynal || Polina Kudermetova (2) || 4–6, 7–6, 2–6 |- | Pune || W50 || Matigas || Kwarterpinals || Darja Semenistaja (1) || 6–7, 0–6 |} '''Dalawahan''' {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;" !Paligsahan !Level !Korte !Katungali !Yugto !Kalaban !Iskor |- |Canberra International |WTA 125 |Matigas |Laura Pigossi |Semipaynal |Kaylah McP/ Astra Sharma |6–7(1), 3–6 |- |Pune |W50 |Matigas |Daniela Semenistaja |Final |Naiktha Bains / Fanny Stollar |7–6(8), 6–3 |- |Porto 3 |W75 |Matigas |Alicia Barnett |Kwarterpinals |Anna-Lena Friedsam / Aliccia Barnett |3–6, 4–6 |- |Trnava |W75 |Matigas |Zeynep Sönmez |Semipaynal |Lulu Sun / Moyuka Uchijima |2–6, 2–6 |- |Croissy-Beaubourg |W75 |Matigas |Estelle Cascino |Final |Maia Lumsden / Jessika Ponchet |7–5, 7–6(4) |- |Oeiras Ladies Open |WTA 125 |Luwad |Taylah Preston |Unang Yugto |Valeria Lepchenko / Anna Falei |4–6, 4–6 |- |Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas |Estelle Cascino |Final |Lia Karatancheva / Diana Marcinkevica |6–3, 2–6, 10–4 |- |Polish Open |WTA 125 |Matigas |Daniela Semenistaja |Kwarterpinals |Weronika Falkowska / Martyna Kubka |4–6, 5–7 |- |Guadalajara 125 Open |WTA 125 |Matigas |Kimberly Birrell |Kwarterpinals |Katarzyna Piter / Fanny Stollar |4–6, 4–6 |- |Ningbo Open |WTA 500 |Matigas |En Shuo Liang |Kwarterpinals |Giuliana Olmos / Alexandra Panova |1–6, 2–6 |- |Dubai |W100 |Matigas |Valentini Grammatikopoulou |Kwarterpinals |Isabelle Haverlag / Erika Pridankina |7–5, 4–6, 3–10 |} ==== 2025 ==== '''Isahan''' {| class="wikitable" ! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Yugto !! Kalaban !! Iskor |- | Australian Open || Grand Slam || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || Jana Fett (133) || 5–7, 2–6 |- | Singapore Open || WTA 250 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 2 || Simona Waltert (179) || 3–6, 2–6 |- | Miami Open || WTA 1000 || Matigas || Semipaynal || Jessica Pegula (4) || 6–7, 7–5, 3–6 |- | Madrid Open || WTA 1000 || Luwad || Pangalawang Yugto || Iga Świątek (2) || 6–4, 4–6, 2–6 |- | Italian Open || WTA 1000 || Luwad || Unang Yugto || Marta Kostyuk (27) || 0–6, 1–6 |- | French Open || Grand Slam || Luwad || Unang Yugto || Emiliana Arango (85) || 0–6, 6–2, 3–6 |- | Nottingham Open || WTA 250 || Damo || Unang Yugto || Magda Linette (31) || 4–6, 3–6 |- | Eastbourne Open || WTA 250 || Damo || Finals (Pangalawang Puwesto) || Maya Joint || 4–6, 6–1, 6–7 (10–12) |- | Wimbledon || Grand Slam || Damo || Unang Yugto || Barbora Krejčíková (16) || 6–3, 2–6, 1–6 |- | National Bank Open (Montreal) || WTA 1000 || Matigas || Unang Yugto || Markéta Vondroušová (63) || 6–3, 1–6, 2–6 |- | US Open || Grand Slam || Matigas || Pangalawang Yugto || Cristina Bucșa (95) || 4–6, 3–6 |- | São Paulo Open || WTA 250 || Matigas || Kwarterpinals || Janice Tjen (130) || 4–6, 1–6 |- | China Open (Wuhan) || WTA 1000 || Matigas || Yugto ng Kwalipikasyon 1 || Moyuka Uchijima (91) || 4–6, 6–3, 2–6 |- | Japan Women's Open (Osaka) || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Tereza Valentová (78) || 1–6, 2–6 |- | Guangzhou Open || WTA 250 || Matigas || Unang Yugto || Claire Liu (305) || 6–2, 4–6, 4–6 |- | Hong Kong Tennis Open || WTA 250 || Matigas || Pangalawang Yugto || Victoria Mboko (21) || 6–3, 3–6, 4–6 |- | Canberra International || WTA 125 || Matigas || Semipaynal || Shuai Wei (134) || 5–7, 2–6 |- | Mumbai Open || WTA 125 || Matigas || Pangalawang Yugto || Mai Hontama (166) || 6–7, 2–6 |- | Oeiras Ladies Open || WTA 125 || Luwad || Pangalawang Yugto || Panna Udvardy (137) || 6–7, 4–6 |- | Birmingham Open || WTA 125 || Damo || Unang Yugto || Linda Fruhvirtová (152) || 5–7, 7–6, 1–6 |- | Ilkley Open || WTA 125 || Damo || Kwarterpinals || Rebecca Marino (107) || 6–1, 0–6, 6–7 |- | Guadalajara 125 Open || WTA 125 || Matigas || Kampeon || Panna Udvardy (134) || 1–6, 7–5, 6–3 |- | Jingshan Tennis Open || WTA 125 || Matigas || Semipaynal || Lulu Sun (146) || 6–3, 4–6, 2–6 |- | Suzhou Open || WTA 125 || Matigas || Kwarterpinals || Viktorija Golubic (70) || 6–2, 2–6, 6–7 |} '''Withdrawals''' {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Reason |- | Cincinnati Open || WTA 1000 || Matigas || Pinsala sa balikat |- | Monterrey Open || WTA 500 || Matigas || Pinsala sa balikat |} '''Dalawahan''' {| class="wikitable" style="text-align:center" ! Paligsahan !! Tier !! Korte !! Katungali !! Yugto !! Kalaban !! Iskor |- | Guangzhou Open || WTA 250 || Matigas || Nadiia Kichenok || Semipaynal || Katarzyna Piter / Janice Tjen || 7–6(4), 3–6, 5–10 |- | Italian Open || WTA 1000 || Luwad || Coco Gauff || Kwarterpinals || Jasmine Paolini / Sara Errani || 5–7, 6–3, 7–10 |- | French Open || Grand Slam || Luwad || Renata Zarazúa || Pangalawang Yugto || Olga Danilović / Anastasia Potapova || 1–6, 3–6 |- | Hong Kong Open || WTA 250 || Matigas || Chan Hao‑ching || Unang Yugto || Kamilla Rakhimova / Aliaksandra Sasnovich || 6–3, 1–6, 7–10 |- | Wimbledon || Grand Slam || Damo || Eva Lys || Unang Yugto || Ingrid Gamarra Martins / Quinn Gleason || 4–6, 2–6 |- | Birmingham Open || WTA 250 || Damo || Rebeka Masarova || Unang Yugto || Storm Hunter / Ellen Perez || 4–6, 4–6 |- | Mumbai Open || WTA 125 || Matigas || Tsao Chia‑yi || Unang Yugto || Amina Anshba / Elena Pridankina || 4–6, 4–6 |- | Oeiras Ladies Open || WTA 125 || Luwad || Katie Volynets || Unang Yugto || Carmen Corley / Olivia Gadecki || 3–6, 4–6 |} ==== 2026 ==== '''Isahan''' {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Paligsahan !! Level !! Korte !! Yugto !! Kalaban !! Iskor |- | Auckland Open || WTA 250 || Matigas || Semipaynal || Wang Xinyu || 7–5, 5–7, 6–4 |- | Australian Open || Grand Slam || Matigas || Unang Yugto || Alycia Parks || 6–0, 3–6, 2–6 |- | Philippines Womens Open || WTA 125 || Matigas || Kwarterpinals|| Camila Osorio || 4-6, 4-6 |- | Abu Dhabi Open || WTA 500 || Matigas || Kwarterpinals || Ekaterina Alexandrova|| 3-6, 3-6 |- | Qatar Open || WTA 1000 || Matigas || Unang Yugto|| Tereza Valentová|| 6-7 (6), 1-6 |- |Dubai Tennis Kampeonships |WTA 1000 |Matigas |Kwarterpinals |Coco Gauff |0-6, 2-6 |- |Indian Wells Open |WTA 1000 |Matigas |Ikaapat na Yugto |Linda Noskova |2-6, 0-6 |- |Miami Open |WTA 1000 |Matigas |Ikaapat na Yugto |Karolína Muchová |0-6,2-6 |- |Linz Open |WTA 500 |Luwad |Pangalawang Yugto |Jelena Ostapenko |4-6, 5-7 |- |Stuttgart Open |WTA 500 |Luwad | Unang Yugto | Leylah Fernandez | 1-6, 4-6 |- |Madrid Open |WTA 1000 |Luwad |Pangalawang Yugto |Elise Mertens |2-6, 1-6 |- |Italian Open |WTA 1000 |Luwad | | | |- |Parma Open |WTA 125 |Luwad | | | |- |French Open |Grand Slam |Luwad | | | |} '''Dalawahan''' {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Paligsahan !! Level !! Korte !! Katungali !! Yugto !! Kalaban !! Iskor |- | Auckland Open || WTA 250 || Matigas || Iva Jovic || Semipaynal || Xu Yifan / Yang Zhaoxuan || 5–7, 3–6 |- | Australian Open || Grand Slam || Matigas || Ingrid Martins || Unang Yugto || Shuko Aoyama / Magda Linette || 6–7(3), 6–2, 3–6 |- | Abu Dhabi Open || WTA 500 || Matigas || Janice Tjen|| Semipaynal|| Tereza Mihalíková / Olivia Nicholls|| 4-6, 2-6 |- |Indian Wells Open |WTA 1000 |Matigas |Iva Jovic |Unang Yugto |Hailey Baptiste / Jelena Ostapenko |2-6, 2-6 |- |Madrid Open |WTA 1000 |Luwad |Zeynep Sönmez |Pangalawang Yugto |Taylor Townsend / Katerina Siniakova |1-6, 5-7 |- | | | | | | | |- |} ==Mga pananda== {{notelist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na kawing== [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Alexandra Eala Official WTA Page] [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Alexandra Eala Official ITF Women's World Tennis Page] [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alexandra Eala's Tennis Abstract page] [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alexandra Eala on Fandom] {{BD|2005||Eala, Alexandra}} [[:simple:Alexandra_Eala|Alexandra Eala on Simple Wikipedia (English)]] [[:en:Alexandra_Eala|Alexandra Eala on English Wikipedia (English)]] [[bcl:Alexandra Eala]] 8p50p5xls0tk0dbdgntgryey675or2c 0 334093 2205871 2158909 2026-05-02T01:19:27Z AsianStuff03 125864 /* */ + infobox 2205871 wikitext text/x-wiki {{Infobox person/Wikidata}} Si '''Mary Stevenson Cassatt''' ( {{IPAc-en|k|ə|ˈ|s|æ|t}} ; Mayo 22, 1844{{Spaced en dash}}Hunyo 14, 1926) <ref>{{Cite news |title=Mary Cassatt Self-Portrait |language=en |work=National Portrait Gallery |publisher=Smithsonian Institution |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.76.33 |access-date=June 12, 2018}}</ref> ay isang Amerikanong pintor at [[printmaker|tagalimbag]]. <ref name="NYT-20240516">{{Cite news |last=Solomon |first=Deborah |date=May 16, 2024 |title=Mary Cassatt's Women Didn't Sit Pretty - The American painter depicted women caring for children, not posing for the male gaze. New exhibitions and books reappraise her legacy 100 years later. |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2024/05/16/arts/design/mary-cassatt-philadelphia-museum.html |url-status=live |access-date=May 16, 2024 |archive-url=https://archive.today/20240516105309/https://www.nytimes.com/2024/05/16/arts/design/mary-cassatt-philadelphia-museum.html |archive-date=May 16, 2024}}</ref> Ipinanganak siya sa [[Allegheny, Pennsylvania]] (ngayon ay bahagi ng [[North Side (Pittsburgh)|North Side]] ng [[Pittsburgh]]), ngunit sa bansang Pransya siya namuhay ng malaking bahagi ng kaniyang adultong buhay, kung saan nakipagkaibigan siya [[Edgar Degas|kay Edgar Degas]] at lumahok sa mga eksibisyon kasama ang mga [[impressionism|Impresyonista]]. Madalas na lumikha si Cassatt ng mga larawan ng panlipunan at pribadong buhay ng mga kababaihan, na may partikular na diin sa matalik na ugnayan sa pagitan ng mga ina at mga anak. == Sanggunian == m9j5r85ypt30izlpamwp8bjec3067fp 2205872 2205871 2026-05-02T01:20:19Z AsianStuff03 125864 /* Sanggunian */ + Kategorya, reflist 2205872 wikitext text/x-wiki {{Infobox person/Wikidata}} Si '''Mary Stevenson Cassatt''' ( {{IPAc-en|k|ə|ˈ|s|æ|t}} ; Mayo 22, 1844{{Spaced en dash}}Hunyo 14, 1926) <ref>{{Cite news |title=Mary Cassatt Self-Portrait |language=en |work=National Portrait Gallery |publisher=Smithsonian Institution |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.76.33 |access-date=June 12, 2018}}</ref> ay isang Amerikanong pintor at [[printmaker|tagalimbag]]. <ref name="NYT-20240516">{{Cite news |last=Solomon |first=Deborah |date=May 16, 2024 |title=Mary Cassatt's Women Didn't Sit Pretty - The American painter depicted women caring for children, not posing for the male gaze. New exhibitions and books reappraise her legacy 100 years later. |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2024/05/16/arts/design/mary-cassatt-philadelphia-museum.html |url-status=live |access-date=May 16, 2024 |archive-url=https://archive.today/20240516105309/https://www.nytimes.com/2024/05/16/arts/design/mary-cassatt-philadelphia-museum.html |archive-date=May 16, 2024}}</ref> Ipinanganak siya sa [[Allegheny, Pennsylvania]] (ngayon ay bahagi ng [[North Side (Pittsburgh)|North Side]] ng [[Pittsburgh]]), ngunit sa bansang Pransya siya namuhay ng malaking bahagi ng kaniyang adultong buhay, kung saan nakipagkaibigan siya [[Edgar Degas|kay Edgar Degas]] at lumahok sa mga eksibisyon kasama ang mga [[impressionism|Impresyonista]]. Madalas na lumikha si Cassatt ng mga larawan ng panlipunan at pribadong buhay ng mga kababaihan, na may partikular na diin sa matalik na ugnayan sa pagitan ng mga ina at mga anak. == Sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga pintor]] ml8q1lmw2zjlbjrqn2phbyqihcsgon1 0 334914 2205805 2185709 2026-05-01T13:03:15Z Ivan P. Clarin 84769 /* Mga tauhan */ 2205805 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image = | alt = An image with fire, water and a blue object with a glowing light. The series title is displayed on the center of the image. Four gems are seen above the series title. | caption = Title card | genre = [[Fantasy drama]] | based_on = {{Based on|''[[Encantadia]]''|[[Suzette Doctolero]]}} | writer = {{Plainlist| * Suzette Doctolero * Anna Aleta Nadela * Jake Somera * Ays de Guzman}} | director = {{Plainlist| * Rico Gutierrez * Enzo Williams}} | creative_director = {{Plainlist| * [[Aloy Adlawan]] * [[R.J. Nuevas]] * [[Ricky Lee]]}} | starring = [[Bianca Umali]] | open_theme = "Bagong Tadhana" by [[Julie Anne San Jose]]<ref>{{cite web|url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/948837/julie-anne-san-jose-lends-voice-to-sang-gre-ost/story/ |title=Julie Anne San Jose lends voice to ''Sang'gre'' OST |author=Yap, Jade Veronique |date=June 9, 2025 |website=[[GMA Network (company)|GMA Network]] |access-date=June 19, 2025}}</ref> | country = Philippines | language = Tagalog | num_episodes = 12 | camera = [[Multiple-camera setup]] | runtime = 27–35 minutes | company = [[GMA Entertainment Group]] | network = [[GMA Network]] | first_aired = {{Start date|2025|6|16}} | last_aired = present | related = {{Plainlist| * ''[[Encantadia (2005 TV series)|Encantadia]]'' (2005) * ''[[Etheria: Ang Ikalimang Kaharian ng Encantadia]]'' * ''[[Encantadia: Pag-ibig Hanggang Wakas]]'' * ''[[Encantadia (2016 TV series)|Encantadia]]'' (2016)}} }} '''''Encantadia Chronicles: Sang'gre''''', ay isang teleseryeng palabas ng [[GMA Network]], Ang serye ng Pilipinong drama matapos ang ''[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|Encantadia]]'' (2016). Sa ilalim ni Rico Gutierrez at ni Enzo Williams, Ay pinagbibidahan ni [[Bianca Umali]] bilang pangunahing tauhan. At ipinalabas noong Hunyo 16, 2025 sa network Prime line up. Ang serye ay napapanood sa [[YouTube]].<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/playlist?list=PLGRhcC_vtOradKSAZ6fLG8RHywjCOoSJe&si=Tf6vlgITO-MV7Dfv |title=''Encantadia'' 2025 (Full Episode) - YouTube |website=[[YouTube]] |access-date=June 19, 2025}}</ref> ==Tauhan at karakter== {{multiple image | direction = horizontal | header = Cast | align = center | total_width = 600 | image1 = Glaiza de Castro (2021) 11-46 screenshot.jpg | caption1 = Glaiza de Castro | alt1 = An image of Glaiza de Castro. | image2 = Kylie Padilla Dilim the Making.jpg | caption2 = Kylie Padilla | alt2 = An image of Kylie Padilla. | image3 = 菲律賓市場臺灣觀光大使Gabbi Garcia.jpg | caption3 = Gabbi Garcia | alt3 = An image of Gabbi Garcia. | image4 = Sanya Lopez (cropped).jpg | caption4 = Sanya Lopez | alt4 = An image of Sanya Lopez. }} ==Mga tauhan== ===Pangunahing tauhan=== {{col div}} * [[Bianca Umali]] bilang [[Terra (Encantadia)|Terra]] ===Supotadong tauhan=== * [[Faith Da Silva]] bilang [[Flamarra]] * [[Angel Guardian]] bilang [[Deia]] * [[Kelvin Miranda]] bilang [[Adamus]] * [[Rhian Ramos]] bilang Kera [[Mitena]] * [[Bianca Manalo]] bilang Olgana * Sherilyn Reyes-Tan bilang Katrina Salvador * [[Manilyn Reynes]] bilang Mona Reyes * [[Gabby Eigenmann]] bilang Zaur * Boboy Garovillo bilang Javier Reyes * [[Benjie Paras]] bilang Kapre * Jamie Wilson bilang Ednu * [[Therese Malvar]] bilang Dina Villaroman * [[Vince Maristela]] bilang Akiro Nuñez * Jon Lucas bilang Daron * Shuvee Etrata bilang Veshdita * Pam Prinster bilang Camille "[[Cami]]" Salvador * Luis Hontiveros bilang Soldarius * Cheska Inigo bilang Mashna Mayca * Billie Hakenson bilang Kosshava * Hailey Dizon * Vito Gueco bilang Mantuk * Kiel Gueco bilang Tukman * [[Jay Arcilla]] bilang Ulmar * [[Ricky Davao]] bilang Emilio "Emil" Salvador * Mika Salamanca as Anaca * Matt Lozano * Paolo Paraiso * Shiela Marie Rodriguez * Moi Bien * Lotlot Bustamante * Heath Jornales ===Bisitang tauhan=== * Sienna Stevens bilang batang [[Mitena]] * [[Sanya Lopez]] bilang [[Danaya]] * [[Glaiza de Castro]] bilang [[Pirena]] * [[Kylie Padilla]] bilang [[Amihan (Encantadia)|Amihan]] * [[Gabbi Garcia]] bilang [[Alena]] * [[Ruru Madrid]] bilang Ybrahim * [[Rocco Nacino]] bilang Aquil * [[Solenn Heussaff]] bilang Cassiopea * [[Nesthy Petecio]] * [[Mikee Quintos]] bilang Lira * [[Kate Valdez]] bilang Mira * [[Martin del Rosario]] * [[Michelle Dee]] bilang Cassandra * [[Derrick Monasterio]] bilang Almiro * Elle Villanueva bilang Agua * [[Ysabel Ortega]] bilang Armea * [[Lexi Gonzales]] bilang Sari-a * [[Buboy Villar]] bilang Wantuk * [[Radson Flores]] bilang Avilan * [[Wendell Ramos]] bilang Memen * Ashley Rivera * [[Maxine Medina]] bilang Ornia * [[Carlo Gonzales]] bilang Muros * Marx Topacio bilang Azulan * Jay Ortega bilang Alipato * Skye Chua * Larkin Castor * Brianna Bunagan * Cassandra Lavarias * Justin De Dios {{col div end}} ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]] 1i9dqamxdjombly0862d19wx3t4u8s6 2205810 2205805 2026-05-01T13:13:11Z Ivan P. Clarin 84769 /* Mga tauhan */ 2205810 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image = | alt = An image with fire, water and a blue object with a glowing light. The series title is displayed on the center of the image. Four gems are seen above the series title. | caption = Title card | genre = [[Fantasy drama]] | based_on = {{Based on|''[[Encantadia]]''|[[Suzette Doctolero]]}} | writer = {{Plainlist| * Suzette Doctolero * Anna Aleta Nadela * Jake Somera * Ays de Guzman}} | director = {{Plainlist| * Rico Gutierrez * Enzo Williams}} | creative_director = {{Plainlist| * [[Aloy Adlawan]] * [[R.J. Nuevas]] * [[Ricky Lee]]}} | starring = [[Bianca Umali]] | open_theme = "Bagong Tadhana" by [[Julie Anne San Jose]]<ref>{{cite web|url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/948837/julie-anne-san-jose-lends-voice-to-sang-gre-ost/story/ |title=Julie Anne San Jose lends voice to ''Sang'gre'' OST |author=Yap, Jade Veronique |date=June 9, 2025 |website=[[GMA Network (company)|GMA Network]] |access-date=June 19, 2025}}</ref> | country = Philippines | language = Tagalog | num_episodes = 12 | camera = [[Multiple-camera setup]] | runtime = 27–35 minutes | company = [[GMA Entertainment Group]] | network = [[GMA Network]] | first_aired = {{Start date|2025|6|16}} | last_aired = present | related = {{Plainlist| * ''[[Encantadia (2005 TV series)|Encantadia]]'' (2005) * ''[[Etheria: Ang Ikalimang Kaharian ng Encantadia]]'' * ''[[Encantadia: Pag-ibig Hanggang Wakas]]'' * ''[[Encantadia (2016 TV series)|Encantadia]]'' (2016)}} }} '''''Encantadia Chronicles: Sang'gre''''', ay isang teleseryeng palabas ng [[GMA Network]], Ang serye ng Pilipinong drama matapos ang ''[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|Encantadia]]'' (2016). Sa ilalim ni Rico Gutierrez at ni Enzo Williams, Ay pinagbibidahan ni [[Bianca Umali]] bilang pangunahing tauhan. At ipinalabas noong Hunyo 16, 2025 sa network Prime line up. Ang serye ay napapanood sa [[YouTube]].<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/playlist?list=PLGRhcC_vtOradKSAZ6fLG8RHywjCOoSJe&si=Tf6vlgITO-MV7Dfv |title=''Encantadia'' 2025 (Full Episode) - YouTube |website=[[YouTube]] |access-date=June 19, 2025}}</ref> ==Tauhan at karakter== {{multiple image | direction = horizontal | header = Cast | align = center | total_width = 600 | image1 = Glaiza de Castro (2021) 11-46 screenshot.jpg | caption1 = Glaiza de Castro | alt1 = An image of Glaiza de Castro. | image2 = Kylie Padilla Dilim the Making.jpg | caption2 = Kylie Padilla | alt2 = An image of Kylie Padilla. | image3 = 菲律賓市場臺灣觀光大使Gabbi Garcia.jpg | caption3 = Gabbi Garcia | alt3 = An image of Gabbi Garcia. | image4 = Sanya Lopez (cropped).jpg | caption4 = Sanya Lopez | alt4 = An image of Sanya Lopez. }} ==Mga tauhan== ===Pangunahing tauhan=== {{col div}} * [[Bianca Umali]] bilang [[Terra (Encantadia)|Terra]] ===Supotadong tauhan=== * [[Faith Da Silva]] bilang [[Flammara]] * [[Angel Guardian]] bilang [[Deia]] * [[Kelvin Miranda]] bilang [[Adamus]] * [[Rhian Ramos]] bilang Kera [[Mitena]] * [[Bianca Manalo]] bilang Olgana * Sherilyn Reyes-Tan bilang Katrina Salvador * [[Manilyn Reynes]] bilang Mona Reyes * [[Gabby Eigenmann]] bilang Zaur * Boboy Garovillo bilang Javier Reyes * [[Benjie Paras]] bilang Kapre * Jamie Wilson bilang Ednu * [[Therese Malvar]] bilang Dina Villaroman * [[Vince Maristela]] bilang Akiro Nuñez * Jon Lucas bilang Daron * Shuvee Etrata bilang Veshdita * Pam Prinster bilang Camille "[[Cami]]" Salvador * Luis Hontiveros bilang Soldarius * Cheska Inigo bilang Mashna Mayca * Billie Hakenson bilang Kosshava * Hailey Dizon * Vito Gueco bilang Mantuk * Kiel Gueco bilang Tukman * [[Jay Arcilla]] bilang Ulmar * [[Ricky Davao]] bilang Emilio "Emil" Salvador * Mika Salamanca as Anaca * Matt Lozano * Paolo Paraiso * Shiela Marie Rodriguez * Moi Bien * Lotlot Bustamante * Heath Jornales ===Bisitang tauhan=== * Sienna Stevens bilang batang [[Mitena]] * [[Sanya Lopez]] bilang [[Danaya]] * [[Glaiza de Castro]] bilang [[Pirena]] * [[Kylie Padilla]] bilang [[Amihan (Encantadia)|Amihan]] * [[Gabbi Garcia]] bilang [[Alena]] * [[Ruru Madrid]] bilang Ybrahim * [[Rocco Nacino]] bilang Aquil * [[Solenn Heussaff]] bilang Cassiopea * [[Nesthy Petecio]] * [[Mikee Quintos]] bilang Lira * [[Kate Valdez]] bilang Mira * [[Martin del Rosario]] * [[Michelle Dee]] bilang Cassandra * [[Derrick Monasterio]] bilang Almiro * Elle Villanueva bilang Agua * [[Ysabel Ortega]] bilang Armea * [[Lexi Gonzales]] bilang Sari-a * [[Buboy Villar]] bilang Wantuk * [[Radson Flores]] bilang Avilan * [[Wendell Ramos]] bilang Memen * Ashley Rivera * [[Maxine Medina]] bilang Ornia * [[Carlo Gonzales]] bilang Muros * Marx Topacio bilang Azulan * Jay Ortega bilang Alipato * Skye Chua * Larkin Castor * Brianna Bunagan * Cassandra Lavarias * Justin De Dios {{col div end}} ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]] o6z3ch2s967jcjcxp8mjua7fnsyw0se 2205814 2205810 2026-05-01T13:14:58Z Ivan P. Clarin 84769 /* Mga tauhan */ 2205814 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image = | alt = An image with fire, water and a blue object with a glowing light. The series title is displayed on the center of the image. Four gems are seen above the series title. | caption = Title card | genre = [[Fantasy drama]] | based_on = {{Based on|''[[Encantadia]]''|[[Suzette Doctolero]]}} | writer = {{Plainlist| * Suzette Doctolero * Anna Aleta Nadela * Jake Somera * Ays de Guzman}} | director = {{Plainlist| * Rico Gutierrez * Enzo Williams}} | creative_director = {{Plainlist| * [[Aloy Adlawan]] * [[R.J. Nuevas]] * [[Ricky Lee]]}} | starring = [[Bianca Umali]] | open_theme = "Bagong Tadhana" by [[Julie Anne San Jose]]<ref>{{cite web|url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/948837/julie-anne-san-jose-lends-voice-to-sang-gre-ost/story/ |title=Julie Anne San Jose lends voice to ''Sang'gre'' OST |author=Yap, Jade Veronique |date=June 9, 2025 |website=[[GMA Network (company)|GMA Network]] |access-date=June 19, 2025}}</ref> | country = Philippines | language = Tagalog | num_episodes = 12 | camera = [[Multiple-camera setup]] | runtime = 27–35 minutes | company = [[GMA Entertainment Group]] | network = [[GMA Network]] | first_aired = {{Start date|2025|6|16}} | last_aired = present | related = {{Plainlist| * ''[[Encantadia (2005 TV series)|Encantadia]]'' (2005) * ''[[Etheria: Ang Ikalimang Kaharian ng Encantadia]]'' * ''[[Encantadia: Pag-ibig Hanggang Wakas]]'' * ''[[Encantadia (2016 TV series)|Encantadia]]'' (2016)}} }} '''''Encantadia Chronicles: Sang'gre''''', ay isang teleseryeng palabas ng [[GMA Network]], Ang serye ng Pilipinong drama matapos ang ''[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|Encantadia]]'' (2016). Sa ilalim ni Rico Gutierrez at ni Enzo Williams, Ay pinagbibidahan ni [[Bianca Umali]] bilang pangunahing tauhan. At ipinalabas noong Hunyo 16, 2025 sa network Prime line up. Ang serye ay napapanood sa [[YouTube]].<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/playlist?list=PLGRhcC_vtOradKSAZ6fLG8RHywjCOoSJe&si=Tf6vlgITO-MV7Dfv |title=''Encantadia'' 2025 (Full Episode) - YouTube |website=[[YouTube]] |access-date=June 19, 2025}}</ref> ==Tauhan at karakter== {{multiple image | direction = horizontal | header = Cast | align = center | total_width = 600 | image1 = Glaiza de Castro (2021) 11-46 screenshot.jpg | caption1 = Glaiza de Castro | alt1 = An image of Glaiza de Castro. | image2 = Kylie Padilla Dilim the Making.jpg | caption2 = Kylie Padilla | alt2 = An image of Kylie Padilla. | image3 = 菲律賓市場臺灣觀光大使Gabbi Garcia.jpg | caption3 = Gabbi Garcia | alt3 = An image of Gabbi Garcia. | image4 = Sanya Lopez (cropped).jpg | caption4 = Sanya Lopez | alt4 = An image of Sanya Lopez. }} ==Mga tauhan== ===Pangunahing tauhan=== {{col div}} * [[Bianca Umali]] bilang [[Terra (Encantadia)|Terra]] ===Supotadong tauhan=== * [[Faith Da Silva]] bilang [[Flamarra]] * [[Angel Guardian]] bilang [[Deia]] * [[Kelvin Miranda]] bilang [[Adamus]] * [[Rhian Ramos]] bilang Kera [[Mitena]] * [[Bianca Manalo]] bilang Olgana * Sherilyn Reyes-Tan bilang Katrina Salvador * [[Manilyn Reynes]] bilang Mona Reyes * [[Gabby Eigenmann]] bilang Zaur * Boboy Garovillo bilang Javier Reyes * [[Benjie Paras]] bilang Kapre * Jamie Wilson bilang Ednu * [[Therese Malvar]] bilang Dina Villaroman * [[Vince Maristela]] bilang Akiro Nuñez * Jon Lucas bilang Daron * Shuvee Etrata bilang Veshdita * Pam Prinster bilang Camille "[[Cami]]" Salvador * Luis Hontiveros bilang Soldarius * Cheska Inigo bilang Mashna Mayca * Billie Hakenson bilang Kosshava * Hailey Dizon * Vito Gueco bilang Mantuk * Kiel Gueco bilang Tukman * [[Jay Arcilla]] bilang Ulmar * [[Ricky Davao]] bilang Emilio "Emil" Salvador * Mika Salamanca as Anaca * Matt Lozano * Paolo Paraiso * Shiela Marie Rodriguez * Moi Bien * Lotlot Bustamante * Heath Jornales ===Bisitang tauhan=== * Sienna Stevens bilang batang [[Mitena]] * [[Sanya Lopez]] bilang [[Danaya]] * [[Glaiza de Castro]] bilang [[Pirena]] * [[Kylie Padilla]] bilang [[Amihan (Encantadia)|Amihan]] * [[Gabbi Garcia]] bilang [[Alena]] * [[Ruru Madrid]] bilang Ybrahim * [[Rocco Nacino]] bilang Aquil * [[Solenn Heussaff]] bilang Cassiopea * [[Nesthy Petecio]] * [[Mikee Quintos]] bilang Lira * [[Kate Valdez]] bilang Mira * [[Martin del Rosario]] * [[Michelle Dee]] bilang Cassandra * [[Derrick Monasterio]] bilang Almiro * Elle Villanueva bilang Agua * [[Ysabel Ortega]] bilang Armea * [[Lexi Gonzales]] bilang Sari-a * [[Buboy Villar]] bilang Wantuk * [[Radson Flores]] bilang Avilan * [[Wendell Ramos]] bilang Memen * Ashley Rivera * [[Maxine Medina]] bilang Ornia * [[Carlo Gonzales]] bilang Muros * Marx Topacio bilang Azulan * Jay Ortega bilang Alipato * Skye Chua * Larkin Castor * Brianna Bunagan * Cassandra Lavarias * Justin De Dios {{col div end}} ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]] 1i9dqamxdjombly0862d19wx3t4u8s6 2205820 2205814 2026-05-01T13:35:03Z Ivan P. Clarin 84769 /* Mga tauhan */ 2205820 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image = | alt = An image with fire, water and a blue object with a glowing light. The series title is displayed on the center of the image. Four gems are seen above the series title. | caption = Title card | genre = [[Fantasy drama]] | based_on = {{Based on|''[[Encantadia]]''|[[Suzette Doctolero]]}} | writer = {{Plainlist| * Suzette Doctolero * Anna Aleta Nadela * Jake Somera * Ays de Guzman}} | director = {{Plainlist| * Rico Gutierrez * Enzo Williams}} | creative_director = {{Plainlist| * [[Aloy Adlawan]] * [[R.J. Nuevas]] * [[Ricky Lee]]}} | starring = [[Bianca Umali]] | open_theme = "Bagong Tadhana" by [[Julie Anne San Jose]]<ref>{{cite web|url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/948837/julie-anne-san-jose-lends-voice-to-sang-gre-ost/story/ |title=Julie Anne San Jose lends voice to ''Sang'gre'' OST |author=Yap, Jade Veronique |date=June 9, 2025 |website=[[GMA Network (company)|GMA Network]] |access-date=June 19, 2025}}</ref> | country = Philippines | language = Tagalog | num_episodes = 12 | camera = [[Multiple-camera setup]] | runtime = 27–35 minutes | company = [[GMA Entertainment Group]] | network = [[GMA Network]] | first_aired = {{Start date|2025|6|16}} | last_aired = present | related = {{Plainlist| * ''[[Encantadia (2005 TV series)|Encantadia]]'' (2005) * ''[[Etheria: Ang Ikalimang Kaharian ng Encantadia]]'' * ''[[Encantadia: Pag-ibig Hanggang Wakas]]'' * ''[[Encantadia (2016 TV series)|Encantadia]]'' (2016)}} }} '''''Encantadia Chronicles: Sang'gre''''', ay isang teleseryeng palabas ng [[GMA Network]], Ang serye ng Pilipinong drama matapos ang ''[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|Encantadia]]'' (2016). Sa ilalim ni Rico Gutierrez at ni Enzo Williams, Ay pinagbibidahan ni [[Bianca Umali]] bilang pangunahing tauhan. At ipinalabas noong Hunyo 16, 2025 sa network Prime line up. Ang serye ay napapanood sa [[YouTube]].<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/playlist?list=PLGRhcC_vtOradKSAZ6fLG8RHywjCOoSJe&si=Tf6vlgITO-MV7Dfv |title=''Encantadia'' 2025 (Full Episode) - YouTube |website=[[YouTube]] |access-date=June 19, 2025}}</ref> ==Tauhan at karakter== {{multiple image | direction = horizontal | header = Cast | align = center | total_width = 600 | image1 = Glaiza de Castro (2021) 11-46 screenshot.jpg | caption1 = Glaiza de Castro | alt1 = An image of Glaiza de Castro. | image2 = Kylie Padilla Dilim the Making.jpg | caption2 = Kylie Padilla | alt2 = An image of Kylie Padilla. | image3 = 菲律賓市場臺灣觀光大使Gabbi Garcia.jpg | caption3 = Gabbi Garcia | alt3 = An image of Gabbi Garcia. | image4 = Sanya Lopez (cropped).jpg | caption4 = Sanya Lopez | alt4 = An image of Sanya Lopez. }} ==Mga tauhan== ===Pangunahing tauhan=== {{col div}} * [[Bianca Umali]] bilang [[Terra (Encantadia)|Terra]] ===Supotadong tauhan=== * [[Faith Da Silva]] bilang [[Flamarra]] * [[Angel Guardian]] bilang [[Deia]] * [[Kelvin Miranda]] bilang [[Adamus]] * [[Rhian Ramos]] bilang Kera [[Mitena]] * [[Bianca Manalo]] bilang Olgana * Sherilyn Reyes-Tan bilang Katrina Salvador * [[Manilyn Reynes]] bilang Mona Reyes * [[Gabby Eigenmann]] bilang Zaur * Boboy Garovillo bilang Javier Reyes * [[Benjie Paras]] bilang Kapre * Jamie Wilson bilang Ednu * [[Therese Malvar]] bilang Dina Villaroman * [[Vince Maristela]] bilang Akiro Nuñez * Jon Lucas bilang Daron * Shuvee Etrata bilang Veshdita * Pam Prinster bilang Camille "[[Cami]]" Salvador * Luis Hontiveros bilang Soldarius * Cheska Inigo bilang Mashna Mayca * Billie Hakenson bilang Kosshava * Hailey Dizon * Vito Gueco bilang Mantuk * Kiel Gueco bilang Tukman * [[Jay Arcilla]] bilang Ulmar * [[Ricky Davao]] bilang Emilio "Emil" Salvador * Mika Salamanca as Anaca * Matt Lozano * Paolo Paraiso * Shiela Marie Rodriguez * Moi Bien * Lotlot Bustamante * Heath Jornales ===Bisitang tauhan=== * Sienna Stevens bilang batang [[Mitena]] * [[Tom Rodriguez]] bilang [[Gargan]] * [[Sanya Lopez]] bilang [[Danaya]] * [[Glaiza de Castro]] bilang [[Pirena]] * [[Kylie Padilla]] bilang [[Amihan (Encantadia)|Amihan]] * [[Gabbi Garcia]] bilang [[Alena]] * [[Ruru Madrid]] bilang Ybrahim * [[Rocco Nacino]] bilang Aquil * [[Solenn Heussaff]] bilang Cassiopea * [[Nesthy Petecio]] * [[Mikee Quintos]] bilang Lira * [[Kate Valdez]] bilang Mira * [[Martin del Rosario]] * [[Michelle Dee]] bilang Cassandra * [[Derrick Monasterio]] bilang Almiro * Elle Villanueva bilang Agua * [[Ysabel Ortega]] bilang Armea * [[Lexi Gonzales]] bilang Sari-a * [[Buboy Villar]] bilang Wantuk * [[Radson Flores]] bilang Avilan * [[Wendell Ramos]] bilang Memen * Ashley Rivera bilang Batis ng Katotohanan * [[Maxine Medina]] bilang Ornia * [[Carlo Gonzales]] bilang Muros * Marx Topacio bilang Azulan * Jay Ortega bilang Alipato * Skye Chua * Larkin Castor * Brianna Bunagan * Cassandra Lavarias * Justin De Dios {{col div end}} ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]] feawgmrgm9wtzxxwq724a7hy9kze0ng 0 335592 2205877 2198977 2026-05-02T01:33:52Z AsianStuff03 125864 /* */ ni 2205877 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Titania (moon) color, cropped.jpg|thumb|Isang larawan ng buwang Titania inilarawan ng Voyager 2 noong 1986 habang dumadaloy ito.]] Ang '''Titania''' ay isang [[likas na satelayt]] ng [[Urano]] at ang pinakamalaking buwan nito. Mayroon itong laki ng mga 3156 [[kilometro]] na may layo sa planetang Urano ng 436298 km sa loob ng 8.7 na araw na nakatagilid ng 0.1 na [[digri (anggulo)|digri]] at may eksentrisidad ng 0.002.<ref>{{Cite web |title=Planetary Satellite Mean Elements Grouped Table|url=https://ssd.jpl.nasa.gov/sats/elem/sep.html#:~:text=Titania&text=436298,0.1 |access-date=2026-01-17 |website=ssd.jpl.nasa.gov |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=List of Moons in the Solar System · Facts and information |url=https://theplanets.org/moons/#:~:text=Titania&text=1%2C578%098.706 |access-date=2026-01-17 |website=The Planets |language=en-US}}</ref> Natuklasan ito noong Enero ng 1777 ni [[William Herschel]] gamit ang malakas niyang [[teleskopyo]] habang inoobserbahan niya ang planetang [[Urano]]. Noong inoobserbahan niya ang Urano, nakita niya ang mga likas na satelayt na Titania at [[Oberon (buwan)|Oberon]], sapagkat alam niya ito ay isang likas na satelayt ni Urano at hindi mga bituin, ang mga likas na satelayt na natuklasan sa [[Daigdig]] ay ginagamit ang makabagong mataas na uri ng teleskopyo ng mga ''amateur astronomer'' at mga ''space probe'' tulad ng [[Voyager 1]] at ang [[Teleskopyong Pangkalawakang James Webb|JWST]].<ref name="Newton Teece 1995">{{cite book |last1=Newton |first1=Bill |url=https://books.google.com/books?id=l2TNnHkdDpkC |title=The guide to amateur astronomy |last2=Teece |first2=Philip |date=1995 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-44492-7 |page=109 |language=en}}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} {{Stub|Astronomiya}} [[Kategorya:Urano]] [[Kategorya:Likas na satelayt]] 4hi2exxrqxbhxr62wo7kq8clfjroz2z 0 336676 2205925 2190419 2026-05-02T07:37:40Z Senior Forte 115868 2205925 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | native_name = '''Republikang Bayan ng Rumanya''' {{small|(1947&ndash;65)}}<br>{{small|{{native name|ro|Republica Populară Romînă}}}}<hr>'''Sosyalistang Republika ng Rumanya''' {{small|(1965&ndash;89)}}<br>{{small|{{native name|ro|Republica Socialistă România}}}} | image_flag = Flag of Romania (1965-1989).svg | flag = Flag of Romania | flag_type = [[Watawat ng Rumanya|Watawat<br>(1965–89)]] | image_coat = Coat of arms of the Socialist Republic of Romania.svg | symbol_type = [[Eskudo ng Rumanya|Sagisag<br>(1965–89)]] | motto = {{lang|ro|[[Mga manggagawa ng lahat ng bayan, magkaisa!|Proletari din toate țările, uniți-vă!]]}}<br/>"Mga proletaryo ng lahat ng bansa, magkaisa!" | anthem = {{lang|ro|[[Trei culori]]}} (1977–1989)<br/>"Tatlong Kulay"{{parabr}}{{center|[[File:Trei culori.ogg]]}} | capital = [[Bukarest]] | largest_city = kabisera | coordinates = {{Coord|44|25|N|26|06|E|type:city}} | status = Kasapi ng [[Kasunduang Varsovia]] at [[COMECON]] | official_languages = [[Wikang Rumano|Rumano]] | demonym = [[#Demograpiya|Rumano]] | image_map = Romania 1956-1990.svg | image_map_caption = Lokasyon ng Rumanya (lunti) sa Europa noong Digmaang Malamig. | government_type = [[Unitaryong]] [[Marxista–Leninistang]] [[unipartidistang]] [[sosyalistang]] [[republika]]<br>'''1965-1989:'''<br>[[Neo-Stalinistang]] [[totalitaryong]] [[diktadura]] | legislature = [[Great National Assembly (Socialist Republic of Romania)|Dakilang Pambansang Asamblea]] | title_leader = Pangkalahatang Kalihim ng PCR | leader1 = {{nowrap|[[Gheorghe Gheorghiu-Dej]]}} | year_leader1 = 1947–1965 | leader2 = [[Nicolae Ceaușescu]] | year_leader2 = 1965–1989 | era = [[Digmaang Malamig]] | event_start = Sapilitang Pagbitiw ni Miguel I | date_start = 30 Disyembre | year_start = 1947 | event1 = Unang Saligang Batas | date_event1 = 13 Abril 1948 | event2 = Ikalawang Saligang Batas | date_event2 = 24 Setyembre 1952 | event3 = {{nowrap|[[De-Stalinisasyon]]}} | date_event3 = 21 Abril 1964 | event4 = Ikatlong Saligang Batas | date_event4 = 21 Agosto 1965 | event5 = Tesis ng Hulyo | date_event5 = 6 Hulyo 1971 | event_end = [[Himagsikang Rumano]] | year_end = 1989 | date_end = 22 Disyembre | area_km2 = 237,500 | population_estimate = 23,102,000 | population_estimate_year = 1987 | p1 = Kaharian ng Rumanya | flag_p1 = Flag of Romania.svg | s1 = History of Romania (1989–present){{!}}Rumanya | flag_s1 = Flag of Romania.svg | currency = [[Romanian leu|Leu]] | calling_code = 40 | HDI = 0.863 | HDI_year = 1990 formula }} Ang '''Sosyalistang Republika ng Rumanya''', dating '''Republikang Bayan ng Rumanya''' sa pagitan ng 1947 at 1965, ay isang [[estadong sosyalista]] na umiral sa [[Timog-Silangang Europa]] mula 1947 hanggang 1989. Hinangganan nito ang [[Unyong Sobyetiko]] sa hilaga at silangan, [[Republikang Bayan ng Hungriya|Hungriya]] sa kanluran, [[SPR ng Yugoslabya|Yugoslabya]] sa timog-kanluran, [[Republikang Bayan ng Bulgarya|Bulgarya]] sa timog, at [[Dagat Itim]] sa timog-silangan. Sumaklaw ito ng lawak na 237,500 km² at tinahanan ng halos 23 milyong mamamayan. Naging estadong satelite ito ng USSR bilang kasapi ng mas malaking [[Silangang Bloke]]. Ang kabisera at pinakamalaking lungsod nito ay [[Bukarest]]. Sa pagtatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], pumasok ang [[Hukbong Pula]] sa Rumanya noong 1944 at naipalayas ang mga puwersa ng [[Alemanyang Nazi]]. Noong Agosto 1944, pinatalsik ni Haring [[Miguel I ng Rumanya|Miguel I]] ang pamahalaang maka-Aksis ni [[Ion Antonescu]] at inihayag ang paglipat ng kanyang bansa sa panig ng Alyados. Subalit, nanatiling malakas ang impluwensiya ng Unyong Sobyetiko sa bansa. Unti-unting kinonsolida ng [[Partido Komunista Rumano]] ang kapangyarihang politikal nito, kung saan nagtagumpay ito sa mga parlamentaryong halalan ng 1946. Sa pagpilit ng Mosku, bumitiw si Miguel mula sa trono noong 30 Disyembre 1947 at ipinahayag ang Rumanya na isang republikang bayan. Naganap ang kolektibisasyon at industriyalisasyon sa pamumuno ni [[Gheorghe Gheorghiu-Dej]]. Mula sa kalagitnaan ng dekada 1950, sumailalim ang Rumanya sa proseso ng [[De-Stalinisasyon]] at umasam ng kasarinlan mula sa USSR. Bilang resulta, pinaalis ang mga tropang Sobyetiko sa bansa at pinuksa ang mga ''SovRom'', mga Sobyetikong negosyong pankita na umubos sa mga mapagkukunang Rumano. Bumuo rin ang Rumanya ng mga ugnayan sa Kanluraning mundo, kabilang ang [[Pransiya]], [[Dakilang Britanya]], at [[Estados Unidos]]. Pinagtibay ang ikatlong saligang batas noong Agosto 1965 na nagbigay-diin ang sosysalistang katangian ng estado. Noong Marso 1965, pumanaw si Gheorghiu-Dej at itinalaga si [[Nicolae Ceaușescu]] bilang Pangkalahatang Kalihim ng PKR. Sa una ay naging mas liberal at malaya ang kanyang pamamahala kaysa sa kanyang hinalinhan, isang halimbawa nito ay ang pampublikong pagkondena niya sa pagsalakay ng [[Pakto ng Varsovia]] sa [[Sosyalistang Republikang Tsekoslobako|Tsekoslobakya]] noong Agosto 1968. Gayunpaman, nagsimulang maging totalitaryo ang rehimen ni Ceaușescu kasunod ng pag-anunsyo ng [[Tesis ng Hulyo]] noong 1971, kung saan lumitaw ang malakihang [[kulto ng personalidad]] na nakapaligid sa kanyang pamilya. Mula noong 1981, upang mabayaran ang naipong $10 bilyong dayuhang utang, nagpatupad si Ceaușescu ng patakaran ng ekonomikong austeridad, na mabilisang nagpalala sa antas ng pamumuhay ng mga Rumano at nagpataas sa kakulangan ng mga pangunahing kalakal. Noong Disyembre 1989 ay nagkaroon ng mga protesta laban sa pagpapalayas sa paring Hungaro na si László Tőkes, at lumaki sa isang malawakang pag-aalsang anti-komunista. Bilang resulta ng [[Himagsikang Rumano]], tinangka ng mag-asawang Nicolae at [[Elena Ceaușescu]] na tumakas sa bansa noong Disyembre 22 ngunit nabigo. Pagkatapos ng tatlong araw ay nilitis sila ng isang tribunong militar at agad na pinapatay. Pinalitan sila ng Pambansang Hanay ng Kaligtasan na binuo ng mga dating kasapi ng PKR tulad ng pinuno nitong si [[Ion Iliescu]]. Idinaos ang mga malayang halalan noong Mayo 1990 at pinatatag ang modernong konstitusyon ng noong Disyembre 1991, na nagbuwag sa sistemang sosyalista at nagbigay ng demokrasyang semi-presidensyal. ==Kasaysayan== ===Ikalawang Digmaang Pandaigdig at Sobyetikong Okupasyon=== Kasunod ng pagbagsak ng mga [[Imperyong Ruso]] at [[Imperyong Austro-Hungaro|Austro-Hungaro]], pinagsama ang mga lupain ng Besarabiya, Bukovina, at Transilvania sa Rumanya upang likhain ang kilala ngayon na "Dakilang Unyon". Bagama't kinilala ito ng mga kapangyarihang Kanluranin, hindi tinanggap ng pamahalaang Sobyetiko ang pagkawala ng Besarabiya, na nakita nitong kinuha mula sa Rusya sa gitna ng [[Digmaang Sibil sa Rusya|digmaang sibil]]. Pinagplanuhan ng iilan ang pagbago ng mga hangganan ng Rumanya, na nakatanggap ng suporta mula sa [[Alemanyang Nazi]], bagaman walang intensyon ang Berlin na ibalik ang [[Katimugang Dobruja]] o Hilagang Transilvania. Sa halip, itinaguyod ng mga Aleman ang pagpapalawak patungong silangan. Sinimulan ng mga publikasyong Rumano na ilarawan ang Transnistria bilang makasaysayang teritoryo ng Rumanya, at ang populasyon nito ay diumano'y binubuo ng mga Rusipikadong Rumano. Noong bisperas ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], iminungkahi ng mga radikal na politiko na palawakin ang silangang hangganan ng Rumanya hanggang sa Katimugang Bug, Dnieper, o mas malayo pa. Tumindi ang mga pag-aangking ito noong panahon ng digma, kung minsa'y pinapaabot hanggang Urales upang magkaroon ng "espasyong pambuhay" (lebensraum) para sa mga Rumano. [[File:Soviet occupation of Bessarabia and Northern Bukovina 34.jpg|thumb|right|Pagpasok ng mga tangkeng Sobyetiko sa Besarabiya, Hunyo 1940.]] Kasunod ng pagsasama ng Besarabiya, Hilagang Bukovina, at rehiyong Hertsa sa USSR bilang resulta ng Kampanyang Besarabiyo ng Hukbong Pula noong 1940, nakipag-alyansa ang Rumanya sa Alemanyang Nazi at nagdeklara ng gera laban sa Unyong Sobyetiko. Pumasok ang mga tropang Rumano, sa ilalim ng atasang Aleman, sa digmaan noong 1941 sa panahon ng [[Operasyong Barbarossa]]. Matapos mabawi ang mga teritoryong ibinigay sa USSR noong 1940, sinakop din ng Rumanya ang katimugang Ukranya hanggang sa Ilog Dniester at Katimugang Bug. Gayunpaman, napalaya ng Hukbong Pula ang karamihan sa mga teritoryong Sobyetiko sa pagtatapos ng 1943 at patuloy na sumulong pakanluran. Kasunod ng kudetang pinamunuan ni Haring [[Miguel I]] noong 23 Agosto 1944 na nagpabagsak kay [[Ion Antonescu]], umalis ang Rumanya sa alyansa nito sa Alemanyang Nazi at nakipaggera dito noong 25 Agosto, sa gayo'y pumanig sa kapangyarihang Alyados: Dakilang Britanya, Pransiya, Estados Unidos, at USSR. Pinaikli ng kudeta ang digmaan ng ilang buwan at nagligtas ng daan-daang libong tao. Pinahintulutan din nito ang Hukbong Pula na mas mabilis na pumasok sa Balkanes, ngunit sa kawalan ng pormal na pinirmahang armistisyo at ipinagpatuloy ng mga sundalong Sobyetiko na tratuhin ang mga tropang Rumano na kaaway. Nilagdaan ang Kasunduang Armistisyo sa Rumanya noong 12 Setyembre 1944 sa Mosku. Sinubaybayan ang pagsunod sa mga tuntunin nito ng Komisyong ng Alyadong Kontrol na nakabase sa Bukarest at binuo ng mga kinatawan mula sa Estados Unidos, Dakilang Britanya, at USSR. Dahil sa pagpasok ng mga yunit ng Hukbong Pula at Kasunduang Bahagdan (na noo'y hindi pa alam ng Rumanya), lumaki ang papel ng delegasyong Sobyetiko sa komisyon, at lumubha ang sitwasyong pampolitika sa bansa tungo sa isang diktadurang nakamodelo sa Stalinismo. Halos katumbas ang kudeta ng "kapitulasyon" at "walang kondisyon" na pagsuko sa mga Sobyetiko at iba pang mga Alyados. Inantala ang mga negosasyon sa paglagda ng armistisyo sa pagitan ng mga Alyados upang makasakop ng Hukbong Pula ang teritoryo ng Rumanya hangga't maaari at idikta ang mga tuntunin ng armistisyo. Sa panahon ng kautusang tigil-putukan na pinirmahan ni Haring Miguel, mahigit 114-160,000 sundalong Rumano ang dinalang bilanggo nang walang laban ng mga tropang Sobyetiko at nagmartsa sa paa patungo sa mga kampo sa USSR; humigit-kumulang isang katlo sa kanila ang namatay sa ruta. Binuo ang Ika-1 Rumanong Boluntaryong Impantriyang Dibisyon "Tudor Vladimirescu" mula sa mga Rumanong bilanggo ng digma, na lumaban bilang bahagi ng Hukbong Pula ng Ika-2 Ukranyong Hanay (sa kalauna'y bahagi ng Sandatahang Lakas ng Rumanya) sa Rumanya, Hungriya, at Tsekoslobakya. Sa parehong batayan, ngunit sa teritoryong Sobyetiko, nabuo ang Ika-2 Rumanong Boluntaryong Impantriyang Dibisyon "Horea, Cloșca și Crișan", na bagama't hindi pormal na nakipaglaban sa mga tropang Aleman ay nagsagawa ng aktibong pakikibaka laban sa mga armadong pormasyon ng mga pasistang Rumano. ===Pagtatag ng Republikang Bayan=== ==Sanggunian== {{reflist}} 3o3gqe6uww7swuw3gdiguvdx8oz4n4u 0 336926 2205921 2193713 2026-05-02T06:07:38Z GinawaSaHapon 102500 +tuldik sa unang banggit ng paksa 2205921 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}{{IPA notice||brackets=no}}{{Infobox IPA|above=Voiced|ipa symbol=◌̬|decimal=812}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa. -->{{Infobox IPA|above=Voiceless|ipa symbol=◌̥|decimal=805}} Sa [[ponetika]] at [[ponolohiya]], tumutukoy ang '''tunóg''' o '''bóses''' ({{Langx|en|voice|link=y}} o {{Lang|en|voicing}}) sa katangian ng mga tunog sa pagsasalita na kalimitang ginagamit para sa mga [[katinig]]. Maaari itong masabing '''matunóg''' ({{Lang|en|voiced}}) o '''waláng tunóg''' ({{Lang|en|voiceless}}).<ref>{{Cite journal|url=https://animorepository.dlsu.edu.ph/cgi/viewcontent.cgi?article=1012&context=dalumat|title=Titik at Tunog: Pahambing na Palatitikan ng Wikang Ingles at Filipino|last=Lacson|first=Jane Pauleen|date=2022|journal=Dalumat: Multikultural at Multidisiplinaryong E-Journal sa Araling Pilipino|volume=8|via=Animo Repository|last2=Victoria|first2=Vasil|issue=1|access-date=30 Enero 2026|doi=10.59588/2094-4187.1012|format=PDF|pages=7}}</ref><ref>{{Cite journal|url=https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/94433025/Varayti_ng_wikang_Surigaonon_Isang_pagsusuri_sa_ponemang_j_at_y-libre.pdf?1668741559=&response-content-disposition=inline%3B+filename%3DVarayti_ng_wikang_Surigaonon_Isang_pagsu.pdf&Expires=1769737438&Signature=O2ki8iLOgxlx3UDcT7DQv6c9DeJE8JhPfmgRSdN4~aswP70Pf6pmreimJWVWAdGNNQYrfJd0JVnuy9P1IebU9RhnhYJ0rQiKHj67ih1agqrZGHYzL1LKqb0kLfG2hf1xqJDU4nVbKAU3kjIqZE3JDnv8cu4B0gH9IFO146LEsAg~WqCZwk8wG5RzuOf8OmZzYwVxVvq62Q-9KPdUSQ0KapJAp7VRw95ZeBzIA1opaxY73~FmP0Gc~kSjF50t92NjTLlXCMZfN7c5Ss3w7atjbiYQJZ7ucFR5MeUrQJg0UMDr3jtvoB3cyQxvdTET0NwUXpO3h-DGkzYQ1jwx3uoq4A__&Key-Pair-Id=APKAJLOHF5GGSLRBV4ZA|title=Varayti ng wikang Surigaonon: Isang pagsusuri sa ponemang /j/ at /y/|last=Camar|first=Aisah|date=2020|journal=International Journal of Research Studies in Education|volume=9|pages=67|issue=8|doi=10.5861/ijrse.2020.5907|issn=2243-7703|eissn=2243-7711|access-date=30 Enero 2026}}</ref> Ginagamit ang katagang ito para tumukoy sa dalawang magkaibang konsepto: maaari itong tumukoy sa proseso ng artikulasyon kung saan nanginginig ang mga [[Kuwerdas ng boses|kuwerdas]] sa lalamunan upang makagawa ng [[boses]], samantalang ginagamit rin ito bilang isang paraan sa paggugrupo sa mga [[ponema]] sa ponolohiya. == Notasyon == Gumagamit ng mga sari-sariling titik ang [[Pandaigdigang Ponetikong Alpabeto]] (IPA) para sa marami sa mga pares ng katinig na matunog at walang tunog kagaya ng {{IPA|[p b], [t d], [k ɡ], [q ɢ]}}. Bukod sa mga ito, meron ding tuldik para sa tunog, ⟨{{IPA|◌&#x032C;}}⟩, na madalas ginagamit para sa mga titik na karaniwang ay walang tunog. Sa [[Unicode]], nakakodigo ang mga simbolo bilang {{unichar|032C|COMBINING CARON BELOW|cwith=◌}} at {{unichar|0325|COMBINING RING BELOW|cwith=◌}}. == Sanggunian == [[Kategorya:Ponetika]] rqommd08tuwfjnvgohjqtvwhjcuy9g3 2 336972 2205924 2205424 2026-05-02T06:54:19Z GinawaSaHapon 102500 2205924 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa. --> {{IPA notice}} Sa [[ponetika]], '''katínig na pasitsít''' o '''sibilánte''' ang tawag sa isang grupo ng mga [[katinig na pasutsot]] at [[Katinig na pasara-sutsot|pasara-sutsot]] na may matinis na tunog na parang sumisipol. Sa [[wikang Tagalog]], ito ang mga tunog na {{IPA|[s ʃ]}} kagaya sa ''sinta'' o ''pasya'' gayundin sa {{IPA|[z]}} sa mga [[salitang hiram]] tulad ng ''[[zoo]]''. Natutukoy ang mga katinig na pasitsit sa tinis nito kumpara sa ibang mga kauri nito, at madalas magamit sa [[paralingguwistika]] bilang pantawag ng pansin (hal. ''psst!'' kapag may tinatawag o ''shh!'' kung may pinapatahimik). Kalimitang itinuturing ang mga katinig na pasitsit bilang bahagi ng mga '''matitinis na katinig''' o '''estridente''', bagamat hindi malinaw ang pagtatangi sa dalawa. Gayunpaman, karaniwang itinatangi ang mga katinig na pasitsit bilang mga mas matitinis na uri ng grupo. == Uri == Mga [[katinig sa harapan]] ang mga katinig na pasitsit; ibig sabihin, nabubuo sila sa harapang bahagi ng [[dila]]. Naitatangi sila sa isa't isa batay sa hugis ng dila, [[lugar ng artikulasyon]], at kung saang bahagi ng dila ang tumama sa itaas na bahagi ng bibig. === Hugis ng dila === Pangunahing ginagamit bilang pantangi sa mga katinig na pasitsit ang hugis ng dila. Nakadepende sa hugis ng dila ang magiging tunog ng isang katinig, na agad na maitatangi kahit sa parehong mga wika. Makikita sa talahanayan ang mga kinikilalang hugis ng dila sa lingguwistika, nakaayos mula sa pinakamatinis pababa. {| class="wikitable" ! [[Lugar ng artikulasyon]]!! Hugis ng dila !! Tindi ng palatalisasyon !! Halimbawa !! Paliwanag |- | rowspan="2" | [[Katinig sa gilagid|Gilagid]] || rowspan="3" | {{nowrap|kaliwa–pakanan}} nakalubog || wala || {{IPA|[s z]}} || Nakalubog ang dila. Dahil dito, lumalabas ang hangin nang may puwersa at nagreresulta sa isang matinis na tunog na parang sumisipol. Isa ito sa mga pinakakaraniwang katinig dahil sa dali ng paggawa nito, kabilang na ang [[wikang Tagalog]] (hal. ''saya'' o ''zoo''). |- |[[Sekundaryong artikulasyon|sekundaryo]] (paiba-iba) |{{IPA|[sʲ zʲ]}} |Pagsasama ng nakalubog na dila at [[palatalisasyon]] (dulot ng pag-angat o pagkurba ng gitna ng dila). Karaniwang maririnig ang mga tunog na ito sa [[mga wikang Eslabo]] kagaya ng [[wikang Ruso]], kung saan may pagtatanging inilalarawan sa mga ito bilang "matigas" at "malambot". |- |[[Katinig sa ngipin-gilagid|Ngipin-gilagid]] |wala |{{IPA|[s̪ z̪]}} |Pagsasama ng nakalubog na dila at [[dentalisasyon]]. Nabubuo ito sa pagtama ng dulo ng dila o parehong dulo at gitnang bahagi ng dila sa likurang bahagi ng itaas na ngipin, na nagreresulta sa isang malambot na tunog na maikukumpara sa {{Lang|en|th}} sa mga [[Wikang Ingles|salitang Ingles]] na {{Lang|en|think}} ('mag-isip') o {{Lang|en|this}} ('ito'). Bihira lamang marinig ang tunog na ito sa mga wika, ngunit maririnig ito sa ilang dayalekto ng [[wikang Kastila]] sa rehiyon ng [[Andalucía|Andalucia]] at ilang mga katutubong wika sa katimugang [[California]] sa [[Estados Unidos]]. |- |[[Katinig sa gilagid-paleta|Gilagid-paleta]] |makitid na nakaumbok (patusok) |matindi |{{IPA|[ɕ ʑ]}} |Nakaumbok ang dila ngunit makitid at may matinding palatalisasyon. Maririnig sa [[Mga wikang Sino-Tibetano|mga barayti ng wikang Tsino]], gayundin sa wikang Ruso at [[Wikang Polako|Polako]]. |- |[[Katinig sa paleta-gilagid|Paleta-gilagid]] |malapad na nakaumbok ([[Lungaw|palungaw]]) |katamtaman |{{IPA|[ʃ ʒ]}} |Nakaumbok ang dila na parang lungaw, bahagya ang palatalisasyon. Maririnig sa wikang Tagalog sa mga salitang ''siya'' o ''tiyan'' (kung bibigkasin bilang ''sh'' at ''ch''). |} === Pagtama sa dila === === Lugar ng artikulasyon === 9msmpt8xlyvowo1z64lek78hpklf1ue 0 337238 2205858 2201282 2026-05-02T00:41:16Z TentingZones1 122212 /* */ 2205858 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Naujan-et-Postiac |settlement_type = Bayan |image_skyline = Naujan-et-Postiac Mairie.jpg |image_caption = Bulwagan ng bayan |image_shield = Blason ville fr Naujan-et-Postiac (Gironde).svg |pushpin_map = France#France Nouvelle-Aquitaine |pushpin_map_caption = Lokasyon ng Naujan-et-Postiac |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Nouvelle-Aquitaine]] |subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]] |subdivision_name2 = [[Gironda]] |subdivision_type3 = Arrondissement |subdivision_name3 = [[Arrondissement of Libourne|Liborna]] |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |leader_title = Alkade (2020–2026) |leader_name = François Raynaud<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/en/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=9 August 2021|language=fr}}</ref> |area_total_km2 = 11.1 |population_as_of = 2023 |population_total = 599 |population_demonym = Naujanais |population_density_km2 = auto |website = https://www.naujan-et-postiac.fr |coordinates = {{coord|44.7894|-0.1803|format=dms|display=inline,title}} |elevation_m = 40 |elevation_min_m = 6 |elevation_max_m = 91 }} Ang '''Naujan-et-Postiac''' ([[Wikang Oksitano|Oksitano]]: ''Naujan e Postiac'') ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa departamento ng [[Gironda]] sa [[Nouvelle-Aquitaine]] sa timog-kanlurang [[Pransiya]]. Sa layong 35 km mula sa [[Burdeos]], 6 km sa timog ng ilog [[Dordogne]]. Isang magandang lugar sa rehiyon ng [[Entre-Deux-Mers]] (sa pagitan ng dalawang ilog ng [[Dordogne]] at [[Garona]]), kung saan napakahalaga pa rin ng ubasan, dahil paunti nang paunti ito sa direksyong timog. Mayroon itong magandang arkitekturang kanayunan, na maayos na inaalagaan sa tradisyonal na istilo na bumubuo sa halos lahat ng mga gusaling pangrelihiyon at pabahay, gayundin sa ilang mga châteaux sa industriya ng alak. Ang mga kakahuyan at maliliit na lambak ay sapat pa rin sa tanawin ng kanayunan upang magbigay ng isang kagandahan na halos kakaiba kung hindi lamang ito katangian ng maraming iba pang mga nayon sa lugar. Ang kasalukuyang administratibo at heograpikal na sitwasyon ng komyun ay nagmula sa pagsasama ng dalawang nayon at ng kanilang mga nasasakupan bago ang Rebolusyong Pranses, at ang kumpirmasyon sa bagong pambansang organisasyon na nilikha noong 1802. Ang simbahan ng nayon ng Postiac, na noon ay naging pribadong pag-aari, ay unti-unting nawawala sa ilalim ng mga tumutubong puno. ==Heograpiya== ===Lokasyon=== [[File:33301-Naujan-et-Postiac-Sols.png|thumb|Mapa ng imprastraktura at paggamit ng lupa sa komyun noong 2018 (CLC).]] Ang Naujan-et-Postiac ay isang komyun sa dulong timog ng dating kanton ng Branne, ang bagong kanton ng Côteaux de Dordogne, at ang [[arrondissement ng Libourne]], na nasa hangganan ng dating kanton ng Targon, ang bagong [[kanton ng Entre-deux-Mers]], at ang [[arrondissement ng Langon]]. Ang pamayanan ay halos kalat-kalat, tulad ng sa karamihan ng mga komyun sa rehiyon, na may maraming mga nayon, mga karatig-pook, at mga lokalidad, na ang mga aktibidad ay malinaw na nauugnay sa agrikultura. Ang Engranne, isang maliit na sanga ng Dordogne, na lumaki dahil sa isang estey, ang naghihiwalay sa komyun mula sa karatig-pook nito, ang [[Jugazan]]. Ang komyun ay matatagpuan 35 km sa silangan ng Bordeaux, ang kabisera ng departamento, 18 km sa timog-timog-silangan ng [[Libourne]], ang kabisera ng arrondissement, at 6 km sa timog ng [[Branne]], ang luklukan ng komunidad ng mga komyun ng Brannais. ===Mga karatig-komunidad=== Ang mga karatig-komune ay ang [[Rauzan]] sa hilagang-silangan, [[Jugazan]] sa silangan, [[Bellefond]] sa timog-silangan, [[Romagne]] sa timog-kanluran, [[Daignac]] sa kanluran, [[Guillac]] sa hilagang-kanluran, [[Lugaignac]] sa hilaga-hilagang-kanluran at [[Saint-Aubin-de-Branne]] sa hilaga. ==Etimolohiya== *'''Naujan'''. Ang mga lumang anyo ay parokya ''Sancti Petri de Nauian, Donatus presbiter de Nauian, de Nauiano, apud Naugianum'', lahat ay walang petsa at nagmula sa kartularyo ng [[La Sauve]]. Hindi sumasang-ayon ang mga toponymist. Ang Dauzat at Rostaing, na sinusundan ng Astor (ito ay binanggit ni Bénédicte Boyrie-Fénié) ay nangangailangan ng suffix ''-anum'' at may Latin na apelyido *''Navidius'', nagmula sa ''Navius'' ​​(mula sa navus, "barko", at ang kahulugan ay magiging "marino, mandaragat"). Ang Negre, na sinipi ni B. Boyrie-Fénié, ay para sa isang "Roman (ic)" na pangalan ng tao *''Naevianus'', nagmula sa ''Naevius'' at hindi nangangailangan ng suffix. Pinili ni B. Boyrie-Fénié ang apelyidong ''Navigius'', na pinatunayan at tiyak sa Aquitaine, na may suffix ''-anum''. * '''Postiac'''. Ang mga lumang anyo ay terram ng ''Posteac, parrochia de Posteac'', parehong walang petsa at nagmula sa kartularyo ng La Sauve. Naniniwala si Bénédicte Boyrie-Fénié na ang ''Postiac'' ay nagmula sa *''Postius'', kung saan pinatutunayan na nagmula ang Postinius, at mula sa hulaping ''-acum'', na Latinisasyon ng hulaping Welsh na ''-ācon''. Sa katunayan, hindi maaaring ibigay ng ''*Postiacum'' ang ''Postiac'' ayon sa normal na mga tuntunin ng ebolusyon, ngunit ang ''*Poissac'' (cf. ''Possac'' kay [[Agmé]], na marahil ay may ibang panahon). Tiyak, sa Entre-Deux-Mers na ito na nagpaparami ng ebidensya ng isang lumang presensya ng libangan ng -n- intervocalic ([[Espiet]] < *''Espinet'', [[Mouliets]] < *''Molinets'', marahil [[Lestiac]] < *''Lestinac'', at sa mismong [[Agenais]], [[Landerrouat]] < *''Landerronat''), ay kumakatawan na ang isang lumang *''Postenac'' (o *''Postenag'', *''Postenago'', ayon sa petsa ng libangan ng -n-). Ang *''Postinus'', variant ng ''Postinius'', ay maaaring sumang-ayon. Samakatuwid, ang Postiac ay malamang na isang luma at malaki at sinaunang ari-arian na pagmamay-ari ni ''Postinus''. ==Istorya== Tulad ng iba pang bahagi ng rehiyon ng Entre-deux-Mers, ang paninirahan sa teritoryong ito ay sinauna at tumindi pagkatapos ng pagtatapos ng unang milenyo, at lalo na pagkatapos ng [[Digmaang Daang Taon]], na nagdulot ng kaunting seguridad sa mga pamayanang rural. Kasabay ng matibay na pagkakatatag ng mga kalapit na nakukutaang bayan, dumami ang mga nayon na pantay ang pagkakalat ngunit kakaunti ang populasyon, na nagbigay sa mapa ng lugar na ito ng kakaibang anyo sa rehiyon. Ang kasunod na pagpapanatag ng populasyon ay pumabor sa pangangalaga ng tradisyonal na arkitektura, sa loob ng isang pantay na kaakit-akit na heograpiya. Noong panahon ng [[Rebolusyong Pranses]], ang parokya ng Saint-Pierre de Naujan ay bumuo ng komyun ng Naujan, at ang annex nito, ang Notre-Dame de Postiac, ay bumuo ng komyun ng Postiac. Noong taong 10, ang komyun ng Postiac ay isinama sa komyun ng Naujan, na naging Naujan-et-Postiac. Ang pagtatanim ng ubas, tulad ng sa buong rehiyon, ay napakasinauna na. Ang Rebolusyong Pranses, tulad ng sa ibang bahagi ng bansa, sa pamamagitan ng pagpapanumbalik ng kalayaan sa pagtatanim, sa pamamagitan ng paghahati ng ari-arian ng Simbahan at mga ipinatapong maharlika, sa pamamagitan ng pagsasama-sama ng pagmamay-ari ng lupa sa karapatang magsamantala at sa gayon ay lumikha ng milyun-milyong may-ari, ay lubos ding nagpabago sa tanawin ng pagtatanim ng alak dito. Mabilis ang pag-unlad sa ilalim ng [[Ikalawang Imperyo]], isang maunlad na panahon bago ang amag o iba pang [[phylloxera]], nang maraming ari-arian ang nagdagdag, sa istilo ng chatelain noong panahong iyon, ng magagandang elemento sa umiiral nang pamana sa kanayunan. Sa antas ng administratibo, ang pagsasama-sama ng mga parokya ng Naujean (na inialay kay Saint John) at Postiac, sa loob ng county ng Blaignac noong ika-18 siglo, ay pinanatili ng Rebolusyon (Taon X) sa paglikha ng isang komyun. Ang enfeoffment at pagsipsip ng pangalawa, na mas maliit sa lugar at populasyon, ay ginawang tiyak sa pamamagitan ng paglilipat ng simbahan nito at mga kaugnay na elemento (bilang bahagi ng pagbebenta ng pambansang ari-arian), na kalaunan ay naging pribadong kapilya at libingan ng pamilyang may hawak. Ang organisasyong administratibo ng Republika, sa pamamagitan ng pagkakabit nito sa kanton ng Branne (kanton ng Coteaux de Dordogne kasunod ng reorganisasyon noong 2015) at sa distrito ng Libourne, ay nagpatunay sa hilagang oryentasyon ng kalakalan at sa malinaw na paghihiwalay mula sa mga komyun sa timog, na nakakabit sa kanton ng Targon (kanton ng Entre-deux-Mers simula noong 2015), at sa arrondissement ng Langon. Ang paglago ng metropolis ng Bordeaux, na napakahalaga na para sa komersyo, kalusugan, edukasyon, at propesyonal na aktibidad ng maraming residente, ay lalo lamang nagpapatingkad sa mabigat nitong presensya sa kanluran, at nagpapataw ng sarili sa pamamagitan ng hindi maiiwasang liwanag nito sa kalangitan sa gabi ng buong rehiyon. Ang ilang mga tampok ng pabahay sa dormitoryo, na limitado ng kahalagahan ng pagtatanim ng ubas sa lokal na aktibidad, ay nakikita lalo na sa direksyon ng trapiko na dumadaan dalawang beses sa isang araw sa mga kalsada ng departamento na nagdurugtong sa komyun sa Bordeaux o Libourne. Dahil sa mga relatibong kalapitan na ito, ang pag-alis noong dekada 1960 ay naantala, at halos nabaligtad. Ang aktibidad ng turista, na may ilang mga gîte o guest house, ay umuunlad nang makatwiran. ==Eskudo de armas== [[File:Blason ville fr Naujan-et-Postiac (Gironde).svg|thumb|Eskudo de armas]] May apat na bahagi bawat saltire: una, kulay azure, isang gilingan na gulong na kulay argente na nagmumula sa isang ilog na may anim na kulot na fillet na sable na bumababa patungo sa base na parang nakabaligtad na chevron, pangatlo, kulay azure, isang portcullised tower na kulay argente na may masoned na sable, pang-apat, isang puno ng ubas na may dahon o, namumunga na may tatlong kumpol ng ubas, kulay azure, nakapilipit sa tulos nito na o. [[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]] iqxjzchvt7wbqsdb9pdqihvv64fvm8x 0 337405 2205856 2198918 2026-05-02T00:26:00Z TentingZones1 122212 /* */ 2205856 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Jegun |native_name = Jigun<br/>Gigun |settlement_type = [[Talaan ng mga komyun sa departamento ng Gers|Bayan]] |image_skyline = Eglise St Michel Jegun.jpg |image_caption = Ang Kapilya ng Saint-Michel ng Tremblade |image_shield = Blason ville fr Jegun (Gers).svg |pushpin_map = France |map_caption = Lokasyon ng Jegun |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Occitanie]] |subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]] |subdivision_name2 = [[Gers]] |subdivision_type3 = Arrondissement |subdivision_name3 = [[Arrondissement of Auch|Auch]] |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |leader_title = Alkade (2020–2026) |leader_name = Guy Lapeyre<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|publisher=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=13 September 2022|language=fr}}</ref> |area_total_km2 = 39.25 |population_as_of = 2023 |population_total = 1176 |population_density_km2 = auto |website = https://www.commune-jegun.fr/ |coordinates = {{coord|43.7581|0.4603|format=dms|display=inline,title}} |elevation_m = 220 |elevation_min_m = 105 |elevation_max_m = 242 |postal_code = 32162/32360 |postal_code_type = INSEE/Postal code |shield_link = #Eskudo de armas }} Ang '''Jegun''' ({{IPA|fr|ʒeɡœ̃}}) ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] ng [[Pransiya]] na matatagpuan sa sentro ng departamento ng [[Gers]] sa rehiyon ng [[Occitanie]]. Sa kasaysayan at kultura, ang komyun ay nasa [[Pays d'Auch]], isang lugar na nagtatanim ng cereal at alak na itinalaga rin bilang isang "pays" (isang rehiyonal na lugar) noong 2003. Dahil nalantad sa isang nabagong [[klima ng karagatan]], ito ay dinadaluyan ng [[Baïse]], [[Auloue]], [[Loustère]], [[batis ng Lahontan]], [[Coulègne]], [[batis ng Larranchélan]], at iba pang maliliit na daluyan ng tubig. Ang Jegun ay isang rural na komyun na may 1,176 na naninirahan sa 2023. Ito ay bahagi ng [[metropolitan area ng Auch]]. Ang mga naninirahan dito ay tinatawag na Jegunois (panlalaki) o Jegunoises (pambabae). Ang makasaysayang motto ay "On peur déguin à Jeguin" (Natatakot kami sa kasamaan sa Jegun). Ang pamana ng arkitektura ng komyun ay kinabibilangan ng dalawang gusaling nakalista bilang mga makasaysayang monumento: ang beranda ng kalapati ng Puntis, na nakalista noong 1973, at ang kapilya ng Saint-Michel de Tremblade, na nakalista noong 1979. ==Heograpiya== Ang Jegun ay isang bayan ng bastido na matatagpuan sa pagitan ng kalsadang departamento ng D930 at ng [[ilog Auloue]], sa pagitan ng [[Auch]] at [[Castéra-Verduzan]]. Ang mga kalapit na komunidad ay [[Antras]], [[Biran]], [[Bonas]], [[Castéra-Verduzan]], [[Cézan]], [[Lavardens]], [[Saint-Jean-Poutge]], [[Saint-Lary]] at [[Saint-Paul-de-Baïse]]. ==Kasaysayan== Hindi gaanong naidokumento ang pinagmulan ng bastide, ngunit ang bayan ay nagpapakita ng perpektong pagkakaayos: apat na magkaparehong kalye na pahaba ang naghahati dito sa limang bloke. Walang gitnang plasa, ngunit ang palengke ay matatagpuan sa gitnang bloke. Isa pang natatanging katangian ay ang kawalan ng simbahan, dahil ang bagong bayan ay itinayo sa ibabaw ng umiiral na bakuran ng simbahan, na kinabibilangan ng isang Romanesque na simbahan na inialay kay [[Saint Candide]]. ==Mga lugar at monumento== [[File:Vue de Jegun la nuit.jpg|thumb|Tanawin ng Jegun sa gabi]] '''Simbahan ni San Candidus''' Dating kilala bilang "Simbahan ng Kolehiyo ni San Candidus ng Jegun." Ang unang dokumentong bumabanggit dito ay isang papal bull mula kay Papa Celestine III na mula pa noong 1193. Nagbigay ang Obispo ng Couserans ng mga liham ng indulhensiya noong 1249 sa mga mananampalataya na nag-ambag sa patuloy na pagtatayo ng simbahan. Tinukoy niya na ang katawan ni San Candidus ay matatagpuan sa simbahan. Noong Nobyembre 20, 1336, hiniling ng Arsobispo ng Auch, Guillaume de Flavacourt, ang kabanata ng mga regular na kanon upang mamuhay nang monastiko. Ipinapahiwatig ng dokumentong ito na mayroong pitong kanon. <br />Noong 1373, si Juan I, Konde ng Armagnac, ay nagbigay ng donasyon kay San Candidus ng Jegun. Ang pagkawasak ay nangailangan ng muling pagtatayo simula noong 1430. Noong 1440, ang pangunahing pasukan ay itinayo sa timog na bahagi. Isang konsagradasyon ng simbahan ang naganap noong Mayo 10, 1489, sa harapan ni Pierre Henri, obispo in partibus ng Bérythe at bikaryo heneral ng arsobispo ng Auch, si François de Savoie. * Simbahang San Juan Bautista ng Lézian * [[File:Cimetière de la chapelle Saint-Michel de Tremblade, Jegun (19 novembre 2016).jpg|thumb|Cimetière de la chapelle Saint-Michel de Tremblade, Jegun (19 novembre 2016)]] Kapilya ng Saint-Michel sa Tremblade. Ang kapilya ay nakalista bilang isang makasaysayang monumento simula noong 1979. * Kapilya ng Lapeyrette. ==Eskudo de armas== [[File:Blason ville fr Jegun (Gers).svg|thumb|Jegun]] O, isang sanga ng baging na gawa sa sable, na bunga ng kaparehong uri at madahon ng vert. [[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]] lpc3di61prytj34azvdyb1l10lijacm 2205857 2205856 2026-05-02T00:30:00Z TentingZones1 122212 2205857 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Jegun |native_name = Jigun<br/>Gigun |settlement_type = [[Talaan ng mga komyun sa departamento ng Gers|Bayan]] |image_skyline = Eglise St Michel Jegun.jpg |image_caption = Ang Kapilya ng Saint-Michel ng Tremblade |image_shield = Blason ville fr Jegun (Gers).svg |pushpin_map = France |map_caption = Lokasyon ng Jegun |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Occitanie]] |subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]] |subdivision_name2 = [[Gers]] |subdivision_type3 = Arrondissement |subdivision_name3 = [[Arrondissement of Auch|Auch]] |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |leader_title = Alkade (2020–2026) |leader_name = Guy Lapeyre<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|publisher=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=13 September 2022|language=fr}}</ref> |area_total_km2 = 39.25 |population_as_of = 2023 |population_total = 1176 |population_density_km2 = auto |website = https://www.commune-jegun.fr/ |coordinates = {{coord|43.7581|0.4603|format=dms|display=inline,title}} |elevation_m = 220 |elevation_min_m = 105 |elevation_max_m = 242 |postal_code = 32162/32360 |postal_code_type = INSEE/Postal code |shield_link = #Eskudo de armas }} Ang '''Jegun''' ({{IPA|fr|ʒeɡœ̃}}) ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] ng [[Pransiya]] na matatagpuan sa sentro ng departamento ng [[Gers]] sa rehiyon ng [[Occitanie]]. Sa kasaysayan at kultura, ang komyun ay nasa [[Pays d'Auch]], isang lugar na nagtatanim ng cereal at alak na itinalaga rin bilang isang "pays" (isang rehiyonal na lugar) noong 2003. Dahil nalantad sa isang nabagong [[klima ng karagatan]], ito ay dinadaluyan ng [[Baïse]], [[Auloue]], [[Loustère]], [[batis ng Lahontan]], [[Coulègne]], [[batis ng Larranchélan]], at iba pang maliliit na daluyan ng tubig. Ang Jegun ay isang rural na komyun na may 1,176 na naninirahan sa 2023. Ito ay bahagi ng [[metropolitan area ng Auch]]. Ang mga naninirahan dito ay tinatawag na Jegunois (panlalaki) o Jegunoises (pambabae). Ang makasaysayang motto ay "On peur déguin à Jeguin" (Natatakot kami sa kasamaan sa Jegun). Ang pamana ng arkitektura ng komyun ay kinabibilangan ng dalawang gusaling nakalista bilang mga makasaysayang monumento: ang beranda ng kalapati ng Puntis, na nakalista noong 1973, at ang kapilya ng Saint-Michel de Tremblade, na nakalista noong 1979. ==Heograpiya== Ang Jegun ay isang bayan ng bastido na matatagpuan sa pagitan ng kalsadang departamento ng D930 at ng [[ilog Auloue]], sa pagitan ng [[Auch]] at [[Castéra-Verduzan]]. Ang mga kalapit na komunidad ay [[Antras]], [[Biran]], [[Bonas]], [[Castéra-Verduzan]], [[Cézan]], [[Lavardens]], [[Saint-Jean-Poutge]], [[Saint-Lary]] at [[Saint-Paul-de-Baïse]]. ==Kasaysayan== Hindi gaanong naidokumento ang pinagmulan ng bastide, ngunit ang bayan ay nagpapakita ng perpektong pagkakaayos: apat na magkaparehong kalye na pahaba ang naghahati dito sa limang bloke. Walang gitnang plasa, ngunit ang palengke ay matatagpuan sa gitnang bloke. Isa pang natatanging katangian ay ang kawalan ng simbahan, dahil ang bagong bayan ay itinayo sa ibabaw ng umiiral na bakuran ng simbahan, na kinabibilangan ng isang Romanesque na simbahan na inialay kay [[Saint Candide]].<ref>B. Cursente, G. Loubès: "Villages Gersois" (Publication de la Chambre d'Agriculture du Gers, 1991)</ref> ==Mga lugar at monumento== [[File:Vue de Jegun la nuit.jpg|thumb|Tanawin ng Jegun sa gabi]] '''Simbahan ni San Candidus'''<ref>Pierre Dubourg-Noves, ''Sainte-Candide de Jegun'', p. 228-234, dans ''Congrès archéologique de France. 128e session. Gascogne. 1970'', [[Société française d'archéologie]], Paris, 1970</ref> Dating kilala bilang "Simbahan ng Kolehiyo ni San Candidus ng Jegun." Ang unang dokumentong bumabanggit dito ay isang papal bull mula kay Papa Celestine III na mula pa noong 1193. Nagbigay ang Obispo ng Couserans ng mga liham ng indulhensiya noong 1249 sa mga mananampalataya na nag-ambag sa patuloy na pagtatayo ng simbahan. Tinukoy niya na ang katawan ni San Candidus ay matatagpuan sa simbahan. Noong Nobyembre 20, 1336, hiniling ng Arsobispo ng Auch, Guillaume de Flavacourt, ang kabanata ng mga regular na kanon upang mamuhay nang monastiko. Ipinapahiwatig ng dokumentong ito na mayroong pitong kanon. <br />Noong 1373, si Juan I, Konde ng Armagnac, ay nagbigay ng donasyon kay San Candidus ng Jegun. Ang pagkawasak ay nangailangan ng muling pagtatayo simula noong 1430. Noong 1440, ang pangunahing pasukan ay itinayo sa timog na bahagi. Isang konsagradasyon ng simbahan ang naganap noong Mayo 10, 1489, sa harapan ni Pierre Henri, obispo in partibus ng Bérythe at bikaryo heneral ng arsobispo ng Auch, si François de Savoie. * Simbahang San Juan Bautista ng Lézian * [[File:Cimetière de la chapelle Saint-Michel de Tremblade, Jegun (19 novembre 2016).jpg|thumb|Cimetière de la chapelle Saint-Michel de Tremblade, Jegun (19 novembre 2016)]] Kapilya ng Saint-Michel sa Tremblade. Ang kapilya ay nakalista bilang isang makasaysayang monumento simula noong 1979.<ref>{{Cite web |title=Chapelle Saint-Michel de Tremblade |url=https://www.pop.culture.gouv.fr/notice/merimee/PA00094813 |website=pop.culture.gouv.fr |access-date=2020-07-21}}.</ref> * Kapilya ng Lapeyrette. ==Eskudo de armas== [[File:Blason ville fr Jegun (Gers).svg|thumb|Jegun]] O, isang pilak na sanga ng baging, may dahon na vert, may prutas na asul.<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=11397 L'Armorial des Villes et des Villages de France - Jegun, Gers]</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Jegun]] [[Kategorya:Gers]] [[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]] [[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]] h9rn0vw1jjm5w9lkxo89he71vw2b06x 0 337503 2205793 2205744 2026-05-01T12:29:58Z Ivan P. Clarin 84769 2205793 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | title = Apoy sa Dugo | image = | caption = Title card | genre = {{plainlist| * [[Drama (film and television)|Drama]] * [[Crime film|Crime]]}} | creator = | writer = {{plainlist| * John Kenneth de Leon * Ma. Christina Velasco * Marlon Miguel}} | director = Ralph Manuel Malabunga | creative_director = | starring = {{plainlist| * [[Derrick Monasterio]] * [[Elle Villanueva]] * [[Ashley Ortega]]}} | opentheme = | theme_music_composer = | country = [[Pilipinas]] | language = Tagalog | num_episodes = 20 | executive_producer = | cinematography = | editor = | camera = [[Multiple-camera setup]] | runtime = 21-30 Minuto | location = [[Kalakhang Manila]] | company = GMA Entertainment Group | network = [[GMA Network]] | picture_format = [[Ultra-high-definition television|UHDTV]] [[4K resolution|4K]] | audio_format = [[5.1 surround sound]] | first_aired = {{start date|2026|3|4}} | last_aired = }} Ang '''Apoy sa Dugo''' ay isang teleserye sa Pilipinas, taong 2026 sa ilalim ng palatutunang [[GMA Network]] na inilathala ng direktor na si ''Ralph Maniel Malabunga'' na pinagbibidahan nina; [[Derrick Monasterio]], [[Ashley Ortega]], [[Elle Villanueva]] at [[Thea Tolentino]]. ==Cast and Characters== ===Main Cast:=== * [[Derrick Monasterio]] bilang Marco Panganiban * [[Ashley Ortega]] bilang Angel Aquino Sangalang * Elle Villanueva bilang Atty. Vanessa Sangalang-Panganiban ===Supporting Cast:=== * [[Pinky Amador]] bilang Sylvia Panganiban * [[Ricardo Cepeda]] bilang Carlito Panganiban * [[Cai Cortez]] bilang Atty. Lorraine Mendez * Fonzi bilang Fonzi Nartia * [[Larkin Castor]] bilang Spencer Palermo * Patricia Coma bilang Lexi Panganiban * Toniyuh bilang Toni * Angela Alarcon bilang Yumi * Khozebe Nicole Baker bilang Mikay Sangalang Panganiban * Rathian Cordero bilang Luigi Sangalang Panganiban * Karenina Haniel bilang Kiara * Elle Ramirez bilang Maya * Sunshine Teodoro bilang Veron ===With the Special Participation of=== * [[Thea Tolentino]] bilang Atty. Trixie Mendoza * [[Mark Manicad]] bilang Inspector Benedict Fajardo * Che Ramos as Inspector Gabriela Sison * [[Matet De Leon]] bilang Merly Aquino * [[Ron Angeles]] bilang Bruce * Andre Cue bilang Gringo * Cheska Salcedo bilang Sabrina * Angeli Sanoy bilang Katkat * Karl Limpin bilang Karl * John Vic De Guzman bilang Lucas Bueno * Aya Domingo bilang Vina * [[Jay Arcilla]] bilang Cyrus * Gerard Pizzaras bilang Ringo * Arnold Reyes bilang Eugene * Lloyd Samartino bilang Atty. Alonzo ==Sanggunian== {{reflist}} ==Talababa== * {{IMDb title|37901120}} [[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]] 8qy482miwnxbk2jhsz09yz1cy1thwx0 0 337545 2205890 2205000 2026-05-02T03:06:50Z TentingZones1 122212 /* Heograpiya */ 2205890 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Rozières-sur-Mouzon |settlement_type = Bayan |image_skyline = Rozières-sur-Mouzon, Mairie.jpg |image_caption = Ang bulwagan ng bayan sa Rozières-sur-Mouzon |image_shield = Blason ville fr Rozières-sur-Mouzon (Vosges).svg |pushpin_map = France |map_caption = Lokasyon ng Rozières-sur-Mouzon |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Grand Est]] |subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]] |subdivision_name2 = [[Vosges]] |subdivision_type3 = Arrondissement |subdivision_name3 = [[Arrondissement of Neufchâteau, Vosges|Neufchâteau]] |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |leader_title = Alkade (2020–2026) |leader_name = Serge Andelot |area_total_km2 = 4.78 |population_as_of = 2023 |population_total = 69 |population_density_km2 = auto |website = |coordinates = {{coord|48.1208|5.7067|format=dms|display=inline,title}} |population_demonym = Roziéroises, Roziérois |elevation_m = 333 |elevation_min_m = 330 |elevation_max_m = 406 }} Ang '''Rozières-sur-Mouzon''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Pransiya]] na matatagpuan sa departamento ng [[Vosges]] sa rehiyon ng [[Grand Est]]. ==Heograpiya== Ang bayan ay 2.3 km mula sa [[Tollaincourt]], 6.6 km mula sa [[Damblain]] at 9.6 km mula sa [[Lamarche]]. Ito ay bahagi ng [[Arrondissement of Neufchâteau, Vosges|arrondissement ng Neufchâteau]], na matatagpuan sa timog-kanlurang bahagi ng departamento. Ang [[Germainvilliers]], 4.6 km kanluran bago umabot sa hangganan ng [[Haute-Marne]]. ===Heograpiyang lingguwistika=== [[Wikang Champenois]] at [[Wikang Lorraine|Lorraine]] na sinasalita ng mga lokal. Sa kasalukuyan, ito ay lubhang nanganganib. Ang [[Wikang Pranses|Pranses]] ang tanging opisyal na wika ng [[Republika ng Pransiya|Republika]]. ==Hidrograpiya== Ang munisipalidad ay matatagpuan sa basin ng Ilog Meuse, sa loob ng basin ng Rhine-Meuse. Ito ay dinadaluyan ng [[Ilog Mouzon]], ng ilog Arlembouchet, ng ilog Frenes, at ng ilog Planchotte.<ref>{{Cite web |url=https://www.siges.fr/fr/fiche-territoire/commune/88404|title= Fiche communale de Rozières-sur-Mouzon|website=le système d'information pour la gestion des eaux souterraines|access-date=2026-03-09}}</ref> Ang Ilog Mouzon, na may habang 63.3 kilometro, ay umaagos sa teritoryo ng [[Serocourt]], dumadaloy pakanluran, pagkatapos ay pa-hilaga ilang sandali matapos umalis sa mga nayon ng [[Rocourt, Vosges|Rocourt]] at [[Tollaincourt]], hanggang sa makarating ito sa paligid ng tagpuan nito sa [[Ilog Meuse|Meuse]]. ==Pagpaplano ng lungsod== ===Tipolohiya=== Noong Enero 1, 2024, ang Rozières-sur-Mouzon ay ikinategorya bilang isang munisipalidad sa kanayunan na may kalat-kalat na pabahay, ayon sa bagong pitong-antas na iskala ng densidad ng munisipyo na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng isang urban area. Bukod pa rito, ang munisipalidad ay bahagi ng Vittel-Contrexéville catchment area, kung saan ito ay isang peripheral municipality. ===Paggamit ng lupa=== Ang paggamit ng lupa sa munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa pamamagitan ng malaking dami ng lupang pang-agrikultura (61.3% noong 2018), isang proporsyon na kapareho ng noong 1990 (61.3%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: mga damuhan (61.3%), mga kagubatan (37.9%), at mga lugar na may mga palumpong at/o mala-damo na halaman (0.7%). [[File:88404-Rozières-sur-Mouzon-Sols.png|thumb|center|alt=Carte en couleurs présentant l'occupation des sols.|Mapa ng imprastraktura at paggamit ng lupa sa munisipalidad noong 2018 (CLC).]] ==Pangalan== Ang pangalan ng lokalidad ay pinatutunayan sa mga anyong ''Molendinum de Roseriis'' (1198); ''Rosieres'' (1242); ''Roseres'' (1253); ''Roseires'' (1271); ''Rozieres'' (1311); ''Rouzieres'' (1334); ''De Roseriis prope Marchiam'' (1402); ''Rozierez'' (1413); ''Rosierez'' (1452); ''Roisieres'' (1488); ''Rouzieres'' (1514); ''Rozier'' (1684); ''Rozierre'' (1698); ''Rozieres sur Mouzon'' (1703); ''Roseriæ supra Mosunam'' (1768).<ref>Paul Marichal, ''Dictionnaire topographique de la France : Dictionnaire topographique du département des Vosges'', Paris, Impr. nationale, 1941, p. 375.</ref> Ito ay isang toponym na tumutukoy sa isang lugar kung saan tumutubo ang mga tambo. Ayon sa toponymistang si [[Ernest Nègre]], ang pangalan ng lugar na ''Rosières'' ay maaaring hango sa pangmaramihan ng salitang Occitan na ''rousièro'' o ''rousièiro'', na tumutukoy sa isang ''rosière'', ibig sabihin, isang batang babae na kinoronahan ng mga rosas, ngunit sa pangkalahatan, isang lugar na tinamnan ng mga [[rosas]], tulad ng Lumang salitang Pranses na ''rosière''. Ang [[Mouzon]] ay isang ilog Pranses sa rehiyon ng [[Grand Est]], na dumadaloy sa mga departamento ng [[Vosges]] at [[Haute-Marne]]. ==Kasaysayan== Ang Rozières-sur-Mouzon ay kabilang sa balwarte ng Lamarche. Ang simbahan nito—na inialay sa Kapanganakan ng Birhen—ay kabilang sa diyosesis ng Toul, dekano ng Bourmont.<ref>[https://archives.vosges.fr/Portals/8/xNews/uploads/2017/5/2/Rozieres-sur-Mouzon.pdf Archives communales de Rozières-sur-Mouzon]{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Naganap ang paghahanap ng karbon sa komyun sa pagitan ng 1842 at 1847, at isang konsesyon ang ipinagkaloob, ngunit walang operasyon sa pagmimina ang isinagawa. <gallery mode="packed" caption="Mga labi ng hukay ng eksplorasyon noong 1845."> 2019-01 - Puits de 1845 (concession de Rozières-sur-Mouzon) - 05.jpg|L’entonnoir formé par le puits. 2019-01 - Puits de 1845 (concession de Rozières-sur-Mouzon) - 15.jpg|Le terril. </gallery> ==Ekonomiya== ===Mga negosyo at tindahan=== ====Agrikultura==== * Panggugubat at iba pang mga aktibidad sa panggugubat. * Pagtotroso. * Pagsasaka ng gatas. * Pag-aalaga ng iba pang mga hayop. ====Turismo==== * Accommodation at catering sa Doncourt-sur-Meuse, Bulgnéville, Contrexéville, Bourbonne-les-Bains. ====Mga Tindahan==== * Mga lokal na tindahan at serbisyo. * Dating pabrika ng Cambon.<ref>[https://www.image-est.fr/fiche-documentaire-usine-cambon-rozieres-sur-mouzon-1442-3379-2-0.html Ancienne usine Cambon] en 1915 environ</ref> ==Mga lugar at monumento== <gallery mode="packed"> Image:Carte postale, Rozières-sur-Mouzon, L'Église.jpg|Carte postale représentant l'église entre 1880 et 1945. Image:Église de Rozières-sur-Mouzon, Fête de Jeanne d'Arc (28 mai 1911) CP 3674 PR.jpg|Carte postale représentant l'intérieur de l'église lors de la fête de Jeanne d'Arc le 28 mai 1911. Image:Carte postale, Rozières-sur-Mouzon, Intérieur de L'Église.jpg|Carte postale représentant l'intérieur de l'église entre 1880 et 1945. Image:Rozières-sur-Mouzon, Chapelle Notre-Dame-de-Varouse.jpg|Vue de la [[chapelle Notre-Dame de Varouse|chapelle Notre-Dame de Valrose]]. </gallery> Ang bayan ay may dalawang simbahang Katoliko: * Ang Simbahan ng Notre-Dame, sa gitna ng nayon, na ang pinagmulan ay mula pa noong ika-12 siglo, ay nakalista sa karagdagang imbentaryo ng mga makasaysayang monumento noong 1926; ang kanlurang portal noong ika-15 siglo ay inuri noong 1994. Bagama't malaki ang pagbabago sa kalaunan, ang maliit na simbahang parokya ay mahalagang nagmula pa noong panahon ng Romanesque. Ito ay isang magandang gusaling gawa sa sandstone, maingat na itinayo. Orihinal na Romanesque, binubuo ito ng isang nabe na walang mga pasilyo sa gilid, isang chancel bay sa ilalim ng bell tower, at isang apse. Noong ika-14 na siglo, ang simbahan ay malawakang binago: idinagdag ang mga ribbed vault sa nabe, apat na Gothic window ang inilagay sa bawat dingding sa gilid ng nabe, ang apse ay itinayo sa istilong Rayonnant Gothic, at isang maliit na bilog na tore ang idinagdag malapit sa harapan upang magbigay ng daanan sa itaas ng nabe. Noong ika-14 o ika-15 siglo, ang mga tukod na may malalaking nakausling bahagi ay idinagdag sa mga dingding sa gilid, lalo na sa mga sulok ng harapan, na lumilikha ng medyo hindi magandang tingnan mula sa labas. Ang chancel bay sa ilalim ng bell tower, na bahagyang mas makitid kaysa sa nave, ay may barrel vault. Ang bell tower ay sinusuportahan ng matibay na kalahating bilog na mga arko. Ito ay halos parisukat at bahagyang tumataas sa itaas ng tagaytay ng bubong. Ito ay natatakpan ng gabled roof. Ang panlabas na tympanum ng pintuan ay nagpapakita ng isang krus na napapalibutan ng mga kakaibang geometric pattern. Ang pagtatayo ng simbahang ito ay pinaniniwalaang mula pa noong ikalawang kalahati ng ika-12 siglo. Ang detalyadong paglalarawan at mga larawan ay matatagpuan sa aklat na ''Églises romanes des Vosges''. * Ang kapilya ng Notre-Dame de Varouse, na matatagpuan bahagyang hilaga ng nayon, ay naglalaman ng dalawang nakalistang makasaysayang monumento: ::Isang tansong kampana na hinulma noong 1660, na nakalista bilang isang makasaysayang monumento noong 1922. ::Isang estatwang kahoy ng Birhen at Bata noong ika-18 siglo, 120 cm ang taas, na nakalista bilang isang makasaysayang monumento noong 1965. ::Ang bukal sa kapilya ng Valrose. * Ang pamanang arkitektura sa kanayunan ay nakalista ng rehiyonal na departamento ng Pangkalahatang Imbentaryo ng Pamanang Kultura. * Alaala ng digmaan. ==Eskudo de armas== [[File:Blason ville fr Rozières-sur-Mouzon (Vosges).svg|thumb|Rozières-sur-Mouzon]] '''Tiercé en pairle renversé: au 1er de gueules à la rose des jardins d'argent, tigée et feuillé de sinople, au 2e d'or au sapin de sinople fûté de tenné, au 3e d'argent à trois fasces ondées d'azur et à quatre roseaux fleuris au naturel, tigés de sinople, ordonnés en éventail, ceux des flancs feuillés du même.'''<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=21138 Eskudo de armas ng Rozières-sur-Mouzon (sa wikang Pranses)]</ref> ''Magkahanay-kahanay sa baligtad na pares: unang kulay ay isang pilak na rosas sa hardin, may tangkay at dahon na bertikal, pangalawa ay isang berdeng puno ng fir na may tangkay na tenné, pangatlo ay matingkad na tatlong kulot na asul na dahon at apat na namumulaklak na tambo mismo, may tangkay na bertikal, nakaayos na parang pamaypay, ang mga nasa tagiliran ay kapirasong dahon.'' ==Tingnan din== ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Rozières-sur-Mouzon]] [[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]] cto7ed8kb2ljo7w6pxpn6eza2qootzv 2205898 2205890 2026-05-02T03:55:49Z TentingZones1 122212 2205898 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Rozières-sur-Mouzon |settlement_type = Bayan |image_skyline = Rozières-sur-Mouzon, Mairie.jpg |image_caption = Ang bulwagan ng bayan sa Rozières-sur-Mouzon |image_shield = Blason ville fr Rozières-sur-Mouzon (Vosges).svg |pushpin_map = France |map_caption = Lokasyon ng Rozières-sur-Mouzon |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Grand Est]] |subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]] |subdivision_name2 = [[Vosges]] |subdivision_type3 = Arrondissement |subdivision_name3 = [[Arrondissement of Neufchâteau, Vosges|Neufchâteau]] |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |leader_title = Alkade (2020–2026) |leader_name = Serge Andelot |area_total_km2 = 4.78 |population_as_of = 2023 |population_total = 69 |population_density_km2 = auto |website = |coordinates = {{coord|48.1208|5.7067|format=dms|display=inline,title}} |population_demonym = Roziéroises, Roziérois |elevation_m = 333 |elevation_min_m = 330 |elevation_max_m = 406 }} Ang '''Rozières-sur-Mouzon''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Pransiya]] na matatagpuan sa departamento ng [[Vosges]] sa rehiyon ng [[Grand Est]]. ==Heograpiya== [[File:Map of Rozières-sur-Mouzon.png|thumb|Mapa ng Rozières-sur-Mouzon, kasama ang mga kalapit na komyun. May kalsada at riles sa loob ng komyun.]] Ang bayan ay 2.3 km mula sa [[Tollaincourt]], 6.6 km mula sa [[Damblain]] at 9.6 km mula sa [[Lamarche]]. Ito ay bahagi ng [[Arrondissement of Neufchâteau, Vosges|arrondissement ng Neufchâteau]], na matatagpuan sa timog-kanlurang bahagi ng departamento. Ang [[Germainvilliers]], 4.6 km kanluran bago umabot sa hangganan ng [[Haute-Marne]]. ===Heograpiyang lingguwistika=== [[Wikang Champenois]] at [[Wikang Lorraine|Lorraine]] na sinasalita ng mga lokal. Sa kasalukuyan, ito ay lubhang nanganganib. Ang [[Wikang Pranses|Pranses]] ang tanging opisyal na wika ng [[Republika ng Pransiya|Republika]]. ==Hidrograpiya== Ang munisipalidad ay matatagpuan sa basin ng Ilog Meuse, sa loob ng basin ng Rhine-Meuse. Ito ay dinadaluyan ng [[Ilog Mouzon]], ng ilog Arlembouchet, ng ilog Frenes, at ng ilog Planchotte.<ref>{{Cite web |url=https://www.siges.fr/fr/fiche-territoire/commune/88404|title= Fiche communale de Rozières-sur-Mouzon|website=le système d'information pour la gestion des eaux souterraines|access-date=2026-03-09}}</ref> Ang Ilog Mouzon, na may habang 63.3 kilometro, ay umaagos sa teritoryo ng [[Serocourt]], dumadaloy pakanluran, pagkatapos ay pa-hilaga ilang sandali matapos umalis sa mga nayon ng [[Rocourt, Vosges|Rocourt]] at [[Tollaincourt]], hanggang sa makarating ito sa paligid ng tagpuan nito sa [[Ilog Meuse|Meuse]]. [[File:88404-Rozières-sur-Mouzon-Routes-Hydro.png|thumb|center|upright=2.0|alt=Carte en couleur présentant le réseau hydrographique de la commune|<center>Mga network ng hidrograpiko at kalsada ng Rozières-sur-Mouzon.</center>]] ==Pagpaplano ng lungsod== ===Tipolohiya=== Noong Enero 1, 2024, ang Rozières-sur-Mouzon ay ikinategorya bilang isang munisipalidad sa kanayunan na may kalat-kalat na pabahay, ayon sa bagong pitong-antas na iskala ng densidad ng munisipyo na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng isang urban area. Bukod pa rito, ang munisipalidad ay bahagi ng Vittel-Contrexéville catchment area, kung saan ito ay isang peripheral municipality. ===Paggamit ng lupa=== Ang paggamit ng lupa sa munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa pamamagitan ng malaking dami ng lupang pang-agrikultura (61.3% noong 2018), isang proporsyon na kapareho ng noong 1990 (61.3%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: mga damuhan (61.3%), mga kagubatan (37.9%), at mga lugar na may mga palumpong at/o mala-damo na halaman (0.7%). [[File:88404-Rozières-sur-Mouzon-Sols.png|thumb|center|alt=Carte en couleurs présentant l'occupation des sols.|Mapa ng imprastraktura at paggamit ng lupa sa munisipalidad noong 2018 (CLC).]] ==Pangalan== Ang pangalan ng lokalidad ay pinatutunayan sa mga anyong ''Molendinum de Roseriis'' (1198); ''Rosieres'' (1242); ''Roseres'' (1253); ''Roseires'' (1271); ''Rozieres'' (1311); ''Rouzieres'' (1334); ''De Roseriis prope Marchiam'' (1402); ''Rozierez'' (1413); ''Rosierez'' (1452); ''Roisieres'' (1488); ''Rouzieres'' (1514); ''Rozier'' (1684); ''Rozierre'' (1698); ''Rozieres sur Mouzon'' (1703); ''Roseriæ supra Mosunam'' (1768).<ref>Paul Marichal, ''Dictionnaire topographique de la France : Dictionnaire topographique du département des Vosges'', Paris, Impr. nationale, 1941, p. 375.</ref> Ito ay isang toponym na tumutukoy sa isang lugar kung saan tumutubo ang mga tambo. Ayon sa toponymistang si [[Ernest Nègre]], ang pangalan ng lugar na ''Rosières'' ay maaaring hango sa pangmaramihan ng salitang Occitan na ''rousièro'' o ''rousièiro'', na tumutukoy sa isang ''rosière'', ibig sabihin, isang batang babae na kinoronahan ng mga rosas, ngunit sa pangkalahatan, isang lugar na tinamnan ng mga [[rosas]], tulad ng Lumang salitang Pranses na ''rosière''. Ang [[Mouzon]] ay isang ilog Pranses sa rehiyon ng [[Grand Est]], na dumadaloy sa mga departamento ng [[Vosges]] at [[Haute-Marne]]. ==Kasaysayan== Ang Rozières-sur-Mouzon ay kabilang sa balwarte ng Lamarche. Ang simbahan nito—na inialay sa Kapanganakan ng Birhen—ay kabilang sa diyosesis ng Toul, dekano ng Bourmont.<ref>[https://archives.vosges.fr/Portals/8/xNews/uploads/2017/5/2/Rozieres-sur-Mouzon.pdf Archives communales de Rozières-sur-Mouzon]{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Naganap ang paghahanap ng karbon sa komyun sa pagitan ng 1842 at 1847, at isang konsesyon ang ipinagkaloob, ngunit walang operasyon sa pagmimina ang isinagawa. <gallery mode="packed" caption="Mga labi ng hukay ng eksplorasyon noong 1845."> 2019-01 - Puits de 1845 (concession de Rozières-sur-Mouzon) - 05.jpg|L’entonnoir formé par le puits. 2019-01 - Puits de 1845 (concession de Rozières-sur-Mouzon) - 15.jpg|Le terril. </gallery> ==Ekonomiya== ===Mga negosyo at tindahan=== ====Agrikultura==== * Panggugubat at iba pang mga aktibidad sa panggugubat. * Pagtotroso. * Pagsasaka ng gatas. * Pag-aalaga ng iba pang mga hayop. ====Turismo==== * Accommodation at catering sa Doncourt-sur-Meuse, Bulgnéville, Contrexéville, Bourbonne-les-Bains. ====Mga Tindahan==== * Mga lokal na tindahan at serbisyo. * Dating pabrika ng Cambon.<ref>[https://www.image-est.fr/fiche-documentaire-usine-cambon-rozieres-sur-mouzon-1442-3379-2-0.html Ancienne usine Cambon] en 1915 environ</ref> ==Mga lugar at monumento== <gallery mode="packed"> Image:Carte postale, Rozières-sur-Mouzon, L'Église.jpg|Carte postale représentant l'église entre 1880 et 1945. Image:Église de Rozières-sur-Mouzon, Fête de Jeanne d'Arc (28 mai 1911) CP 3674 PR.jpg|Carte postale représentant l'intérieur de l'église lors de la fête de Jeanne d'Arc le 28 mai 1911. Image:Carte postale, Rozières-sur-Mouzon, Intérieur de L'Église.jpg|Carte postale représentant l'intérieur de l'église entre 1880 et 1945. Image:Rozières-sur-Mouzon, Chapelle Notre-Dame-de-Varouse.jpg|Vue de la [[chapelle Notre-Dame de Varouse|chapelle Notre-Dame de Valrose]]. </gallery> Ang bayan ay may dalawang simbahang Katoliko: * Ang Simbahan ng Notre-Dame, sa gitna ng nayon, na ang pinagmulan ay mula pa noong ika-12 siglo, ay nakalista sa karagdagang imbentaryo ng mga makasaysayang monumento noong 1926; ang kanlurang portal noong ika-15 siglo ay inuri noong 1994. Bagama't malaki ang pagbabago sa kalaunan, ang maliit na simbahang parokya ay mahalagang nagmula pa noong panahon ng Romanesque. Ito ay isang magandang gusaling gawa sa sandstone, maingat na itinayo. Orihinal na Romanesque, binubuo ito ng isang nabe na walang mga pasilyo sa gilid, isang chancel bay sa ilalim ng bell tower, at isang apse. Noong ika-14 na siglo, ang simbahan ay malawakang binago: idinagdag ang mga ribbed vault sa nabe, apat na Gothic window ang inilagay sa bawat dingding sa gilid ng nabe, ang apse ay itinayo sa istilong Rayonnant Gothic, at isang maliit na bilog na tore ang idinagdag malapit sa harapan upang magbigay ng daanan sa itaas ng nabe. Noong ika-14 o ika-15 siglo, ang mga tukod na may malalaking nakausling bahagi ay idinagdag sa mga dingding sa gilid, lalo na sa mga sulok ng harapan, na lumilikha ng medyo hindi magandang tingnan mula sa labas. Ang chancel bay sa ilalim ng bell tower, na bahagyang mas makitid kaysa sa nave, ay may barrel vault. Ang bell tower ay sinusuportahan ng matibay na kalahating bilog na mga arko. Ito ay halos parisukat at bahagyang tumataas sa itaas ng tagaytay ng bubong. Ito ay natatakpan ng gabled roof. Ang panlabas na tympanum ng pintuan ay nagpapakita ng isang krus na napapalibutan ng mga kakaibang geometric pattern. Ang pagtatayo ng simbahang ito ay pinaniniwalaang mula pa noong ikalawang kalahati ng ika-12 siglo. Ang detalyadong paglalarawan at mga larawan ay matatagpuan sa aklat na ''Églises romanes des Vosges''. * Ang kapilya ng Notre-Dame de Varouse, na matatagpuan bahagyang hilaga ng nayon, ay naglalaman ng dalawang nakalistang makasaysayang monumento: ::Isang tansong kampana na hinulma noong 1660, na nakalista bilang isang makasaysayang monumento noong 1922. ::Isang estatwang kahoy ng Birhen at Bata noong ika-18 siglo, 120 cm ang taas, na nakalista bilang isang makasaysayang monumento noong 1965. ::Ang bukal sa kapilya ng Valrose. * Ang pamanang arkitektura sa kanayunan ay nakalista ng rehiyonal na departamento ng Pangkalahatang Imbentaryo ng Pamanang Kultura. * Alaala ng digmaan. ==Eskudo de armas== [[File:Blason ville fr Rozières-sur-Mouzon (Vosges).svg|thumb|Rozières-sur-Mouzon]] '''Tiercé en pairle renversé: au 1er de gueules à la rose des jardins d'argent, tigée et feuillé de sinople, au 2e d'or au sapin de sinople fûté de tenné, au 3e d'argent à trois fasces ondées d'azur et à quatre roseaux fleuris au naturel, tigés de sinople, ordonnés en éventail, ceux des flancs feuillés du même.'''<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=21138 Eskudo de armas ng Rozières-sur-Mouzon (sa wikang Pranses)]</ref> ''Magkahanay-kahanay sa baligtad na pares: unang kulay ay isang pilak na rosas sa hardin, may tangkay at dahon na bertikal, pangalawa ay isang berdeng puno ng fir na may tangkay na tenné, pangatlo ay matingkad na tatlong kulot na asul na dahon at apat na namumulaklak na tambo mismo, may tangkay na bertikal, nakaayos na parang pamaypay, ang mga nasa tagiliran ay kapirasong dahon.'' ==Tingnan din== ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Rozières-sur-Mouzon]] [[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]] su80hrrpzlp8pm05x2v89xptrj6ljr3 0 337647 2205837 2204366 2026-05-01T15:21:26Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 3 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2205837 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Villenave-de-Rions |native_name = Vilanova de Rions ([[Wikang Oksitano|oc]]) |settlement_type = Bayan |image_skyline = Villenave-de-Rions Mairie.jpg |image_caption = Bulwagan ng bayan |image_shield = Blason ville fr Villenave-de-Rions (Gironde).svg |pushpin_map = France#France Nouvelle-Aquitaine |pushpin_map_caption = Lokasyon ng Villenave-de-Rions |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Nouvelle-Aquitaine]] |subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]] |subdivision_name2 = [[Gironda]] |subdivision_type3 = Arrondissement |subdivision_name3 = [[Arrondissement of Libourne|Langon]] |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |leader_title = Alkade (2020–2026) |leader_name = Jean-Marc Subervie<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/en/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=9 August 2021|language=fr}}</ref> |area_total_km2 = 2.56 |population_as_of = 2023 |population_total = 374 |population_demonym = Villenavais |population_density_km2 = auto |website = https://www.villenavederions.fr/ |coordinates = {{coord|44.6908|-0.3367|format=dms|display=inline,title}} |elevation_m = 102 |elevation_min_m = 14 |elevation_max_m = 103 |postal_code_type = Postal code |postal_code = 33550 }} Ang '''Villenave-de-Rions''' ay isang bayan sa Timog-Kanlurang [[Pransiya]], na matatagpuan sa departamento ng [[Gironda]], sa rehiyon ng [[Nouvelle-Aquitaine]]. ==Heograpiya== Ang komyun ay matatagpuan sa lugar ng atraksyon ng Bordeaux sa rehiyon ng [[Entre-deux-Mers]], 30 km timog-silangan ng [[Bordeaux]], ang kabisera ng departamento, 20 km hilagang-kanluran ng [[Langon]], ang kabisera ng distrito at 7.5 km hilaga-hilagang-kanluran ng [[Cadillac]], ang kabisera ng kanton. Ang mga kalapit na komyun ay ang [[Capian]] sa hilaga, [[Cardan]] sa timog-silangan, [[Rions]] sa timog at [[Paillet]] sa kanluran. ==Pangalan== Ang pangalan ng bayan ay nagmula sa "ville" (bayan) at "neuve" (bago), ang hulaping ito ay nagpapaalala sa dating pagdepende ng teritoryo sa panginoon ng [[Rions]].<ref name=Visaq>[http://visites.aquitaine.fr/villenave-de-rions Villenave-de-Rions]{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} sur le site « Visites en Aquitaine - Région Aquitaine » (CC-[[Licence Creative Commons#Attribution|BY]]-[[Licence Creative Commons#Partage dans les mêmes conditions|SA]]), consulté le 7 septembre 2014.</ref> Ang pangalan ng bayan ay ''Vilanava de Rions'' sa Gascon. Ang mga naninirahan dito ay tinatawag na Villenavais.<ref>Nom des habitants de la commune sur [http://www.habitants.fr/habitants_villenave-de-rions_33549.html habitants.fr]{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, consulté le 10 avril 2013.</ref> ==Kasaysayan== Noong panahon ng [[Rebolusyong Pranses|Rebolusyon]], ang parokya ng Saint-Martin ng Villenave-de-Rions ang bumuo sa komyun ng Villenave-de-Rions.<ref>[http://gael.gironde.fr/pages/Histo_commune.pdf Historique des communes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130124070328/http://gael.gironde.fr/pages/Histo_commune.pdf |date=2013-01-24 }}, {{p.|68}}, sur GAEL (Gironde Archives en ligne) des Archives départementales de la Gironde, consulté le 10 avril 2013.</ref> ==Mga lugar at monumento== * Ang simbahan ng Saint-Martin, na orihinal na nagmula sa ika-12 siglo, ay napanatili lamang mula sa panahong iyon ang Romanesque apse nito na nasa isang semi-dome; ang koro ay nagmula pa noong ika-14 na siglo at ang gusali, na lubhang nawasak noong panahon ng Rebolusyon, ay lubhang binago noong ikalawang bahagi ng ika-19 na siglo, bukod sa iba pang mga bagay, ang pagdaragdag ng isang tore sa beranda ng kampana.<ref name=Visaq2>[http://visites.aquitaine.fr/eglise-saint-martin-de-villenave-de-rions Église Saint-Martin de Villenave-de-Rions]{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} sur le site « Visites en Aquitaine - Région Aquitaine » (CC-[[Licence Creative Commons#Attribution|BY]]-[[Licence Creative Commons#Partage dans les mêmes conditions|SA]]), consulté le 7 septembre 2014.</ref> <gallery> Villenave-de-Rions Église Saint-Martin 02.jpg|L'église Saint-Martin ''(août 2014)'' Villenave-de-Rions Église Saint-Martin 03.jpg|Le clocher-flèche de l'église ''(août 2014)'' Villenave-de-Rions Église Saint-Martin 05.jpg|Le portail de l'église ''(août 2014)'' Villenave-de-Rions Mam.jpg|Le monument aux morts au cimetière ''(août 2014)'' </gallery> ==Eskudo de armas== [[File:Blason ville fr Villenave-de-Rions (Gironde).svg|thumb|Villenave-de-Rions]] Magkahanay-kahanay sa nakabaligtad na pares: unang tuktok, dalawang pilak na palakol, may paang o at naka-krus sa saltire, pangalawa, si San Martin na nakatayo o naghahati ng kanyang balabal, pangatlo, isang matingkad na baging ng tenné, may dahong tuktok, bunga na may tatlong piraso ay lila at sinusuportahang sable.<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=21072 Eskudo de armas ng Villenave-de-Rions]</ref> ==Tingnan din== ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Villenave-de-Rions]] [[Kategorya:Gironda]] [[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]] [[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]] 8x3bcizcqff43tjl5sp2aowzuxhas1b 0 337820 2205867 2205416 2026-05-02T01:07:05Z AsianStuff03 125864 /* */ + infobox 2205867 wikitext text/x-wiki {{Infobox person/Wikidata}} Si '''Lucy Angeline Bacon''' (Hulyo 30, 1857 – Oktubre 17, 1932) ay isang artistang [[California|taga-California]] na kilala sa kanyang mga oil painting [[California Impressionism|na Impresyonista ng California]] na may mga bulaklak, tanawin, at mga still life. Nag-aral siya sa [[Paris]] sa ilalim ng Impresyonistang [[Camille Pissarro|si Camille Pissarro]] . Siya lamang ang kilalang artistang taga-California na nag-aral sa ilalim ng alinman sa mga dakilang [[impressionism|Impresyonistang]] Pranses. == Maagang buhay at edukasyon == Si Bacon ay ipinanganak noong 1857 sa [[Pitcairn, New York]] . <ref name="Gerdts p. 253">{{Cite book |last=William H. Gerdts |url=https://books.google.com/books?id=MZDqAAAAMAAJ |title=California Impressionism |last2=Will South |date=January 1998 |publisher=Abbeville Press Publishers |isbn=978-0-7892-0176-8 |page=253}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |title=Artist Biography for Lucy Angeline Bacon |url=http://www.askart.com/artist_bio/Lucy_Angeline_Bacon/110948/Lucy_Angeline_Bacon.aspx |access-date=2017-09-07 |website=askart.com |quote="Born: 1857 - Pitcairn, New York " |archive-date=2019-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190402112807/http://www.askart.com/artist_bio/Lucy_Angeline_Bacon/110948/Lucy_Angeline_Bacon.aspx |url-status=dead }}</ref> Nagtapos siya noong 1879 mula sa [[State University of New York at Potsdam|Potsdam Normal School]] sa New York. Si Bacon ay kamag-anak ni Robert K. Vickery sa pamamagitan ng kasal ng kanyang pamangkin na si Ruth. Noong dekada 1890, ang kanyang ama ay isang bahagi ng may-ari ng isang galeriya ng San Francisco, [[Vickery, Atkins & Torrey|ang Vickery, Atkins & Torrey]], ang unang galeriya na nagpakita ng Impresyonismo sa San Francisco. <ref name="Solon p. 30">{{Cite book |last=Deborah Epstein Solon; Will South |url=https://books.google.com/books?id=SHE6PnZpPggC&pg=PA30 |title=In and Out of California: Travels of American Impressionists |publisher=Hudson Hills |year=2002 |isbn=978-1-55595-225-9 |location=New York |page=30}}</ref> Nag-aral si Bacon sa [[Lungsod ng New York|New York City]] sa [[Art Students League of New York|Art Students League]] at sa [[National Academy of Design]] . Noong 1892, umalis siya patungong [[Paris]] upang ipagpatuloy ang kanyang pag-aaral <ref name="Solon p. 27">{{Cite book |last=Deborah Epstein Solon; Will South |url=https://books.google.com/books?id=SHE6PnZpPggC&pg=PA27 |title=In and Out of California: Travels of American Impressionists |publisher=Hudson Hills |year=2002 |isbn=978-1-55595-225-9 |location=New York |page=27}}</ref> sa [[Académie Colarossi]] . <ref>{{Cite web |title='Pissarro's People' at home at San Francisco's Legion of Honor |url=http://www.sfexaminer.com/sanfrancisco/pissarros-people-at-home-at-san-franciscos-legion-of-honor/Content?oid=2184883 |access-date=15 September 2014 |website=San Francisco Examiner |archive-date=4 Disyembre 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141204193113/http://www.sfexaminer.com/sanfrancisco/pissarros-people-at-home-at-san-franciscos-legion-of-honor/Content?oid=2184883 |url-status=dead }}</ref> Pagkatapos ay nag-aral siya kay [[Camille Pissarro]], ayon sa payo ng Amerikanong pintor na [[Mary Cassatt|si Mary Cassatt]] at nagpinta kasama ang iba pang mga impresyonista, tulad ni [[Paul Cézanne]] .<gallery> Talaksan:Camille Pissarro Impressionist.jpg|Si Camille Pissarro, pintor ng impresyonismo at tagapagturo ni Bacon </gallery> == Karera == Kalaunan ay lumipat si Bacon sa [[Éragny-sur-Epte|Éragny]], kung saan gumawa siya ng mga pinta na istilong impresyonista. Pagsapit ng 1898, nanirahan siya sa [[San Jose, California|San Jose]] at nag-eksibit ng mga pinta tulad ng ''A San Jose Garden'' sa [[San Francisco, California|San Francisco]] Art Association. <ref>{{Cite book |last=William H. Gerdts |url=https://books.google.com/books?id=MZDqAAAAMAAJ |title=California Impressionism |last2=Will South |date=January 1998 |publisher=Abbeville Press Publishers |isbn=978-0-7892-0176-8 |page=26}}</ref> Lumipat siya sa California sa pag-asang gumaling sa isang malalang sakit na naglimita sa kanyang kakayahang magpinta. Nagturo siya sa [[Washburn Preparatory School]] sa San Jose <ref>{{Cite book |url=https://archive.org/details/bub_gb_MK9KAQAAIAAJ |title=San Jose City Directory Including Santa Clara County |publisher=F.M. Husted |year=1902 |page=[https://archive.org/details/bub_gb_MK9KAQAAIAAJ/page/n77 76]}}</ref> at nagpinta mula sa kanyang home studio. Noong tagsibol ng 1902, ang kanyang mga gawa ay ipinakita sa [[Mark Hopkins Institute of Art]] sa San Francisco. <ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=KqsaAAAAYAAJ&pg=PA166 |title=Mark Hopkins Institute Review of Art |date=June 1902 |page=18}}</ref> Noong 1905, habang tinalikuran ni Lucy Bacon ang kanyang karera sa pagpipinta at inialay ang kanyang sarili sa relihiyong [[Christian Science]], marahil ay natuklasan niyang nabawasan nito ang kanyang mga problema sa kalusugan. Ipinagpatuloy niya ang pagtuturo ng sining. Pagsapit ng 1909, nakatira na siya sa San Francisco. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Wikipedia:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2014)">kailangan ng sitasyon</span>]]'' &#x5D;</sup> Si Bacon ay miyembro ng Indian Fair Committee ng New Mexico Association on Indian Affairs (NMAIA) at Eastern Association on Indian Affairs (EAIA) noong 1927, na nagpakita ng mga gawa ng mga artistang [[Native Americans in the United States|Katutubong Amerikano]] . <ref>{{Cite book |last=Jennifer McLerran |url=https://books.google.com/books?id=R21lp-lFMNAC&pg=PA244 |title=A New Deal for Native Art: Indian Arts and Federal Policy, 1933-1943 |publisher=University of Arizona Press |year=2009 |isbn=978-0-8165-2766-3 |pages=60, 244}}</ref> Namatay siya sa San Francisco noong 1932. Ang kanyang ipinintang larawan, ''ang Garden Landscape,'' na ginawa sa pagitan ng 1894 at 1896, ay kabilang sa koleksyon ng mga [[Fine Arts Museums of San Francisco|Fine Arts Museum ng San Francisco]] . <ref>{{Cite web |title=Garden Landscape |url=http://siris-artinventories.si.edu/ipac20/ipac.jsp?&profile=all&source=~!siartinventories&uri=full=3100001~!395822~!0#focus |access-date=November 29, 2014 |publisher=Smithsonian Institution Research Information Systems}}</ref> == Galeriya == <gallery> Talaksan:Lucy Bacon, Garden Landscape, 1894-1896, Fine Art Museum of San Francisco.jpg|''Tanawin ng Hardin'' (mga 1984–1896) Talaksan:Gennevilliers - Lucy Bacon ~1895.JPG|''Mga Gennevillier'' (c. 1895), ginawa noong siya ay nag-aaral sa ilalim ni Camille Pissarro Talaksan:The Well by the Path by Lucy Bacon.jpg|''Ang Balon sa Tabi ng Landas'', isang regalo sa kapatid ng pintor na si Albert Bacon Talaksan:Eragny-sur-Epte.jpg|''Eragny-sur-Epte'' (1886) Talaksan:Lucy Bacon sketch of an ash tree.JPG|''Sketch ng isang puno ng abo sa Duffryn'' </gallery> == Tingnan din == [[American Impressionism|Impresyonismong Amerikano]] ==Sanggunian== <references /> {{stub}} c746g00c9fbb2g745jaqx5dv9sbowih 2205868 2205867 2026-05-02T01:08:04Z AsianStuff03 125864 /* */ + larawan 2205868 wikitext text/x-wiki {{Infobox person/Wikidata |image=Lucy A Bacon.jpg}} Si '''Lucy Angeline Bacon''' (Hulyo 30, 1857 – Oktubre 17, 1932) ay isang artistang [[California|taga-California]] na kilala sa kanyang mga oil painting [[California Impressionism|na Impresyonista ng California]] na may mga bulaklak, tanawin, at mga still life. Nag-aral siya sa [[Paris]] sa ilalim ng Impresyonistang [[Camille Pissarro|si Camille Pissarro]] . Siya lamang ang kilalang artistang taga-California na nag-aral sa ilalim ng alinman sa mga dakilang [[impressionism|Impresyonistang]] Pranses. == Maagang buhay at edukasyon == Si Bacon ay ipinanganak noong 1857 sa [[Pitcairn, New York]] . <ref name="Gerdts p. 253">{{Cite book |last=William H. Gerdts |url=https://books.google.com/books?id=MZDqAAAAMAAJ |title=California Impressionism |last2=Will South |date=January 1998 |publisher=Abbeville Press Publishers |isbn=978-0-7892-0176-8 |page=253}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |title=Artist Biography for Lucy Angeline Bacon |url=http://www.askart.com/artist_bio/Lucy_Angeline_Bacon/110948/Lucy_Angeline_Bacon.aspx |access-date=2017-09-07 |website=askart.com |quote="Born: 1857 - Pitcairn, New York " |archive-date=2019-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190402112807/http://www.askart.com/artist_bio/Lucy_Angeline_Bacon/110948/Lucy_Angeline_Bacon.aspx |url-status=dead }}</ref> Nagtapos siya noong 1879 mula sa [[State University of New York at Potsdam|Potsdam Normal School]] sa New York. Si Bacon ay kamag-anak ni Robert K. Vickery sa pamamagitan ng kasal ng kanyang pamangkin na si Ruth. Noong dekada 1890, ang kanyang ama ay isang bahagi ng may-ari ng isang galeriya ng San Francisco, [[Vickery, Atkins & Torrey|ang Vickery, Atkins & Torrey]], ang unang galeriya na nagpakita ng Impresyonismo sa San Francisco. <ref name="Solon p. 30">{{Cite book |last=Deborah Epstein Solon; Will South |url=https://books.google.com/books?id=SHE6PnZpPggC&pg=PA30 |title=In and Out of California: Travels of American Impressionists |publisher=Hudson Hills |year=2002 |isbn=978-1-55595-225-9 |location=New York |page=30}}</ref> Nag-aral si Bacon sa [[Lungsod ng New York|New York City]] sa [[Art Students League of New York|Art Students League]] at sa [[National Academy of Design]] . Noong 1892, umalis siya patungong [[Paris]] upang ipagpatuloy ang kanyang pag-aaral <ref name="Solon p. 27">{{Cite book |last=Deborah Epstein Solon; Will South |url=https://books.google.com/books?id=SHE6PnZpPggC&pg=PA27 |title=In and Out of California: Travels of American Impressionists |publisher=Hudson Hills |year=2002 |isbn=978-1-55595-225-9 |location=New York |page=27}}</ref> sa [[Académie Colarossi]] . <ref>{{Cite web |title='Pissarro's People' at home at San Francisco's Legion of Honor |url=http://www.sfexaminer.com/sanfrancisco/pissarros-people-at-home-at-san-franciscos-legion-of-honor/Content?oid=2184883 |access-date=15 September 2014 |website=San Francisco Examiner |archive-date=4 Disyembre 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141204193113/http://www.sfexaminer.com/sanfrancisco/pissarros-people-at-home-at-san-franciscos-legion-of-honor/Content?oid=2184883 |url-status=dead }}</ref> Pagkatapos ay nag-aral siya kay [[Camille Pissarro]], ayon sa payo ng Amerikanong pintor na [[Mary Cassatt|si Mary Cassatt]] at nagpinta kasama ang iba pang mga impresyonista, tulad ni [[Paul Cézanne]] .<gallery> Talaksan:Camille Pissarro Impressionist.jpg|Si Camille Pissarro, pintor ng impresyonismo at tagapagturo ni Bacon </gallery> == Karera == Kalaunan ay lumipat si Bacon sa [[Éragny-sur-Epte|Éragny]], kung saan gumawa siya ng mga pinta na istilong impresyonista. Pagsapit ng 1898, nanirahan siya sa [[San Jose, California|San Jose]] at nag-eksibit ng mga pinta tulad ng ''A San Jose Garden'' sa [[San Francisco, California|San Francisco]] Art Association. <ref>{{Cite book |last=William H. Gerdts |url=https://books.google.com/books?id=MZDqAAAAMAAJ |title=California Impressionism |last2=Will South |date=January 1998 |publisher=Abbeville Press Publishers |isbn=978-0-7892-0176-8 |page=26}}</ref> Lumipat siya sa California sa pag-asang gumaling sa isang malalang sakit na naglimita sa kanyang kakayahang magpinta. Nagturo siya sa [[Washburn Preparatory School]] sa San Jose <ref>{{Cite book |url=https://archive.org/details/bub_gb_MK9KAQAAIAAJ |title=San Jose City Directory Including Santa Clara County |publisher=F.M. Husted |year=1902 |page=[https://archive.org/details/bub_gb_MK9KAQAAIAAJ/page/n77 76]}}</ref> at nagpinta mula sa kanyang home studio. Noong tagsibol ng 1902, ang kanyang mga gawa ay ipinakita sa [[Mark Hopkins Institute of Art]] sa San Francisco. <ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=KqsaAAAAYAAJ&pg=PA166 |title=Mark Hopkins Institute Review of Art |date=June 1902 |page=18}}</ref> Noong 1905, habang tinalikuran ni Lucy Bacon ang kanyang karera sa pagpipinta at inialay ang kanyang sarili sa relihiyong [[Christian Science]], marahil ay natuklasan niyang nabawasan nito ang kanyang mga problema sa kalusugan. Ipinagpatuloy niya ang pagtuturo ng sining. Pagsapit ng 1909, nakatira na siya sa San Francisco. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Wikipedia:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2014)">kailangan ng sitasyon</span>]]'' &#x5D;</sup> Si Bacon ay miyembro ng Indian Fair Committee ng New Mexico Association on Indian Affairs (NMAIA) at Eastern Association on Indian Affairs (EAIA) noong 1927, na nagpakita ng mga gawa ng mga artistang [[Native Americans in the United States|Katutubong Amerikano]] . <ref>{{Cite book |last=Jennifer McLerran |url=https://books.google.com/books?id=R21lp-lFMNAC&pg=PA244 |title=A New Deal for Native Art: Indian Arts and Federal Policy, 1933-1943 |publisher=University of Arizona Press |year=2009 |isbn=978-0-8165-2766-3 |pages=60, 244}}</ref> Namatay siya sa San Francisco noong 1932. Ang kanyang ipinintang larawan, ''ang Garden Landscape,'' na ginawa sa pagitan ng 1894 at 1896, ay kabilang sa koleksyon ng mga [[Fine Arts Museums of San Francisco|Fine Arts Museum ng San Francisco]] . <ref>{{Cite web |title=Garden Landscape |url=http://siris-artinventories.si.edu/ipac20/ipac.jsp?&profile=all&source=~!siartinventories&uri=full=3100001~!395822~!0#focus |access-date=November 29, 2014 |publisher=Smithsonian Institution Research Information Systems}}</ref> == Galeriya == <gallery> Talaksan:Lucy Bacon, Garden Landscape, 1894-1896, Fine Art Museum of San Francisco.jpg|''Tanawin ng Hardin'' (mga 1984–1896) Talaksan:Gennevilliers - Lucy Bacon ~1895.JPG|''Mga Gennevillier'' (c. 1895), ginawa noong siya ay nag-aaral sa ilalim ni Camille Pissarro Talaksan:The Well by the Path by Lucy Bacon.jpg|''Ang Balon sa Tabi ng Landas'', isang regalo sa kapatid ng pintor na si Albert Bacon Talaksan:Eragny-sur-Epte.jpg|''Eragny-sur-Epte'' (1886) Talaksan:Lucy Bacon sketch of an ash tree.JPG|''Sketch ng isang puno ng abo sa Duffryn'' </gallery> == Tingnan din == [[American Impressionism|Impresyonismong Amerikano]] ==Sanggunian== <references /> {{stub}} 2vyv292sb6fhjnfywkw0cb1pzkqf2w2 0 337879 2205865 2203687 2026-05-02T01:02:05Z AsianStuff03 125864 /* */ + infobox 2205865 wikitext text/x-wiki {{Infobox person/Wikidata}} Si '''Anna-Rosalie Boch''' (10 Pebrero 1848 – 25 Pebrero 1936), na kilala bilang Anna, ay isang [[Pinta|pintor]] [[Belhika|na Belgian]], kolektor ng sining, at ang tanging babaeng miyembro ng grupong artistikong [[Les XX]] . <ref name=":1">{{Cite book |last=Block |first=Jane |url=https://books.google.com/books?id=wik_AwAAQBAJ&pg=PP1 |title=The Neo-Impressionist Portrait, 1886?1904 |last2=Lee |first2=Ellen Wardwell |last3=Cultuurcentrum |first3=I. N. G. |last4=Art |first4=Indianapolis Museum of |date=2014-03-25 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-19084-7 |pages=189 |language=en}}</ref> Ang pamilya ni Boch ay nasangkot sa sining sa iba't ibang paraan. Ang kanyang ama, si Frédéric Victor Boch, ay isang matagumpay na tagagawa ng porselana; ang kanyang kapatid na lalaki, [[Eugène Boch|si Eugène Boch]], ay isang pintor, at ang kanyang pinsan, [[Octave Maus|si Octave Maus]], ay isang kritiko ng sining. <ref name=":0">{{Cite web |title=Discover painter, art collector Anna Boch |url=https://rkd.nl/en/explore/artists/9452 |access-date=2023-02-06 |website=rkd.nl |language=en}}</ref> == Estilo ng sining == Sumali si Boch sa kilusang [[Neo-impressionism|Neo-Impresyonista]] . Ang kanyang mga unang gawa ay gumamit ng teknik [[Pointillism|na Pointillist]], ngunit mas kilala siya sa kanyang istilo [[impressionism|ng Impresyonista]] na kanyang ginamit sa halos buong karera niya. Bilang estudyante ni [[Isidore Verheyden]], naimpluwensyahan siya ni [[Théo van Rysselberghe]] na nakilala niya sa grupong artistikong [[Les XX]] . <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Wikipedia:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2023)">kailangan ng sitasyon</span>]]'' &#x5D;</sup> == Pagkolekta == Aktibong nangongolekta si Boch ng mga likhang sining ng kanyang mga kapanahon. Nagtipon siya ng isang malaking koleksyon ng mga Post-Impresyonistang pinta, na kinabibilangan ng mga gawa nina [[Paul Gauguin]], [[Paul Signac]], [[James Ensor]], at [[Vincent van Gogh]] . <ref>{{Cite web |title=Anna Boch Collection |url=https://annaboch.com/collection/}}</ref> Itinaguyod niya ang maraming batang artista, kabilang si [[Vincent van Gogh|Van Gogh]], na hinangaan niya dahil sa talento nito at kaibigan ng kanyang kapatid na si [[Eugène Boch]] . ''[[The Red Vineyard|Ang La Vigne Rouge]]'' ( ''Ang Pulang Ubasan'' ), <ref>{{Cite web |title=5 Things You Should Know About Anna Boch |url=https://annaboch.com/theredvineyard/}}</ref> na binili ni Anna Boch, ay pinaniniwalaang tanging pinta na naibenta ni Van Gogh noong nabubuhay pa siya. <ref>{{Cite web |title=History of the Red Vineyard |url=https://www.dailyartmagazine.com/anna-boch/}}</ref> Ang koleksyon ni Anna Boch ay naibenta pagkatapos ng kanyang kamatayan. Sa kanyang testamento, inihandog niya ang pera upang matustusan ang pagreretiro ng mga mahihirap na kaibigang artista. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Wikipedia:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2023)">kailangan ng sitasyon</span>]]'' &#x5D;</sup> == Pamana == 140 sa kaniyang sariling mga ipinintang larawan ang iniwan sa kaniyang inaanak, si Ida van Haelewijn, ang anak na babae ng kaniyang hardinero. Marami sa mga ipinintang larawang ito ay nagpapakita kay Ida van Haelewijn bilang isang batang babae sa hardin. Noong 1968, ang 140 na mga ipinintang larawang ito ay binili ng kaniyang pamangkin sa tuhod na si Luitwin von Boch, ang CEO ng [[Villeroy & Boch]] Ceramics. Ang mga ipinintang larawan ay nanatili sa bahay ni Ida van Haelewijn hanggang sa kaniyang kamatayan noong 1992. Ang Anna & Eugène Boch Expo ay binuksan noong ika-30 ng Marso 2011. <ref>{{Cite web |title=Opening of the Anna & Eugene Boch Expo |url=https://annaboch.com/vernissage/}}</ref> Ang ilang mga pinta ay ibinigay din ng ari-arian ni Anna Boch sa iba't ibang museo tulad ng [[Royal Museums of Fine Arts of Belgium|Royal Museums of Fine Arts ng Belgium]] . <ref>{{Cite book |last=Gaze |first=Delia |url=https://books.google.com/books?id=05_v5b_ZcAMC&pg=PP1 |title=Dictionary of Women Artists: Introductory surveys; Artists, A-I |last2=Mihajlovic |first2=Maja |last3=Shrimpton |first3=Leanda |date=1997 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-884964-21-3 |pages=283–4 |language=en}}</ref> Ang mga eksibisyon tungkol sa kanyang buhay at trabaho ay ginanap sa [[Royal Museum of Mariemont]] sa [[Morlanwelz]], sa pagitan ng Oktubre at Disyembre 2000, sa Vincent van Gogh-huis sa [[Hoogeveen]] noong 2010 at sa [[Mu.ZEE|Mu.]] [[Mu.ZEE|ZEE]] sa [[Ostend]] noong 2023. <ref>{{Cite web |title=Anna Boch, an impressionist journey |url=https://www.muzee.be/en/anna-boch-an-impressionist-journey}}</ref> Noong 2025, ilan sa mga pinta ni Boch ay isinama sa eksibisyong 'Radical Harmony: [[Helene Kröller-Müller|Helene Kröller-Müller's]] [[Neo-Impressionism|Neo-Impressionists]] ' sa [[National Gallery]], London. <ref>{{Cite web |title=Radical Harmony: Neo-Impressionists {{!}} Exhibitions {{!}} National Gallery, London |url=https://www.nationalgallery.org.uk/exhibitions/radical-harmony-neo-impressionists |access-date=2026-01-05 |website=www.nationalgallery.org.uk}}</ref> == Pamana ng kultura == Noong 2005, ang Belgian historian na si Dr Therese Thomas ay nag-publish ng isang catalog raisonné. <ref>{{Cite web |title=Anna Boch : catalogue raisonné |url=https://rkd.nl/en/explore/library/130590 |access-date=2023-02-06 |website=rkd.nl |language=en}}</ref> ==Sanggunian== <references /> {{stub}} 09com4t3xz0j7ulku00uem2sa56p7m6 2205866 2205865 2026-05-02T01:04:34Z AsianStuff03 125864 /* Sanggunian */ + Kategorya 2205866 wikitext text/x-wiki {{Infobox person/Wikidata}} Si '''Anna-Rosalie Boch''' (10 Pebrero 1848 – 25 Pebrero 1936), na kilala bilang Anna, ay isang [[Pinta|pintor]] [[Belhika|na Belgian]], kolektor ng sining, at ang tanging babaeng miyembro ng grupong artistikong [[Les XX]] . <ref name=":1">{{Cite book |last=Block |first=Jane |url=https://books.google.com/books?id=wik_AwAAQBAJ&pg=PP1 |title=The Neo-Impressionist Portrait, 1886?1904 |last2=Lee |first2=Ellen Wardwell |last3=Cultuurcentrum |first3=I. N. G. |last4=Art |first4=Indianapolis Museum of |date=2014-03-25 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-19084-7 |pages=189 |language=en}}</ref> Ang pamilya ni Boch ay nasangkot sa sining sa iba't ibang paraan. Ang kanyang ama, si Frédéric Victor Boch, ay isang matagumpay na tagagawa ng porselana; ang kanyang kapatid na lalaki, [[Eugène Boch|si Eugène Boch]], ay isang pintor, at ang kanyang pinsan, [[Octave Maus|si Octave Maus]], ay isang kritiko ng sining. <ref name=":0">{{Cite web |title=Discover painter, art collector Anna Boch |url=https://rkd.nl/en/explore/artists/9452 |access-date=2023-02-06 |website=rkd.nl |language=en}}</ref> == Estilo ng sining == Sumali si Boch sa kilusang [[Neo-impressionism|Neo-Impresyonista]] . Ang kanyang mga unang gawa ay gumamit ng teknik [[Pointillism|na Pointillist]], ngunit mas kilala siya sa kanyang istilo [[impressionism|ng Impresyonista]] na kanyang ginamit sa halos buong karera niya. Bilang estudyante ni [[Isidore Verheyden]], naimpluwensyahan siya ni [[Théo van Rysselberghe]] na nakilala niya sa grupong artistikong [[Les XX]] . <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Wikipedia:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2023)">kailangan ng sitasyon</span>]]'' &#x5D;</sup> == Pagkolekta == Aktibong nangongolekta si Boch ng mga likhang sining ng kanyang mga kapanahon. Nagtipon siya ng isang malaking koleksyon ng mga Post-Impresyonistang pinta, na kinabibilangan ng mga gawa nina [[Paul Gauguin]], [[Paul Signac]], [[James Ensor]], at [[Vincent van Gogh]] . <ref>{{Cite web |title=Anna Boch Collection |url=https://annaboch.com/collection/}}</ref> Itinaguyod niya ang maraming batang artista, kabilang si [[Vincent van Gogh|Van Gogh]], na hinangaan niya dahil sa talento nito at kaibigan ng kanyang kapatid na si [[Eugène Boch]] . ''[[The Red Vineyard|Ang La Vigne Rouge]]'' ( ''Ang Pulang Ubasan'' ), <ref>{{Cite web |title=5 Things You Should Know About Anna Boch |url=https://annaboch.com/theredvineyard/}}</ref> na binili ni Anna Boch, ay pinaniniwalaang tanging pinta na naibenta ni Van Gogh noong nabubuhay pa siya. <ref>{{Cite web |title=History of the Red Vineyard |url=https://www.dailyartmagazine.com/anna-boch/}}</ref> Ang koleksyon ni Anna Boch ay naibenta pagkatapos ng kanyang kamatayan. Sa kanyang testamento, inihandog niya ang pera upang matustusan ang pagreretiro ng mga mahihirap na kaibigang artista. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Wikipedia:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2023)">kailangan ng sitasyon</span>]]'' &#x5D;</sup> == Pamana == 140 sa kaniyang sariling mga ipinintang larawan ang iniwan sa kaniyang inaanak, si Ida van Haelewijn, ang anak na babae ng kaniyang hardinero. Marami sa mga ipinintang larawang ito ay nagpapakita kay Ida van Haelewijn bilang isang batang babae sa hardin. Noong 1968, ang 140 na mga ipinintang larawang ito ay binili ng kaniyang pamangkin sa tuhod na si Luitwin von Boch, ang CEO ng [[Villeroy & Boch]] Ceramics. Ang mga ipinintang larawan ay nanatili sa bahay ni Ida van Haelewijn hanggang sa kaniyang kamatayan noong 1992. Ang Anna & Eugène Boch Expo ay binuksan noong ika-30 ng Marso 2011. <ref>{{Cite web |title=Opening of the Anna & Eugene Boch Expo |url=https://annaboch.com/vernissage/}}</ref> Ang ilang mga pinta ay ibinigay din ng ari-arian ni Anna Boch sa iba't ibang museo tulad ng [[Royal Museums of Fine Arts of Belgium|Royal Museums of Fine Arts ng Belgium]] . <ref>{{Cite book |last=Gaze |first=Delia |url=https://books.google.com/books?id=05_v5b_ZcAMC&pg=PP1 |title=Dictionary of Women Artists: Introductory surveys; Artists, A-I |last2=Mihajlovic |first2=Maja |last3=Shrimpton |first3=Leanda |date=1997 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-884964-21-3 |pages=283–4 |language=en}}</ref> Ang mga eksibisyon tungkol sa kanyang buhay at trabaho ay ginanap sa [[Royal Museum of Mariemont]] sa [[Morlanwelz]], sa pagitan ng Oktubre at Disyembre 2000, sa Vincent van Gogh-huis sa [[Hoogeveen]] noong 2010 at sa [[Mu.ZEE|Mu.]] [[Mu.ZEE|ZEE]] sa [[Ostend]] noong 2023. <ref>{{Cite web |title=Anna Boch, an impressionist journey |url=https://www.muzee.be/en/anna-boch-an-impressionist-journey}}</ref> Noong 2025, ilan sa mga pinta ni Boch ay isinama sa eksibisyong 'Radical Harmony: [[Helene Kröller-Müller|Helene Kröller-Müller's]] [[Neo-Impressionism|Neo-Impressionists]] ' sa [[National Gallery]], London. <ref>{{Cite web |title=Radical Harmony: Neo-Impressionists {{!}} Exhibitions {{!}} National Gallery, London |url=https://www.nationalgallery.org.uk/exhibitions/radical-harmony-neo-impressionists |access-date=2026-01-05 |website=www.nationalgallery.org.uk}}</ref> == Pamana ng kultura == Noong 2005, ang Belgian historian na si Dr Therese Thomas ay nag-publish ng isang catalog raisonné. <ref>{{Cite web |title=Anna Boch : catalogue raisonné |url=https://rkd.nl/en/explore/library/130590 |access-date=2023-02-06 |website=rkd.nl |language=en}}</ref> ==Sanggunian== <references /> {{stub}} [[Kategorya:Mga pintor]] 4bvl0ykofsf5bgrgnm9ucbgoo09vvmm 0 337903 2205869 2203789 2026-05-02T01:17:05Z AsianStuff03 125864 /* */ + infobox 2205869 wikitext text/x-wiki {{Infobox person/Wikidata}} Si '''Marie Anne Caroline Bracquemond''' ( ; {{Nee}} '''Quivoron''' ; 1 Disyembre 1840 – 17 Enero 1916) ay isang Pranses na artistang [[impressionism|Impresyonista]] . Isa siya sa apat na kilalang babae sa kilusang Impresyonista, kasama sina [[Mary Cassatt]], [[Berthe Morisot]], at [[Eva Gonzalès]] . Nag-aral ng pagguhit si Bracquemond noong bata pa at nagsimulang ipakita ang kanyang mga gawa sa Paris Salon noong siya ay nagdadalaga pa. Hindi siya sumailalim sa pormal na pagsasanay sa sining, ngunit nakatanggap siya ng limitadong pagtuturo mula kay [[Jean Auguste Dominique Ingres|Jean-Auguste-Dominique Ingres]] at payo mula kay [[Paul Gauguin]] na nag-ambag sa kanyang istilo ng pag-aayos. Pinakasalan niya ang kilalang printmaker na [[Félix Bracquemond|si Félix Bracquemond]], na tumulong sa pagpapasikat ng [[Japonisme|sining ng Hapon sa France]] . Magkasama silang gumawa ng sining na seramiko para sa [[Haviland & Co.]], isang tagagawa ng [[Limoges porcelain|porselana ng Limoges]] . Ang madalas na hindi pagbanggit ni Marie sa mga libro tungkol sa mga artista ay minsang iniuugnay sa mga pagsisikap ng kanyang asawa. <ref name="pfeif">{{Cite book |last=Pfeiffer |first=Ingrid |title=Women Impressionists |last2=Hollein |first2=Max |publisher=Hatje Cantz |year=2008 |isbn=978-3775720793 |pages=240–241, 304}}</ref> Bagama't nakibahagi si Félix sa mga eksibisyon ng Impresyonista, kapansin-pansing hindi siya sang-ayon sa kilusan kung saan napakahusay ng kanyang asawa. <ref>{{Cite web |date=2009-10-10 |title=Women Impressionists: Berthe Morisot, Mary Cassatt, Eva Gonzalès, Marie Bracquemond |url=https://www.famsf.org/press-room/women-impressionists-berthe-morisot-mary-cassatt-eva-gonzal-s-marie-bracquemond |access-date=2021-10-07 |website=FAMSF |language=en}}</ref> Sa katunayan, sinabi ni Pierre Bracquemond, ang kanilang anak, na ang kanyang ama ay naiinggit sa gawa ni Marie, minamaliit ang kanyang ambisyon, at tumangging ipakita ang kanyang mga pinta sa mga bisita. Sumali si Marie sa tatlo sa walong pangunahing eksibisyon ng Impresyonista, kung saan isinumite niya ang kanyang mga gawa sa pang-apat (1879), panglima (1880), at pangwalo (1889) na mga pagtatanghal ng grupo. Sa kanyang buhay bilang isang artista, si Bracquemond ay nakagawa ng hindi bababa sa 157 orihinal na mga gawa, kung saan 31 lamang ang natagpuan at nakatalogo sa mga umiiral na koleksyon ngayon, at ang iba ay nawala sa iba't ibang pribadong koleksyon nang walang tala. <ref>Peterson, Ashley (Spring 2017). [https://ufdcimages.uflib.ufl.edu/AA/00/06/22/12/00001/Peterson_Ashley.pdf "The Female Impressionists: A Study in a Gendered Art"] {{Webarchive}}. ''Journal of Undergraduate Research''. University of Florida. 1(2): p. 5.</ref> Ang kanyang dalawang solo na eksibisyon lamang ang ginanap pagkatapos ng kanyang pagkamatay. <ref name="pfeif2">{{Cite book |last=Pfeiffer |first=Ingrid |title=Women Impressionists |last2=Hollein |first2=Max |publisher=Hatje Cantz |year=2008 |isbn=978-3775720793 |pages=240–241, 304}}</ref> Ilan sa kanyang pinakatanyag na mga gawa ay kinabibilangan ng ''[[The Lady in White (Bracquemond)|The Lady in White]]'' (1880), ''[[On the Terrace at Sèvres]]'' (1880), ''[[Afternoon Tea (Bracquemond)|Afternoon Tea]]'' (1880), at ''[[Under the Lamp]]'' (1887). <ref name="clem">Clement, Russell T. Houzé, Annick. Erbolato-Ramsey, Christiane. (2000). ''The Women Impressionists: A Sourcebook''. Greenwood Press. pp. xiii-xiv, 155-164. {{ISBN|0-313-30848-9}}.</ref> == Maagang buhay == Siya ay ipinanganak na Marie Anne Caroline Quivoron noong ika-1 ng Disyembre 1840 <ref>Oxford Art Online: "Marie Bracquemond"</ref> sa [[Landunvez|Argenton-en-Landunvez]], malapit sa [[Brest, Finistère|Brest]], [[Bretanya|Brittany]] . Hindi niya nasiyahan ang parehong pagpapalaki o karera tulad ng iba pang kilalang babaeng Impresyonista – sina [[Mary Cassatt]], [[Berthe Morisot]], at [[Eva Gonzalès]] . <ref name="Gaze">Delia Gaze, [https://books.google.com/books?id=RVOPnrEcKKsC&pg=PT266 Concise Dictionary of Women Artists], Routledge, 2013.</ref> Siya ay anak ng isang malungkot na arranged marriage. Ang kanyang ina, si Aline Hyacinthe Marie Pasquiou, ay namuhay kasama si Émile Langlois bago ito [https://www.myddoa.com/artists/marie-bracquemond/ namatay], at bago nito ay namuhay sila nang hindi mapayapa, lumipat mula Brittany patungong [[Jura mountains|Jura]], [[Suwisa|Switzerland]], at [[Limousin]], bago nanirahan sa [[Étampes]], timog ng [[Paris]] . <ref name="marie">{{Citation |last=Bouillon |first=Jean-Paul |title=Marie Bracquemond |work=Woman's Art Journal |volume=5 |issue=2 |pages=21–27 |year=1984 |publisher=Woman's Art, Inc. |doi=10.2307/1357962 |jstor=1357962 |last2=Kane |first2=Elizabeth}}.</ref> Mayroon siyang isang kapatid na babae, si Louise, na ipinanganak noong 1849 habang ang kanyang pamilya ay nakatira malapit sa [[Ussel, Corrèze|Ussel]] (departamento ng [[Corrèze]] sa Limousin) sa sinaunang abbey na Notre-Dame de Bonnaigue. Nagsimula siya sa pagpipinta sa edad na 17 sa ilalim ng pagtuturo ni M. Auguste Vassor, "isang matandang pintor na ngayon ay nagpanumbalik ng mga pinta at nagbigay ng mga aralin sa mga kabataang babae ng bayan." Umunlad siya nang husto kaya noong 1857 ay nagsumite siya ng isang pinta ng kanyang ina, kapatid na babae, at matandang guro na naka-pose sa studio sa [[Paris Salon|Salon]] na tinanggap naman. Pagkatapos ay ipinakilala siya sa pintor [[Jean Auguste Dominique Ingres|na si Ingres]] na siyang nagpayo sa kanya <ref name=":0">{{Cite book |last=Clement |first=Russell T. |url=https://archive.org/details/womenimpressioni00clem |title=The Women Impressionists: A Sourcebook |last2=Houze |first2=Annick |last3=Erbolato-Ramsey |first3=Christiane |publisher=Greenwood Press |year=2000 |isbn=0-313-30848-9 |location=Westport, CT |pages=[https://archive.org/details/womenimpressioni00clem/page/n161 155]–163 |url-access=limited}}</ref> at ipinakilala siya sa dalawa sa kanyang mga estudyante, [[Flandrin|sina Flandrin]] at [[Signol]] . Tinukoy siya ng kritikong [[Philippe Burty|si Philippe Burty]] bilang "isa sa pinakamatalinong mag-aaral sa studio ni Ingres." <ref>{{Citation |last=Burty |first=Philippe |title=Le Peinture-graveur Félix Bracquemond |work=L'Art |volume=12 |pages=296 |year=1878}}.</ref> Bilang isang estudyante sa pribadong studio ni Ingres sa Paris, isinulat niya na, "Ang kahigpitan ni Monsieur Ingres ay natakot sa akin ... dahil pinagdudahan niya ang katapangan at tiyaga ng isang babae sa larangan ng pagpipinta ... Itatalaga lamang niya sa kanila ang pagpipinta ng mga bulaklak, ng mga prutas, ng mga still life, mga larawan at mga eksena ng genre." <ref>{{Cite web |last=Myers |first=Nicole |date=September 2008 |title=Women Artists in Nineteenth-Century France |url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/19wa/hd_19wa.htm |access-date=13 March 2016 |website=The Metropolitan Museum of Art |publisher=The Metropolitan Museum of Art}}</ref> Kalaunan ay umalis siya sa studio ni Ingres at nagsimulang tumanggap ng mga komisyon para sa kanyang trabaho, kabilang ang isa mula sa korte ni [[Eugénie de Montijo|Emperatris Eugenie]] para sa isang pagpipinta ni [[Miguel de Cervantes|Cervantes]] sa bilangguan. Maliwanag na ikinatuwa niya ito, dahil pagkatapos ay hiniling sa kanya ng Count de Nieuwerkerke, ang direktor-heneral ng mga museo ng Pransya, na gumawa ng mahahalagang kopya sa [[Museo ng Louvre|Louvre]] . ==Sanggunian== <references /> {{stub}} kycvcj13jinqihmstosrddaxq07epwh 2205870 2205869 2026-05-02T01:17:48Z AsianStuff03 125864 /* Sanggunian */ + Kategorya 2205870 wikitext text/x-wiki {{Infobox person/Wikidata}} Si '''Marie Anne Caroline Bracquemond''' ( ; {{Nee}} '''Quivoron''' ; 1 Disyembre 1840 – 17 Enero 1916) ay isang Pranses na artistang [[impressionism|Impresyonista]] . Isa siya sa apat na kilalang babae sa kilusang Impresyonista, kasama sina [[Mary Cassatt]], [[Berthe Morisot]], at [[Eva Gonzalès]] . Nag-aral ng pagguhit si Bracquemond noong bata pa at nagsimulang ipakita ang kanyang mga gawa sa Paris Salon noong siya ay nagdadalaga pa. Hindi siya sumailalim sa pormal na pagsasanay sa sining, ngunit nakatanggap siya ng limitadong pagtuturo mula kay [[Jean Auguste Dominique Ingres|Jean-Auguste-Dominique Ingres]] at payo mula kay [[Paul Gauguin]] na nag-ambag sa kanyang istilo ng pag-aayos. Pinakasalan niya ang kilalang printmaker na [[Félix Bracquemond|si Félix Bracquemond]], na tumulong sa pagpapasikat ng [[Japonisme|sining ng Hapon sa France]] . Magkasama silang gumawa ng sining na seramiko para sa [[Haviland & Co.]], isang tagagawa ng [[Limoges porcelain|porselana ng Limoges]] . Ang madalas na hindi pagbanggit ni Marie sa mga libro tungkol sa mga artista ay minsang iniuugnay sa mga pagsisikap ng kanyang asawa. <ref name="pfeif">{{Cite book |last=Pfeiffer |first=Ingrid |title=Women Impressionists |last2=Hollein |first2=Max |publisher=Hatje Cantz |year=2008 |isbn=978-3775720793 |pages=240–241, 304}}</ref> Bagama't nakibahagi si Félix sa mga eksibisyon ng Impresyonista, kapansin-pansing hindi siya sang-ayon sa kilusan kung saan napakahusay ng kanyang asawa. <ref>{{Cite web |date=2009-10-10 |title=Women Impressionists: Berthe Morisot, Mary Cassatt, Eva Gonzalès, Marie Bracquemond |url=https://www.famsf.org/press-room/women-impressionists-berthe-morisot-mary-cassatt-eva-gonzal-s-marie-bracquemond |access-date=2021-10-07 |website=FAMSF |language=en}}</ref> Sa katunayan, sinabi ni Pierre Bracquemond, ang kanilang anak, na ang kanyang ama ay naiinggit sa gawa ni Marie, minamaliit ang kanyang ambisyon, at tumangging ipakita ang kanyang mga pinta sa mga bisita. Sumali si Marie sa tatlo sa walong pangunahing eksibisyon ng Impresyonista, kung saan isinumite niya ang kanyang mga gawa sa pang-apat (1879), panglima (1880), at pangwalo (1889) na mga pagtatanghal ng grupo. Sa kanyang buhay bilang isang artista, si Bracquemond ay nakagawa ng hindi bababa sa 157 orihinal na mga gawa, kung saan 31 lamang ang natagpuan at nakatalogo sa mga umiiral na koleksyon ngayon, at ang iba ay nawala sa iba't ibang pribadong koleksyon nang walang tala. <ref>Peterson, Ashley (Spring 2017). [https://ufdcimages.uflib.ufl.edu/AA/00/06/22/12/00001/Peterson_Ashley.pdf "The Female Impressionists: A Study in a Gendered Art"] {{Webarchive}}. ''Journal of Undergraduate Research''. University of Florida. 1(2): p. 5.</ref> Ang kanyang dalawang solo na eksibisyon lamang ang ginanap pagkatapos ng kanyang pagkamatay. <ref name="pfeif2">{{Cite book |last=Pfeiffer |first=Ingrid |title=Women Impressionists |last2=Hollein |first2=Max |publisher=Hatje Cantz |year=2008 |isbn=978-3775720793 |pages=240–241, 304}}</ref> Ilan sa kanyang pinakatanyag na mga gawa ay kinabibilangan ng ''[[The Lady in White (Bracquemond)|The Lady in White]]'' (1880), ''[[On the Terrace at Sèvres]]'' (1880), ''[[Afternoon Tea (Bracquemond)|Afternoon Tea]]'' (1880), at ''[[Under the Lamp]]'' (1887). <ref name="clem">Clement, Russell T. Houzé, Annick. Erbolato-Ramsey, Christiane. (2000). ''The Women Impressionists: A Sourcebook''. Greenwood Press. pp. xiii-xiv, 155-164. {{ISBN|0-313-30848-9}}.</ref> == Maagang buhay == Siya ay ipinanganak na Marie Anne Caroline Quivoron noong ika-1 ng Disyembre 1840 <ref>Oxford Art Online: "Marie Bracquemond"</ref> sa [[Landunvez|Argenton-en-Landunvez]], malapit sa [[Brest, Finistère|Brest]], [[Bretanya|Brittany]] . Hindi niya nasiyahan ang parehong pagpapalaki o karera tulad ng iba pang kilalang babaeng Impresyonista – sina [[Mary Cassatt]], [[Berthe Morisot]], at [[Eva Gonzalès]] . <ref name="Gaze">Delia Gaze, [https://books.google.com/books?id=RVOPnrEcKKsC&pg=PT266 Concise Dictionary of Women Artists], Routledge, 2013.</ref> Siya ay anak ng isang malungkot na arranged marriage. Ang kanyang ina, si Aline Hyacinthe Marie Pasquiou, ay namuhay kasama si Émile Langlois bago ito [https://www.myddoa.com/artists/marie-bracquemond/ namatay], at bago nito ay namuhay sila nang hindi mapayapa, lumipat mula Brittany patungong [[Jura mountains|Jura]], [[Suwisa|Switzerland]], at [[Limousin]], bago nanirahan sa [[Étampes]], timog ng [[Paris]] . <ref name="marie">{{Citation |last=Bouillon |first=Jean-Paul |title=Marie Bracquemond |work=Woman's Art Journal |volume=5 |issue=2 |pages=21–27 |year=1984 |publisher=Woman's Art, Inc. |doi=10.2307/1357962 |jstor=1357962 |last2=Kane |first2=Elizabeth}}.</ref> Mayroon siyang isang kapatid na babae, si Louise, na ipinanganak noong 1849 habang ang kanyang pamilya ay nakatira malapit sa [[Ussel, Corrèze|Ussel]] (departamento ng [[Corrèze]] sa Limousin) sa sinaunang abbey na Notre-Dame de Bonnaigue. Nagsimula siya sa pagpipinta sa edad na 17 sa ilalim ng pagtuturo ni M. Auguste Vassor, "isang matandang pintor na ngayon ay nagpanumbalik ng mga pinta at nagbigay ng mga aralin sa mga kabataang babae ng bayan." Umunlad siya nang husto kaya noong 1857 ay nagsumite siya ng isang pinta ng kanyang ina, kapatid na babae, at matandang guro na naka-pose sa studio sa [[Paris Salon|Salon]] na tinanggap naman. Pagkatapos ay ipinakilala siya sa pintor [[Jean Auguste Dominique Ingres|na si Ingres]] na siyang nagpayo sa kanya <ref name=":0">{{Cite book |last=Clement |first=Russell T. |url=https://archive.org/details/womenimpressioni00clem |title=The Women Impressionists: A Sourcebook |last2=Houze |first2=Annick |last3=Erbolato-Ramsey |first3=Christiane |publisher=Greenwood Press |year=2000 |isbn=0-313-30848-9 |location=Westport, CT |pages=[https://archive.org/details/womenimpressioni00clem/page/n161 155]–163 |url-access=limited}}</ref> at ipinakilala siya sa dalawa sa kanyang mga estudyante, [[Flandrin|sina Flandrin]] at [[Signol]] . Tinukoy siya ng kritikong [[Philippe Burty|si Philippe Burty]] bilang "isa sa pinakamatalinong mag-aaral sa studio ni Ingres." <ref>{{Citation |last=Burty |first=Philippe |title=Le Peinture-graveur Félix Bracquemond |work=L'Art |volume=12 |pages=296 |year=1878}}.</ref> Bilang isang estudyante sa pribadong studio ni Ingres sa Paris, isinulat niya na, "Ang kahigpitan ni Monsieur Ingres ay natakot sa akin ... dahil pinagdudahan niya ang katapangan at tiyaga ng isang babae sa larangan ng pagpipinta ... Itatalaga lamang niya sa kanila ang pagpipinta ng mga bulaklak, ng mga prutas, ng mga still life, mga larawan at mga eksena ng genre." <ref>{{Cite web |last=Myers |first=Nicole |date=September 2008 |title=Women Artists in Nineteenth-Century France |url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/19wa/hd_19wa.htm |access-date=13 March 2016 |website=The Metropolitan Museum of Art |publisher=The Metropolitan Museum of Art}}</ref> Kalaunan ay umalis siya sa studio ni Ingres at nagsimulang tumanggap ng mga komisyon para sa kanyang trabaho, kabilang ang isa mula sa korte ni [[Eugénie de Montijo|Emperatris Eugenie]] para sa isang pagpipinta ni [[Miguel de Cervantes|Cervantes]] sa bilangguan. Maliwanag na ikinatuwa niya ito, dahil pagkatapos ay hiniling sa kanya ng Count de Nieuwerkerke, ang direktor-heneral ng mga museo ng Pransya, na gumawa ng mahahalagang kopya sa [[Museo ng Louvre|Louvre]] . ==Sanggunian== <references /> {{stub}} [[Kategorya:Mga pintor]] kcknzgnevi7o2rq1mk51hba98f1cnne 0 338070 2205797 2026-05-01T12:47:13Z Ivan P. Clarin 84769 Bagong pahina: {{Infobox character | colour = #CD853F | series = [[Encantadia]] | name = Terra | image = [[File:|200px]] | caption = Si Sang'gre Terra | first = ''[[Encantadia Chronicles: Sang'gre]] (2025)'' | last = |creator = [[Suzette Doctolero]] | portrayer = [[Bianca Umali]] (2025) | nickname = Terra | species = ''Diwata-Sapiryan'' ([[fairy|healer fairy]] or [[harpy]]) | gender = Female | occupation = | family = [[Encantadia#Cast and characters|Aquil]] (father)<br />[[Danaya]] (mothe... 2205797 wikitext text/x-wiki {{Infobox character | colour = #CD853F | series = [[Encantadia]] | name = Terra | image = [[File:|200px]] | caption = Si Sang'gre Terra | first = ''[[Encantadia Chronicles: Sang'gre]] (2025)'' | last = |creator = [[Suzette Doctolero]] | portrayer = [[Bianca Umali]] (2025) | nickname = Terra | species = ''Diwata-Sapiryan'' ([[fairy|healer fairy]] or [[harpy]]) | gender = Female | occupation = | family = [[Encantadia#Cast and characters|Aquil]] (father)<br />[[Danaya]] (mother)<br />[[Gaeia]](eldest sister) | spouse = | children = }} Si '''Sang'gre Terra''' isang karakter at isa sa mga protagonists ng serye Encantadia, isinulat ni Suzette Doctolero. Ang Encantadia franchise, na binubuo ng apat na serye Encantadia (2025), Na ginampanan ni [[Bianca Umali]] na bagong taga pagligtas ng Encantadia ay ang pangalawang anak ni Sang'gre [[Danaya]]. [[Kategorya:Encantadia]] [[Kategorya:Diwata]] qyfeeunq6enb7jzjn6z7mamx6ggw890 2205798 2205797 2026-05-01T12:47:49Z Ivan P. Clarin 84769 2205798 wikitext text/x-wiki {{Infobox character | colour = #CD853F | series = [[Encantadia]] | name = Terra | image = [[File:Bianca Umali Book signing.jpg|200px]] | caption = Si Sang'gre Terra | first = ''[[Encantadia Chronicles: Sang'gre]] (2025)'' | last = |creator = [[Suzette Doctolero]] | portrayer = [[Bianca Umali]] (2025) | nickname = Terra | species = ''Diwata-Sapiryan'' ([[fairy|healer fairy]] or [[harpy]]) | gender = Female | occupation = | family = [[Encantadia#Cast and characters|Aquil]] (father)<br />[[Danaya]] (mother)<br />[[Gaeia]](eldest sister) | spouse = | children = }} Si '''Sang'gre Terra''' isang karakter at isa sa mga protagonists ng serye Encantadia, isinulat ni Suzette Doctolero. Ang Encantadia franchise, na binubuo ng apat na serye Encantadia (2025), Na ginampanan ni [[Bianca Umali]] na bagong taga pagligtas ng Encantadia ay ang pangalawang anak ni Sang'gre [[Danaya]]. [[Kategorya:Encantadia]] [[Kategorya:Diwata]] 07w0ot1kbiwobtoq6aiziojgcg6t5fq 2205809 2205798 2026-05-01T13:12:33Z Ivan P. Clarin 84769 2205809 wikitext text/x-wiki {{Infobox character | colour = #CD853F | series = [[Encantadia]] | name = Terra | image = [[File:Bianca Umali Book signing.jpg|200px]] | caption = Si Sang'gre Terra | first = ''[[Encantadia Chronicles: Sang'gre]] (2025)'' | last = |creator = [[Suzette Doctolero]] | portrayer = [[Bianca Umali]] (2025) | nickname = Terra | species = ''Diwata-Sapiryan'' ([[fairy|healer fairy]] or [[harpy]]) | gender = Female | occupation = | family = [[Encantadia#Cast and characters|Aquil]] (father)<br />[[Danaya]] (mother)<br />[[Gaeia]](eldest sister)<br>[[Flammara]] (pinsan na babae)<br>[[Adamus]] (pinsan na lalaki) | spouse = | children = }} Si '''Sang'gre Terra''' isang karakter at isa sa mga protagonists ng serye Encantadia, isinulat ni Suzette Doctolero. Ang Encantadia franchise, na binubuo ng apat na serye Encantadia (2025), Na ginampanan ni [[Bianca Umali]] na bagong taga pagligtas ng Encantadia ay ang pangalawang anak ni Sang'gre [[Danaya]]. [[Kategorya:Encantadia]] [[Kategorya:Diwata]] s8sfgvfrdf2qmr4jh17xliqwd5bqhrz 2205813 2205809 2026-05-01T13:14:35Z Ivan P. Clarin 84769 2205813 wikitext text/x-wiki {{Infobox character | colour = #CD853F | series = [[Encantadia]] | name = Terra | image = [[File:Bianca Umali Book signing.jpg|200px]] | caption = Si Sang'gre Terra | first = ''[[Encantadia Chronicles: Sang'gre]] (2025)'' | last = |creator = [[Suzette Doctolero]] | portrayer = [[Bianca Umali]] (2025) | nickname = Terra | species = ''Diwata-Sapiryan'' ([[fairy|healer fairy]] or [[harpy]]) | gender = Female | occupation = | family = [[Encantadia#Cast and characters|Aquil]] (father)<br />[[Danaya]] (mother)<br />[[Gaeia]](eldest sister)<br>[[Flamarra]] (pinsan na babae)<br>[[Adamus]] (pinsan na lalaki) | spouse = | children = }} Si '''Sang'gre Terra''' isang karakter at isa sa mga protagonists ng serye Encantadia, isinulat ni Suzette Doctolero. Ang Encantadia franchise, na binubuo ng apat na serye Encantadia (2025), Na ginampanan ni [[Bianca Umali]] na bagong taga pagligtas ng Encantadia ay ang pangalawang anak ni Sang'gre [[Danaya]]. [[Kategorya:Encantadia]] [[Kategorya:Diwata]] 8icvfpldef9qq5qgjt4wq59qyih5at8 0 338071 2205800 2026-05-01T12:53:32Z Ivan P. Clarin 84769 Bagong pahina: {{Infobox character|name=Adamus|image=[[File:Kelvin Miranda.jpg|200px]]|caption=Si Hara Alena ng Adamya|first=[[Encantadia]]|last=[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|Encantadia]]|color=green|portrayer=[[Kelvin Miranda]] (2026)|creator=[[Suzette Doctolero]]|occupation=Hari ng Adamya|gender=[[lalaki]]|residence=Adamya|partner=Deia}} Si '''Sang'gre Adamus''' isang karakter at isa sa mga protagonists ng serye Encantadia, isinulat ni Suzette Doctolero. Ang Encantadia fra... 2205800 wikitext text/x-wiki {{Infobox character|name=Adamus|image=[[File:Kelvin Miranda.jpg|200px]]|caption=Si Hara Alena ng Adamya|first=[[Encantadia]]|last=[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|Encantadia]]|color=green|portrayer=[[Kelvin Miranda]] (2026)|creator=[[Suzette Doctolero]]|occupation=Hari ng Adamya|gender=[[lalaki]]|residence=Adamya|partner=Deia}} Si '''Sang'gre Adamus''' isang karakter at isa sa mga protagonists ng serye Encantadia, isinulat ni Suzette Doctolero. Ang Encantadia franchise, na binubuo ng apat na serye Encantadia (2025), Na ginampanan ni [[Kelvin Miranda]] ay isa sa mga taga pagligtas ng Encantadia ay ang lalaking anak ni Sang'gre [[Alena]]. [[Kategorya:Encantadia]] [[Kategorya:Diwata]] 0if3u0y21ypt6v71crwx3ikjmtmv81m 2205802 2205800 2026-05-01T12:56:28Z Ivan P. Clarin 84769 2205802 wikitext text/x-wiki {{Infobox character|name=Adamus|image=[[File:Kelvin Miranda.jpg|200px]]|caption=Si Hara Alena ng Adamya|first=[[Encantadia]]|last=[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|Encantadia]]|color=green|portrayer=[[Kelvin Miranda]] (2026)|creator=[[Suzette Doctolero]]|occupation=Hari ng Adamya|gender=[[lalaki]]|residence=Adamya|partner=Deia|family=[[Alena]] (mother)}} Si '''Sang'gre Adamus''' isang karakter at isa sa mga protagonists ng serye Encantadia, isinulat ni Suzette Doctolero. Ang Encantadia franchise, na binubuo ng apat na serye Encantadia (2025), Na ginampanan ni [[Kelvin Miranda]] ay isa sa mga taga pagligtas ng Encantadia ay ang lalaking anak ni Sang'gre [[Alena]]. [[Kategorya:Encantadia]] [[Kategorya:Diwata]] lv9vehpit3f1krr3rxkx4b699c8khhr 2205806 2205802 2026-05-01T13:05:51Z Ivan P. Clarin 84769 2205806 wikitext text/x-wiki {{Infobox character|name=Adamus|image=[[File:Kelvin Miranda.jpg|200px]]|caption=Si Hara Alena ng Adamya|first=[[Encantadia]]|last=[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|Encantadia]]|color=green|portrayer=[[Kelvin Miranda]] (2026)|creator=[[Suzette Doctolero]]|occupation=Hari ng Adamya|gender=[[lalaki]]|residence=Adamya|partner=Deia|family=[[Alena]] (mother)<br>[[Terra (Encantadia)|Terra]] (cousin)<br>[[Flammara]] (cousin)}} Si '''Sang'gre Adamus''' isang karakter at isa sa mga protagonists ng serye Encantadia, isinulat ni Suzette Doctolero. Ang Encantadia franchise, na binubuo ng apat na serye Encantadia (2025), Na ginampanan ni [[Kelvin Miranda]] ay isa sa mga taga pagligtas ng Encantadia ay ang lalaking anak ni Sang'gre [[Alena]]. [[Kategorya:Encantadia]] [[Kategorya:Diwata]] j4waovkhhbfzru70zzxg01101qshlvv 0 338072 2205803 2026-05-01T13:00:55Z Ivan P. Clarin 84769 Bagong pahina: {{Infobox character | colour = blue | image = [[File:Angel Grace Trazona Guardian actress.jpg|200px]] | caption = Si Sang'gre Deia | series = [[Encantadia]] | name = Deia | first = ''[[Encantadia Chronicles: Sang'gre]]'' | last = |creator = [[Suzette Doctolero]] | portrayer = [[Angel Guardian]] (2025) | nickname = Sang'gre Deia | species = ''Fairy'' ([[fairy]]) <br> ''Mineave'' (healer) | occupation = Sang'gre | family = Zaur (father)<br />Olgana (mother | partner= [[Adamus]... 2205803 wikitext text/x-wiki {{Infobox character | colour = blue | image = [[File:Angel Grace Trazona Guardian actress.jpg|200px]] | caption = Si Sang'gre Deia | series = [[Encantadia]] | name = Deia | first = ''[[Encantadia Chronicles: Sang'gre]]'' | last = |creator = [[Suzette Doctolero]] | portrayer = [[Angel Guardian]] (2025) | nickname = Sang'gre Deia | species = ''Fairy'' ([[fairy]]) <br> ''Mineave'' (healer) | occupation = Sang'gre | family = Zaur (father)<br />Olgana (mother | partner= [[Adamus]] | children = }} Si '''Sang'gre Deia''' isang karakter at isa sa mga protagonists ng serye Encantadia, isinulat ni Suzette Doctolero. Ang Encantadia franchise, na binubuo ng apat na serye Encantadia (2025), Na ginampanan ni [[Angel Guardian]] ay isa sa mga taga pagligtas ng Encantadia ay ang babaeng anak ni Olgana at Zaur mg mga Mineaves. [[Kategorya:Encantadia]] [[Kategorya:Diwata]] 8df1r6i1ocwo1eebz9b0p19gh9gimm5 2205804 2205803 2026-05-01T13:01:19Z Ivan P. Clarin 84769 2205804 wikitext text/x-wiki {{Infobox character | colour = blue | image = [[File:Angel Grace Trazona Guardian actress.jpg|200px]] | caption = Si Sang'gre Deia | series = [[Encantadia]] | name = Deia | first = ''[[Encantadia Chronicles: Sang'gre]]'' | last = |creator = [[Suzette Doctolero]] | portrayer = [[Angel Guardian]] (2025) | nickname = Sang'gre Deia | species = ''Fairy'' ([[fairy]]) <br> ''Mineave'' (healer) | occupation = Sang'gre | family = Zaur (father)<br />Olgana (mother | partner= [[Adamus]] | children = }} Si '''Sang'gre Deia''' isang karakter at isa sa mga protagonists ng serye Encantadia, isinulat ni Suzette Doctolero. Ang Encantadia franchise, na binubuo ng apat na serye Encantadia (2025), Na ginampanan ni [[Angel Guardian]] ay isa sa mga taga pagligtas ng Encantadia ay ang babaeng anak ni Olgana at Zaur ng mga Mine-aves. [[Kategorya:Encantadia]] [[Kategorya:Diwata]] arzkrlxn3ggcldw75q32wjl3sc52fex 0 338073 2205807 2026-05-01T13:10:48Z Ivan P. Clarin 84769 Bagong pahina: {{Infobox character | colour = #FF5F5F | series = [[Encantadia]] | name = Flammara | image = | caption = | first = ''[[Encantadia Chronicles: Sang'gre]]'' | last = |creator = [[Suzette Doctolero]] | portrayer = [[Faith Da Silva]] (2025) | nickname = Sang'gre Flammata | species = ''Hathor Diwata'' (Enkanto [[fairy]]) | gender = Babae | occupation = | family = [[Pirena]] (ina)<br />[[Terra (Encantadia)|Terra]] (pinsan na babae)<br />[[Adamus]] (pinsan na lalake) | children... 2205807 wikitext text/x-wiki {{Infobox character | colour = #FF5F5F | series = [[Encantadia]] | name = Flammara | image = | caption = | first = ''[[Encantadia Chronicles: Sang'gre]]'' | last = |creator = [[Suzette Doctolero]] | portrayer = [[Faith Da Silva]] (2025) | nickname = Sang'gre Flammata | species = ''Hathor Diwata'' (Enkanto [[fairy]]) | gender = Babae | occupation = | family = [[Pirena]] (ina)<br />[[Terra (Encantadia)|Terra]] (pinsan na babae)<br />[[Adamus]] (pinsan na lalake) | children = }} Si '''Sang'gre Flammara''' isang karakter at isa sa mga protagonists ng serye Encantadia, isinulat ni Suzette Doctolero. Ang Encantadia franchise, na binubuo ng apat na serye Encantadia (2025), Na ginampanan ni [[Faith Da Silva]] ay isa sa mga taga pagligtas ng Encantadia ay ang babaeng anak ni [[Pirena]] at kapatid nina Mira at Deshna. [[Kategorya:Encantadia]] [[Kategorya:Diwata]] ikt3qrn7seowfbfvfb2ggwz80biglvf 2205808 2205807 2026-05-01T13:11:46Z Ivan P. Clarin 84769 2205808 wikitext text/x-wiki {{Infobox character | colour = #FF5F5F | series = [[Encantadia]] | name = Flammara | image = | caption = | first = ''[[Encantadia Chronicles: Sang'gre]]'' | last = |creator = [[Suzette Doctolero]] | portrayer = [[Faith Da Silva]] (2025) | nickname = Sang'gre Flammata | species = ''Hathor Diwata'' (Enkanto [[fairy]]) | gender = Babae | occupation = | family = [[Pirena]] (ina)<br />Mira (kapatid)<br>Deshna (kapatid)<br>[[Terra (Encantadia)|Terra]] (pinsan na babae)<br />[[Adamus]] (pinsan na lalake) | children = }} Si '''Sang'gre Flammara''' isang karakter at isa sa mga protagonists ng serye Encantadia, isinulat ni Suzette Doctolero. Ang Encantadia franchise, na binubuo ng apat na serye Encantadia (2025), Na ginampanan ni [[Faith Da Silva]] ay isa sa mga taga pagligtas ng Encantadia ay ang babaeng anak ni [[Pirena]] at kapatid nina Mira at Deshna. [[Kategorya:Encantadia]] [[Kategorya:Diwata]] d41jtrphoebingry5mjwlgj5epaac1p 2205811 2205808 2026-05-01T13:14:15Z Ivan P. Clarin 84769 Inilipat ni Ivan P. Clarin ang pahinang [[Flammara]] sa [[Flamarra]]: Inilipat sa tamang pangalan 2205808 wikitext text/x-wiki {{Infobox character | colour = #FF5F5F | series = [[Encantadia]] | name = Flammara | image = | caption = | first = ''[[Encantadia Chronicles: Sang'gre]]'' | last = |creator = [[Suzette Doctolero]] | portrayer = [[Faith Da Silva]] (2025) | nickname = Sang'gre Flammata | species = ''Hathor Diwata'' (Enkanto [[fairy]]) | gender = Babae | occupation = | family = [[Pirena]] (ina)<br />Mira (kapatid)<br>Deshna (kapatid)<br>[[Terra (Encantadia)|Terra]] (pinsan na babae)<br />[[Adamus]] (pinsan na lalake) | children = }} Si '''Sang'gre Flammara''' isang karakter at isa sa mga protagonists ng serye Encantadia, isinulat ni Suzette Doctolero. Ang Encantadia franchise, na binubuo ng apat na serye Encantadia (2025), Na ginampanan ni [[Faith Da Silva]] ay isa sa mga taga pagligtas ng Encantadia ay ang babaeng anak ni [[Pirena]] at kapatid nina Mira at Deshna. [[Kategorya:Encantadia]] [[Kategorya:Diwata]] d41jtrphoebingry5mjwlgj5epaac1p 2205816 2205811 2026-05-01T13:25:34Z Ivan P. Clarin 84769 2205816 wikitext text/x-wiki {{Infobox character | colour = #FF5F5F | series = [[Encantadia]] | name = Flamarra | image = | caption = | first = ''[[Encantadia Chronicles: Sang'gre]]'' | last = |creator = [[Suzette Doctolero]] | portrayer = [[Faith Da Silva]] (2025) | nickname = Sang'gre Flammata | species = ''Hathor Diwata'' (Enkanto [[fairy]]) | gender = Babae | occupation = | family = [[Pirena]] (ina)<br />Mira (kapatid)<br>Deshna (kapatid)<br>[[Terra (Encantadia)|Terra]] (pinsan na babae)<br />[[Adamus]] (pinsan na lalake) | children = }} Si '''Sang'gre Flammara''' isang karakter at isa sa mga protagonists ng serye Encantadia, isinulat ni Suzette Doctolero. Ang Encantadia franchise, na binubuo ng apat na serye Encantadia (2025), Na ginampanan ni [[Faith Da Silva]] ay isa sa mga taga pagligtas ng Encantadia ay ang babaeng anak ni [[Pirena]] at kapatid nina Mira at Deshna. [[Kategorya:Encantadia]] [[Kategorya:Diwata]] 1fv3flv54b47kiw04xx6m8qwe1qdt42 0 338074 2205812 2026-05-01T13:14:15Z Ivan P. Clarin 84769 Inilipat ni Ivan P. Clarin ang pahinang [[Flammara]] sa [[Flamarra]]: Inilipat sa tamang pangalan 2205812 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Flamarra]] mdqgqjcwn2rfq6hikylwgmkk6dvwbnx 0 338075 2205815 2026-05-01T13:22:56Z Ivan P. Clarin 84769 Bagong pahina: {{Infobox character | colour = Snow | series = [[Encantadia]] | name = Mitena | image = | caption = | first = ''[[Encantadia Chronicles: Sang'gre]]'' | last = |creator = [[Suzette Doctolero]] | portrayer = [[Rhian Ramos]] (2025) | nickname = Kera Mitena | species = ''Mine-ave Diwata'' (Enkanto [[fairy]]) | gender = Babae | occupation = | family = Cassiopeia (kapatid)<br>Memen (ama) | children = }} Si '''Kera Mitena''' isang karakter at isa sa mga protagonists ng serye En... 2205815 wikitext text/x-wiki {{Infobox character | colour = Snow | series = [[Encantadia]] | name = Mitena | image = | caption = | first = ''[[Encantadia Chronicles: Sang'gre]]'' | last = |creator = [[Suzette Doctolero]] | portrayer = [[Rhian Ramos]] (2025) | nickname = Kera Mitena | species = ''Mine-ave Diwata'' (Enkanto [[fairy]]) | gender = Babae | occupation = | family = Cassiopeia (kapatid)<br>Memen (ama) | children = }} Si '''Kera Mitena''' isang karakter at isa sa mga protagonists ng serye Encantadia, isinulat ni Suzette Doctolero. Ang Encantadia franchise, na binubuo ng apat na serye Encantadia (2025), Na ginampanan ni [[Rhian Ramos]] ay isa sa mga karakter na kalaban ng mga Sang'gre na kapatid na Bathalang Cassiopeia. [[Kategorya:Encantadia]] [[Kategorya:Diwata]] 8okg63xdc349tdvr9dt0y4a1efrm0qo 2205818 2205815 2026-05-01T13:27:44Z Ivan P. Clarin 84769 2205818 wikitext text/x-wiki {{Infobox character | colour = Snow | series = [[Encantadia]] | name = Mitena | image = | caption = | first = ''[[Encantadia Chronicles: Sang'gre]]'' | last = |creator = [[Suzette Doctolero]] | portrayer = [[Rhian Ramos]] (2025) | nickname = Kera Mitena | species = ''Mine-ave Diwata'' (Enkanto [[fairy]]) | gender = Babae | occupation = | family = Cassiopeia (kapatid)<br>Memen (ama) | children = }} Si '''Kera Mitena''' ay isang karakter na antagonista sa serye ng Encantadia, na isinulat ni Suzette Doctolero. Ang Encantadia franchise, na binubuo ng apat na serye Encantadia (2025), Na ginampanan ni [[Rhian Ramos]] ay isa sa mga karakter na kalaban ng mga Sang'gre na kapatid na Bathalang Cassiopeia. [[Kategorya:Encantadia]] [[Kategorya:Diwata]] 25dyavs3gkp9th7j3ivnwdv97c8hd9b 0 338076 2205819 2026-05-01T13:32:32Z Ivan P. Clarin 84769 Bagong pahina: {{Infobox character | colour = Black | series = [[Encantadia]] | name = Gargan | image = | caption = | first = ''[[Encantadia Chronicles: Sang'gre]]'' | last = |creator = [[Suzette Doctolero]] | portrayer = [[Tom Rodriguez]] (2025) | nickname = Bathalang Gargan | species = (Enkanto [[deity]]) | gender = Lalaki | occupation = | family = | children = }} Si '''Bathalang Gargan''' ay isang karakter na antagonista sa serye ng Encantadia, na isinulat ni Suzette Doctolero. Ang... 2205819 wikitext text/x-wiki {{Infobox character | colour = Black | series = [[Encantadia]] | name = Gargan | image = | caption = | first = ''[[Encantadia Chronicles: Sang'gre]]'' | last = |creator = [[Suzette Doctolero]] | portrayer = [[Tom Rodriguez]] (2025) | nickname = Bathalang Gargan | species = (Enkanto [[deity]]) | gender = Lalaki | occupation = | family = | children = }} Si '''Bathalang Gargan''' ay isang karakter na antagonista sa serye ng Encantadia, na isinulat ni Suzette Doctolero. Ang Encantadia franchise, na binubuo ng apat na serye Encantadia (2025), Na ginampanan ni [[Tom Rodriguez]] ay isa sa mga karakter na kalaban ng mga Sang'gre kabilang sina Haring Hagorn at Kera [[Mitena]]. [[Kategorya:Encantadia]] [[Kategorya:Diwata]] 39pd6s6edk0ndk96hwkdzhu2jrh596d 0 338077 2205822 2026-05-01T13:47:46Z TentingZones1 122212 /* */ Nilikha ang artikulo ni Monbéqui 2205822 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Monbéqui |native_name = Montbequin |settlement_type = [[Talaan ng mga komyun sa Tarn-et-Garonne|Bayan]] |image_skyline = Monbéqui Mairie.jpg |image_caption = Ang munisipyo ng Monbéqui. |image_shield = Blason ville fr Monbéqui (Tarn-et-Garonne).svg |pushpin_map = France |map_caption = Lokasyon ng Monbéqui |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Occitanie]] |subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]] |subdivision_name2 = [[Tarn-et-Garonne]] |subdivision_type3 = Arrondissement |subdivision_name3 = [[Arrondissement of Montauban|Montauban]] |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |leader_title = Alkade (2020-2026) |leader_name = Alfred Marty<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|publisher=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=13 September 2022|language=fr}}</ref> |area_total_km2 = 6.78 |population_as_of = 2023 |population_total = 665 |population_density_km2 = auto |website = http://www.monbequi.fr/ |coordinates = {{coord|43.8936|1.2406|format=dms|display=inline,title}} |postal_code = 82114/82170 |postal_code_type = INSEE/Postal code |elevation_m = 97 |elevation_min_m = 88 |elevation_max_m = 104 |population_demonym = Monbéquinois, Monbéquinoise }} Ang '''Monbéqui''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] ng [[Pransiya]] na matatagpuan sa timog ng departamento ng [[Tarn-et-Garonne]], sa rehiyon ng [[Occitanie]]. Sa kasaysayan at kultura, ang komyun ay bahagi ng Pays Montalbanais, na katumbas ng katimugang bahagi ng [[Quercy]]. Dahil nakalantad sa isang nabagong klima ng karagatan, ito ay dinadaluyan ng [[Ilog Garonne]], ng [[batis ng Tauris]], ng batis ng Lamothe, at ilan pang maliliit na daluyan ng tubig. Ipinagmamalaki ng bayan ang isang kahanga-hangang likas na pamana: dalawang lugar ng Natura 2000 ("Garonne, Ariège, Hers, Salat, Pique at Neste" at ang "Garonne Valley mula Muret hanggang Moissac"), dalawang protektadong lugar ("ang mga ilog ng Garonne, Aveyron, Viaur at Tarn" at ang "Mga Isla ng Verdun-Pescay"), at dalawang likas na lugar na may interes sa ekolohiya, fauna, at bulaklak. Ang Monbéqui ay isang bayan sa kanayunan na may populasyon na 665 noong 2023, na nakaranas ng makabuluhang paglago mula noong 1975. Ito ay bahagi ng mas malawak na lugar ng Toulouse. Ang mga naninirahan dito ay tinatawag na Monbéquinois (lalaki) o Monbéquinoises (babae). ==Heograpiya== Komunidad na matatagpuan sa lambak ng Garonne sa kanang pampang sa lumang pambansang kalsada 113 sa pagitan ng [[Grisolles, Tarn-et-Garonne|Grisolles]] at Castelsarrasin. Ang [[Ilog Garonne]] ay dumadaloy sa kanlurang bahagi ng komyun. Malaking bahagi ng komyun ay natatakpan ng lupang sakahan, na may iba't ibang uri ng pananim. Ang Monbéqui ay may hangganan sa limang iba pang munisipalidad. Ang mga karatig-pook na munisipalidad ay ang [[Bessens]], [[Finhan]], [[Mas-Grenier]], [[Montbartier]] at [[Verdun-sur-Garonne]]. Ang lawak ng komyun ay 678 ektarya; ang taas nito ay mula 88 hanggang 104 metro.<ref>''Répertoire géographique des communes'', publié par l'[[Institut national de l'information géographique et forestière]], [http://professionnels.ign.fr/rgc#tab-3 lire en ligne].</ref> ==Urbanismo== ===Tipolohiya=== Simula Enero 1, 2024, ang Monbéqui ay ikinategorya bilang isang bayan sa kanayunan, ayon sa bagong pitong-antas na iskala ng densidad ng populasyon ng munisipyo na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng isang urban area. Bukod pa rito, ang bayan ay bahagi ng metropolitan area ng Toulouse, kung saan ito ay isang peripheral municipality. Ang lugar na ito, na kinabibilangan ng 527 munisipalidad, ay ikinategorya bilang may populasyon na 700,000 o higit pa (hindi kasama ang Paris). ===Paggamit ng lupa=== Ang paggamit ng lupa sa munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa pamamagitan ng malaking presensya ng lupang pang-agrikultura (88.6% noong 2018), isang pagtaas kumpara sa 1990 (86.6%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: lupang maaaring sakahin (86.3%), mga urbanisadong lugar (9%), mga katubigan sa loob ng bansa (2.4%), at mga heterogeneous na lugar ng agrikultura (2.3%). [[File:82114-Monbéqui-Sols.png|thumb|upright=1.4|center|alt=Carte en couleurs présentant l'occupation des sols.|Mapa ng imprastraktura at paggamit ng lupa ng Monbéqui. Halos buong lugar ay sakop ng lupang sakahan.]] ==Kasaysayan== Ang komyun ay bahagi ng Bas-Montauban. ==Mga lugar at monumento== * Simbahan ng Saint-Amans sa Monbéqui. <gallery mode="packed"> Monbéqui Mairie 2.jpg|Ang munisipyo Monbéqui Monument aux Morts.jpg|Le monument aux morts. Monbéqui église.jpg|La façade de l'église. </gallery> ==Eskudo de armas== [[File:Blason ville fr Monbéqui (Tarn-et-Garonne).svg|thumb|alt=Monbéqui|Eskudo de armas ng Monbéqui]] ''Gupitin ang may ukit na pilak at asul.''<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=15193 Eskudo de armas ng Monbéqui.]</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Monbéqui]] [[Kategorya:Tarn-et-Garonne]] [[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]] [[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]] qcctt54z6o49t6kalqd0i9vsuflsdi7 0 338078 2205824 2026-05-01T14:14:50Z TentingZones1 122212 /* */ Nilikha ang artikulo ni Bedenac 2205824 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Bedenac |settlement_type = [[Talaan ng mga komyun sa Charente-Maritime|Bayan]] |image_skyline = Bedenac mairie.JPG |image_caption = Ang munisipyo ng Bedenac. |image_shield = Blason ville fr Bedenac (Charente-Maritime).svg |pushpin_map = France |map_caption = Lokasyon ng Bedenac |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Nouvelle-Aquitaine]] |subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]] |subdivision_name2 = [[Charente-Maritime]] |subdivision_type3 = Arrondissement |subdivision_name3 = [[Arrondissement of Jonzac|Jonzac]] |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |leader_title = Alkade (2020-2026) |leader_name = Alain Laparliere<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/en/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=9 August 2021|language=fr}}</ref> |area_total_km2 = 40.23 |population_as_of = 2023 |population_total = 699 |population_density_km2 = auto |website = http://www.bedenac17.fr/ |coordinates = {{coord|45.165|-0.3055|format=dms|display=inline,title}} |postal_code = 17038/17220 |postal_code_type = INSEE/Postal code |elevation_m = 60 |elevation_min_m = 44 |elevation_max_m = 109 |population_demonym = Bedenacais }} Ang '''Bedenac''', na minsan ay mali ang baybay bilang '''Bédenac''', ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa timog-kanlurang [[Pransiya]], na matatagpuan sa departamento ng [[Charente-Maritime]] (rehiyon ng [[Nouvelle-Aquitaine]]). Ang mga naninirahan dito ay tinatawag na ''Bedenacais''.<ref>[https://www.habitants.fr/habitants_departement_charente-maritime_17.html Les gentilés de Charente-Maritime]</ref> Ang Bedenac ay naging bahagi ng urban area ng Bordeaux simula noong 2011.<ref>{{Cite web | url=https://www.sudouest.fr/2011/10/25/le-tres-grand-angouleme-535699-757.php | title=Le très grand Angoulême | editor=[[Sud Ouest]], 25 octobre 2011 | access-date=2014-08-23 }}</ref>. ==Heograpiya== Isang rural at makapal na kagubatang komyun na matatagpuan sa [[kanton ng Trois Monts]]. Ang mga kalapit na komunidad ay [[Bussac-Forêt]], [[Clérac]], [[Lapouyade]], [[Laruscade]] at [[Montlieu-la-Garde]]. Ang komyun ay halos sakop ng mga kagubatan, pati na rin ng mga damuhan sa ilang bahagi lalo na ng pagtotroso kung saan dati itong natatakpan. [[File:bedenac parc.JPG|thumb|left|Le [[Meudon (ruisseau)|Meudon]] traversant le bourg.]] Ang ''[[Ilog Meudon|Meudon]]'' ay dumadaloy sa komyun at sa bayan. Patungong timog, ito ay isang sanga ng [[Ilog Saye|Saye]], na isa ring sanga ng [[Ilog Isle|Isle]] at samakatuwid ay ng [[Ilog Dordogne|Dordogne]].<ref name=ign>Carte IGN sous [[Géoportail (France)|Géoportail]]</ref> ==Urbanismo== ===Tipolohiya=== Simula Enero 1, 2024, ang Bedenac ay ikinategorya bilang isang munisipalidad sa kanayunan na may kalat-kalat na pabahay, ayon sa bagong 7-level na iskala ng densidad ng munisipyo na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng isang urban area. Bukod pa rito, ang munisipalidad ay bahagi ng metropolitan area ng Bordeaux, kung saan ito ay isang peripheral municipality. Ang lugar na ito, na kinabibilangan ng 275 munisipalidad, ay ikinategorya bilang may populasyon na 700,000 o higit pa (hindi kasama ang Paris). ===Paggamit ng lupa=== Ang paggamit ng lupa ng munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa kahalagahan ng mga kagubatan at semi-natural na lugar (84.5% noong 2018), isang pagtaas kumpara sa 1990 (83.3%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: mga kagubatan (59.4%), mga lugar na may palumpong at/o mala-damo na halaman (25.1%), mga industriyal o komersyal na lugar at mga network ng komunikasyon (4.5%), mga heterogeneous na lugar na pang-agrikultura (4.1%), lupang maaaring sakahin (3.4%), mga urbanisadong lugar (1.1%), mga minahan, mga landfill at mga lugar ng konstruksyon (0.8%), mga parang (0.8%), mga katubigan sa loob ng bansa. ==Pangalan== Ang Bedenac ay nagmula sa pangalan ng isang may-ari ng lupang Gallo-Romano na nagngangalang ''Bitinus'', na sinusundan ng [[hulaping -acum]].<ref>Ernest Nègre, ''Toponymie générale de la France'', Librairie Droz, 1996, 676 p.</ref> Ang pangalan ng lugar na Chierzac ay nagmula sa personal na pangalang ''Ceretius'', na sinusundan ng hulaping ''-acum''. ==Kasaysayan== Sa kalsada sa pagitan ng Paris at Bordeaux, isang lokal na alamat na walang dokumento ang nagsasabing nasira ang karwahe ni Anne ng Austria. Kaugnay ng alamat na ito, nagpasya ang bayan, nang ipakilala nito ang mga pangalan ng kalye noong dekada 2000, na ipangalan ang kalye sa harap ng munisipyo kay Anne ng Austriya. Sa pagitan ng 1795 at 1800, isinama ng bayan ng Bedenac ang bayan ng Cierzac, na binabaybay din bilang Chierzac. ==Mga lugar at monumento== [[File:bedenac eg.JPG|thumb|Ang simbahan, ang bantayog ng digmaan at ang krus ng misyon.]] Ang simbahan sa Bedenac ay nagmula sa istilo ng Romanesque. Ito ay nawasak noong ika-16 na siglo at sinasabing muling itinayo kasunod ng isang panata na ginawa ni Anne ng Austria, asawa ni Louis XIII, na ang karwahe ay naiulat na nahirapan sa pagdaan sa nayon, na noong panahong iyon ay nasa maharlikang kalsada sa pagitan ng Paris at Madrid. Dahil naging napakaliit, ito ay muling itinayo noong 1854. Ito ay hindi pangkaraniwan dahil ito ay itinayo nang walang anumang pagtukoy sa isang simbahan sa rehiyon. ==Eskudo de armas== [[File:Blason ville fr Bedenac (Charente-Maritime).svg|thumb|Bedenac]] ''Grupo: Una, isang pinong pandagat na pinutol mismo, pangalawa, asul, isang pilak na mitra na may kasamang tatlong gintong fleur-de-lis, lahat ay nasa ibabaw ng isang alon-alon na punong gule na may tatlong gintong chevron na nakaayos nang pa-itaas.''<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=19536 Eskudo de armas ng Bedenac.]</ref> '''Mga Detalye:''' <blockquote>Ang pino na may simbolo ng dagat ay sumisimbolo sa isang komyun sa kagubatan, ang mitra at ang fleur-de-lis ay mga simbolo ng Saintonge, ang kulot na puno ay kumakatawan sa Meudon na nagdidilig sa komyun at sa tatlong chevron, ang tatlong burol ng komyun.</blockquote> Nilikha ni Jean-François Binon, pinagtibay noong 2021. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Bedenac]] [[Kategorya:Charente-Maritime]] [[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]] [[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]] ptilwbpd74jzarpy6br8f4r7mmec1ty 2205825 2205824 2026-05-01T14:16:32Z TentingZones1 122212 2205825 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Bedenac |other_name = Bédenac |settlement_type = [[Talaan ng mga komyun sa Charente-Maritime|Bayan]] |image_skyline = Bedenac mairie.JPG |image_caption = Ang munisipyo ng Bedenac. |image_shield = Blason ville fr Bedenac (Charente-Maritime).svg |pushpin_map = France |map_caption = Lokasyon ng Bedenac |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Nouvelle-Aquitaine]] |subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]] |subdivision_name2 = [[Charente-Maritime]] |subdivision_type3 = Arrondissement |subdivision_name3 = [[Arrondissement of Jonzac|Jonzac]] |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |leader_title = Alkade (2020-2026) |leader_name = Alain Laparliere<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/en/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=9 August 2021|language=fr}}</ref> |area_total_km2 = 40.23 |population_as_of = 2023 |population_total = 699 |population_density_km2 = auto |website = http://www.bedenac17.fr/ |coordinates = {{coord|45.165|-0.3055|format=dms|display=inline,title}} |postal_code = 17038/17220 |postal_code_type = INSEE/Postal code |elevation_m = 60 |elevation_min_m = 44 |elevation_max_m = 109 |population_demonym = Bedenacais }} Ang '''Bedenac''', na minsan ay mali ang baybay bilang '''Bédenac''', ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa timog-kanlurang [[Pransiya]], na matatagpuan sa departamento ng [[Charente-Maritime]] (rehiyon ng [[Nouvelle-Aquitaine]]). Ang mga naninirahan dito ay tinatawag na ''Bedenacais''.<ref>[https://www.habitants.fr/habitants_departement_charente-maritime_17.html Les gentilés de Charente-Maritime]</ref> Ang Bedenac ay naging bahagi ng urban area ng Bordeaux simula noong 2011.<ref>{{Cite web | url=https://www.sudouest.fr/2011/10/25/le-tres-grand-angouleme-535699-757.php | title=Le très grand Angoulême | editor=[[Sud Ouest]], 25 octobre 2011 | access-date=2014-08-23 }}</ref> ==Heograpiya== Isang rural at makapal na kagubatang komyun na matatagpuan sa [[kanton ng Trois Monts]]. Ang mga kalapit na komunidad ay [[Bussac-Forêt]], [[Clérac]], [[Lapouyade]], [[Laruscade]] at [[Montlieu-la-Garde]]. Ang komyun ay halos sakop ng mga kagubatan, pati na rin ng mga damuhan sa ilang bahagi lalo na ng pagtotroso kung saan dati itong natatakpan. [[File:bedenac parc.JPG|thumb|left|Le [[Meudon (ruisseau)|Meudon]] traversant le bourg.]] Ang ''[[Ilog Meudon|Meudon]]'' ay dumadaloy sa komyun at sa bayan. Patungong timog, ito ay isang sanga ng [[Ilog Saye|Saye]], na isa ring sanga ng [[Ilog Isle|Isle]] at samakatuwid ay ng [[Ilog Dordogne|Dordogne]].<ref name=ign>Carte IGN sous [[Géoportail (France)|Géoportail]]</ref> ==Urbanismo== ===Tipolohiya=== Simula Enero 1, 2024, ang Bedenac ay ikinategorya bilang isang munisipalidad sa kanayunan na may kalat-kalat na pabahay, ayon sa bagong 7-level na iskala ng densidad ng munisipyo na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng isang urban area. Bukod pa rito, ang munisipalidad ay bahagi ng metropolitan area ng Bordeaux, kung saan ito ay isang peripheral municipality. Ang lugar na ito, na kinabibilangan ng 275 munisipalidad, ay ikinategorya bilang may populasyon na 700,000 o higit pa (hindi kasama ang Paris). ===Paggamit ng lupa=== Ang paggamit ng lupa ng munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa kahalagahan ng mga kagubatan at semi-natural na lugar (84.5% noong 2018), isang pagtaas kumpara sa 1990 (83.3%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: mga kagubatan (59.4%), mga lugar na may palumpong at/o mala-damo na halaman (25.1%), mga industriyal o komersyal na lugar at mga network ng komunikasyon (4.5%), mga heterogeneous na lugar na pang-agrikultura (4.1%), lupang maaaring sakahin (3.4%), mga urbanisadong lugar (1.1%), mga minahan, mga landfill at mga lugar ng konstruksyon (0.8%), mga parang (0.8%), mga katubigan sa loob ng bansa. ==Pangalan== Ang Bedenac ay nagmula sa pangalan ng isang may-ari ng lupang Gallo-Romano na nagngangalang ''Bitinus'', na sinusundan ng [[hulaping -acum]].<ref>Ernest Nègre, ''Toponymie générale de la France'', Librairie Droz, 1996, 676 p.</ref> Ang pangalan ng lugar na Chierzac ay nagmula sa personal na pangalang ''Ceretius'', na sinusundan ng hulaping ''-acum''. ==Kasaysayan== Sa kalsada sa pagitan ng Paris at Bordeaux, isang lokal na alamat na walang dokumento ang nagsasabing nasira ang karwahe ni Anne ng Austria. Kaugnay ng alamat na ito, nagpasya ang bayan, nang ipakilala nito ang mga pangalan ng kalye noong dekada 2000, na ipangalan ang kalye sa harap ng munisipyo kay Anne ng Austriya. Sa pagitan ng 1795 at 1800, isinama ng bayan ng Bedenac ang bayan ng Cierzac, na binabaybay din bilang Chierzac. ==Mga lugar at monumento== [[File:bedenac eg.JPG|thumb|Ang simbahan, ang bantayog ng digmaan at ang krus ng misyon.]] Ang simbahan sa Bedenac ay nagmula sa istilo ng Romanesque. Ito ay nawasak noong ika-16 na siglo at sinasabing muling itinayo kasunod ng isang panata na ginawa ni Anne ng Austria, asawa ni Louis XIII, na ang karwahe ay naiulat na nahirapan sa pagdaan sa nayon, na noong panahong iyon ay nasa maharlikang kalsada sa pagitan ng Paris at Madrid. Dahil naging napakaliit, ito ay muling itinayo noong 1854. Ito ay hindi pangkaraniwan dahil ito ay itinayo nang walang anumang pagtukoy sa isang simbahan sa rehiyon. ==Eskudo de armas== [[File:Blason ville fr Bedenac (Charente-Maritime).svg|thumb|Bedenac]] ''Grupo: Una, isang pinong pandagat na pinutol mismo, pangalawa, asul, isang pilak na mitra na may kasamang tatlong gintong fleur-de-lis, lahat ay nasa ibabaw ng isang alon-alon na punong gule na may tatlong gintong chevron na nakaayos nang pa-itaas.''<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=19536 Eskudo de armas ng Bedenac.]</ref> '''Mga Detalye:''' <blockquote>Ang pino na may simbolo ng dagat ay sumisimbolo sa isang komyun sa kagubatan, ang mitra at ang fleur-de-lis ay mga simbolo ng Saintonge, ang kulot na puno ay kumakatawan sa Meudon na nagdidilig sa komyun at sa tatlong chevron, ang tatlong burol ng komyun.</blockquote> Nilikha ni Jean-François Binon, pinagtibay noong 2021. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Bedenac]] [[Kategorya:Charente-Maritime]] [[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]] [[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]] h2umeku5u6lfoj81q5b5fwv6cllpfhb 0 338079 2205855 2026-05-02T00:15:58Z TentingZones1 122212 /* */ Nilikha ang artikulo ni Le Puy, Gironda 2205855 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Le Puy |native_name = Lo Puèi<br/>Lo Pueg |settlement_type = Bayan |image_skyline = Le Puy 33 Mairie.jpg |image_caption = Bulwagan ng bayan |image_shield = Blason ville fr Le Puy (Gironde).svg |pushpin_map = France#France Nouvelle-Aquitaine |pushpin_map_caption = Lokasyon ng Le Puy |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Nouvelle-Aquitaine]] |subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]] |subdivision_name2 = [[Gironda]] |subdivision_type3 = Arrondissement |subdivision_name3 = [[Arrondissement of Langon|Langon]] |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |leader_title = Alkade (2020-2026) |leader_name = Joël Le Houarner<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/en/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=9 August 2021|language=fr}}</ref> |area_total_km2 = 8.15 |population_as_of = 2023 |population_total = 393 |population_demonym = Podiens |population_density_km2 = auto |website = |coordinates = {{coord|44.6619|0.0739|format=dms|display=inline,title}} |elevation_m = 27 |elevation_min_m = 18 |elevation_max_m = 115 |postal_code_type = INSEE/Postal code |postal_code = 33345/33580 }} Ang '''Le Puy''' (''Lo Puèi'' sa [[Wikang Gascon|Gascon]]) ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa Timog-Kanluran ng Pransiya, na matatagpuan sa departamento ng [[Gironda]] (rehiyon ng [[Nouvelle-Aquitaine]]). Ang mga naninirahan dito ay tinatawag na les Podiens.<ref>Nom des habitants de la commune sur [http://www.habitants.fr/habitants_le-puy_33345.html habitants.fr], consulté le 5 avril 2012.</ref> ==Heograpiya== Ang komyun, na ang [[Dropt]] ang bumubuo sa katimugang hangganan ng teritoryo ng munisipyo, ay matatagpuan sa rehiyon ng [[Entre-deux-Mers]], 64 km silangan-timog-silangan ng [[Burdeos]], ang kabisera ng departamento, 34 km hilagang-silangan ng [[Langon]], ang kabisera ng distrito at 1.7 km hilaga ng [[Monségur, Gironda|Monségur]], ang kabisera ng kanton. Ang mga kalapit na komyun ay ang [[Dieulivol]] sa hilagang-silangan, [[Monségur, Gironda|Monségur]] sa timog-silangan, [[Saint-Sulpice-de-Guilleragues]] sa timog, [[Coutures, Gironda|Coutures]] sa kanluran at [[Saint-Ferme]] sa hilaga. ==Urbanismo== ===Tipolohiya=== Noong Enero 1, 2024, ang Le Puy ay ikinategorya bilang isang munisipalidad sa kanayunan na may nakakalat na pabahay, ayon sa bagong pitong-antas na munisipal na densidad ng grid na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng mga yunit ng urbano at sa labas ng impluwensya ng mga lungsod. ===Paggamit ng lupa=== [[File:33345-Le Puy-Sols.png|thumb|center=1.4|alt=Carte en couleurs présentant l'occupation des sols.|Mapa ng imprastruktura at paggamit ng lupa sa Le Puy]] Ang paggamit ng lupa sa munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa pamamagitan ng malaking dami ng lupang pang-agrikultura (81.7% noong 2018), isang pagbaba kumpara sa 1990 (90.2%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: lupang maaaring sakahin (33.6%), magkakaibang mga lugar na pang-agrikultura (32.7%), permanenteng pananim (15.5%), kagubatan (9.8%), at mga urbanisadong lugar (8.5%). ==Kasaysayan== Noong panahon ng Rebolusyon, ang parokya ng Sainte-Anne du Puy at ang annex nito, ang kapilya ng Coutures, ang bumuo sa komyun ng Le Puy.<ref>[http://gael.gironde.fr/pages/Histo_commune.pdf Historique des communes], p. 43, sur GAEL (Gironde Archives en ligne) des Archives départementales de la Gironde, consulté le 28 mars 2013.</ref> ==Mga lugar at monumento== * Ang simbahang istilong Gotiko ng Saint Anne ay matatagpuan sa isang taluktok sa kanluran ng nayon. <gallery> Le Puy 33 Église Sainte-Anne 01.jpg|L'église Sainte-Anne (''mars&nbsp;2012'') Le Puy 33 Église Sainte-Anne 02.jpg|La façade ouest de l'église (''mars&nbsp;2012'') Le Puy 33 Église Sainte-Anne 03.jpg|Le promontoire couronné par l'église (''mars&nbsp;2012'') Le Puy 33 Mam.jpg|Le monument aux morts au carrefour des RD15 et RD230 (''mars&nbsp;2012'') </gallery> ==Eskudo de armas== [[File:Blason ville fr Le Puy (Gironde).svg|thumb|Le Puy]] ''Party: Una, asul na kulay, isang pilak na liryo sa hardin, pangalawa, isang kumpol ng mga lilang ubas na may tangkay at dahon na pawang magkakahiwalay; lahat ay napapalibutan ng isang punong leopardo na sumusugod na may kasamang gintong leopardo, na armado at matamlay na asul na kulay.'' '''Mga Detalye:''' Ang liryo sa hardin ay kumakatawan kay Santa Ana, ang mga ubas ay kumakatawan sa ubasan sa komyun, at ang leopardo ay kumakatawan sa Aquitaine. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Le Puy, Gironda|Le Puy]] [[Kategorya:Gironda]] [[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]] [[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]] j6vekyqetwhb2ty281ul4zsqzhmchdj 0 338080 2205875 2026-05-02T01:30:42Z TentingZones1 122212 /* */ 2205875 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Bonvillet |settlement_type = Bayan |image_skyline = Bonvillet, Église Saint-Epvre.jpg |image_caption = Ang simbahan ng Saint-Epvre sa Bonvillet |image_shield = Blason ville fr Bonvillet (Vosges).svg |pushpin_map = France |map_caption = Lokasyon ng Plainfaing |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Grand Est]] |subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]] |subdivision_name2 = [[Vosges]] |subdivision_type3 = Arrondissement |subdivision_name3 = [[Arrondissement of Neufchâteau, Vosges|Neufchâteau]] |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |leader_title = Alkade (2020–2026) |leader_name = François Thiery<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/en/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=9 August 2021|language=fr}}</ref> |area_total_km2 = 10.09 |population_as_of = 2023 |population_total = 272 |population_density_km2 = auto |website = http://bonvillet.com/ |coordinates = {{coord|48.1003|6.0575|format=dms|display=inline,title}} |population_demonym = Bonvillageoises, Bonvillageois |elevation_m = 290 |elevation_min_m = 264 |elevation_max_m = 342 |postal_code_type = INSEE/Postal code |postal_code = 88065/88260 }} Ang '''Bonvillet''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] ng [[Pransiya]] na matatagpuan sa timog-kanluran ng departamento ng [[Vosges]], sa rehiyon ng [[Grand Est]]. ==Heograpiya== Ang Bonvillet ay matatagpuan sa itaas na lambak ng [[Ilog Sâone|Saône]], ang unang nayon sa bandang itaas ng agos mula sa [[Darney]]; ang nayon ngayon (2014) ay bahagi na ng urban area ng Darney. Ang La Forge-Kaitel ay isang liblib na nayon sa daan patungong [[Épinal]]. {{multiple image | align =center | direction =horizontal | header =Mga representasyon ng kartograpiko ng munisipalidad | caption_align =center | total_width = 600 | image1 =Bonvillet OSM 01.png | caption1 =Mapang OpenStreetMap | image2 =Bonvillet OSM 02.png | caption2 =Mapang topograpiko | image3 =Bonvillet OSM 03.png | caption3 = Mapa na nagpapakita ng mga nakapalibot na bayan at nayon }} Ang komyun ay bahagi ng mga komyun ng [[Kabundukan ng Vosges]]<ref>[http://www.gipeblor.com/donnees/cms/pdf/actualit%C3%A9s/FA3R/annexe-1-liste-des-communes-du-massif-vosgien-concernees(3).pdf Liste des communes du Massif vosgien]</ref> at ng "mga kagubatan at komyun ng gumagamit noong ika-19 na siglo".<ref>[https://docnum.univ-lorraine.fr/public/DDOC_T_2012_0207_TAVELLA_ANNEXES.pdf Chronique d'une fin annoncée. La disparition de la forêt usagère au XIXe siècle, Annexe 3], p. 77 et s.</ref> ===Hidrograpiya=== Mga daluyan ng tubig sa loob o sa ibaba ng agos ng munisipalidad:<ref>[http://sierm.eaurmc.fr/l-eau-pres-de-chez-vous/eau-bonvillet-88065.php L'eau dans la commune]</ref> * [[Ilog Saône]]; * Mga sapa ng Joncey, Grand Moulin, Thuillières,<ref>[http://www.vosges.gouv.fr/layout/set/print/Politiques-publiques/Environnement/Eau/Procedure-loi-sur-l-eau/Loi-sur-l-eau-Recepisse-de-declaration2/Loi-sur-l-eau-Recepisse-de-declaration-2017/88-2017-00062-travaux-de-restauration-de-la-continuite-ecologique-du-ruisseau-des-Thuillieres-au-niveau-du-barrage-de-l-ancien-etang-des-Rochottes-BONVILLET travaux de restauration de la continuité écologique du ruisseau des Thuillières au niveau du barrage de l'ancien étang des Rochottes Bonvillet]</ref> at Velrupt Pond; * Mga lawa ng Rochottes at Harcourt. ==Urbainsmo== ===Tipolohiya=== Simula Enero 1, 2024, ang Bonvillet ay ikinategorya bilang isang munisipalidad sa kanayunan na may kalat-kalat na pabahay, ayon sa bagong pitong-antas na iskala ng densidad ng populasyon ng munisipyo na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng isang urban area. Bukod pa rito, ang munisipalidad ay bahagi ng Vittel-Contrexéville catchment area, kung saan ito ay isang peripheral municipality. Ang lugar na ito, na kinabibilangan ng 72 munisipalidad, ay ikinategorya bilang may mas mababa sa 50,000 naninirahan. ===Paggamit ng lupa=== Ang paggamit ng lupa sa munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa pamamagitan ng malaking presensya ng mga kagubatan at semi-natural na lugar (50.2% noong 2018), isang proporsyon na halos katumbas ng noong 1990 (50.3%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: kagubatan (50.2%), damuhan (40.3%), magkakaibang mga lugar na pang-agrikultura (5.9%), at mga urbanisadong lugar (3.6%).<ref name="CLC">{{Cite web |url=https://www.statistiques.developpement-durable.gouv.fr/corine-land-cover-0 |title=CORINE Land Cover (CLC) - Répartition des superficies en 15 postes d'occupation des sols (métropole). |website=le site des données et études statistiques du ministère de la Transition écologique.|access-date = 2021-05-20}}.</ref> [[File:88065-Bonvillet-Sols.png|thumb|upright=2.1|centet|alt=Carte en couleurs présentant l'occupation des sols.|Mapa ng imprastruktura at paggamit ng lupa sa Bonvillet.]] ==Pangalan== Ang pangalan ng lokalidad ay pinatutunayan sa mga anyong: ''Apud Boenivillam'' (bago ang 1124); ''Boinvillers'' (1241); ''En banc de Bonvillé'' (1256); ''Bonviler'' (1290); ''Bonviller'' (1290); ''Boinviller'' (1297); ''Bonvellet'' (1308); ''Bonvilleir'' (1336); ''Bonvillet'' (bago ang 1312); ''De Bono Vil-lario'' (1325); ''Bonveller'' (1338); ''Bonvillé'' (1494); ''Bonvillers'' (1504); ''Bonvelet'' (1549); ''Bonvillerd lez Darney'' (1560); ''Bronvillers'' (1656); ''Bonvilliers'' (1666); ''Bonville'' (ika-17 siglo); ''Bonvilley'' (1731); ''Bonviller-sur-Saône'' (1779); ''Bonvilet'' (ika-2 taon).<ref>Paul Marichal, ''Dictionnaire topographique de la France : Dictionnaire topographique du département des Vosges'', Paris, Impr. nationale, 1941, p. 54.</br> ==Kasaysayan== Ang kalsada ba ng mga Romano mula Langres patungong Strasbourg ay dumaan sa hilagang-kanluran ng Bonvillet, sa ilalim ng pangalang "Creuse voie"?<ref>[http://www.verreriedeportieux.fr/cdvisitedeportieux/voieromaine.html La voie romaine Langres-Strasbourg sur le territoire de la commune de Portieux (88)], par Jean-Marie Hanus</ref><ref>[https://archeovosges.blogspot.fr/2017/10/la-voie-romaine-langres-strasbourg-une_24.html La voie romaine dite « de Langres à Strasbourg » : une fausse bonne idée ?]</ref><ref>[http://pmillot88.free.fr/Archeologie/idoux.htm Voies romaines de Langres à Strasbourg et de Corre à Charmes]</ref> Sa ilalim ng Ancien Régime, ang Bonvillet ay pagmamay-ari ng Duchy of Lorraine. Ang pangalan ng nayon, ''Boisvillers'', ay pinatunayan noon pang 1241 at binaybay na ''Bonvellet'' sa isang teksto mula sa simbahang kolegiate ng Darney na mula pa noong 1308.<ref>Lepage, Le département des Vosges, 1845.</ref> Ang seigneury ng Bonvillet<ref>[http://www.hennezel.net/voyages/belrupt.htm Christophe I de Hennezel est qualifié « Seigneur de Bonvillet et de Belrupt en partie »]</ref> ay bahagyang nasa ilalim ng hurisdiksyon ng kabanata ng Darney at bahagyang nasa ilalim ng Baron ng Vioménil.<ref>[https://gw.geneanet.org/garric?lang=fr&n=du+houx+de+viomenil&oc=0&p=antoine+charles Antoine Charles du Houx de Vioménil. Baron DE Vioménil]</ref> Pagkatapos ng [[Rebolusyong Pranses]], ang Bonvillet ay naging bahagi ng canton ng Darney. Sa eklesiastiko, ang Bonvillet ay kabilang sa [[deanery]] ng Faverney,<ref>[http://cths.fr/dico-topo/dictionnaires/fichiers/DictionnaireTopographiqueVosges.pdf Diocèse de Besançon], p.53</ref> sa [[diyosesis ng Besançon]]. Ang Simbahan ng Saint-Epvre ay mula pa noong 1764. ==Eknonomiya== ===Mga negosyo at tindahan=== ====Agrikultura==== *Agrikultura at pagsasaka ng mga hayop. ====Turismo==== * Akomodasyon at restawrant sa Dombasle-devant-Darney, Claudon, Monthureux-sur-Saône, at Vittel. * Gîtes<ref>[https://www.gites-de-france.com/recherche/location-vacances-bonvillet-88065.html Gîtes de France]</ref><ref>[https://www.a-gites.com/lorraine/bonvillet/location-saisonniere-a-la-pierre-du-lays-an54917.html À La pierre du Lays]</ref> ====Mga Tindahan==== * Mga lokal na tindahan at serbisyo. * Dating minahan ng batong-buhangin na nagtustos ng bato para sa simbahan.<ref>[https://www.grand-est.developpement-durable.gouv.fr/IMG/pdf/RAPPORT_et_annexes_de_1_a_4_SCD88_cle055f29.pdf Schéma Départemental des Carrières des Vosges], p.38</ref> ==Mga lugar at monumento== <gallery widths="250px" heights="250px" perrow=""> Image:Bonvillet, Église Saint-Epvre 2.jpg|<center>Ang simbahan ng Saint-Epvre at ang bantayog ng digmaan.</center> Image:Les Vosges - panoramio (9).jpg|<center>Ang nayon noong Disyembre 24, 2011.</center> </gallery> * Simbahan ng Saint-Epvre, itinayo noong 1764.<ref>[https://www.vosgesmatin.fr/edition-de-la-plaine/2017/02/12/l-eglise-a-la-disposition-des-paroissiens L’église à la disposition des paroissiens]</ref><ref>[https://www.geneanet.org/cartes-postales/view/141095#0 Cartes postales Bonvillet] : l'église et le monument aux morts</ref> * Pamana sa kanayunan: ang serbisyo sa imbentaryo sa rehiyon ay nagsagawa ng isang panrehiyong tematikong survey (arkitekturang kanayunan ng Lorraine: katimugang Vosges).<ref>[https://pop.culture.gouv.fr/search/list?mainSearch=%22Bonvillet%22 inventaire des fermes]</ref> * Alaala ng digmaan (1914-1918).ref>[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/23375/bonvillet-presdeleglise/ Conflits commémorés 1914-1918 - 1939-1945 - autres]</ref><ref>[https://www.geneanet.org/cartes-postales/view/141096#0 Le monument aux morts inauguré le 2 septembre 1923]</ref><ref>[https://www.geneanet.org/cimetieres/view/3517135 Monument (Morts aux guerres)]</ref>. * Lumang bahay-hugasan. ==Eskudo de armas== [[File:Blason ville fr Bonvillet (Vosges).svg|thumb|Bonvillet]] ''Magkahanay-kahanay sa nakabaligtad na pares: unang gule na may dalawang pilak na piko ng mga quarryer na kulay saltire, pangalawa o may isang tunay na puno ng fir, pangatlo asul na may kulot na pilak na fess.''<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=19606 Eskudo de armas ng Bonvillet.]</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Bonvillet]] [[Kategorya:Vosges]] [[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]] [[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]] 6hmmomxofbz2p90cupxsy6cbwzzxcgw 2205876 2205875 2026-05-02T01:32:16Z TentingZones1 122212 Inayos 2205876 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Bonvillet |settlement_type = Bayan |image_skyline = Bonvillet, Église Saint-Epvre.jpg |image_caption = Ang simbahan ng Saint-Epvre sa Bonvillet |image_shield = Blason ville fr Bonvillet (Vosges).svg |pushpin_map = France |map_caption = Lokasyon ng Bonvillet |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Grand Est]] |subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]] |subdivision_name2 = [[Vosges]] |subdivision_type3 = Arrondissement |subdivision_name3 = [[Arrondissement of Neufchâteau, Vosges|Neufchâteau]] |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |leader_title = Alkade (2020–2026) |leader_name = François Thiery<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/en/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=9 August 2021|language=fr}}</ref> |area_total_km2 = 10.09 |population_as_of = 2023 |population_total = 272 |population_density_km2 = auto |website = http://bonvillet.com/ |coordinates = {{coord|48.1003|6.0575|format=dms|display=inline,title}} |population_demonym = Bonvillageoises, Bonvillageois |elevation_m = 290 |elevation_min_m = 264 |elevation_max_m = 342 |postal_code_type = INSEE/Postal code |postal_code = 88065/88260 }} Ang '''Bonvillet''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] ng [[Pransiya]] na matatagpuan sa timog-kanluran ng departamento ng [[Vosges]], sa rehiyon ng [[Grand Est]]. ==Heograpiya== Ang Bonvillet ay matatagpuan sa itaas na lambak ng [[Ilog Sâone|Saône]], ang unang nayon sa bandang itaas ng agos mula sa [[Darney]]; ang nayon ngayon (2014) ay bahagi na ng urban area ng Darney. Ang La Forge-Kaitel ay isang liblib na nayon sa daan patungong [[Épinal]]. {{multiple image | align =center | direction =horizontal | header =Mga representasyon ng kartograpiko ng munisipalidad | caption_align =center | total_width = 600 | image1 =Bonvillet OSM 01.png | caption1 =Mapang OpenStreetMap | image2 =Bonvillet OSM 02.png | caption2 =Mapang topograpiko | image3 =Bonvillet OSM 03.png | caption3 = Mapa na nagpapakita ng mga nakapalibot na bayan at nayon }} Ang komyun ay bahagi ng mga komyun ng [[Kabundukan ng Vosges]]<ref>[http://www.gipeblor.com/donnees/cms/pdf/actualit%C3%A9s/FA3R/annexe-1-liste-des-communes-du-massif-vosgien-concernees(3).pdf Liste des communes du Massif vosgien]</ref> at ng "mga kagubatan at komyun ng gumagamit noong ika-19 na siglo".<ref>[https://docnum.univ-lorraine.fr/public/DDOC_T_2012_0207_TAVELLA_ANNEXES.pdf Chronique d'une fin annoncée. La disparition de la forêt usagère au XIXe siècle, Annexe 3], p. 77 et s.</ref> ===Hidrograpiya=== Mga daluyan ng tubig sa loob o sa ibaba ng agos ng munisipalidad:<ref>[http://sierm.eaurmc.fr/l-eau-pres-de-chez-vous/eau-bonvillet-88065.php L'eau dans la commune]</ref> * [[Ilog Saône]]; * Mga sapa ng Joncey, Grand Moulin, Thuillières,<ref>[http://www.vosges.gouv.fr/layout/set/print/Politiques-publiques/Environnement/Eau/Procedure-loi-sur-l-eau/Loi-sur-l-eau-Recepisse-de-declaration2/Loi-sur-l-eau-Recepisse-de-declaration-2017/88-2017-00062-travaux-de-restauration-de-la-continuite-ecologique-du-ruisseau-des-Thuillieres-au-niveau-du-barrage-de-l-ancien-etang-des-Rochottes-BONVILLET travaux de restauration de la continuité écologique du ruisseau des Thuillières au niveau du barrage de l'ancien étang des Rochottes Bonvillet]</ref> at Velrupt Pond; * Mga lawa ng Rochottes at Harcourt. ==Urbainsmo== ===Tipolohiya=== Simula Enero 1, 2024, ang Bonvillet ay ikinategorya bilang isang munisipalidad sa kanayunan na may kalat-kalat na pabahay, ayon sa bagong pitong-antas na iskala ng densidad ng populasyon ng munisipyo na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng isang urban area. Bukod pa rito, ang munisipalidad ay bahagi ng Vittel-Contrexéville catchment area, kung saan ito ay isang peripheral municipality. Ang lugar na ito, na kinabibilangan ng 72 munisipalidad, ay ikinategorya bilang may mas mababa sa 50,000 naninirahan. ===Paggamit ng lupa=== Ang paggamit ng lupa sa munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa pamamagitan ng malaking presensya ng mga kagubatan at semi-natural na lugar (50.2% noong 2018), isang proporsyon na halos katumbas ng noong 1990 (50.3%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: kagubatan (50.2%), damuhan (40.3%), magkakaibang mga lugar na pang-agrikultura (5.9%), at mga urbanisadong lugar (3.6%).<ref name="CLC">{{Cite web |url=https://www.statistiques.developpement-durable.gouv.fr/corine-land-cover-0 |title=CORINE Land Cover (CLC) - Répartition des superficies en 15 postes d'occupation des sols (métropole). |website=le site des données et études statistiques du ministère de la Transition écologique.|access-date = 2021-05-20}}.</ref> [[File:88065-Bonvillet-Sols.png|thumb|upright=2.1|centet|alt=Carte en couleurs présentant l'occupation des sols.|Mapa ng imprastruktura at paggamit ng lupa sa Bonvillet.]] ==Pangalan== Ang pangalan ng lokalidad ay pinatutunayan sa mga anyong: ''Apud Boenivillam'' (bago ang 1124); ''Boinvillers'' (1241); ''En banc de Bonvillé'' (1256); ''Bonviler'' (1290); ''Bonviller'' (1290); ''Boinviller'' (1297); ''Bonvellet'' (1308); ''Bonvilleir'' (1336); ''Bonvillet'' (bago ang 1312); ''De Bono Vil-lario'' (1325); ''Bonveller'' (1338); ''Bonvillé'' (1494); ''Bonvillers'' (1504); ''Bonvelet'' (1549); ''Bonvillerd lez Darney'' (1560); ''Bronvillers'' (1656); ''Bonvilliers'' (1666); ''Bonville'' (ika-17 siglo); ''Bonvilley'' (1731); ''Bonviller-sur-Saône'' (1779); ''Bonvilet'' (ika-2 taon).<ref>Paul Marichal, ''Dictionnaire topographique de la France : Dictionnaire topographique du département des Vosges'', Paris, Impr. nationale, 1941, p. 54.</br> ==Kasaysayan== Ang kalsada ba ng mga Romano mula Langres patungong Strasbourg ay dumaan sa hilagang-kanluran ng Bonvillet, sa ilalim ng pangalang "Creuse voie"?<ref>[http://www.verreriedeportieux.fr/cdvisitedeportieux/voieromaine.html La voie romaine Langres-Strasbourg sur le territoire de la commune de Portieux (88)], par Jean-Marie Hanus</ref><ref>[https://archeovosges.blogspot.fr/2017/10/la-voie-romaine-langres-strasbourg-une_24.html La voie romaine dite « de Langres à Strasbourg » : une fausse bonne idée ?]</ref><ref>[http://pmillot88.free.fr/Archeologie/idoux.htm Voies romaines de Langres à Strasbourg et de Corre à Charmes]</ref> Sa ilalim ng Ancien Régime, ang Bonvillet ay pagmamay-ari ng Duchy of Lorraine. Ang pangalan ng nayon, ''Boisvillers'', ay pinatunayan noon pang 1241 at binaybay na ''Bonvellet'' sa isang teksto mula sa simbahang kolegiate ng Darney na mula pa noong 1308.<ref>Lepage, Le département des Vosges, 1845.</ref> Ang seigneury ng Bonvillet<ref>[http://www.hennezel.net/voyages/belrupt.htm Christophe I de Hennezel est qualifié « Seigneur de Bonvillet et de Belrupt en partie »]</ref> ay bahagyang nasa ilalim ng hurisdiksyon ng kabanata ng Darney at bahagyang nasa ilalim ng Baron ng Vioménil.<ref>[https://gw.geneanet.org/garric?lang=fr&n=du+houx+de+viomenil&oc=0&p=antoine+charles Antoine Charles du Houx de Vioménil. Baron DE Vioménil]</ref> Pagkatapos ng [[Rebolusyong Pranses]], ang Bonvillet ay naging bahagi ng canton ng Darney. Sa eklesiastiko, ang Bonvillet ay kabilang sa [[deanery]] ng Faverney,<ref>[http://cths.fr/dico-topo/dictionnaires/fichiers/DictionnaireTopographiqueVosges.pdf Diocèse de Besançon], p.53</ref> sa [[diyosesis ng Besançon]]. Ang Simbahan ng Saint-Epvre ay mula pa noong 1764. ==Eknonomiya== ===Mga negosyo at tindahan=== ====Agrikultura==== *Agrikultura at pagsasaka ng mga hayop. ====Turismo==== * Akomodasyon at restawrant sa Dombasle-devant-Darney, Claudon, Monthureux-sur-Saône, at Vittel. * Gîtes<ref>[https://www.gites-de-france.com/recherche/location-vacances-bonvillet-88065.html Gîtes de France]</ref><ref>[https://www.a-gites.com/lorraine/bonvillet/location-saisonniere-a-la-pierre-du-lays-an54917.html À La pierre du Lays]</ref> ====Mga Tindahan==== * Mga lokal na tindahan at serbisyo. * Dating minahan ng batong-buhangin na nagtustos ng bato para sa simbahan.<ref>[https://www.grand-est.developpement-durable.gouv.fr/IMG/pdf/RAPPORT_et_annexes_de_1_a_4_SCD88_cle055f29.pdf Schéma Départemental des Carrières des Vosges], p.38</ref> ==Mga lugar at monumento== <gallery widths="250px" heights="250px" perrow=""> Image:Bonvillet, Église Saint-Epvre 2.jpg|<center>Ang simbahan ng Saint-Epvre at ang bantayog ng digmaan.</center> Image:Les Vosges - panoramio (9).jpg|<center>Ang nayon noong Disyembre 24, 2011.</center> </gallery> * Simbahan ng Saint-Epvre, itinayo noong 1764.<ref>[https://www.vosgesmatin.fr/edition-de-la-plaine/2017/02/12/l-eglise-a-la-disposition-des-paroissiens L’église à la disposition des paroissiens]</ref><ref>[https://www.geneanet.org/cartes-postales/view/141095#0 Cartes postales Bonvillet] : l'église et le monument aux morts</ref> * Pamana sa kanayunan: ang serbisyo sa imbentaryo sa rehiyon ay nagsagawa ng isang panrehiyong tematikong survey (arkitekturang kanayunan ng Lorraine: katimugang Vosges).<ref>[https://pop.culture.gouv.fr/search/list?mainSearch=%22Bonvillet%22 inventaire des fermes]</ref> * Alaala ng digmaan (1914-1918).ref>[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/23375/bonvillet-presdeleglise/ Conflits commémorés 1914-1918 - 1939-1945 - autres]</ref><ref>[https://www.geneanet.org/cartes-postales/view/141096#0 Le monument aux morts inauguré le 2 septembre 1923]</ref><ref>[https://www.geneanet.org/cimetieres/view/3517135 Monument (Morts aux guerres)]</ref>. * Lumang bahay-hugasan. ==Eskudo de armas== [[File:Blason ville fr Bonvillet (Vosges).svg|thumb|Bonvillet]] ''Magkahanay-kahanay sa nakabaligtad na pares: unang gule na may dalawang pilak na piko ng mga quarryer na kulay saltire, pangalawa o may isang tunay na puno ng fir, pangatlo asul na may kulot na pilak na fess.''<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=19606 Eskudo de armas ng Bonvillet.]</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Bonvillet]] [[Kategorya:Vosges]] [[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]] [[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]] am31rexfynosavv6s08gac10ls570p7 2205936 2205876 2026-05-02T11:44:57Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 3 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2205936 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Bonvillet |settlement_type = Bayan |image_skyline = Bonvillet, Église Saint-Epvre.jpg |image_caption = Ang simbahan ng Saint-Epvre sa Bonvillet |image_shield = Blason ville fr Bonvillet (Vosges).svg |pushpin_map = France |map_caption = Lokasyon ng Bonvillet |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Grand Est]] |subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]] |subdivision_name2 = [[Vosges]] |subdivision_type3 = Arrondissement |subdivision_name3 = [[Arrondissement of Neufchâteau, Vosges|Neufchâteau]] |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |leader_title = Alkade (2020–2026) |leader_name = François Thiery<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/en/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=9 August 2021|language=fr}}</ref> |area_total_km2 = 10.09 |population_as_of = 2023 |population_total = 272 |population_density_km2 = auto |website = http://bonvillet.com/ |coordinates = {{coord|48.1003|6.0575|format=dms|display=inline,title}} |population_demonym = Bonvillageoises, Bonvillageois |elevation_m = 290 |elevation_min_m = 264 |elevation_max_m = 342 |postal_code_type = INSEE/Postal code |postal_code = 88065/88260 }} Ang '''Bonvillet''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] ng [[Pransiya]] na matatagpuan sa timog-kanluran ng departamento ng [[Vosges]], sa rehiyon ng [[Grand Est]]. ==Heograpiya== Ang Bonvillet ay matatagpuan sa itaas na lambak ng [[Ilog Sâone|Saône]], ang unang nayon sa bandang itaas ng agos mula sa [[Darney]]; ang nayon ngayon (2014) ay bahagi na ng urban area ng Darney. Ang La Forge-Kaitel ay isang liblib na nayon sa daan patungong [[Épinal]]. {{multiple image | align =center | direction =horizontal | header =Mga representasyon ng kartograpiko ng munisipalidad | caption_align =center | total_width = 600 | image1 =Bonvillet OSM 01.png | caption1 =Mapang OpenStreetMap | image2 =Bonvillet OSM 02.png | caption2 =Mapang topograpiko | image3 =Bonvillet OSM 03.png | caption3 = Mapa na nagpapakita ng mga nakapalibot na bayan at nayon }} Ang komyun ay bahagi ng mga komyun ng [[Kabundukan ng Vosges]]<ref>[http://www.gipeblor.com/donnees/cms/pdf/actualit%C3%A9s/FA3R/annexe-1-liste-des-communes-du-massif-vosgien-concernees(3).pdf Liste des communes du Massif vosgien]</ref> at ng "mga kagubatan at komyun ng gumagamit noong ika-19 na siglo".<ref>[https://docnum.univ-lorraine.fr/public/DDOC_T_2012_0207_TAVELLA_ANNEXES.pdf Chronique d'une fin annoncée. La disparition de la forêt usagère au XIXe siècle, Annexe 3], p. 77 et s.</ref> ===Hidrograpiya=== Mga daluyan ng tubig sa loob o sa ibaba ng agos ng munisipalidad:<ref>[http://sierm.eaurmc.fr/l-eau-pres-de-chez-vous/eau-bonvillet-88065.php L'eau dans la commune]</ref> * [[Ilog Saône]]; * Mga sapa ng Joncey, Grand Moulin, Thuillières,<ref>[http://www.vosges.gouv.fr/layout/set/print/Politiques-publiques/Environnement/Eau/Procedure-loi-sur-l-eau/Loi-sur-l-eau-Recepisse-de-declaration2/Loi-sur-l-eau-Recepisse-de-declaration-2017/88-2017-00062-travaux-de-restauration-de-la-continuite-ecologique-du-ruisseau-des-Thuillieres-au-niveau-du-barrage-de-l-ancien-etang-des-Rochottes-BONVILLET travaux de restauration de la continuité écologique du ruisseau des Thuillières au niveau du barrage de l'ancien étang des Rochottes Bonvillet]{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> at Velrupt Pond; * Mga lawa ng Rochottes at Harcourt. ==Urbainsmo== ===Tipolohiya=== Simula Enero 1, 2024, ang Bonvillet ay ikinategorya bilang isang munisipalidad sa kanayunan na may kalat-kalat na pabahay, ayon sa bagong pitong-antas na iskala ng densidad ng populasyon ng munisipyo na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng isang urban area. Bukod pa rito, ang munisipalidad ay bahagi ng Vittel-Contrexéville catchment area, kung saan ito ay isang peripheral municipality. Ang lugar na ito, na kinabibilangan ng 72 munisipalidad, ay ikinategorya bilang may mas mababa sa 50,000 naninirahan. ===Paggamit ng lupa=== Ang paggamit ng lupa sa munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa pamamagitan ng malaking presensya ng mga kagubatan at semi-natural na lugar (50.2% noong 2018), isang proporsyon na halos katumbas ng noong 1990 (50.3%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: kagubatan (50.2%), damuhan (40.3%), magkakaibang mga lugar na pang-agrikultura (5.9%), at mga urbanisadong lugar (3.6%).<ref name="CLC">{{Cite web |url=https://www.statistiques.developpement-durable.gouv.fr/corine-land-cover-0 |title=CORINE Land Cover (CLC) - Répartition des superficies en 15 postes d'occupation des sols (métropole). |website=le site des données et études statistiques du ministère de la Transition écologique.|access-date = 2021-05-20}}.</ref> [[File:88065-Bonvillet-Sols.png|thumb|upright=2.1|centet|alt=Carte en couleurs présentant l'occupation des sols.|Mapa ng imprastruktura at paggamit ng lupa sa Bonvillet.]] ==Pangalan== Ang pangalan ng lokalidad ay pinatutunayan sa mga anyong: ''Apud Boenivillam'' (bago ang 1124); ''Boinvillers'' (1241); ''En banc de Bonvillé'' (1256); ''Bonviler'' (1290); ''Bonviller'' (1290); ''Boinviller'' (1297); ''Bonvellet'' (1308); ''Bonvilleir'' (1336); ''Bonvillet'' (bago ang 1312); ''De Bono Vil-lario'' (1325); ''Bonveller'' (1338); ''Bonvillé'' (1494); ''Bonvillers'' (1504); ''Bonvelet'' (1549); ''Bonvillerd lez Darney'' (1560); ''Bronvillers'' (1656); ''Bonvilliers'' (1666); ''Bonville'' (ika-17 siglo); ''Bonvilley'' (1731); ''Bonviller-sur-Saône'' (1779); ''Bonvilet'' (ika-2 taon).<ref>Paul Marichal, ''Dictionnaire topographique de la France : Dictionnaire topographique du département des Vosges'', Paris, Impr. nationale, 1941, p. 54.</br> ==Kasaysayan== Ang kalsada ba ng mga Romano mula Langres patungong Strasbourg ay dumaan sa hilagang-kanluran ng Bonvillet, sa ilalim ng pangalang "Creuse voie"?<ref>[http://www.verreriedeportieux.fr/cdvisitedeportieux/voieromaine.html La voie romaine Langres-Strasbourg sur le territoire de la commune de Portieux (88)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181216194514/http://www.verreriedeportieux.fr/cdvisitedeportieux/voieromaine.html |date=2018-12-16 }}, par Jean-Marie Hanus</ref><ref>[https://archeovosges.blogspot.fr/2017/10/la-voie-romaine-langres-strasbourg-une_24.html La voie romaine dite « de Langres à Strasbourg » : une fausse bonne idée ?]</ref><ref>[http://pmillot88.free.fr/Archeologie/idoux.htm Voies romaines de Langres à Strasbourg et de Corre à Charmes]</ref> Sa ilalim ng Ancien Régime, ang Bonvillet ay pagmamay-ari ng Duchy of Lorraine. Ang pangalan ng nayon, ''Boisvillers'', ay pinatunayan noon pang 1241 at binaybay na ''Bonvellet'' sa isang teksto mula sa simbahang kolegiate ng Darney na mula pa noong 1308.<ref>Lepage, Le département des Vosges, 1845.</ref> Ang seigneury ng Bonvillet<ref>[http://www.hennezel.net/voyages/belrupt.htm Christophe I de Hennezel est qualifié « Seigneur de Bonvillet et de Belrupt en partie »]</ref> ay bahagyang nasa ilalim ng hurisdiksyon ng kabanata ng Darney at bahagyang nasa ilalim ng Baron ng Vioménil.<ref>[https://gw.geneanet.org/garric?lang=fr&n=du+houx+de+viomenil&oc=0&p=antoine+charles Antoine Charles du Houx de Vioménil. Baron DE Vioménil]</ref> Pagkatapos ng [[Rebolusyong Pranses]], ang Bonvillet ay naging bahagi ng canton ng Darney. Sa eklesiastiko, ang Bonvillet ay kabilang sa [[deanery]] ng Faverney,<ref>[http://cths.fr/dico-topo/dictionnaires/fichiers/DictionnaireTopographiqueVosges.pdf Diocèse de Besançon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150406204227/http://cths.fr/dico-topo/dictionnaires/fichiers/DictionnaireTopographiqueVosges.pdf |date=2015-04-06 }}, p.53</ref> sa [[diyosesis ng Besançon]]. Ang Simbahan ng Saint-Epvre ay mula pa noong 1764. ==Eknonomiya== ===Mga negosyo at tindahan=== ====Agrikultura==== *Agrikultura at pagsasaka ng mga hayop. ====Turismo==== * Akomodasyon at restawrant sa Dombasle-devant-Darney, Claudon, Monthureux-sur-Saône, at Vittel. * Gîtes<ref>[https://www.gites-de-france.com/recherche/location-vacances-bonvillet-88065.html Gîtes de France]</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.a-gites.com/lorraine/bonvillet/location-saisonniere-a-la-pierre-du-lays-an54917.html |title=À La pierre du Lays |access-date=2026-05-02 |archive-date=2018-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180425032004/https://www.a-gites.com/lorraine/bonvillet/location-saisonniere-a-la-pierre-du-lays-an54917.html |url-status=dead }}</ref> ====Mga Tindahan==== * Mga lokal na tindahan at serbisyo. * Dating minahan ng batong-buhangin na nagtustos ng bato para sa simbahan.<ref>[https://www.grand-est.developpement-durable.gouv.fr/IMG/pdf/RAPPORT_et_annexes_de_1_a_4_SCD88_cle055f29.pdf Schéma Départemental des Carrières des Vosges], p.38</ref> ==Mga lugar at monumento== <gallery widths="250px" heights="250px" perrow=""> Image:Bonvillet, Église Saint-Epvre 2.jpg|<center>Ang simbahan ng Saint-Epvre at ang bantayog ng digmaan.</center> Image:Les Vosges - panoramio (9).jpg|<center>Ang nayon noong Disyembre 24, 2011.</center> </gallery> * Simbahan ng Saint-Epvre, itinayo noong 1764.<ref>[https://www.vosgesmatin.fr/edition-de-la-plaine/2017/02/12/l-eglise-a-la-disposition-des-paroissiens L’église à la disposition des paroissiens]</ref><ref>[https://www.geneanet.org/cartes-postales/view/141095#0 Cartes postales Bonvillet] : l'église et le monument aux morts</ref> * Pamana sa kanayunan: ang serbisyo sa imbentaryo sa rehiyon ay nagsagawa ng isang panrehiyong tematikong survey (arkitekturang kanayunan ng Lorraine: katimugang Vosges).<ref>[https://pop.culture.gouv.fr/search/list?mainSearch=%22Bonvillet%22 inventaire des fermes]</ref> * Alaala ng digmaan (1914-1918).ref>[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/23375/bonvillet-presdeleglise/ Conflits commémorés 1914-1918 - 1939-1945 - autres]</ref><ref>[https://www.geneanet.org/cartes-postales/view/141096#0 Le monument aux morts inauguré le 2 septembre 1923]</ref><ref>[https://www.geneanet.org/cimetieres/view/3517135 Monument (Morts aux guerres)]</ref>. * Lumang bahay-hugasan. ==Eskudo de armas== [[File:Blason ville fr Bonvillet (Vosges).svg|thumb|Bonvillet]] ''Magkahanay-kahanay sa nakabaligtad na pares: unang gule na may dalawang pilak na piko ng mga quarryer na kulay saltire, pangalawa o may isang tunay na puno ng fir, pangatlo asul na may kulot na pilak na fess.''<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=19606 Eskudo de armas ng Bonvillet.]</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Bonvillet]] [[Kategorya:Vosges]] [[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]] [[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]] a0zts8trn7dvbdf2v2xkqobe9uy7s9o 0 338081 2205880 2026-05-02T02:56:30Z Jojit fb 38 Bagong pahina: Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na "labinsiyam na apatnapu"; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949. Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga n... 2205880 wikitext text/x-wiki Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na "labinsiyam na apatnapu"; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949. Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito. Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods. Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba’t ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula. Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito. Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag. Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi. Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949). Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965. Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan. Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga tela dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng seda at balahibo. Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na "''atomic prints''" o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''. Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay. adw3j6e0tpkiraeisucsellf0z6r9q7 2205881 2205880 2026-05-02T02:56:51Z Jojit fb 38 added [[Category:Ika-20 siglo]] using [[WP:HC|HotCat]] 2205881 wikitext text/x-wiki Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na "labinsiyam na apatnapu"; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949. Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito. Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods. Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba’t ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula. Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito. Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag. Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi. Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949). Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965. Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan. Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga tela dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng seda at balahibo. Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na "''atomic prints''" o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''. Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay. [[Kategorya:Ika-20 siglo]] ehhjtijjh8aha9wnaf1eqxly8du2pwu 2205882 2205881 2026-05-02T02:57:06Z Jojit fb 38 added [[Category:Dekada 1940]] using [[WP:HC|HotCat]] 2205882 wikitext text/x-wiki Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na "labinsiyam na apatnapu"; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949. Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito. Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods. Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba’t ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula. Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito. Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag. Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi. Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949). Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965. Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan. Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga tela dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng seda at balahibo. Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na "''atomic prints''" o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''. Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay. [[Kategorya:Ika-20 siglo]] [[Kategorya:Dekada 1940]] 5qkgdamnfoc8n74z89m66yj5u5uew18 2205883 2205882 2026-05-02T02:59:53Z Jojit fb 38 2205883 wikitext text/x-wiki Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na "labinsiyam na apatnapu"; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949. Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito. Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods.<ref>{{Cite book |last=Markwell |first=Donald |title=John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=978-0-198-29236-4 |location=Oxford |language=en}}</ref> Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba’t ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula. Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito. Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag. Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi. Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949). Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965. Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan. Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga tela dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng seda at balahibo. Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na "''atomic prints''" o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''. Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay. [[Kategorya:Ika-20 siglo]] [[Kategorya:Dekada 1940]] 483mkp0ew9v4rbd5ql4hhrzcax9syeq 2205884 2205883 2026-05-02T03:00:22Z Jojit fb 38 2205884 wikitext text/x-wiki Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na "labinsiyam na apatnapu"; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949. Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito. Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods.<ref>{{Cite book |last=Markwell |first=Donald |title=John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=978-0-198-29236-4 |location=Oxford |language=en}}</ref> Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba’t ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula. Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito. Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag. Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi. Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949). Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965. Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan. Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga tela dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng seda at balahibo. Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na "''atomic prints''" o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''. Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ika-20 siglo]] [[Kategorya:Dekada 1940]] t4fozw2md5076sqriyr2jfjng52rodr 2205885 2205884 2026-05-02T03:02:20Z Jojit fb 38 2205885 wikitext text/x-wiki Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na "labinsiyam na apatnapu"; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949. Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito. Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods.<ref>{{Cite book |last=Markwell |first=Donald |title=John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=978-0-198-29236-4 |location=Oxford |language=en}}</ref> Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba’t ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula. Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito.<ref>{{Cite web |title=Calling Mr Smith |url=https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210221202910/https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |archive-date=2021-02-21 |access-date=2021-02-13 |website=Centre Pompidou |language=en}}</ref> Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag. Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi. Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949). Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965. Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan. Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga tela dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng seda at balahibo. Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na "''atomic prints''" o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''. Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ika-20 siglo]] [[Kategorya:Dekada 1940]] gfo46cp7quu3fcslx82ookot1ee97w9 2205886 2205885 2026-05-02T03:03:27Z Jojit fb 38 2205886 wikitext text/x-wiki Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na "labinsiyam na apatnapu"; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949. Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito. Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods.<ref>{{Cite book |last=Markwell |first=Donald |title=John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=978-0-198-29236-4 |location=Oxford |language=en}}</ref> Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba’t ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula. Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito.<ref>{{Cite web |title=Calling Mr Smith |url=https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210221202910/https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |archive-date=2021-02-21 |access-date=2021-02-13 |website=Centre Pompidou |language=en}}</ref> Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag. Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi.<ref>{{Cite web |title=Les Enfants du Paradis - Film (Movie) Plot and Review - Publications |url=http://www.filmreference.com/Films-Dr-Ex/Les-Enfants-du-Paradis.html |website=www.filmreference.com |language=en}}</ref> Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949). Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965. Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan. Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga tela dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng seda at balahibo. Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na "''atomic prints''" o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''. Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ika-20 siglo]] [[Kategorya:Dekada 1940]] k866t4qwu6c8kqi0eyqgy9oceqd5zal 2205887 2205886 2026-05-02T03:04:06Z Jojit fb 38 2205887 wikitext text/x-wiki Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na "labinsiyam na apatnapu"; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949. Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito. Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods.<ref>{{Cite book |last=Markwell |first=Donald |title=John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=978-0-198-29236-4 |location=Oxford |language=en}}</ref> Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba’t ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula. Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito.<ref>{{Cite web |title=Calling Mr Smith |url=https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210221202910/https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |archive-date=2021-02-21 |access-date=2021-02-13 |website=Centre Pompidou |language=en}}</ref> Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag. Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi.<ref>{{Cite web |title=Les Enfants du Paradis - Film (Movie) Plot and Review - Publications |url=http://www.filmreference.com/Films-Dr-Ex/Les-Enfants-du-Paradis.html |website=www.filmreference.com |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Les Enfants du Paradis |url=http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113153911/http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |archive-date=2009-01-13 |website=www.eufs.org.uk |language=en}} Gio MacDonald, Edinburgh University Film Society program notes, 1994–95</ref> Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949). Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965. Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan. Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga tela dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng seda at balahibo. Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na "''atomic prints''" o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''. Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ika-20 siglo]] [[Kategorya:Dekada 1940]] d911u0m04cq0r9vd3us3znwhhk01nho 2205888 2205887 2026-05-02T03:04:59Z Jojit fb 38 2205888 wikitext text/x-wiki Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na "labinsiyam na apatnapu"; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949. Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito. Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods.<ref>{{Cite book |last=Markwell |first=Donald |title=John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=978-0-198-29236-4 |location=Oxford |language=en}}</ref> Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba’t ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula. Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito.<ref>{{Cite web |title=Calling Mr Smith |url=https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210221202910/https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |archive-date=2021-02-21 |access-date=2021-02-13 |website=Centre Pompidou |language=en}}</ref> Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag. Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi.<ref>{{Cite web |title=Les Enfants du Paradis - Film (Movie) Plot and Review - Publications |url=http://www.filmreference.com/Films-Dr-Ex/Les-Enfants-du-Paradis.html |website=www.filmreference.com |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Les Enfants du Paradis |url=http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113153911/http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |archive-date=2009-01-13 |website=www.eufs.org.uk |language=en}} Gio MacDonald, Edinburgh University Film Society program notes, 1994–95</ref><ref>{{Cite web |title=Quoted by Roger Ebert, ''Children of Paradise'', ''Chicago Sun-Times'', 6 January 2002 review of the Criterion DVD release |url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20020106/REVIEWS08/201060301/1023 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120920084900/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20020106%2FREVIEWS08%2F201060301%2F1023 |archive-date=20 Setyembre 2012 |access-date=27 Disyembre 2021 |language=en}}</ref> Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949). Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965. Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan. Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga tela dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng seda at balahibo. Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na "''atomic prints''" o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''. Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ika-20 siglo]] [[Kategorya:Dekada 1940]] d51o2drz3na4j18cf1g1hjdfm91g06h 2205889 2205888 2026-05-02T03:05:53Z Jojit fb 38 2205889 wikitext text/x-wiki Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na "labinsiyam na apatnapu"; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949. Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito. Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods.<ref>{{Cite book |last=Markwell |first=Donald |title=John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=978-0-198-29236-4 |location=Oxford |language=en}}</ref> Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba’t ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula. Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito.<ref>{{Cite web |title=Calling Mr Smith |url=https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210221202910/https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |archive-date=2021-02-21 |access-date=2021-02-13 |website=Centre Pompidou |language=en}}</ref> Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag. Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi.<ref>{{Cite web |title=Les Enfants du Paradis - Film (Movie) Plot and Review - Publications |url=http://www.filmreference.com/Films-Dr-Ex/Les-Enfants-du-Paradis.html |website=www.filmreference.com |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Les Enfants du Paradis |url=http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113153911/http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |archive-date=2009-01-13 |website=www.eufs.org.uk |language=en}} Gio MacDonald, Edinburgh University Film Society program notes, 1994–95</ref><ref>{{Cite web |title=Quoted by Roger Ebert, ''Children of Paradise'', ''Chicago Sun-Times'', 6 January 2002 review of the Criterion DVD release |url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20020106/REVIEWS08/201060301/1023 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120920084900/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20020106%2FREVIEWS08%2F201060301%2F1023 |archive-date=20 Setyembre 2012 |access-date=27 Disyembre 2021 |language=en}}</ref> Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949). Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965. Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan.<ref>{{Cite web |last=Goles |first=Kelly |date=2023-01-19 |title=What Not to Wear: Clothing Rationing During World War II {{!}} In Custodia Legis |url=https://blogs.loc.gov/law/2023/01/what-not-to-wear-clothing-rationing-during-world-war-ii/ |access-date=2025-04-06 |website=The Library of Congress |language=en}}</ref> Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga tela dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng seda at balahibo. Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na "''atomic prints''" o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''. Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ika-20 siglo]] [[Kategorya:Dekada 1940]] pjqigkfje9e9aual3200ma80xc4cinq 2205891 2205889 2026-05-02T03:07:59Z Jojit fb 38 2205891 wikitext text/x-wiki Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na "labinsiyam na apatnapu"; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949. Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito. Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods.<ref>{{Cite book |last=Markwell |first=Donald |title=John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=978-0-198-29236-4 |location=Oxford |language=en}}</ref> Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba’t ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula. Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito.<ref>{{Cite web |title=Calling Mr Smith |url=https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210221202910/https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |archive-date=2021-02-21 |access-date=2021-02-13 |website=Centre Pompidou |language=en}}</ref> Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag. Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi.<ref>{{Cite web |title=Les Enfants du Paradis - Film (Movie) Plot and Review - Publications |url=http://www.filmreference.com/Films-Dr-Ex/Les-Enfants-du-Paradis.html |website=www.filmreference.com |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Les Enfants du Paradis |url=http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113153911/http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |archive-date=2009-01-13 |website=www.eufs.org.uk |language=en}} Gio MacDonald, Edinburgh University Film Society program notes, 1994–95</ref><ref>{{Cite web |title=Quoted by Roger Ebert, ''Children of Paradise'', ''Chicago Sun-Times'', 6 January 2002 review of the Criterion DVD release |url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20020106/REVIEWS08/201060301/1023 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120920084900/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20020106%2FREVIEWS08%2F201060301%2F1023 |archive-date=20 Setyembre 2012 |access-date=27 Disyembre 2021 |language=en}}</ref> Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949). Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965. Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan.<ref>{{Cite web |last=Goles |first=Kelly |date=2023-01-19 |title=What Not to Wear: Clothing Rationing During World War II {{!}} In Custodia Legis |url=https://blogs.loc.gov/law/2023/01/what-not-to-wear-clothing-rationing-during-world-war-ii/ |access-date=2025-04-06 |website=The Library of Congress |language=en}}</ref> Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga [[tela]] dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng [[seda]] at [[balahibo]].<ref>{{Cite web |title=How Clothes Rationing Affected Fashion In The Second World War |url=https://www.iwm.org.uk/history/how-clothes-rationing-affected-fashion-in-the-second-world-war |access-date=2025-04-06 |website=Imperial War Museums |language=en}}</ref> Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na "''atomic prints''" o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''. Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ika-20 siglo]] [[Kategorya:Dekada 1940]] ji68ps665p8stgfl59oj1okp88u1ktt 2205892 2205891 2026-05-02T03:09:06Z Jojit fb 38 2205892 wikitext text/x-wiki Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na "labinsiyam na apatnapu"; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949. Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito. Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods.<ref>{{Cite book |last=Markwell |first=Donald |title=John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=978-0-198-29236-4 |location=Oxford |language=en}}</ref> Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba’t ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula. Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito.<ref>{{Cite web |title=Calling Mr Smith |url=https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210221202910/https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |archive-date=2021-02-21 |access-date=2021-02-13 |website=Centre Pompidou |language=en}}</ref> Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag. Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi.<ref>{{Cite web |title=Les Enfants du Paradis - Film (Movie) Plot and Review - Publications |url=http://www.filmreference.com/Films-Dr-Ex/Les-Enfants-du-Paradis.html |website=www.filmreference.com |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Les Enfants du Paradis |url=http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113153911/http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |archive-date=2009-01-13 |website=www.eufs.org.uk |language=en}} Gio MacDonald, Edinburgh University Film Society program notes, 1994–95</ref><ref>{{Cite web |title=Quoted by Roger Ebert, ''Children of Paradise'', ''Chicago Sun-Times'', 6 January 2002 review of the Criterion DVD release |url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20020106/REVIEWS08/201060301/1023 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120920084900/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20020106%2FREVIEWS08%2F201060301%2F1023 |archive-date=20 Setyembre 2012 |access-date=27 Disyembre 2021 |language=en}}</ref> Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949). Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965. Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan.<ref>{{Cite web |last=Goles |first=Kelly |date=2023-01-19 |title=What Not to Wear: Clothing Rationing During World War II {{!}} In Custodia Legis |url=https://blogs.loc.gov/law/2023/01/what-not-to-wear-clothing-rationing-during-world-war-ii/ |access-date=2025-04-06 |website=The Library of Congress |language=en}}</ref> Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga [[tela]] dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng [[seda]] at [[balahibo]].<ref>{{Cite web |title=How Clothes Rationing Affected Fashion In The Second World War |url=https://www.iwm.org.uk/history/how-clothes-rationing-affected-fashion-in-the-second-world-war |access-date=2025-04-06 |website=Imperial War Museums |language=en}}</ref> Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na "''atomic prints''" o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''.<ref>{{Cite web |title=1940's Fashion Trends |url=http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718075216/http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |archive-date=2011-07-18 |access-date=2011-03-01 |language=en}}</ref> Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ika-20 siglo]] [[Kategorya:Dekada 1940]] 0vd3vlr9n41jom8moixd5holn88u4j7 2205893 2205892 2026-05-02T03:09:52Z Jojit fb 38 2205893 wikitext text/x-wiki {{Decadebox|194}}Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na "labinsiyam na apatnapu"; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949. Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito. Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods.<ref>{{Cite book |last=Markwell |first=Donald |title=John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=978-0-198-29236-4 |location=Oxford |language=en}}</ref> Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba’t ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula. Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito.<ref>{{Cite web |title=Calling Mr Smith |url=https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210221202910/https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |archive-date=2021-02-21 |access-date=2021-02-13 |website=Centre Pompidou |language=en}}</ref> Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag. Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi.<ref>{{Cite web |title=Les Enfants du Paradis - Film (Movie) Plot and Review - Publications |url=http://www.filmreference.com/Films-Dr-Ex/Les-Enfants-du-Paradis.html |website=www.filmreference.com |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Les Enfants du Paradis |url=http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113153911/http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |archive-date=2009-01-13 |website=www.eufs.org.uk |language=en}} Gio MacDonald, Edinburgh University Film Society program notes, 1994–95</ref><ref>{{Cite web |title=Quoted by Roger Ebert, ''Children of Paradise'', ''Chicago Sun-Times'', 6 January 2002 review of the Criterion DVD release |url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20020106/REVIEWS08/201060301/1023 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120920084900/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20020106%2FREVIEWS08%2F201060301%2F1023 |archive-date=20 Setyembre 2012 |access-date=27 Disyembre 2021 |language=en}}</ref> Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949). Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965. Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan.<ref>{{Cite web |last=Goles |first=Kelly |date=2023-01-19 |title=What Not to Wear: Clothing Rationing During World War II {{!}} In Custodia Legis |url=https://blogs.loc.gov/law/2023/01/what-not-to-wear-clothing-rationing-during-world-war-ii/ |access-date=2025-04-06 |website=The Library of Congress |language=en}}</ref> Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga [[tela]] dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng [[seda]] at [[balahibo]].<ref>{{Cite web |title=How Clothes Rationing Affected Fashion In The Second World War |url=https://www.iwm.org.uk/history/how-clothes-rationing-affected-fashion-in-the-second-world-war |access-date=2025-04-06 |website=Imperial War Museums |language=en}}</ref> Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na "''atomic prints''" o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''.<ref>{{Cite web |title=1940's Fashion Trends |url=http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718075216/http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |archive-date=2011-07-18 |access-date=2011-03-01 |language=en}}</ref> Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ika-20 siglo]] [[Kategorya:Dekada 1940]] t82yb30iibvnvk75uuz60l90v1f6d43 2205904 2205893 2026-05-02T04:02:07Z Jojit fb 38 2205904 wikitext text/x-wiki {{Decadebox|194}}Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na "labinsiyam na apatnapu"; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949. Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito. Ang dekada 1940 sa [[Pilipinas]] ay nagsimula sa isang panahon ng sigla at pag-unlad bago ito sinalubong ng digmaan. Noong 1940–1941, ang [[Maynila]] ay isang masiglang sentrong pangkultura at pang-ekonomiya, na madalas tawaging "[[Perlas ng Silangan]]" dahil sa aktibong kalakalan, maunlad na edukasyon, at umuunlad na sining at pamumuhay [[Pook na urbano|urbano]]. Noong 1940, isinagawa ang mga susog sa [[Saligang Batas ng Pilipinas|Saligang Batas ng 1935]] na nagpanumbalik ng Kongreso na may dalawang kapulungan at nagbigay-daan kay [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Manuel L. Quezon]] na tumakbo muli para sa reeleksiyon. Sa gitna ng digmaan, si Quezon ay namatay sa pagkakatapon noong 1944, at siya ay hinalinhan ni [[Sergio Osmeña]], na naging Pangulo ng Komonwelt at nagpatuloy sa pamahalaang Pilipino sa pagpapatapon. Kasama ang mga puwersang Alyado, bumalik si Osmeña sa Pilipinas sa huling yugto ng pagpapalaya ng bansa. Noong 1941–1942, [[Pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|sinakop ng mga Hapones ang Pilipinas]], na sinundan ng [[Martsa ng Kamatayan sa Bataan]] (Abril 1942) at ang [[Labanan ng Corregidor|Pagbagsak ng Corregidor]] (Mayo 6, 1942), na nagmarka ng ganap na pagbagsak ng organisadong depensa sa bansa. Sa ilalim ng pananakop, itinayo ng mga Hapones ang [[Ikalawang Republika ng Pilipinas]] noong 1943, sa pamumuno ni [[Jose P. Laurel]] bilang pangulo, na isang pamahalaang itinuturing na kolaborasyonista sa ilalim ng kontrol ng [[Hapon]]. Kasabay nito, lumakas ang mga kilusang gerilya, kabilang ang [[Hukbalahap]] (Huks), na nagsagawa ng tuloy-tuloy na lihim na pakikidigma laban sa mga mananakop. Noong Oktubre 1944, bumalik si Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Leyte]] kasama ang mga puwersang Alyado, na nagpasimula ng pagpapalaya sa bansa. Sa sumunod na taon, noong 1945, naganap ang [[Labanan sa Maynila (1945)|Labanan sa Maynila]], na nagdulot ng matinding pagkawasak sa kabisera—tinatayang 80% ng lungsod ang nawasak, dahilan upang ito ay ituring na isa sa mga pinakanapinsalang lungsod noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Sa pagitan ng 1942 at 1945, naranasan ng Pilipinas ang matinding hirap sa ilalim ng okupasyon, kasabay ng malawakang paglaban ng mga gerilya. Noong 1946, nakamit ng bansa ang ganap na kalayaan mula sa Estados Unidos at itinatag ang [[Ikatlong Republika ng Pilipinas|Ikatlong Republika]] sa pamumuno ni [[Manuel Roxas]]. Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods.<ref>{{Cite book |last=Markwell |first=Donald |title=John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=978-0-198-29236-4 |location=Oxford |language=en}}</ref> Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba’t ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula. Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito.<ref>{{Cite web |title=Calling Mr Smith |url=https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210221202910/https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |archive-date=2021-02-21 |access-date=2021-02-13 |website=Centre Pompidou |language=en}}</ref> Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag. Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi.<ref>{{Cite web |title=Les Enfants du Paradis - Film (Movie) Plot and Review - Publications |url=http://www.filmreference.com/Films-Dr-Ex/Les-Enfants-du-Paradis.html |website=www.filmreference.com |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Les Enfants du Paradis |url=http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113153911/http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |archive-date=2009-01-13 |website=www.eufs.org.uk |language=en}} Gio MacDonald, Edinburgh University Film Society program notes, 1994–95</ref><ref>{{Cite web |title=Quoted by Roger Ebert, ''Children of Paradise'', ''Chicago Sun-Times'', 6 January 2002 review of the Criterion DVD release |url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20020106/REVIEWS08/201060301/1023 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120920084900/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20020106%2FREVIEWS08%2F201060301%2F1023 |archive-date=20 Setyembre 2012 |access-date=27 Disyembre 2021 |language=en}}</ref> Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949). Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965. Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan.<ref>{{Cite web |last=Goles |first=Kelly |date=2023-01-19 |title=What Not to Wear: Clothing Rationing During World War II {{!}} In Custodia Legis |url=https://blogs.loc.gov/law/2023/01/what-not-to-wear-clothing-rationing-during-world-war-ii/ |access-date=2025-04-06 |website=The Library of Congress |language=en}}</ref> Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga [[tela]] dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng [[seda]] at [[balahibo]].<ref>{{Cite web |title=How Clothes Rationing Affected Fashion In The Second World War |url=https://www.iwm.org.uk/history/how-clothes-rationing-affected-fashion-in-the-second-world-war |access-date=2025-04-06 |website=Imperial War Museums |language=en}}</ref> Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na "''atomic prints''" o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''.<ref>{{Cite web |title=1940's Fashion Trends |url=http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718075216/http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |archive-date=2011-07-18 |access-date=2011-03-01 |language=en}}</ref> Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ika-20 siglo]] [[Kategorya:Dekada 1940]] hz55xb2vnjt96b6nmvbqxzlaz8scche 2205905 2205904 2026-05-02T04:08:58Z Jojit fb 38 2205905 wikitext text/x-wiki {{Decadebox|194}}Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na "labinsiyam na apatnapu"; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949. Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito. Ang dekada 1940 sa [[Pilipinas]] ay nagsimula sa isang panahon ng sigla at pag-unlad bago ito sinalubong ng digmaan. Noong 1940–1941, ang [[Maynila]] ay isang masiglang sentrong pangkultura at pang-ekonomiya, na madalas tawaging "[[Perlas ng Silangan]]" dahil sa aktibong kalakalan, maunlad na edukasyon, at umuunlad na sining at pamumuhay [[Pook na urbano|urbano]]. Noong 1940, isinagawa ang mga susog sa [[Saligang Batas ng Pilipinas|Saligang Batas ng 1935]] na nagpanumbalik ng Kongreso na may dalawang kapulungan at nagbigay-daan kay [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Manuel L. Quezon]] na tumakbo muli para sa reeleksiyon. Sa gitna ng digmaan, si Quezon ay namatay sa pagkakatapon noong 1944, at siya ay hinalinhan ni [[Sergio Osmeña]], na naging Pangulo ng Komonwelt at nagpatuloy sa pamahalaang Pilipino sa pagpapatapon. Kasama ang mga puwersang Alyado, bumalik si Osmeña sa Pilipinas sa huling yugto ng pagpapalaya ng bansa. Noong 1941–1942, [[Pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|sinakop ng mga Hapones ang Pilipinas]], na sinundan ng [[Martsa ng Kamatayan sa Bataan]] (Abril 1942) at ang [[Labanan ng Corregidor|Pagbagsak ng Corregidor]] (Mayo 6, 1942), na nagmarka ng ganap na pagbagsak ng organisadong depensa sa bansa. Sa ilalim ng pananakop, itinayo ng mga Hapones ang [[Ikalawang Republika ng Pilipinas]] noong 1943, sa pamumuno ni [[Jose P. Laurel]] bilang pangulo, na isang pamahalaang itinuturing na kolaborasyonista sa ilalim ng kontrol ng [[Hapon]]. Kasabay nito, lumakas ang mga kilusang gerilya, kabilang ang [[Hukbalahap]] (Huks), na nagsagawa ng tuloy-tuloy na lihim na pakikidigma laban sa mga mananakop.<ref>{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Nobyembre 4, 2019 |title=The 1940s remembered |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/11/04/1965713/1940s-remembered |access-date=2026-05-02 |website=Philstar.com}}</ref> Noong Oktubre 1944, bumalik si Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Leyte]] kasama ang mga puwersang Alyado, na nagpasimula ng pagpapalaya sa bansa. Sa sumunod na taon, noong 1945, naganap ang [[Labanan sa Maynila (1945)|Labanan sa Maynila]], na nagdulot ng matinding pagkawasak sa kabisera—tinatayang 80% ng lungsod ang nawasak, dahilan upang ito ay ituring na isa sa mga pinakanapinsalang lungsod noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Sa pagitan ng 1942 at 1945, naranasan ng Pilipinas ang matinding hirap sa ilalim ng okupasyon, kasabay ng malawakang paglaban ng mga gerilya. Noong 1946, nakamit ng bansa ang ganap na kalayaan mula sa Estados Unidos at itinatag ang [[Ikatlong Republika ng Pilipinas|Ikatlong Republika]] sa pamumuno ni [[Manuel Roxas]]. Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods.<ref>{{Cite book |last=Markwell |first=Donald |title=John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=978-0-198-29236-4 |location=Oxford |language=en}}</ref> Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba’t ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula. Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito.<ref>{{Cite web |title=Calling Mr Smith |url=https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210221202910/https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |archive-date=2021-02-21 |access-date=2021-02-13 |website=Centre Pompidou |language=en}}</ref> Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag. Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi.<ref>{{Cite web |title=Les Enfants du Paradis - Film (Movie) Plot and Review - Publications |url=http://www.filmreference.com/Films-Dr-Ex/Les-Enfants-du-Paradis.html |website=www.filmreference.com |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Les Enfants du Paradis |url=http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113153911/http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |archive-date=2009-01-13 |website=www.eufs.org.uk |language=en}} Gio MacDonald, Edinburgh University Film Society program notes, 1994–95</ref><ref>{{Cite web |title=Quoted by Roger Ebert, ''Children of Paradise'', ''Chicago Sun-Times'', 6 January 2002 review of the Criterion DVD release |url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20020106/REVIEWS08/201060301/1023 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120920084900/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20020106%2FREVIEWS08%2F201060301%2F1023 |archive-date=20 Setyembre 2012 |access-date=27 Disyembre 2021 |language=en}}</ref> Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949). Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965. Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan.<ref>{{Cite web |last=Goles |first=Kelly |date=2023-01-19 |title=What Not to Wear: Clothing Rationing During World War II {{!}} In Custodia Legis |url=https://blogs.loc.gov/law/2023/01/what-not-to-wear-clothing-rationing-during-world-war-ii/ |access-date=2025-04-06 |website=The Library of Congress |language=en}}</ref> Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga [[tela]] dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng [[seda]] at [[balahibo]].<ref>{{Cite web |title=How Clothes Rationing Affected Fashion In The Second World War |url=https://www.iwm.org.uk/history/how-clothes-rationing-affected-fashion-in-the-second-world-war |access-date=2025-04-06 |website=Imperial War Museums |language=en}}</ref> Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na "''atomic prints''" o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''.<ref>{{Cite web |title=1940's Fashion Trends |url=http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718075216/http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |archive-date=2011-07-18 |access-date=2011-03-01 |language=en}}</ref> Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ika-20 siglo]] [[Kategorya:Dekada 1940]] 98vxzmfq7nguuh0mm1l1vno26e5r806 2205916 2205905 2026-05-02T05:10:26Z Jojit fb 38 2205916 wikitext text/x-wiki {{Decadebox|194}}Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na "labinsiyam na apatnapu"; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949. Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito. Ang dekada 1940 sa [[Pilipinas]] ay nagsimula sa isang panahon ng sigla at pag-unlad bago ito sinalubong ng digmaan. Noong 1940–1941, ang [[Maynila]] ay isang masiglang sentrong pangkultura at pang-ekonomiya, na madalas tawaging "[[Perlas ng Silangan]]" dahil sa aktibong kalakalan, maunlad na edukasyon, at umuunlad na sining at pamumuhay [[Pook na urbano|urbano]]. Noong 1940, isinagawa ang mga susog sa [[Saligang Batas ng Pilipinas|Saligang Batas ng 1935]] na nagpanumbalik ng Kongreso na may dalawang kapulungan at nagbigay-daan kay [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Manuel L. Quezon]] na tumakbo muli para sa reeleksiyon. Sa gitna ng digmaan, si Quezon ay namatay sa pagkakatapon noong 1944, at siya ay hinalinhan ni [[Sergio Osmeña]], na naging Pangulo ng Komonwelt at nagpatuloy sa pamahalaang Pilipino sa pagpapatapon. Kasama ang mga puwersang Alyado, bumalik si Osmeña sa Pilipinas sa huling yugto ng pagpapalaya ng bansa. Noong 1941–1942, [[Pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|sinakop ng mga Hapones ang Pilipinas]], na sinundan ng [[Martsa ng Kamatayan sa Bataan]] (Abril 1942) at ang [[Labanan ng Corregidor|Pagbagsak ng Corregidor]] (Mayo 1942),<ref>{{Cite web |title=The Fall of Corregidor |url=https://corregidor.org/chs_army/morton_04.htm |access-date=2026-05-02 |website=corregidor.org |language=en}}</ref> na nagmarka ng ganap na pagbagsak ng organisadong depensa sa bansa. Sa ilalim ng pananakop, itinayo ng mga Hapones ang [[Ikalawang Republika ng Pilipinas]] noong 1943, sa pamumuno ni [[Jose P. Laurel]] bilang pangulo, na isang pamahalaang itinuturing na kolaborasyonista sa ilalim ng kontrol ng [[Hapon]]. Kasabay nito, lumakas ang mga kilusang gerilya, kabilang ang [[Hukbalahap]] (Huks), na nagsagawa ng tuloy-tuloy na lihim na pakikidigma laban sa mga mananakop.<ref>{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Nobyembre 4, 2019 |title=The 1940s remembered |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/11/04/1965713/1940s-remembered |access-date=2026-05-02 |website=Philstar.com}}</ref> Noong Oktubre 1944, bumalik si Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Leyte]] kasama ang mga puwersang Alyado, na nagpasimula ng pagpapalaya sa bansa. Sa sumunod na taon, noong 1945, naganap ang [[Labanan sa Maynila (1945)|Labanan sa Maynila]], na nagdulot ng matinding pagkawasak sa kabisera—tinatayang 80% ng lungsod ang nawasak, dahilan upang ito ay ituring na isa sa mga pinakanapinsalang lungsod noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Sa pagitan ng 1942 at 1945, naranasan ng Pilipinas ang matinding hirap sa ilalim ng okupasyon, kasabay ng malawakang paglaban ng mga gerilya. Noong 1946, nakamit ng bansa ang ganap na kalayaan mula sa Estados Unidos at itinatag ang [[Ikatlong Republika ng Pilipinas|Ikatlong Republika]] sa pamumuno ni [[Manuel Roxas]]. Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods.<ref>{{Cite book |last=Markwell |first=Donald |title=John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=978-0-198-29236-4 |location=Oxford |language=en}}</ref> Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba’t ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula. Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito.<ref>{{Cite web |title=Calling Mr Smith |url=https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210221202910/https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |archive-date=2021-02-21 |access-date=2021-02-13 |website=Centre Pompidou |language=en}}</ref> Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag. Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi.<ref>{{Cite web |title=Les Enfants du Paradis - Film (Movie) Plot and Review - Publications |url=http://www.filmreference.com/Films-Dr-Ex/Les-Enfants-du-Paradis.html |website=www.filmreference.com |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Les Enfants du Paradis |url=http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113153911/http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |archive-date=2009-01-13 |website=www.eufs.org.uk |language=en}} Gio MacDonald, Edinburgh University Film Society program notes, 1994–95</ref><ref>{{Cite web |title=Quoted by Roger Ebert, ''Children of Paradise'', ''Chicago Sun-Times'', 6 January 2002 review of the Criterion DVD release |url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20020106/REVIEWS08/201060301/1023 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120920084900/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20020106%2FREVIEWS08%2F201060301%2F1023 |archive-date=20 Setyembre 2012 |access-date=27 Disyembre 2021 |language=en}}</ref> Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949). Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965. Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan.<ref>{{Cite web |last=Goles |first=Kelly |date=2023-01-19 |title=What Not to Wear: Clothing Rationing During World War II {{!}} In Custodia Legis |url=https://blogs.loc.gov/law/2023/01/what-not-to-wear-clothing-rationing-during-world-war-ii/ |access-date=2025-04-06 |website=The Library of Congress |language=en}}</ref> Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga [[tela]] dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng [[seda]] at [[balahibo]].<ref>{{Cite web |title=How Clothes Rationing Affected Fashion In The Second World War |url=https://www.iwm.org.uk/history/how-clothes-rationing-affected-fashion-in-the-second-world-war |access-date=2025-04-06 |website=Imperial War Museums |language=en}}</ref> Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na "''atomic prints''" o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''.<ref>{{Cite web |title=1940's Fashion Trends |url=http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718075216/http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |archive-date=2011-07-18 |access-date=2011-03-01 |language=en}}</ref> Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ika-20 siglo]] [[Kategorya:Dekada 1940]] q8jbo2bhxap1o37m7cm4pjahy45d485 2205917 2205916 2026-05-02T05:12:06Z Jojit fb 38 2205917 wikitext text/x-wiki {{Decadebox|194}}Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na "labinsiyam na apatnapu"; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949. Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito. Ang dekada 1940 sa [[Pilipinas]] ay nagsimula sa isang panahon ng sigla at pag-unlad bago ito sinalubong ng digmaan. Noong 1940–1941, ang [[Maynila]] ay isang masiglang sentrong pangkultura at pang-ekonomiya, na madalas tawaging "[[Perlas ng Silangan]]" dahil sa aktibong kalakalan, maunlad na edukasyon, at umuunlad na sining at pamumuhay [[Pook na urbano|urbano]]. Noong 1940, isinagawa ang mga susog sa [[Saligang Batas ng Pilipinas|Saligang Batas ng 1935]] na nagpanumbalik ng Kongreso na may dalawang kapulungan at nagbigay-daan kay [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Manuel L. Quezon]] na tumakbo muli para sa reeleksiyon. Sa gitna ng digmaan, si Quezon ay namatay sa pagkakatapon noong 1944, at siya ay hinalinhan ni [[Sergio Osmeña]], na naging Pangulo ng Komonwelt at nagpatuloy sa pamahalaang Pilipino sa pagpapatapon. Kasama ang mga puwersang Alyado, bumalik si Osmeña sa Pilipinas sa huling yugto ng pagpapalaya ng bansa. Noong 1941–1942, [[Pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|sinakop ng mga Hapones ang Pilipinas]], na sinundan ng [[Martsa ng Kamatayan sa Bataan]] (Abril 1942)<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 14, 2015 |title=Surrender at Bataan Led to One of the Worst Atrocities in Modern Warfare |url=https://www.uso.org/stories/122-surrender-at-bataan-led-to-one-of-the-worst-atrocities-in-modern-warfare |access-date=2026-05-02 |website=United Service Organizations |language=en}}</ref> at ang [[Labanan ng Corregidor|Pagbagsak ng Corregidor]] (Mayo 1942),<ref>{{Cite web |title=The Fall of Corregidor |url=https://corregidor.org/chs_army/morton_04.htm |access-date=2026-05-02 |website=corregidor.org |language=en}}</ref> na nagmarka ng ganap na pagbagsak ng organisadong depensa sa bansa. Sa ilalim ng pananakop, itinayo ng mga Hapones ang [[Ikalawang Republika ng Pilipinas]] noong 1943, sa pamumuno ni [[Jose P. Laurel]] bilang pangulo, na isang pamahalaang itinuturing na kolaborasyonista sa ilalim ng kontrol ng [[Hapon]]. Kasabay nito, lumakas ang mga kilusang gerilya, kabilang ang [[Hukbalahap]] (Huks), na nagsagawa ng tuloy-tuloy na lihim na pakikidigma laban sa mga mananakop.<ref>{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Nobyembre 4, 2019 |title=The 1940s remembered |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/11/04/1965713/1940s-remembered |access-date=2026-05-02 |website=Philstar.com}}</ref> Noong Oktubre 1944, bumalik si Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Leyte]] kasama ang mga puwersang Alyado, na nagpasimula ng pagpapalaya sa bansa. Sa sumunod na taon, noong 1945, naganap ang [[Labanan sa Maynila (1945)|Labanan sa Maynila]], na nagdulot ng matinding pagkawasak sa kabisera—tinatayang 80% ng lungsod ang nawasak, dahilan upang ito ay ituring na isa sa mga pinakanapinsalang lungsod noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Sa pagitan ng 1942 at 1945, naranasan ng Pilipinas ang matinding hirap sa ilalim ng okupasyon, kasabay ng malawakang paglaban ng mga gerilya. Noong 1946, nakamit ng bansa ang ganap na kalayaan mula sa Estados Unidos at itinatag ang [[Ikatlong Republika ng Pilipinas|Ikatlong Republika]] sa pamumuno ni [[Manuel Roxas]]. Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods.<ref>{{Cite book |last=Markwell |first=Donald |title=John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=978-0-198-29236-4 |location=Oxford |language=en}}</ref> Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba’t ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula. Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito.<ref>{{Cite web |title=Calling Mr Smith |url=https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210221202910/https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |archive-date=2021-02-21 |access-date=2021-02-13 |website=Centre Pompidou |language=en}}</ref> Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag. Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi.<ref>{{Cite web |title=Les Enfants du Paradis - Film (Movie) Plot and Review - Publications |url=http://www.filmreference.com/Films-Dr-Ex/Les-Enfants-du-Paradis.html |website=www.filmreference.com |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Les Enfants du Paradis |url=http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113153911/http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |archive-date=2009-01-13 |website=www.eufs.org.uk |language=en}} Gio MacDonald, Edinburgh University Film Society program notes, 1994–95</ref><ref>{{Cite web |title=Quoted by Roger Ebert, ''Children of Paradise'', ''Chicago Sun-Times'', 6 January 2002 review of the Criterion DVD release |url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20020106/REVIEWS08/201060301/1023 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120920084900/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20020106%2FREVIEWS08%2F201060301%2F1023 |archive-date=20 Setyembre 2012 |access-date=27 Disyembre 2021 |language=en}}</ref> Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949). Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965. Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan.<ref>{{Cite web |last=Goles |first=Kelly |date=2023-01-19 |title=What Not to Wear: Clothing Rationing During World War II {{!}} In Custodia Legis |url=https://blogs.loc.gov/law/2023/01/what-not-to-wear-clothing-rationing-during-world-war-ii/ |access-date=2025-04-06 |website=The Library of Congress |language=en}}</ref> Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga [[tela]] dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng [[seda]] at [[balahibo]].<ref>{{Cite web |title=How Clothes Rationing Affected Fashion In The Second World War |url=https://www.iwm.org.uk/history/how-clothes-rationing-affected-fashion-in-the-second-world-war |access-date=2025-04-06 |website=Imperial War Museums |language=en}}</ref> Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na "''atomic prints''" o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''.<ref>{{Cite web |title=1940's Fashion Trends |url=http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718075216/http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |archive-date=2011-07-18 |access-date=2011-03-01 |language=en}}</ref> Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ika-20 siglo]] [[Kategorya:Dekada 1940]] qpzs5zvokk31jbkoabc8yqrd6zlcdms 2205918 2205917 2026-05-02T05:18:25Z Jojit fb 38 2205918 wikitext text/x-wiki {{Decadebox|194}}Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na "labinsiyam na apatnapu"; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949. Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito. Ang dekada 1940 sa [[Pilipinas]] ay nagsimula sa isang panahon ng sigla at pag-unlad bago ito sinalubong ng digmaan. Noong 1940–1941, ang [[Maynila]] ay isang masiglang sentrong pangkultura at pang-ekonomiya, na madalas tawaging "[[Perlas ng Silangan]]" dahil sa aktibong kalakalan, maunlad na edukasyon, at umuunlad na sining at pamumuhay [[Pook na urbano|urbano]]. Noong 1940, isinagawa ang mga susog sa [[Saligang Batas ng Pilipinas|Saligang Batas ng 1935]] na nagpanumbalik ng Kongreso na may dalawang kapulungan at nagbigay-daan kay [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Manuel L. Quezon]] na tumakbo muli para sa reeleksiyon. Sa gitna ng digmaan, si Quezon ay namatay sa pagkakatapon noong 1944, at siya ay hinalinhan ni [[Sergio Osmeña]], na naging Pangulo ng Komonwelt at nagpatuloy sa pamahalaang Pilipino sa pagpapatapon. Kasama ang mga puwersang Alyado, bumalik si Osmeña sa Pilipinas sa huling yugto ng pagpapalaya ng bansa. Noong 1941–1942, [[Pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|sinakop ng mga Hapones ang Pilipinas]], na sinundan ng [[Martsa ng Kamatayan sa Bataan]] (Abril 1942)<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 14, 2015 |title=Surrender at Bataan Led to One of the Worst Atrocities in Modern Warfare |url=https://www.uso.org/stories/122-surrender-at-bataan-led-to-one-of-the-worst-atrocities-in-modern-warfare |access-date=2026-05-02 |website=United Service Organizations |language=en}}</ref> at ang [[Labanan ng Corregidor|Pagbagsak ng Corregidor]] (Mayo 1942),<ref>{{Cite web |title=The Fall of Corregidor |url=https://corregidor.org/chs_army/morton_04.htm |access-date=2026-05-02 |website=corregidor.org |language=en}}</ref> na nagmarka ng ganap na pagbagsak ng organisadong depensa sa bansa. Sa ilalim ng pananakop, itinayo ng mga Hapones ang [[Ikalawang Republika ng Pilipinas]] noong 1943, sa pamumuno ni [[Jose P. Laurel]] bilang pangulo, na isang pamahalaang itinuturing na kolaborasyonista sa ilalim ng kontrol ng [[Hapon]]. Kasabay nito, lumakas ang mga kilusang gerilya, kabilang ang [[Hukbalahap]] (Huks), na nagsagawa ng tuloy-tuloy na lihim na pakikidigma laban sa mga mananakop.<ref>{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Nobyembre 4, 2019 |title=The 1940s remembered |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/11/04/1965713/1940s-remembered |access-date=2026-05-02 |website=Philstar.com}}</ref> Noong Oktubre 1944, bumalik si Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Leyte]] kasama ang mga puwersang Alyado, na nagpasimula ng pagpapalaya sa bansa. Sa sumunod na taon, noong 1945, naganap ang [[Labanan sa Maynila (1945)|Labanan sa Maynila]], na nagdulot ng matinding pagkawasak sa kabisera—tinatayang 80% ng lungsod ang nawasak, dahilan upang ito ay ituring na isa sa mga pinakanapinsalang lungsod noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Sa pagitan ng 1942 at 1945, naranasan ng Pilipinas ang matinding hirap sa ilalim ng okupasyon, kasabay ng malawakang paglaban ng mga gerilya. Noong 1946, nakamit ng bansa ang ganap na kalayaan mula sa Estados Unidos at itinatag ang [[Ikatlong Republika ng Pilipinas|Ikatlong Republika]] sa pamumuno ni [[Manuel Roxas]]. Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods.<ref>{{Cite book |last=Markwell |first=Donald |title=John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=978-0-198-29236-4 |location=Oxford |language=en}}</ref> Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba't ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula. Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito.<ref>{{Cite web |title=Calling Mr Smith |url=https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210221202910/https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |archive-date=2021-02-21 |access-date=2021-02-13 |website=Centre Pompidou |language=en}}</ref> Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag. Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi.<ref>{{Cite web |title=Les Enfants du Paradis - Film (Movie) Plot and Review - Publications |url=http://www.filmreference.com/Films-Dr-Ex/Les-Enfants-du-Paradis.html |website=www.filmreference.com |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Les Enfants du Paradis |url=http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113153911/http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |archive-date=2009-01-13 |website=www.eufs.org.uk |language=en}} Gio MacDonald, Edinburgh University Film Society program notes, 1994–95</ref><ref>{{Cite web |title=Quoted by Roger Ebert, ''Children of Paradise'', ''Chicago Sun-Times'', 6 January 2002 review of the Criterion DVD release |url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20020106/REVIEWS08/201060301/1023 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120920084900/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20020106%2FREVIEWS08%2F201060301%2F1023 |archive-date=20 Setyembre 2012 |access-date=27 Disyembre 2021 |language=en}}</ref> Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949). Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965. Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan.<ref>{{Cite web |last=Goles |first=Kelly |date=2023-01-19 |title=What Not to Wear: Clothing Rationing During World War II {{!}} In Custodia Legis |url=https://blogs.loc.gov/law/2023/01/what-not-to-wear-clothing-rationing-during-world-war-ii/ |access-date=2025-04-06 |website=The Library of Congress |language=en}}</ref> Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga [[tela]] dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng [[seda]] at [[balahibo]].<ref>{{Cite web |title=How Clothes Rationing Affected Fashion In The Second World War |url=https://www.iwm.org.uk/history/how-clothes-rationing-affected-fashion-in-the-second-world-war |access-date=2025-04-06 |website=Imperial War Museums |language=en}}</ref> Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na "''atomic prints''" o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''.<ref>{{Cite web |title=1940's Fashion Trends |url=http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718075216/http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |archive-date=2011-07-18 |access-date=2011-03-01 |language=en}}</ref> Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ika-20 siglo]] [[Kategorya:Dekada 1940]] sw62b8cjlzt8ev4tbhwot3hb3zv0n5g 2205919 2205918 2026-05-02T05:23:22Z Jojit fb 38 2205919 wikitext text/x-wiki {{Decadebox|194}}Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na "labinsiyam na apatnapu"; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949. Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito. Ang dekada 1940 sa [[Pilipinas]] ay nagsimula sa isang panahon ng sigla at pag-unlad bago ito sinalubong ng digmaan. Noong 1940–1941, ang [[Maynila]] ay isang masiglang sentrong pangkultura at pang-ekonomiya, na madalas tawaging "[[Perlas ng Silangan]]" dahil sa aktibong kalakalan, maunlad na edukasyon, at umuunlad na sining at pamumuhay [[Pook na urbano|urbano]]. Noong 1940, isinagawa ang mga susog sa [[Saligang Batas ng Pilipinas|Saligang Batas ng 1935]] na nagpanumbalik ng Kongreso na may dalawang kapulungan at nagbigay-daan kay [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Manuel L. Quezon]] na tumakbo muli para sa reeleksiyon. Sa gitna ng digmaan, si Quezon ay namatay sa pagkakatapon noong 1944, at siya ay hinalinhan ni [[Sergio Osmeña]], na naging Pangulo ng Komonwelt at nagpatuloy sa pamahalaang Pilipino sa pagpapatapon. Kasama ang mga puwersang Alyado, bumalik si Osmeña sa Pilipinas sa huling yugto ng pagpapalaya ng bansa. Noong 1941–1942, [[Pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|sinakop ng mga Hapones ang Pilipinas]], na sinundan ng [[Martsa ng Kamatayan sa Bataan]] (Abril 1942)<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 14, 2015 |title=Surrender at Bataan Led to One of the Worst Atrocities in Modern Warfare |url=https://www.uso.org/stories/122-surrender-at-bataan-led-to-one-of-the-worst-atrocities-in-modern-warfare |access-date=2026-05-02 |website=United Service Organizations |language=en}}</ref> at ang [[Labanan ng Corregidor|Pagbagsak ng Corregidor]] (Mayo 1942),<ref>{{Cite web |title=The Fall of Corregidor |url=https://corregidor.org/chs_army/morton_04.htm |access-date=2026-05-02 |website=corregidor.org |language=en}}</ref> na nagmarka ng ganap na pagbagsak ng organisadong depensa sa bansa. Sa ilalim ng pananakop, itinayo ng mga Hapones ang [[Ikalawang Republika ng Pilipinas]] noong 1943, sa pamumuno ni [[Jose P. Laurel]] bilang pangulo, na isang pamahalaang itinuturing na kolaborasyonista sa ilalim ng kontrol ng [[Hapon]]. Kasabay nito, lumakas ang mga kilusang gerilya, kabilang ang [[Hukbalahap]] (Huks), na nagsagawa ng tuloy-tuloy na lihim na pakikidigma laban sa mga mananakop.<ref>{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Nobyembre 4, 2019 |title=The 1940s remembered |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/11/04/1965713/1940s-remembered |access-date=2026-05-02 |website=Philstar.com}}</ref> Noong Oktubre 1944, bumalik si Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Leyte]] kasama ang mga puwersang Alyado, na nagpasimula ng pagpapalaya sa bansa. Sa sumunod na taon, noong 1945, naganap ang [[Labanan sa Maynila (1945)|Labanan sa Maynila]], na nagdulot ng matinding pagkawasak sa kabisera na itinuturing na isa sa mga pinakanapinsalang lungsod noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig.<ref>{{Cite web |date=2026-01-01 |title=1945 Battle of Manila: The Intramuros Experience {{!}} Intramuros Administration |url=https://intramuros.gov.ph/2020/05/27/1945-battle-of-manila-the-intramuros-experience/ |access-date=2026-05-02 |language=en-US}}</ref> Sa pagitan ng 1942 at 1945, naranasan ng Pilipinas ang matinding hirap sa ilalim ng okupasyon, kasabay ng malawakang paglaban ng mga gerilya. Noong 1946, nakamit ng bansa ang ganap na kalayaan mula sa Estados Unidos at itinatag ang [[Ikatlong Republika ng Pilipinas|Ikatlong Republika]] sa pamumuno ni [[Manuel Roxas]]. Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods.<ref>{{Cite book |last=Markwell |first=Donald |title=John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=978-0-198-29236-4 |location=Oxford |language=en}}</ref> Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba't ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula. Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito.<ref>{{Cite web |title=Calling Mr Smith |url=https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210221202910/https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |archive-date=2021-02-21 |access-date=2021-02-13 |website=Centre Pompidou |language=en}}</ref> Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag. Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi.<ref>{{Cite web |title=Les Enfants du Paradis - Film (Movie) Plot and Review - Publications |url=http://www.filmreference.com/Films-Dr-Ex/Les-Enfants-du-Paradis.html |website=www.filmreference.com |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Les Enfants du Paradis |url=http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113153911/http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |archive-date=2009-01-13 |website=www.eufs.org.uk |language=en}} Gio MacDonald, Edinburgh University Film Society program notes, 1994–95</ref><ref>{{Cite web |title=Quoted by Roger Ebert, ''Children of Paradise'', ''Chicago Sun-Times'', 6 January 2002 review of the Criterion DVD release |url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20020106/REVIEWS08/201060301/1023 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120920084900/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20020106%2FREVIEWS08%2F201060301%2F1023 |archive-date=20 Setyembre 2012 |access-date=27 Disyembre 2021 |language=en}}</ref> Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949). Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965. Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan.<ref>{{Cite web |last=Goles |first=Kelly |date=2023-01-19 |title=What Not to Wear: Clothing Rationing During World War II {{!}} In Custodia Legis |url=https://blogs.loc.gov/law/2023/01/what-not-to-wear-clothing-rationing-during-world-war-ii/ |access-date=2025-04-06 |website=The Library of Congress |language=en}}</ref> Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga [[tela]] dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng [[seda]] at [[balahibo]].<ref>{{Cite web |title=How Clothes Rationing Affected Fashion In The Second World War |url=https://www.iwm.org.uk/history/how-clothes-rationing-affected-fashion-in-the-second-world-war |access-date=2025-04-06 |website=Imperial War Museums |language=en}}</ref> Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na "''atomic prints''" o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''.<ref>{{Cite web |title=1940's Fashion Trends |url=http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718075216/http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |archive-date=2011-07-18 |access-date=2011-03-01 |language=en}}</ref> Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ika-20 siglo]] [[Kategorya:Dekada 1940]] rpkd4l3qq1j07caw2vyqva2hwof2wza 0 338082 2205896 2026-05-02T03:54:52Z LknFenix 125962 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1350203076|Probiotic]]" 2205896 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Yogurt,_Samoa,_Yoggi_original.JPG|thumb|Yogurt, isang pinaasim na probiyotikong pagkain]] Ang mga '''probiyotiko''' ay mga nabubuhay na [[mikroorganismo]] na nilalayong suportahan o pahusayin ang kalusugan at kagalingan ng isang organismong pinamumuhayan.<ref name="Expert">{{Cite journal |last=Hill |first=C |last2=Guarner |first2=F |last3=Reid |first3=G |last4=Gibson |first4=GR |last5=Merenstein |first5=DJ |last6=Pot |first6=B |last7=Morelli |first7=L |last8=Canani |first8=RB |last9=Flint |first9=HJ |last10=Salminen |first10=S |last11=Calder |first11=PC |date=August 2014 |title=Expert consensus document. The International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics consensus statement on the scope and appropriate use of the term probiotic. |journal=Nature Reviews. Gastroenterology & Hepatology |volume=11 |issue=8 |pages=506–514 |doi=10.1038/nrgastro.2014.66 |pmid=24912386 |doi-access=free |hdl-access=free}}</ref> Karaniwang ginagamit ang mga ito sa parehong tao at hayop. Bagama't tumutukoy ang termino sa mga mikroorganismo mismo, maaaring makuha ang mga probiyotiko sa pamamagitan ng iba't ibang produkto, kabilang ang [[Yogur|yogurt]], [[keso]], ilang binurong pagkain (tulad ng nattō), pati na rin ang mga kapsula na naglalaman ng isang baryante ng mikroorganismo o isang tinukoy na halo ng mga baryante. [[Kategorya:Sistemang panunaw]] [[Kategorya:Bakteryolohiya]] cxauhyrni70fc9gh3b4c1ko2trpvik6 2205903 2205896 2026-05-02T04:00:58Z LknFenix 125962 Pag-aayos sa sanggunian 2205903 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Yogurt,_Samoa,_Yoggi_original.JPG|thumb|Yogurt, isang pinaasim na probiyotikong pagkain]] Ang mga '''probiyotiko''' ay mga nabubuhay na [[mikroorganismo]] na nilalayong suportahan o pahusayin ang kalusugan at kagalingan ng isang organismong pinamumuhayan.<ref name="Expert">{{Cite journal |last=Hill |first=C |last2=Guarner |first2=F |last3=Reid |first3=G |last4=Gibson |first4=GR |last5=Merenstein |first5=DJ |last6=Pot |first6=B |last7=Morelli |first7=L |last8=Canani |first8=RB |last9=Flint |first9=HJ |last10=Salminen |first10=S |last11=Calder |first11=PC |date=Agosto 2014 |title=Expert consensus document. The International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics consensus statement on the scope and appropriate use of the term probiotic. |journal=Nature Reviews. Gastroenterology & Hepatology |volume=11 |issue=8 |pages=506–514 |doi=10.1038/nrgastro.2014.66 |pmid=24912386 |doi-access=free |hdl-access=free|language=en|trans-title=Dokumento ng konsensus ng mga eksperto: pahayag ng International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics tungkol sa saklaw at angkop na paggamit ng terminong probiyotiko.}}</ref> Karaniwang ginagamit ang mga ito sa parehong tao at hayop. Bagama't tumutukoy ang termino sa mga mikroorganismo mismo, maaaring makuha ang mga probiyotiko sa pamamagitan ng iba't ibang produkto, kabilang ang [[Yogur|yogurt]], [[keso]], ilang binurong pagkain (tulad ng nattō), pati na rin ang mga kapsula na naglalaman ng isang baryante ng mikroorganismo o isang tinukoy na halo ng mga baryante. == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Sistemang panunaw]] [[Kategorya:Bakteryolohiya]] 797wi7m6n5s9ianu7z82pjbx2a7v7uw 2205927 2205903 2026-05-02T08:38:28Z LknFenix 125962 + Panimula 2205927 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Yogurt,_Samoa,_Yoggi_original.JPG|thumb|Yogurt, isang pinaasim na probiyotikong pagkain]] Ang mga '''probiyotiko''' ay mga nabubuhay na [[mikroorganismo]] na nilalayong suportahan o pahusayin ang kalusugan at kagalingan ng isang organismong pinamumuhayan.<ref name="Expert">{{Cite journal |last=Hill |first=C |last2=Guarner |first2=F |last3=Reid |first3=G |last4=Gibson |first4=GR |last5=Merenstein |first5=DJ |last6=Pot |first6=B |last7=Morelli |first7=L |last8=Canani |first8=RB |last9=Flint |first9=HJ |last10=Salminen |first10=S |last11=Calder |first11=PC |date=Agosto 2014 |title=Expert consensus document. The International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics consensus statement on the scope and appropriate use of the term probiotic. |journal=Nature Reviews. Gastroenterology & Hepatology |volume=11 |issue=8 |pages=506–514 |doi=10.1038/nrgastro.2014.66 |pmid=24912386 |doi-access=free |hdl-access=free|language=en|trans-title=Dokumento ng konsensus ng mga eksperto: pahayag ng International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics tungkol sa saklaw at angkop na paggamit ng terminong probiyotiko.}}</ref> Karaniwang ginagamit ang mga ito sa parehong tao at hayop. Bagama't tumutukoy ang termino sa mga mikroorganismo mismo, maaaring makuha ang mga probiyotiko sa pamamagitan ng iba't ibang produkto, kabilang ang [[Yogur|yogurt]], [[keso]], ilang binurong pagkain (tulad ng nattō), pati na rin ang mga kapsula na naglalaman ng isang baryante ng mikroorganismo o isang tinukoy na halo ng mga baryante. Itinuturing ang mga probiyotiko bilang pangkalahatang kinikilalang ligtas (GRAS) ng Pangasiwaan ng Pagkain at Gamot ng Estados Unidos (FDA), na nagpapahiwatig ng kanilang kaligtasan kapag ginamit ayon sa nilalayon, ngunit hindi nito pinatutunayan ang kanilang bisa o mga partikular na benepisyo sa kalusugan.<ref>{{Cite web |last=Program |first=Human Foods |date=2024-09-09 |title=Microorganisms & Microbial-Derived Ingredients Used in Food (Partial List) |url=https://www.fda.gov/food/generally-recognized-safe-gras/microorganisms-microbial-derived-ingredients-used-food-partial-list |access-date=2025-11-18 |website=FDA |language=en|trans-title=Mga Mikroorganismo at Mga Sangkap na Nagmula sa Mikrobyo na Ginagamit sa Pagkain (Bahagyang Listahan)}}</ref><ref name="guarner">{{Cite journal |last1=Guarner |first1=Francisco |last2=Sanders |first2=Mary Ellen |last3=Szajewska |first3=Hania |last4=Cohen |first4=Henry |last5=Eliakim |first5=Rami |last6=Herrera-deGuise |first6=Claudia |last7=Karakan |first7=Tarkan |last8=Merenstein |first8=Dan |last9=Piscoya |first9=Alejandro |last10=Ramakrishna |first10=Balakrishnan |last11=Salminen |first11=Seppo |last12=Melberg |first12=Jim |date=July 2024 |title=World Gastroenterology Organisation Global Guidelines: Probiotics and Prebiotics |journal=Journal of Clinical Gastroenterology |language=en-US |volume=58 |issue=6 |pages=533–553 |doi=10.1097/MCG.0000000000002002 |issn=0192-0790 |pmid=38885083 |doi-access=free|trans-title=Mga Pandaigdigang Alituntunin ng Pandaigdigang Organisasyon ng Gastroenterolohiya: Mga Probiyotiko at Prebiyotiko}}</ref><ref name="DoronSnydman2015">{{Cite journal |vauthors=Doron S, Snydman DR |year=2015 |title=Risk and safety of probiotics. |journal=Clin Infect Dis |type=Review |volume=60 |issue=Suppl 2 |pages=S129–234 |doi=10.1093/cid/civ085 |pmc=4490230 |pmid=25922398|language=en|trans-title=Panganib at kaligtasan ng mga probiyotiko.}}</ref> Maraming sinasabing benepisyo sa kalusugan, tulad ng paggamot sa eksema o pagpapagaling ng mga impeksiyon sa kaluban ang kulang sa matibay na suportang siyentipiko.<ref name="nhs">{{Cite web |date=24 Nobyembre 2022 |title=Probiotics |url=https://www.nhs.uk/conditions/probiotics/ |access-date=7 Agosto 2025 |publisher=National Health Service|language=en|trans-title=Mga Probiyotiko}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=France |first1=Michael |last2=Alizadeh |first2=Madeline |last3=Brown |first3=Sarah |last4=Ma |first4=Bing |last5=Ravel |first5=Jacques |date=Marso 2022 |title=Towards a deeper understanding of the vaginal microbiota |journal=Nature Microbiology |language=en |volume=7 |issue=3 |pages=367–378 |doi=10.1038/s41564-022-01083-2 |issn=2058-5276 |pmc=8910585 |pmid=35246662|trans-title=Tungo sa mas malalim na pag-unawa sa mikrobiyota ng kaluban}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Sistemang panunaw]] [[Kategorya:Bakteryolohiya]] g4vuxvo65j31muwf2mszucfj06g3kxp 2205931 2205927 2026-05-02T09:06:10Z LknFenix 125962 + Panimula 2205931 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Yogurt,_Samoa,_Yoggi_original.JPG|thumb|Yogurt, isang pinaasim na probiyotikong pagkain]] Ang mga '''probiyotiko''' ay mga nabubuhay na [[mikroorganismo]] na nilalayong suportahan o pahusayin ang kalusugan at kagalingan ng isang organismong pinamumuhayan.<ref name="Expert">{{Cite journal |last=Hill |first=C |last2=Guarner |first2=F |last3=Reid |first3=G |last4=Gibson |first4=GR |last5=Merenstein |first5=DJ |last6=Pot |first6=B |last7=Morelli |first7=L |last8=Canani |first8=RB |last9=Flint |first9=HJ |last10=Salminen |first10=S |last11=Calder |first11=PC |date=Agosto 2014 |title=Expert consensus document. The International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics consensus statement on the scope and appropriate use of the term probiotic. |journal=Nature Reviews. Gastroenterology & Hepatology |volume=11 |issue=8 |pages=506–514 |doi=10.1038/nrgastro.2014.66 |pmid=24912386 |doi-access=free |hdl-access=free|language=en|trans-title=Dokumento ng konsensus ng mga eksperto: pahayag ng International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics tungkol sa saklaw at angkop na paggamit ng terminong probiyotiko.}}</ref> Karaniwang ginagamit ang mga ito sa parehong tao at hayop. Bagama't tumutukoy ang termino sa mga mikroorganismo mismo, maaaring makuha ang mga probiyotiko sa pamamagitan ng iba't ibang produkto, kabilang ang [[Yogur|yogurt]], [[keso]], ilang binurong pagkain (tulad ng nattō), pati na rin ang mga kapsula na naglalaman ng isang baryante ng mikroorganismo o isang tinukoy na halo ng mga baryante. Itinuturing ang mga probiyotiko bilang pangkalahatang kinikilalang ligtas (GRAS) ng Pangasiwaan ng Pagkain at Gamot ng Estados Unidos (FDA), na nagpapahiwatig ng kanilang kaligtasan kapag ginamit ayon sa nilalayon, ngunit hindi nito pinatutunayan ang kanilang bisa o mga partikular na benepisyo sa kalusugan.<ref>{{Cite web |last=Program |first=Human Foods |date=2024-09-09 |title=Microorganisms & Microbial-Derived Ingredients Used in Food (Partial List) |url=https://www.fda.gov/food/generally-recognized-safe-gras/microorganisms-microbial-derived-ingredients-used-food-partial-list |access-date=2025-11-18 |website=FDA |language=en|trans-title=Mga Mikroorganismo at Mga Sangkap na Nagmula sa Mikrobyo na Ginagamit sa Pagkain (Bahagyang Listahan)}}</ref><ref name="guarner">{{Cite journal |last1=Guarner |first1=Francisco |last2=Sanders |first2=Mary Ellen |last3=Szajewska |first3=Hania |last4=Cohen |first4=Henry |last5=Eliakim |first5=Rami |last6=Herrera-deGuise |first6=Claudia |last7=Karakan |first7=Tarkan |last8=Merenstein |first8=Dan |last9=Piscoya |first9=Alejandro |last10=Ramakrishna |first10=Balakrishnan |last11=Salminen |first11=Seppo |last12=Melberg |first12=Jim |date=July 2024 |title=World Gastroenterology Organisation Global Guidelines: Probiotics and Prebiotics |journal=Journal of Clinical Gastroenterology |language=en-US |volume=58 |issue=6 |pages=533–553 |doi=10.1097/MCG.0000000000002002 |issn=0192-0790 |pmid=38885083 |doi-access=free|trans-title=Mga Pandaigdigang Alituntunin ng Pandaigdigang Organisasyon ng Gastroenterolohiya: Mga Probiyotiko at Prebiyotiko}}</ref><ref name="DoronSnydman2015">{{Cite journal |vauthors=Doron S, Snydman DR |year=2015 |title=Risk and safety of probiotics. |journal=Clin Infect Dis |type=Review |volume=60 |issue=Suppl 2 |pages=S129–234 |doi=10.1093/cid/civ085 |pmc=4490230 |pmid=25922398|language=en|trans-title=Panganib at kaligtasan ng mga probiyotiko.}}</ref> Maraming sinasabing benepisyo sa kalusugan, tulad ng paggamot sa eksema o pagpapagaling ng mga impeksiyon sa kaluban ang kulang sa matibay na suportang siyentipiko.<ref name="nhs">{{Cite web |date=24 Nobyembre 2022 |title=Probiotics |url=https://www.nhs.uk/conditions/probiotics/ |access-date=7 Agosto 2025 |publisher=National Health Service|language=en|trans-title=Mga Probiyotiko}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=France |first1=Michael |last2=Alizadeh |first2=Madeline |last3=Brown |first3=Sarah |last4=Ma |first4=Bing |last5=Ravel |first5=Jacques |date=Marso 2022 |title=Towards a deeper understanding of the vaginal microbiota |journal=Nature Microbiology |language=en |volume=7 |issue=3 |pages=367–378 |doi=10.1038/s41564-022-01083-2 |issn=2058-5276 |pmc=8910585 |pmid=35246662|trans-title=Tungo sa mas malalim na pag-unawa sa mikrobiyota ng kaluban}}</ref> Ang unang natuklasang probiyotiko ay isang partikular na uri ng ''bacillus'' sa yogurt ng Bulgarya, na tinatawag na ''Lactobacillus bulgaricus''. Ang pagtuklas ay ginawa noong 1905 ng Bulgarong manggagamot at mikrobiyologo na si Stamen Grigorov. Karaniwang iniuugnay ang modernong teorya sa nagwagi ng [[Gantimpalang Nobel]] na si Élie Metchnikoff, na nagpanukala noong bandang 1907 na mas matagal ang buhay ng mga magsasakang Bulgaro na kumakain ng yogurt.<ref>{{Cite journal |last1=Brown |first1=Amy C. |last2=Valiere |first2=Ana |date=2004-01-01 |title=Probiotics and Medical Nutrition Therapy |journal=Nutrition in Clinical Care |volume=7 |issue=2 |pages=56–68 |issn=1096-6781 |pmc=1482314 |pmid=15481739|language=en|trans-title=Probiyotiko at Medikal na Terapiyang Nutrisyon}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Sistemang panunaw]] [[Kategorya:Bakteryolohiya]] 2f4t3f7243amplbgx8bkudhqvjse4cb 0 338083 2205897 2026-05-02T03:55:34Z LknFenix 125962 Ikinakarga sa [[Probiyotiko]] 2205897 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Probiyotiko]] oapzn4whr3olurcv1a2k5biabro2sal 0 338084 2205899 2026-05-02T03:56:48Z LknFenix 125962 Ikinakarga sa [[Probiyotiko]] 2205899 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Probiyotiko]] oapzn4whr3olurcv1a2k5biabro2sal 0 338085 2205900 2026-05-02T03:57:12Z LknFenix 125962 Ikinakarga sa [[Probiyotiko]] 2205900 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Probiyotiko]] oapzn4whr3olurcv1a2k5biabro2sal 1 338086 2205902 2026-05-02T03:58:21Z LknFenix 125962 + isinalinwikang pahina 2205902 wikitext text/x-wiki {{Isinalinwikang pahina|en|Probiotic}} 7cdl1q17s6vdu27yhckf1eojqbdh9kt 0 338087 2205914 2026-05-02T04:52:26Z Senior Forte 115868 Bagong pahina: {{Infobox political party | name = Partido Komunista ng Pilipinas-1930 | native_name_lang = Tagalog | logo = PKP-1930 logo.png | colorcode = Red | abbreviation = PKP-1930 | founder = [[Crisanto Evangelista]] | general_secretary = Eduardo Landayan | founded = {{start date and age|August 26, 1930}}<ref>{{cite web | url=https://cpa.org.au/statement/2022-2/greetings-to-the-philippine-communist-party-pkp-1930/ | title=Greetings... 2205914 wikitext text/x-wiki {{Infobox political party | name = Partido Komunista ng Pilipinas-1930 | native_name_lang = Tagalog | logo = PKP-1930 logo.png | colorcode = Red | abbreviation = PKP-1930 | founder = [[Crisanto Evangelista]] | general_secretary = Eduardo Landayan | founded = {{start date and age|August 26, 1930}}<ref>{{cite web | url=https://cpa.org.au/statement/2022-2/greetings-to-the-philippine-communist-party-pkp-1930/ | title=Greetings to the Philippine Communist Party (PKP-1930) | date=August 22, 2022 }}</ref> | legalized = {{start date and age|1937}}<br>{{start date and age|July 25, 1987}}<ref>{{cite web |title=Executive Order No. 276 |url=https://lawphil.net/executive/execord/eo1987/eo_276_1987.html |website=lawphil.net}}</ref><ref>{{cite web |author1=Central Committee, [[Partido Komunista ng Pilipinas-1930|PKP-1930]] |title=THE PKP-1930 IS NOT AN ILLEGAL OR SUBVERSIVE ORGANIZATION. THE LAW RECOGNIZES THE DISTINCTION BETWEEN THE PKP-1930 AND THE CPP-NPA-NDF. |url=https://www.pkp-1930.com/publications |website=www.pkp-1930.com |date=November 23, 2018}}</ref> | banned = {{start date and age|October 26, 1932}}<br>{{start date and age|June 20, 1957}}<ref>{{cite web |title=Republic Act No. 1700 |url=https://www.lawphil.net/statutes/repacts/ra1957/ra_1700_1957.html |website=www.lawphil.net}}</ref> | predecessor = [[Partido Obrero de Filipinas]] | headquarters = [[Manila]]<ref>{{Cite web | url=https://pkp-1930.com/documents/ | title=DOCUMENTS}}</ref> | newspaper = {{lang|tl|Sulong!}} | student_wing = | youth_wing = Samahan sa Ikauunlad ng Kabataang Pilipino (SIKAP)<ref>{{Cite web|title=APRIL 2019|url=https://pkp-1930.com/april-2019|access-date=2022-02-09|website=pkp-1930.com}}</ref><br>'''Historical:'''{{plainlist| * [[Kabataang Makabayan|KM]] (1964–1967) * [[Malayang Pagkakaisa ng Kabataang Pilipino|MPKP]] (1967–1970s) }} | womens_wing = Katipunan ng Bagong Pilipina<ref>{{Cite web|title=Women in politics : limits and possibilities; the Philippine case / Carmel V. Abao and Elizabeth U. Yang . - part 4|url=http://library.fes.de/fulltext/iez/01109004.htm|access-date=2022-02-09|website=library.fes.de}}</ref> | position = [[Far-left politics|Far-left]] | wing1_title = [[Military|Armed wing]] | wing1 = [[Hukbalahap]] (1942–1954) | ideology = [[Communism]]<ref name=party-movement>{{cite journal |last1=Aguirre |first1=Arjan |title=Party-Movement Interactions in a Contested Democracy: The Philippine Experience|url=https://archium.ateneo.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1049&context=polsci-faculty-pubs |journal=Rethinking Parties in Democratizing Asia |date=25 April 2023 |page=161|doi=10.4324/9781003324478-7 |access-date=29 May 2025|doi-access=free }}</ref><br>[[Marxism–Leninism]]<ref name=party-movement/> | international = [[International Meeting of Communist and Workers' Parties|IMCWP]]<br>'''Historical:'''<br>[[Comintern]] (1935–1943) | colors = {{color box|Red}} {{color box|Gold}} [[Red]] and [[Gold (color)|Gold]] | slogan = "{{lang|tl|[[Workers of the world, unite!|Mga anakpawis sa sandaigdig, magkaisa kayo!]]}}"<br>(lit. "Proletarians of the world, unite!") | anthem = "[[The Internationale]]"<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">{{center|[[File:Internationale orchestral arrangement.ogg|175px]]}}</div> | seats1_title = [[Senate of the Philippines|Senate]] | seats1 = {{composition bar|0|24|hex=}} | seats2_title = [[House of Representatives of the Philippines|House of Representatives]] | seats2 = {{composition bar|0|317|hex=}} | website = {{URL|pkp-1930.com}} | country = the Philippines | seats3 = {{composition bar|0|82|hex=}} | seats4 = {{composition bar|0|82|hex=}} | seats5 = {{composition bar|0|840|hex=}} | seats3_title = [[List of current Philippine provincial governors|Provincial Governors]] | seats4_title = [[Sangguniang Panlalawigan|Provincial Vice Governors]] | seats5_title = [[Sangguniang Panlalawigan|Provincial Board Members]] }} Ang '''Partido Komunista ng Pilipinas-1930''', dinadaglat na '''PKP-1930''', ay isang partido komunista sa Pilipinas na itinatag noong Nobyembre 7, 1930. Ginagamit nito ang nabanggit na apelasyon upang makilala ang sarili sa mas kilala nitong splinter group na [[Partido Komunista ng Pilipinas]]. {{stub}} 9h8lzsd0t47b4evlzfvgd1z6hov5dkq 0 338088 2205915 2026-05-02T05:03:00Z ShiminUfesoj 90200 Bagong pahina: {{short description|Filipino entomologo at henetiko}} {{Infobox academic | honorific_prefix = <!-- see [[MOS:CREDENTIAL]] and [[MOS:HONORIFIC]] --> | name = Adelina Adato Barrion | honorific_suffix = | image = | image_size = | alt = | caption = | birth_date = {{birth date|1951|09|09}} | birth_place = | death_date = {{death date and age|2010|07|10|1951|09|09}} | death_place =... 2205915 wikitext text/x-wiki {{short description|Filipino entomologo at henetiko}} {{Infobox academic | honorific_prefix = <!-- see [[MOS:CREDENTIAL]] and [[MOS:HONORIFIC]] --> | name = Adelina Adato Barrion | honorific_suffix = | image = | image_size = | alt = | caption = | birth_date = {{birth date|1951|09|09}} | birth_place = | death_date = {{death date and age|2010|07|10|1951|09|09}} | death_place = | death_cause = | citizenship = | other_names = | occupation = | known_for = | title = | boards = <!--board or similar positions extraneous to main occupation--> | spouse = | partner = | children = | parents = | relatives = | awards = <!--notable national-level awards only--> | website = | education = | alma_mater = [[UPLB Kolehiyo ng agrikultura ]] | thesis_title = | thesis_url = | thesis_year = | school_tradition = | doctoral_advisor = | academic_advisors = | influences = <!--must be referenced from a third-party source--> | discipline = [[Entomologo]]<br>[[Henetiko]] | sub_discipline = <!--academic discipline specialist area – e.g. Sub-atomic research, 20th-century Danish specialist, Pauline research, Arcadian and Ugaritic specialist--> | workplaces = [[UPLB College of Arts and Sciences]]<br>[[UPLB Museum of Natural History]] | doctoral_students = <!--only those with WP articles--> | notable_students = | main_interests = Philippine spiders | notable_works = }} Si '''Adelina Adato Barrion''' (Setyembre 9, 1951<ref name="dost">{{Cite web|url=http://spheres.dost.gov.ph/sci-profile.php?i=000012|title=DOST-STII &#124; SPHERES|website=spheres.dost.gov.ph}}</ref> – Hulyo 10, 2010) ay isang Pilipinong [[entomologist]] at [[geneticist]] na ang malawak na kontribusyon sa pag-aaral ng mga gagamba sa Pilipinas ang nagbigay sa kanya ng palayaw na "Asia's Spider Woman,"<ref name="kulisap">Dr. Adelina A. Barrion: Spinning more golden webs of honor, unwinding helices of knowledge of Philippine insect genetics. Lit, Ireneo L. Jr., Kulisap, 1997</ref>" bagama't malaki rin ang naiambag niya sa pag-aaral ng iba pang mga uri ng hayop, at sa pag-aaral ng henetika sa pangkalahatan.<ref name="greenpeace">{{Cite web |url=https://www.greenpeace.org/seasia/ph/Global/seasia/binaries/2007/10/appendix-c-members-of-the-sc.pdf |title=Archived copy |access-date=2018-10-08 |archive-date=2018-10-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181009052720/https://www.greenpeace.org/seasia/ph/Global/seasia/binaries/2007/10/appendix-c-members-of-the-sc.pdf |url-status=dead }}</ref> Pinamunuan din niya ang Dibisyon ng Genetics at Molecular Biology ng Institute of Biological Sciences, sa [[Unibersidad ng Pilipinas Los Baños]]' [[UPLB College of Arts and Sciences|Kolehiyo ng Sining at Agham]], at nagsilbing tagapangasiwa ng [[UPLB Museum of Natural History]]. ==Edukasyon== Nagtapos si Barrion ng kanyang bachelor's degree sa Entomology sa [[UPLB College of Agriculture]] noong 1974, at nakuha ang kanyang Master's at Doctorate degree sa Genetics (Entomology) noong 1978 ayon sa pagkakabanggit.<ref name="dost"/> ==Mga Parangal== Kabilang sa mga parangal na iginawad kay Barrion sa mga nakalipas na taon ang: * Uichanco Award for Outstanding Entomologist (Philippine Association of Entomologists) - May 23, 1997 * NAST Outstanding Research Paper (Department of Science and Technology - National Academy of Science and Technology, DOST-NAST) - July 17, 1996 * Outstanding Teacher in Biological Sciences (University of the Philippines) - March 3, 1994 * CAS Outstanding Alumnus (UPLB Alumni Association) - 1992 * Outstanding Model Lady Educator and Public Servant of the Year (Media Exponent of the Philippine Unity and Progress, Inc.) - November 15, 1992 * SEARCA Professional Chair Holder in Genetics ([[Southeast Asian Ministers of Education Organization]]-[[Southeast Asian Regional Center for Graduate Study and Research in Agriculture]])- January 1990 – December 1991 * Outstanding Young Scientist Award (NAST-DOST) -July 11, 1990 * Outstanding Biologist (Philobioscientia) - February 22, 1990 * Best Paper Award in Entomology (Pest Control Council of the Philippines) - May 12, 1989 * Outstanding Researcher (UPLB College of Arts and Sciences) - November 23, 1988 * Outstanding Researcher (UPLB Institute of Biological Sciences) - November 13, 1988 * Golden Leadership Award (Humanitarian Center of the Philippines) - December 13, 1987 * Luisito Cuy Memorial Award (Luisito S. Cuy Foundation) - 1987 * Kalayaan Award (International Public Assistance Civic Organization) - 1987 * Best Paper Award, Entomology (Pest Control Council of the Philippines) - 1985 * IRRI Fellowship ([[International Rice Research Institute]]) - 1981–1985 * IPB Fellowship ([[UPLB College of Agriculture]]) - 1969–1978 * UP Undergraduate Fellowship (University of the Philippines Los Banos) - 1969–1974 ==Mga Sanggunian== {{reflist}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Barrion, Adelina}} [[Kategorya:Mga Arachnologist]] [[Kategorya:Mga Pilipinong biyologo]] [[Kategorya:Pilipino babaeng akademiko]] [[Kategorya:University of the Philippines Los Baños alumni]] [[Kategorya:Mga pagkamatay noong 2010]] [[Kategorya:Mga kapanganakan noong 1951]] [[Kategorya:Mga babaeng siyentipikong Pilipino]] [[Kategorya:Mga henetiko ng Pilipino]] [[Kategorya:Mga babaeng entomologist]] [[Kategorya:Mga babaeng geneticist]] [[Kategorya:Mga kawani ng akademiko ng Unibersidad ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga babaeng siyentipiko noong ika-20 siglo]] akam0nc9kiazjoimhwegndo7c654i25 0 338089 2205920 2026-05-02T05:26:02Z TentingZones1 122212 /* */ Nilikha ang artikulo ni Nyngan 2205920 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --> <!-- Basic info ----------------> |official_name = Nyngan |other_name = |native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> |nickname = |settlement_type = Bayan <!--For Town or Village (Leave blank for the default City)--> |motto = <!-- images and maps -----------> |image_skyline = Nyngan-Court-House.JPG |imagesize = 300px |image_caption = Bahay ng Korte, Nyngan |image_flag = |flag_size = |image_seal = |seal_size = |image_shield = |shield_size = |image_blank_emblem = |blank_emblem_type = |blank_emblem_size = |image_map = |mapsize = |map_caption = |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |image_dot_map = |dot_mapsize = |dot_map_caption = |dot_x = |dot_y = |pushpin_map = Australia New South Wales <!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --> |pushpin_label_position =bottom |pushpin_map_caption =Lokasyon ng Nyngan<!-- Location ------------------> |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|Australia}} |subdivision_type1 = [[Mga Estado sa Australia|Estado]] |subdivision_name1 = [[New South Wales]] |subdivision_type2 = LGA |subdivision_name2 = [[Bogan Shire]] |subdivision_type3 = |subdivision_name3 = |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = <!-- Politics -----------------> |government_footnotes = |government_type = |leader_title = Alkalde |leader_name = Glen Neill<ref>{{cite web |title=Mayor & Councillors |url=https://www.bogan.nsw.gov.au/your-council/mayor-councillors |website=Bogan Shire Council |access-date=5 February 2026 }}</ref> |leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> |leader_name1 = |leader_title2 = |leader_name2 = |leader_title3 = |leader_name3 = |leader_title4 = |leader_name4 = |established_title = Itinatag <!-- Settled --> |established_date = 1859 |established_title2 = <!-- Incorporated (town) --> |established_date2 = |established_title3 = <!-- Incorporated (city) --> |established_date3 = <!-- Area ---------------------> |area_magnitude = |unit_pref =Imperial <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 = |area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> |area_water_km2 = |area_total_sq_mi = |area_land_sq_mi = |area_water_sq_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_metro_km2 = |area_metro_sq_mi = |area_blank1_title = |area_blank1_km2 = |area_blank1_sq_mi = <!-- Population -----------------------> |population_as_of = 2021 |population_footnotes = |population_note = |population_total = 1,953 |population_density_km2 = |population_density_sq_mi = |population_metro = |population_density_metro_km2 = |population_density_metro_sq_mi = |population_urban = |population_density_urban_km2 = |population_density_urban_sq_mi = |population_blank1_title =Ethnicities |population_blank1 = |population_blank2_title =Religions |population_blank2 = |population_density_blank1_km2 = |population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> |timezone = |utc_offset = |timezone_DST = |utc_offset_DST = |coordinates = {{coord|31|34|0|S|147|12|0|E|display=inline,title}} |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> tags--> |elevation_m = 173 |elevation_ft = 568<!-- accord. to Google Earth--> <!-- Area/postal codes & others --------> |postal_code_type = Postcode <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal_code = 2825 |area_code = |blank_name = State electorate |blank_info = [[Electoral district of Barwon|Barwon]] |blank1_name = Pederal na dibisyon |blank1_info = [[Dibisyon ng Parkes|Parkes]] |blank2_name = Kondado |blank2_info = [[Kondado ng Oxley, New South Wales|Oxley]] |website = |footnotes = }} Ang '''Nyngan''' ({{IPAc-en|ˈ|n|ɪ|ŋ|ɡ|ən}}) ay isang bayan sa sentro ng [[New South Wales]], [[Australya]], sa lugar ng [[Lokal na pamahalanan sa Australya|lokal na pamahalaan]] ng [[Bogan Shire]] sa loob ng [[Orana (New South Wales)|Rehiyon ng Orana]] sa gitnang New South Wales. Sa senso noong 2016, ang Nyngan ay may populasyon na 1,988 katao. Ang Nyngan ay matatagpuan sa [[Ilog Bogan]] sa pagitan ng [[Narromine]] at [[Bourke]], sa sangandaan ng [[Mitchell Highway]] at [[Barrier Highway]], 656 km (408 mi) timog ng [[Charleville, Queensland|Charleville]] at 576 km (358 mi) hilaga-kanluran ng [[Sydney]] sa pamamagitan ng kalsada. Ang Barrier Highway ay nagsisimula sa Nyngan, at tumatakbo pakanluran patungong [[Cobar]] at dumadaan sa [[Wilcannia]] at [[Broken Hill]] papuntang [[Timog Australya]]. Ang [[Paliparan ng Nyngan]] ay isang maliit na paliparan sa hilaga lamang ng sentro ng bayan. Ang Nyngan ay matatagpuan din sa [[Linya ng riles ng Main Western, New South Wales|linya ng riles ng Main Western]] ng New South Wales ngunit hindi na ito pinaglilingkuran ng mga tren ng pasahero. Ang linya ay nananatiling bukas sa trapiko ng kargamento. Mga 70 km (43 mi) sa timog ng bayan, isang libingan (''[[cairn]]'') ang itinayo noong 1988 na nagmamarka sa sentro ng NSW.<ref>[http://monumentaustralia.org.au/monument_display.php?id=22652&image=0 ''Centre of New South Wales Cairn'', Monument Australia]. Retrieved 11 June 2012</ref> ==Kasaysayan== Ang distrito ay orihinal na tinirhan ng [[mga Tao ng Wangaibon]]. Ginalugad ni [[Thomas Mitchell]] ang Ilog Bogan noong 1835, nagkampo sa magiging bayan. Itinala niya ang lokal na salitang Aboriginal na ''nyingan'', na sinasabing nangangahulugang 'mahabang lawa ng tubig', bagama't may iba pang mga kahulugan na ibinigay, tulad ng tahong o ulang. Nanirahan na ang mga iskwater kasunod ni Mitchell bago pa man siya magsimula ng kanyang paglalakbay pabalik.<ref>{{cite news| url=http://www.smh.com.au/travel/travel-factsheet/nyngan--culture-and-history-20081117-6901.html | work=The Sydney Morning Herald | date=17 November 2008 | title=Nyngan - Culture and History}}</ref> Umuunlad ang bayan pagkatapos makumpleto ang linya ng riles noong 1883. {{Main|Canonba}} Ang maliit na bayan ng Canonba, 25 kilometro sa hilagang-silangan sa Duck Creek, ay bahagi ng kasaysayan ng Nyngan. Mula sa unang bahagi ng 1840s hanggang sa kalagitnaan ng dekada otsenta, lumago at umunlad ito, na nagsisilbi sa Canonba Station at iba pang mga ari-arian, at sa mga manlalakbay ng Cobb and Co. Noong unang bahagi ng 1880s ay may humigit-kumulang apat na hotel, tatlo o apat na bangko, iba't ibang tindahan at mangangalakal, isang istasyon ng pulisya, isang telegrapo at opisina ng money-order, at mga kinatawan ng mga simbahan. Nilagpasan ng Western Railway ang Canonba, at kung saan ito tumatawid sa Bogan ay ang Nyngan. Ang mga tao ng Canonba, mga kalakal at mga pampublikong institusyon ay lumipat lahat sa Nyngan. Pagsapit ng 1890, halos wala nang tao.<ref>{{Cite web |url=http://archiver.rootsweb.ancestry.com/th/read/AUS-NSW-WEST/2004-10/1097661802 |title=RootsWeb: AUS-NSW-WEST-L "BACK TO NYNGAN" |access-date=21 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171024100719/http://archiver.rootsweb.ancestry.com/th/read/AUS-NSW-WEST/2004-10/1097661802 |archive-date=24 October 2017 |url-status=dead }}</ref> Ang Munisipalidad ng Nyngan ay ipinroklama noong ika-17 ng Pebrero 1891 kung saan ang Nyngan ay may populasyon na 1355. ===Ang baha sa Nyngan noong 1990=== Noong Abril 1990, ang hindi pangkaraniwang malakas na pag-ulan (na nagdulot ng pagbaha sa [[Charleville, Queensland]] na may kabuuang pinsala na umabot sa $300 milyon) ay nagdulot ng matinding pagbaha sa bayan, sa kabila ng malaking pagsisikap ng mga lokal na tao na itaas ang mga pader ng dike gamit ang mga sako ng buhangin. Dahil halos lubusang nabaha ang bayan, kinailangang ilikas ang lahat ng residente gamit ang helikopter mula sa istasyon ng tren, ang pinakamataas na punto ng bayan, na hindi nabahaan. Ang mga helikopter ng Hukbong Panghimpapawid, mga helikopter ng balita sa TV, at mga pribadong helikopter ay pawang nagtulungan sa airlift. Ang kabuuang pinsala ay umabot sa $50 milyon. Ang airlift ay ginugunita sa pamamagitan ng isang helikopter ng Hukbo na inilagay sa labas ng Istasyon ng Tren ng Nyngan. Ang istasyon ng tren ngayon ay naglalaman ng isang museo na kinabibilangan ng mga eksibit na may kaugnayan sa baha noong 1990. (Ang istasyon ay hindi regular na ginagamit para sa mga pasahero ng tren mula noong mga 1980; ang linya ng tren patungong Bourke ay hindi na ginagamit mula noong Mayo 17, 1989 ngunit ang linya ng Cobar ay nananatiling bukas upang magdala ng mineral at trigo).<ref>{{Cite web|url=https://www.nswrail.net/lines/show.php?name=NSW:main_west|title=Main Western Line|website=www.nswrail.net}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nswrail.net/lines/show.php?name=NSW:cobar|title=Cobar Branch|website=www.nswrail.net}}</ref><ref>[http://bogan.local-e.nsw.gov.au/about/1000.html Bogan Shire Council: About: The Floods of April 1990<!-- Bot generated title -->]</ref> ==Klima== Ang Nyngan ay nakararanas ng mainit at bahagyang tuyot na klima (Köppen: ''BSh''), na may mahaba at napakainit na tag-araw at maikli at malamig na taglamig, na may bahagyang tugatog ng ulan sa tag-araw na pangunahin dahil sa malalakas na bagyo. Malaki ang saklaw ng pana-panahon sa parehong pinakamataas at pinakamababang temperatura. {{Weather box |location = [[Paliparan ng Nyngan]] (31º33'S, 147º12'E, 173 m AMSL) (1920−2024, rainfall 1879−2024) |metric first = Yes |single line = Yes |humidity colour = green |Jan record high C = 47.0 |Feb record high C = 47.4 |Mar record high C = 42.2 |Apr record high C = 38.9 |May record high C = 31.0 |Jun record high C = 27.2 |Jul record high C = 27.3 |Aug record high C = 33.5 |Sep record high C = 37.5 |Oct record high C = 41.1 |Nov record high C = 45.0 |Dec record high C = 46.0 |Jan high C = 34.4 |Feb high C = 33.4 |Mar high C = 30.5 |Apr high C = 25.7 |May high C = 20.7 |Jun high C = 17.0 |Jul high C = 16.5 |Aug high C = 18.6 |Sep high C = 22.7 |Oct high C = 26.6 |Nov high C = 30.1 |Dec high C = 33.0 |Jan low C = 19.7 |Feb low C = 19.3 |Mar low C = 16.5 |Apr low C = 12.0 |May low C = 7.8 |Jun low C = 5.0 |Jul low C = 3.8 |Aug low C = 4.8 |Sep low C = 7.8 |Oct low C = 11.5 |Nov low C = 15.1 |Dec low C = 17.9 |Jan record low C = 8.4 |Feb record low C = 9.4 |Mar record low C = 6.4 |Apr record low C = 1.7 |May record low C = -1.7 |Jun record low C = -3.9 |Jul record low C = -4.0 |Aug record low C = -1.8 |Sep record low C = -0.5 |Oct record low C = 1.7 |Nov record low C = 4.4 |Dec record low C = 7.8 |rain colour = green |Jan rain mm = 51.1 |Feb rain mm = 46.7 |Mar rain mm = 41.9 |Apr rain mm = 34.2 |May rain mm = 35.6 |Jun rain mm = 33.7 |Jul rain mm = 28.8 |Aug rain mm = 29.3 |Sep rain mm = 27.4 |Oct rain mm = 34.0 |Nov rain mm = 36.8 |Dec rain mm = 43.0 |year rain mm = 442.2 |unit rain days = 1.0 mm |Jan rain days = 3.9 |Feb rain days = 3.4 |Mar rain days = 3.5 |Apr rain days = 2.8 |May rain days = 3.5 |Jun rain days = 4.0 |Jul rain days = 3.8 |Aug rain days = 3.8 |Sep rain days = 3.4 |Oct rain days = 3.9 |Nov rain days = 3.9 |Dec rain days = 3.8 |Jan afthumidity = 31 |Feb afthumidity = 36 |Mar afthumidity = 37 |Apr afthumidity = 40 |May afthumidity = 49 |Jun afthumidity = 55 |Jul afthumidity = 52 |Aug afthumidity = 44 |Sep afthumidity = 38 |Oct afthumidity = 34 |Nov afthumidity = 30 |Dec afthumidity = 29 |source = [[Bureau of Meteorology]] (1920–2024 normals and extremes, rainfall 1879–2024)<ref>{{cite web |url = http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_051039_All.shtml |title = Nyngan Airport Climate Statistics |publisher = [[Bureau of Meteorology]] |access-date = June 23, 2024 }}</ref> |date=May 2025}} {{Historical populations |type= Australia |1921|1374 |1933|1545 |1947|1802 |1954|2257 |1961|2414 |1966|2591 |1971|2487 |1976|2359 |1981|2485 |1986|2502 |1991|2311 |1996|2240 |2001|2065 |2006|1975 |2011|2073 |2016|1988 |2021|1761 |source=[[Australian Bureau of Statistics]] data.<ref name="ABS Census data">{{cite web |title=Statistics by Catalogue Number |publisher=Australian Bureau of Statistics |url=https://www.abs.gov.au/AUSSTATS/abs@.nsf/ViewContent?readform&view=ProductsbyCatalogue&Action=Expand&Num=2.2 |access-date=19 January 2024}}</ref><ref name="ABS Census data recent">{{cite web |title=Search Census data |publisher=Australian Bureau of Statistics |url=https://www.abs.gov.au/census/find-census-data/search-by-area |access-date=19 January 2024}}</ref> }} ==Enerhiya ng araw== {{main|Planta ng Solar ng Nyngan}} Humigit-kumulang 10 kilometro (6.2 mi) sa kanluran ng bayan ang isa sa pinakamalaking photovoltaic power station ng Australia, na may 1.36 milyong solar panel. Ito ang pinakamalaking solar PV plant sa Australia noong inilunsad noong Hulyo 2016.<ref name=businessspectator>{{citation |url=http://www.businessspectator.com.au/article/2015/4/17/policy-politics/panel-perfect-australias-largest-solar-plant-complete?modapt= |title=Panel perfect: Australia's largest solar plant complete |journal=Business Spectator |author=John Conroy |date=17 April 2015 |access-date=17 April 2015}}</ref><ref>{{citation |url=http://www.agl.com.au/~/media/AGL/About%20AGL/Documents/How%20We%20Source%20Energy/Solar%20Community/Nyngan%20Solar%20Plant/Factsheets/2012/August/Project%20Fact%20Sheet%20August%202012.pdf |title=Nyngan Solar Plant Project Fact Sheet |publisher=AGL Energy Limited |access-date=17 April 2015}}</ref> Ito ay kapupunan ng isa pang planta sa Broken Hill, na inaasahang magiging ganap na gumagana sa pagtatapos ng 2015, para sa pinagsamang kapasidad na 155 megawatts (208,000 hp).<ref name=businessspectator /> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Nyngan]] [[Kategorya:Mga pamayanan sa New South Wales]] [[Kategorya:Bogan Shire]] dsli8lmteos6ix4qwbpzjd2duttj3ua 0 338090 2205929 2026-05-02T09:00:53Z EricMendez09 161169 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1182861452|Anne Cleary]]" 2205929 wikitext text/x-wiki '''Si Anne Cleary''' (ipinanganak noong 1965 sa Tullamore, Ireland) ay isang artista. == Trabaho == Si Cleary at ang kaniyang katuwang na si Denis Connolly, na parehong arkitekto batay sa edukasyon, ay bumuo ng isang kasanayan sa sining na nakasentro sa pakikilahok ng tagamasid. Ang kanilang mga gawa ay tumutugon sa magkakaibang publiko at kadalasang kinabibilangan ng pakikipagtulungan sa mga artista mula sa iba pang disiplina, partikular na ang mga mananayaw (tulad ni Cindy Cummings), mga manunulat (tulad ng makata na si Derry O'Sullivan), mga musikero (tulad nina DinahBird at Jean-Philippe Renaud) at mga manggagawa (tulad ng tagagawa ng karwahe na si Neil McKenzie). Sila ay kabilang sa mga nangungunang artista ng new-media sa Ireland, na regular na nagsasama ng mga makabagong teknolohiya sa mga gawa upang makabuo ng sining na kapwa maganda at makabuluhan. Ang mga gawa ni Cleary Connolly ay palaging participatory art, kapwa sa proseso ng paglikha nito at sa pangwakas na pakikipag-ugnayan nito sa manonood. Matapos ang limang taon, sila ay binigyan ng mahigit isang dosenang pampublikong komisyon, sa Ireland, Britain, at France, na bawat isa ay kinasasangkutan ng isang participative na proseso pati na rin ang paglikha at pag-install ng isa o ilang permanenteng likhang sining. Kabilang sa kanilang mga kamakailang eksibisyon ang isang 9-na-buwang palabas ng tatlong instalasyon sa Casino sa Marino, Dublin noong 2013; isang palabas noong Tagsibol ng 2013 na nagdiriwang sa pagkapangulo ng Ireland sa EU na may mga instalasyon sa Hôtel de Ville, Paris at sa Irish College sa Paris; at isang palabas ng limang "Meta-perceptual Helmets" sa Natural History Museum (Ireland) noong Nobyembre 2014. Sa taong 2008-2009, nagkaroon sila ng 3-buwang palabas sa Centre Georges Pompidou sa Paris. Kabilang sa mga publikasyon ang Moving Dublin, isang libro at DVD, na inilathala noong Abril 2009 ng Gandon Editions. Sila ay ginawaran ng 2009 AIB Award para sa mga artistang Irish na may potensyal na pambihira. Magkasama silang nakatira sa Paris kasama ang kanilang kambal na anak na babae. == Mga Publikasyon == * 2011 - ''Nasa mga Gawa'' Gandon Editions, Kinsale. * 2009 - ''Moving Dublin'' kasama ang DVD. Mga Edisyong Gandon, Kinsale. [[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-948037-69-6|<bdi>978-0-948037-69-6</bdi>]] * 2007 - ''Past and Presence'' kasama ang DVD. Mga Edisyong Gandon, Kinsale. [[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-948037-51-1|<bdi>978-0-948037-51-1</bdi>]] == Mga Parangal == * 2009 - AIB Award para sa mga artistang Irish na may natatanging potensyal. <ref name="Stop Press . . . Good News From a Bank">{{Cite news |last=Falvey |first=Deirdre |date=6 June 2009 |title=Stop Press . . . Good News From a Bank |work=California Chronicle |url=http://www.californiachronicle.com/articles/yb/131137512 |url-status=dead |access-date=2009-06-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110708112554/http://www.californiachronicle.com/articles/yb/131137512 |archive-date=2011-07-08}}</ref> * 2005 - Gantimpala ng EV+A 2005. * 2003 - Gantimpala para sa Pinakamahusay na Pelikulang Dokumentaryo, Kerry Film Festival . * 2000 - Gawad sa Gumagalaw na Imahe, Cork Film Centre, Cork. == Mga Sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1965]] n3aupmmty4aekfcykglwy1edael3ram