Panunumpa ng Katapatan sa Watawat

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>tlwiki</dbname>
    <base>https://tl.wikipedia.org/wiki/Unang_Pahina</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.26</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Midya</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Natatangi</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Usapan</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Tagagamit</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Usapang tagagamit</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Usapang Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Talaksan</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Usapang talaksan</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Usapang MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Padron</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Usapang padron</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Tulong</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Usapang tulong</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategorya</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Usapang kategorya</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Portada</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Usapang Portada</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Panunumpa ng Katapatan sa Watawat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3185</id>
    <revision>
      <id>2205971</id>
      <parentid>2179067</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T01:55:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seav</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>palitan ang imahe</comment>
      <origin>2205971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2027" sha1="i8gmlbv0360874knvo505eqtvukcqay" xml:space="preserve">{{pp-semi|small=yes}}
[[Image:Panunumpa sa Watawat plaque at the Placido del Mundo Elementary School.jpg|thumb|right|Plake na naglalaman ng teksto ng panunumpa sa ibaba ng poste ng watawat sa Mababang Paaralang Placido del Mundo sa Lungsod Quezon]]

Ang '''Panunumpa ng Katapatan sa Watawat''' ay ang panunumpa sa [[Watawat ng Pilipinas|watawat]] ng [[Pilipinas]]. Ito ay isa sa dalawang pambansang panunumpa. Ang isa pang panunumpa ay ang [[Panatang Makabayan]], ang pambansang panunumpa.

Sinasambit ang Panunumpa ng Katapatan sa Watawat sa isang timpalak pangwatawat pagkatapos ng Panatang Makabayan o, kung hindi sinambit ang Panatang Makabayan, pagkatapos ng [[Lupang Hinirang|pambansang awit]].

Naging legal ang panunumpa sa bisa ng [[Kautusang Tagapagpaganap Bilang 343 ng Pilipinas]] na pinatupad ni dating [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Fidel V. Ramos]] noong [[Araw ng Kalayaan]] ([[Hunyo 12]]), [[1996]], at pagkatapos, sa bisa ng Flag and Heraldry Code of the Philippines, o [[Mga Batas Republika ng Pilipinas|Batas Republika]] Blg. 8491. Walang binanggit ang batas kung anong wika dapat sambitin ang panunumpa, subalit nakasulat ang panunumpa sa [[Wikang Filipino|Filipino]].

==Teksto ng panunumpa sa watawat==
===Bersiyon sa [[Wikang Filipino]]===
Panunumpa  Sa Watawat Ng Pilipinas

Ako ay Filipino&lt;br&gt;
Buong katapatang nanunumpa&lt;br&gt;
Sa watawat ng Pilipinas&lt;br&gt;
At sa bansang kaniyang sinasagisag&lt;br&gt;
Na may dangal, katarungan, at kalayaan &lt;br&gt;
Na pinakikilos ng sambayanang&lt;br&gt;
Maka-Diyos, Makatao, Makakalikasan, at Makabansa.&lt;br&gt;

===Bersyon sa [[Wikang Ingles]] (salin)===
I am a Filipino&lt;br &gt;
I pledge my allegiance&lt;br&gt;
To the flag of the Philippines&lt;br&gt;
And to the country it represents&lt;br&gt;
With honor, justice, and freedom&lt;br&gt;
That is put in motion by one nation&lt;br&gt;
For the love of God, People, Nature, and&lt;br&gt;
Country.&lt;br&gt;

==Tingnan din==
*[[Watawat ng Pilipinas]]
*[[Lupang Hinirang]]
*[[Panatang Makabayan]]

[[Kaurian:Mga panunumpa]]
[[Kaurian:Nasiyonalismo]]
[[Kaurian:Pilipinas]]

{{stub}}</text>
      <sha1>i8gmlbv0360874knvo505eqtvukcqay</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Herusalen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4653</id>
    <revision>
      <id>2206030</id>
      <parentid>2086758</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T10:09:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ryomaandres</username>
        <id>8044</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Nilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Herusalem]] sa [[Herusalen]] mula sa redirect</comment>
      <origin>2086758</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11833" sha1="7lp396n0m5sdgfxycmlhigs0eo99v0l" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                   = Herusalem
| native_name            = {{unbulleted list|{{native name|he|ירושלים|italics=off}}|{{native name|ar|القُدس|italics=off}}}}
| settlement_type        = Lungsod
| image_skyline          = Jerusalem infobox image.JPG
| image_caption          = Mula sa itaas-kaliwa: Tanawin ng Herusalem mula sa [[Monasteryong Mar Elias]], isang [[souq]] sa [[Sinaunang Herusalem|Sinaunang Lungsod]], [[Liwasang Mamilla]], ang [[Knesset]], ang [[Simboryo ng Bato]], ang kuta (kilala bilang [[Torre ni David]]) at ang [[Mga pader ng Herusalem|mga Sinaunang Pader]], at ang [[Pader sa Kanluran]].
| image_flag             = Flag of Jerusalem.svg{{!}}border
| flag_alt               = Bandera ng Herusalem
| flag_link              = Bandera ng Herusalem
| image_shield           = Emblem of Jerusalem.svg
| shield_alt             = Eskudo de armas ng Herusalem
| shield_link            = Eskudo de armas ng Herusalem
| shield_size            = 55px
| nickname               = ''Ir ha-Kodesh'' (Ang Banal na Lungsod),&lt;br&gt;''Bayt al-Maqdis'' (Tahanan ng Kabanal-banalan)
| pushpin_map            = Israel
| pushpin_relief = 1
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_map_alt        = Lokasyon ng Jerusalem
| coordinates            = {{coord|31|47|N|35|13|E|region:IL-JM_type:city(880000)|format=dms|display=inline,title}}
| subdivision_type       = Pinangangasiwaan ng
| subdivision_name       = {{ISR}}
| subdivision_type1      = Inaangkin ng
| subdivision_name1      = [[Israel]] and [[Estado ng Palestina|Palestina]]{{refn|group=note|Ang Estado ng Palestina (ayon sa Saligang Batas ng Palestina, Titulo Uno: Artikulo 3) ay itinuturing ang Herusalem bilang kabisera.&lt;ref name=BasicLawPal-T1A3&gt;[http://www.palestinianbasiclaw.org/basic-law/2003-amended-basic-law 2003 Amended Basic Law]. Saligang Batas ng Palestina. Hinango noong ika-9 ng Disyembre, 2012.&lt;/ref&gt; But the documents of the [[PLO]]'s Negotiations Affairs Department (NAD) often refer to [[East Jerusalem]] (rather than the whole of Jerusalem) as a future capital, and sometimes as the current capital. One of its 2010 documents, described as &quot;for discussion purposes only&quot;, says that Palestine has a '&quot;vision&quot;' for a future in which &quot;East Jerusalem ... shall be the capital of Palestine, and West Jerusalem shall be the capital of Israel&quot;,&lt;ref name=PLO-NAD-2010&gt;{{cite web |work=PLO-NAD |date=Hunyo 2010 |url=http://www.nad-plo.org/userfiles/file/Non-Peper/Jerusalem%20Non-Paper-%20Final%20%20June%202010.pdf |title=Jerusalem Non-Paper |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206101131/http://www.nad-plo.org/userfiles/file/Non-Peper/Jerusalem%20Non-Paper-%20Final%20%20June%202010.pdf |archive-date=6 Pebrero 2012 |access-date=25 Hulyo 2018 |format=PDF}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.nad-plo.org/etemplate.php?id=59 |title=Statements and Speeches |archive-url=https://web.archive.org/web/20160418223336/http://www.nad-plo.org/etemplate.php?id=59 |archive-date=18 Abril 2016 |work=nad-plo.org |access-date=25 Nobyembre 2014 |page=2 |quote=&quot;This paper is '''for discussion purposes only'''. Nothing is agreed until everything is agreed.&lt;br&gt;&lt;br&gt;Palestinian '''vision''' for Jerusalem&lt;br&gt;...&lt;br&gt;Pursuant to our '''vision''', '''East Jerusalem''', as defined by its pre-1967 occupation municipal borders, '''shall be the capital of Palestine, and West Jerusalem shall be the capital of Israel''', with each state enjoying full sovereignty over its respective part of the city.&quot;}}&lt;/ref&gt; and one of its 2013 documents refers to &quot;Palestine's capital, East Jerusalem&quot;, and states that &quot;Occupied East Jerusalem is the natural socio-economic and political center for the future Palestinian state&quot;, while also stating that &quot;Jerusalem has always been and remains the political, administrative and spiritual heart of Palestine&quot; and that &quot;The Palestinian acceptance of the 1967 border, which includes East Jerusalem, is a painful compromise&quot;.&lt;ref name=PLO-NAD-2013&gt;{{cite web |work=PLO-Negotiations Affairs Department (NAD) |date=August 2013 |url=http://www.nad-plo.org/userfiles/file/Factsheet%202013/EJ%20TODAY_FINAL%20REPORT_II.pdf |title=East Jerusalem today – Palestine's Capital: The 1967 border in Jerusalem and Israel's illegal policies on the ground |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304121305/http://www.nad-plo.org/userfiles/file/Factsheet%202013/EJ%20TODAY_FINAL%20REPORT_II.pdf |archive-date=4 Marso 2016 |access-date=25 Nobyembre 2014 |quote=&quot; ... Palestine's capital, East Jerusalem ... The Palestinian acceptance of the 1967 border, which includes East Jerusalem, is a painful compromise: ... Jerusalem has always been and remains the political, administrative and spiritual heart of Palestine. Occupied East Jerusalem is the natural socio-economic and political center for the future Palestinian state.&quot;}}&lt;/ref&gt;}}
|subdivision_type2      = Distrito ng Israel
|subdivision_name2      = {{flag|Jerusalem District|name=Jerusalem}}
|subdivision_type3      = Gobernador ng mga Palisteo
|subdivision_name3      = Herusalem
|established_title      = [[Bukal ng Gihon]]
|established_date       = 3000-2800 BCE
|established_title1     = [[Lungsod ni David]]
|established_date1      = c. 1000 BCE
|established_title2     = Ginawa ang kasalukuyang pader ng Sinaunang Lungsod
|established_date2      = 1541
|established_title3     = Hating Silangan-Kanluran ng Herusalem
|established_date3      = 1948
|established_title4     = Pagkakaisa
|established_date4      = 1967
|established_title5     = Batas Herusalem
|established_date5      = 1980
|government_type        = Alkalde-Konseho
|governing_body         = Munisipalidad ng Herusalem
|leader_party           = Likud
|leader_title           = Alkaldeng Israeli
|leader_name            = Moshe Lion
|leader_title1          = Alkaldeng Palesteo (Silangan)
|leader_name1           = Zaki al-Ghul (titulo lamang)
|unit_pref              = dunam
|area_total_dunam       = 125156
|area_metro_dunam       = 652000
|elevation_m            = 754
|population_as_of       = {{Israel populations|Year}}
|population_footnotes   = {{Israel populations|reference}}
|population_total       = {{Israel populations|Jerusalem}}
|population_density_km2 = auto
|population_metro_footnotes=&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cbs.gov.il/reader/shnaton/templ_shnaton_e.html?num_tab=st02_25&amp;CYear=2017 |title=Localities, Population and Density per Sq. Km., by Metropolitan Area and Selected Localities |date=6 Setyembre 2017 |publisher=Israel Central Bureau of Statistics |access-date=19 Setyembre 2017}}&lt;/ref&gt;
|population_metro       = 1,253,900
|population_demonyms    = ''Jerusalemite'' (Yerushalmi)&lt;br&gt;[[wikt:Qudsi|Qudsi]]/[[Maqdisi]]
|demographics_type1     = Demograpiko (2016)
|demographics1_footnotes= &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.jerusalem.muni.il/en/Visitors/Facts/Pages/default.aspx |title=Facts and Figures |author= |date= |work=jerusalem.muni.il |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161031141148/http://www.jerusalem.muni.il/en/Visitors/Facts/Pages/default.aspx |archivedate=31 Oktubre 2016 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
|demographics1_title1   = Mga Hudyo
|demographics1_info1    = 64%
|demographics1_title2   = Mga Arabo
|demographics1_info2    = 35%
|demographics1_title3   = iba pa
|demographics1_info3    = 1%
|blank1_name            = HDI (2017)
|blank1_info            = 0.704&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Sub-national HDI |title=Area Database |publisher= Global Data Lab |url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/ |website=hdi.globaldatalab.org |language=Ingles}}&lt;/ref&gt; – &lt;span style=&quot;color:#090;&quot;&gt;mataas&lt;/span&gt;
|timezone1              = IST, PST
|utc_offset1            = +02:00
|timezone1_DST          = IDT, PDT
|utc_offset1_DST        = +03:00
|postal_code_type       = Kodigong koreo
|postal_code            = 9XXXXXX
|area_code_type         = Kodigong pantawag
|area_code              = +972-2
|website                = {{URL|https://www.jerusalem.muni.il/en/Pages/default.aspx|jerusalem.muni.il}}
|footnotes=
}}

Ang '''Herusalem''' ay isang lungsod sa [[Gitnang Silangan]], na matatagpuan sa talampas ng bulubundukin ng Hudea, sa pagitan ng [[Dagat Mediteraneo]] at [[Dagat Patay|Patay]]. Isa ito sa pinakamatandang lungsod sa buong mundo, at itinuturing banal ayon sa tatlong pangunahing [[Mga Relihiyong Abraamiko|relihiyong Abraamiko]]—[[Hudaismo]], [[Kristiyanismo]] at [[Islam]]. Parehong inaangkin ng [[Israel]] at ng Pambansang Awtoridad ng mga Palestino ang Herusalem bilang kabisera. Lahat ng punong tanggapan ng bansang Israel ay nasa lungsod, samantalang nakikita ng Pambansang Awtoridad ng mga Palestino ang Herusalem bilang luklukan ng kapangyarihan ng kanilang pamahalaan. Ngunit, hindi kinikilala ang pahayag ng dalawang bansa ukol sa lungsod ng iba pang mga bansa.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/us-news/2017/dec/06/donald-trump-us-jerusalem-israel-capital |title=Donald Trump confirms US will recognise Jerusalem as capital of Israel |last=Smith |first=William |date=6 Disyembre 2017 |work=Guardian |language=Ingles |access-date=13 Mayo 2017}}&lt;/ref&gt;

Ayon sa [[Tanakh|Bibliya]], sinakop ni Haring [[David]] ang lungsod mula sa Hebusito at itinatag ito bilang kabisera ng [[Kaharian ng Israel (nagkakaisang monarkiya)|Kaharian ng Israel]], at ang kanyang anak na si [[Salomon]], ang nagpaggawa ng [[Templo sa Herusalem|Unang Templo]].

==Kasaysayan==
Ang Sinaunang Herusalem ay ang pinakamahalagang lungsod sa loob ng [[Sinaunang Israel]].  Sa [[kapanahunan ng Bibliya]], ito ang kapital o kabisera at pook na pinagtayuan ng templo ng Diyos.  Tinatawag din ang Sinaunang Herusalem bilang ''Jebus'' o ''Hebus''&lt;ref name=Biblia4&gt;{{cite-Biblia4|''Why are there so many names for Jerusalem {{ndash}} Jebus, Zion, City of David?}}, pahina 54.&lt;/ref&gt;, '''''[[Zion]]''''' o '''[[Sion]]''', '''Lungsod ni David''', at ''Lungsod ng Diyos''.&lt;ref name=Biblia6&gt;{{cite-Biblia6|''Jerusalem'''}}, ''Dictionary/Concordance'', pahina B5.&lt;/ref&gt;  Katulad din ng dahilan pagkakaroon ng iba't ibang pangalan ng marami pang ibang mga makabagong lungsod sa kasalukuyan ang dahilan kung bakit marami ring naging pangalan ang Sinaunang Herusalem.  Nagmula ang mga tawag dito buhat sa iba't ibang mga kapanahunan sa kasaysayan, partikular na mga katangian ng lungsod, o mga pangyayari sa lungsod.  Noong Panahon ng mga Hukom, tinawag na ''Jebus'' o ''Hebus'' ang lungsod ng Herusalem dahil nasa ilalim ito ng kapangyarihan ng [[mga Jebuseo]] (o Hebuseo; mga ''Jebusite'' sa Ingles).  Kaugnay ng katawagang Sion o Zion, dating isa lamang itong pangalan ng isang tagaytay o gulod na malapit sa Lambak ng Kidron ng Herusalem, ngunit lumaong naging kasingkahulugan na ng buong Lungsod ng Herusalem.  Naging bantog ang bansag na Lungsod ni David noong panahon ni Haring David at maging pagkaraan ng kapanahunan ng paghahari niya.&lt;ref name=Biblia4/&gt;  Sa Bibliya, tinatawag din ang Sinaunang Herusalem bilang ''Lungsod na Mahal''.&lt;ref name=Biblia&gt;{{cite-Biblia|Lun(g)sod na mahal}}, paliwanag sa pahina 1812 kaugnay ng ''Pahayag 20: 9''.&lt;/ref&gt;      

==Administrasyong munisipal==

Ang panlungsod na konseho ng Herusalem ay binubuo ng 31 binotong mga kasapi at pinamumunuan ng alkalde, na naglilingkod ng limang taon at nagtatalaga ng walong kinatawan. Ang mga kasapi sa panlungsod na konseho ay boluntaryo ang pagtatrabaho at walang natatanggap na suweldo. Ang pinakamatagal na namuno bilang alkalde ng Herusalem ay si Teddy Kollek, na namuno ng 28 taon (anim na magkakasunod na termino).

==Kabuluhang panrelihiyon==
Ang Herusalem ay sagrado sa Hudaismo sa loob ng 3,000 taon, sa Kristiyanismo ng 2,000 taon, at sa Islam ng 1,400 taon.


==Mga sanggunian==
{{reflist|2}}

==Tala==
{{reflist|group=note}}

[[Kategorya:Kabisera sa Asya]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Israel]]
[[Kategorya:Kabisera sa Asya]]
[[Kategorya:Herusalem]]</text>
      <sha1>7lp396n0m5sdgfxycmlhigs0eo99v0l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kalendaryo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5077</id>
    <revision>
      <id>2205959</id>
      <parentid>2049006</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T20:09:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26677-00</username>
        <id>161411</id>
      </contributor>
      <comment>https://www.instagram.com/reel/DWtkiYFEcJ9/</comment>
      <origin>2205959</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="750" sha1="ac56kxoovj5l968yanewlu6thdkaptx" xml:space="preserve">[[Angelina Jolie|Ang]] '''kalendaryo''' o '''talaarawan''' ay isang sistema ng pagpapangalan ng mga panahon sa oras, partikular mga [[araw (panahon)|araw]]. Kilala ang mga pangalang ito bilang [[petsa ng kalendaryo]]. Maaaring nakabase ang mga ''petsa'' sa nakilalang paggalaw ng mga [[astronomiya|astronomikal]] na mga bagay. Isang pisikal na kagamitan din (kadalasan papel) ang isang kalendaryo na naisasalarawan ang sistema (halimbawa, isang ''kalendaryong pang-mesa'') — ito ang pinakakaraniwang gamit ng salita.

Sa isang banda, ginagamit din ang kalendaryo upang itukoy ang talaan ng isang partikular na mga kumpol ng mga tinakdang pangyayari (halimbawa, ''kalendaryo ng korte'').

{{agham-stub}}

[[Kategorya:Kalendaryo]]
[[Kategorya:Petsa]]</text>
      <sha1>ac56kxoovj5l968yanewlu6thdkaptx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2205972</id>
      <parentid>2205959</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T01:56:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26868-22</username>
        <id>161413</id>
      </contributor>
      <comment>Kinansela ang pagbabagong 2205959 ni [[Special:Contributions/~2026-26677-00|~2026-26677-00]] ([[User talk:~2026-26677-00|Usapan]])</comment>
      <origin>2205972</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="731" sha1="ku3aoz3scm29a7u2z4as28vniicl1nm" xml:space="preserve">Ang '''kalendaryo''' o '''talaarawan''' ay isang sistema ng pagpapangalan ng mga panahon sa oras, partikular mga [[araw (panahon)|araw]]. Kilala ang mga pangalang ito bilang [[petsa ng kalendaryo]]. Maaaring nakabase ang mga ''petsa'' sa nakilalang paggalaw ng mga [[astronomiya|astronomikal]] na mga bagay. Isang pisikal na kagamitan din (kadalasan papel) ang isang kalendaryo na naisasalarawan ang sistema (halimbawa, isang ''kalendaryong pang-mesa'') — ito ang pinakakaraniwang gamit ng salita.

Sa isang banda, ginagamit din ang kalendaryo upang itukoy ang talaan ng isang partikular na mga kumpol ng mga tinakdang pangyayari (halimbawa, ''kalendaryo ng korte'').

{{agham-stub}}

[[Kategorya:Kalendaryo]]
[[Kategorya:Petsa]]</text>
      <sha1>ku3aoz3scm29a7u2z4as28vniicl1nm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2205973</id>
      <parentid>2205972</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T01:57:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26868-22</username>
        <id>161413</id>
      </contributor>
      <comment>delete</comment>
      <origin>2205973</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="768" sha1="r140c7se035wtg73l1e2q5nzuqmacg5" xml:space="preserve">{{delete|unsourced stub since 2005}}
Ang '''kalendaryo''' o '''talaarawan''' ay isang sistema ng pagpapangalan ng mga panahon sa oras, partikular mga [[araw (panahon)|araw]]. Kilala ang mga pangalang ito bilang [[petsa ng kalendaryo]]. Maaaring nakabase ang mga ''petsa'' sa nakilalang paggalaw ng mga [[astronomiya|astronomikal]] na mga bagay. Isang pisikal na kagamitan din (kadalasan papel) ang isang kalendaryo na naisasalarawan ang sistema (halimbawa, isang ''kalendaryong pang-mesa'') — ito ang pinakakaraniwang gamit ng salita.

Sa isang banda, ginagamit din ang kalendaryo upang itukoy ang talaan ng isang partikular na mga kumpol ng mga tinakdang pangyayari (halimbawa, ''kalendaryo ng korte'').

{{agham-stub}}

[[Kategorya:Kalendaryo]]
[[Kategorya:Petsa]]</text>
      <sha1>r140c7se035wtg73l1e2q5nzuqmacg5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Estado ng Palestina</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11704</id>
    <revision>
      <id>2206044</id>
      <parentid>2189525</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T10:40:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ryomaandres</username>
        <id>8044</id>
      </contributor>
      <origin>2206044</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7103" sha1="az9ct8h1wt5wifxvydqbfqg15dkfrlf" xml:space="preserve">{{Infobox country
|native_name              = &lt;span style=&quot;line-height:1.33em;&quot;&gt; فلسطين &lt;br/&gt;''Filastin''&lt;/span&gt;
|conventional_long_name   = &lt;span style=&quot;line-height:1.33em;&quot;&gt;Palestine&lt;/span&gt;
|common_name              = Palestine
|image_flag               = Flag of Palestine.svg
|image_map                = LocationPalestine.svg
|national_anthem          = ''[[Palestinian National Anthem|Biladi]]'' adopted 1996 - ''[[Mawtiny]] was adopted from 1936 till 1995''
|capital                  = [[Herusalen]] (iprinoklama)&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; &lt;br/&gt; [[Lungsod Gaza|Gaza]], [[Ramallah]] (pampangasiwaan)
|largest_city             = [[Lungsod Gaza]]&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
|government_type          = [[Semi-presidential system|Semi-presidential]];&lt;br&gt;[[Parliamentary system|Parliamentary democracy]]
|leader_title1            = Pangulo
|leader_name1             = [[Mahmoud Abbas]]
|leader_title2            = Punong Ministro
|leader_name2             = {{#statements:P1308|from=Q15041211}}
|population_estimate      = 4,136,540
|population_estimate_rank = 125th
|population_estimate_year = 2009 (July)&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
|population_census        = 
|population_census_year   = 
|GDP_PPP                  = $11.95 billion&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
|GDP_PPP_rank             = -
|GDP_PPP_year             = 2008&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
|GDP_PPP_per_capita       = $2,900&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
|GDP_PPP_per_capita_rank  = -
|established_event1       = Idineklara
|established_date1        = 15 Nobyembre 1988
| HDI = 0.731&lt;!-- number only --&gt;
| HDI_year = 2007&lt;!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year --&gt;
| HDI_change = {{decrease}} &lt;!-- increase/decrease/steady --&gt;
| HDI_ref = 
| HDI_rank = ika-106
|currency                 = [[Jordanian dinar]]&lt;sup&gt;a&lt;/sup&gt;&lt;br/&gt;[[Egyptian Pound]]&lt;sup&gt;b&lt;/sup&gt;&lt;br/&gt;[[Israeli shekel]]&lt;sup&gt;c&lt;/sup&gt;&lt;br/&gt;
|currency_code            = JOD, EGP, ILS
|time_zone                = &amp;nbsp;
|utc_offset               = +2
|time_zone_DST            = &amp;nbsp;
|utc_offset_DST           = +3
|cctld                    = [[.ps]]
|calling_code             = [[+970]]&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;&lt;br/&gt;
|footnote1=Jerusalem was designated the capital of Palestine in the declaration of independence, but Palestine exercises no control over that territory.
|footnote2=Population and economy statistics and rankings are based on the [[Palestinian territories]]
|footnote3=[[+972]] is also used as well.
}}
[[file:Ensign of the Palestine Mandate (1927–1948).svg|thumb]]
[[file:Flag of Palestine - long triangle.svg|thumb]]

[[file:Jerusalem Dome of the rock BW 14.JPG|thumb]]
[[file:PalestineP7b-1Pound-1929-donatedtj f.jpg|thumb]]
[[file:Mill (British Mandate for Palestine currency, 1927).jpg|thumb]]
[[file:British Mandate Palestinian passport.jpg|thumb]]
[[file:Stamp palestine 10 mils.jpg|thumb]]

Ang '''Estado ng Palestina''' ([[Wikang Arabo|Arabo]]: دولة فلسطين) ay isang bansang idineklara noong 15 Nobyembre 1988 ngunit kasalukuyang ''[[de jure]]'' na hindi nagtataglay ng [[kasarinlan]] sa anumang teritoryo.

Sa kasalukuyan, ihinahangad ng [[Pambansang Pangasiwaan ng Palestina]] ([[Wikang Ingles|Ingles]]: ''Palestinian National Authority'', PNA), kasama ng [[Estados Unidos]], [[Unyong Europeo]], at ng [[Ligang Arabo]], ang pagkatatag ng isang Estado ng Palestina na kalakip ang kabuuan o karamihan ng [[Kanlurang Pampang]], ang [[Banda ng Gaza]], at ang silangang bahagi ng [[Jerusalem]], na payapang naninirahan katabi ng [[Israel]] sa ilalim ng pamumuna ng isang demokratiko at transparenteng pamahalaan. Gayumpaman, hindi nag-aangkin ng kasarinlan ang PNA sa anumang teritoryo at sa gayon ay hindi ang pamahalaan ng Estado ng Palestinang iprinoklama noong 1988.

Hindi ito kinikilala ng [[Mga Nagkakaisang Bansa]], bagaman nagtataglay ito ng katayuang ''observer'', alinsunod sa ''General Assembly resolution 3237''.

==Mga estadong kinikilala ang Estado ng Palestina==
93 bansa ang kumikilala sa Estado ng Palestina, at 11 pa ang nagkakaloob ng katayuang diplomatiko sa  anumang kasuguang Palestino habang hindi mismo iginagawad ang buong diplomatikong pagkilala &lt;sup&gt;[http://www.pna.gov.ps/Government/gov/recognition_of_the_State_of_Palestine.asp] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060404211437/http://www.pna.gov.ps/Government/gov/recognition_of_the_State_of_Palestine.asp |date=2006-04-04 }}&lt;/sup&gt;.

Ang sumusunod ay alpabetikong tinatala ayon sa kontinente.
===Aprika===
[[Algeria]], [[Angola]], [[Benin]], [[Botswana]], [[Burkina Faso]], [[Burundi]], [[Cameroon]], [[Cape Verde]], [[Central African Republic]], [[Comoros]], [[Republic of the Congo]], [[Democratic Republic of the Congo]], [[Egypt]], [[Equatorial Guinea]], [[Ethiopia]], [[Gabon]], [[Gambia]], [[Ghana]], [[Guinea]], [[Guinea-Bissau]], [[Djibouti]], [[Libya]], [[Madagascar]], [[Mali]], [[Mauritius]], [[Mauritania]], [[Morocco]], [[Mozambique]], [[Namibia]], [[Niger]], [[Nigeria]], [[Rwanda]], [[Sao Tome and Principe]], [[Senegal]], [[Seychelles]], [[Sierra Leone]], [[Somalia]], [[Sudan]], [[Swaziland]], [[Tanzania]], [[Togo]], [[Chad]], [[Tunisya]], [[Uganda]], [[Zambia]], [[Zimbabwe]]
===Asya===
[[Afghanistan]], [[Saudi Arabia]], [[Bahrain]], [[Bangladesh]], [[Bhutan]], [[Brunei]], [[Cambodia]], [[Hilagang Korea]], [[India]], [[Indonesia]], [[Iraq]], [[Iran]], [[Jordan]], [[Katar]], [[Kuwait]], [[Laos]], [[Lebanon]], [[Malaysia]], [[Maldives]], [[Mongolia]], [[United Arab Emirates]], [[Nepal]], [[Oman]], [[Pakistan]], [[Pilipinas]], [[Syria]], [[Sri Lanka]], [[Tsina]], [[Vietnam]], [[Yemen]]
===Hilagang Amerika===
[[Cuba]], [[Nicaragua]]
=== Oceania ===
[[Vanuatu]]
===Europa===
[[Albania]], [[Austria]], [[Belarus]], [[Bulgaria]], [[Cyprus]], [[Czechia]], [[Hungary]], [[Malta]], [[Poland]], [[Romania]], [[Russia]], [[Serbia]], [[Turkey]], [[Ukraine]], [[Vatican]]
===Mga estadong nagkakaloob ng espesyal na katayuang diplomatiko===
* General Delegation of Palestine: [[France]]
* General Palestinian Delegation: [[Belhika]], [[Alemanya]], [[Espanya]], [[Gresya]], [[Italya]], [[United Kingdom]], [[Nederland]], [[Portugal]]
* PLO representation protected by the immunities of another Arab Mission: [[Brazil]], [[Switzerland]]

==Tingnan din==
*[[Mga Palestino]]
*[[Alitang Israeli-Palestino]]

==Mga kawing palabas==
{{commons category|palestine}}
*[http://www.palestine-net.com/politics/indep.html Deklarasyong Palestina ng Kalayaan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060703021156/http://www.palestine-net.com/politics/indep.html |date=2006-07-03 }}
*[http://en.wikisource.org/wiki/Palestinian_Declaration_of_Independence Deklarasyong Palestina ng Kalayaan]
*[http://www.palestine-un.org/index.html Permanent Observer Mission of Palestine to the United Nations] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071009010004/http://www.palestine-un.org/index.html |date=2007-10-09 }}
*[http://www.al-bab.com/arab/docs/pal/pal4.htm Payayag pampolitikang kasama ng Deklarasyong Palestina ng Kalayaan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010420191313/http://www.al-bab.com/arab/docs/pal/pal4.htm |date=2001-04-20 }}

{{Asya}}

[[Kategorya:Asya]]
[[Kategorya:Estado ng Palestina|*]]</text>
      <sha1>az9ct8h1wt5wifxvydqbfqg15dkfrlf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>24 Oras</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19170</id>
    <revision>
      <id>2205976</id>
      <parentid>2205019</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T04:12:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26790-06</username>
        <id>161416</id>
      </contributor>
      <comment>/* 24 Oras sa GMA Regional TV */ Clean up</comment>
      <origin>2205976</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16220" sha1="g0kbg1mxaryn4lqb5owbj4m1capuc1z" xml:space="preserve">{{Infobox television
| image                =24 Oras 2023 logo.svg
| image_upright        = 
| image_size           = 
| image_alt            = 
| caption              =
| alt_name             = 
| native_name          = 
| genre                = [[:en:News|Balita]]
| creator              = [[GMA Network]]
| based_on             = 
| inspired_by          = 
| developer            = [[GMA News and Public Affairs]]
| writer               = 
| screenplay           = 
| story                = 
| director             = 
| creative_director    = 
| presenter            ='''Mula Lunes-Biyernes'''&lt;br&gt;[[Mel Tiangco]]&lt;br /&gt;[[Vicky Morales]]&lt;br /&gt; Emil Sumangil&lt;br /&gt;'''Mula Sabado-Linggo'''&lt;br&gt;Pia Arcangel&lt;br /&gt;Ivan Mayrina 
| starring             = 
| judges               = 
| voices               = Joel Reyes Zobel (2004–2014)&lt;br&gt;Al Torres (since 2023)&lt;br&gt;Emil Sumangil (since 2023)
| narrated             = Joel Reyes Zobel (2004–2014)&lt;br&gt;[[Mike Enriquez]] (2014–2023)&lt;br&gt;[[Mel Tiangco]] (since 2022)&lt;br&gt;Emil Sumangil (since 2023)
| theme_music_composer = 
| open_theme           = 
| end_theme            = 
| composer             = 
| country              = [[Pilipinas]]
| language             =Tagalog 
| num_seasons          = 
| num_episodes         = n/a (Araw-araw)
| list_episodes        = 
| executive_producer   = 
| producer             = 
| news_editor          = 
| location             = 
| cinematography       = 
| animator             = 
| editor               = 
| camera               = 
| runtime              = 60-90 minuto (Lunes-Biyernes)&lt;br&gt;30-45 minuto (Sabado-Linggo)
| company              = 
| distributor          = 
| budget               = 
| network              = [[GMA Network]]
| picture_format       = [[480i]] [[SDTV]]&lt;br&gt;[[1080i]] [[HDTV]]
| audio_format         = 
| first_run            = 
| released             = 
| first_aired          = {{start date|2004|3|15}}
| last_aired           = kasalukuyan
| preceded_by          = [[Frontpage: Ulat ni Mel Tiangco]]
| followed_by          = 
| related              = 
| website              = 
| website_title        = 
| production_website   = 
| production_website_title = 
}}

Ang '''24 Oras''' ''(Bente Kwatro Oras)'' ay ang kasalukuyang pangunahing palabas pambalita sa [[telebisyon]] ng [[GMA Network]] sa [[Pilipinas]] at naisasahimpapawid sa buong mundo sa [[GMA Pinoy TV]] at [[GMA News TV|GMA News TV International]]. Napapakinggan din ang ''24 Oras'' sa pamamagitan ng Super Radyo DZBB at ng mga himpilan nito sa buong bansa at napapanood din sa Facebook at YouTube account ng GMA News. Simulcast din sa [[DWDB-TV|GTV]] Channel 27 (DWDB-TV). 

Kasalukuyan itong pinapangunahan nina [[Mel Tiangco]], [[Vicky Morales]] at Emil Sumangil tuwing Lunes hanggang Biyernes at nina [[Pia Arcangel]] at Ivan Mayrina tuwing Sabado at Linggo.

Napapanood din ito oras-oras sa pamamagitan ng ''24 Oras News Alert/ Breaking News'' bulletins na pinapangunahan ng iba't ibang mga tagapagbalita ng GMA News.

==Kasaysayan==
'''2004''' 

Nagsimula ang 24 Oras, sa ideya ni Felipe L. Gozon, chairman ng GMA, na pagtambalin sina Mel Tiangco ng Frontpage, at Mike Enriquez ng Saksi. 

Ganap na nagsimula ang 24 Oras noong Marso 15, 2004, halos 2 buwan bago ang Pambansang halalan noong 2004. Sumali din sa Newscast si Pia Guanio para sa Showbiz segment nito. 

'''2010 - 24 Oras Weekend''' 

Noong Pebrero 21, 2010, nagsimula ang 24 Oras Weekend, ang mga naging tagapagbalita nito ay sina Jiggy Manicad at Pia Arcangel. 

'''2014''' 

Noong 2014, sumali si Vicky Morales sa 24 Oras, kasabay nito ay Nagrebrand ang nasabing newscast noong Nobyembre 10, 2014. 

'''2020 - 2023''' 

Noong 2020, umalis pansamantala ang mga orihinal na tagapagbalita ng 24 Oras, dahil sa COVID-19. 

Noong August 12, 2022, umalis si Mike Enriquez sa newscast, Upang tutukan ang kaniyang kalusugan. Subalit, siya ay namatay noong Agosto 29, 2023. 

Noong December 18, 2023, Nagrebrand ito patungo sa GMA Integrated News graphics, na ang nasa OBB ay sina Mel Tiangco, Vicky Morales, at Emil Sumangil. 

'''2024 - Ika-20 Taon''' 

Noong Marso 15, 2024, Ipinagdiwang ang ika-20 Anibersaryo ng 24 Oras, at Ibinalita ang mga mahahalagang Kaganapan sa pilot broadcast nito. 
==''24 Oras'' sa GMA Regional TV==
Simula noong 2004, ang mga rehiyonal na edisyon ng 24 Oras ay ipinalalabas sa lahat ng istasyon ng GMA Regional TV sa buong bansa na may simulcast sa mga istasyon ng Super Radyo sa buong probinsya. Lahat ng rehiyonal na edisyon ay ipinalalabas tuwing hapon at ang ilan ay may simulcast sa GMA News TV International para sa mga manonood sa ibang bansa at sa mga istasyon ng radyong AM ng network sa mga piling rehiyon (kasama ang mula Agosto 2016 sa GMA Regional Channel sa Sky Cable, Destiny Cable at Sky Direct). Kasama rin sa YouTube channel ng GMA News ang mga naka-archive na video ng mga nakaraang edisyon kamakailan lamang para sa mga hindi pa nakapanood ng programa at para sa mga manonood sa ibang bansa.

===24 Oras Regional 1 (GMA Regional TV)===

===Current regional versions===

====Luzon====
*''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras Ilokano]]'' (GMA Ilocos)
Ipinapahayag sa [[Wikang Ilokano|Ilocano]] - Binabalita nina '''Jorge Guerrero''' at '''Ivy Hernando'''.
*''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Dobie de Guzman''' at '''Maira Wallis'''.
*''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras North Central Luzon]]'' (GMA Dagupan)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''CJ Torida''' at '''Joyce Ann Segui'''.
*''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Harris Julio''' at '''Darlene Gemino-Ballad'''.
*''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga)
Ipinapahayag sa [[Wikang Kapampangan|Kapampangan]] - Binabalita nina '''Gracie Rutao''' at '''Nicolette Henson-Hizon'''.
*''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Ace Medrano''', '''Ivy Saunar-Gasang''' at '''Jonathan Magistrado'''.
*''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Zabanal''' at '''Lynette dela Cruz'''.
*''[[:en:Balitang Bicolandia|24 Oras Bikol]]'' (GMA Bicol)
Ipinapahayag sa [[Mga wikang Bikol|Bicolano]] - Binabalita nina '''Elmer Caseles''' at '''Kate Delovieres'''.
====Visayas====
*''[[:en:One Western Visayas|24 Oras Western Visayas]]'' (GMA Iloilo)
Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Gerthrode Charlotte-Tan''' at '''Atty. Jobert Peñaflorida'''.
*''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod)
Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Ryan Gamboa''', '''Adrian Prietos''' at '''Barbara Mijares'''.
*''[[:en:Balitang Bisdak|24 Oras Central Visayas]]'' (GMA Cebu)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Bobby Nalzaro''' at '''Cecille Quibod-Castro'''.
*''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban)
Ipinapahayag sa [[Wikang Waray|Waray]] - Binabalita nina '''Ranulfo Docdocan''' at '''Sharon Evite-Carangue'''.
====Mindanao====
*''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga)
Ipinapahayag sa [[Wikang Chavacano|Chavacano]] - Binabalita nina '''Jewel Reyes'''.
* ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Northern Mindanao]]'' (GMA Northern Mindanao)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Joe Legaspina'''.
* ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Southern Mindanao]]'' (GMA Davao)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Tek Ocampo''' at '''Sarah Jane Hilomen-Velasco'''.
*''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Dayupay'''.
*''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Charmaine Awitan'''.
*''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jasper Acosta'''.
====Notes====
* Simulcast on DZDO 1269 Super Radyo Laoag.
* Simulcast on DWSR 792 Super Radyo Baguio.
* Simulcast on DZSD 1548 Super Radyo Dagupan.
* Simulcast on DWMF 1593 Super Radyo Isabela.
* Simulcast on DYSP 909 Super Radyo Puerto Princesa.
* Simulcast on DWAI 1170 Super Radyo Naga.
* Simulcast on DYSI 1323 Super Radyo Iloilo.
* Simulcast on DYSB 1179 Super Radyo Bacolod.
* Simulcast on DYSS 999 Super Radyo Cebu.
* Simulcast on DYGT 855 Super Radyo Tacloban.
* Simulcast on DXJC 900 Super Radyo Cagayan de Oro.
* Simulcast on DXBR 1125 Super Radyo Butuan.
* Simulcast on DXGM 1125 Super Radyo Davao.
* Simulcast on DXNG 999 Super Radyo General Santos.
* Simulcast on DXRC 1287 Super Radyo Zamboanga.
* Simulcast on DXSC 1017 Super Radyo Cotabato.

===24 Oras Regional 7 (GMA News TV)===
===Current regional versions===

====Luzon====
*''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras Siyete Ilokano]]'' (GMA News TV Ilocos)
Ipinapahayag sa [[Wikang Ilokano|Ilocano]] - Binabalita nina '''Grace Alba'''.
*''24 Oras Siyete Northern Luzon'' (GMA News TV Baguio)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Edmund Salacup'''.
*''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras Siyete North Central Luzon]]'' (GMA News TV Dagupan)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Cris Zuñiga'''.
*''24 Oras Siyete Cagayan Valley'' (GMA News TV Isabela)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jun Felipe'''.
*''24 Oras Siyete Pampanga'' (GMA News TV Pampanga)
Ipinapahayag sa [[Wikang Kapampangan|Kapampangan]] - Binabalita nina '''Jayvie Dizon'''.
*''24 Oras Siyete Southern Tagalog'' (GMA News TV Batangas)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Val Balita'''.
*''24 Oras Siyete Palawan'' (GMA News TV Palawan)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Rodel Guzman''' at '''Lilymae Uy'''.
*''[[:en:Balitang Bicolandia|24 Oras Siyete Bikol]]'' (GMA News TV Bicol)
Ipinapahayag sa [[Mga wikang Bikol|Bicolano]] - Binabalita nina '''Gerard Lorbes''' at '''Rizza Mostar'''.
====Visayas====
*''[[:en:One Western Visayas|24 Oras Siyete Western Visayas]]'' (GMA News TV Iloilo)
Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Jennifer Garcia''' at '''Regi Adosto'''.
*''24 Oras Siyete Negros'' (GMA News TV Bacolod)
Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Gretchen Varela-Ochoa'''.
*''[[:en:Balitang Bisdak|24 Oras Siyete Central Visayas]]'' (GMA News TV Cebu)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Leo Lastimosa''' at '''Vilma Andales'''.
*''24 Oras Siyete Eastern Visayas'' (GMA News TV Tacloban)
Ipinapahayag sa [[Wikang Waray|Waray]] - Binabalita nina '''Bob Abellanosa'''.
====Mindanao====
*''24 Oras Siyete Chavacano'' (GMA News TV Zamboanga)
Ipinapahayag sa [[Wikang Chavacano|Chavacano]] - Binabalita nina '''Noning Antonio'''.
* ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Siyete Northern Mindanao]]'' (GMA News TV Northern Mindanao)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Efren Mamac'''.
* ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Siyete Southern Mindanao]]'' (GMA News TV Davao)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Paul Palacio''' at '''Melanie Severino'''.
*''24 Oras Siyete Socsksargen'' (GMA News TV General Santos)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jennifer Solis'''.
*''24 Oras Siyete Caraga'' (GMA News TV Butuan)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Richmond Hinayon'''.
*''24 Oras Siyete Central Mindanao'' (GMA News TV Cotabato)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Joey Sy'''.

===Previous regional versions===
*''24 Oras Laoag'' {{small|(fused into 24 Oras Ilokano)}}
*''24 Oras Baguio'' {{small|(fused into 24 Oras Northern Luzon)}}
*''24 Oras Dagupan'' {{small|(fused into 24 Oras Pangasinan until renamed 24 Oras North Central Luzon)}}
*''24 Oras Isabela'' {{small|(fused into 24 Oras Cagayan Valley)}}
*''24 Oras Kapampangan'' {{small|(fused into 24 Oras Pampanga)}}
*''24 Oras Batangas'' {{small|(fused into 24 Oras Southern Tagalog)}}
*''Palawan 24 Oras'' {{small|(fused into 24 Oras Palawan)}}
*''24 Oras Naga/Legazpi'' {{small|(fused into 24 Oras Bikol)}}
*''24 Oras Iloilo'' {{small|(fused into 24 Oras Panay until renamed 24 Oras Western Visayas)}}
*''24 Oras 13'' {{small|(fused into 24 Oras Bacolod until renamed 24 Oras Negros)}}
*''24 Oras Bacolod'' {{small|(fused into 24 Oras Negros)}}
*''24 Oras Panay'' {{small|(would comprise into 24 Oras Western Visayas and 24 Oras Negros)}}
*''24 Oras Cebu'' {{small|(fused into 24 Oras Central Visayas)}}
*''24 Oras Tacloban'' {{small|(relaunched as 24 Oras Eastern Visayas)}}
*''24 Oras Zamboanga'' {{small|(fused into 24 Oras Chavacano)}}
*''24 Oras Cagayan de Oro/Iligan'' {{small|(fused into 24 Oras Northern Mindanao)}}
*''24 Oras Northwestern Mindanao'' {{small|(fused into 24 Oras Northern Mindanao)}}
*''24 Oras Mindanao'' {{small|(fused into 24 Oras Davao then reverted to original title until renamed 24 Oras Southern Mindanao)}}
*''24 Oras General Santos'' {{small|(fused into 24 Oras Socsksargen)}}
*''24 Oras Butuan'' {{small|(fused into 24 Oras Caraga)}}
*''24 Oras Cotabato'' {{small|(fused into 24 Oras Central Mindanao)}}

==Mga tagapagbalita==
===Weekday edition===
* [[Mel Tiangco]] (2004–kasalukuyan)
* [[Vicky Morales]] (2014–kasalukuyan)
* [[Emil Sumangil]] (2023–kasalukuyan)
* Atom Araullo (humahalili para kay Morales) 
* [[Jessica Soho]] (pansamantalang humahalili para kay Tiangco at Morales) 
* Iya Villania-Arellano &lt;small&gt;(Chika Minute anchor) &lt;/small&gt;
* Kim Atienza &lt;small&gt;(Resident Meterologist at #KuyaKimAnoNa anchor)&lt;/small&gt;

===Weekend edition===
* [[Pia Arcangel]]
* Ivan Mayrina
* Kim Atienza &lt;small&gt;(#KuyaKimAnoNa anchor)&lt;/small&gt;
* Nelson Canlas &lt;small&gt;(Chika Minute anchor)&lt;/small&gt;

===Mga dating tagapagabalita===
''Weekdays''
* [[Mike Enriquez]] (2011–2022)
* [[Pia Guanio]] (Chika Minute anchor)
* Atom Araullo (Atomic Sports segment host)
* Love Añover (Love Everyday segment reporter)

''Weekends''
* [[Jiggy Manicad]] (2011–2018)
* Grace Lee (Chika Minute anchor,  2011-2012)
* Luane Dy (Chika Minute anchor,  2012-2013)
*Cata Tibayan (Chika Minue anchor,  2013-2015)

==Mga Parangal at Pagkilala==
===Asian Television Awards===
* 2005 Highly Commended, Best News Program - Camp Bagong Diwa Siege

===ENPRESS Golden Screen Awards for Television===
* 2011 Winner, Outstanding News Program

===PMPC Star Awards for Television===
* 2011 Winner, Best News Program
* 2007 Winner, Best Female Newscaster (Mel Tiangco)&lt;ref&gt;[http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&amp;sec=3&amp;aid=39584 Star Awards for TV winners], Journal Online, November 20, 2007&lt;/ref&gt;
* 2006 Winner, Best News Program &lt;small&gt;(tied w/ TV Patrol World)&lt;/small&gt;

===Catholic Mass Media Awards (CMMA)===
* 2011 Winner, Best News Program
* 2010 Special Citation for Best News Program (Ondoy and Maguindanao Massacre Coverage)
* 2007 Winner, Best News Program
* 2004 Winner, Best News Program

===New York Festivals===
* 2009 Winner, Gold World Medal for Coverage of an Ongoing Story&lt;ref name=&quot;philstar.com&quot;&gt;[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=437863&amp;publicationSubCategoryId=51]{{Dead link|date=Agosto 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, The Philippine Star, February 6, 2009&lt;/ref&gt;
* 2009 Winner, Silver World Medal for Best Newscast&lt;ref name=&quot;philstar.com&quot;/&gt;

===USTv Student Choice Awards===
* 2011 Winner, Best Local News and Public Affairs Program
* 2009 Winner, Best News Program

===Gawad Tanglaw===
* 2012 Winner, Best News Program
* 2009 Winner, Best News Program

===Guillermo Mendoza Memorial Foundation Awards===
* 2011 Winner, Most Popular News Program

===Northwest Samar State University Annual Awards===
* 2012 Winner, Best News and Public Affairs Program
* 2012 Winner, Mike Enriquez: Best News and Public Affairs Male Program Anchor
* 2012 Winner, Mel Tiangco: Best News and Public Affairs Female Program Anchor

== Kaugnay na artikulo ==
* [[GMA Network]]
* [[Tala ng mga palabas ng GMA Network]]

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

{{GMA News and Public Affairs}}

[[Kategorya:GMA Network]]
[[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]]</text>
      <sha1>g0kbg1mxaryn4lqb5owbj4m1capuc1z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Calamba, Laguna</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19886</id>
    <revision>
      <id>2205998</id>
      <parentid>2205469</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:46:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Mga kawing anlabas */</comment>
      <origin>2205998</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15916" sha1="sdthqlx0rrwe1hlfvh76q4vqnflxzmd" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| infoboxtitle   = Calamba City
| native_name    = ᜃᜎᜋ̟ᜊ
| image_skyline  = Calamba City skyline.jpg
| image_caption  = Ang lungsod ng Calamba noong Oktubre 2023
| settlement_type = [[Mga lungsod ng Pilipinas|Kinukumpuning Lungsod]]
| nicknames = {{Plainlist|
* ''The Premier City of Growth, Leisure and National Pride''
* ''Hometown of Jose Rizal''
* ''Spring Resort Capital of the Philippines''
}}
| sealfile       = Ph_seal_laguna_calamba.png 
| locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}}
| caption        = Mapa ng Laguna na nagpapakita sa lokasyon ng lungsod ng Calamba 
| subdivision_type  = [[Bansa]]
| subdivision_name  = [[Pilipinas]]
| subdivision_type1 = [[Estado]]
| subdivision_name1 = [[Timog Luzon]]
| subdivision_type2 = [[Rehiyon]]
| subdivision_name2 = [[Calabarzon]]
| subdivision_type3 = [[Lalawigan]]
| subdivision_name3 = [[Laguna]]
| subdivision_type4 = Distrito
| subdivision_name4 = 1 
| subdivision_type5 = [[Kabisera]]
| subdivision_name5 = Real (''de jure'')&lt;br&gt;[[Calamba Poblacion]] (''de facto'')
| subdivision_type6 = Biggest barangay
| subdivision_name6 = [[Canlubang]] 
| barangays      = 54 
| class          = Unang klase; urban 
| leader_title = (Hunyo 30, 2022)&lt;br&gt;Mayor&lt;br&gt;Bise mayor
| leader_name = [[Roseller H. Rizal]]&lt;br&gt;Angelito S. Lazaro Jr.
| leader_title2 = Representatibo sa Kongreso
| leader_name2 = Cha Hernandez
| leader_title3 = Konsehal
| leader_name3 = {{plainlist|
* Joselito Catindig
* Saturnino Lajara
* Leeane P. Aldabe
* Dyan D. Espiridion
* Johnny Lazaro
* Pursino Oruga
* Moises Morales
* Doreen Cabrera
* Gerard Teruel
* Arvin Manguiat
* Edison Natividad
* Kathrina Silva
}}
| founded        = 28 Agosto 1742
| cityhood       = 21 Abril 2001 
| areakm2        = 144.80 
| population_as_of = 2024
| population_total = 575,046 
| blank_name_sec1    =  Wika
| blank_info_sec1    = [[Batangas Tagalog|Batangeño]]&lt;br&gt;[[Wikang Tagalog|Tagalog]]&lt;br&gt;[[Taglish]]
| latd =  14| latm = 13| lats = 1.2| latNS = N 
| longd = 121| longm = 10| longs = 1.2| longEW = E 
}}

Ang '''Lungsod ng Calamba''' o sa simpleng, '''Calamba''' ay isang unang klaseng [[mga lungsod ng Pilipinas|lungsod]] sa [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng Laguna, [[Pilipinas]]. Ito ay nasa layong 54 kilometro sa timog ng [[Maynila]], at isang oras ang layo kung sasakay ng bus. Ang Calamba ay sikat na lugar panturista dahil sa mga ''hot spring resort'', na karamihan ay nasa barangay Pansol, at sa ''Canlubang Golf and Country Club''. Isa rin ang Calamba sa mahalagang sentro ng industriya sa rehiyong CALABARZON dahil sa dami ng mga liwasang pang-industriya at pang-komersyo sa lungsod. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan.

Tanyag ang lungsod ng Calamba lalo na sa kasaysayan pagkat dito isinilang ang pambansang bayani ng Pilipinas, si Dr. [[José Rizal]].

== Kasaysayan ==
Ang pangalan ng lungsod na nagmula sa isang alamat noong mga unang panahon ng pananakop ng Espanya sa bansa. Dalawang &quot;gwardya sibil&quot; o sundalo ang naligaw at napadaan sa lugar na ngayon ay tinatawag na Calamba. Nakita ng mga sundalo ang isang binibini na dumating mula sa isang ilog na may dalang bangang lalagyan ng tubig at isang kalan na kahoy ang panggatong. Ang mga sundalo, sa walang anu-anong wikang  [[Espanyol]] at mataas na tono, upang itago ang katotohanang sila ay naliligaw, ay nagtanong sa dalaga kung ano ang pangalan ng lugar na kanilang kinaroroonan. Ang babae, na nagsasalita lamang ng kanyang sariling wika, sa pag-aakalang siya ay tinatanong kung ano ang kanyang dala-dala ay sumagot ng &quot;kalan-banga&quot;, na ang ibig sabihin ay &quot;luwad na kalan&quot; (kalan) at &quot;banga ng tubig&quot; (banga). Dahil hindi ito mabigkas ng tuwid ng dalawang Espanyol, tinawag na Calamba ang bayan mula noon. Ang alamat na ito ay nanatili sa pamamagitan ng konkretong tubig banga na nakatayo sa liwasang bayan ng may mga pangalan ng mga barangay sa lungsod ng nakasulat dito. Ito ay itinuturing na pinakamalaking &quot;Claypot&quot; sa mundo. Ang parehong dsenyo ng banga ay matatagpuan sa selyo ng pangalan ng lungsod.

==Etimolohiya==
[[Talaksan:Calamba City Skyline 2018.jpg|thumb|Ang lungsod ng Calamba noong ika Agosto 2018.]]
Ang liwasan ay iminungkahi ni Dr. Agapito Alzona, na noon ay konsehal ng bayan, upang magamit ang mga bakanteng lugar na kung saan ang lumang palengkeng bayan ay dating nakalagay. Ang resolusyon ay inaprubahan ng noo'y alkalde Romano Lazaro at idinagdag ang karagdagang ₱5, 000 para sa mga bakod sa orihinal na ₱15, 000 gastos sa pagpapagawa. Ito ay natapos noong taong 1939. Bago ito naging isang hiwalay na bayan,ang Calamba ay dating sakop ng Tabuco, ngayon ay kilala bilang Cabuyao. Ang Calamba ay naging isang malayang pueblo sa 28 Agosto 1742. Sa panahon ng pananakop ng mga Hapones noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], ang lungsod ay naging saksi sa drama ng isang walang awang pagpatay sa panahon na kung saan ang Imperial Japanese Army ay pumatay ng hindi bababa sa 2,000 sibilyan na tinawag na &quot;Calamba Massacre&quot;. Sa pagpasa ng Republic Act No 9,024 noong 7 Abril 2001 at ang pag-apruba ng mga residente sa isang plebisito noong Abril 21, ang Calamba ay naisulong mula sa isang munisipalidad sa ikalawang Distrito ng Laguna upang maging ganap na isang lungsod pagkatapos ng [[San Pablo]]. Isang ipinahayag lungsod noong petsang 7 Abril 2001, ang Calamba ay nakilala bilang isang pangunahing sentro ng pagsulong at ito ay lubhang mabuti nakaposisyon na tulad ng kanyang mataas na ang istratehikong lokasyon, na sa isang malaking krus na daan sa Rehiyon, na may mabuting pahiwatig para sa pagpapaunlad ng mga pasilidad sa rehiyon. Ang kasalukuyang at iminungkahing mga proyekto, gaya ng kinilala sa maraming plano ng pamahalaan at pribadong sektor, ay ang higit pang palakasin ang posisyon ng mga munisipalidad bilang mga pangunahing sentro ng pamamahala, pagawaan, pangangalakal at kabuhayan. Ang sub-urbanisasyon nito ay ay higit na pinatibay ng mga iminungkahing lugar ng mga pangunahing proyektong pangtirahan sa komunidad at mahusay na itinatag na mga institusyon sa pag-aaral. Noong 28 Oktubre 2003, sa bisa ng Executive Order 246, ang Calamba City ay hinirang bilang panrehiyong sentro ng Region IV-A (CALABARZON). Ang Calamba ay nakapagmamalaki ng hindi kukulangin sa limang pambansang bayani: [[Dr Jose Rizal]], General Paciano Rizal, Teodora Alonzo, ang General Vicente Lim, at Lt. Geronimo Aclan.

== Mga Barangay ==
&lt;!-- [[File:A Calamba Medical Center Skycraper.jpg|thumb|Ang Skycraper kuha mula noong Abril 2013 sa Barangay Lawa]] --&gt;
Ang lungsod ng Calamba ay pampolitika na nahahati sa 54 na mga barangay kasama rito ang Canlubang isa sa pinakamalaking barangay sa Calamba. 
{| border=&quot;0&quot;
|- ----
| valign=&quot;top&quot; |
* Bagong Kalsada
* Bañadero 
* Banlic 
* Barandal 
* Batino 
* Bubuyan 
* Bucal
* Bunggo 
* Burol 
* Camaligan 
* [[Canlubang]]
* Halang 
* Hornalan
* [[Kay-Anlog]]
* Laguerta 
* La Mesa 
* Lawa 
* Lecheria 
| valign=&quot;top&quot; |
* Lingga 
* Looc 
* Mabato 
* Majada-Labas 
* [[Makiling, Calamba|Makiling]] 
* Mapagong 
* Masili 
* Maunong 
* Mayapa
* Milagrosa
* Paciano Rizal 
* Palingon 
* Palo-Alto 
* Pansol 
*[[Parian, Calamba|Parian]]
* Barangay 1 (Pob.)
* Barangay 2 (Pob.)
* Barangay 3 (Pob.)
* Barangay 4 (Pob.)
* Barangay 5 (Pob.)
| valign=&quot;top&quot; |
* Barangay 6 (Pob.)
* Barangay 7 (Pob.)
* Prinza
* Punta
* Puting Lupa
* Real
* Saimsim
* Sampiruhan
* San Cristobal
* San Jose
* San Juan
* Sirang Lupa
* Sucol
* Turbina
* Ulango
* Uwisan
|}

== Mga pasyalan sa Calamba ==
* [[Gusaling Panlungsod ng Calamba]]
* St. John the Baptist Church
* [[Canlubang Golf &amp; Country Club]]
* [[Calamba Claypot]]
* [[Carmel, Canlubang]]
* Carmelray Industrial Park 1
* [[Dambanang Rizal (Calamba)]]
* iMall
* [[Isla ng Calamba]]
* [[José Rizal Coliseum]]
* [[Republ1c Wakepark]] 
* [[San Jose Manggawa Parish (Canlubang)|San Jose Manggawa]]
* [[SM City Calamba]]
* [[Villa Cueba]] 

===Galeriya===
&lt;gallery widths=200 heights=150 &gt;
Talaksan:CalambaCityjf2751 03.JPG|Calamba City Hall
Talaksan:CalambaChurchjf3075 05.JPG|Saint John Baptist Church
Talaksan:Canlubang Golf &amp; Country Club faultline.jpg|Can Golf entrance
Talaksan:Calamba City Giant Water Pot.jpg|Calamba Claypot
Talaksan:1982Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 12.jpg|Carmel District
Talaksan:Rizal Shrine Outdoor (Calamba, Laguna).jpg|Rizal Shrine
Talaksan:1915Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 17.jpg|iMall
Talaksan:The wake park at Nuvali in Laguna.jpg|Republ1c Wakepark|Republ1c Wakepark
Talaksan:St. Joseph Parish Church in Canlubang, Calamba, Laguna.jpg|St. Joseph Church
Talaksan:546Calamba City National Highway 05.jpg|SM City Calamba
&lt;/gallery&gt;

== Mga kilalang sikat sa Calamba ==
&lt;!-- Alphabetically order --&gt;
* Ariel Gevańa Vanguardia, ay isang Coach sa PBA mula year 2003 hanggang sa kasalukuyan.
* Delfina Herbosa de Natividad, ay ang pamangkin ni Dr. José Rizal
* [[Dolores Ramirez]], ay kilala sa kanyang kontribusyon ukol sa pag-aaral ng mga komposisyon
* [[Jeric Gonzales]], ay isang Aktor, at isa sa mga nanalo sa Protege.
* [[José Rizal]], ay tinaguriang pambansang bayani ng [[Pilipinas]], at nasyonalista ng Repormat. 
* [[Lester Avan Andrada]], ay isang pangpelikulang aktor
* Leopoldo B. Uichanco, Ay ang ika-2 Pilipino Dean ng UP College of Agriculture, Ama ng Philippine Entomolohiya
* [[Palito]], ay isang Komedyanteng pilipinong aktor
* [[Paciano Rizal]], ay ang Militanteng Heneral at Rebolusyonaryo, siya ay panganay na kapatid ni Dr. José Rizal
* Ronnie Alcano, ay isang propesyonal sa pool na manglalaro, galing sa Calamba. 
* Sam Mangubat, ay isang mang-aawit ng [[It's Showtime]].
* [[Thea Tolentino]], ay isang Aktres galing sa  Laguna, at isa sa mga nanalo sa Protege
* [[Therese Malvar]], ay isang Gawad-aktres sa Pilipinas
* [[Vicente Lim]], ay ang World War II Brigadier General

==Demograpiko==
{{Populasyon}}

==Mga kilalang personalidad==
&lt;gallery widths=&quot;140&quot; heights=&quot;140&quot;&gt;
File:Jose Rizal full.jpg|Dr. Jose Rizal
File:Dolores Ramirez NAST.jpg|[[Pambansang Siyentipiko ng Pilipinas|Pambansang Siyentipiko]] Dolores Ramirez
File:Vicente Podico Lim (1888–1944) at West Point in 1914.png| [[Vicente Lim]] 
File:Jhoanna at Billboard K POWER 100 (2) (cropped).jpg|[[Jhoanna (singer)|Jhoanna Robles]]
File:Ronato Alcano.jpg|Ronato &quot;Ronnie&quot; Alcano
&lt;/gallery&gt;

{{Div col|colwidth=30em}}
* [[José Rizal]] – pambansang bayani, nasyonalista at repormista ng Pilipinas
* [[Paciano Rizal]] – rebolusyonaryong heneral, at ang nakatatandang kapatid ni José Rizal
* [[Trinidad Rizal]] – feminist leader at co-founder ng unang feminist organization ng Pilipinas, ang Asociacion Femenista Filipina.
* [[Delfina Herbosa de Natividad]] – isa sa tatlong babae, kasama si Marcela Agoncillo at ang kanyang anak na si Lorenza, na pinagtahian ang [[Watawat ng Pilipinas]]. Pamangkin ni José Rizal.
* [[Vicente Lim]] – [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] Brigadier General
*[[Paglaban ng mga manggagawa laban sa diktadurang Marcos#Mga martir at bayaning pinarangalan sa Bantayog ng mga Bayani|Florencio Pesquesa]] – manggagawa sa bukid at pinuno ng mga manggagawa noong panahon ng [[batas militar sa Pilipinas|batas militar]] na dinukot at [[Sapilitang pagkawala|naglaho]]. Ang kanyang pangalan ay nakasulat sa [[Bantayog ng mga Bayani]]&lt;ref&gt;{{Cite web|last=|first=|date=July 13, 2016|title=PESQUESA, Florencio S.|url=https://www.bantayog.org/pesquesa-florencio-s/|access-date=2021-ngwebsite=2021-ngwebsite Bayani|language=en-US|archive-date=November 27, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241127171720/https://www.bantayog.org/pesquesa-florencio-s/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* Leopoldo B. Uichanco – Pangalawang Pilipinong Dekano ng [[Unibersidad ng Pilipinas Los Baños Kolehiyo ng Agrikultura at Agham ng Pagkain|UP Kolehiyo ng Agrikultura]], Ama ng Entomolohiya ng Pilipinas&lt;ref name=&quot;DOST SPHERES&quot;&gt;{{Banggitin ang web |url=http://spheres.dost.gov.ph/sci-profile.php?i=000299 |title=Dost-Stii &amp;#124; Mga Sphere |access-date=Abril 20, 2021 |archive-date=Abril 20, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210420113738/http://spheres.dost.gov.ph/sci-profile.php?i=000299#:~:text=Dr.,in%201918%20at%20the%20U.P.// |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NAST&quot;&gt;https://nast.ph/images/pdf%20files/Publications/NAST%20Transactions/NAST%202001%20Transactions%20Volume%2023/BSD%201%20Directions%20of%20Systematic%20Entomology%20in%20the%20Philippines,%20Acd%20Clare%20R.%20Baltazar%202001.pdf.// {{Patay na link|petsa=Pebrero 2022}}&lt;/ref&gt;
t-second-to-none/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* [[Jose Juliano]] – nuclear physicist at kemikong pang-nuclear
* [[José Yulo]] – Ika-5 [[Ispiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]], ika-6 [[Punong Mahistrado ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] ng [[Korte Suprema ng Pilipinas]], dating senador, ika-13 at ika-35 [[Kalihim ng Hustisya (Pilipinas)|Kalihim ng Kagawaran ng Hustisya]]
*[[Ruth Mariano-Hernandez]] {{ndash}} dating miyembro ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]] mula sa [[Ika-2 distrito ng kongreso|ika-2]] ng [[Laguna (lalawigan)|Laguna]]
* Dominador E. Chipeco, Sr. – Ika-12 [[Gobernador ng Laguna]]
* Restituto L. Luna – Ika-14 [[Gobernador ng Laguna]]
* [[Teresita S. Lazaro]] – Ika-16 [[Gobernador ng Laguna]]
* [[Ramil L. Hernandez]] – Ika-18 [[Gobernador ng Laguna]] at kasalukuyang miyembro ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]] mula sa [[Ika-2 distrito ng kongreso ng Laguna|ika-2]] na distrito ng [[Laguna (lalawigan)|Laguna]]
* [[Ronato Alcano]] – propesyonal na manlalaro ng [[mga bilyar na bulsa|bilyar]]
* [[Maybelline Masuda]] – [[Brazilian Jiu-Jitsu]] practitioner
* [[John Vic De Guzman]] – manlalaro ng volleyball at artista
* [[Jerrold Tarog]] – direktor ng pelikula at tagasulat ng senaryo
* [[Palito]] – komedyante at artista
* [[Teody Belarmino]] – artista sa pelikula
* [[Aruray]] – artista at komedyante
* [[Menggie Cobarrubias]] – artista sa pelikula at telebisyon
* [[Therese Malvar]] – aktres
* [[Thea Tolentino]] – aktres, nagwagi sa [[Protégé: The Battle For The Big Artista Break]]
* [[Jeric Gonzales]] – aktor, nagwagi sa [[Protégé: The Battle For The Big Artista Break]]
* [[Sam Mangubat]] – mangaawit, 2nd placer of [[Tawag ng Tanghalan]]
* [[Jhoanna (mangaawit)|Jhoanna Robles]] – miyembro ng [[Pinoy pop]] group [[Bini (grupo)|Bini]]&lt;ref&gt;{{cite news |title=LEADER OF THE PACK: 8 STARTER-FACTS ABOUT BINI MEMBER JHOANNA |url=https://zeenmag.com/leader-of-the-pack-8-starter-facts-about-bini-member-jhoanna/ |access-date=Hulyo 26, 2024 |publisher=Zeen Magazine |date=Hunyo 25, 2024 |archive-date=Hunyo 26, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240626124432/https://zeenmag.com/leader-of-the-pack-8-starter-facts-about-bini-member-jhoanna/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{{div col end}}

==Mga sanggunian==
{{Reflist}}

== Mga kawing anlabas ==
* [http://www.msc.net.ph/calamba/ Town of Calamba information site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061113140914/http://www.msc.net.ph/calamba/ |date=2006-11-13 }}
* [http://www.laguna.gov.ph/Articles/05_05_Calamba.htm Calamba web page sa Opisyal na Website ng Laguna]
* [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }}
* [http://www.census.gov.ph/data/pressrelease/2012/pr1227tx.html 2010 Philippine Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120625153211/http://www.census.gov.ph/data/pressrelease/2012/pr1227tx.html |date=2012-06-25 }}
* [[:en:Image:Banga.JPG#Summary|Picture of Calamba Town Plaza &quot;Banga&quot;]]

{{Laguna}}
{{Mga kompanya sa Laguna}}
{{Mga Lungsod sa Pilipinas}}

[[Kategorya:Mga bayan ng Laguna]]</text>
      <sha1>sdthqlx0rrwe1hlfvh76q4vqnflxzmd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Talaan ng mga himpilan ng GMA Network</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21922</id>
    <revision>
      <id>2205989</id>
      <parentid>2203957</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:17:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26846-82</username>
        <id>161422</id>
      </contributor>
      <comment>/* Current affairs */ Clean up</comment>
      <origin>2205989</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13168" sha1="nh2ufr0t7t9hqhmi9naabut25uh9aul" xml:space="preserve">{{Use mdy dates}}

Ito ang mga sumusunod na talaan ng mga himpilan ng telebisyon ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/disclosures/gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551.pdf |access-date=2026-02-08 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last=Burgos Jr. |first=Nestor P. |date=2015-11-16 |title=GMA 7 scraps Iloilo City news program, lays off 20 staff |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://newsinfo.inquirer.net/740106/gma-7-scraps-iloilo-city-news-program-lays-off-20-staff |access-date=2026-03-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |date=2015-09-11 |title=GMA Network commissions new UHF TV relay station in Butuan City |url=https://www.gmanetwork.com/corporate/articles/2015-09-11/337/gma-network-commissions-new-uhf-tv-relay-station-in-butuan-city/ |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |date= |title=BROADCAST STATIONS |url=http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20191027042008/http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |archive-date=2019-10-27 |access-date=2026-03-06 |website=foi.gov.ph}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2021_full_1650331529 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2021_full_1650331529.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2023_full_1713324684.pdf |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2023_full_1713324684.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2024_full_1744710753 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2024_full_1744710753.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |date= |title=TV BROADCAST STATIONS - as of December 2024 |url=https://drive.google.com/file/d/1-8H9esZMH8A0LiuqWkT2WTuG1ezNBJcU/view?usp=drivesdk |access-date=2026-03-06 |work=[[National Telecommunications Commission]]}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- Ang listahang ito ay tungkol lamang sa mga TERRESTRIAL TRANSMITTERS. Hindi namin itinuturing na &quot;affiliate&quot; ang mga cable channel. --&gt;

==Terrestrial at rehiyong himpilang pangtelebisyon==
===Mga istasyon sa Analog===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Callsign
! Ch. #
!Uri
! TPO  
! class=&quot;unsortable&quot;|Lokasyon (transmiter) 
|-
| [[DZBB-TV|DZBB]]
| 7 
|Originating
| 60&amp;nbsp;kW 
| [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]]
|-
| DWAZ
| 7 
|Relay
| 0.1&amp;nbsp;kW 
| [[Basco]], [[Batanes]]
|-
| D-5-AS 
| 5
|Originating
| 5&amp;nbsp;kW 
| [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]]
|-
| DWBC
| 48
|Relay
| 5&amp;nbsp;kW
| [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]]
|-
| D-7-ZG
| 7
|Relay
| 1&amp;nbsp;kW
| [[Peñarrubia, Abra|Peñarrubia]], [[Abra]]
|-
| DWBB
| 7 
|Relay
| 1&amp;nbsp;kW 
| [[Tuguegarao|Lungsod ng Tuguegarao]], [[Cagayan]]
|-
| DZBB
| 13 
|Relay
| 1&amp;nbsp;kW 
| [[Aparri]], Cagayan 
|-
| DZVG 
| 5 
|Relay
| 10&amp;nbsp;kW
| [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]]
|-
| DWLE
| 7
|Originating
| 2&amp;nbsp;kW
| [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]]
|-
| DZEA
| 10 
|Originating
| 20&amp;nbsp;kW
| [[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]]
|-
| D-5-ZB
| 5 
|Relay
| 0.005&amp;nbsp;kW
| [[Baler]], [[Aurora (lalawigan)|Aurora]]
|-
| DWNS 
| 10 
|Relay
| 0.2&amp;nbsp;kW
| [[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]]
|-
| D-12-ZB
| 12 
|Originating
| 5&amp;nbsp;kW 
| [[Lungsod ng Batangas]]
|-
| DWJJ
| 44 
|Relay
| 3&amp;nbsp;kW 
| [[Jalajala]], [[Rizal]]
|-
| D-13-ZR
| 13 
|Relay
| 2&amp;nbsp;kW
| [[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]]
|-
| DYPU 
| 12 
|Originating
| 5&amp;nbsp;kW 
| [[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]]
|-
| DYAA
| 6 
|Relay
| 0.1&amp;nbsp;kW 
| [[Brooke's Point]], [[Palawan]]
|-
| DWRF
| 8 
|Relay
| 0.1&amp;nbsp;kW 
| [[Coron]], Palawan 
|-
| DWTR
| 7 
|Relay
| 10&amp;nbsp;kW 
| Isla ng Tablas, [[Romblon]]
|-
| DYRD 
| 7 
|Relay
| 1&amp;nbsp;kW 
| [[Mobo, Masbate|Mobo]], [[Masbate]]
|-
| DWAI 
| 7 
|Originating
| 30&amp;nbsp;kW 
| [[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]]
|-
| DWLA 
| 12 
|Relay
| 10&amp;nbsp;kW 
| [[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]]
|-
| D-13-ZC
| 13 
|Relay
| 2&amp;nbsp;kW
| [[Virac]], [[Catanduanes]]
|-
| DWGA 
| 2
|Relay
| 2&amp;nbsp;kW 
| [[Juban]], [[Sorsogon]]
|-
| DWGC 
| 8 
|Relay
| 1&amp;nbsp;kW 
| [[Daet]], [[Camarines Norte]]
|-
| DYBB 
| 2 
|Relay
| 1&amp;nbsp;kW 
| [[Numancia]], [[Aklan]]
|-
| DYAM 
| 5 
|Relay
| 2&amp;nbsp;kW 
| [[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]]
|-
| DYXX 
| 6 
|Originating
| 5&amp;nbsp;kW 
| [[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]]
|-
| DWGM 
| 13
|Originating
| 5&amp;nbsp;kW
| [[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]]
|-
| DYGM 
| 30 
|Relay
| 40&amp;nbsp;kW 
| [[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]]
|-
| D-10-YA
| 10 
|Relay
| 0.01&amp;nbsp;kW
| [[Sipalay|Lungsod ng Sipalay]], [[Negros Occidental]]
|-
| [[DYSS-TV|DYSS]]
| 7 
|Originating
| 50&amp;nbsp;kW 
| [[Lungsod ng Cebu]]
|-
| D-11-YE
| 11 
|Relay
| 2&amp;nbsp;kW 
| [[Tagbilaran|Lungsod ng Tagbilaran]], [[Bohol]]
|-
| D-5-YB 
| 5 
|Relay
| 5&amp;nbsp;kW 
| [[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]]
|-
|DYCL
|10
|Originating
|5&amp;nbsp;kW
|[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]]
|-
|DYIL
|12
|Relay
|1&amp;nbsp;kW
|[[Ormoc|Lungsod ng Ormoc]]
|-
|DYAS
|5
|Relay
|1&amp;nbsp;kW
|[[Calbayog|Lungsod ng Calbayog]], [[Samar (lalawigan)|Samar]]
|-
|DYVB
|8
|Relay
|1&amp;nbsp;kW
|[[Borongan|Lungsod ng Borongan]], [[Silangang Samar]]
|-
| DXJC
| 35
|Originating
| 20&amp;nbsp;kW
| [[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]]
|-
| DXMK
| 12 
|Relay
| 10&amp;nbsp;kW 
| Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]]
|-
| D-4-XT 
| 4 
|Relay
| 1&amp;nbsp;kW 
| [[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]]
|-
| DXGM 
| 5
|Relay
| 1&amp;nbsp;kW 
| [[Ozamiz|Lungsod ng Ozamiz]], [[Misamis Occidental]]
|-
| DXEJ 
| 3 
|Relay
| 1&amp;nbsp;kW 
| [[Pagadian|Lungsod ng Pagadian]], [[Zamboanga del Sur]]
|-
| DXRV 
| 11
|Relay
| 2&amp;nbsp;kW 
| [[Iligan|Lungsod ng Iligan]]
|-
| DXBM
| 26
|Originating
| 5&amp;nbsp;kW
| [[Butuan|Lungsod ng Butuan]]
|-
| D-10-XA
| 10
|Relay
| 1&amp;nbsp;kW
| [[Lungsod ng Surigao]], [[Surigao del Norte]]
|-
| DXRC
| 2
|Relay
| 1&amp;nbsp;kW
| [[Tandag|Lungsod ng Tandag]], [[Surigao del Sur]]
|-
| DXMJ 
| 5 
|Originating
| 25&amp;nbsp;kW 
| [[Lungsod ng Dabaw]]
|-
| DXBG 
| 8 
|Originating
| 10&amp;nbsp;kW 
| [[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]]
|-
| DXLA 
| 9 
|Originating
| 5&amp;nbsp;kW 
| [[Lungsod ng Zamboanga]]
|-
| DXNS
| 12
|Originating
| 1&amp;nbsp;kW
| [[Lungsod ng Kotabato]]
|-
| DXLS
| 12
|Relay
| 0.1&amp;nbsp;kW
| [[Jolo, Sulu|Jolo]], [[Sulu]]
|}

===Mga istasyon sa Digital===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Callsign
! Ch. #
!Frequency
!Uri
! TPO  
! class=&quot;unsortable&quot; |Lokasyon (transmiter) 
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | [[DZBB-TV|DZBB]]
| rowspan=&quot;7&quot; | 15 
| rowspan=&quot;7&quot; |479.143&amp;nbsp;MHz
|Originating
| 15&amp;nbsp;kW 
| [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]]
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |SFN relay
|10&amp;nbsp;kW
|[[Makati|Lungsod ng Makati]]
|-
|3&amp;nbsp;kW
|[[Maynila|Lungsod ng Maynila]]
|-
|15&amp;nbsp;kW
|[[Antipolo|Lungsod ng Antipolo]], [[Rizal]]
|-
|5&amp;nbsp;kW
|[[Angeles|Lungsod ng Angeles]]
|-
|3&amp;nbsp;kW
|[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]]
|-
|3&amp;nbsp;kW
|[[Malolos|Lungsod ng Malolos]], [[Bulacan]]
|-
| D-5-AS 
| 24
|533.143&amp;nbsp;MHz
|Relay
| 10&amp;nbsp;kW 
| [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]]
|-
| DWBC
| 15
|479.143&amp;nbsp;MHz
|Relay
| 5&amp;nbsp;kW
| [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]]
|-
| DZVG 
| 29 
|569.143&amp;nbsp;MHz
|Relay
| 5&amp;nbsp;kW
| [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]]
|-
| DWLE
| 15
|479.143&amp;nbsp;MHz
| Originating
| 5&amp;nbsp;kW
| [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |DZEA
| rowspan=&quot;2&quot; |38
| rowspan=&quot;2&quot; |617.143&amp;nbsp;MHz
|Originating
|15&amp;nbsp;kW
|[[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]]
|-
|SFN relay
|3&amp;nbsp;kW
|[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]]
|-
|DWNS
|38
|617.143&amp;nbsp;MHz
|Relay
|5&amp;nbsp;kW
|[[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |D-12-ZB
| rowspan=&quot;2&quot; |32
| rowspan=&quot;2&quot; |581.143&amp;nbsp;MHz
|Originating
|5&amp;nbsp;kW
|[[Lungsod ng Batangas]]
|-
|SFN Relay
|5&amp;nbsp;kW
|[[San Pablo, Laguna|Lungsod ng San Pablo]], [[Laguna]]
|-
|DWJJ
|15
|479.143&amp;nbsp;MHz
|Relay
|3&amp;nbsp;kW
|[[Jalajala]], [[Rizal]]
|-
|D-13-ZR
|15
|479.143&amp;nbsp;MHz
|Relay
|2&amp;nbsp;kW
|[[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]]
|-
|DYPU
|15
|479.143&amp;nbsp;MHz
|Originating
|5&amp;nbsp;kW
|[[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]]
|-
|DWAI
|38
|617.143&amp;nbsp;MHz
|Originating
|10&amp;nbsp;kW
|[[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]]
|-
|DWLA
|41
|635.143&amp;nbsp;MHz
|Relay
|10&amp;nbsp;kW 
|[[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]]
|-
|DYAM
|15
|479.143&amp;nbsp;MHz
|Relay
|5&amp;nbsp;kW
|[[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]]
|-
|DYXX
|29
|563.143&amp;nbsp;MHz
|Originating
|15&amp;nbsp;kW
|[[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]]
|-
|DWGM
|44
|653.143&amp;nbsp;MHz
|Originating
|10&amp;nbsp;kW
|[[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |DYGM
| rowspan=&quot;2&quot; |15
| rowspan=&quot;2&quot; |479.143&amp;nbsp;MHz
|Relay
|5&amp;nbsp;kW
|[[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]]
|-
|SFN relay
|1&amp;nbsp;kW
|[[Cadiz, Negros Occidental|Lungsod ng Cadiz]], [[Negros Occidental]]
|-
|[[DYSS-TV|DYSS]]
|26
|545.143&amp;nbsp;MHz
|Originating
|15&amp;nbsp;kW
|[[Lungsod ng Cebu]]
|-
|D-5-YB
|22
|521.143&amp;nbsp;MHz
|Relay
|1&amp;nbsp;kW
|[[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]]
|-
|DYCL
|34
|593.143&amp;nbsp;MHz
|Originating
|10&amp;nbsp;kW
|[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]]
|-
|DXDZ
|47
|671.143&amp;nbsp;MHz
|Originating
|10&amp;nbsp;kW
|[[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]]
|-
|DXMK
|44
|653.143&amp;nbsp;MHz
|Relay
|10&amp;nbsp;kW
|Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]]
|-
|D-4-XT
|15
|479.143&amp;nbsp;MHz
|Relay
|1&amp;nbsp;kW
|[[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]]
|-
|DXRV
|33
|587.143&amp;nbsp;MHz
|Relay
|5&amp;nbsp;kW
|[[Iligan|Lungsod ng Iligan]]
|-
|DXBM
|15
|479.143&amp;nbsp;MHz
|Originating
|5&amp;nbsp;kW
|[[Butuan|Lungsod ng Butuan]]
|-
|DXMJ
|37
|611.143&amp;nbsp;MHz
|Originating
|15&amp;nbsp;kW
|[[Lungsod ng Dabaw]]
|-
|DXBG
|34
|593.143&amp;nbsp;MHz
|Originating
|10&amp;nbsp;kW
|[[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]]
|-
|DXLA
|41
|635.143&amp;nbsp;MHz
|Originating
|15&amp;nbsp;kW
|[[Lungsod ng Zamboanga]]
|}

==Regional programs==
{{further|Talaan ng mga palabas ng GMA Network#Mga programa ng GMA Regional TV sa buong bansa}}
All programming mentioned below are also aired on the GMA Regional Channel.
===Newscasts===
*''[[24 Oras#Regional newscasts|24 Oras Regional]]''
**''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol)
**''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela)
**''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan)
**''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato)
**''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu)
**''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga)
**''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban)
**''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos)
**''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod)
**''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan)
**''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio)
**''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao)
**''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan)
**''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga)
**''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos)
**''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao)
**''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas)
**''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo)
===Current affairs===
*''Ano Ngani?''
*''Bida Kapampangan''
*''Isyu Ngayon''
**''Isyu Karon Central Visayas''
**''Isyu Karon Northern Mindanao''
**''Isyu Karon Southern Mindanao''
**''Isyu Ngayon North Central Luzon'' 
**''Isyu Ngayon Socsksargen''
**''Isyu Ngonian Bicolandia''
**''Isyu Subong Ilonggo''
**''Isyu Subong Negrense''
*''Isyu ug Istorya''
*''Salandigan''

===Morning shows===
*''Arangkada'' (GMA Iloilo)
*''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu)
*''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga)
*''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas)
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato)
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos)
*''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol)
*''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan)
*''Primera Balita'' (GMA Dagupan)
*''The Morning Show'' (GMA Bacolod)
*''Una Ka BAI'' (GMA Davao)

===Entertainment shows===
*''Agri Tayo Dito''
*''Kapuso, Mas Winner Ka!'' (Visayas &amp; Mindanao through TV-7 Cebu, TV-13 Bacolod and TV-5 Davao)
*''Mag TV Na''
**''MAG TV Na!'' (Cebu)
**''MAG TV Na, Amiga!'' (Bacolod)
**''MAG TV Na, Asenso Ta!'' (Cagayan de Oro)
**''MAG TV Na, Atin 'To!'' (Baguio)
**''Mag TV Na, De Aton Este!'' (Zamboanga)
**''MAG TV Na, Mag Negosyo Ta!'' (Davao)
**''MAG TV Na, Oragon!'' (Bicol)
*''OMG! featuring Caramba''
*''Ha! Ha! HAYOP!''

== Tingnan din ==
* [[Talaan ng mga himpilang pantelebisyon sa Pilipinas]]
* [[Talaan ng mga kumpanyang nakahimpil sa Pilipinas]]

== References ==
{{Reflist}}

{{GMA Network}}{{DEFAULTSORT:List Of Gma Network Stations}}
[[Category:GMA Network]]</text>
      <sha1>nh2ufr0t7t9hqhmi9naabut25uh9aul</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Padron:Agham-stub</title>
    <ns>10</ns>
    <id>25839</id>
    <revision>
      <id>2205987</id>
      <parentid>477035</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T05:53:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26663-70</username>
        <id>161421</id>
      </contributor>
      <origin>2205987</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9" sha1="scvf474d5122m0a6q9wejewmzzy2oup" xml:space="preserve">{{stub|}}</text>
      <sha1>scvf474d5122m0a6q9wejewmzzy2oup</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya</title>
    <ns>0</ns>
    <id>45985</id>
    <revision>
      <id>2205983</id>
      <parentid>2205227</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T04:43:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26753-06</username>
        <id>161418</id>
      </contributor>
      <comment>/* Mga Lider ng ASEAN */</comment>
      <origin>2205983</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24951" sha1="ok0sywqvcliszocvfpprxkrzdhobw1k" xml:space="preserve">{{Infobox Geopolitical organization
| native_name = Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya
| name = {{Collapsible list
| title = &lt;center&gt; ASEAN &lt;center&gt;
|&lt;center&gt; {{lang|my|အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း}} {{in lang|my}} &lt;/center&gt;
&lt;center&gt; {{lang|vi|Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á}} {{in lang|vi}} &lt;/center&gt;
&lt;center&gt; {{lang|en|Association of Southeast Asian Nations}} {{in lang|en}} &lt;/center&gt;
&lt;center&gt; {{lang|id|Perhimpunan Bangsa-bangsa Asia Tenggara}} {{in lang|id}} &lt;/center&gt;
&lt;center&gt; {{lang|km|សមាគមន៏ប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ}} {{in lang|km}} &lt;/center&gt;
&lt;center&gt; {{lang|lo|ສະມາຄົມປະຊາຊາດແຫ່ງອາຊີຕະເວັນອອກສຽງໃຕ້}} {{in lang|lo}} &lt;/center&gt;
&lt;center&gt; {{lang|ms|Persatuan Negara-negara Asia Tenggara}} {{in lang|ms}} &lt;/center&gt;
&lt;center&gt; {{lang|ta|தென்கிழக்காசிய நாடுகளின் கூட்டமைப்பு}} {{in lang|ta}} &lt;/center&gt;
&lt;center&gt; {{lang|th|สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้}} {{in lang|th}} &lt;/center&gt;
&lt;center&gt; {{lang|zh|东南亚国家联盟 / 東南亞國家聯盟}} {{in lang|zh}} &lt;/center&gt;}}
| linking_name = ASEAN
| image_flag = Watawat ng ASEAN.svg
| image_symbol =
| motto = &lt;small&gt;'''&quot;Isang Pananaw, Isang Pagkakakilanlan, Isang Pamayanan&quot;&lt;br&gt;&quot;10 Bansa, 1 Pagkakakilanlan&quot;'''&lt;/small&gt;
| anthem = (The ASEAN Way) &quot;[[Ang Paraan ng ASEAN]]&quot;{{parabr}}{{center| }}
| image_map = Association of Southeast Asian Nations (orthographic projection).svg
| map_caption =
| admin_center_type = {{nowrap|Luklukan ng Kalihiman}}
| admin_center = {{flagicon|Indonesya}} [[Jakarta]]
| largest_city = {{flagicon|Indonesya}} [[Jakarta]]
| languages_type = [[Wikang panggawain]]
| languages =[[Wikang Ingles|Ingles]]&lt;ref&gt;{{cite book|title=ASEAN Charter|publisher=Association of Southeast Asian Nations|pages=29|url=http://www.asean.org/archive/publications/ASEAN-Charter.pdf|quote='''Article 34.''' The working language of ASEAN shall be English.|access-date=2016-03-25|archive-date=2015-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20151109180154/http://www.asean.org/archive/publications/ASEAN-Charter.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| demonym = [[Mga taong Asyano|Timog-Silangang Asyano]]
| membership_type = [[Talaan ng mga bansang kasapi ng Asean|Bansang-kasapi]]
| membership = {{unbulleted list |{{flag|Brunei}} |{{flag|Kambodya}} |{{flag|Indonesya}} |{{flag|Laos}} |{{flag|Malaysia}} |{{flag|Myanmar}} |{{flag|Pilipinas}} |{{flag|Singapore}} |{{flag|Taylandiya}} |
{{flag|Timor-Leste}} |{{flag|Biyetnam}} |Tagamasid: {{unbulleted list |{{flag|Papua New Guinea}}}}}}
| ethnic_groups =
| ethnic_groups_year =
| government_type = [[Kapisanang panrehiyon]]
| leader_title1 = Tagapangulo
| leader_name1 = {{flagicon|Philippines}} [[Bongbong Marcos|Ferdinand Marcos Jr.]]
| leader_title2 = [[Talaan ng mga Kalihim-Heneral ng ng ASEAN|Kalihim]]
| leader_name2 = {{flagicon|Kambodya}} [[Kao Kim Hourn]]
| sovereignty_type = [[Asean#Kasaysayan|Pagtatag]]
| sovereignty_note =
| established_event1 = [[Deklarasyon ng ASEAN|Pagpapahayag ng Bangkok]]
| established_date1 = 8 Agosto 1967
| established_event2 = [[Karta ng ASEAN|Karta]]
| established_date2 = 16 Disyembre 2008
| area_km2 = 4,522,518
| area_sq_mi = 1,746,154
| percent_water =
| population_estimate = 683,290,000
| population_estimate_year = 2023
| population_census =
| population_census_year =
| population_density_km2 = 144
| population_density_sq_mi = 373
| population_density_rank =
| GDP_PPP = US$ 12.007 trilyon
| GDP_PPP_rank =
| GDP_PPP_year = 2024
| GDP_PPP_per_capita = US$ 17,528
| GDP_PPP_per_capita_rank =
| GDP_nominal = US$ 4.248 trilyon
| GDP_nominal_rank =
| GDP_nominal_year = 2024
| GDP_nominal_per_capita = $6,201
| GDP_nominal_per_capita_rank =
| HDI = 0.736
| HDI_change = {{increase}} &lt;!-- increase/decrease/steady --&gt;
| HDI_ref = 
| HDI_rank = 
| HDI_year = 2022
| currency = {{unbulleted list
 |{{flagicon|Brunei}} [[Dolyar ng Brunei]]
 |{{flagicon|Kambodya}} [[Riel ng Kambodya]]
 |{{flagicon|Indonesya}} [[Rupiah ng Indonesya]]
 |{{flagicon|Laos}} [[Kip ng Laos]]
 |{{flagicon|Malaysia}} [[Ringgit ng Malaysia]]
 |{{flagicon|Myanmar}} [[Kyat ng Myanmar]]
 |{{flagicon|Pilipinas}} [[Piso ng Pilipinas]]
 |{{flagicon|Singapore}} [[Dolyar ng Singapore]]
 |{{flagicon|Taylandiya}} [[Baht ng Taylandiya]]
 |{{flagicon|Biyetnam}} [[Dong ng Biyetnam]]}}
| currency_code =
| time_zone = [[Karaniwang Oras ng Asean|Asean]]
| utc_offset = [[UTC+9|+9]] hanggang [[UTC+6:30|+6:30]]
| time_zone_DST =
| DST_note =
| utc_offset_DST =
| cctld = {{unbulleted list
 |{{flagicon|Brunei}} [[.bn]]
 |{{flagicon|Kambodya}} [[.kh]]
 |{{flagicon|Indonesya}} [[.id]]
 |{{flagicon|Laos}} [[.la]]
 |{{flagicon|Malaysia}} [[.my]]
 |{{flagicon|Myanmar}} [[.mm]]
 |{{flagicon|Pilipinas}} [[.ph]]
 |{{flagicon|Singapore}} [[.sg]]
 |{{flagicon|Taylandiya}} [[.th]]
 |{{flagicon|Biyetnam}} [[.vn]]}}
| calling_code = {{unbulleted list
 |{{flagicon|Brunei}} +673
 |{{flagicon|Kambodya}} +855
 |{{flagicon|Indonesya}} +62
 |{{flagicon|Laos}} +856
 |{{flagicon|Malaysia}} +60
 |{{flagicon|Myanmar}} +95
 |{{flagicon|Pilipinas}} +63
 |{{flagicon|Singapore}} +65
 |{{flagicon|Taylandiya}} +66
 |{{flagicon|Biyetnam}} +84}}
|official_website = [http://www.asean.org www.asean.org]
|footnote1 = Kung isinaalang-alang bilang isahang entidad.
|footnote2 = [http://www.asean.org/stat/Table1.pdf Napiling susi ng mga batayang tagaturol ng ASEAN]
|footnote3 = [[Paglaki ng populasyon|Taunang paglaki]] 1.6%
}}

Ang '''Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya'''&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ang Saligang Batas ng ASEAN|url=http://www.asean.org/storage/images/archive/AC-Philippines.pdf|publisher=Association of Southeast Asian Nations|accessdate=10 Enero 2018|archive-date=10 Enero 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180110174642/http://www.asean.org/storage/images/archive/AC-Philippines.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;, na kadalasang dinadaglat bílang '''ASEAN''' o '''Asean''',&lt;ref&gt;http://www.gmanetwork.com/news/story/282707/ulatfilipino/balitangpinoy/pnoy-umalis-na-patungong-cambodia-para-sa-asean-summit-biyahe-gagastusan-ng-p11-m&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.gmanetwork.com/news/story/266003/ulatfilipino/balitangpinoy/ilang-miyembro-ng-asean-dismayado-sa-di-paglabas-ng-summit-ng-pahayag-ukol-sa-west-phl-sea{{Dead link|date=Mayo 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ay isang kapisanang [[heopolitika|pang-heopolitika]], [[pang-ekonomiya]], at [[kultural|pangkultura]] ng mga bansa sa [[Timog-Silangang Asya]]. Ang Asean ay itinatag noong ika-8 ng Agosto 1967 at binuo ng [[Indonesya]], [[Malaysia]], [[Pilipinas]], [[Singapore]], at [[Taylandiya]]. Ang mga layunin ng samahang ito ay pagtaguyod ng [[paglago ng ekonomiya]], [[kaunlarang panlipunan]], pagsulong ng mga kultura sa mga kasapi, at pagpapalaganap ng kapayapaang pangrehiyon.

== Kasaysayan ==
[[Talaksan:Bangkok declaration.jpg|thumb|200px|left|[[Deklarasyon ng Bangkok]]: Ang pagkatatag ng Asean noong 8 Agosto 1967.]]
Maaaring iguhit ang pagkatatag ng Asean mula sa pagkatatag ng dalawang hiwalay na organisasyon: ang Samahan ng Timog-Silangang Asya, isang [[alyansa]] na binubuo ng mga bansang [[Pilipinas]], [[Malaysia]] at [[Taylandiya]] na itinatag noong taóng 1960, at ang [[Maphilindo]], isang iminungkahing alyansa na ibubuo ng [[Pilipinas]], [[Indonesya]] at [[Malaysia]].

Ang Asean ay itinatag noong 8 Agosto 1967, na ang mga ministro ng ugnayang panlabas ng limang bansa ay nagpulong sa Bangkok at naglagda ng Deklarasyon ng Asean, na kinikilala nang lubos na [[Deklarasyon ng Bangkok]]. Ang limang ministro ng ugnayang panlabas&amp;nbsp;– [[Adam Malik]] ng Indonesya, [[Narciso Ramos]] ng Pilipinas, [[Abdul Razak|Tun Abdul Razak]] ng Malaysia, [[S. Rajaratnam]] ng Singapore, at [[Thanat Khoman]] ng Taylandiya&amp;nbsp;– ay itinuring na Mga Ama ng Pagkatatag ng Organisasyon.

Naging bahagi ng Asean ang [[Brunei Darussalam|Brunei]] noong 8 Enero 1984, ang araw pagkatapos ng pagkamit ng kanilang kalayaan nang isang linggo. Ang Brunei ay ang unang bansa na naging kasapi sa kalunan ng Asean. Noong 28 Hulyo 1995, nagkaroon ng isang bagong kasapi ang Asean nang sumanib ang [[Biyetnam]] bílang ikapitong kasapi. Pagkatapos ng dalawang taon, sumanib ang mga bansang [[Laos]] at [[Myanmar]] bílang kasapi ng Asean noong 23 Hulyo 1997. Kasabay dapat ang [[Kambodya]] sa araw ng pagsanib na iyon, ngunit ipinagpaliban muna sapagkat lumalaganap pa ang kaguluhang panloob sa politika. Noong 30 Abril 1999, sumanib na sa wakas ang bansang Kambodya at nakabuo ng isang matatag na samahán ang Asean.

== Mga Pangunahing layunin ng Asean ==

Ang mga bansang-kasapi ng Asean at nakapagpatibay ng mga pangunahing prinsipyo para sa kanilang mga ugnayan ng mga bawat isa, na nabibilang sa Kasunduan ng Pagkakaibigan at Pagkikiisa sa Timog-Silangang Asya (TAC):

* Paggalang sa magkabilá ng-panig ukol sa kalayaan, kapangyarihan, kapantayan, katatagang panteritoryo, at pambansang pagkakakilanlan ng lahat ng mga bansa;
* Karapatan ng bawat estado na mamahala ang kanilang pambansang pamamalagi na maging malaya sa kaguluhang panlabas, lihim na pagbabagsak o pamimilit
* Walang mangyayaring kaguluhan sa ugnayang panloob ng isa't isa
* Pagsasaayos ng mga kakulangan o pagtatalo sa pamamagitan ng mapayapang paraan
* Pagtatakwil sa mga banta o paggamit ng puwersa; at
* Mabisang pakikiisa sa pagitan ng mga bansang-kasapi.

== Mga kasapi ==
&lt;!-- [[Talaksan:ASEAN HQ 2.jpg|thumb|250px|Ang punong tanggapan ng Asean sa [[Jakarta]], [[Indonesya]].]] --&gt;
[[Talaksan:Map of ASEAN member states.svg|thumb|307x307px|Mapang nagpapakita ng mga kasapi ng ASEAN]]

=== Talaan ng mga kasapi ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! scope=&quot;col&quot; |[[Estado]]
! scope=&quot;col&quot; |Araw ng 
pag-anib&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ASEAN Member States |url=https://asean.org/member-states/ |access-date=2025-10-26 |website=asean.org}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{flagicon|IDN}} [[Indonesya]]
| align=&quot;right&quot; |{{Date table sorting|1967-08-08}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{flagicon|MAS}} [[Malaysia]]
| align=&quot;right&quot; |{{Date table sorting|1967-08-08}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{flagicon|PHL}} [[Pilipinas]]
| align=&quot;right&quot; |{{Date table sorting|1967-08-08}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{flagicon|SGP}} [[Singapore]]
| align=&quot;right&quot; |{{Date table sorting|1967-08-08}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{flagicon|THA}} [[Taylandiya]]
| align=&quot;right&quot; |{{Date table sorting|1967-08-08}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{flagicon|BRN}} [[Brunei]]
| align=&quot;right&quot; |{{Date table sorting|1984-01-07}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{flagicon|VNM}} [[Biyetnam]]
| align=&quot;right&quot; |{{Date table sorting|1995-07-28}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{flagicon|LAO}} [[Laos]]
| align=&quot;right&quot; |{{Date table sorting|1997-07-23}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{flagicon|MMR}} [[Myanmar]]
| align=&quot;right&quot; |{{Date table sorting|1997-07-23}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{flagicon|KHM}} [[Kambodya]]
| align=&quot;right&quot; |{{Date table sorting|1999-04-30}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{flagicon|TLS}} [[Silangang Timor]]
| align=&quot;right&quot; |{{Date table sorting|2025-10-26}}
|}

=== Papua New Guinea ===
Ang bansang [[Papua Bagong Guinea]] ay kasalukuyang nasa katayuang tagamasid mula 1976.

== Pagtitipon ng Asean ==
[[Talaksan:ASEAN member states.svg|thumb|right|250px|&lt;font color=navy&gt;██&lt;/font&gt; Mga likas na kasapi ng Asean&lt;br&gt; &lt;font color=blue&gt;██&lt;/font&gt; Mga tagamasid sa Asean&lt;br&gt;
&lt;font color=aqua&gt;██&lt;/font&gt; Mga kandidatong-kasapi ng Asean&lt;br&gt;
&lt;font color=navy&gt;█&lt;/font&gt;&lt;font color=red&gt;█&lt;/font&gt; Asean Dagdag Tatlo&lt;br&gt;
&lt;font color=navy&gt;█&lt;/font&gt;&lt;font color=red&gt;█&lt;/font&gt;&lt;font color=green&gt;█&lt;/font&gt; Pagtitipon ng Silangang Asya&lt;br&gt;
&lt;font color=navy&gt;█&lt;/font&gt;&lt;font color=blue&gt;█&lt;/font&gt;&lt;font color=aqua&gt;█&lt;/font&gt;&lt;font color=red&gt;&lt;/font&gt;&lt;font color=green&gt;█&lt;/font&gt;&lt;font color=orange&gt;█&lt;/font&gt; Porong Panrehiyon ng Asean]]
Nagdadaos ng mga pagpupulong ang Asean na nakilalang [[Pagtitipon ng Asean]] (''Asean Summit''), kung saan nagpupulong ang mga punò ng pamahalaan ng bawat kasapi upang pag-usapan at pasyahan ang mga isyung panrehiyon, gayundin sa pagdaraos ng ibang pagpupulong kung saan kasáma ang mga bansa na nasa labas ng hanay na may hangaring magtaguyod ng mga ugnayang panlabas.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;font-size:105%;&quot; | Mga Pagtitipong Pormal ng Asean&lt;/tr&gt;

! width=&quot;30px&quot; | !! width=&quot;140px&quot; | Petsa !! width=&quot;140px&quot; | Bansa !! width=&quot;140px&quot; | Punung-abala&lt;/tr&gt;
|-
| Ika-1 || align=&quot;right&quot; | Pebrero 23–24, 1976 || {{flag|Indonesya}} &lt;td&gt;[[Jakarta]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

| Ika-2 || align=&quot;right&quot; | Agosto 4–5, 1977 || {{flag|Malaysia}} ||[[Kuala Lumpur]]&lt;/tr&gt;
| Ika-3 || align=&quot;right&quot; | Disyembre 14–15, 1987 || {{flag|Pilipinas}} ||[[Maynila]]&lt;/tr&gt;
| Ika-4 || align=&quot;right&quot; | Enero 27–29, 1992 || {{flag|Singapore}} ||[[Singapore]]&lt;/tr&gt;
| Ika-5 || align=&quot;right&quot; | Disyembre 14–15, 1995 || {{flag|Taylandiya}} &lt;td&gt;[[Bangkok]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
| Ika-6 || align=&quot;right&quot; | Disyembre 15–16, 1998 || {{flag|Biyetnam}} &lt;td&gt;[[Hanoi]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
| Ika-7 || align=&quot;right&quot; | Nobyembre 5–6, 2001 || {{flag|Brunei}} &lt;td&gt;[[Bandar Seri Begawan]]&lt;/tr&gt;
| Ika-8 || align=&quot;right&quot; | Nobyembre 4–5, 2002 || {{flag|Kambodya}} &lt;td&gt;[[Phnom Penh]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
| Ika-9 || align=&quot;right&quot; | Oktubre 7–8, 2003 || {{flag|Indonesya}} &lt;td&gt;[[Bali]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
| Ika-10 || align=&quot;right&quot; | Nobyembre 29–30, 2004 || {{flag|Laos}} ||[[Vientiane]]&lt;/tr&gt;
| Ika-11 || align=&quot;right&quot; | Disyembre 12–14, 2005 || {{flag|Malaysia}} ||[[Kuala Lumpur]]&lt;/tr&gt;
| Ika-12 || align=&quot;right&quot; | Enero 11–14, 2007&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; || {{flag|Pilipinas}} ||[[Kalakhang Sugbo|Cebu]]&lt;/tr&gt;
| Ika-13 || align=&quot;right&quot; | Nobyembre 18–22, 2007|| {{flag|Singapore}} || [[Singapore]]&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td&gt;Ika-14&lt;/td&gt;&lt;td&gt;27 Pebrero–1 Marso, 10–11 Abril 2009&lt;/td&gt;&lt;td rowspan=&quot;2&quot;&gt;{{flag|Taylandiya}}&lt;/td&gt;&lt;td rowspan=&quot;2&quot;&gt;[[Pattaya]], [[Cha-am]], at [[Hua Hin]]&lt;/tr&gt;
|-
|Ika-15
|23-25 Oktubre 2009&lt;/tr&gt;
|-
|Ika-16
|8-9 Abril 2010
| rowspan=&quot;2&quot; |{{flag|Biyetnam}}
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Hanoi]]
|-
|Ika-17
|28-31 Oktubre 2010
|-
|Ika-18
|7–8 Mayo 2011
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Flag|Indonesya}}&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;
|[[Jakarta]]
|-
|Ika-19
|14–19 Nobyembre 2011
|[[Bali]]
|-
|Ika-20
|3–4 Abril 2012
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Flag|Kambodya}}
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Phnom Penh]]
|-
|Ika-21
|17–20 Nobyembre 2012
|-
|Ika-22
|24–25 Abril 2013
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Flag|Brunei}}
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Bandar Seri Begawan]]
|-
|Ika-23
|9–10 Oktubre 2013
|-
|Ika-24
|10–11 Mayo 2014
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Flag|Myanmar|Myanmar}}
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Naypyidaw]]
|-
|Ika-25
|12–13 Nobyembre 2014
|-
|Ika-26
|26–27 Abril 2015
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Flag|Malaysia}}
|[[Kuala Lumpur]] at [[Langkawi]]
|-
|Ika-27
|18–22 November 2015
|[[Kuala Lumpur]]
|-
|Ika-28
|6–8 Setyembre 2016
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Flag|Laos}}
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Vientian|Vientiane]]
|-
|Ika-29
|6–8 Setyembre 2016
|-
|Ika-30
|28–29 Abril 2017
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Flag|Pilipinas}}
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Pasay]]
|-
|Ika-31
|10–14 Nobyembre 2017
|-
|Ika-32
|27–28 Abril 2018
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Flag|Singapore}}
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Singapore]]
|-
|Ika-33
|11–15 Nobyembre 2018
|-
|Ika-34
|20–23 Hunyo 2019
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Flag|Taylandiya}}
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Bangkok]]
|-
|Ika-35
|31 Oktubre–4 Nobyembre 2019
|-
|Ika-36
|26 June 2020
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Flag|Biyetnam}}
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Hanoi]]
|-
|Ika-37
|11–15 Nobyembre 2020
|-
|Ika-38
|26–28 Oktubre 2021
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Flag|Brunei}}
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Bandar Seri Begawan]]
|-
|Ika-39
|26–28 Oktubre 2021
|-
|Ika-40
|10–13 Nobyembre 2022
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Flag|Kambodya}}
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Nom Pen|Phnom Penh]]
|-
|Ika-41
|10–13 Nobyembre 2022
|-
|Ika-42
|9–11 Mayo 2023
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Flag|Indonesya}}
|[[Labuan Bajo]]
|-
|Ika-43
|5–7 Setyembre 2023
|[[Jakarta]]
|-
|Ika-44
|6–11 Oktubre 2024
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Flag|Laos}}
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Vientian|Vientiane]]
|-
|Ika-45
|6–11 Oktubre 2024
|-
|Ika-46
|26-27 Mayo 2025
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Flag|Malaysia}}
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Kuala Lumpur]]
|-
|Ika-47
|26-28 Oktubre 2025
|-
|Ika-48
| rowspan=&quot;2&quot; |2026
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Flag|Pilipinas}}
| rowspan=&quot;2&quot; |
|-
|Ika-49
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot; | &lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; Ipinagpaliban mula Disyembre 10–14, 2006.
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot; | &lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; Nagpunong-abala ng pagtitipon nang lumiban ang Myanmar.
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot; | &lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; Ang pagtitipon ay binubuo ng dalawang bahagi.&lt;br&gt;Ang unang bahagi ay nalipat mula 12–17 Disyembre 2008 dahil sa [[krisis pampolitika ng Taylandiya noong 2008]].&lt;br&gt;Ang ikalawang bahagi ay napigil noong Abril 11 dahil sa pagpasok ng mga demonstrador sa lugar ng pagdaraos ng pagtitipon.
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot; | &lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; Nagmungkahi ang bansang {{flag|Indonesya}} sa bansang {{flag|Brunei}} ng palitan na magpupunong-abala sila sa APEC (at malamang ang pagpupulong ng G20) sa 2013.
|}

Habang nagdaraos ang ikalimang Pagtitipon sa Bangkok, nagpasiya ang mga pinúnò na magpulong nang &quot;di-pormal&quot; sa pagitan ng bawat pagtitipon:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
!colspan=&quot;4&quot; style=&quot;font-size:105%;&quot;| Mga Pagtitipong Di-pormal ng Asean&lt;/tr&gt;
!width=&quot;30px&quot;| !!width=&quot;140px&quot;| Petsa !!width=&quot;140px&quot;| Bansa !!width=&quot;140px&quot;| Punung-abala&lt;/tr&gt;
|-
| Ika-1 || align=&quot;right&quot; | 30 Nobyembre 1996 || {{flag|Indonesya}} || [[Jakarta]]&lt;/tr&gt;
| Ika-2 || align=&quot;right&quot; | 14–16 Disyembre 1997 || {{flag|Malaysia}} || [[Kuala Lumpur]]&lt;/tr&gt;
| Ika-3 || align=&quot;right&quot; | 27–28 Nobyembre 1999 || {{flag|Pilipinas}} || [[Maynila]]&lt;/tr&gt;
| Ika-4 || align=&quot;right&quot; | 22–25 Nobyembre 2000 || {{flag|Singapore}} || [[Singapore]]&lt;/tr&gt;
|}

== Ang paghahambing ng mga hanay sa mga malalaking bansa ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- bgcolor=&quot;#ececec&quot;
| '''Organisasyon''' || '''Lawak'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;km²&lt;/small&gt; || '''Populasyon''' || '''GDP (PPP)'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;sa EU$&lt;/small&gt; || '''GDP (PPP)&lt;br&gt;bawat kapita'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;sa EU$&lt;/small&gt; || '''Mga bansang-&lt;br&gt;kasapi'''
|-
| '''[[UE]]'''
| bgcolor=#ccffcc align=&quot;right&quot; | 4,225,104
| align=&quot;right&quot; | 449,206,579
| align=&quot;right&quot; | 26.308 trilyon
| align=&quot;right&quot; | 58,838
| align=&quot;right&quot; | 27
|-
| '''[[Asean|ASEAN]]'''
| align=&quot;right&quot; | 4,522,518
| align=&quot;right&quot; | 683,290,000
| align=&quot;right&quot; | 12,007 trilyon 
| align=&quot;right&quot; | 17,528
| align=&quot;right&quot; | 10
|-
| '''[[CSN]]'''
| align=&quot;right&quot; | 17,715,335
| bgcolor=#ccffcc align=&quot;right&quot; | 366,669,975
| align=&quot;right&quot; | 2,635,349
| align=&quot;right&quot; | 7,187
| align=&quot;right&quot; | 12
|-
| '''[[Unyong Aprika|AU]]'''
| bgcolor=&quot;#ccffff&quot; align=&quot;right&quot; | 29,922,059
| bgcolor=&quot;#ccffff&quot; align=&quot;right&quot; | 1,494,988,668
| bgcolor=&quot;#ccffcc&quot; align=&quot;right&quot; | 8.990 trilyon
| bgcolor=&quot;#ccffcc&quot; align=&quot;right&quot; | 6,330
| bgcolor=&quot;#ccffff&quot; align=&quot;right&quot; | 55
|-
| '''Malalaking&lt;br&gt;bansa'''
| 
| 
| 
| 
| '''Hati ng&lt;br&gt;politika'''
|-
| '''[[India]]'''
| align=&quot;right&quot; | 3,287,263
| align=&quot;right&quot; | 1,428,627,663
| align=&quot;right&quot; | 14.594 trillion
| align=&quot;right&quot; | 10,123
| align=&quot;right&quot; | 36
|-
| '''[[Tsina]]'''
| align=&quot;right&quot; | 9,596,961
| align=&quot;right&quot; | 1,409,670,000
| align=&quot;right&quot; | 35.291 trillion
| align=&quot;right&quot; | 25,015
| align=&quot;right&quot; | 34
|-
| '''[[Estados Unidos ng Amerika|EU]]'''&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;
| align=&quot;right&quot; | 9,833,520 
| align=&quot;right&quot; | 334,914,895
| align=&quot;right&quot; | 28.781 trillion
| align=&quot;right&quot; | 85,373
| align=&quot;right&quot; | 50
|-
| '''[[Canada]]'''&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;
| align=&quot;right&quot; | 9,984,670
| align=&quot;right&quot; | 41,288,599
| align=&quot;right&quot; | 2.472 trillion
| align=&quot;right&quot; | 60,495
| align=&quot;right&quot; | 13
|-
| '''[[Russia]]'''
| align=&quot;right&quot; | 17,098,246
| align=&quot;right&quot; | 143,679,916
| align=&quot;right&quot; | 5.473 trillion
| align=&quot;right&quot; | 38,292
| align=&quot;right&quot; | 89
|-
|}
&lt;small&gt;Itinaya sa taong 2024. Bughaw-puti para sa pinakamalaking halaga, lunting-puti para sa pinakamaliit, sa mga hanay na pinaghahambingan.&lt;/small&gt;&lt;br&gt;

== Katayuan ng ekonomiya ==

Ang talahanayang GDP ay nakabatay sa PPP na itinaya noong 2024.

{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse; font-size: 95%:&quot;
|- bgcolor=&quot;#efefef&quot;
| '''Bansa''' || '''GDP (PPP)'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;''angaw&lt;br&gt;sa [[Dolyar ng Estados Unidos|EU$]](Itinaya)''&lt;/small&gt; || '''GDP (PPP)'''&lt;br&gt;'''bawat kapita'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;''sa [[Dolyar ng Estados Unidos|EU$]](Itinaya)''&lt;/small&gt;
|-
| {{flag|Indonesya}} || 4.721 trilyon || 16,861
|-
| {{flag|Taylandiya}} || 1.644 trilyon || 23,401
|-
| {{flag|Biyetnam}} || 1.559 trilyon || 15,470
|-
| {{flag|Pilipinas}} || 1.392 trilyon || 12,192 
|-
| {{flag|Malaysia}} || 1.306 trilyon || 39,030
|-
| {{flag|Singapore}} || 794.179 bilyon || 133,737
|-
| {{flag|Myanmar}} || 283.572 bilyon || 5,200
|-
| {{flag|Kambodya}} || 106.714 bilyon || 6,541
|-
| {{flag|Laos}} || 74.205 bilyon || 9,787
|-
| {{flag|Brunei}} || 33.875 bilyon || 76,864
|}

== Mga Lider ng ASEAN ==
&lt;gallery class=&quot;center&quot; widths=&quot;145&quot;&gt;
Talaksan:His Majesty Bolkiah 20231216.jpg|{{flagicon|BRU}} '''[[Brunei Darussalam]]'''&lt;br /&gt; [[Sultan ng Brunei|Sultan]] &lt;br /&gt;'''[[Hassanal Bolkiah]]'''
Talaksan:Hun Manet on May 30, 2025 (cropped).jpg|{{flagicon|CAM}} '''[[Kambodya]]'''&lt;br /&gt; [[Punong Ministro ng Kambodya|Punong Ministro]]&lt;br /&gt;'''[[Hun Manet]]'''
Talaksan:Prabowo Subianto 2024 official portrait.jpg|{{flagicon|IDN}} '''[[Indonesya]]'''&lt;br /&gt;[[Pangulo ng Indonesya|Pangulong]] &lt;br /&gt;'''[[Prabowo Subianto]]'''
Talaksan:Sonexay Siphandone on January 21, 2025.jpg|{{flagicon|LAO}} '''[[Laos]]'''&lt;br /&gt;[[Punong Ministro ng Laos|Punong Ministro]]&lt;br /&gt;'''[[Sonexay Siphandone]]'''
Talaksan:20251026 Anwar Ibrahim 47th ASEAN Summit.jpg|{{flagicon|MAS}} '''[[Malaysia]]'''&lt;br /&gt;[[Punong Ministro ng Malaysia|Punong Ministro]]&lt;br /&gt;'''[[Anwar Ibrahim]]'''
Talaksan:Min Aun Hlaing at Tianjin (2025) (cropped).jpg|{{flagicon|Burma}} '''[[Myanmar]]'''&lt;br /&gt; [[Pangulo ng Myanmar|Pangulong]]&lt;br /&gt;'''[[Min Aung Hlaing]]'''
Talaksan:Ferdinand R. Marcos Jr (3x4 cropped).jpg|{{flagicon|PHL}} '''[[Pilipinas]]'''&lt;br /&gt;[[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] &lt;br /&gt;'''[[Bongbong Marcos|Ferdinand Marcos Jr.]]'''
Talaksan:Prime Minister of Singapore Lawrence Wong 250530-D-PM193-4275 (2025).jpg|{{flagicon|SGP}} '''[[Singapore]]'''&lt;br /&gt;[[Punong Ministro ng Singapore|Punong Ministro]] &lt;br /&gt;'''[[Lawrence Wong]]'''
Talaksan:Anutin Charnvirakul in 2025.jpg|{{flagicon|THA}} '''[[Taylandiya]]'''&lt;br /&gt;[[Punong Ministro ng Taylandiya|Punong Ministro]] &lt;br /&gt;'''[[Anutin Charnvirakul]]'''
Talaksan:PM Kishida meeting with PM Gusmão of Timor-Leste (cropped).jpg|{{flagicon|Timor-Leste}} '''[[Timor Leste]]'''&lt;br /&gt;[[Punong Ministro ng Timor Leste|Punong Ministro]]&lt;br /&gt;'''[[Xanana Gusmão]]'''
Talaksan:Le Minh Hung 20260502.jpg|{{flagicon|Vietnam}} '''[[Vietnam]]'''&lt;br /&gt;[[Punong Ministro ng Vietnam|Punong Ministro]]&lt;br /&gt;'''[[Lê Minh Hưng]]'''
&lt;/gallery&gt;

==Tingnan din==
* [[ASEAN+ 3]]
* [[Sona ng Malayang Kalakalan ng ASEAN]] o AFTA
* [[BIMP-EAGA]]
* [[Pundasyong ASEAN]]
* [[ASEAN+ 6]]
* [[Awit ng Pagkakaisa ng ASEAN]] (Himno ng ASEAN)
* [[Sagisag ng ASEAN]]
* [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] (SEA Games)
* [[Talaan ng mga lungsod sa ASEAN ayon sa populasyon]]
* [[Ang Paraan ng ASEAN]] opisyal na awitin ng ASEAN

==Mga sanggunian==
{{Reflist}}&lt;ref&gt;{{Cite web |date=9, May 2015 |title=Selected Basic ASEAN Indicators |url=https://asean.org/images/2015/January/selected_key_indicators/Summary%20table_as%20of%20December%202014_R.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150904103519/http://www.asean.org/images/2015/January/selected_key_indicators/Summary%20table_as%20of%20December%202014_R.pdf |archive-date=4, September 2015}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{Cite web |date=13, April 2023 |title=Report for selected countries and subjects |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/April/weo-report?c=516,522,536,544,548,518,566,576,578,582,&amp;s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,LP,&amp;sy=2021&amp;ey=2028&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;scc=0&amp;ssd=1&amp;ssc=0&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Mga kawing panlabas==
* [http://www.asean.org/ Opisyal na Pahina ng ASEAN]
* [https://www.youtube.com/watch?v=ZfHJdhVdIIQ YouTube: Association of Southeast Asian Nations (ASEAN)]
* [https://www.youtube.com/watch?v=tnqXEYI1yGg YouTube: ASEAN Community]
* [http://www.asean.org/10921.htm ASEAN Secretariat Related Sites] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110725020933/http://www.asean.org/10921.htm |date=2011-07-25 }}
* [http://www.aseanregionalforum.org/ ASEAN Regional Forum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130725021423/http://www.aseanregionalforum.org/ |date=2013-07-25 }}
* [http://www.aseanfoundation.org/ ASEAN Foundation]
* [http://www.aseanfocus.com/ ASEAN Focus Group]
* [http://www.aseannewsnetwork.com/ ASEAN News Network] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050427131934/http://www.aseannewsnetwork.com/ |date=2005-04-27 }}

{{ASEAN}}

[[Kategorya:ASEAN]]
[[Kategorya:Timog-silangang Asya]]
[[Kategorya:Asya]]
[[Kategorya:Mga pandaigdigang organisasyon]]</text>
      <sha1>ok0sywqvcliszocvfpprxkrzdhobw1k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Canlubang</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54494</id>
    <revision>
      <id>2205992</id>
      <parentid>2203306</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:29:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2205992</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17279" sha1="lfgz1jlyo8ikrmdj5tm5k59yadc5le3" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ᜃᜈ̟ᜎ̱ᜊᜅ̟&lt;br&gt;Urban Canlubang
| official_name = Barangay ng Canlubang
| native_name = Canlubang, Laguna&lt;br&gt;4028
| settlement_type = [[Barangay|Independent Barangay]]
| image_skyline = CanlubangArch.jpg
| image_caption = Ang arko ng Brgy. Canlubang
| image_seal = Barangay_Canlubang_Seal.jpg
| image_map              = {{PH wikidata|image_map}}
| map_caption            = {{PH wikidata|map_caption}}
| image_map1             = {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#FF0000|zoom=11|Id=Q5032522}}
| map_caption = Ang mapa ng Canlubang na matatagpuan sa Pilipinas
| pushpin_map = Pilipinas
| pushpin_label_position = left
| pushpin_label = Canlubang
| subdivision_type  = [[Bansa]]
| subdivision_name  = [[Pilipinas]]
| subdivision_type1 = [[Estado]]
| subdivision_name1 = [[Luzon]]
| subdivision_type2 = [[Rehiyon]]
| subdivision_name2 = [[Calabarzon|Calabarzon (Region&amp;nbsp;4-A)]] 
| subdivision_type3 = [[Probinsya]] 
| subdivision_name3 = [[Laguna]]  
| subdivision_type4 = [[City]]
| subdivision_name4 = [[Calamba, Laguna|Calamba]]  
| subdivision_type5 = [[Kabisera]]
| subdivision_name5 = MCDC (''de jure'')&lt;br&gt;Ceris (''de facto'')  
| subdivision_type6 = Largest district
| subdivision_name6 = Carmel, Canlubang
| subdivision_type7 = Zip code+
| subdivision_name7 = 4028 (''geographically only'')
| leader_title = Kapitan&lt;br&gt;Konsehal
| leader_name = {{plainlist|
* [[Larry O. Dimayuga]] (''inkumbent'')&lt;!-- Barangay Kapitan--&gt;&lt;br&gt;OIC; Edgar Mangubat
* Catherine Palentinos
* Eric Q. Manaig
* Hector Fajardo
}}
| area_total_km2 = 39.12
| population_total = 54, 655
| population_as_of = 2010
| website = 
| coordinates  = {{PH wikidata|coordinates}}
| blank_name_sec1    =  Wika
| blank_info_sec1    =  [[Wikang Tagalog|Tagalog]] (Traditional)&lt;br&gt;{{hlist|[[Taglish]] (Simplified)}}
| blank_name_sec2   =  Patron
| blank_info_sec2   = [[Jose ng Nazareth|Saint Joseph the Worker Parish]]&lt;br&gt;St. Joseph the Worker Parish (Mayo 1)
{{PSGCstyle}}
}}

Ang brgy '''Canlubang''', ([[Baybayin]]: ᜃᜈ̟ᜎ̱ᜊᜅ̟), ay isang Nagsasariling barangay (Independent Barangay) sa [[Calamba, Laguna|Calamba]], [[Laguna]] dito sa [[Pilipinas]]. Ito ay maituturing pinakamalaking barangay sa buong lungsod ng Calamba at pumapangalawa sa pinakamalaking barangay sa  buong [[Pilipinas]]. Dito rin matatagpuan ang mga pangangailangan nang mga taga Calamba at maraming opurtunidad na makukuha tulad nang trabaho, tirahan at iba pa.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.tripmondo.com/philippines/calabarzon/province-of-laguna/matang-tubig |title=Archive copy |access-date=2018-11-12 |archive-date=2023-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230822124448/https://www.tripmondo.com/philippines/calabarzon/province-of-laguna/matang-tubig/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

==Heograpiya==
Ang Urban Canlubang ay may lawak na 39.12 lupain na sumasakop sa lungsod ng Calamba, ito ay pinapagitan ng mga lungsod/bayan ng [[Silang, Cavite|Silang]], [[Tagaytay]] sa [[Cavite]] at [[Cabuyao]] sa Laguna, noong kapanahunan ni Don Jose Yulo mula sa [[Bago, Negros Occidental]] ang Canlubang ay ginawang plantasyon ng tubohan noong 1970s.

==Pagaari ni Don. José Yulo==
Ang Canlubang ay maituturing na pumapangalawa pinakalamalaking barangay hindi lang sa [[Calamba, Laguna|Calamba]] kundi sa buong [[Laguna]]. Noong kapanahunan pa ni Yulo katuwang ang kanyang asawa na si Cecilia A. Yulo na sila ang nangangalaga sa lugar na iyon, bagamat sa kanila ang lupain na ito, taniman nang tubuhan (asukalan) ang tinaguraiang Mill Estate nang Luzon, at maihahalintulad sa [[Hinoba-an]], [[Negros Occidental]] sa Bisayas. Ang Canlubang ay nakatulong para sa mga taga Calamba dahil ang nasasakupan nito ang lugar at dito matatagpuan ang iba't-ibang opurtinidad nang mga naninirahan sa ibang barangay sa Calamba.

==Pagaari ni Ayala==
Nang mabili nang pamilyang Ayala ang ibang lupain ng Canlubang nag-pasya si Ayala na palakihin pa ito magmula sa Republic Wakepark Nuvali, ng Canlubang mula sa Pittland, Cabuyao hanggang sa Nuvali sa [[Santa Rosa, Laguna]] nagpasya si Ayala na ang Canlubang ay nabibilang sa Nuvali Ayala sa pag mamay-ari nito ngunit sakop pa rin  ito ng [[Calamba, Laguna|Calamba]]. Ang lupain ng Canlubang sa sukat ay 3, 912.0 ang lawak.

== Mga opisyal ng Barangay Canlubang ==
{| class=&quot;infobox&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;0&quot; align=&quot;right&quot; style=&quot;font-size: 90%; margin-left:1em; border:1px solid #999;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#000000; text-align:center; color:limegreen&quot;| &lt;big&gt;'''Barangay Opisyales'''&lt;/big&gt;
|-
| &lt;center&gt;'''Edgar Mangubat'''&lt;/center&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:red; text-align:center;&quot;| '''Barangay Opisyales (2018)''' 
|-
|style=&quot;background:#f9f9f9&quot;|Au Juliano
|style=&quot;background:#f9f9f9&quot;|{{small|Cedula's Tresurer}}
|-
|style=&quot;background:#f9f9f9&quot;|Raquel Martinez
|style=&quot;background:#f9f9f9&quot;|{{small|Kawani}}
|-
|style=&quot;background:#f9f9f9&quot;|Cristel Austria
|style=&quot;background:#f9f9f9&quot;|{{small|Kawani}}
|-
|style=&quot;background:#f9f9f9&quot;|{{grey|Lucilalo Diaz}}
|style=&quot;background:#f9f9f9&quot;|{{small|(''former'' Kawani)}}
|-
|style=&quot;background:#f9f9f9&quot;|Nolan G. Celo
|style=&quot;background:#f9f9f9&quot;|{{small|Kawani}}
|-
|style=&quot;background:#f9f9f9&quot;|Gina &quot;Gie&quot;
|style=&quot;background:#f9f9f9&quot;|{{small|Kawani ng Sityo Asia-1}}
|-
|style=&quot;background:#f9f9f9&quot;|Anabelle Murillo
|style=&quot;background:#f9f9f9&quot;|{{small|Kawani}}
|}

===Populasyon sa Canlubang===
* 1990- 20,112
* 1995- 34,484
* 2000- 45,294
* 2007- 54,602
* 2010- 54,655

===Dibisyon ng barangay sa Canlubang===
Ito ay binubuo ng 21 na sityo at ng sariling ZIP Code; 4028, Ito ay isa sa mga mahahalagang barangay na nasasakupan ng Calamba dahil sa mga bilang ng industriyal sa barangay, Ito ay isang independent o nagsasarili dahil sa pag-lago ng interes at income, Dapatwat ito ay isa sa mga pinepetisyon na ihain bilang, pagbubukod sa lungsod dahil sa pagsasarili nito sa mga mag-dadaang taon na mahahanay sa mga bayang listahan sa lalawigan ng [[Laguna]], ngunit ito ay nakasunod at nakapaloob sa slope map sa kabuoan ng Calamba. At ang pumapangalawang pinakamalaking barangay sa Pilipinas.

{{unbulleted list
| {{Color box|#FFF895|‡|border=darkgray}} {{font|Urban|size=90%}}
| {{Color box|#BFF5FF|±|border=darkgray}} {{font|Bukod|size=90%}}
| {{Color box|#CCFFCC|†|border=darkgray}} {{font|Kabisera|size=90%}}
| {{Color box|#FFE6F3|∗|border=darkgray}} {{font|Kinukumpuni|size=90%}}
}}

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center&quot;
|-
!Distrito
!Mga sityo * 
!Status
!Kabisera
|-
| style=&quot;background-color:#FFF895;&quot; |[[Talaksan:1915Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 08.jpg|100px]]&lt;br&gt;'''Canlubang (Proper)''' || style=&quot;background-color:#FFF895;&quot; | Casmicejos&lt;br&gt;*Happy Valley&lt;br&gt;Locomotive&lt;br&gt;Old Stable&lt;br&gt;(Baryo) Paltok || style=&quot;background-color:#FFF895;&quot; | Urban at Rural  || style=&quot;background-color:#FFF895;&quot; | Baryo Paltok
|-
| style=background-color:#BFF5FF | [[Talaksan:1982Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 12.jpg|100px]]&lt;br&gt;*Carmel District || style=background-color:#BFF5FF | --- || style=background-color:#BFF5FF | Rural || style=background-color:#BFF5FF | ''Carmel District''
|-
| style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; | [[Talaksan:2094Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 46.jpg|100px]]&lt;br&gt;Ceris Village || style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; | *Ceris I&lt;br&gt;Ceris II&lt;br&gt;Ceris III || style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; | Rural at Urban || style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; | Ceris III
|-
|  style=&quot;background-color:#CCFFCC;&quot; |[[Talaksan:Manfil, Canlubang 2023.jpg|100px]]&lt;br&gt;Kapayapaan Village ||  style=&quot;background-color:#CCFFCC;&quot; | Asia-1&lt;br&gt;Asia-2&lt;br&gt;''Carmel Housing''&lt;br&gt;Manfil (including {{grey|''Villasante''}})&lt;br&gt;*MCDC&lt;br&gt;Palao ||  style=&quot;background-color:#CCFFCC;&quot; | Urban ||  style=&quot;background-color:#CCFFCC;&quot; | Manfil
|-
| style=background-color:#BFF5FF | Silangan Village || style=background-color:#BFF5FF | *Kapatagan B-1 || style=background-color:#BFF5FF | Urban || style=background-color:#BFF5FF | ''Silangan''
|-
| style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; |[[Talaksan:Matang Tubig Cave.jpg|100px]]&lt;br&gt;Upland Canlubang || style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; | Balagbag Araw&lt;br&gt;*Buntog&lt;br&gt;Majada-In&lt;br&gt;Mangumit I&lt;br&gt;Mangumit II&lt;br&gt;Putol || style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; | Rural || style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; | Buntog
|}

==Mga sityo ng Canlubang==
{{Multiple image |direction = vertical |align = right |header = '''''Sitios of Canlubang'''|image1=| image2 = The wake park at Nuvali in Laguna.jpg|image3=St. Joseph Parish Church in Canlubang, Calamba, Laguna.jpg|image4=Matang Tubig Down Falls.jpg |caption1=Ang [[Ospital ng Lungsod Calamba]] |caption2 =Ang Republ1c Wakepark sa Canlubang |caption3=Ang Simbahan ng St. Joseph Parish Church|caption4=Ang talon ng San Cristobal sa gilid ng Canlubang.}}

Ang barangay, ay binubuo ng 24 sityo at mga purok sa Canlubang. Bawat sityo ay pinamumunuan ng punong barangay (''or punong kinatawan''). Ito ang mga:

{{unbulleted list
| {{Color box|#FFF895|‡|border=darkgray}} Urbanisadong Sityo
| {{Color box|#BFF5FF|±|border=darkgray}} Bukod at Kinukumpuni Sityo
| {{Color box|#CCFFCC|†|border=darkgray}} Baryo &amp; Urbanisadong Sityo
| {{Color box|#FFE6F3|∗|border=darkgray}} Kinukumpuni Sityo
| {{Color box|#FDFDFD|border=darkgray}}   Sityo
}}

{|class=&quot;collapsible collapsed wikitable toccolours&quot; width=60%
|-
!style=&quot;background: white&quot; colspan=4 align=&quot;center&quot; |Mga sityo sa Canlubang
|-
| '''Sityo's'''
| '''Call Sign'''
| '''S.I.C &lt;!--Sitio Incharge--&gt;'''
| '''Bahagi'''
|-
| 1. style=&quot;background-color:#FFF895;&quot; | ‡ Asia-1 || {{flag|Alaska}}&lt;br&gt;{{flagicon|Georgia (U.S. state)}} [[Georgia (estado ng Estados Unidos)|Georgia]] || Larry Marasigan&lt;br&gt;Donardo Tuazon || rowspan=&quot;2&quot;| Kapayapaan 
|-
| 2. style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; | * Asia-2 || {{flag|Argentina}} || Arnel G. Villareal 
|-
| 3. Balagbag Araw/Kapatagan || {{flag|Bahrain}} || Guillermo Casapao || rowspan=&quot;2&quot;| Upland 
|-
| 4. Buntog || {{flag|Brunei}} || Marcelo Cartago
|-
| 5. Bomba || {{flag|Bahamas}} || Teodora Capacio || Urban
|-
| 6. style=&quot;background-color:#FFF895;&quot; | ‡ '''Canlubang''' || {{flag|Canada}} || Marilyn Jose || Proper 
|-
| 7. style=background-color:#BFF5FF | ± Carmel Housing || {{flagicon|Illinois}} [[Chicago]] || Marlon Mailom || Kapayapaan (''but outside of jurisdiction'')
|-
| 8. style=&quot;background-color:#CCFFCC;&quot; | † Casmicejos || {{flag|Colombia}} || Ruth Evangelista || Proper
|-
| 9. style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; | * Ceris I &amp; II || {{flag|Cyprus}} || Federico Romero || rowspan=&quot;2&quot;| Bukod
|-
| 10. style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; | * Ceris III || {{flag|Colorado}} || Reynaldo Oña 
|-
| 11. style=&quot;background-color:#CCFFCC;&quot; | † Happy Valley || {{flagicon|Texas}} [[Houston]] || Ronaldo Llanto || rowspan=&quot;2&quot;| Proper 
|-
| 12. style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; | * Kapatagan B-1 || {{flag|Belgium}} || Mario Pulido
|-
| 13. Locomotive || {{flagicon|United Kingdom}} [[London]] || Samuel Lagadia || Independent
|-
| 14. style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; | * Majada-In || {{flagicon|Florida}} [[Miami]]&lt;br&gt;{{flag|Minnesota}} || Albert Yadao&lt;br&gt;Jose Burgos || rowspan=&quot;3&quot;| Upland 
|-
| 15. Mangumit I || {{flag|Malaysia}} || Amadeo Evangelista
|-
| 16. style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; | * Mangumit II || {{flag|Vietnam}} || Medong Navarro
|-
| 17. style=&quot;background-color:#CCFFCC;&quot; | † Manfil || {{flag|Missouri}} || Jan Ardy Belleza || rowspan=&quot;2&quot;| Kapayapaan
|-
| 18. style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; | * MCDC || {{flag|Maryland}}&lt;br&gt;{{flag|Mexico}} || Berth Corpuz&lt;br&gt;Marissa Burgos
|-
| 19. MTBA/Majada || {{flag|Montana}} || Lorna Precilla || Upland
|-
| 20. Old Stable || {{flag|Osaka}} || Carlo Baradas || Proper 
|-
| 21. Paikit || {{flag|Poland}} || Antonio Angcao || rowspan=&quot;2&quot;| Kapayapaan 
|-
| 22. style=&quot;background-color:#BFF5FF;&quot; | ± Palao || {{flag|Arizona}} || Ernest Dulay  
|-
| 23. Paltok || {{flag|Panama}} || Antonio Doctoria || Proper 
|-
| 24. style=&quot;background-color:#FFF895;&quot; | ‡ Silangan Village || {{flagicon|Washington}} [[Seattle, Washington|Seattle]] || Rafael Panganiban || Bukod
|}

== Turismo ==
* '''Canlubang Golf &amp; Country Club'''- Ay Country Club na isa sa mga tatlong Golf Course nang Canlubang ito ay pinakamalaking Country Club sa nasabing lugar na matatagpuan sa Sityo '''MTBA''' (Balagbag Araw, Matang Tubig).

* '''Canlubang Sugar Estate Golf Course'''- Ay Country Club na matatagpuan sa bahagi nang ''St. Joseph the Parish Church'' na kasakop nang Sityo '''Casmicehos''' sa (Barrio Canlubang).

* '''Matang Tubig'''- Ang '''MTBA''' o '''Matang Tubig, Balagbag Araw''' ay isa sa mga kasakop nang Canlubang na kadikit lugar nang Barangay Casile sa Cabuyao. Ito ay isang turismo nang paliguan nang mga tao na bumubukal na tubig at kabilang rito ang San Cristobal River o ''Matang Tubig Falls''. Na ginawa noong taong 1932 panahon nang mga Espanyol.

* '''Republ1c Wakepark'''- Ang Republic Wakepark-Nuvali ay isa sa mga turismo na maipagmamalaki nang Canlubang dahil sa ankin nitong ganda na pag-mamayari ni Ayala. Ito ay may hugis Oblong. Na matatagpuan sa timog-kanluran nang ''The Mills Country Club''. Na bahagi nang Sityo '''Mangumit 1 (Vesta Plains)'''.

* '''St. Joseph the Parish Church''' (Canlubang Church)- Ang simbahan na ito ay isa sa mga malaking simbahan nang Canlubang (''Parokya'') na matatagpuan sa tapat nang Groto at nang Rizal Shrine  sa Sityo '''Casmicehos''' na napapalibutan nang ''Canlubang Town Golf Course''.

* '''The Mills Country Club'''- Ang Mills Country Club ay isa sa mga pangalawang Country Club nang Canlubang na matatagpuan bahagi pa nang ''Carmelray Industrial Park 1''. Ito ay matatagpuan sa ''Morning Fields Village'' at ''Republic Wakepark (Nuvali)''.

* '''Villa Cueba'''- ay isang kuwebang paliguan mula sa Canlubang, ito ay dugtong pusod mula sa &quot;Matang Tubig&quot;

==Mall==
* '''Carmel Mall'''- Ang Carmel Mall ay isa sa mga itinayong unang Mall nang Canlubang dito matatagpuan ang New Canlubang Terminal at Tatlong Butas (3 Holes) na nagmula pa sa Sityo Casmicehos. Ang Carmel Mall ay bahagi pa nang Proper (Poblacion) Canlubang.

* '''iMall'''- Ang I Mall ay isa sa mga itinayong pangalawang Mall nang Canlubang, matatagpuan ito sa Arko (Arch) nang Canlubang at bahagi pa ito nang Proper (Poblacion) Canlubang sa Sityo Old Stable. 

''Ang Dalawang Mall na ito ay katumbas na nang isa sa mga malaking mall na naitayo noong 2009-2010 sa [[Calamba, Laguna|Calamba]] ang [[SM City Calamba]]''.

==Industriya==
Ang baryo Canlubang, Laguna ay nilagakan ng iba't ibang kompanya mula sa labas ng [[Kalakhang Maynila]].&lt;ref&gt;https://www.carmelray.com/locators-list-park-1&lt;/ref&gt;

==Mga Opisyal ng Gobyerno sa Eleksyon==
{{See also|Lokal na halalan sa Canlubang, 2022}}
:'''Eleksyon ng Opisyal ng Barangay Canlubang, 2018 - kasalukuyan'''
*Punong Barangay : Larry &quot;L.O.D&quot; Dimayuga ({{small|2nd termino}})
#Barangay Kagawad, Dexter &quot;Den-Den&quot; Bathan
#Barangay Kagawad, Eric Q. Manaig
#Barangay Kagawad, Vicente &quot;Enteng&quot; Pradas
#Barangay Kagawad, Robert &quot;Bert&quot; Cubio
#Barangay Kagawad, Edgar &quot;Egay&quot; Mangubat
#Barangay Kagawad, Mario &quot;Jun-Jun&quot; Cogay Jr.
#Barangay Kagawad, Mario D. Legaspi
#SK Kapitan, Christine Joy Mangco
----
:'''Eleksyon ng Opisyal ng Barangay Canlubang 2013 - 2018'''
*Punong Barangay :   Larry O. Dimayuga ({{small|1st termino}})
#Barangay Kagawad 1, Dexter A. Bathan
#Barangay Kagawad 2, Hector L. Fajardo ({{small|dating konsehal}})
#Barangay Kagawad 3, Jeremias L. Marticio, Sr.
#Barangay Kagawad 4, Abel C. Landicho 
#Baranagy Kagawad 5, Lazaro N. Marasigan
#Barangay Kagawad 6, Vicente P. Pradas
#Barangay Kagawad 7, Mario D. Legaspi

==Tingnan rin==
* Canlubang Creek

== Kilalang tao ==
* Larry O. Dimayuga {{small|(''Former Barangay chairman'')}}
* Mario Cogay Jr. † {{small|(''Former OIC Chairman'')}}
* [[José Yulo]] †
* Vicente Madrigal †

==Larawan==
; Upland area
&lt;gallery&gt;
Talaksan:Republ1c Wakepark, Calamba City, Jan 2013.jpg|Ang Republ1c Wakepark sa Canlubang
Talaksan:Xavier School Nuvali.jpg|Ang Xavier School Nuvali sa Mangumit Vesta Plains
&lt;/gallery&gt;

; Kapayapaan area
&lt;gallery&gt;
Talaksan:Asia-1, Canlubang 2023.jpg|Asia-1
Talaksan:Asia-2, Canlubang 2023.jpg|Asia-2
Talaksan:Carmel, Canlubang, Calamba City 2023.jpg|''Carmel''
Talaksan:Manfil 2018.jpg|Manfil
Talaksan:MCDC, Canlubang 2023.jpg|MCDC
Talaksan:Palao, Canlubang 2023.jpg|Palao
&lt;/gallery&gt;

; Proper area
&lt;gallery&gt;
Talaksan:Diocesan Shrine of Mary Help of Christians Canlubang.jpg|Ang Mary Help of Christians sa Canlubang
Talaksan:1915Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 08.jpg|Ang iMall sa Canlubang
Talaksan:1982Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 11.jpg|Ang PureGold Grocery sa CarmelMall Canlubang
|Ang logo ng Kapayapaan Integrated School (KIS)
Talaksan:2094Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 31.jpg|Ang ''Global Care Medical Center of Canlubang''
&lt;/gallery&gt;


{{Mga kompanya sa Laguna}}

==Sanggunian==
{{reflist}}

&lt;!-- location of geography beggins --&gt;
{{Geographic location 
| Centre   =   Canlubang
| North   =     [[Cabuyao]]
| East   =     [[Calamba, Laguna|Calamba]]
| West   =   [[Silang, Kabite]]
| South   =   [[Santo Tomas, Batangas]]
}}
&lt;!-- location of geography ends --&gt;

[[Kategorya:Barangay]]
[[Kategorya:Calamba, Laguna]]
[[Kategorya:Laguna]]

{{stub}}</text>
      <sha1>lfgz1jlyo8ikrmdj5tm5k59yadc5le3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pandaigdigang Lupong Paralimpiko</title>
    <ns>0</ns>
    <id>66225</id>
    <revision>
      <id>2206019</id>
      <parentid>1896417</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T08:35:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Julius Santos III</username>
        <id>139725</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2206019</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3475" sha1="f14qtpikn9vjzbz058ujfb6dv4lcz62" xml:space="preserve">{{Multiple issues|
{{Primary sources|date=Disyembre 2018}}
{{cleanup-translation|date=Setyembre 2021}}
}}
{{Other uses|IPC (paglilinaw){{!}}IPC}}
{{Infobox organization
|name = International Paralympic Committee 
|native_name = {{Native name|de|Internationales Paralympisches Komitee}}
|image        = IPC logo (2019).svg
|motto        = Spirit in Motion
|abbreviation = IPC
|type         = [[List of international sport federations|Sports federation]]
|formation    = {{Start date and years ago|1989|9|22|df=yes}}
|headquarters = [[Bonn]], [[Germany]]
|membership   = 176 [[National Paralympic Committee]]s
|leader_title = President
|leader_name  = {{flagicon|BRA}} [[Andrew Parsons (sports administrator)|Andrew Parsons]]
|leader_title2 = Vice President
|leader_name2  = {{flagicon|NZL}} [[Duane Kale]]
|language     = [[English language|English]], [[French language|French]], and [[German language|German]]&lt;br /&gt;{{small|and the host country's official language when necessary}}
|website      = {{Official URL|www.paralympic.org}}
}}

Ang '''Pandaigdigang Lupong Paralimpiko''' ('''IPC'''; {{langx|de|Internationales Paralympisches Komitee}}) ay isang pandaigdigang organusasyon na hindi umaasa sa tubo ng mga piling palakasan para sa mga [[manlalaro]] na may [[kapansanan]]. Itinatag noong Setyembre 22, 1989, ang misyon ng organisasyon ay ''Upang Mabigyan ng Pagkakataon ang mga Manlalaro na Makamit ang Kahusayan sa Palakasan at Pasiglahin at Palibugin ang Daigdig.'' Ang kasapian ng IPC ay binubuo ng mga kinatawan mula sa mga 162 Pambansang Lupong Paralimpiko, apat na Pandaigdigang Organisasyon ng Palakasan para sa May Kapansanan, limang Organisasyong Panrehiyon, at anim na Pandaigdigang Pederasyong Pampalakasan. Ang IPC ay nakahimpil sa [[Bonn]], [[Alemanya]].

Sa Seremonya ng Pagtatapos ng [[Palarong Paralimpiko sa Tag-init 2004]] noong Setyembre 28, 2004, inilunsad ng IPC ang bagong logo. Nang ipinasa ng [[Atenas]] ang watawat sa [[Beijing]] nakalagay ang bagong logo na binubuo ng tatlong [[Agito]] sa pula, bughaw at luntian—ang mga tatlong kulay na karamihang kumakatawan nang malawakan sa mga pambansang watawat sa buong daigdig. Ang logong Agito ay may lubos na kaugnayan sa moto ng IPC, ''Diwa sa Galaw''. Ang lumang logo ng IPC ay binubuo ng tatlong [[Taegeuk]], isang nakaugaliang Koreanong pampalamuting sagisag, at sumasagisag ng mga pinakamahalagang bahagi ng tao: Isip, Katawan, Kaluluwa. Ang logo na batay sa taeguk ay ipinakilala sa [[Palarong Paralimpiko sa Tag-init 1988]] na ang mga limang taeguk ay nakaayos at nakakulay batay sa mga [[Mga sagisag ng Olimpiko|Olimpikong singsing]].

Nagsasaayos ng IPC ang [[Palarong Paralimpiko]] at iba pang mga kaganapang pampalakasan. Ang IPC at ang mga Pambansang Lupong Paralimpiko ay nagsasaayos ng [[pambansang Palarong Paralimpiko]] para sa mga mataas na antas na paligsahan at ang pambansang antas.

Ang Lupon ng mga Namamahala na binubuo ng labinlima ay nangangasiwa ng IPC sa pagitan ng Pangkalahatang Pagpupulong. Ang kasalukuyang Pangulo ng IPC ay si Gat [[Philip Craven]]. Kasapi rin siya ng [[Pandaigdigang Lupong Olimpiko]].

==Tingnan din==
*[[Pangkapansanang palakasan]]
*[[Paralimpikong palakasan]]
*[[Palarong Paralimpiko]]
*[[Pandaigdigang Lupong Olimpiko]]

==Kawing panlabas==
*[http://www.paralympic.org Opisyal na Paralimpikong Websayt] {{in lang|en}}

{{Palarong Paralimpiko}}

[[Kategorya:Palarong Paralimpiko]]
[[Kategorya:Mga organisasyon ng mga pangkapansanang palakasan]]</text>
      <sha1>f14qtpikn9vjzbz058ujfb6dv4lcz62</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Usapan:Herusalen</title>
    <ns>1</ns>
    <id>77474</id>
    <revision>
      <id>2206032</id>
      <parentid>1947576</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T10:09:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ryomaandres</username>
        <id>8044</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Nilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Usapan:Herusalem]] sa [[Usapan:Herusalen]] mula sa redirect</comment>
      <origin>1741602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="688" sha1="8n7wkljdxg83xvu9x7uvdwcp1fm00r3" xml:space="preserve">== Untitled section ==
Puede lagay mo maraming info, para lahat nang taho na sasalitaan tagalog, can read it more.

== Jerusalen? ==
I wonder kung saan galing 'yong &quot;Jerusalen&quot; na nagreredirect sa pahinang ito? Suposedly, munisipalidad 'to sa Colombia. --[[Tagagamit:Ryomaandres|Ryomaandres]] ([[Usapang tagagamit:Ryomaandres|makipag-usap]]) 13:56, 11 Agosto 2012 (UTC)

== Please permanent page protection ==
{{pagelinks|Herusalem}}

{{ping|WayKurat}} Please permanent protection page immediately. Please look the [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Herusalem&amp;action=history page history]. Thanks. - [[Natatangi:Mga ambag/49.144.73.189|49.144.73.189]] 23:57, 5 Pebrero 2020 (UTC)</text>
      <sha1>8n7wkljdxg83xvu9x7uvdwcp1fm00r3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>East Asia Summit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>124478</id>
    <revision>
      <id>2205984</id>
      <parentid>2205228</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T04:43:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26753-06</username>
        <id>161418</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lider ng East Asia Summit */</comment>
      <origin>2205984</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5673" sha1="1x1o5o4w60mukrbpr9l4a0jhrj9rex2" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;4&quot; style=&quot;float: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 20em; border-collapse: collapse; font-size: 90%; clear: right&quot;
|-
!East Asia Summit
|-
|[[File:East Asian Community.PNG|220px|Mapa ng mga kasapi at kandidato ng EAS]]
&lt;hr /&gt;

'''Mga kasapi ng [[ASEAN]]'''

; {{flagcountry|Indonesia}}
: [[Pangulo ng Indonesia|Pangulo]] [[Prabowo Subianto]]

; {{flagcountry|Malaysia}}
: [[Punong Ministro ng Malaysia|Punong Ministro]] [[Anwar Ibrahim]]

; {{flagcountry|Philippines}}
: [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] [[Bongbong Marcos|Ferdinand R. Marcos Jr.]]

; {{flagcountry|Singapore}}
: [[Punong Ministro ng Singgapur|Punong Ministro]] [[Lawrence Wong]]

; {{flagcountry|Thailand}}
: [[Punong Ministro ng Taylandiya| Punong Ministro]] [[Anutin Charnvirakul]]

; {{flagcountry|Brunei}}
: [[Tala ng mga Sultan ng Brunay|Sultan]] [[Hassanal Bolkiah]]

; {{flagcountry|Vietnam}}
: [[Punong Ministro ng Biyetnam|Punong Ministro]] [[Lê Minh Hưng]]

; {{flagcountry|Laos}}
: [[Punong Ministro ng Laos|Punong Ministro]] [[Sonexay Siphandone]]

; {{flagicon|Myanmar}} [[Burma|Myanmar]]
: [[Punong Ministro ng Myanmar|Punong Ministro]] [[Nyo Saw]]

; {{flagcountry|Cambodia}}
: [[Punong Ministro ng Cambodia|Punong Ministro]] [[Hun Manet]]

; {{flagcountry|Timor Leste}}
: [[Punong Ministro ng Timor Leste|Punong Ministro]] [[Xanana Gusmão]]

'''Mga kasapi ng [[ASEAN Dagdag Tatlo]]'''

; {{flagcountry|China}}
: [[Premier ng Konsehong Estado ng People's Republic of ChinaRepublikang Popular ng Tsina|Premier]] [[Li Qiang]]

; {{flagcountry|Japan}}
: [[Punong Ministro ng Hapon|Punong Ministro]] [[Sanae Takaichi]]

; {{flagcountry|South Korea}}
: [[Pangulo ng Timog Korea|Pangulo]] [[Lee Jae-myung]]

'''Karagdagang mga kasapi'''

; {{flagcountry|India}}
: [[Punong Ministro ng India|Punong Ministro]] [[Narendra Modi]]

; {{flagcountry|Australia}}
: [[Punong Ministro ng Australya|Punong Ministro]] [[Anthony Albanese]]

; {{flagcountry|New Zealand}}
: [[Punong Ministro ng Bagong Selanda|Punong Ministro]] [[Christopher Luxon]]

; {{flagcountry|Russia}}
: [[Punong Ministro ng Rusya|Punong Ministro]] [[Mikhail Mishustin]]

; {{flagcountry|United States}}
: [[Pangulo ng Estados Unidos|Pangulo]] [[Donald Trump]]

|}

Ang '''East Asia Summit''' (EAS) ay isang pagpupulong na ginaganap taun-taon ng mga pinuno ng 18 na bansa sa rehiyong [[Silangang Asya]].

== Lider ng East Asia Summit ==
&lt;gallery class=&quot;center&quot; widths=&quot;145&quot;&gt;
Talaksan:Anthony Albanese election infobox.jpg|{{flagicon|AUS}} '''[[Australia]]'''&lt;br /&gt;[[Punong Ministro ng Australia|Punong Ministro]] '''[[Anthony Albanese]]'''
Talaksan:His Majesty Bolkiah 20231216.jpg|{{flagicon|BRU}} '''[[Brunei Darussalam]]'''&lt;br /&gt; [[Sultan ng Brunei|Sultan]] '''[[Hassanal Bolkiah]]'''
Talaksan:Hun Manet on May 30, 2025 (cropped).jpg|{{flagicon|CAM}} '''[[Cambodia]]'''&lt;br /&gt; [[Punong Ministro ng Cambodia|Punong Ministro]] '''[[Hun Manet]]'''
Talaksan:Li Qiang meets Keir Starmer Jan 2026.jpg|{{flagicon|CHN}} '''[[China]]'''&lt;br /&gt;[[Premier ng Tsina|Premier]] '''[[Li Qiang]]'''
Talaksan:The official portrait of Shri Narendra Modi, the Prime Minister of the Republic of India.jpg|{{flagicon|IND}} '''[[India]]'''&lt;br /&gt;[[Punong Ministro ng India|Punong Ministro]] '''[[Narendra Modi]]'''
Talaksan:Prabowo Subianto 2024 official portrait.jpg|{{flagicon|IDN}} '''[[Indonesia]]'''&lt;br /&gt;[[Pangulo ng Indonesia|Pangulong]] '''[[Prabowo Subianto]]'''
Talaksan:Sanae Takaichi 20251021 (cropped) 1.jpg|{{flagicon|JPN}} '''[[Japan]]'''&lt;br /&gt;[[Punong Ministro ng Hapon|Punong Ministro]] '''[[Sanae Takaichi]]'''
Talaksan:Sonexay Siphandone on January 21, 2025.jpg|{{flagicon|LAO}} '''[[Laos]]'''&lt;br /&gt;[[Punong Ministro ng Laos|Punong Ministro]] '''[[Sonexay Siphandone]]'''
Talaksan:20251026 Anwar Ibrahim 47th ASEAN Summit.jpg|{{flagicon|MAS}} '''[[Malaysia]]'''&lt;br /&gt;[[Punong Ministro ng Malaysia|Punong Ministro]] '''[[Anwar Ibrahim]]'''
Talaksan:Min Aun Hlaing at Tianjin (2025) (cropped).jpg|{{flagicon|Burma}} '''[[Myanmar]]'''&lt;br /&gt; [[Pangulo ng Myanmar|Pangulong]] '''[[Min Aung Hlaing]]'''
Talaksan:LUXON, Christopher - Botany (cropped).jpg|{{flagicon|NZL}} '''[[New Zealand]]'''&lt;br /&gt;[[Punong Ministro ng Bagong Zilandya|Punong Ministro]] '''[[Christopher Luxon]]'''
Talaksan:Ferdinand R. Marcos Jr (3x4 cropped).jpg|{{flagicon|PHL}} '''[[Pilipinas]]'''&lt;br /&gt;[[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] '''[[Bongbong Marcos|Ferdinand Marcos Jr.]]'''
Talaksan:Mikhail Mishustin (2024-01-11) cropped.jpg|{{flagicon|RUS}} '''[[Rusya]]'''&lt;br /&gt;[[Punong Ministro ng Rusya|Punong Ministro]] '''[[Mikhail Mishustin]]'''
Talaksan:Prime Minister of Singapore Lawrence Wong 250530-D-PM193-4275 (2025).jpg|{{flagicon|SGP}} '''[[Singapore]]'''&lt;br /&gt;[[Punong Ministro ng Singapore|Punong Ministro]] '''[[Lawrence Wong]]'''
Talaksan:Lee Jae-myung 20250823.jpg|{{flagicon|KOR}} '''[[Timog Korea]]'''&lt;br /&gt;[[Pangulo ng Timog Korea|Pangulong]] '''[[Lee Jae-myung]]'''
Talaksan:Anutin Charnvirakul in 2025.jpg|{{flagicon|THA}} '''[[Thailand]]'''&lt;br /&gt;[[Punong Ministro ng Thailand|Punong Ministro]] '''[[Anutin Charnvirakul]]'''
Talaksan:PM Kishida meeting with PM Gusmão of Timor-Leste (cropped).jpg|{{flagicon|Timor-Leste}} '''[[Timor Leste]]'''&lt;br /&gt;[[Punong Ministro ng Timor Leste|Punong Ministro]] '''[[Xanana Gusmão]]'''
Talaksan:Official Presidential Portrait of President Donald J. Trump (2025).jpg|{{flagicon|USA}} '''[[Estados Unidos ng Amerika]]'''&lt;br /&gt;[[Pangulo ng Estados Unidos|Pangulong]] '''[[Donald Trump]]'''
Talaksan:Le Minh Hung 20260502.jpg|{{flagicon|Vietnam}} '''[[Vietnam]]'''&lt;br /&gt;[[Punong Ministro ng Vietnam|Punong Ministro]] '''[[Lê Minh Hưng]]'''
&lt;/gallery&gt;

[[Kategorya:ASEAN]]</text>
      <sha1>1x1o5o4w60mukrbpr9l4a0jhrj9rex2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>SM Mall of Asia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126020</id>
    <revision>
      <id>2205975</id>
      <parentid>2199131</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T04:04:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>1732</id>
      </contributor>
      <comment>Removing &quot;Aerial_view_SM_Mall_of_Asia_showing_the_MOA_Sky.jpg&quot;, it has been deleted from Commons by [[c:User:Ziv|Ziv]] because: [[:c:COM:L|Copyright violation]]: Not own work. Photograph exif credits the photo to &quot;SM Supermalls Digital Assets&quot;.</comment>
      <origin>2205975</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7281" sha1="3v2ag8r2m4ldy7hibfsai4fn18o2t0m" xml:space="preserve">{{Infobox shopping mall
| shopping_mall_name = SM Mall of Asia
| logo = SM Mall of Asia Logo (2023) Updated.svg
| logo_size = 200px
| image =
| image_width = 250px
| caption = SM Mall of Asia noong 2026
| coordinates = {{Coord|14|32|6.24|N|120|58|55.75|E|type:landmark|display=inline,title}}
| location = Seaside Boulevard, Barangay 76, [[Bay City]], [[Pasay]], [[Kalakhang Maynila]], Pilipinas
| opening_date = {{start date and age|2006|5|21}}
| developer = [[SM Prime Holdings|SM Prime]]
| manager = SM Prime
| architect = [[Arquitectonica]]
| owner = [[SM Prime Holdings]]
| building_costs = 6.5 bilyong piso
| number_of_stores = 663 shops, including 217 dining establishments
| number_of_anchors = 16    
| floor_area = 589,891 m2&lt;br&gt;(6,349,530 sq ft)
| floor_total_area = 
| floors = {{ubl|'''Main Mall buildings:''' 4 (including expansion)|'''SM Store:''' 3|'''MOA Square:''' 8|'''Carpark buildings:''' 8}}
| parking = 8,000 slots
| publictransit = {{rint|bus|rapid}} {{RouteBox|E1|EDSA Carousel|#FF0000|white}} SM Mall of Asia&lt;br /&gt;{{Collapsible list |framestyle=border:none;padding:0; |title={{rint|bus|1}} {{nobold|SM Mall of Asia}} | {{RouteBox|4|List of bus routes in Metro Manila|#967BB6|white}} {{RouteBox|5|List of bus routes in Metro Manila|#4a98d0|white}} {{RouteBox|6|List of bus routes in Metro Manila|#89C35C|white}} {{RouteBox|7|List of bus routes in Metro Manila|#000080|white}} {{RouteBox|14|List of bus routes in Metro Manila|#4052A4|white}} {{RouteBox|30|List of bus routes in Metro Manila|#b30000|white}} {{RouteBox|34|List of bus routes in Metro Manila|#DAA520|white}} {{RouteBox|52|List of bus routes in Metro Manila|white|black}}}}
| website = {{url|https://www.smsupermalls.com/mall-directory/sm-mall-of-asia/information/|SM Mall of Asia}}
}}

Ang '''SM Mall of Asia''' ('''MOA''') ay isang pamilihang mall na pag-aari ng [[SM Prime Holdings]], ang pinakamalaki developer at nagmamay-ari ng mga mall sa [[Pilipinas]]. Ang SM Mall of Asia ay ang ikalawang pinakamalaking [[pamilihang mall]] sa [[Pilipinas]] at ang ikatlong &lt;ref name=&quot;philstar.com&quot;&gt;[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=530034&amp;publicationSubCategoryId=78 &quot;SM Mall of Asia lights up Globamaze&quot;] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120908044339/http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=530034&amp;publicationSubCategoryId=78 |date=2012-09-08 }}, ''[[Philippine Star]]'', 2009-12-07&lt;/ref&gt; (Sanggunian Sampung Pinakamalaking mga Pamilihang Mall ng Forbes) [[List of largest buildings in the world#List of the world.27s largest shopping malls|pinakamalaking pamilihang mall sa buong mundo]]. Ang SM Mall of Asia ay may lawak ng 42 hektarya at may kabuuang lawak ng sahig na mahigit-kumulang na 390,193 metro kuwadrado (4.2 million square feet)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.forbes.com/2007/01/09/malls-worlds-largest-biz-cx_tvr_0109malls_slide_4.html?thisSpeed=30000 |title=The World's Largest Malls |accessdate=2009-09-20 |last=Van Riper |first=Tom |date=2008-01-18 |work=Forbes |archiveurl=https://archive.today/20130102174326/http://www.forbes.com/2007/01/09/malls-worlds-largest-biz-cx_tvr_0109malls_slide_4.html?thisSpeed=30000 |archivedate=2013-01-02 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; at 407,101 metro kuwadrado ng kabuuang laki. Ang mall ay makikita sa [[Bay City]] sa [[Lungsod ng Pasay]], [[Pilipinas]] na malapit lang sa Pangunahing Business Park ng SM, ang Look ng Maynila sa dulong timog-silangan ng [[Abenida Epifanio de los Santos|Abenida Epifanio de los Santos o EDSA]] Ang mall ay tumatanggap nga 200,000 tao araw-araw.

== Kinalalagyan at mga nakapaligid  ==
Ang Mall of Asia ay itinayo sa isang reclamation area. Ito ay nakatayo sa 19.5  hektarya ng kinuhang lupa at may kabuuang lawak ng sahig na 390,193 kilometro kuwadrado. Ang mall ay makikita sa pinaka-timog na dulo ng [[Abenida Epifanio de los Santos]]. Isang [[paikot]] ang itinayo sa harap ng mall na may dambuhalang tansong globo na kapareho sa mga globo ng [[Universal Studios Theme Parks]] at ng [[Unispero]] sa [[Liwasan ng Flushing Meadows]] sa [[boro]] ng [[Queens]] sa [[Lungsod ng Bagong York]]. Noong 18 Nobyembre 2009, ang globo ay ginawang Globong [[Light-emitting diode|LED]] na kilala rin sa pangalang GlobAmaze. Ang kauna-unahan at nag-iisang full global video display sa Asya na may mataas na resolusyon at full display graphics na naging posible sa pamamagitan ng 26,300 piraso ng ilaw ng LED. Ang makabagong teknolohiya ng LED ay kasama sa iba pang mga katangian ng globo gaya ng hindi ito natitinag ng panahon may nangingibabaw na liwanag at may mahabang buhay.&lt;ref name=&quot;philstar.com&quot;/&gt;&lt;!--The globe was turned into an LED globe as the new attraction at the MOA. Here's the link that the globe is now an LED globe. http://onmylefthandcorner.blogspot.com/2009/11/mall-of-asia-globe-lights-attraction.html http://www.flickr.com/photos/daniele268/4160673188/ http://kalokohan.com/globamaze-at-moa/--&gt;

== Mga katangian ==
[[Talaksan:SM Mall of Asia Aerial Shot.JPG|thumb|left|Tanawing panghimpapawid ng SM Mall of Asia.]]
Ang SM Mall of Asia ay naglalaman ng apat na gusali na magkakakabit sa pamamagitan ng mga tawiran. Ang mga gusali ay ang Pangunahing (Main) Mall, ang Entertainment Mall, at ang Hilaga at Timog na Paradahan ng Kotse.

Ang '''Main Mall''' ay naglalaman ng mga pamilihan at mga kainan at ang food court. Ang '''Entertainment Mall''' ay may dalawang palapag at ang karamihan ng mll ay nakabukas na nakaharap sa [[Look ng Maynila]].

Ang 5,000 lugar-paradahan ng kotse ng mall ay hinati sa dalawang anim na palapag na gusali n maayos na inilagay bilang ang Hilaga at ang Timog na gusali. Ang '''Timog Paradahan''' gusali ay naglalaman ng opisyal na SM Department Store habang ang supermarket ng mall na ang [[SM Hypermarket]] ay makikita sa '''Hilagang Paradahang''' gusali.

Isa sa mga mukhang kakaibang mga nilalaman na katangian ng mall ay ang 20-upuang [[tram]] na lumilibot sa buong mall para magsilbing panglibot ng mga mamimili.

Ang mga tanggapang pangangasiwa ay makikita sa Main Mall at ang Entertainment Mall.&lt;ref name=&quot;MST2006May19&quot;&gt;{{cite news | last =Vasquez | first =Dinna Chan | title =MALL OF ASIA: Raising the ante on shopping | work =Life &amp; Entertainment stories | language =english | publisher =Manila Standard Today | date =2006-05-19 | url=http://www.manilastandardtoday.com/?page=goodLife01_may19_2006 | accessdate = 2007-02-15 }}&lt;/ref&gt;

&lt;!-- {{wide image|SM Mall of Asia wide pan.jpg|1200px|&lt;center&gt;Tanaw panoramiko ng SM Mall of Asia.&lt;/center&gt;}} --&gt;

==Galeriya==
{{Commons category|SM Mall of Asia|position=left}}
&lt;center&gt;&lt;gallery&gt;
Image:MoA 003.jpg|Karatula ng Mall
Image:MoA 008.jpg|Pasukan ng Main Mall
Image:MoA 007.jpg|Atrium sa Unang Palapag ng Main Mall 
Image:MoA 009.jpg|Lobby sa Ikalawang Palapag ng Main Mall 
Image:MoA 012.jpg|Pandaigdigang [[Ice rink|Ice Skating Rink]]
Image:MoA 013.jpg|Cinema Complex
Image:MoA 015.jpg|Music Hall
Image:MoA 017.jpg|SM Science Discovery Center
Image:Mall of Asia IMAX theater exterior.jpg|Teatrong [[San Miguel Corporation|San Miguel]]-[[Coca-Cola]] [[IMAX]]
Image:Metrostar_Ferry_Terminal_at_the_Mall_of_Asia_in_Manila.jpg|MetroStar Ferry Terminal

|SMX Convention Center
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

== Mga sanggunian ==
{{reflist}}

[[Kategorya:Pasyalan]]
[[Kategorya:Mga gusali at estruktura sa Pasay]]</text>
      <sha1>3v2ag8r2m4ldy7hibfsai4fn18o2t0m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Usapang Wikipedia:Talaan ng mga artikulong kailangang mayroon ang bawat Wikipedia</title>
    <ns>5</ns>
    <id>165385</id>
    <revision>
      <id>2205969</id>
      <parentid>2205099</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T23:13:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>79921</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>2205969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157930" sha1="ke5z44aximfjq2l0lw24q6nt7accc0k" xml:space="preserve">== New real time list of missing articles ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
I suggest that you give a look to the [[m:Mix'n'match|Mix'n'match]] tool by Magnus Manske, and that you recommend it from this page. Thanks to Wikidata, it's able to tell you in real time what articles you're missing out of several reliable lists of relevant persons. --[[m:user:Nemo_bis|Nemo]] 17:06, 10 Oktubre 2014 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Nemo bis@metawiki using the list at http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Talk:Mix%27n%27match&amp;oldid=10158766 --&gt;
:Ha? [[Tagagamit:OmegaAndromedae|OmegaAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:OmegaAndromedae|kausapin]]) 12:39, 18 Agosto 2025 (UTC)
::''Automatic message delivery'' ito kaya parang walang ''sense''. Tingnan mo ang orihinal na ''message delivery'' [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Talaan_ng_mga_artikulong_kailangang_mayroon_ang_bawat_Wikipedia&amp;oldid=1445796 dito]. Ipinadala ang mensahe na 'yan para i-''suggest'' na puwede gumawa ng tala tulad nung nasa baba. [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia%3ATalaan_ng_mga_artikulong_kailangang_mayroon_ang_bawat_Wikipedia&amp;diff=1670548&amp;oldid=1445796 Si Bluemask ang gumawa ng talang 'yan], siya 'yun isa pang aktibong admin dito sa Wikipediang Tagalog. ''Hope'' na naliwanagan ka. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:04, 23 Oktubre 2025 (UTC)
:::Ah, pero bakit may kulang? Ano ba nangyari sa Q6 hanggang Q14 at bakit nawala ang Q47, at kung na delete lang sila bakit wala ang Q613? Pero di ko man iyata magagamit ito, pero salamat nalang! [[Tagagamit:OmegaAndromedae|OmegaAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:OmegaAndromedae|kausapin]]) 04:37, 23 Oktubre 2025 (UTC)

== Wikidata list ==

{{Wikidata list|sparql=
SELECT ?item 
WHERE 
{
  ?item wdt:P5008 wd:Q5460604.
}
|columns=number:bilang,item:aytem,label/en:artikulo,label,P18
|section=
|min_section=3
|sort=label
|links=red
|thumb=128
|autolist=fallback
}}
{| class='wikitable sortable'
! bilang
! aytem
! artikulo
! label
! larawan
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[:d:Q12199|Q12199]]
| HIV/AIDS
| [[AIDS]]
| [[Talaksan:Human Immunodeficency Virus - stylized rendering.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[:d:Q9181|Q9181]]
| Abraham
| [[Abraham]]
| [[Talaksan:PikiWiki Israel 47514 Samaritan museum on mount Grizim - Left.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[:d:Q91|Q91]]
| Abraham Lincoln
| [[Abraham Lincoln]]
| [[Talaksan:Abraham Lincoln O-77 matte collodion print.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[:d:Q5670|Q5670]]
| Abu Nuwas
| [[Abu Nuwas]]
| [[Talaksan:Abu Nuwas.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[:d:Q9381|Q9381]]
| Adam Smith
| [[Adam Smith]]
| [[Talaksan:AdamSmith.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 6
| [[:d:Q352|Q352]]
| Adolf Hitler
| [[Adolf Hitler]]
| [[Talaksan:Adolf Hitler cropped restored 3x4.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 7
| [[:d:Q889|Q889]]
| Afghanistan
| [[Apganistan|Afghanistan]]
| [[Talaksan:Afghanistan - Location Map (2013) - AFG - UNOCHA.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 8
| [[:d:Q8018|Q8018]]
| Augustine of Hippo
| [[Agustin ng Hipona]]
| [[Talaksan:Saint Augustine by Philippe de Champaigne.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 9
| [[:d:Q8597|Q8597]]
| Akbar
| [[Akbar ang Dakila]]
| [[Talaksan:Contemporary seated portrait of Akbar, 1605.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 10
| [[:d:Q8006|Q8006]]
| Akira Kurosawa
| [[Akira Kurosawa]]
| [[Talaksan:Akirakurosawa-onthesetof7samurai-1953-page88.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 11
| [[:d:Q9546|Q9546]]
| Al-Ghazali
| [[Al-Ghazali]]
| [[Talaksan:Al Ghazali.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 12
| [[:d:Q7251|Q7251]]
| Alan Turing
| [[Alan Turing]]
| [[Talaksan:Alan Turing (1951) (crop).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 13
| [[:d:Q937|Q937]]
| Albert Einstein
| [[Albert Einstein]]
| [[Talaksan:Albert Einstein Head cleaned.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 14
| [[:d:Q5580|Q5580]]
| Albrecht Dürer
| [[Albrecht Dürer]]
| [[Talaksan:Dürer Alte Pinakothek.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 15
| [[:d:Q188|Q188]]
| German
| [[Wikang Aleman|Aleman]]
| [[Talaksan:Legal status of German in the world.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 16
| [[:d:Q183|Q183]]
| Germany
| [[Alemanya]]
| [[Talaksan:Aerial view of Berlin (32881394137).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 17
| [[:d:Q7318|Q7318]]
| Nazi Germany
| [[Alemanyang Nazi]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 18
| [[:d:Q7374|Q7374]]
| Alfred Hitchcock
| [[Alfred Hitchcock]]
| [[Talaksan:Hitchcock, Alfred 02.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 19
| [[:d:Q262|Q262]]
| Algeria
| [[Algeria]]
| [[Talaksan:Algeria - Location Map (2013) - DZA - UNOCHA.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 20
| [[:d:Q1286|Q1286]]
| Alps
| [[Alpes]]
| [[Talaksan:Alps 2007-03-13 10.10UTC 1px-250m.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 21
| [[:d:Q10908|Q10908]]
| Amphibia
| [[Amphibia]]
| [[Talaksan:Fire salamander (Salamandra Salamandra).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 22
| [[:d:Q727|Q727]]
| Amsterdam
| [[Amsterdam]]
| [[Talaksan:Amsterdam airphoto.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 23
| [[:d:Q5456|Q5456]]
| Andes
| [[Andes]]
| [[Talaksan:Andes 70.30345W 42.99203S.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 24
| [[:d:Q5603|Q5603]]
| Andy Warhol
| [[Andy Warhol]]
| [[Talaksan:Andy Warhol at the Jewish Museum (by Bernard Gotfryd) – LOC.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 25
| [[:d:Q8258|Q8258]]
| One Thousand and One Nights
| [[Ang Isang Libo't Isang Gabi|Ang Isanglibo't Isang mga Gabi]]
| [[Talaksan:Sughrat.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 26
| [[:d:Q8269|Q8269]]
| The Tale of Genji
| [[Ang Kuwento ni Genji]]
| [[Talaksan:Genji emaki 01003 002.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 27
| [[:d:Q8251|Q8251]]
| The Art of War
| [[Sining ng Pakikidigma|Ang Sining ng Pakikidigma]]
| [[Talaksan:Bamboo book - closed - UCR.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 28
| [[:d:Q43473|Q43473]]
| Angkor Wat
| [[Angkor Wat]]
| [[Talaksan:Angkor wat temple.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 29
| [[:d:Q51|Q51]]
| Antarctica
| [[Antartika|Antarctica]]
| [[Talaksan:Antarctica 6400px from Blue Marble.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 30
| [[:d:Q5685|Q5685]]
| Anton Chekhov
| [[Anton Chekhov]]
| [[Talaksan:Anton Chekhov with bow-tie sepia image.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 31
| [[:d:Q1340|Q1340]]
| Antonio Vivaldi
| [[Antonio Vivaldi]]
| [[Talaksan:Onbekend - Antonio Vivaldi - Bologna Museo Internationale e biblioteca della musica di bologna 28-04-2012 9-21-050.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 32
| [[:d:Q7298|Q7298]]
| Antonín Dvořák
| [[Antonín Dvořák]]
| [[Talaksan:Dvorak.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 33
| [[:d:Q15|Q15]]
| Africa
| [[Aprika]]
| [[Talaksan:Africa satellite orthographic.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 34
| [[:d:Q1828555|Q1828555]]
| Arabic script
| [[Arabic script]]
| [[Talaksan:Tawqi' script - Qur'anic verses - 2.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 35
| [[:d:Q8669|Q8669]]
| Arab–Israeli conflict
| [[Arab–Israeli conflict]]
| [[Talaksan:Arab-Israeli Map.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 36
| [[:d:Q1357|Q1357]]
| Araneae
| [[Gagamba|Araneae]]
| [[Talaksan:Spiders Diversity.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 37
| [[:d:Q525|Q525]]
| Sun
| [[Araw (astronomiya)|Araw]]
| [[Talaksan:The Sun in white light.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 38
| [[:d:Q10872|Q10872]]
| Archaea
| [[Arkeya|Archaea]]
| [[Talaksan:Archaea.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 39
| [[:d:Q8739|Q8739]]
| Archimedes
| [[Arkimedes|Archimedes]]
| [[Talaksan:Retrato de un erudito (¿Arquímedes?), por Domenico Fetti.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 40
| [[:d:Q414|Q414]]
| Argentina
| [[Arhentina]]
| [[Talaksan:Fitz Roy 1b.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 41
| [[:d:Q868|Q868]]
| Aristotle
| [[Aristoteles]]
| [[Talaksan:Aristotle Altemps Inv8575.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 42
| [[:d:Q1360|Q1360]]
| arthropod
| [[Arthropoda]]
| [[Talaksan:Asian forest scorpion in Khao Yai National Park.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 43
| [[:d:Q48|Q48]]
| Asia
| [[Asya]]
| [[Talaksan:Asia satellite orthographic.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 44
| [[:d:Q1524|Q1524]]
| Athens
| [[Atenas]]
| [[Talaksan:Akropolis 2015.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 45
| [[:d:Q408|Q408]]
| Australia
| [[Australya]]
| [[Talaksan:Australia satellite plane.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 46
| [[:d:Q40|Q40]]
| Austria
| [[Austria]]
| [[Talaksan:Oesterreichisches Woerterbuch 43. Auflage Deckel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 47
| [[:d:Q8011|Q8011]]
| Avicenna
| [[Avicenna]]
| [[Talaksan:Pursina.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 48
| [[:d:Q12542|Q12542]]
| Aztec
| [[Aztec]]
| [[Talaksan:Reconstruction of Tenochtitlan2006.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 49
| [[:d:Q1530|Q1530]]
| Baghdad
| [[Baghdad]]
| [[Talaksan:Bagdad collage.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 50
| [[:d:Q7343|Q7343]]
| Great Barrier Reef
| [[Bahura ng Gran Barrera]]
| [[Talaksan:GreatBarrierReef-EO.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 51
| [[:d:Q321|Q321]]
| Milky Way
| [[Ariwanas|Balatas]]
| [[Talaksan:Artist’s impression of the Milky Way.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 52
| [[:d:Q12548|Q12548]]
| Holy Roman Empire
| [[Banal na Imperyong Romano]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 53
| [[:d:Q1861|Q1861]]
| Bangkok
| [[Bangkok]]
| [[Talaksan:Temple of the Emerald of buddha or Wat Phra Kaew (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 54
| [[:d:Q7164|Q7164]]
| World Bank
| [[Bangkong Pandaigdig]]
| [[Talaksan:World Bank building at Washington.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 55
| [[:d:Q9610|Q9610]]
| Bangla
| [[Wikang Bengali|Bangla]]
| [[Talaksan:Bengali letters.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 56
| [[:d:Q902|Q902]]
| Bangladesh
| [[Bangladesh]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 57
| [[:d:Q12512|Q12512]]
| St. Peter's Basilica
| [[Basilika ni San Pedro]]
| [[Talaksan:Basilica di San Pietro in Vaticano September 2015-1a.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 58
| [[:d:Q956|Q956]]
| Beijing
| [[Beijing]]
| [[Talaksan:Skyline of Beijing CBD with B-5906 approaching (20211016171955).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 59
| [[:d:Q313|Q313]]
| Venus
| [[Benus (planeta)|Benus]]
| [[Talaksan:PIA23791-Venus-RealAndEnhancedContrastViews-20200608 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 60
| [[:d:Q64|Q64]]
| Berlin
| [[Berlin]]
| [[Talaksan:Cityscape Berlin.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 61
| [[:d:Q2841|Q2841]]
| Bogotá
| [[Bogotá|Bogota]]
| [[Talaksan:Centro internacional.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 62
| [[:d:Q202943|Q202943]]
| Brahmagupta
| [[Brahmagupta]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 63
| [[:d:Q155|Q155]]
| Brazil
| [[Brasil|Brazil]]
| [[Talaksan:Cidade Maravilhosa.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 64
| [[:d:Q8680|Q8680]]
| British Empire
| [[Imperyong Britaniko|Britanikong Imperyo]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 65
| [[:d:Q748|Q748]]
| Buddhism
| [[Budismo|Buddadamma]]
| [[Talaksan:Large Gautama Buddha statue in Buddha Park of Ravangla, Sikkim.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 66
| [[:d:Q513|Q513]]
| Mount Everest
| [[Bundok Everest]]
| [[Talaksan:Mount Everest as seen from Drukair2 PLW edit.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 67
| [[:d:Q405|Q405]]
| Moon
| [[Buwan (astronomiya)|Buwan]]
| [[Talaksan:FullMoon2010.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 68
| [[:d:Q85|Q85]]
| Cairo
| [[Cairo]]
| [[Talaksan:Cairo Skyline (2020).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 69
| [[:d:Q16|Q16]]
| Canada
| [[Canada]]
| [[Talaksan:Canada - Location Map (2013) - CAN - UNOCHA.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 70
| [[:d:Q5465|Q5465]]
| Cape Town
| [[Lungsod ng Cabo|Cape Town]]
| [[Talaksan:Ciudad del Cabo desde Cabeza de León, Sudáfrica, 2018-07-22, DD 34.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 71
| [[:d:Q6722|Q6722]]
| Carl Friedrich Gauss
| [[Carl Friedrich Gauss]]
| [[Talaksan:Carl Friedrich Gauss.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 72
| [[:d:Q1043|Q1043]]
| Carl Linnaeus
| [[Carl Linnaeus]]
| [[Talaksan:Carl von Linné.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 73
| [[:d:Q3044|Q3044]]
| Charlemagne
| [[Carlomagno]]
| [[Talaksan:Charlemagne denier Mayence 812 814.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 74
| [[:d:Q1405|Q1405]]
| Augustus
| [[Cesar Augusto]]
| [[Talaksan:Augustus of Prima Porta (inv. 2290).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 75
| [[:d:Q160|Q160]]
| Cetacea
| [[Cetacea]]
| [[Talaksan:Graywhale MMC.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 76
| [[:d:Q9045|Q9045]]
| Chanakya
| [[Chanakya]]
| [[Talaksan:Chanakya artistic depiction.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 77
| [[:d:Q1035|Q1035]]
| Charles Darwin
| [[Charles Darwin]]
| [[Talaksan:Charles Darwin portrait.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 78
| [[:d:Q5686|Q5686]]
| Charles Dickens
| [[Charles Dickens]]
| [[Talaksan:Dickens Gurney head.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 79
| [[:d:Q2042|Q2042]]
| Charles de Gaulle
| [[Charles de Gaulle]]
| [[Talaksan:General Charles de Gaulle in 1945.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 80
| [[:d:Q882|Q882]]
| Charlie Chaplin
| [[Charlie Chaplin]]
| [[Talaksan:Charlie Chaplin portrait Getty 1739411952.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 81
| [[:d:Q5809|Q5809]]
| Che Guevara
| [[Che Guevara]]
| [[Talaksan:Che Guevara - Guerrillero Heroico by Alberto Korda.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 82
| [[:d:Q8201|Q8201]]
| Chinese characters
| [[Chinese characters]]
| [[Talaksan:Hanzi.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 83
| [[:d:Q7322|Q7322]]
| Christopher Columbus
| [[Christopher Columbus]]
| [[Talaksan:Ridolfo del Ghirlandaio - Ritratto di Cristoforo Colombo (1520).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 84
| [[:d:Q8423|Q8423]]
| Cyrus the Great
| [[Dakilang Ciro|Ciro ang Dakila]]
| [[Talaksan:Great Men and Famous Women Volume 1 - Cyrus the Great.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 85
| [[:d:Q81513|Q81513]]
| Citrus
| [[Citrus]]
| [[Talaksan:OrangeBloss wb.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 86
| [[:d:Q8683|Q8683]]
| Cold War
| [[Digmaang Malamig|Cold War]]
| [[Talaksan:US Army tanks face off against Soviet tanks, Berlin 1961.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 87
| [[:d:Q739|Q739]]
| Colombia
| [[Colombia]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 88
| [[:d:Q4604|Q4604]]
| Confucius
| [[Confucio|Confucius]]
| [[Talaksan:Confucius, fresco from a Western Han tomb of Dongping County, Shandong province, China.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 89
| [[:d:Q8413|Q8413]]
| Constantine the Great
| [[Dakilang Constantino|Constantino I]]
| [[Talaksan:0 Gaius Flavius Valerius Constantinus, Palatino.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 90
| [[:d:Q241|Q241]]
| Cuba
| [[Cuba]]
| [[Talaksan:Santa Clara (Cuba).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 91
| [[:d:Q7430|Q7430]]
| deoxyribonucleic acid
| [[DNA]]
| [[Talaksan:DNA animation.gif|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 92
| [[:d:Q545|Q545]]
| Baltic Sea
| [[Dagat Baltiko]]
| [[Talaksan:SvetlogorskRauschen 05-2017 img11 beach.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 93
| [[:d:Q5484|Q5484]]
| Caspian Sea
| [[Dagat Kaspiyo|Dagat Caspian]]
| [[Talaksan:Caspian Sea from orbit.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 94
| [[:d:Q1693|Q1693]]
| North Sea
| [[Dagat Hilaga]]
| [[Talaksan:North Sea 02 ubt.jpeg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 95
| [[:d:Q166|Q166]]
| Black Sea
| [[Dagat Itim]]
| [[Talaksan:Black Sea Nasa May 25 2004.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 96
| [[:d:Q1247|Q1247]]
| Caribbean Sea
| [[Dagat Karibe]]
| [[Talaksan:50 Shades Of Blue (187611681).jpeg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 97
| [[:d:Q37660|Q37660]]
| South China Sea
| [[Dagat Timog Tsina|Dagat Luzon]]
| [[Talaksan:Mar de China Meridional - BM WMS 2004.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 98
| [[:d:Q4918|Q4918]]
| Mediterranean Sea
| [[Dagat Mediteraneo]]
| [[Talaksan:Mediterranean Sea political map-en.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 99
| [[:d:Q2|Q2]]
| Earth
| [[Daigdig]]
| [[Talaksan:Meteosat-12-fci-march-equinox-2025-noon.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 100
| [[:d:Q8409|Q8409]]
| Alexander the Great
| [[Alejandrong Dakila|Dakilang Aleksander]]
| [[Talaksan:Alexander the Great mosaic (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 101
| [[:d:Q8698|Q8698]]
| Great Depression
| [[Malawakang Depresyon|Dakilang Depresyon]]
| [[Talaksan:Lange-MigrantMother02.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 102
| [[:d:Q3766|Q3766]]
| Damascus
| [[Damasco|Damascus]]
| [[Talaksan:Damascus, Syria, Panorama at sunset.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 103
| [[:d:Q1067|Q1067]]
| Dante Alighieri
| [[Dante Alighieri]]
| [[Talaksan:Portrait de Dante.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 104
| [[:d:Q1653|Q1653]]
| Danube
| [[Danubio]]
| [[Talaksan:Budapest from Gellert Hill.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 105
| [[:d:Q41585|Q41585]]
| David Hilbert
| [[David Hilbert]]
| [[Talaksan:Hilbert.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 106
| [[:d:Q1353|Q1353]]
| Delhi
| [[Delhi]]
| [[Talaksan:Red Fort in Delhi 03-2016 img3.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 107
| [[:d:Q974|Q974]]
| Democratic Republic of the Congo
| [[Demokratikong Republika ng Congo]]
| [[Talaksan:DR Congo - collage.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 108
| [[:d:Q1354|Q1354]]
| Dhaka
| [[Dhaka]]
| [[Talaksan:Dhaka skyline1.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 109
| [[:d:Q297|Q297]]
| Diego Velázquez
| [[Diego Velázquez]]
| [[Talaksan:Diego Velázquez Autorretrato 45 x 38 cm - Colección Real Academia de Bellas Artes de San Carlos - Museo de Bellas Artes de Valencia.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 110
| [[:d:Q2487|Q2487]]
| Thirty Years' War
| [[Tatlumpung Taong Digmaan|Digmaan ng Tatlumpung Taon]]
| [[Talaksan:Magdeburg 1631.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 111
| [[:d:Q8740|Q8740]]
| Vietnam War
| [[Digmaang Biyetnam]]
| [[Talaksan:VietnamMural.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 112
| [[:d:Q8676|Q8676]]
| American Civil War
| [[Digmaang Sibil ng Amerika|Digmaang Sibil ng Estados Unidos]]
| [[Talaksan:CivilWarUSAColl.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 113
| [[:d:Q12536|Q12536]]
| Abbasid Caliphate
| [[Kalipatong Abasida|Dinastiyang Abasida]]
| [[Talaksan:Abbasid Caliphate-ar.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 114
| [[:d:Q7209|Q7209]]
| Han dynasty
| [[Dinastiyang Han]]
| [[Talaksan:Summer Vacation 2007, 263, Watchtower In The Morning Light, Dunhuang, Gansu Province.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 115
| [[:d:Q9903|Q9903]]
| Ming dynasty
| [[Dinastiyang Ming]]
| [[Talaksan:Ming Empire cca 1580 (en).svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 116
| [[:d:Q8733|Q8733]]
| Qing dynasty
| [[Dinastiyang Qing]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 117
| [[:d:Q9683|Q9683]]
| Tang dynasty
| [[Dinastiyang Tang]]
| [[Talaksan:Tang Dynasty circa 700 CE.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 118
| [[:d:Q190|Q190]]
| God
| [[Diyos]]
| [[Talaksan:Schnorr von Carolsfeld Bibel in Bildern 1860 001.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 119
| [[:d:Q9106|Q9106]]
| Dmitri Mendeleev
| [[Dimitri Mendeleyev|Dmitri Mendeleev]]
| [[Talaksan:Dmitri Mendeleev.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 120
| [[:d:Q612|Q612]]
| Dubai
| [[Dubai]]
| [[Talaksan:Dubai Skyline mit Burj Khalifa (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 121
| [[:d:Q7953|Q7953]]
| Zen
| [[Zen|Dzen]]
| [[Talaksan:Eiheiji gate.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 122
| [[:d:Q79|Q79]]
| Egypt
| [[Ehipto]]
| [[Talaksan:All Gizah Pyramids.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 123
| [[:d:Q7939|Q7939]]
| El Niño
| [[El Niño]]
| [[Talaksan:ENSO - El Niño.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 124
| [[:d:Q7207|Q7207]]
| Elizabeth I of England
| [[Elizabeth I ng Inglatera]]
| [[Talaksan:Elizabeth1England.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 125
| [[:d:Q303|Q303]]
| Elvis Presley
| [[Elvis Presley]]
| [[Talaksan:Elvis Presley Publicity Photo for The Trouble with Girls 1968.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 126
| [[:d:Q613|Q613]]
| Emirate of Dubai
| [[Emirate of Dubai]]
| [[Talaksan:UAE Dubai Marina img1 asv2018-01.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 127
| [[:d:Q8753|Q8753]]
| Enrico Fermi
| [[Enrico Fermi]]
| [[Talaksan:Enrico Fermi 1943-49.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 128
| [[:d:Q8272|Q8272]]
| Epic of Gilgamesh
| [[Epiko ni Gilgamesh]]
| [[Talaksan:GilgameshTablet.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 129
| [[:d:Q9123|Q9123]]
| Ernest Rutherford
| [[Ernest Rutherford]]
| [[Talaksan:Ernest Rutherford LOC.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 130
| [[:d:Q9130|Q9130]]
| Erwin Schrödinger
| [[Erwin Schrödinger]]
| [[Talaksan:Erwin Schrödinger - Narodowe Archiwum Cyfrowe (1-E-939).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 131
| [[:d:Q29|Q29]]
| Spain
| [[Espanya]]
| [[Talaksan:Spain - Location Map (2013) - ESP - UNOCHA.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 132
| [[:d:Q143|Q143]]
| Esperanto
| [[Esperanto]]
| [[Talaksan:Flag of Esperanto.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 133
| [[:d:Q30|Q30]]
| United States
| [[Estados Unidos|Estados Unidos ng Amerika]]
| [[Talaksan:United States - Location Map (2013) - USA - UNOCHA.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 134
| [[:d:Q9202|Q9202]]
| Statue of Liberty
| [[Estatwa ng Kalayaan]]
| [[Talaksan:Statue of Liberty 7.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 135
| [[:d:Q115|Q115]]
| Ethiopia
| [[Ethiopia]]
| [[Talaksan:Ethiopia in its region.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 136
| [[:d:Q8747|Q8747]]
| Euclid
| [[Euclides|Euclid]]
| [[Talaksan:Euklid2.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 137
| [[:d:Q4916|Q4916]]
| euro
| [[Euro]]
| [[Talaksan:Euro Series Banknotes (2019) - centered.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 138
| [[:d:Q46|Q46]]
| Europe
| [[Europa]]
| [[Talaksan:Europe satellite orthographic.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 139
| [[:d:Q7371|Q7371]]
| Federico Fellini
| [[Federico Fellini]]
| [[Talaksan:Federico Fellini NYWTS 2.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 140
| [[:d:Q1496|Q1496]]
| Ferdinand Magellan
| [[Fernando de Magallanes]]
| [[Talaksan:Retrato de Hernando de Magallanes.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 141
| [[:d:Q5432|Q5432]]
| Francisco Goya
| [[Francisco de Goya]]
| [[Talaksan:Vicente López Portaña - el pintor Francisco de Goya.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 142
| [[:d:Q5604|Q5604]]
| Frank Lloyd Wright
| [[Frank Lloyd Wright]]
| [[Talaksan:Frank Lloyd Wright LC-USZ62-36384.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 143
| [[:d:Q8007|Q8007]]
| Franklin Delano Roosevelt
| [[Franklin D. Roosevelt]]
| [[Talaksan:FDR 1944 Color Portrait.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 144
| [[:d:Q905|Q905]]
| Franz Kafka
| [[Franz Kafka]]
| [[Talaksan:Franz Kafka, 1923.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 145
| [[:d:Q7312|Q7312]]
| Franz Schubert
| [[Franz Schubert]]
| [[Talaksan:Franz Schubert by Wilhelm August Rieder 1875 larger version.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 146
| [[:d:Q1268|Q1268]]
| Frédéric Chopin
| [[Frederic Francois Chopin]]
| [[Talaksan:Frederic Chopin photo.jpeg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 147
| [[:d:Q5588|Q5588]]
| Frida Kahlo
| [[Frida Kahlo]]
| [[Talaksan:Frida Kahlo, by Guillermo Kahlo (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 148
| [[:d:Q9358|Q9358]]
| Friedrich Nietzsche
| [[Friedrich Nietzsche]]
| [[Talaksan:Nietzsche187a.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 149
| [[:d:Q764|Q764]]
| fungi
| [[Halamang-singaw|Fungus]]
| [[Talaksan:2006-08-09 Amanita citrina 46465 cropped.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 150
| [[:d:Q125851781|Q125851781]]
| Fâtih Sultan Mehemmed Han
| [[Fâtih Sultan Mehemmed Han]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 151
| [[:d:Q991|Q991]]
| Fyodor Dostoyevsky
| [[Feodor Dostoyevsky|Fëdor Dostoevskij]]
| [[Talaksan:Vasily Perov - Портрет Ф.М.Достоевского - Google Art Project.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 152
| [[:d:Q5878|Q5878]]
| Gabriel García Márquez
| [[Gabriel García Márquez]]
| [[Talaksan:Gabriel Garcia Marquez.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 153
| [[:d:Q8778|Q8778]]
| Galen
| [[Galen]]
| [[Talaksan:Galenus.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 154
| [[:d:Q307|Q307]]
| Galileo Galilei
| [[Galileo Galilei]]
| [[Talaksan:Galileo.arp.300pix.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 155
| [[:d:Q7191|Q7191]]
| Nobel Prize
| [[Gantimpalang Nobel]]
| [[Talaksan:Marie Skłodowska-Curie's Nobel Prize in Chemistry 1911.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 156
| [[:d:Q720|Q720]]
| Genghis Khan
| [[Genghis Khan]]
| [[Talaksan:YuanEmperorAlbumGenghisPortrait.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 157
| [[:d:Q5683|Q5683]]
| Geoffrey Chaucer
| [[Geoffrey Chaucer]]
| [[Talaksan:Portrait of Geoffrey Chaucer (4671380) (cropped) 02.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 158
| [[:d:Q9235|Q9235]]
| Georg Wilhelm Friedrich Hegel
| [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]]
| [[Talaksan:Jakob Schlesinger - Hegel 1831.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 159
| [[:d:Q5679|Q5679]]
| Lord Byron
| [[George Byron, Ika-6 na Barong Byron]]
| [[Talaksan:Byron 1813 by Phillips.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 160
| [[:d:Q7302|Q7302]]
| George Frideric Handel
| [[George Frideric Handel]]
| [[Talaksan:George Frideric Handel by Balthasar Denner.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 161
| [[:d:Q23|Q23]]
| George Washington
| [[George Washington]]
| [[Talaksan:Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 162
| [[:d:Q7311|Q7311]]
| Giacomo Puccini
| [[Giacomo Puccini]]
| [[Talaksan:GiacomoPuccini.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 163
| [[:d:Q179277|Q179277]]
| Giovanni Pierluigi da Palestrina
| [[Giovanni Pierluigi da Palestrina]]
| [[Talaksan:Giovanni Pierluigi da Palestrina.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 164
| [[:d:Q12554|Q12554]]
| Middle Ages
| [[Gitnang Kapanahunan|Gitnang Panahon]]
| [[Talaksan:Friedrich-barbarossa-und-soehne-welfenchronik 1-1000x1540.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 165
| [[:d:Q7204|Q7204]]
| Middle East
| [[Gitnang Silangan]]
| [[Talaksan:Colorful shaded map of Middle East.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 166
| [[:d:Q7317|Q7317]]
| Giuseppe Verdi
| [[Giuseppe Verdi]]
| [[Talaksan:Giuseppi Verdi by Ferdinand Mulnier c1870.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 167
| [[:d:Q9047|Q9047]]
| Gottfried Wilhelm Leibniz
| [[Gottfried Leibniz]]
| [[Talaksan:Christoph Bernhard Francke - Bildnis des Philosophen Leibniz (ca. 1695).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 168
| [[:d:Q7347|Q7347]]
| Great Lakes
| [[Mga Malalaking Lawa|Gran Lagos]]
| [[Talaksan:ISS-43 the Great Lakes of North America.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 169
| [[:d:Q9188|Q9188]]
| Empire State Building
| [[Gusaling Empire State]]
| [[Talaksan:Empire State Building (aerial view).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 170
| [[:d:Q7304|Q7304]]
| Gustav Mahler
| [[Gustav Mahler]]
| [[Talaksan:Photo of Gustav Mahler by Moritz Nähr 01.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 171
| [[:d:Q6240|Q6240]]
| Hafez
| [[Hafez]]
| [[Talaksan:Mohammad Shams al-Din Hafez.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 172
| [[:d:Q12506|Q12506]]
| Hagia Sophia
| [[Hagia Sophia]]
| [[Talaksan:Hagia Sophia Mars 2013.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 173
| [[:d:Q9232|Q9232]]
| Jainism
| [[Hainismo]]
| [[Talaksan:Shravanbelgola Gomateshvara feet prayer1.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 174
| [[:d:Q8222|Q8222]]
| Hangul
| [[Hangul]]
| [[Talaksan:Hangeul-basic.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 175
| [[:d:Q5673|Q5673]]
| Hans Christian Andersen
| [[Hans Christian Andersen]]
| [[Talaksan:Hans Christian Andersen by Thora Hallager 1869.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 176
| [[:d:Q17|Q17]]
| Japan
| [[Hapon]]
| [[Talaksan:Satellite image of Japan in May 2003.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 177
| [[:d:Q5287|Q5287]]
| Japanese
| [[Wikang Hapones|Hapones]]
| [[Talaksan:Nihongo.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 178
| [[:d:Q5589|Q5589]]
| Henri Matisse
| [[Henri Matisse]]
| [[Talaksan:Portrait of Henri Matisse 1933 May 20.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 179
| [[:d:Q8768|Q8768]]
| Henry Ford
| [[Henry Ford]]
| [[Talaksan:Henry ford 1919.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 180
| [[:d:Q7326|Q7326]]
| Hernán Cortés
| [[Hernán Cortés]]
| [[Talaksan:Retrato de Hernán Cortés.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 181
| [[:d:Q1218|Q1218]]
| Jerusalem
| [[Herusalem]]
| [[Talaksan:Dome of the Rock seen from the Mount of Olives (12395649153) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 182
| [[:d:Q302|Q302]]
| Jesus Christ
| [[Hesus]]
| [[Talaksan:Spas vsederzhitel sinay (cropped1).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 183
| [[:d:Q49|Q49]]
| North America
| [[Hilagang Amerika]]
| [[Talaksan:North America satellite orthographic.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 184
| [[:d:Q934|Q934]]
| North Pole
| [[Hilagang Polo]]
| [[Talaksan:Noaa3-2006-0602-1206 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 185
| [[:d:Q8690|Q8690]]
| Cultural Revolution
| [[Himagsikang Pangkalinangan|Himagsikan sa Kultura]]
| [[Talaksan:1967-02 1967年的红卫兵.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 186
| [[:d:Q6534|Q6534]]
| French Revolution
| [[Himagsikang Pranses]]
| [[Talaksan:LouisXVIExecutionBig.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 187
| [[:d:Q8729|Q8729]]
| Russian Revolution
| [[Himagsikang Ruso (1917)|Himagsikang Ruso noong 1917]]
| [[Talaksan:Revolución-marzo-rusia--russianbolshevik00rossuoft.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 188
| [[:d:Q5451|Q5451]]
| Himalayas
| [[Himalaya]]
| [[Talaksan:Himalayas.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 189
| [[:d:Q9089|Q9089]]
| Hinduism
| [[Hinduismo]]
| [[Talaksan:A Hindu wedding ritual in progress b.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 190
| [[:d:Q2763|Q2763]]
| The Holocaust
| [[Holokausto|Holocaust]]
| [[Talaksan:Selection on the ramp at Auschwitz-Birkenau, 1944 (Auschwitz Album) 1b.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 191
| [[:d:Q6691|Q6691]]
| Homer
| [[Homer]]
| [[Talaksan:Homer bust, Farnese collection (Naples).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 192
| [[:d:Q8646|Q8646]]
| Hong Kong
| [[Hong Kong]]
| [[Talaksan:Hong Kong from Victoria Peak1.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 193
| [[:d:Q9268|Q9268]]
| Judaism
| [[Hudaismo]]
| [[Talaksan:Menorah 0307.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 194
| [[:d:Q12551|Q12551]]
| Hundred Years' War
| [[Digmaang Daang Taon|Hundred Years' War]]
| [[Talaksan:Battle of crecy froissart.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 195
| [[:d:Q319|Q319]]
| Jupiter
| [[Hupiter (planeta)|Hupiter]]
| [[Talaksan:Jupiter OPAL 2024.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 196
| [[:d:Q7331|Q7331]]
| Ibn Battuta
| [[Ibn Battuta]]
| [[Talaksan:Bust of Ibn Battuta at Ibn Battuta museum.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 197
| [[:d:Q9294|Q9294]]
| Ibn Khaldun
| [[Ibn Khaldun]]
| [[Talaksan:Bust of Ibn Khaldun (Casbah of Bejaia, Algeria).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 198
| [[:d:Q7314|Q7314]]
| Igor Stravinsky
| [[Igor Stravinsky]]
| [[Talaksan:Igor Stravinsky LOC 32392u.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 199
| [[:d:Q362|Q362]]
| World War II
| [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]
| [[Talaksan:Infobox collage for WWII.PNG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 200
| [[:d:Q8275|Q8275]]
| Iliad
| [[Iliada]]
| [[Talaksan:P. Oxy. 221.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 201
| [[:d:Q3783|Q3783]]
| Amazon
| [[Ilog Amasona]]
| [[Talaksan:Amazon CIAT (2).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 202
| [[:d:Q7355|Q7355]]
| Yellow River
| [[Ilog Dilaw]]
| [[Talaksan:Yellow River - panoramio.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 203
| [[:d:Q5089|Q5089]]
| Ganges
| [[Ilog Ganges]]
| [[Talaksan:View of Ghats across the Ganges, Varanasi.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 204
| [[:d:Q7348|Q7348]]
| Indus River
| [[Ilog Indo]]
| [[Talaksan:Indus near Skardu.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 205
| [[:d:Q3503|Q3503]]
| Congo
| [[Ilog Congo|Ilog Konggo]]
| [[Talaksan:Sunrise near Mossaka (Congo).JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 206
| [[:d:Q1497|Q1497]]
| Mississippi River
| [[Ilog Mississippi]]
| [[Talaksan:Efmo View from Fire Point.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 207
| [[:d:Q3542|Q3542]]
| Niger River
| [[Ilog Niger]]
| [[Talaksan:Niger River View, Djenne (6861797).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 208
| [[:d:Q3392|Q3392]]
| Nile
| [[Ilog Nilo]]
| [[Talaksan:Cairo skyline, Panoramic view, Egypt.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 209
| [[:d:Q584|Q584]]
| Rhine
| [[Ilog Rin]]
| [[Talaksan:Loreleyblick Maria Ruh 2025.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 210
| [[:d:Q626|Q626]]
| Volga
| [[Ilog Volga]]
| [[Talaksan:Вид на Кинешемский мост из села Воздвиженье.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 211
| [[:d:Q5413|Q5413]]
| Yangtze
| [[Ilog Yangtze]]
| [[Talaksan:Qutang Gorge on Changjiang.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 212
| [[:d:Q9312|Q9312]]
| Immanuel Kant
| [[Immanuel Kant]]
| [[Talaksan:Immanuel Kant - Gemaelde 2.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 213
| [[:d:Q11774|Q11774]]
| Gupta Empire
| [[Imperyong Gupta]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 214
| [[:d:Q28573|Q28573]]
| Inca Empire
| [[Imperyong Inka|Imperyong Incaico]]
| [[Talaksan:80 - Machu Picchu - Juin 2009 - edit.2.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 215
| [[:d:Q184536|Q184536]]
| Mali Empire
| [[Imperyong Mali]]
| [[Talaksan:Catalan Atlas BNF Sheet 6 Western Sahara.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 216
| [[:d:Q12557|Q12557]]
| Mongol Empire
| [[Imperyong Monggol]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 217
| [[:d:Q12560|Q12560]]
| Ottoman Empire
| [[Imperyong Otomano]]
| [[Talaksan:Rise of Ottoman empire.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 218
| [[:d:Q2277|Q2277]]
| Roman Empire
| [[Imperyong Romano]]
| [[Talaksan:Inscription Theatre Leptis Magna Libya.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 219
| [[:d:Q668|Q668]]
| India
| [[Indiya|India]]
| [[Talaksan:India-locator-map-blank.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 220
| [[:d:Q252|Q252]]
| Indonesia
| [[Indonesya|Indonesia]]
| [[Talaksan:Indonesian Culture.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 221
| [[:d:Q11051|Q11051]]
| Hindustani
| [[Indostaniko]]
| [[Talaksan:Hindustani.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 222
| [[:d:Q1860|Q1860]]
| English
| [[Wikang Ingles|Ingles]]
| [[Talaksan:William Shakespeare - Sonnet XXX - Rapenburg 30, Leiden (cropped).JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 223
| [[:d:Q7546|Q7546]]
| Ingmar Bergman
| [[Ingmar Bergman]]
| [[Talaksan:Ingmar Bergman (1966).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 224
| [[:d:Q7801|Q7801]]
| International Court of Justice
| [[Pandaigdigang Hukumang Pangkatarungan|Internasyonal na Hukuman ng Katarungan]]
| [[Talaksan:Friedenspalast Den Haag (100MP).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 225
| [[:d:Q75|Q75]]
| Internet
| [[Internet]]
| [[Talaksan:Internet users per 100 and GDP per capita.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 226
| [[:d:Q794|Q794]]
| Iran
| [[Iran]]
| [[Talaksan:Iran - Location Map (2013) - IRN - UNOCHA.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 227
| [[:d:Q796|Q796]]
| Iraq
| [[Iraq]]
| [[Talaksan:View of Sulaymaniyah (Slemani) City in Winter - Snow 2015.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 228
| [[:d:Q935|Q935]]
| Isaac Newton
| [[Isaac Newton]]
| [[Talaksan:GodfreyKneller-IsaacNewton-1689.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 229
| [[:d:Q450|Q450]]
| mind
| [[Isip]]
| [[Talaksan:RobertFuddBewusstsein17Jh.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 230
| [[:d:Q432|Q432]]
| Islam
| [[Islam]]
| [[Talaksan:Mosque.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 231
| [[:d:Q801|Q801]]
| Israel
| [[Israel]]
| [[Talaksan:Часовая башня султана Абдул Хамида II - panoramio.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 232
| [[:d:Q406|Q406]]
| Istanbul
| [[Istanbul]]
| [[Talaksan:Istanbul Montage 2016.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 233
| [[:d:Q38|Q38]]
| Italy
| [[Italya]]
| [[Talaksan:Colosseo 2020.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 234
| [[:d:Q7321|Q7321]]
| Jacques Cartier
| [[Jacques Cartier]]
| [[Talaksan:Jacques Cartier 1851-1852.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 235
| [[:d:Q3630|Q3630]]
| Jakarta
| [[Jakarta]]
| [[Talaksan:Jakarta.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 236
| [[:d:Q9095|Q9095]]
| James Clerk Maxwell
| [[James Clerk Maxwell]]
| [[Talaksan:James-Clerk-Maxwell-1831-1879.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 237
| [[:d:Q7324|Q7324]]
| James Cook
| [[James Cook]]
| [[Talaksan:Captainjamescookportrait.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 238
| [[:d:Q6882|Q6882]]
| James Joyce
| [[James Joyce]]
| [[Talaksan:James Joyce by Alex Ehrenzweig, 1915 cropped.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 239
| [[:d:Q8962|Q8962]]
| James Prescott Joule
| [[James Prescott Joule]]
| [[Talaksan:SS-joule.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 240
| [[:d:Q9041|Q9041]]
| James Watt
| [[James Watt]]
| [[Talaksan:James Watt by Henry Howard.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 241
| [[:d:Q36322|Q36322]]
| Jane Austen
| [[Jane Austen]]
| [[Talaksan:CassandraAusten-JaneAusten(c.1810) hires.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 242
| [[:d:Q1047|Q1047]]
| Jawaharlal Nehru
| [[Jawaharlal Nehru]]
| [[Talaksan:Jawaharlal Nehru, circa 1925.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 243
| [[:d:Q6527|Q6527]]
| Jean-Jacques Rousseau
| [[Jean-Jacques Rousseau]]
| [[Talaksan:Jean-Jacques Rousseau (painted portrait).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 244
| [[:d:Q9364|Q9364]]
| Jean-Paul Sartre
| [[Jean-Paul Sartre]]
| [[Talaksan:Flickr - Government Press Office (GPO) - Jean Paul Sartre and Simone De Beauvoir welcomed by Avraham Shlonsky and Leah Goldberg (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 245
| [[:d:Q1339|Q1339]]
| Johann Sebastian Bach
| [[Johann Sebastian Bach]]
| [[Talaksan:Johann Sebastian Bach.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 246
| [[:d:Q5879|Q5879]]
| Johann Wolfgang von Goethe
| [[Johann Wolfgang von Goethe]]
| [[Talaksan:Goethe (Stieler 1828).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 247
| [[:d:Q7294|Q7294]]
| Johannes Brahms
| [[Johannes Brahms]]
| [[Talaksan:JohannesBrahms.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 248
| [[:d:Q8958|Q8958]]
| Johannes Gutenberg
| [[Johannes Gutenberg]]
| [[Talaksan:Gutenberg.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 249
| [[:d:Q8963|Q8963]]
| Johannes Kepler
| [[Johannes Kepler]]
| [[Talaksan:Johannes Kepler by Hans von Aachen.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 250
| [[:d:Q9353|Q9353]]
| John Locke
| [[John Locke]]
| [[Talaksan:JohnLocke.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 251
| [[:d:Q9317|Q9317]]
| John Maynard Keynes
| [[John Maynard Keynes]]
| [[Talaksan:Keynes 1933.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 252
| [[:d:Q909|Q909]]
| Jorge Luis Borges
| [[Jorge Luis Borges]]
| [[Talaksan:Jorge Luis Borges 1951, by Grete Stern (full).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 253
| [[:d:Q7349|Q7349]]
| Joseph Haydn
| [[Joseph Haydn]]
| [[Talaksan:Joseph Haydn, målning av Thomas Hardy från 1792.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 254
| [[:d:Q855|Q855]]
| Joseph Stalin
| [[Joseph Stalin]]
| [[Talaksan:Joseph Stalin in 1932 (4) (cropped)(2).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 255
| [[:d:Q7226|Q7226]]
| Joan of Arc
| [[Juana ng Arko]]
| [[Talaksan:Contemporaine afb jeanne d arc.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 256
| [[:d:Q1048|Q1048]]
| Julius Caesar
| [[Julio Cesar]]
| [[Talaksan:Retrato de Julio César (26724093101) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 257
| [[:d:Q8432|Q8432]]
| civilization
| [[Kabihasnan]]
| [[Talaksan:Egypt.Giza.Sphinx.02.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 258
| [[:d:Q28567|Q28567]]
| Maya civilization
| [[Kabihasnang Maya]]
| [[Talaksan:El Castillo, Chichén Itzá.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 259
| [[:d:Q7242|Q7242]]
| beauty
| [[Kagandahan]]
| [[Talaksan:A Japanese Beauty (OAW).png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 260
| [[:d:Q10294|Q10294]]
| poverty
| [[Kahirapan]]
| [[Talaksan:Thomas Benjamin Kennington - Orphans.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 261
| [[:d:Q601401|Q601401]]
| trade
| [[Kalakalan]]
| [[Talaksan:Fredmeyer edit 1.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 262
| [[:d:Q7881|Q7881]]
| skeleton
| [[Kalansay]]
| [[Talaksan:Skeletons.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 263
| [[:d:Q10856|Q10856]]
| Columbidae
| [[Kalapati]]
| [[Talaksan:2019-03-17 Columba oenas, Jesmond Dene 8.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 264
| [[:d:Q12138|Q12138]]
| Gregorian calendar
| [[Kalendaryong Gregoryano]]
| [[Talaksan:Ewiger Kalender gregorianisch.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 265
| [[:d:Q7011|Q7011]]
| Kalidasa
| [[Kalidasa]]
| [[Talaksan:Kalidas.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 266
| [[:d:Q11042|Q11042]]
| culture
| [[Kultura|Kalinangan]]
| [[Talaksan:Nwodua wulana Alhassan.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 267
| [[:d:Q12147|Q12147]]
| health
| [[Kalusugan]]
| [[Talaksan:Star of life2.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 268
| [[:d:Q7375|Q7375]]
| Camelus
| [[Kamelyo]]
| [[Talaksan:Chameau de bactriane.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 269
| [[:d:Q7350|Q7350]]
| Panama Canal
| [[Kanal ng Panama|Kanal Panama]]
| [[Talaksan:Panama Canal Gatun Locks.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 270
| [[:d:Q899|Q899]]
| Suez Canal
| [[Kanal ng Suez|Kanal Suez]]
| [[Talaksan:Suez Canal, Egypt (31596166706).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 271
| [[:d:Q12131|Q12131]]
| disability
| [[Kapansanan]]
| [[Talaksan:MUTCD D9-6.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 272
| [[:d:Q5322|Q5322]]
| capacitor
| [[Kapasitor]]
| [[Talaksan:JVC MX-J950R - power module-1112 (cropped) - Elna Silmic electrolytic capacitors.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 273
| [[:d:Q454|Q454]]
| peace
| [[Kapayapaan]]
| [[Talaksan:Peace dove.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 274
| [[:d:Q6206|Q6206]]
| capitalism
| [[Kapitalismo]]
| [[Talaksan:Microcosm of London Plate 033 - Corn Exchange.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 275
| [[:d:Q8660|Q8660]]
| Karachi
| [[Karachi]]
| [[Talaksan:Karachi from above.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 276
| [[:d:Q788|Q788]]
| Arctic Ocean
| [[Karagatang Artiko]]
| [[Talaksan:Arctic Ocean.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 277
| [[:d:Q97|Q97]]
| Atlantic Ocean
| [[Karagatang Atlantiko]]
| [[Talaksan:Atlantic Ocean.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 278
| [[:d:Q1239|Q1239]]
| Indian Ocean
| [[Karagatang Indiyo|Karagatang Indiyano]]
| [[Talaksan:Indian Ocean-CIA WFB Map.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 279
| [[:d:Q98|Q98]]
| Pacific Ocean
| [[Karagatang Pasipiko]]
| [[Talaksan:Pacific Ocean.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 280
| [[:d:Q12125|Q12125]]
| common cold
| [[Karaniwang sipon]]
| [[Talaksan:Rhinovirus isosurface.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 281
| [[:d:Q8458|Q8458]]
| human rights
| [[Karapatang pantao]]
| [[Talaksan:Declaration of the Rights of Man and of the Citizen in 1789.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 282
| [[:d:Q11419|Q11419]]
| karate
| [[Karatedo|Karate]]
| [[Talaksan:WKF-Karate-World-Championships 2012 Paris 263.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 283
| [[:d:Q623|Q623]]
| carbon
| [[Karbon]]
| [[Talaksan:Coal anthracite.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 284
| [[:d:Q9061|Q9061]]
| Karl Marx
| [[Karl Marx]]
| [[Talaksan:Karl Marx 001 restored.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 285
| [[:d:Q1321|Q1321]]
| Spanish
| [[Wikang Kastila|Kastila]]
| [[Talaksan:Eñe on keyboard - grey.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 286
| [[:d:Q12453|Q12453]]
| measurement
| [[Kasukatan]]
| [[Talaksan:Taking measurements.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 287
| [[:d:Q12174|Q12174]]
| obesity
| [[Labis na katabaan|Katabaan]]
| [[Talaksan:Obesity-waist circumference.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 288
| [[:d:Q7354|Q7354]]
| Southern Ocean
| [[Katimugang Karagatan]]
| [[Talaksan:Location Southern Ocean.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 289
| [[:d:Q7949|Q7949]]
| truth
| [[Katotohanan]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 290
| [[:d:Q5586|Q5586]]
| Katsushika Hokusai
| [[Hokusai|Katsushika Hokusai]]
| [[Talaksan:Hokusai as an old man.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 291
| [[:d:Q205|Q205]]
| infinity
| [[Kawalang-hanggan|Kawalang hangganan]]
| [[Talaksan:Infinite.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 292
| [[:d:Q7296|Q7296]]
| Mount Kilimanjaro
| [[Kilimanjaro]]
| [[Talaksan:Mt. Kilimanjaro 12.2006.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 293
| [[:d:Q7178|Q7178]]
| International Red Cross and Red Crescent Movement
| [[Kilusang Pandaigdig ng Krus na Pula at Gasuklay na Pula]]
| [[Talaksan:Medilunaroja.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 294
| [[:d:Q3838|Q3838]]
| Kinshasa
| [[Kinshasa]]
| [[Talaksan:Vue Kinshasa.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 295
| [[:d:Q10285|Q10285]]
| Colosseum
| [[Koliseo]]
| [[Talaksan:Colosseo 2020.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 296
| [[:d:Q1348|Q1348]]
| Kolkata
| [[Kolkata]]
| [[Talaksan:Ketan donate4.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 297
| [[:d:Q11024|Q11024]]
| communication
| [[Pakikipagtalastasan|Komunikasyon]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 298
| [[:d:Q6186|Q6186]]
| communism
| [[Komunismo]]
| [[Talaksan:Falce e martello.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 299
| [[:d:Q9581|Q9581]]
| Confucianism
| [[Confucianismo|Konpusyanismo]]
| [[Talaksan:Jiangyin wenmiao dachengdian.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 300
| [[:d:Q7169|Q7169]]
| conservatism
| [[Konserbatismo]]
| [[Talaksan:Conservatism - K. LCCN2011647256 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 301
| [[:d:Q9176|Q9176]]
| Korean
| [[Wikang Koreano|Koreano]]
| [[Talaksan:Hangugeo-Chosonmal.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 302
| [[:d:Q5375|Q5375]]
| cricket
| [[Kriket]]
| [[Talaksan:Muralitharan bowling to Adam Gilchrist.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 303
| [[:d:Q5043|Q5043]]
| Christianity
| [[Kristiyanismo]]
| [[Talaksan:Jerusalem Holy-Sepulchre Jesus-Detail-01.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 304
| [[:d:Q12546|Q12546]]
| Crusades
| [[Mga Krusada|Krusada]]
| [[Talaksan:Combat deuxième croisade.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 305
| [[:d:Q1390|Q1390]]
| insect
| [[Insekto|Kulisap]]
| [[Talaksan:Insekter.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 306
| [[:d:Q8620|Q8620]]
| Kwame Nkrumah
| [[Kwame Nkrumah]]
| [[Talaksan:1989 CPA 6101.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 307
| [[:d:Q7367|Q7367]]
| mosquito
| [[Lamok]]
| [[Talaksan:Mosquito on human skin.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 308
| [[:d:Q9333|Q9333]]
| Laozi
| [[Lao-Tse|Laozi]]
| [[Talaksan:Zhang Lu-Laozi Riding an Ox (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 309
| [[:d:Q11410|Q11410]]
| game
| [[Laro]]
| [[Talaksan:Les joueurs de cartes de P. Cézanne (Fondation Vuitton, Paris) (33568651718).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 310
| [[:d:Q11422|Q11422]]
| toy
| [[Laruan]]
| [[Talaksan:Child playing with a toy cart and horse. -front- (9726037522).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 311
| [[:d:Q41670|Q41670]]
| Latin alphabet
| [[Latin alphabet]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 312
| [[:d:Q5513|Q5513]]
| Lake Baikal
| [[Lawa ng Baikal]]
| [[Talaksan:Olkhon Island and Lake Baikal.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 313
| [[:d:Q5511|Q5511]]
| Lake Tanganyika
| [[Lawa ng Tanganyika]]
| [[Talaksan:Lake Tanganyika.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 314
| [[:d:Q5505|Q5505]]
| Lake Victoria
| [[Lawa ng Victoria]]
| [[Talaksan:Getting out to fish at dusk.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 315
| [[:d:Q4724|Q4724]]
| Le Corbusier
| [[Le Corbusier]]
| [[Talaksan:Le Corbusier (1964).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 316
| [[:d:Q7243|Q7243]]
| Leo Tolstoy
| [[Leo Tolstoy]]
| [[Talaksan:L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 317
| [[:d:Q762|Q762]]
| Leonardo da Vinci
| [[Leonardo da Vinci]]
| [[Talaksan:Francesco Melzi - Portrait of Leonardo.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 318
| [[:d:Q7604|Q7604]]
| Leonhard Euler
| [[Leonhard Euler]]
| [[Talaksan:Leonhard Euler.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 319
| [[:d:Q7071|Q7071]]
| Li Bai
| [[Li Bai]]
| [[Talaksan:唐名臣像-14-唐翰林供奉李白.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 320
| [[:d:Q6216|Q6216]]
| liberalism
| [[Liberalismo]]
| [[Talaksan:Declaration of the Rights of Man and of the Citizen in 1789.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 321
| [[:d:Q7172|Q7172]]
| League of Arab States
| [[Ligang Arabe|Ligang Arabo]]
| [[Talaksan:Arab Leage HQ 977.PNG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 322
| [[:d:Q8065|Q8065]]
| natural disaster
| [[Likas na sakuna]]
| [[Talaksan:Pinatubo91eruption plume.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 323
| [[:d:Q7944|Q7944]]
| earthquake
| [[Lindol]]
| [[Talaksan:Valdivia after earthquake, 1960.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 324
| [[:d:Q11367|Q11367]]
| lipid
| [[Lipido|Lipid]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 325
| [[:d:Q8425|Q8425]]
| society
| [[Lipunan]]
| [[Talaksan:Каменный век (1).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 326
| [[:d:Q8236|Q8236]]
| literacy
| [[Literasi]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 327
| [[:d:Q84|Q84]]
| London
| [[Londres]]
| [[Talaksan:London Skyline (125508655).jpeg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 328
| [[:d:Q65|Q65]]
| Los Angeles
| [[Los Angeles]]
| [[Talaksan:Los Angeles with Mount Baldy.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 329
| [[:d:Q1779|Q1779]]
| Louis Armstrong
| [[Louis Armstrong]]
| [[Talaksan:Louis Armstrong restored.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 330
| [[:d:Q529|Q529]]
| Louis Pasteur
| [[Louis Pasteur]]
| [[Talaksan:Louis Pasteur (1822 - 1895), microbiologist and chemist Wellcome V0026980.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 331
| [[:d:Q7742|Q7742]]
| Louis XIV of France
| [[Luis XIV ng Pransiya|Louis XIV ng Pransya]]
| [[Talaksan:Louis XIV of France.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 332
| [[:d:Q9391|Q9391]]
| Ludwig Wittgenstein
| [[Ludwig Wittgenstein]]
| [[Talaksan:Ludwig Wittgenstein.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 333
| [[:d:Q255|Q255]]
| Ludwig van Beethoven
| [[Ludwig van Beethoven]]
| [[Talaksan:Beethoven.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 334
| [[:d:Q12493|Q12493]]
| dome
| [[Lungaw]]
| [[Talaksan:Spb 06-2017 img07 Trinity Cathedral.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 335
| [[:d:Q237|Q237]]
| Vatican City
| [[Lungsod ng Vaticano|Lungsod ng Batikano]]
| [[Talaksan:0 Basilique Saint-Pierre - Rome (1).JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 336
| [[:d:Q239|Q239]]
| Brussels
| [[Bruselas|Lungsod ng Bruselas]]
| [[Talaksan:Brussels view from Mont des Arts, Brussels, Belgium (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 337
| [[:d:Q1486|Q1486]]
| Buenos Aires
| [[Lungsod ng Buenos Aires]]
| [[Talaksan:Vista aérea de la Plaza del Congreso 10.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 338
| [[:d:Q8673|Q8673]]
| Lagos
| [[Lagos|Lungsod ng Lagos]]
| [[Talaksan:Skywater.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 339
| [[:d:Q1489|Q1489]]
| Mexico City
| [[Lungsod ng Mehiko]]
| [[Talaksan:Sobrevuelos CDMX HJ2A5091 (40386338731).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 340
| [[:d:Q60|Q60]]
| New York City
| [[Lungsod ng New York]]
| [[Talaksan:NYC Downtown Manhattan Skyline seen from Paulus Hook 2019-12-20 IMG 7347 FRD (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 341
| [[:d:Q2807|Q2807]]
| Madrid
| [[Madrid]]
| [[Talaksan:Madrid (38624991251).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 342
| [[:d:Q12501|Q12501]]
| Great Wall of China
| [[Mahabang Muog ng Tsina]]
| [[Talaksan:The Great Wall of China at Jinshanling-edit.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 343
| [[:d:Q8276|Q8276]]
| Mahabharata
| [[Mahabharata]]
| [[Talaksan:Kurukshetra.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 344
| [[:d:Q1001|Q1001]]
| Mahatma Gandhi
| [[Mahatma Gandhi]]
| [[Talaksan:Mahatma-Gandhi, studio, 1931.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 345
| [[:d:Q11575|Q11575]]
| maize
| [[Mais]]
| [[Talaksan:Corntassel 7095.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 346
| [[:d:Q11019|Q11019]]
| machine
| [[Makina]]
| [[Talaksan:Bonsack machine.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 347
| [[:d:Q12760|Q12760]]
| steam engine
| [[Makinang pinasisingawan]]
| [[Talaksan:Горизонтальная стационарная паровая машина.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 348
| [[:d:Q323|Q323]]
| Big Bang
| [[Big Bang|Malaking Pagsabog]]
| [[Talaksan:CMB Timeline300 no WMAP.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 349
| [[:d:Q11083|Q11083]]
| large intestine
| [[Malaking bituka]]
| [[Talaksan:Blausen 0603 LargeIntestine Anatomy.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 350
| [[:d:Q9476|Q9476]]
| free will
| [[Malayang kalooban]]
| [[Talaksan:FreeWillTaxonomy4.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 351
| [[:d:Q11090|Q11090]]
| small intestine
| [[Maliit na bituka]]
| [[Talaksan:Tractus intestinalis intestinum tenue.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 352
| [[:d:Q12167|Q12167]]
| malnutrition
| [[Malnutrisyon]]
| [[Talaksan:Kwashiorkor 6180.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 353
| [[:d:Q7377|Q7377]]
| mammal
| [[Mamalya]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 354
| [[:d:Q382441|Q382441]]
| marine mammal
| [[Mamalyang pandagat]]
| [[Talaksan:Ursus maritimus 4 1996-08-04.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 355
| [[:d:Q780|Q780]]
| chicken
| [[Manok]]
| [[Talaksan:Kruppert Cubalaya cropped.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 356
| [[:d:Q5816|Q5816]]
| Mao Zedong
| [[Mao Zedong]]
| [[Talaksan:Mao Tse Tung.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 357
| [[:d:Q2346|Q2346]]
| analytical chemistry
| [[Mapanuring kimika]]
| [[Talaksan:Gas Chromatography Laboratory.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 358
| [[:d:Q7199|Q7199]]
| Marcel Proust
| [[Marcel Proust]]
| [[Talaksan:Marcel Proust 1895.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 359
| [[:d:Q6101|Q6101]]
| Marco Polo
| [[Marco Polo]]
| [[Talaksan:Marco Polo Mosaic from Palazzo Tursi.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 360
| [[:d:Q7186|Q7186]]
| 
| [[Marie Curie]]
| [[Talaksan:Marie Curie (1900) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 361
| [[:d:Q4616|Q4616]]
| Marilyn Monroe
| [[Marilyn Monroe]]
| [[Talaksan:Marilyn Monroe in How to Marry a Millionaire.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 362
| [[:d:Q7245|Q7245]]
| Mark Twain
| [[Mark Twain]]
| [[Talaksan:MarkTwain.LOC.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 363
| [[:d:Q4612|Q4612]]
| Marlene Dietrich
| [[Marlene Dietrich]]
| [[Talaksan:Marlene Dietrich Ross-Verlag 0875(crop).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 364
| [[:d:Q111|Q111]]
| Mars
| [[Marte]]
| [[Talaksan:Mars - August 30 2021 - Flickr - Kevin M. Gill.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 365
| [[:d:Q48301|Q48301]]
| Martin Heidegger
| [[Martin Heidegger]]
| [[Talaksan:Heidegger 2 (1960).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 366
| [[:d:Q9554|Q9554]]
| Martin Luther
| [[Martin Luther]]
| [[Talaksan:Lucas Cranach d.Ä. - Martin Luther, 1528 (Veste Coburg).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 367
| [[:d:Q8027|Q8027]]
| Martin Luther King Jr.
| [[Martin Luther King, Jr.]]
| [[Talaksan:Martin Luther King, Jr..jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 368
| [[:d:Q7264|Q7264]]
| Marxism
| [[Marxismo]]
| [[Talaksan:Marx and Engels.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 369
| [[:d:Q11423|Q11423]]
| mass
| [[Masa]]
| [[Talaksan:2kg Gewicht freigeschnitten.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 370
| [[:d:Q7365|Q7365]]
| muscle
| [[Kalamnan|Masel]]
| [[Talaksan:Skeletal muscle.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 371
| [[:d:Q12800|Q12800]]
| machine gun
| [[Masinggan]]
| [[Talaksan:De Mitrailleur 7.62mm MAG geplaatst op een grondaffuit (2009 D050713-X1083).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 372
| [[:d:Q7364|Q7364]]
| eye
| [[Mata]]
| [[Talaksan:201405 eye.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 373
| [[:d:Q7081|Q7081]]
| materialism
| [[Materyalismo]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 374
| [[:d:Q5676|Q5676]]
| Matsuo Bashō
| [[Matsuo Bashō]]
| [[Talaksan:Basho by Buson.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 375
| [[:d:Q9021|Q9021]]
| Max Planck
| [[Max Planck]]
| [[Talaksan:Max Planck.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 376
| [[:d:Q9387|Q9387]]
| Max Weber
| [[Max Weber]]
| [[Talaksan:Max Weber in 1918.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 377
| [[:d:Q96|Q96]]
| Mexico
| [[Mehiko]]
| [[Talaksan:Ciudad.de.Mexico.City.Distrito.Federal.DF.Paseo.Reforma.Skyline.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 378
| [[:d:Q5806|Q5806]]
| Mecca
| [[Meka]]
| [[Talaksan:Makkah Montage.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 379
| [[:d:Q308|Q308]]
| Mercury
| [[Merkuryo (planeta)|Merkuryo]]
| [[Talaksan:Mercury in color - Prockter07 centered.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 380
| [[:d:Q11767|Q11767]]
| Mesopotamia
| [[Mesopotamya|Mesopotamia]]
| [[Talaksan:Statue Gudea Met 59.2.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 381
| [[:d:Q1057|Q1057]]
| metabolism
| [[Metabolismo]]
| [[Talaksan:Metabolism-en.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 382
| [[:d:Q11467|Q11467]]
| metallurgy
| [[Metalurhiya]]
| [[Talaksan:VysokePece1.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 383
| [[:d:Q1065|Q1065]]
| United Nations
| [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]]
| [[Talaksan:Secretary Kerry Addresses Delegates Before Signing the COP21 Climate Change Agreement on Earth Day in New York (26514585581).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 384
| [[:d:Q8750|Q8750]]
| Michael Faraday
| [[Michael Faraday]]
| [[Talaksan:M Faraday Th Phillips oil 1842.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 385
| [[:d:Q2831|Q2831]]
| Michael Jackson
| [[Michael Jackson]]
| [[Talaksan:Michael Jackson 1983 (3x4 cropped) (contrast).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 386
| [[:d:Q5592|Q5592]]
| Michelangelo
| [[Michelangelo Buonarroti]]
| [[Talaksan:Michelangelo Daniele da Volterra (dettaglio).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 387
| [[:d:Q5682|Q5682]]
| Miguel de Cervantes
| [[Miguel de Cervantes]]
| [[Talaksan:Cervantes Jáuregui.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 388
| [[:d:Q5600|Q5600]]
| Mimar Sinan
| [[Mimar Sinan]]
| [[Talaksan:Mimar Sinan, architecte de Soliman le Magnifique.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 389
| [[:d:Q12684|Q12684]]
| fashion
| [[Moda]]
| [[Talaksan:E1266601 (5398889640).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 390
| [[:d:Q9077|Q9077]]
| Moses
| [[Moises]]
| [[Talaksan:Philippe de Champaigne - Moses Presenting the Tablets of the Law - c. 1648.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 391
| [[:d:Q11369|Q11369]]
| molecule
| [[Molekula]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 392
| [[:d:Q687|Q687]]
| Molière
| [[Molière]]
| [[Talaksan:Pierre Mignard - Portrait de Jean-Baptiste Poquelin dit Molière (1622-1673) - Google Art Project (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 393
| [[:d:Q25326|Q25326]]
| Mollusca
| [[Mollusca]]
| [[Talaksan:Mollusca.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 394
| [[:d:Q649|Q649]]
| Moscow
| [[Mosku|Moscow]]
| [[Talaksan:Saint Basil's Cathedral and the Red Square.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 395
| [[:d:Q9458|Q9458]]
| Muhammad
| [[Muhammad]]
| [[Talaksan:Muslim depiction of Muhammad - 17th century Ottoman copy from the &quot;Edinburgh codex&quot;.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 396
| [[:d:Q9038|Q9038]]
| Muḥammad ibn Musa al-Khwarizmi
| [[Muhammad ibn Mūsā al-Khwārizmī]]
| [[Talaksan:Madrid - Ciudad Universitaria, Monumento a Muhammad al-Juarismi (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 397
| [[:d:Q1156|Q1156]]
| Mumbai
| [[Mumbai]]
| [[Talaksan:Panoramic view of Taj Palace Hotel and Taj Tower with the iconic Gateway of India in the background (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 398
| [[:d:Q11401|Q11401]]
| hip-hop
| [[Musikang hip hop]]
| [[Talaksan:KRS-One by Wade Grayson.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 399
| [[:d:Q11399|Q11399]]
| rock music
| [[Musikang rock]]
| [[Talaksan:Beatles ad 1965 just the beatles crop.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 400
| [[:d:Q5152|Q5152]]
| Mustafa Kemal Atatürk
| [[Mustafa Kemal Atatürk]]
| [[Talaksan:Ataturk1930s.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 401
| [[:d:Q7184|Q7184]]
| NATO
| [[Organisasyon ng Tratado ng Hilagang Atlantiko|NATO]]
| [[Talaksan:НАТО Самит 2021 NATO Summit 2021 -14.06.2021- (51245988182).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 402
| [[:d:Q12705|Q12705]]
| renewable energy
| [[Nababagong enerhiya]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 403
| [[:d:Q7176|Q7176]]
| Naguib Mahfouz
| [[Naguib Mahfouz]]
| [[Talaksan:Nagib Mahfouz.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 404
| [[:d:Q171195|Q171195]]
| Nagarjuna
| [[Nagarjuna|Nagëddzunë]]
| [[Talaksan:Nagarjuna at Samye Ling Monastery.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 405
| [[:d:Q3870|Q3870]]
| Nairobi
| [[Nairobi]]
| [[Talaksan:Nairobi, view from KICC.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 406
| [[:d:Q11468|Q11468]]
| nanotechnology
| [[Nanoteknolohiya]]
| [[Talaksan:Fullerene Nanogears - GPN-2000-001535.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 407
| [[:d:Q517|Q517]]
| Napoleon
| [[Napoleon I ng Pransiya|Napoleon I ng Pransya]]
| [[Talaksan:Jacques-Louis David - The Emperor Napoleon in His Study at the Tuileries - Google Art Project.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 408
| [[:d:Q1615|Q1615]]
| Neil Armstrong
| [[Neil Armstrong]]
| [[Talaksan:Neil Armstrong pose.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 409
| [[:d:Q13217298|Q13217298]]
| Giza Necropolis
| [[Nekropolis ng Giza]]
| [[Talaksan:All Gizah Pyramids.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 410
| [[:d:Q8023|Q8023]]
| Nelson Mandela
| [[Nelson Mandela]]
| [[Talaksan:Nelson Mandela 1994.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 411
| [[:d:Q5185|Q5185]]
| Nematoda
| [[Nematode]]
| [[Talaksan:Soybean cyst nematode and egg SEM.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 412
| [[:d:Q332|Q332]]
| Neptune
| [[Neptuno]]
| [[Talaksan:Neptune Voyager2 color calibrated.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 413
| [[:d:Q55|Q55]]
| Netherlands
| [[Netherlands]]
| [[Talaksan:Karakteristieke boerderij, Aldlansdyk in Cornjum 02.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 414
| [[:d:Q1399|Q1399]]
| Niccolò Machiavelli
| [[Niccolò Machiavelli]]
| [[Talaksan:Portrait of Niccolò Machiavelli by Santi di Tito.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 415
| [[:d:Q619|Q619]]
| Nicolaus Copernicus
| [[Nicolaus Copernicus]]
| [[Talaksan:Nikolaus Kopernikus MOT.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 416
| [[:d:Q1033|Q1033]]
| Nigeria
| [[Nigeria]]
| [[Talaksan:The City Gate of Abuja.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 417
| [[:d:Q9036|Q9036]]
| Nikola Tesla
| [[Nikola Tesla]]
| [[Talaksan:Tesla circa 1890.jpeg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 418
| [[:d:Q627|Q627]]
| nitrogen
| [[Nitroheno]]
| [[Talaksan:Fluessiger Stickstoff.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 419
| [[:d:Q7561|Q7561]]
| snow
| [[Niyebe]]
| [[Talaksan:Düsseldorf Hofgarten 2009.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 420
| [[:d:Q9049|Q9049]]
| Noam Chomsky
| [[Noam Chomsky]]
| [[Talaksan:Noam Chomsky portrait 2015.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 421
| [[:d:Q83201|Q83201]]
| Non-Aligned Movement
| [[Non-Aligned Movement]]
| [[Talaksan:2019-10-25 Non-Aligned Movement in Baku 1.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 422
| [[:d:Q12104|Q12104]]
| Avena sativa
| [[Obena]]
| [[Talaksan:Avena sativa L.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 423
| [[:d:Q629|Q629]]
| oxygen
| [[Oksiheno]]
| [[Talaksan:Liquid oxygen in a beaker 4.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 424
| [[:d:Q8467|Q8467]]
| Umar ibn Al-Khattāb
| [[Umar|Omar]]
| [[Talaksan:Rashidun Caliphs Umar ibn Al-Khattāb - عُمر بن الخطّاب ثاني الخلفاء الراشدين.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 425
| [[:d:Q1344|Q1344]]
| opera
| [[Opera]]
| [[Talaksan:Giovanni Paolo Pannini - Fête musicale - 1747.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 426
| [[:d:Q7825|Q7825]]
| World Trade Organization
| [[Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal|Organisasyon ng Pandaigdigang Pangangalakal]]
| [[Talaksan:Fourth Global Review of Aid for Trade 1691 (9237986689).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 427
| [[:d:Q7795|Q7795]]
| Organization of the Petroleum Exporting Countries
| [[Organisasyon ng mga Bansang Nagluluwas ng Langis]]
| [[Talaksan:Wien - OPEC-Zentrale (a).JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 428
| [[:d:Q55643|Q55643]]
| Oceania
| [[Oseaniya]]
| [[Talaksan:Oceania satellite.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 429
| [[:d:Q8442|Q8442]]
| Otto von Bismarck
| [[Otto von Bismarck]]
| [[Talaksan:Bundesarchiv Bild 146-2005-0057, Otto von Bismarck.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 430
| [[:d:Q7198|Q7198]]
| Ovid
| [[Ovidio|Ovid]]
| [[Talaksan:Ovid by an anonymous sculptor.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 431
| [[:d:Q5593|Q5593]]
| Pablo Picasso
| [[Pablo Picasso]]
| [[Talaksan:Pablo picasso 1.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 432
| [[:d:Q11034|Q11034]]
| printing
| [[Paglilimbag|Pag-imprenta]]
| [[Talaksan:Die Buchdruckerei by Daniel Chodowiecki (150289207).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 433
| [[:d:Q7942|Q7942]]
| global warming
| [[Pag-init ng daigdig (Q7942)|Pag-init ng daigdig]]
| [[Talaksan:Change in Average Temperature With Fahrenheit.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 434
| [[:d:Q11398|Q11398]]
| biological classification
| [[Pag-uuring pambiyolohiya]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 435
| [[:d:Q11995|Q11995]]
| human pregnancy
| [[Pagdadalantao|Pagdadalangtao]]
| [[Talaksan:Pregnant asian woman.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 436
| [[:d:Q12128|Q12128]]
| dentistry
| [[Pagdedentista]]
| [[Talaksan:Dental surgery aboard USS Eisenhower, January 1990.JPEG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 437
| [[:d:Q7935|Q7935]]
| avalanche
| [[Pagguho ng yelo|Pagguho]]
| [[Talaksan:Laviin MAL-Pamir 85 02.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 438
| [[:d:Q6235|Q6235]]
| nationalism
| [[Pagkamakabansa]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 439
| [[:d:Q5916|Q5916]]
| spaceflight
| [[Paglipad sa kalawakan]]
| [[Talaksan:Sputnik asm.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 440
| [[:d:Q8707|Q8707]]
| Meiji restoration
| [[Pagpapanumbalik ng Meiji]]
| [[Talaksan:MeijiJoukyou.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 441
| [[:d:Q11990|Q11990]]
| reproduction
| [[Pagpaparami]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 442
| [[:d:Q81041|Q81041]]
| water cycle
| [[Pagpapaulit-ulit ng tubig]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 443
| [[:d:Q7553|Q7553]]
| translation
| [[Pagsasalin|Pagsasalinwika]]
| [[Talaksan:Rosetta Stone.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 444
| [[:d:Q169207|Q169207]]
| discrimination
| [[Pagtatangi]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 445
| [[:d:Q11978|Q11978]]
| digestion
| [[Pagtunaw ng pagkain]]
| [[Talaksan:Blausen 0316 DigestiveSystem.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 446
| [[:d:Q843|Q843]]
| Pakistan
| [[Pakistan]]
| [[Talaksan:Blue Hour at Pakistan Monument.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 447
| [[:d:Q5389|Q5389]]
| Olympic Games
| [[Palarong Olimpiko]]
| [[Talaksan:Olympic flag.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 448
| [[:d:Q219060|Q219060]]
| Palestine
| [[Estado ng Palestina|Palestina]]
| [[Talaksan:Palestine - 20190204-DSC 0007.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 449
| [[:d:Q12870|Q12870]]
| explosive chemicals
| [[Pampasabog]]
| [[Talaksan:Eod2.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 450
| [[:d:Q11764|Q11764]]
| Iron Age
| [[Panahong Bakal|Panahon ng Bakal]]
| [[Talaksan:HMB Keltengrab Münsingen-Rain Grab 91.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 451
| [[:d:Q11759|Q11759]]
| Stone Age
| [[Panahong Bato|Panahon ng Bato]]
| [[Talaksan:Ggantija Temples (1).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 452
| [[:d:Q12539|Q12539]]
| Age of Enlightenment
| [[Panahon ng Kaliwanagan]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 453
| [[:d:Q11761|Q11761]]
| Bronze Age
| [[Panahong Bronse|Panahon ng Tansong Pula]]
| [[Talaksan:Minoan copper ingot from Zakros, Crete.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 454
| [[:d:Q7813|Q7813]]
| Universal Declaration of Human Rights
| [[Pandaigdig na Pagpapahayag ng Karapatang Pantao|Pandaigdig na Pagpapahayag ng mga Karapatan ng Tao]]
| [[Talaksan:Eleanor Roosevelt UDHR.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 455
| [[:d:Q7804|Q7804]]
| International Monetary Fund
| [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|Pandaigdigang Pondong Pananalapi]]
| [[Talaksan:IMF building HR.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 456
| [[:d:Q12457|Q12457]]
| International System of Units
| [[Pandaigdigang Sistema ng mga Yunit]]
| [[Talaksan:International prototype of the kilogram aka Le Grand K.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 457
| [[:d:Q8463|Q8463]]
| slavery
| [[Pang-aalipin]]
| [[Talaksan:Official medallion of the British Anti-Slavery Society (1795).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 458
| [[:d:Q11538|Q11538]]
| mathematical proof
| [[Patibay pangmatematika|Pang-matematikang patibay]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 459
| [[:d:Q8265|Q8265]]
| Dream of the Red Chamber
| [[Pangarap ng Pulang Silid]]
| [[Talaksan:Hongloumeng2.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 460
| [[:d:Q11634|Q11634]]
| art of sculpture
| [[Lilok|Panlililok]]
| [[Talaksan:Discobolus in National Roman Museum Palazzo Massimo alle Terme.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 461
| [[:d:Q482|Q482]]
| poetry
| [[Panulaan]]
| [[Talaksan:LeidenWallPoemYeats (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 462
| [[:d:Q90|Q90]]
| Paris
| [[Paris]]
| [[Talaksan:La Tour Eiffel vue de la Tour Saint-Jacques, Paris août 2014 (2).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 463
| [[:d:Q10288|Q10288]]
| Parthenon
| [[Partenon|Parthenon]]
| [[Talaksan:The Parthenon in Athens.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 464
| [[:d:Q6223|Q6223]]
| fascism
| [[Pasismo]]
| [[Talaksan:Mussolini and Hitler 1940 (retouched).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 465
| [[:d:Q7372|Q7372]]
| shark
| [[Pating]]
| [[Talaksan:Great white shark south africa.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 466
| [[:d:Q8479|Q8479]]
| Peter the Great
| [[Pedro ang Dakila ng Rusya]]
| [[Talaksan:Inconnu d'après J.-M. Nattier, Portrait de Pierre Ier (musée de l’Ermitage).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 467
| [[:d:Q11424|Q11424]]
| film
| [[Pelikula]]
| [[Talaksan:Muybridge race horse animated.gif|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 468
| [[:d:Q7252|Q7252]]
| feminism
| [[Peminismo]]
| [[Talaksan:Feminist Suffrage Parade in New York City, 1912.jpeg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 469
| [[:d:Q5599|Q5599]]
| Peter Paul Rubens
| [[Peter Paul Rubens]]
| [[Talaksan:Sir Peter Paul Rubens - Portrait of the Artist - Google Art Project.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 470
| [[:d:Q167|Q167]]
| pi
| [[Pi]]
| [[Talaksan:Pi-unrolled-720.gif|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 471
| [[:d:Q928|Q928]]
| Philippines
| [[Pilipinas]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 472
| [[:d:Q12516|Q12516]]
| pyramid
| [[Piramide]]
| [[Talaksan:Pyramid at Jebel Barkal.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 473
| [[:d:Q11429|Q11429]]
| nuclear fission
| [[Pisyong nukleyar]]
| [[Talaksan:Kernspaltung.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 474
| [[:d:Q5994|Q5994]]
| piano
| [[Piyano]]
| [[Talaksan:Steinway &amp; Sons concert grand piano, model D-274, manufactured at Steinway's factory in Hamburg, Germany.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 475
| [[:d:Q11474|Q11474]]
| plastic
| [[Plastik]]
| [[Talaksan:Plastic objects.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 476
| [[:d:Q859|Q859]]
| Plato
| [[Platon|Plato]]
| [[Talaksan:Plato Silanion Musei Capitolini MC1377.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 477
| [[:d:Q933|Q933]]
| South Pole
| [[Timog Polo|Polong Timog]]
| [[Talaksan:Geographic Southpole crop.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 478
| [[:d:Q36|Q36]]
| Poland
| [[Polonya]]
| [[Talaksan:Warsaw Old Town Market Square 10.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 479
| [[:d:Q12195|Q12195]]
| poliomyelitis
| [[Polio|Polyo]]
| [[Talaksan:Polio sequelle.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 480
| [[:d:Q45|Q45]]
| Portugal
| [[Portugal]]
| [[Talaksan:Carte du Portugal.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 481
| [[:d:Q150|Q150]]
| French
| [[Wikang Pranses|Pranses]]
| [[Talaksan:JO199411392.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 482
| [[:d:Q142|Q142]]
| France
| [[Pransiya]]
| [[Talaksan:Paris from the Arc de Triomphe, 17 October 2019.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 483
| [[:d:Q11756|Q11756]]
| prehistory
| [[Prehistorya|Prehistorikong kasaysayan]]
| [[Talaksan:PSM V44 D647 Delineations on pieces of antler.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 484
| [[:d:Q7380|Q7380]]
| primate
| [[Primates|Primate]]
| [[Talaksan:Primates - some families.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 485
| [[:d:Q12514|Q12514]]
| Three Gorges Dam
| [[Prinsa ng Tatlong Bangin]]
| [[Talaksan:ThreeGorgesDam-China2009.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 486
| [[:d:Q9492|Q9492]]
| probability
| [[Probabilidad]]
| [[Talaksan:Nuvola apps atlantik.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 487
| [[:d:Q23540|Q23540]]
| Protestantism
| [[Protestantismo]]
| [[Talaksan:Lutherbibel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 488
| [[:d:Q10892|Q10892]]
| protist
| [[Protista]]
| [[Talaksan:DysnectesBrevis.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 489
| [[:d:Q8137|Q8137]]
| capital
| [[Kapital (ekonomika)|Puhunan]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 490
| [[:d:Q12192|Q12192]]
| pneumonia
| [[Pulmonya]]
| [[Talaksan:Pneumonia, mixed patterns, lobar and bronchopneumonia (3679096639).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 491
| [[:d:Q11518|Q11518]]
| Pythagorean theorem
| [[Teorema ni Pitagoras|Pythagorean theorem]]
| [[Talaksan:Pythagorean.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 492
| [[:d:Q7315|Q7315]]
| Pyotr Ilyich Tchaikovsky
| [[Peter Ilyich Tchaikovsky|Pëtr Čajkovskij]]
| [[Talaksan:Porträt des Komponisten Pjotr I. Tschaikowski (1840-1893).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 493
| [[:d:Q7241|Q7241]]
| Rabindranath Tagore
| [[Rabindranath Tagore]]
| [[Talaksan:Rabindranath Tagore in 1909.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 494
| [[:d:Q872|Q872]]
| radio
| [[Radyo]]
| [[Talaksan:Biblis RFE RL 01.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 495
| [[:d:Q5597|Q5597]]
| Raphael
| [[Rafael Sanzio]]
| [[Talaksan:Raffaello Sanzio.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 496
| [[:d:Q2269|Q2269]]
| Industrial Revolution
| [[Rebolusyong Industriyal]]
| [[Talaksan:Mémoires de la Société géologique de France (IA meymoiresdelaso00socig).pdf|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 497
| [[:d:Q5598|Q5598]]
| Rembrandt
| [[Rembrandt]]
| [[Talaksan:Rembrandt van Rijn - Self-Portrait - Google Art Project.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 498
| [[:d:Q4692|Q4692]]
| Renaissance
| [[Renasimiyento]]
| [[Talaksan:Sandro Botticelli 046.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 499
| [[:d:Q9191|Q9191]]
| René Descartes
| [[René Descartes]]
| [[Talaksan:Frans Hals - Portret van René Descartes.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 500
| [[:d:Q12562|Q12562]]
| Protestant Reformation
| [[Repormang Protestante]]
| [[Talaksan:95Thesen facsimile colour.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 501
| [[:d:Q10811|Q10811]]
| Reptilia
| [[Reptilya]]
| [[Talaksan:Smaug giganteus head.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 502
| [[:d:Q7270|Q7270]]
| republic
| [[Republika]]
| [[Talaksan:Forms of government.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 503
| [[:d:Q148|Q148]]
| People's Republic of China
| [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]]
| [[Talaksan:Badaling China Great-Wall-of-China-01.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 504
| [[:d:Q472287|Q472287]]
| respiration
| [[Paghinga|Respirasyon]]
| [[Talaksan:Bubble Blowing 15.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 505
| [[:d:Q1511|Q1511]]
| Richard Wagner
| [[Richard Wagner]]
| [[Talaksan:RichardWagner.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 506
| [[:d:Q8678|Q8678]]
| Rio de Janeiro
| [[Rio de Janeiro]]
| [[Talaksan:Cidade Maravilhosa.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 507
| [[:d:Q926|Q926]]
| Roald Amundsen
| [[Roald Amundsen]]
| [[Talaksan:Amundsen in fur skins.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 508
| [[:d:Q5463|Q5463]]
| Rocky Mountains
| [[Bulubunduking Rocky|Rocky Mountains]]
| [[Talaksan:Moraine Lake 17092005.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 509
| [[:d:Q10850|Q10850]]
| Rodentia
| [[Rodentia]]
| [[Talaksan:Tamias striatus CT.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 510
| [[:d:Q220|Q220]]
| Rome
| [[Roma]]
| [[Talaksan:Rome Skyline (8012016319).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 511
| [[:d:Q12544|Q12544]]
| Byzantine Empire
| [[Silangang Imperyong Romano|Romanong Imperyo sa Silangan]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 512
| [[:d:Q7231|Q7231]]
| Rosa Luxemburg
| [[Rosa Luxemburg]]
| [[Talaksan:Rosa Luxemburg.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 513
| [[:d:Q5378|Q5378]]
| rugby
| [[Rugbi]]
| [[Talaksan:USO - Saracens - 20151213 - Maro Itoje attacking.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 514
| [[:d:Q159|Q159]]
| Russia
| [[Rusya]]
| [[Talaksan:Kremlin Moscow.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 515
| [[:d:Q681949|Q681949]]
| SM Sultan
| [[SM Sultan]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 516
| [[:d:Q6583|Q6583]]
| Sahara
| [[Sahara]]
| [[Talaksan:Sahara real color.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 517
| [[:d:Q11081|Q11081]]
| Alzheimer's disease
| [[Sakit na Alzheimer]]
| [[Talaksan:Auguste D aus Marktbreit.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 518
| [[:d:Q8581|Q8581]]
| Saladin
| [[Saladin]]
| [[Talaksan:Al-Nasir I Salah al-Din Yusuf (Saladin). AH 564-589 (1169-1193 CE) Æ Dirham (30.1mm, 13.28 g, 6h). Without mint-name. Dated AH 586 (AD 1190-91). Sultan sitting facing, cross-legged, on high-backed throne (obverse).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 519
| [[:d:Q5577|Q5577]]
| Salvador Dalí
| [[Salvador Dalí]]
| [[Talaksan:Salvador Dalí 1939.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 520
| [[:d:Q7817|Q7817]]
| World Health Organization
| [[Pandaigdigang Organisasyon sa Kalusugan|Samahan ng Pandaigdigang Kalusugan]]
| [[Talaksan:World Health Organisation headquarters, Geneva, north and west sides 2007.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 521
| [[:d:Q7768|Q7768]]
| Association of Southeast Asian Nations
| [[Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya]]
| [[Talaksan:ASEAN HQ 1.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 522
| [[:d:Q7785|Q7785]]
| Commonwealth of Nations
| [[Komonwelt ng mga Bansa|Sampamahalaan ng mga Bansa]]
| [[Talaksan:Marlborough House.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 523
| [[:d:Q656|Q656]]
| Saint Petersburg
| [[San Petersburgo]]
| [[Talaksan:Peter &amp; Paul fortress in SPB 03.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 524
| [[:d:Q12802|Q12802]]
| nuclear weapon
| [[Sandatang nukleyar|Sandatang nuklear]]
| [[Talaksan:Nagasakibomb.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 525
| [[:d:Q12796|Q12796]]
| firearm
| [[Sandatang pumuputok]]
| [[Talaksan:Small arms compilation.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 526
| [[:d:Q12171|Q12171]]
| menstruation
| [[Regla|Sapanahon]]
| [[Talaksan:MenstrualCycle2 es.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 527
| [[:d:Q4605|Q4605]]
| Sarah Bernhardt
| [[Sarah Bernhardt]]
| [[Talaksan:Face detail, Sarah Bernhardt as Doña Sol in Hernani (cropped).png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 528
| [[:d:Q11436|Q11436]]
| aircraft
| [[Sasakyang panghimpapawid]]
| [[Talaksan:Collection of military aircraft.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 529
| [[:d:Q193|Q193]]
| Saturn
| [[Saturno (planeta)|Saturno]]
| [[Talaksan:8423 20181 1saturn2016.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 530
| [[:d:Q8873|Q8873]]
| Satyajit Ray
| [[Satyajit Ray]]
| [[Talaksan:Satyajit Ray in New York (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 531
| [[:d:Q851|Q851]]
| Saudi Arabia
| [[Saudi Arabia]]
| [[Talaksan:Saudi Arabia - Location Map (2013) - SAU - UNOCHA.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 532
| [[:d:Q11577|Q11577]]
| Hordeum vulgare
| [[Sebada]]
| [[Talaksan:Barley.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 533
| [[:d:Q12099|Q12099]]
| Secale cereale
| [[Secale cereale]]
| [[Talaksan:Ear of rye.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 534
| [[:d:Q7868|Q7868]]
| cell
| [[Selula]]
| [[Talaksan:Wilson1900Fig2.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 535
| [[:d:Q11456|Q11456]]
| semiconductor
| [[Semikonduktor]]
| [[Talaksan:Semiconductor outlines.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 536
| [[:d:Q8684|Q8684]]
| Seoul
| [[Seoul]]
| [[Talaksan:경복궁 전경.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 537
| [[:d:Q8003|Q8003]]
| Sergei Eisenstein
| [[Sergei Eisenstein]]
| [[Talaksan:Sergei Eisenstein 03.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 538
| [[:d:Q8686|Q8686]]
| Shanghai
| [[Shanghai]]
| [[Talaksan:20191222陆家嘴.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 539
| [[:d:Q7192|Q7192]]
| Qin Shi Huang
| [[Qin Shi Huang|Shih Huang Ti]]
| [[Talaksan:Qinshihuangdi3.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 540
| [[:d:Q9585|Q9585]]
| Shia Islam
| [[Shiismo]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 541
| [[:d:Q812767|Q812767]]
| Shinto
| [[Shinto]]
| [[Talaksan:Hakone Shrine Haiden.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 542
| [[:d:Q8279|Q8279]]
| Shahnameh
| [[Shāhnāmeh]]
| [[Talaksan:The Court of Gayumars (Cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 543
| [[:d:Q9441|Q9441]]
| The Buddha
| [[Gautama Buddha|Siddharta Gautama Buddha]]
| [[Talaksan:Buddha in Sarnath Museum (Dhammajak Mutra).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 544
| [[:d:Q9215|Q9215]]
| Sigmund Freud
| [[Sigmund Freud]]
| [[Talaksan:Sigmund Freud, by Max Halberstadt (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 545
| [[:d:Q9316|Q9316]]
| Sikhism
| [[Sikhismo]]
| [[Talaksan:Sikh pilgrim at the Golden Temple (Harmandir Sahib) in Amritsar, India.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 546
| [[:d:Q9372|Q9372]]
| Sima Qian
| [[Sima Qian]]
| [[Talaksan:Si maqian.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 547
| [[:d:Q9592|Q9592]]
| Catholic Church
| [[Simbahang Katoliko|Simbahang Katolika Romana]]
| [[Talaksan:Saint Peter's Basilica facade, Rome, Italy.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 548
| [[:d:Q7197|Q7197]]
| Simone de Beauvoir
| [[Simone de Beauvoir]]
| [[Talaksan:Simone de Beauvoir2.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 549
| [[:d:Q8605|Q8605]]
| Simón Bolívar
| [[Simón Bolívar]]
| [[Talaksan:Simón Bolívar by Acevedo Bernal, 1922.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 550
| [[:d:Q11768|Q11768]]
| Ancient Egypt
| [[Sinaunang Ehipto]]
| [[Talaksan:Egypt.Giza.Sphinx.02 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 551
| [[:d:Q11772|Q11772]]
| Ancient Greece
| [[Sinaunang Gresya]]
| [[Talaksan:Sicily Selinunte Temple E (Hera).JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 552
| [[:d:Q334|Q334]]
| Singapore
| [[Singapore]]
| [[Talaksan:Raffles Place.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 553
| [[:d:Q544|Q544]]
| Solar System
| [[Sistemang Solar|Sistemang Pang-araw]]
| [[Talaksan:Solar System true color.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 554
| [[:d:Q11078|Q11078]]
| endocrine system
| [[Sistemang endokrina]]
| [[Talaksan:Endocrine English.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 555
| [[:d:Q9404|Q9404]]
| nervous system
| [[Sistemang nerbiyos]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 556
| [[:d:Q11101|Q11101]]
| sensory nervous system
| [[Sistemang pandama]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 557
| [[:d:Q9649|Q9649]]
| human digestive system
| [[Sistemang panunaw]]
| [[Talaksan:Digestive system diagram en.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 558
| [[:d:Q7895|Q7895]]
| reproductive system
| [[Sistemang reproduktibo]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 559
| [[:d:Q7891|Q7891]]
| respiratory system
| [[Sistemang respiratoryo]]
| [[Talaksan:Respiratory system complete en.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 560
| [[:d:Q913|Q913]]
| Socrates
| [[Sokrates|Socrates]]
| [[Talaksan:Socrates Louvre.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 561
| [[:d:Q7235|Q7235]]
| Sophocles
| [[Sopokles]]
| [[Talaksan:Ny Carlsberg Glyptothek - Sophokles.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 562
| [[:d:Q332062|Q332062]]
| Sorghum bicolor
| [[Sorghum bicolor]]
| [[Talaksan:Sorghum bicolor03.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 563
| [[:d:Q9601|Q9601]]
| Zoroastrianism
| [[Zoroastrianismo|Soroastrismo]]
| [[Talaksan:Faravahar.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 564
| [[:d:Q2001|Q2001]]
| Stanley Kubrick
| [[Stanley Kubrick]]
| [[Talaksan:Stanley Kubrick (1949 portrait by Phillip Harrington - cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 565
| [[:d:Q8877|Q8877]]
| Steven Spielberg
| [[Steven Spielberg]]
| [[Talaksan:Steven Spielberg 2025.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 566
| [[:d:Q2811|Q2811]]
| submarine
| [[Submarino]]
| [[Talaksan:Submarine dive.gif|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 567
| [[:d:Q1049|Q1049]]
| Sudan
| [[Sudan]]
| [[Talaksan:Western Deffufa - Kerma.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 568
| [[:d:Q9603|Q9603]]
| Sufism
| [[Sufismo]]
| [[Talaksan:Tomb of Abdul Qadir Jilani, Baghdad.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 569
| [[:d:Q8474|Q8474]]
| Suleiman the Magnificent
| [[Suleiman I]]
| [[Talaksan:EmperorSuleiman.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 570
| [[:d:Q35355|Q35355]]
| Sumer
| [[Sumerya|Sumeria]]
| [[Talaksan:Orientmitja2300aC.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 571
| [[:d:Q8573|Q8573]]
| Sun Yat-sen
| [[Sun Yat-sen|Sun Yat Sen]]
| [[Talaksan:孙中山肖像.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 572
| [[:d:Q8070|Q8070]]
| tsunami
| [[Sunami]]
| [[Talaksan:Tsunami by hokusai 19th century.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 573
| [[:d:Q483654|Q483654]]
| Sunni Islam
| [[Sunismo]]
| [[Talaksan:رسم تعبيري للفظ الجلالة ومن يجلهم أهل السنة.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 574
| [[:d:Q9103|Q9103]]
| female breast
| [[Suso]]
| [[Talaksan:Breasts close-up (4).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 575
| [[:d:Q39|Q39]]
| Switzerland
| [[Suwisa]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 576
| [[:d:Q3130|Q3130]]
| Sydney
| [[Sidney|Sydney]]
| [[Talaksan:00 3178 Sydney, Australia.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 577
| [[:d:Q174|Q174]]
| São Paulo
| [[São Paulo]]
| [[Talaksan:Sao Paulo Skyline in Brazil.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 578
| [[:d:Q199804|Q199804]]
| chronic obstructive pulmonary disease
| [[Talamak na nakakahawang sakit sa baga]]
| [[Talaksan:Centrilobular emphysema 865 lores.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 579
| [[:d:Q11404|Q11404]]
| drum
| [[Tambol]]
| [[Talaksan:DrumMozartRegiment.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 580
| [[:d:Q12876|Q12876]]
| tank
| [[Tangke]]
| [[Talaksan:Char T 34 noBG.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 581
| [[:d:Q924|Q924]]
| Tanzania
| [[Tanzania]]
| [[Talaksan:Tanzania - Location Map (2013) - TZA - UNOCHA.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 582
| [[:d:Q9598|Q9598]]
| Taoism
| [[Taoismo|Tawismo]]
| [[Talaksan:Tao.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 583
| [[:d:Q3616|Q3616]]
| Tehran
| [[Teheran|Tehrān]]
| [[Talaksan:North of tehran.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 584
| [[:d:Q11661|Q11661]]
| information technology
| [[Teknolohiyang pang-impormasyon]]
| [[Talaksan:Papertape3.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 585
| [[:d:Q11035|Q11035]]
| telephone
| [[Telepono]]
| [[Talaksan:Telefon BW 2012-02-18 13-44-32.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 586
| [[:d:Q869|Q869]]
| Thailand
| [[Taylandiya|Thailand]]
| [[Talaksan:Temple of the Emerald of buddha or Wat Phra Kaew (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 587
| [[:d:Q1299|Q1299]]
| The Beatles
| [[The Beatles]]
| [[Talaksan:Beatles Trenter 1963.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 588
| [[:d:Q8743|Q8743]]
| Thomas Edison
| [[Thomas Edison]]
| [[Talaksan:Thomas Edison2.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 589
| [[:d:Q80|Q80]]
| Tim Berners-Lee
| [[Tim Berners-Lee]]
| [[Talaksan:LS3 4919 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 590
| [[:d:Q18|Q18]]
| South America
| [[Timog Amerika]]
| [[Talaksan:South America satellite orthographic.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 591
| [[:d:Q258|Q258]]
| South Africa
| [[Timog Aprika]]
| [[Talaksan:South Africa - Location Map (2013) - ZAF - UNOCHA.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 592
| [[:d:Q11409|Q11409]]
| apartheid
| [[Aparteid|Timog Aprika sa ilalim ng apartheid]]
| [[Talaksan:DurbanSign1989.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 593
| [[:d:Q884|Q884]]
| South Korea
| [[Timog Korea]]
| [[Talaksan:South Korea - Location Map (2013) - KOR - UNOCHA.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 594
| [[:d:Q8462|Q8462]]
| Timur
| [[Tamerlan|Timur]]
| [[Talaksan:Timur seated (earliest known portrait), Timurid genealogy, 1405-1409, Samarkand (TSMK, H2152).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 595
| [[:d:Q1490|Q1490]]
| Tokyo
| [[Tokyo]]
| [[Talaksan:Skyscrapers of Shinjuku 2009 January (revised).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 596
| [[:d:Q9438|Q9438]]
| Thomas Aquinas
| [[Tomas ng Aquino]]
| [[Talaksan:St-thomas-aquinasFXD.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 597
| [[:d:Q12518|Q12518]]
| tower
| [[Tore]]
| [[Talaksan:Tour Eiffel Wikimedia Commons (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 598
| [[:d:Q243|Q243]]
| Eiffel Tower
| [[Toreng Eiffel]]
| [[Talaksan:Tour Eiffel Wikimedia Commons.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 599
| [[:d:Q11022|Q11022]]
| screw
| [[Tornilyo]]
| [[Talaksan:Black wood screw with flat Phillips head.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 600
| [[:d:Q5339|Q5339]]
| transistor
| [[Transistor]]
| [[Talaksan:Transistors.agr.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 601
| [[:d:Q7590|Q7590]]
| transport
| [[Transportasyon]]
| [[Talaksan:PL Mirandola Czem chciał zostać Janek mały 1925 page19.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 602
| [[:d:Q8736|Q8736]]
| Treaty of Versailles
| [[Tratado sa Versalles (1919)|Tratado ng Versailles]]
| [[Talaksan:Treaty of Versailles, English version.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 603
| [[:d:Q9595|Q9595]]
| Trimurti
| [[Trimurti]]
| [[Talaksan:UgrataraTemple2 (cropped).jpeg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 604
| [[:d:Q8338|Q8338]]
| trumpet
| [[Trumpeta]]
| [[Talaksan:Trumpet 1.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 605
| [[:d:Q6097|Q6097]]
| tea
| [[Tsaa]]
| [[Talaksan:Tea in different grade of fermentation.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 606
| [[:d:Q9397|Q9397]]
| Zhu Xi
| [[Zhu Xi|Tsʻang-chou-ping-sou,]]
| [[Talaksan:Zhu xi.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 607
| [[:d:Q676|Q676]]
| prose
| [[Tuluyan]]
| [[Talaksan:Prose and Verse on one page.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 608
| [[:d:Q43|Q43]]
| Turkey
| [[Turkiya]]
| [[Talaksan:Ankara (16290014657).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 609
| [[:d:Q9141|Q9141]]
| Taj Mahal
| [[Tāj Mahal]]
| [[Talaksan:Taj Mahal, Agra, India edit3.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 610
| [[:d:Q7809|Q7809]]
| UNESCO
| [[UNESCO]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 611
| [[:d:Q9332|Q9332]]
| behavior
| [[Ugali]]
| [[Talaksan:Adams and Westlake (3092762993).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 612
| [[:d:Q212|Q212]]
| Ukraine
| [[Ukranya]]
| [[Talaksan:Maidan Nezalezhnosti view.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 613
| [[:d:Q7925|Q7925]]
| rain
| [[Ulan]]
| [[Talaksan:08152 Bukowsko (powiat sanocki).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 614
| [[:d:Q1110560|Q1110560]]
| Umm Kulthum
| [[Umm Kulthum]]
| [[Talaksan:Umm Kulthum as Fatimah.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 615
| [[:d:Q361|Q361]]
| World War I
| [[Unang Digmaang Pandaigdig]]
| [[Talaksan:WWImontage.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 616
| [[:d:Q145|Q145]]
| United Kingdom
| [[United Kingdom]]
| [[Talaksan:Palace of Westminster from the dome on Methodist Central Hall.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 617
| [[:d:Q7159|Q7159]]
| African Union
| [[Unyong Aprikano]]
| [[Talaksan:Map of the African Union with Suspended States.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 618
| [[:d:Q15180|Q15180]]
| Soviet Union
| [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 619
| [[:d:Q324|Q324]]
| Uranus
| [[Urano]]
| [[Talaksan:Uranus Voyager2 color calibrated.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 620
| [[:d:Q7328|Q7328]]
| Vasco da Gama
| [[Vasco da Gama]]
| [[Talaksan:Ignoto portoghese, ritratto di un cavaliere dell'ordine di cristo, 1525-50 ca. 02.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 621
| [[:d:Q717|Q717]]
| Venezuela
| [[Venezuela]]
| [[Talaksan:Embalse la Vueltosa 2022.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 622
| [[:d:Q1398|Q1398]]
| Virgil
| [[Virgilio|Vergilius]]
| [[Talaksan:Parco della Grotta di Posillipo5 (crop).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 623
| [[:d:Q535|Q535]]
| 
| [[Victor Hugo]]
| [[Talaksan:Victor Hugo by Étienne Carjat 1876 - full.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 624
| [[:d:Q1741|Q1741]]
| Vienna
| [[Viena]]
| [[Talaksan:Wien katedra sw Szczepana widok z wiezy 6.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 625
| [[:d:Q881|Q881]]
| Vietnam
| [[Biyetnam|Vietnam]]
| [[Talaksan:Hanoi Temple of Literature.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 626
| [[:d:Q12567|Q12567]]
| Vikings
| [[Mga Viking|Viking]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 627
| [[:d:Q5582|Q5582]]
| Vincent van Gogh
| [[Vincent van Gogh]]
| [[Talaksan:Self-portrait - Vincent van Gogh.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 628
| [[:d:Q1394|Q1394]]
| Vladimir Lenin
| [[Vladimir Lenin]]
| [[Talaksan:Vladimir Lenin in July 1920 by Pavel Zhukov.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 629
| [[:d:Q9068|Q9068]]
| Voltaire
| [[Voltaire]]
| [[Talaksan:Nicolas de Largillière - Portrait de Voltaire (1694-1778) en 1718 - P208 - Musée Carnavalet - 2.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 630
| [[:d:Q8704|Q8704]]
| Walt Disney
| [[Walt Disney]]
| [[Talaksan:Walt Disney 1946.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 631
| [[:d:Q61|Q61]]
| Washington, D.C.
| [[Washington, D.C.]]
| [[Talaksan:Aerial view of White House and downtown, Washington, D.C LCCN2010630891.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 632
| [[:d:Q13955|Q13955]]
| Arabic
| [[Wikang Arabe]]
| [[Talaksan:Learning Arabic calligraphy.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 633
| [[:d:Q9288|Q9288]]
| Hebrew
| [[Wikang Hebreo|Wikang Ebreo]]
| [[Talaksan:1 QIsa example of damage col 12-13.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 634
| [[:d:Q9129|Q9129]]
| Greek
| [[Wikang Griyego]]
| [[Talaksan:Pater noster in greek script.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 635
| [[:d:Q397|Q397]]
| Latin
| [[Wikang Latin]]
| [[Talaksan:Arco Sisto V targa M.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 636
| [[:d:Q9168|Q9168]]
| Persian
| [[Wikang Persa]]
| [[Talaksan:Farsi.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 637
| [[:d:Q5146|Q5146]]
| Portuguese
| [[Wikang Portuges]]
| [[Talaksan:Breve discurso em que se contem a conquista do Reyno de Pegu na Índia Oriental, pelos portuguezes em tempo do Viso-Rey Ayres de Saldanha; sendo capitam Salvador Ribeiro de Souza, chamado Massinga, natural de Guimaraens. Rei do Pegu.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 638
| [[:d:Q7737|Q7737]]
| Russian
| [[Wikang Ruso]]
| [[Talaksan:Russian.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 639
| [[:d:Q11059|Q11059]]
| Sanskrit
| [[Wikang Sanskrito]]
| [[Talaksan:Sanskrit.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 640
| [[:d:Q7838|Q7838]]
| Swahili
| [[Wikang Swahili]]
| [[Talaksan:Manuscrit colonial kiswahili-Africa Museum.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 641
| [[:d:Q7850|Q7850]]
| Chinese
| [[Wikang Tsino]]
| [[Talaksan:Chineselanguage.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 642
| [[:d:Q256|Q256]]
| Turkish
| [[Wikang Turko]]
| [[Talaksan:Turkish alphabet.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 643
| [[:d:Q692|Q692]]
| William Shakespeare
| [[William Shakespeare]]
| [[Talaksan:Shakespeare.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 644
| [[:d:Q8016|Q8016]]
| Winston Churchill
| [[Winston Churchill]]
| [[Talaksan:Sir Winston Churchill - 19086236948 (restored).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 645
| [[:d:Q254|Q254]]
| Wolfgang Amadeus Mozart
| [[Wolfgang Amadeus Mozart]]
| [[Talaksan:Wolfgang-amadeus-mozart 1.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 646
| [[:d:Q466|Q466]]
| World Wide Web
| [[World Wide Web]]
| [[Talaksan:Alcalá de Henares (RPS 08-04-2017) Calle WWW, indicador.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 647
| [[:d:Q8146|Q8146]]
| yen
| [[Yen ng Hapon]]
| [[Talaksan:JPY coin3.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 648
| [[:d:Q9350|Q9350]]
| yoga
| [[Yoga]]
| [[Talaksan:Bharadwaja.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 649
| [[:d:Q7327|Q7327]]
| Yuri Gagarin
| [[Yuri Gagarin]]
| [[Talaksan:Yuri Gagarin portrait (colored).png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 650
| [[:d:Q458|Q458]]
| European Union
| [[Unyong Europeo|Yuropeong Unyon]]
| [[Talaksan:EU on a globe.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 651
| [[:d:Q7333|Q7333]]
| Zheng He
| [[Zheng He]]
| [[Talaksan:2016 Malakka, Stadhuys (09).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 652
| [[:d:Q12029|Q12029]]
| addiction
| [[adiksiyon]]
| [[Talaksan:Alcoholism is a Prision.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 653
| [[:d:Q336|Q336]]
| science
| [[agham]]
| [[Talaksan:Stylised atom with three Bohr model orbits and stylised nucleus (encircled).svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 654
| [[:d:Q11451|Q11451]]
| agriculture
| [[agrikultura]]
| [[Talaksan:Unload wheat by the combine Claas Lexion 584.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 655
| [[:d:Q2102|Q2102]]
| snake
| [[ahas]]
| [[Talaksan:Snakes Diversity.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 656
| [[:d:Q718|Q718]]
| chess
| [[ahedres]]
| [[Talaksan:Chess game Staunton No. 6.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 657
| [[:d:Q571|Q571]]
| book
| [[aklat]]
| [[Talaksan:Americanstudbookvolume2open.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 658
| [[:d:Q7075|Q7075]]
| library
| [[aklatan]]
| [[Talaksan:Austria - Göttweig Abbey - 2015.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 659
| [[:d:Q282|Q282]]
| wine
| [[alak]]
| [[Talaksan:Red and white wine 12-2015.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 660
| [[:d:Q37868|Q37868]]
| algae
| [[algae]]
| [[Talaksan:Wlas.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 661
| [[:d:Q8366|Q8366]]
| algorithm
| [[algoritmo]]
| [[Talaksan:Flowchart procedural programming.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 662
| [[:d:Q3968|Q3968]]
| algebra
| [[alhebra]]
| [[Talaksan:Quadratic formula.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 663
| [[:d:Q156|Q156]]
| alcohols
| [[alkohol]]
| [[Talaksan:Lukastest etoh tbutoh.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 664
| [[:d:Q8216|Q8216]]
| Greek alphabet
| [[alpabetong Griyego]]
| [[Talaksan:Richtungsschild auf der Insel Ikaria, 2005.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 665
| [[:d:Q8229|Q8229]]
| Latin script
| [[Sulat Latin|alpabetong Latin]]
| [[Talaksan:Abecedarium.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 666
| [[:d:Q8209|Q8209]]
| Cyrillic script
| [[alpabetong Siriliko]]
| [[Talaksan:Cyrillic alternates.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 667
| [[:d:Q663|Q663]]
| aluminium
| [[aluminyo]]
| [[Talaksan:Aluminium-4.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 668
| [[:d:Q6199|Q6199]]
| anarchism
| [[anarkismo]]
| [[Talaksan:Graffiti &quot;No Gods, No Masters&quot; and anarchy symbol at central bus station ZOB in Munich, Germany.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 669
| [[:d:Q514|Q514]]
| anatomy
| [[anatomiya]]
| [[Talaksan:Leonardo da vinci, Drawing of a Woman's Torso.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 670
| [[:d:Q11352|Q11352]]
| angle
| [[anggulo]]
| [[Talaksan:Coord Angle.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 671
| [[:d:Q12117|Q12117]]
| cereal
| [[angkak]]
| [[Talaksan:Various grains edit2.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 672
| [[:d:Q11425|Q11425]]
| animation
| [[animasyon]]
| [[Talaksan:Animated GIF from the 1919 Feline folies by Pat Sullivan.gif|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 673
| [[:d:Q12187|Q12187]]
| antibiotic
| [[antibiyotiko]]
| [[Talaksan:How do different antibiotics work?.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 674
| [[:d:Q3196|Q3196]]
| fire
| [[apoy]]
| [[Talaksan:FIRE 01.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 675
| [[:d:Q11376|Q11376]]
| acceleration
| [[arangkada]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 676
| [[:d:Q11464|Q11464]]
| plough
| [[araro]]
| [[Talaksan:04-09-12-Schaupflügen-Fahrenwalde-RalfR-IMG 1232.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 677
| [[:d:Q573|Q573]]
| day
| [[Araw (panahon)|araw]]
| [[Talaksan:GreenwUhrWelt.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 678
| [[:d:Q11500|Q11500]]
| area
| [[Sukat|area]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 679
| [[:d:Q11205|Q11205]]
| arithmetic
| [[aritmetika]]
| [[Talaksan:Basic arithmetic operators.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 680
| [[:d:Q12271|Q12271]]
| architecture
| [[arkitektura]]
| [[Talaksan:Ray and Maria Stata Center (MIT).JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 681
| [[:d:Q12277|Q12277]]
| arch
| [[arko]]
| [[Talaksan:Arch (PSF).png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 682
| [[:d:Q11660|Q11660]]
| artificial intelligence
| [[artipisyal na katalinuhan]]
| [[Talaksan:Dall-e 3 (jan '24) artificial intelligence icon.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 683
| [[:d:Q11427|Q11427]]
| steel
| [[asero]]
| [[Talaksan:Kaltbandcoils.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 684
| [[:d:Q11158|Q11158]]
| acid
| [[asido]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 685
| [[:d:Q11254|Q11254]]
| table salt
| [[asin]]
| [[Talaksan:Salt shaker on white background.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 686
| [[:d:Q12370|Q12370]]
| salt
| [[Asin (kimika)|asin]]
| [[Talaksan:Cobalt(II)-chloride-hexahydrate-sample.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 687
| [[:d:Q144|Q144]]
| dog
| [[aso]]
| [[Talaksan:Greenland 467 (35130903436) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 688
| [[:d:Q3863|Q3863]]
| asteroid
| [[asteroyd]]
| [[Talaksan:Asteroidsscale.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 689
| [[:d:Q333|Q333]]
| astronomy
| [[astronomiya]]
| [[Talaksan:Laser Towards Milky Ways Centre.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 690
| [[:d:Q11002|Q11002]]
| sugar
| [[asukal]]
| [[Talaksan:Sugar 2xmacro.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 691
| [[:d:Q12152|Q12152]]
| myocardial infarction
| [[atake sa puso]]
| [[Talaksan:Heart attack diagram.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 692
| [[:d:Q9368|Q9368]]
| liver
| [[atay]]
| [[Talaksan:Leber Schaf.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 693
| [[:d:Q7066|Q7066]]
| atheism
| [[ateismo]]
| [[Talaksan:Ephesians 2,12 - Greek atheos.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 694
| [[:d:Q542|Q542]]
| athletics
| [[Atletiks|atletika]]
| [[Talaksan:Naisten 400 m aidat.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 695
| [[:d:Q9121|Q9121]]
| atom
| [[atomo]]
| [[Talaksan:Helium atom QM.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 696
| [[:d:Q467|Q467]]
| woman
| [[babae]]
| [[Talaksan:Woman.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 697
| [[:d:Q787|Q787]]
| pig
| [[baboy]]
| [[Talaksan:Sow with piglet.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 698
| [[:d:Q11411|Q11411]]
| backgammon
| [[Bakgamon|backgammon]]
| [[Talaksan:Backgammon lg.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 699
| [[:d:Q10876|Q10876]]
| bacteria
| [[Bakterya|bacteria]]
| [[Talaksan:E. coli Bacteria (7316101966).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 700
| [[:d:Q8092|Q8092]]
| tropical cyclone
| [[bagyo]]
| [[Talaksan:Dramatic Views of Hurricane Florence from the International Space Station From 9 12 (42828603210) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 701
| [[:d:Q8068|Q8068]]
| flood
| [[baha]]
| [[Talaksan:KatrinaNewOrleansFlooded edit2.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 702
| [[:d:Q830|Q830]]
| cattle
| [[baka]]
| [[Talaksan:Cow female black white.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 703
| [[:d:Q677|Q677]]
| iron
| [[bakal]]
| [[Talaksan:Iron electrolytic and 1cm3 cube.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 704
| [[:d:Q8091|Q8091]]
| grammar
| [[balarila]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 705
| [[:d:Q1074|Q1074]]
| skin
| [[Balat (anatomiya)|balat]]
| [[Talaksan:Komodo dragon skin.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 706
| [[:d:Q11446|Q11446]]
| ship
| [[barko]]
| [[Talaksan:DANA 2004 ubt.jpeg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 707
| [[:d:Q11193|Q11193]]
| base
| [[base]]
| [[Talaksan:Sodium hydroxide solution.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 708
| [[:d:Q5372|Q5372]]
| basketball
| [[basketbol]]
| [[Talaksan:Dream Team at the 1992 Summer Olympics.JPEG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 709
| [[:d:Q11475|Q11475]]
| vacuum
| [[basyo]]
| [[Talaksan:Kolbenluftpumpe hg.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 710
| [[:d:Q7569|Q7569]]
| child
| [[bata]]
| [[Talaksan:Little girl of Don Som.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 711
| [[:d:Q12111|Q12111]]
| Sorghum
| [[batad]]
| [[Talaksan:Sorghum bicolor - geograph.org.uk - 1070429.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 712
| [[:d:Q7748|Q7748]]
| law
| [[batas]]
| [[Talaksan:JMR-Memphis1.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 713
| [[:d:Q8063|Q8063]]
| rock
| [[Bato (heolohiya)|bato]]
| [[Talaksan:Balanced Rock.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 714
| [[:d:Q11421|Q11421]]
| magnet
| [[batubalani]]
| [[Talaksan:Bar magnet crop.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 715
| [[:d:Q11465|Q11465]]
| velocity
| [[Tulin|belosidad]]
| [[Talaksan:Vector snelheid-Plain.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 716
| [[:d:Q5369|Q5369]]
| baseball
| [[beysbol]]
| [[Talaksan:Zack Greinke on July 29, 2009.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 717
| [[:d:Q11563|Q11563]]
| number
| [[bilang]]
| [[Talaksan:Numbers grid in NY.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 718
| [[:d:Q2111|Q2111]]
| speed of light in vacuum
| [[bilis ng liwanag]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 719
| [[:d:Q11442|Q11442]]
| bicycle
| [[bisikleta]]
| [[Talaksan:00 8327 Historisches Fahrrad.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 720
| [[:d:Q523|Q523]]
| star
| [[bituin]]
| [[Talaksan:The Sun by the Atmospheric Imaging Assembly of NASA's Solar Dynamics Observatory - 20100819.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 721
| [[:d:Q7094|Q7094]]
| biochemistry
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:Fat triglyceride shorthand formula.PNG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 722
| [[:d:Q290|Q290]]
| sex
| [[biyolohikal na kasarian]]
| [[Talaksan:Cromosomas X-Y y gametos.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 723
| [[:d:Q420|Q420]]
| biology
| [[biyolohiya]]
| [[Talaksan:Biology-0001.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 724
| [[:d:Q7108|Q7108]]
| biotechnology
| [[biyoteknolohiya]]
| [[Talaksan:Biotecnologia Fase3.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 725
| [[:d:Q8355|Q8355]]
| violin
| [[biyulin]]
| [[Talaksan:Violin VL100.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 726
| [[:d:Q9759|Q9759]]
| blues
| [[blues]]
| [[Talaksan:B.B. King, 2006-06-26.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 727
| [[:d:Q441|Q441]]
| botany
| [[botanika]]
| [[Talaksan:Diversity of plants image version q.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 728
| [[:d:Q9530|Q9530]]
| breathing
| [[breathing]]
| [[Talaksan:Diaphragmatic breathing.gif|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 729
| [[:d:Q7391|Q7391]]
| bee
| [[bubuyog]]
| [[Talaksan:(MHNT) Apis mellifera (female) - on viburnum tinus flowers.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 730
| [[:d:Q8081|Q8081]]
| tornado
| [[buhawi]]
| [[Talaksan:F5 tornado Elie Manitoba 2007.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 731
| [[:d:Q3|Q3]]
| life
| [[buhay]]
| [[Talaksan:HumanNewborn.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 732
| [[:d:Q11457|Q11457]]
| cotton
| [[bulak]]
| [[Talaksan:Cotton - പരുത്തി 03.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 733
| [[:d:Q506|Q506]]
| flower
| [[bulaklak]]
| [[Talaksan:Flores.gif|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 734
| [[:d:Q8072|Q8072]]
| volcano
| [[bulkan]]
| [[Talaksan:Mount St. Helens erupting blue.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 735
| [[:d:Q12214|Q12214]]
| smallpox
| [[bulutong]]
| [[Talaksan:Child with Smallpox Bangladesh.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 736
| [[:d:Q8502|Q8502]]
| mountain
| [[bundok]]
| [[Talaksan:Himalayas, Ama Dablam, Nepal.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 737
| [[:d:Q1364|Q1364]]
| fruit
| [[bunga]]
| [[Talaksan:Fruit bowl.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 738
| [[:d:Q8161|Q8161]]
| tax
| [[buwis]]
| [[Talaksan:Pieter Brueghel the Younger, 'Paying the Tax (The Tax Collector)' oil on panel, 1620-1640. USC Fisher Museum of Art.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 739
| [[:d:Q12284|Q12284]]
| canal
| [[canal]]
| [[Talaksan:Saimaa canal at Lappeenranta Finland.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 740
| [[:d:Q11358|Q11358]]
| carbohydrate
| [[Karbohidrata|carbohydrate]]
| [[Talaksan:Carbohydrates.jpeg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 741
| [[:d:Q11382|Q11382]]
| conservation of energy
| [[conservation of energy]]
| [[Talaksan:Blocked-pendulum-strobe.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 742
| [[:d:Q753|Q753]]
| copper
| [[Tanso (elemento)|copper]]
| [[Talaksan:Cuivre Michigan.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 743
| [[:d:Q165|Q165]]
| sea
| [[dagat]]
| [[Talaksan:Paracas National Reserve, Ica, Peru-3April2011.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 744
| [[:d:Q11652|Q11652]]
| frequency
| [[dalasan]]
| [[Talaksan:FrequencyAnimation.gif|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 745
| [[:d:Q11651|Q11651]]
| electric current
| [[daloy ng kuryente]]
| [[Talaksan:Magnetic field of a steady current.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 746
| [[:d:Q12323|Q12323]]
| dam
| [[dam]]
| [[Talaksan:RappbodeLufts.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 747
| [[:d:Q9415|Q9415]]
| emotion
| [[damdamin]]
| [[Talaksan:Plutchik-wheel.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 748
| [[:d:Q7174|Q7174]]
| democracy
| [[demokrasya]]
| [[Talaksan:Election MG 3455.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 749
| [[:d:Q8514|Q8514]]
| desert
| [[desyerto]]
| [[Talaksan:Libya 4608 Idehan Ubari Dunes Luca Galuzzi 2007.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 750
| [[:d:Q9453|Q9453]]
| dialectic
| [[Diyalektika|dialectic]]
| [[Talaksan:Georg Pencz, Dialectic, NGA 33130.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 751
| [[:d:Q198|Q198]]
| war
| [[digmaan]]
| [[Talaksan:Thure de Thulstrup - L. Prang and Co. - Battle of Gettysburg - Restoration by Adam Cuerden.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 752
| [[:d:Q8465|Q8465]]
| civil war
| [[digmaang sibil]]
| [[Talaksan:Battle of Gettysburg.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 753
| [[:d:Q317|Q317]]
| dictatorship
| [[diktadura]]
| [[Talaksan:Hitler Nürnberg 1935.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 754
| [[:d:Q430|Q430]]
| dinosaur
| [[dinosauro]]
| [[Talaksan:Various dinosaurs2.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 755
| [[:d:Q11656|Q11656]]
| diode
| [[Diodo|diode]]
| [[Talaksan:Diode-closeup.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 756
| [[:d:Q1889|Q1889]]
| diplomacy
| [[diplomasya]]
| [[Talaksan:2024-11-18-Headquarters of the United Nations-0605.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 757
| [[:d:Q4439|Q4439]]
| hard disk
| [[Hard disk drive|diskong matigas]]
| [[Talaksan:Western Digital WD2500BB Hard Disk A.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 758
| [[:d:Q12206|Q12206]]
| diabetes
| [[diyabetes]]
| [[Talaksan:Blue circle for diabetes.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 759
| [[:d:Q5283|Q5283]]
| diamond
| [[diyamante]]
| [[Talaksan:Rough Diamond.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 760
| [[:d:Q4917|Q4917]]
| United States dollar
| [[dolyar ng Estados Unidos]]
| [[Talaksan:USDnotes.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 761
| [[:d:Q11395|Q11395]]
| domestication
| [[domestikasyon]]
| [[Talaksan:Domestication Timeline.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 762
| [[:d:Q7873|Q7873]]
| blood
| [[dugo]]
| [[Talaksan:Blood Test (15575812743).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 763
| [[:d:Q1063|Q1063]]
| evolution
| [[ebolusyon]]
| [[Talaksan:L'origine de l'évolution.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 764
| [[:d:Q8434|Q8434]]
| education
| [[edukasyon]]
| [[Talaksan:1887 Bettannier Der Schwarze Fleck anagoria.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 765
| [[:d:Q7150|Q7150]]
| ecology
| [[ekolohiya]]
| [[Talaksan:Grib skov.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 766
| [[:d:Q8134|Q8134]]
| economics
| [[ekonomika]]
| [[Talaksan:Economics circular flow cartoon.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 767
| [[:d:Q11214|Q11214]]
| differential equation
| [[ekwasyong diperensiyal]]
| [[Talaksan:Exemple d'eqüacion diferenciala.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 768
| [[:d:Q849919|Q849919]]
| electromagnetic interaction
| [[electromagnetic interaction]]
| [[Talaksan:Feynmann Diagram Coulomb.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 769
| [[:d:Q9778|Q9778]]
| electronic music
| [[electronic music]]
| [[Talaksan:1st commercial Moog synthesizer (1964, commissioned by the Alwin Nikolai Dance Theater of NY) @ Stearns Collection (Stearns 2035), University of Michigan.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 770
| [[:d:Q12725|Q12725]]
| electricity
| [[elektrisidad]]
| [[Talaksan:Lightning simulator questacon04.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 771
| [[:d:Q11650|Q11650]]
| electronics
| [[elektronika]]
| [[Talaksan:Arduino ftdi chip-1.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 772
| [[:d:Q11344|Q11344]]
| chemical element
| [[Elemento (kimika)|elemento]]
| [[Talaksan:Periodic table (32-col, enwiki), black and white.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 773
| [[:d:Q11379|Q11379]]
| energy
| [[enerhiya]]
| [[Talaksan:Electric power transmission.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 774
| [[:d:Q12739|Q12739]]
| nuclear power
| [[Enerhiyang nukleyar|enerhiyang nuklear]]
| [[Talaksan:Nuclear Power Plant Cattenom.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 775
| [[:d:Q5292|Q5292]]
| encyclopedia
| [[ensiklopedya]]
| [[Talaksan:Bertelsmann Lexikothek.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 776
| [[:d:Q8047|Q8047]]
| enzyme
| [[ensima]]
| [[Talaksan:Triosephosphate isomerase.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 777
| [[:d:Q41571|Q41571]]
| epilepsy
| [[epilepsiya]]
| [[Talaksan:Spike-waves.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 778
| [[:d:Q9471|Q9471]]
| epistemology
| [[epistemolohiya]]
| [[Talaksan:4 Pramanas, epistemology according to ancient Nyayasutras.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 779
| [[:d:Q42527|Q42527]]
| spice
| [[Pampalasa|espesya]]
| [[Talaksan:Spices1.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 780
| [[:d:Q11455|Q11455]]
| special relativity
| [[Teorya ng natatanging relatibidad|espesyal na teoriya ng relatibidad]]
| [[Talaksan:Gedankenexperiment Zeitdilitation.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 781
| [[:d:Q7432|Q7432]]
| species
| [[espesye]]
| [[Talaksan:Heliconius mimicry.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 782
| [[:d:Q12483|Q12483]]
| statistics
| [[estadistika]]
| [[Talaksan:Standard Normal Distribution-en.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 783
| [[:d:Q7275|Q7275]]
| state
| [[estado]]
| [[Talaksan:Leviathan frontispiece cropped British Library.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 784
| [[:d:Q153|Q153]]
| ethanol
| [[etanol]]
| [[Talaksan:Sample of Absolute Ethanol.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 785
| [[:d:Q9465|Q9465]]
| ethics
| [[etika]]
| [[Talaksan:Rage-and-anger-fresco.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 786
| [[:d:Q9764|Q9764]]
| flamenco
| [[flamenco]]
| [[Talaksan:Sargent John Singer Spanish Dancer.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 787
| [[:d:Q12748|Q12748]]
| fossil fuel
| [[fossil fuel]]
| [[Talaksan:Combustibles fossiles.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 788
| [[:d:Q2736|Q2736]]
| association football
| [[futbol]]
| [[Talaksan:Football in Bloomington, Indiana, 1995.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 789
| [[:d:Q318|Q318]]
| galaxy
| [[Galaksiya|galaxy]]
| [[Talaksan:NGC 4414 (NASA-med).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 790
| [[:d:Q11432|Q11432]]
| gas
| [[gas]]
| [[Talaksan:Kinetic theory of gases.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 791
| [[:d:Q156103|Q156103]]
| gastroenteritis
| [[gastroenteritis]]
| [[Talaksan:Gastroenteritis viruses.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 792
| [[:d:Q8495|Q8495]]
| milk
| [[gatas]]
| [[Talaksan:Glass of Milk (33657535532).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 793
| [[:d:Q897|Q897]]
| gold
| [[ginto]]
| [[Talaksan:Gold-crystals.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 794
| [[:d:Q6607|Q6607]]
| guitar
| [[gitara]]
| [[Talaksan:Classical Guitar two views.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 795
| [[:d:Q7181|Q7181]]
| globalization
| [[globalisasyon]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 796
| [[:d:Q11413|Q11413]]
| go
| [[Go (laro)|go]]
| [[Talaksan:Go board.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 797
| [[:d:Q5377|Q5377]]
| golf
| [[golf]]
| [[Talaksan:Golfer swing.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 798
| [[:d:Q11412|Q11412]]
| gravity
| [[grabedad]]
| [[Talaksan:Solar sys.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 799
| [[:d:Q4421|Q4421]]
| forest
| [[gubat]]
| [[Talaksan:Brussels Zonienwoud.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 800
| [[:d:Q11004|Q11004]]
| vegetable
| [[gulay]]
| [[Talaksan:Kleinmarkthalle Frankfurt Gemüsestand.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 801
| [[:d:Q446|Q446]]
| wheel
| [[gulong]]
| [[Talaksan:Hub (PSF).png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 802
| [[:d:Q756|Q756]]
| plant
| [[halaman]]
| [[Talaksan:Thanh Long ở Ninh Thuận.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 803
| [[:d:Q8094|Q8094]]
| wind
| [[hangin]]
| [[Talaksan:Bundesarchiv Bild 183-1990-0206-324, Berlin, Passanten im Wind.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 804
| [[:d:Q729|Q729]]
| Animalia
| [[hayop]]
| [[Talaksan:Animal diversity.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 805
| [[:d:Q1071|Q1071]]
| geography
| [[heograpiya]]
| [[Talaksan:OrteliusWorldMap.jpeg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 806
| [[:d:Q1069|Q1069]]
| geology
| [[heolohiya]]
| [[Talaksan:Mapa litológico de Genicera.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 807
| [[:d:Q8087|Q8087]]
| geometry
| [[heometriya]]
| [[Talaksan:Westerner and Arab practicing geometry 15th century manuscript.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 808
| [[:d:Q556|Q556]]
| hydrogen
| [[Idrohino|hidroheno]]
| [[Talaksan:Hydrogen discharge tube.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 809
| [[:d:Q11364|Q11364]]
| hormone
| [[hormona]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 810
| [[:d:Q11420|Q11420]]
| judo
| [[Judo|hudo]]
| [[Talaksan:KOCIS Korea Judo Kim Jaebum London 36 (7696361164).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 811
| [[:d:Q8473|Q8473]]
| military
| [[hukbo]]
| [[Talaksan:Defending the Polish banner at Chocim, by Juliusz Kossak, 1892.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 812
| [[:d:Q5113|Q5113]]
| bird
| [[ibon]]
| [[Talaksan:Bird Diversity 2011.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 813
| [[:d:Q7257|Q7257]]
| ideology
| [[ideolohiya]]
| [[Talaksan:War2.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 814
| [[:d:Q4022|Q4022]]
| river
| [[ilog]]
| [[Talaksan:White Nile Fishermen (18156464842).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 815
| [[:d:Q7363|Q7363]]
| nose
| [[ilong]]
| [[Talaksan:Dog nose.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 816
| [[:d:Q7260|Q7260]]
| imperialism
| [[imperyalismo]]
| [[Talaksan:China imperialism cartoon.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 817
| [[:d:Q11028|Q11028]]
| information
| [[impormasyon]]
| [[Talaksan:Structure of the Universe.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 818
| [[:d:Q5325|Q5325]]
| inductor
| [[Panawit|indaktor]]
| [[Talaksan:Electronic component inductors.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 819
| [[:d:Q8148|Q8148]]
| industrial sector
| [[industriya]]
| [[Talaksan:Valero Three Rivers Refinery Texas 2020.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 820
| [[:d:Q11388|Q11388]]
| infrared radiation
| [[infrared]]
| [[Talaksan:Ir girl.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 821
| [[:d:Q11023|Q11023]]
| engineering
| [[inhenyeriya]]
| [[Talaksan:PIA19664-MarsInSightLander-Assembly-20150430.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 822
| [[:d:Q11418|Q11418]]
| weak interaction
| [[interaksiyong mahina]]
| [[Talaksan:PiPlus muon decay.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 823
| [[:d:Q11415|Q11415]]
| strong interaction
| [[interaksiyong malakas]]
| [[Talaksan:Nuclear Force anim smaller.gif|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 824
| [[:d:Q12757|Q12757]]
| internal combustion engine
| [[internal combustion engine]]
| [[Talaksan:Wankel Cycle anim.gif|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 825
| [[:d:Q152|Q152]]
| fish
| [[isda]]
| [[Talaksan:Fish-coll002.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 826
| [[:d:Q589|Q589]]
| black hole
| [[itim na butas]]
| [[Talaksan:Black hole - Messier 87 crop max res.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 827
| [[:d:Q8341|Q8341]]
| jazz
| [[jazz]]
| [[Talaksan:Louis Armstrong restored.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 828
| [[:d:Q9081|Q9081]]
| knowledge
| [[kaalaman]]
| [[Talaksan:Tetradrachm Athens 480-420BC MBA Lyon.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 829
| [[:d:Q726|Q726]]
| horse
| [[kabayo]]
| [[Talaksan:Biandintz eta zaldiak - modified2.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 830
| [[:d:Q287|Q287]]
| wood
| [[kahoy]]
| [[Talaksan:Arquitectura en madera.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 831
| [[:d:Q500|Q500]]
| Citrus × limon
| [[Lemon|kalamansî (punò)]]
| [[Talaksan:Citrus x limon - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-041.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 832
| [[:d:Q12132|Q12132]]
| calendar system
| [[kalendaryo]]
| [[Talaksan:Revolution kalendar.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 833
| [[:d:Q12681|Q12681]]
| calligraphy
| [[kaligrapiya]]
| [[Talaksan:Calligraphy word.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 834
| [[:d:Q7860|Q7860]]
| nature
| [[kalikasan]]
| [[Talaksan:Desert Electric.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 835
| [[:d:Q9165|Q9165]]
| soul
| [[kaluluwa]]
| [[Talaksan:Meister von Heiligenkreuz 001.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 836
| [[:d:Q4|Q4]]
| death
| [[kamatayan]]
| [[Talaksan:Dead dog in Ulaanbaatar.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 837
| [[:d:Q12078|Q12078]]
| cancer
| [[kanser]]
| [[Talaksan:Breast cancer cell (2).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 838
| [[:d:Q7366|Q7366]]
| song
| [[Awitin|kanta]]
| [[Talaksan:Ademareuil1.gif|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 839
| [[:d:Q8486|Q8486]]
| coffee
| [[kape]]
| [[Talaksan:A small cup of coffee.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 840
| [[:d:Q9430|Q9430]]
| ocean
| [[karagatan]]
| [[Talaksan:Ocean beach at low tide against the sun.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 841
| [[:d:Q12136|Q12136]]
| disease
| [[Sakit|karamdaman]]
| [[Talaksan:Mycobacterium tuberculosis.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 842
| [[:d:Q10990|Q10990]]
| meat
| [[karne]]
| [[Talaksan:FoodMeat.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 843
| [[:d:Q309|Q309]]
| history
| [[kasaysayan]]
| [[Talaksan:Nikolaos Gyzis - Historia.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 844
| [[:d:Q11460|Q11460]]
| clothing
| [[kasuotan]]
| [[Talaksan:Clothes.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 845
| [[:d:Q8492|Q8492]]
| juice
| [[Katas (inumin)|katas]]
| [[Talaksan:Juices for Breakfast.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 846
| [[:d:Q8253|Q8253]]
| fiction
| [[kathang-isip]]
| [[Talaksan:Alice par John Tenniel 30.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 847
| [[:d:Q10943|Q10943]]
| cheese
| [[keso]]
| [[Talaksan:Hartkaese HardCheeses.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 848
| [[:d:Q11570|Q11570]]
| kilogram
| [[kilogramo]]
| [[Talaksan:CGKilogram.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 849
| [[:d:Q2329|Q2329]]
| chemistry
| [[kimika]]
| [[Talaksan:Chemicals in flasks.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 850
| [[:d:Q11165|Q11165]]
| inorganic chemistry
| [[kimikang inorganiko]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 851
| [[:d:Q11372|Q11372]]
| physical chemistry
| [[kimikang makapisika]]
| [[Talaksan:Lomonosov Chymiae Physicae 1752.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 852
| [[:d:Q11351|Q11351]]
| organic chemistry
| [[kimikang organiko]]
| [[Talaksan:Organic synthesis.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 853
| [[:d:Q11397|Q11397]]
| classical mechanics
| [[Klasikong mekanika|klasikong mekaniks]]
| [[Talaksan:Newtons cradle animation book.gif|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 854
| [[:d:Q7937|Q7937]]
| climate
| [[klima]]
| [[Talaksan:Köppen-Geiger Climate Classification Map (1980–2016) no borders.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 855
| [[:d:Q7167|Q7167]]
| colonialism
| [[kolonyalismo]]
| [[Talaksan:RomanEmpire 117.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 856
| [[:d:Q3559|Q3559]]
| comet
| [[kometa]]
| [[Talaksan:C2022 E3 (ZTF)- Alessandro Bianconi.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 857
| [[:d:Q1004|Q1004]]
| comics
| [[komiks]]
| [[Talaksan:Krazy Kat 1918-09-07.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 858
| [[:d:Q11173|Q11173]]
| chemical compound
| [[Kompuwestong pangkimika|kompuwesto]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 859
| [[:d:Q68|Q68]]
| computer
| [[kompyuter]]
| [[Talaksan:Apple II Plus, Museum of the Moving Image.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 860
| [[:d:Q5107|Q5107]]
| continent
| [[kontinente]]
| [[Talaksan:Continentes Wikipedia.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 861
| [[:d:Q1420|Q1420]]
| car
| [[kotse]]
| [[Talaksan:Bundesarchiv Bild 183-J0711-0001-003, Warnemünde, Stau.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 862
| [[:d:Q1075|Q1075]]
| color
| [[kulay]]
| [[Talaksan:Colouring pencils.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 863
| [[:d:Q11402|Q11402]]
| force
| [[Puwersa|lakas]]
| [[Talaksan:Force examples.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 864
| [[:d:Q8441|Q8441]]
| man
| [[lalaki]]
| [[Talaksan:Pioneer plaque line-drawing of a human male.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 865
| [[:d:Q7386|Q7386]]
| Formicidae
| [[langgam]]
| [[Talaksan:Meat eater ant feeding on honey02.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 866
| [[:d:Q11435|Q11435]]
| liquid
| [[likido]]
| [[Talaksan:Water drop 001.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 867
| [[:d:Q82571|Q82571]]
| linear algebra
| [[Alhebrang linyar|linear algebra]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 868
| [[:d:Q8162|Q8162]]
| linguistics
| [[lingguwistika]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 869
| [[:d:Q11582|Q11582]]
| litre
| [[litro]]
| [[Talaksan:CubeLitre.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 870
| [[:d:Q9128|Q9128]]
| light
| [[liwanag]]
| [[Talaksan:Emanation.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 871
| [[:d:Q11197|Q11197]]
| logarithm
| [[logaritmo]]
| [[Talaksan:Mplwp log2e10.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 872
| [[:d:Q8078|Q8078]]
| logic
| [[lohika]]
| [[Talaksan:Discourse-into-the-night.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 873
| [[:d:Q515|Q515]]
| city
| [[lungsod]]
| [[Talaksan:NYC wideangle south from Top of the Rock.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 874
| [[:d:Q8436|Q8436]]
| family
| [[Pamilya|mag-anak]]
| [[Talaksan:Inupiat Family from Noatak, Alaska, 1929, Edward S. Curtis (restored).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 875
| [[:d:Q11408|Q11408]]
| magnetic field
| [[magnetic field]]
| [[Talaksan:DipolMagnet.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 876
| [[:d:Q12156|Q12156]]
| malaria
| [[malarya]]
| [[Talaksan:Histopathology of malaria exoerythrocytic forms in liver 07G0024 lores.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 877
| [[:d:Q11009|Q11009]]
| nut
| [[Nuwes|mani]]
| [[Talaksan:Fancy raw mixed nuts macro.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 878
| [[:d:Q89|Q89]]
| apple
| [[mansanas]]
| [[Talaksan:Honeycrisp.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 879
| [[:d:Q11567|Q11567]]
| complex number
| [[Komplikadong bilang|masalimuot na bilang]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 880
| [[:d:Q395|Q395]]
| mathematics
| [[matematika]]
| [[Talaksan:Mathematics.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 881
| [[:d:Q12140|Q12140]]
| medication
| [[medication]]
| [[Talaksan:VariousPills.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 882
| [[:d:Q11190|Q11190]]
| medicine
| [[medisina]]
| [[Talaksan:Physical examination.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 883
| [[:d:Q944|Q944]]
| quantum mechanics
| [[Mekanikang quantum|mekaniks na kwantum]]
| [[Talaksan:Ondaparticula.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 884
| [[:d:Q11426|Q11426]]
| metal
| [[metal]]
| [[Talaksan:Métal Hurlant (84368201).jpeg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 885
| [[:d:Q11573|Q11573]]
| metre
| [[metro]]
| [[Talaksan:Platinum-Iridium meter bar.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 886
| [[:d:Q7946|Q7946]]
| mineral
| [[mineral]]
| [[Talaksan:Améthystre sceptre2.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 887
| [[:d:Q9134|Q9134]]
| mythology
| [[mitolohiya]]
| [[Talaksan:Michel Corneille the Younger - Iris and Jupiter.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 888
| [[:d:Q7269|Q7269]]
| monarchy
| [[monarkiya]]
| [[Talaksan:Heraldic Royal Crown (Common).svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 889
| [[:d:Q9159|Q9159]]
| monotheism
| [[monoteismo]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 890
| [[:d:Q9730|Q9730]]
| classical music
| [[musikang klasiko]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 891
| [[:d:Q11394|Q11394]]
| endangered species
| [[Espesyeng nanganganib|nanganganib na mga uri]]
| [[Talaksan:Ostafrikanisches Spitzmaulnashorn.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 892
| [[:d:Q9620|Q9620]]
| nerve
| [[nerve]]
| [[Talaksan:Nerves of the left upper extremity.gif|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 893
| [[:d:Q8261|Q8261]]
| novel
| [[nobela]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 894
| [[:d:Q11216|Q11216]]
| numerical analysis
| [[Pagsusuring pambilang|numerikal na analisis]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 895
| [[:d:Q9135|Q9135]]
| operating system
| [[operating system]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 896
| [[:d:Q376|Q376]]
| clock
| [[orasan]]
| [[Talaksan:Pendulum clock by Jacob Kock, antique furniture photography, IMG 0931 edit.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 897
| [[:d:Q7239|Q7239]]
| organism
| [[organismo]]
| [[Talaksan:E. coli Bacteria (7316101966).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 898
| [[:d:Q8445|Q8445]]
| marriage
| [[pag-aasawa]]
| [[Talaksan:Marriage symbol.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 899
| [[:d:Q316|Q316]]
| love
| [[pag-ibig]]
| [[Talaksan:Frank Bernard Dicksee - Romeo and Juliet, 1884.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 900
| [[:d:Q9420|Q9420]]
| thought
| [[pag-iisip]]
| [[Talaksan:Herkulaneischer Meister 002.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 901
| [[:d:Q12133|Q12133]]
| deafness
| [[pagkabingi]]
| [[Talaksan:International Symbol for Deafness.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 902
| [[:d:Q10874|Q10874]]
| blindness
| [[pagkabulag]]
| [[Talaksan:Blinde man zoekt zijn weg in de straten van de Joodse volkswijk, Bestanddeelnr 190-0054.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 903
| [[:d:Q2095|Q2095]]
| food
| [[pagkain]]
| [[Talaksan:Good Food Display - NCI Visuals Online.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 904
| [[:d:Q8452|Q8452]]
| abortion
| [[pagpapalaglag]]
| [[Talaksan:23 674673M 001-detail.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 905
| [[:d:Q11642|Q11642]]
| pottery
| [[pagpapalayok]]
| [[Talaksan:Pottenbakkersschijf.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 906
| [[:d:Q10737|Q10737]]
| suicide
| [[pagpapatiwakal]]
| [[Talaksan:Edouard Manet - Le Suicidé.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 907
| [[:d:Q11629|Q11629]]
| painting
| [[Pinta|pagpinta]]
| [[Talaksan:Adriaen van Ostade 006.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 908
| [[:d:Q7754|Q7754]]
| mathematical analysis
| [[pagsusuring matematikal]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 909
| [[:d:Q11032|Q11032]]
| newspaper
| [[pahayagan]]
| [[Talaksan:2011 newspapers Tehran 6030393078.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 910
| [[:d:Q349|Q349]]
| sport
| [[palakasan]]
| [[Talaksan:Youth-soccer-indiana.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 911
| [[:d:Q5090|Q5090]]
| rice
| [[palay]]
| [[Talaksan:White, Brown, Red &amp; Wild rice.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 912
| [[:d:Q9158|Q9158]]
| email
| [[palihamang elektroniko]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 913
| [[:d:Q7188|Q7188]]
| government
| [[pamahalaan]]
| [[Talaksan:De ministers die deel uitmaken van het derde kabinet Van Agt op de trappen van Paleis Huis ten Bosch in 's-Gravenhage. D - SFA001009248.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 914
| [[:d:Q11030|Q11030]]
| journalism
| [[pamamahayag]]
| [[Talaksan:CBC journalists in Montreal.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 915
| [[:d:Q11471|Q11471]]
| time
| [[panahon]]
| [[Talaksan:MontreGousset001.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 916
| [[:d:Q11663|Q11663]]
| weather
| [[Panahon (meteorolohiya)|panahon]]
| [[Talaksan:Wikinews weather.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 917
| [[:d:Q8142|Q8142]]
| currency
| [[Pananalapi (yunit ng palitan)|pananalapi]]
| [[Talaksan:Billets de 5000.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 918
| [[:d:Q12184|Q12184]]
| pandemic
| [[pandemya]]
| [[Talaksan:The plague of Florence in 1348, as described in Boccaccio's Wellcome L0004057.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 919
| [[:d:Q11033|Q11033]]
| mass media
| [[Midyang panlahat|pangmadlang media]]
| [[Talaksan:Diarioeluniverso.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 920
| [[:d:Q8242|Q8242]]
| literature
| [[panitikan]]
| [[Talaksan:Old book bindings.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 921
| [[:d:Q8188|Q8188]]
| syllable
| [[pantig]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 922
| [[:d:Q11472|Q11472]]
| paper
| [[papel]]
| [[Talaksan:Paperball 2.jpeg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 923
| [[:d:Q7278|Q7278]]
| political party
| [[Partidong pampolitika|partidong politikal]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 924
| [[:d:Q8454|Q8454]]
| capital punishment
| [[parusang kamatayan]]
| [[Talaksan:Rättvisa skipas.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 925
| [[:d:Q10998|Q10998]]
| potato
| [[patatas]]
| [[Talaksan:234 Solanum tuberosum L.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 926
| [[:d:Q11453|Q11453]]
| agricultural irrigation
| [[patubig]]
| [[Talaksan:PivotIrrigationOnCotton.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 927
| [[:d:Q1090|Q1090]]
| silver
| [[pilak]]
| [[Talaksan:Silver crystal.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 928
| [[:d:Q5891|Q5891]]
| philosophy
| [[pilosopiya]]
| [[Talaksan:Hortus Deliciarum, Philosophy and the seven liberal arts (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 929
| [[:d:Q413|Q413]]
| physics
| [[pisika]]
| [[Talaksan:CollageFisica.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 930
| [[:d:Q634|Q634]]
| planet
| [[planeta]]
| [[Talaksan:Montage of Our Solar System.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 931
| [[:d:Q10251|Q10251]]
| plasma
| [[plasma]]
| [[Talaksan:Plasma-lamp.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 932
| [[:d:Q7950|Q7950]]
| plate tectonics
| [[Tektonikong plato|plate tectonics]]
| [[Talaksan:Plates tect2 en.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 933
| [[:d:Q11405|Q11405]]
| flute
| [[Bansi|plawta]]
| [[Talaksan:Fluiers.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 934
| [[:d:Q9163|Q9163]]
| polytheism
| [[politeismo]]
| [[Talaksan:Jacopo Zucchi - The Assembly of the Gods - WGA26036.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 935
| [[:d:Q7163|Q7163]]
| politics
| [[politika]]
| [[Talaksan:RIAN archive 828797 Mikhail Gorbachev addressing UN General Assembly session.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 936
| [[:d:Q8183|Q8183]]
| phoneme
| [[ponema]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 937
| [[:d:Q11633|Q11633]]
| photography
| [[potograpiya]]
| [[Talaksan:Winterswijk (NL), Woold, Boven Slinge -- 2014 -- 3170.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 938
| [[:d:Q11982|Q11982]]
| photosynthesis
| [[potosintesis]]
| [[Talaksan:Leaves in iran برگ گلها و گیاهان ایرانی 32.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 939
| [[:d:Q7281|Q7281]]
| propaganda
| [[propaganda]]
| [[Talaksan:Remember Belgium.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 940
| [[:d:Q8054|Q8054]]
| protein
| [[protina]]
| [[Talaksan:Protein mosaic.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 941
| [[:d:Q12861|Q12861]]
| gunpowder
| [[pulbura]]
| [[Talaksan:2023 Czarny proch Vesuvit LC (3).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 942
| [[:d:Q10987|Q10987]]
| honey
| [[Pulot-pukyutan|pulot]]
| [[Talaksan:Runny hunny.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 943
| [[:d:Q9149|Q9149]]
| fundamentalism
| [[pundamentalismo]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 944
| [[:d:Q10884|Q10884]]
| tree
| [[puno]]
| [[Talaksan:Alnus glutinosa 011.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 945
| [[:d:Q11348|Q11348]]
| function
| [[Punsiyon (matematika)|punsiyon]]
| [[Talaksan:Graph of function of 2 variables.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 946
| [[:d:Q146|Q146]]
| cat
| [[pusa]]
| [[Talaksan:Cat grooming.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 947
| [[:d:Q1072|Q1072]]
| heart
| [[Puso (anatomiya)|puso]]
| [[Talaksan:Heart numlabels.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 948
| [[:d:Q11448|Q11448]]
| radioactivity
| [[radioactivity]]
| [[Talaksan:Alpha Decay.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 949
| [[:d:Q12969754|Q12969754]]
| electromagnetic radiation
| [[radyasyong elektromagnetiko]]
| [[Talaksan:EM spectrumrevised.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 950
| [[:d:Q8461|Q8461]]
| racism
| [[rasismo]]
| [[Talaksan:1943 Colored Waiting Room Sign.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 951
| [[:d:Q9510|Q9510]]
| reality
| [[reality]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 952
| [[:d:Q128593|Q128593]]
| reincarnation
| [[reengkarnasyon]]
| [[Talaksan:Reincarnation AS.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 953
| [[:d:Q9794|Q9794]]
| reggae
| [[reggae]]
| [[Talaksan:Buju Banton.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 954
| [[:d:Q9174|Q9174]]
| religion
| [[relihiyon]]
| [[Talaksan:16 religionist symbols.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 955
| [[:d:Q5321|Q5321]]
| resistor
| [[resistor]]
| [[Talaksan:Electronic-Axial-Lead-Resistors-Array.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 956
| [[:d:Q11012|Q11012]]
| robot
| [[robot]]
| [[Talaksan:Toyota Robot at Toyota Kaikan.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 957
| [[:d:Q503|Q503]]
| banana
| [[saging]]
| [[Talaksan:Banana on whitebackground.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 958
| [[:d:Q12198|Q12198]]
| sexually transmitted infection
| [[sakit na naipapasa sa pakikipagtalik]]
| [[Talaksan:Captain Condom and Lady Latex comic cover.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 959
| [[:d:Q86|Q86]]
| headache
| [[sakit ng ulo]]
| [[Talaksan:The Headache (caricature) RMG PW3879.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 960
| [[:d:Q12135|Q12135]]
| mental disorder
| [[sakit sa pag-iisip]]
| [[Talaksan:Gautier - Salpetriere.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 961
| [[:d:Q11469|Q11469]]
| glass
| [[Salamin (materyales)|salamin]]
| [[Talaksan:Drinkware.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 962
| [[:d:Q1368|Q1368]]
| money
| [[salapi]]
| [[Talaksan:Euro coins and banknotes.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 963
| [[:d:Q7755|Q7755]]
| constitution
| [[saligang batas]]
| [[Talaksan:Konstytucja 3 Maja.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 964
| [[:d:Q8171|Q8171]]
| word
| [[salita]]
| [[Talaksan:Codex claromontanus latin (The S.S. Teacher's Edition-The Holy Bible - Plate XXVIII).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 965
| [[:d:Q11403|Q11403]]
| samba
| [[samba]]
| [[Talaksan:Funchal, Cortejo Alegórico de Carnaval (2026) 07.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 966
| [[:d:Q728|Q728]]
| weapon
| [[sandata]]
| [[Talaksan:Sabre bayonette carabine.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 967
| [[:d:Q1|Q1]]
| universe
| [[Uniberso|sansinukob]]
| [[Talaksan:NASA-HS201427a-HubbleUltraDeepField2014-20140603.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 968
| [[:d:Q11639|Q11639]]
| dance
| [[sayaw]]
| [[Talaksan:Dance-At-Bougival.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 969
| [[:d:Q11574|Q11574]]
| second
| [[segundo]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 970
| [[:d:Q5300|Q5300]]
| central processing unit
| [[CPU|sentral na nagpoprosesong unit]]
| [[Talaksan:2023 Intel Core i7 12700KF (3).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 971
| [[:d:Q44|Q44]]
| beer
| [[serbesa]]
| [[Talaksan:NCI Visuals Food Beer.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 972
| [[:d:Q9418|Q9418]]
| psychology
| [[sikolohiya]]
| [[Talaksan:Greek uc psi icon.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 973
| [[:d:Q12485|Q12485]]
| symmetry
| [[simetriya]]
| [[Talaksan:Brügge-Liebfrauenkirche-Prunkgräber DSC0166.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 974
| [[:d:Q735|Q735]]
| art
| [[sining]]
| [[Talaksan:Sebastiano Ricci 002.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 975
| [[:d:Q11417|Q11417]]
| martial arts
| [[sining pandigma]]
| [[Talaksan:Martial arts - Fragrant Hills.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 976
| [[:d:Q11210|Q11210]]
| coordinate system
| [[sistema ng koordinado]]
| [[Talaksan:Coordinate-system-in-mirror.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 977
| [[:d:Q8192|Q8192]]
| writing system
| [[Sistema ng pagsulat|sistema sa pagsulat]]
| [[Talaksan:World alphabets &amp; writing systems.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 978
| [[:d:Q1059|Q1059]]
| immunity
| [[Sistemang inmune|sistemang immuno]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 979
| [[:d:Q124794|Q124794]]
| taste
| [[Lasa|sistemang panlasa]]
| [[Talaksan:Tongue-bitter.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 980
| [[:d:Q11068|Q11068]]
| circulatory system
| [[sistemang sirkulatoryo]]
| [[Talaksan:Blutkreislauf.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 981
| [[:d:Q7397|Q7397]]
| software
| [[software]]
| [[Talaksan:Kmail.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 982
| [[:d:Q11438|Q11438]]
| solid
| [[solido]]
| [[Talaksan:Different minerals.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 983
| [[:d:Q12143|Q12143]]
| time zone
| [[sona ng oras]]
| [[Talaksan:World Time Zones Map.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 984
| [[:d:Q7272|Q7272]]
| socialism
| [[sosyalismo]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 985
| [[:d:Q11430|Q11430]]
| state of matter
| [[state of matter]]
| [[Talaksan:Physics matter state transition 1 en.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 986
| [[:d:Q12202|Q12202]]
| stroke
| [[stroke]]
| [[Talaksan:MCA-Stroke-Brain-Humn-2A.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 987
| [[:d:Q11416|Q11416]]
| gambling
| [[sugal]]
| [[Talaksan:Gambling image.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 988
| [[:d:Q8196|Q8196]]
| Arabic alphabet
| [[Alpabetong Arabe|sulat Arabo]]
| [[Talaksan:Arabic-script.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 989
| [[:d:Q6388|Q6388]]
| swimming
| [[swimming]]
| [[Talaksan:Two people swimming outdoors.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 990
| [[:d:Q9734|Q9734]]
| symphony
| [[symphony]]
| [[Talaksan:Eindhoven4.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 991
| [[:d:Q12791|Q12791]]
| sword
| [[tabak]]
| [[Talaksan:Albion Hospitaller Medieval Sword 1 (6092737619) (II).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 992
| [[:d:Q1566|Q1566]]
| tobacco
| [[tabako]]
| [[Talaksan:Tabak 9290019.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 993
| [[:d:Q3947|Q3947]]
| house
| [[Bahay|tahanan]]
| [[Talaksan:Ranch style home in Salinas, California.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 994
| [[:d:Q7362|Q7362]]
| ear
| [[tainga]]
| [[Talaksan:Closeup of a human ear.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 995
| [[:d:Q10693|Q10693]]
| periodic table
| [[Talahanayang peryodiko|talaang peryodiko]]
| [[Talaksan:Periodic table (32-col, enwiki), black and white.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 996
| [[:d:Q11635|Q11635]]
| theatre
| [[tanghalan]]
| [[Talaksan:Ana Maria Ventura como Altisidora en &quot;La enamorada del rey&quot; (1988).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 997
| [[:d:Q5|Q5]]
| human
| [[tao]]
| [[Talaksan:Akha cropped hires.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 998
| [[:d:Q577|Q577]]
| year
| [[taon]]
| [[Talaksan:Analemma fishburn.tif|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 999
| [[:d:Q11016|Q11016]]
| technology
| [[teknolohiya]]
| [[Talaksan:Technologie.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1000
| [[:d:Q289|Q289]]
| television
| [[telebisyon]]
| [[Talaksan:LG smart TV.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1001
| [[:d:Q11466|Q11466]]
| temperature
| [[temperatura]]
| [[Talaksan:Pakkanen.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1002
| [[:d:Q847|Q847]]
| tennis
| [[Tennis|tenis]]
| [[Talaksan:Roger Federer 2.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1003
| [[:d:Q12479|Q12479]]
| number theory
| [[Teorya ng bilang|teoriya ng bilang]]
| [[Talaksan:Euclid's Orchard (large).svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1004
| [[:d:Q12482|Q12482]]
| set theory
| [[Teorya ng pangkat|teoriya ng hanay]]
| 
|-
| style='text-align:right'| 1005
| [[:d:Q11452|Q11452]]
| general relativity
| [[Teorya ng pangkalahatang relatibidad|teoriya ng pangkalahatang relatibidad]]
| [[Talaksan:EinsteinLeiden4.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1006
| [[:d:Q11473|Q11473]]
| thermodynamics
| [[termodinamika]]
| [[Talaksan:Heat engine summary.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1007
| [[:d:Q7283|Q7283]]
| terrorism
| [[terorismo]]
| [[Talaksan:North face south tower after plane strike 9-11.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1008
| [[:d:Q1096|Q1096]]
| tin
| [[Lata|tin]]
| [[Talaksan:Cín.PNG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1009
| [[:d:Q7802|Q7802]]
| bread
| [[tinapay]]
| [[Talaksan:Assorted bread.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1010
| [[:d:Q2840|Q2840]]
| influenza
| [[trangkaso]]
| [[Talaksan:H1N1 Influenza Virus Particles (8411599236).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1011
| [[:d:Q11658|Q11658]]
| transformer
| [[transpormador]]
| [[Talaksan:Philips N4422 - power supply transformer-2098.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1012
| [[:d:Q870|Q870]]
| train
| [[tren]]
| [[Talaksan:UBTZ 2TE116UM-022 Cagaan Had - Sumangijn Zoo.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1013
| [[:d:Q15645384|Q15645384]]
| wheat
| [[trigo]]
| [[Talaksan:Wheat close-up.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1014
| [[:d:Q8084|Q8084]]
| trigonometry
| [[trigonometriya]]
| [[Talaksan:Fotothek df tg 0000230 Geometrie ^ Trigonometrie.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1015
| [[:d:Q195|Q195]]
| chocolate
| [[tsokolate]]
| [[Talaksan:Cocoa Powder and Chocolate on Marble Background.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1016
| [[:d:Q12204|Q12204]]
| tuberculosis
| [[tuberkulosis]]
| [[Talaksan:Tuberculosis-x-ray-1.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1017
| [[:d:Q283|Q283]]
| water
| [[tubig]]
| [[Talaksan:Ice water vapor.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1018
| [[:d:Q638|Q638]]
| music
| [[tugtugin]]
| [[Talaksan:Op27 1 seg mov.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1019
| [[:d:Q12280|Q12280]]
| bridge
| [[tulay]]
| [[Talaksan:Yavuz Sultan Selim Bridge Istanbul.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1020
| [[:d:Q11345|Q11345]]
| equation
| [[Ekwasyon|tumbasan]]
| [[Talaksan:First Equation Ever.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1021
| [[:d:Q11461|Q11461]]
| sound
| [[tunog]]
| [[Talaksan:Utbredning av ljudvågor -- Onda sonora se propagando (mul).svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1022
| [[:d:Q7368|Q7368]]
| sheep
| [[tupa]]
| [[Talaksan:Flock of sheep.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1023
| [[:d:Q10978|Q10978]]
| grape
| [[Ubas (prutas)|ubas]]
| [[Talaksan:Wine grapes03.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1024
| [[:d:Q8074|Q8074]]
| cloud
| [[ulap]]
| [[Talaksan:Cumulus cloud.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1025
| [[:d:Q11391|Q11391]]
| ultraviolet radiation
| [[ultrabiyoleta]]
| [[Talaksan:Ozone altitude UV graph.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1026
| [[:d:Q1073|Q1073]]
| brain
| [[utak]]
| [[Talaksan:201510 Mouse brain horizontal cross section.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1027
| [[:d:Q11006|Q11006]]
| soybean
| [[Balatong|utaw]]
| [[Talaksan:Soybean.USDA.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1028
| [[:d:Q134808|Q134808]]
| vaccine
| [[vaccine]]
| [[Talaksan:Smallpox vaccine.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1029
| [[:d:Q7889|Q7889]]
| video game
| [[Larong bidyo|video game]]
| [[Talaksan:ArcadeGames.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1030
| [[:d:Q808|Q808]]
| virus
| [[Birus|virus]]
| [[Talaksan:Rotavirus Reconstruction.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1031
| [[:d:Q315|Q315]]
| language
| [[wika]]
| [[Talaksan:Girls learning sign language.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1032
| [[:d:Q9143|Q9143]]
| programming language
| [[wikang pamprograma]]
| [[Talaksan:C Hello World Program.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1033
| [[:d:Q1631|Q1631]]
| Édith Piaf
| [[Édith Piaf]]
| [[Talaksan:Piaf Harcourt 1946 2.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1034
| [[:d:Q8589|Q8589]]
| Ashoka
| [[Ashoka|Ësokë]]
| [[Talaksan:Ashoka's visit to the Ramagrama stupa Sanchi Stupa 1 Southern gateway.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 1035
| [[:d:Q7200|Q7200]]
| Alexander Pushkin
| [[Alexander Pushkin]]
| [[Talaksan:Orest Kiprensky - Портрет поэта А.С.Пушкина - Google Art Project.jpg|center|128px]]
|}
{{Wikidata list end}}</text>
      <sha1>ke5z44aximfjq2l0lw24q6nt7accc0k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oryentasyong seksuwal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>169683</id>
    <revision>
      <id>2206040</id>
      <parentid>2174087</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T10:35:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <comment>/* Mga pananalitang ginagamit */</comment>
      <origin>2206040</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10251" sha1="3bozmqqs3o4yf2dskxhks86i4f5xo57" xml:space="preserve">{{Oryentasyong seksuwal‎}}

[[Talaksan:Bisexuality symbol (bold, color).svg|thumb|right]]

Ang ''oryentasyong seksuwal''' ay naglalarawan sa isang nagtatagal na nakagawian o padron ng pagkaakit - pangdamdamin, romantiko, seksuwal, o ilang pagsasama-sama ng mga ito - sa katumbas na [[kasarian]], sa katulad na kasarian, sa kapwa kasarian, o wala sa anumang kasarian, at ang mga kasariang umaagapay sa kanila.  Sa pamamagitan ng kasunduan ng organisadong mga mananaliksik, ang mga pagkaakit na ito ay ginawang kabahagi sa ilalim ng [[heteroseksuwalidad]], [[homoseksuwalidad]], [[biseksuwalidad]], at [[aseksuwalidad]].  Ayon sa [[American Psychological Association|Amerikanong Asosasyong Pangsikolohiya]], tumutukoy din ang oryentasyong seksuwal sa pandama ng &quot;pagkakalinlanlang personal at [[pagkakakilanlang panlipunan|panlipunan]]&quot; ng isang tao &quot;batay sa mga pagkaakit na iyon, mga kaasalan ng pagpapadama ng mga iyon, at kasapian sa isang pamayanan na nakikisalo sa mga ito.&quot;&lt;ref name=&quot;AmPsycholAssn-whatis&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.apa.org/topics/sexuality/orientation.aspx |title=Sexuality, What is sexual orientation? |periodical=[[American Psychological Association]] |accessdate=2008-08-12 |postscript=&lt;!--None--&gt;}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Calif-amici&quot;&gt;[http://www.courtinfo.ca.gov/courts/supreme/highprofile/documents/Amer_Psychological_Assn_Amicus_Curiae_Brief.pdf ''Case No. S147999 in the Supreme Court of the State of California, In re Marriage Cases Judicial Council Coordination Proceeding No. 4365, Application for leave to file brief amici curiae in support of the parties challenging the marriage exclusion, and brief amici curiae of the American Psychological Association, California Psychological Association, American Psychiatric Association, National Association of Social Workers, and National Association of Social Workers, California Chapter in support of the parties challenging the marriage exclusion (California amicus brief of APA, APA, &amp; NASW)''].&lt;/ref&gt; Ang katagang '''preperensiyang seksuwal''' o '''kagustuhang pangkasarian''' ay malakihan ang pagkakasalabat sa kamalayang pangkasarian, subalit naipagkaiba sa pananaliksik na pangsikolohiya.&lt;ref name=&quot;Preference&quot;&gt;{{cite news|title= Avoiding Heterosexual Bias in Language|publisher=[[American Psychological Association]]|accessdate=Hulyo 19, 2011|url=http://www.colby.edu/psychology/APA/Gender.pdf}}&lt;/ref&gt; Ang taong kumikilala sa kanyang sarili bilang biseksuwal, bilang halimbawa, ay gusto ang isang kasarian higit sa isa.&lt;ref name=&quot;Rosario&quot;&gt;Rosario, M., Schrimshaw, E., Hunter, J., &amp; Braun, L. (2006, Pebrero). ''Sexual identity development among lesbian, gay, and bisexual youths: Consistency and change over time. Journal of Sex Research'', 43(1), 46–58. Nakuha noong Abril 4, 2009.&lt;/ref&gt; Maaari ring imungkahi ng &quot;kagustuhang pangkasarian&quot; ang isang antas o degri ng kusang pagpili, na pinagtatalunan batay sa pormasyong seksuwal o paghulmang pangkasarian.&lt;ref name=&quot;Preference&quot;/&gt;

Sa pangkasalukuyang konsensus ng mga dalubhasa, ang oryentasyong seksuwal ay hindi isang pagpili.&lt;ref name=&quot;pediatrics2004&quot;&gt;Pediatrics: [http://aappolicy.aappublications.org/cgi/content/full/pediatrics;113/6/1827 Sexual Orientation and Adolescents] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080830045153/http://aappolicy.aappublications.org/cgi/content/full/pediatrics;113/6/1827 |date=2008-08-30 }}, [[American Academy of Pediatrics]] Clinical Report. Retrieved 2009-12-08.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rcp2007&quot;&gt;Royal College of Psychiatrists: [https://web.archive.org/web/20100827104609/http://www.rcpsych.ac.uk/pdf/Submission%20to%20the%20Church%20of%20England.pdf Submission to the Church of England's Listening Exercise on Human Sexuality.]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=shatb&gt;Garcia-Falgueras, Alicia, &amp; Swaab, Dick F., ''Sexual Hormones and the Brain: An Essential Alliance for Sexual Identity and Sexual Orientation'', sa ''Endocrine Development'', bol. 17, pp. 22–35 (2010) (ISSN 1421-7082) (ang mga may-akda ay ang Netherlands Institute for Neuroscience, ng [[Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences]]) (ang kaugnayang may-akda ay ang pangalawang may-akda), (sa bol. 17 ay sina Sandro Loche, Marco Cappa, Lucia Ghizzoni, Mohamad Maghnie, &amp; Martin O. Savage, mga patnugot, ''Pediatric Neuroendocrinology'').&lt;/ref&gt; Walang payak na nag-iisang sanhi para sa oryentasyong seksuwal na talagang naipakita, subalit iminumungkahi ng pananaliksik na ito ay sa pamamagitan ng [[Oryentasyong biyolohikal at seksuwal|kumbinasyon ng mga impluhong henetiko, hormonal, at pangkapaligiran]],&lt;ref&gt;{{cite journal |doi=10.1542/peds.113.6.1827 |author=Frankowski BL |author2=American Academy of Pediatrics Committee on Adolescence |title=Sexual orientation and adolescents |url=https://archive.org/details/sim_pediatrics_2004-06_113_6/page/1827 |journal=Pediatrics |volume=113 |issue=6 |pages=1827–32 |date=Hunyo 2004 |pmid=15173519}}&lt;/ref&gt; na ang mga bagay na pambiyolohiya ay kinasasangkutan ng isang masalimuot na tugunan ng mga bagay na henetiko at ang kaagahan panahon sa loob ng kapaligiran ng [[bahay-bata]].&lt;ref&gt;Royal College of Psychiatrists: [https://web.archive.org/web/20100827104609/http://www.rcpsych.ac.uk/pdf/Submission%20to%20the%20Church%20of%20England.pdf ''Submission to the Church of England’s Listening Exercise on Human Sexuality.'']&lt;/ref&gt; Ang pananaliksik sa loob ng ilang mga dekada ang nagpamalas na ang oryentasyong seksuwal ay umaabot sa kahabaan ng isang [[kontinuum na heteroseksuwal-homoseksuwal|kontinuum]] (kabuuang walang puwang), mula sa pantangi o eksklusibong pagkaakit sa kabaligtad o katumbas na kasarian hanggang sa pantanging pagkabighani sa katulad o kaparehong kasarian. Karaniwan itong tinatalakay sa pamamagitan ng mga salitang heteroseksuwalidad, biseksuwalidad, at homoseksuwalidad.&lt;ref name=&quot;AmPsycholAssn-whatis&quot; /&gt; bagaman ang aseksuwalidad ay nagkakaroon ng mataas na pagkakilala bilang ikaapat na kategorya.&lt;ref name=&quot;Anthony F.&quot;&gt;Bogaert, Anthony F. (2004). [https://archive.today/20120605023508/findarticles.com/p/articles/mi_m2372/is_3_41/ai_n6274004 ''Asexuality: Prevalence and Associated Factors In a National Probability Sample'']. ''Journal of Sex Research'' '''41''' (3): 281. Nakuha noong 31 Agosto 2007.&lt;/ref&gt; Ang mga kategoryang ito ay mga aspeto ng mas may bahid na kalikasan ng [[katauhang pangkasarian]] o [[identidad na seksuwal]].  Bilang halimbawa, ang mga tao ay maaaring gumamit ng ibang mga kabansagan o kaya ay wala naman.&lt;ref name=&quot;AmPsycholAssn-whatis&quot; /&gt; 

Sa artikulong ito, ang kamalayang pangkasarian ay pangunahing iniuulat batay sa loob ng larangan ng [[biyolohiya]] at [[sikolohiya]], kasama na ang [[seksolohiya]].  Batay sa nabanggit na, sa payak na pananalita, ang kamalayang pangkasarian ay isang katagang nangangahulugan kung anong uri ng mga tao ang [[minamahal]] o may damdaming [[pangseks]] o [[romantiko]] ng isang tao o indibiduwal.  Ang isang tao ay maaaring umibig sa isang tao na katulad ng kanyang kasarian, sa isang taong iba ang kasarian, sa kapwa kasarian, o wala sa mga ito.

==Mga pananalitang ginagamit==
Ang mga salitang pinaka ginagamit kapag tinatalakay ang oryentasyong seksuwal ng isang tao ay ang mga sumusunod:

*'''[[Heteroseksuwalidad|Heteroseksuwal]]''' (minsang tinatawag ding '''tuwid''') - maaari silang maakit sa isang tao na nasa kabilang kasarian
*'''[[Homoseksuwalidad|Homoseksuwal]]''' - ('''bakla''' at '''lesbiyana''', maaari silang maakit sa isang tao na katulad ng kanilang kasarian
*'''[[Biseksuwalidad|Biseksuwal]]''' - maaari silang maakit sa kapwa kasarian (sa kabila at sa kaparehong kasarian)
*'''[[Aseksuwalidad|Aseksuwal]]''' - hindi sila seksuwal na naaakit.kaninuman
*'''[[Panseksuwalidad|Panseksuwal]]''' - na aakit sa ilang sekswal anuman ang kasarian.

Ang mga salitang minsan ding ginagamit kapag pinag-uusapan ang kamalayang seksuwal ng isang tao ay ang mga sumusunod:

*'''[[Transeksuwal]]''' at '''[[Transgender]]''' - naniniwala ang isang tao na nasa kabilang kasarian sila sa halip na kung ano ang nasa kanilang mga katawan
*'''[[Petisismong seksuwal|Parapilya]]''' - ang tao ay nakakakuha ng kasiyahan mula sa ibang mga bagay na pangkaraniwang hindi nakikita bilang seksuwal, tinatawag na mga ''fetish'' (petis) o mga bagay na pinagtutuunan ng seksuwal na pagpansin
*'''[[Interseksuwal]]''' - ang mga taong isinilang na may kaparehong reproduksyong organ.

*'''[[Androseksuwalidad|Androseksuwal]]''' - ang mga taong  naakit sa [[Maskulanidad]] na nalalapit sa [[bakla]] o homoseksuwal.
*'''[[Gymnoseksuwalidad|Gymnoseksuwal]]''' - ang mga taong naakit sa [[Peminismo]] na nalalapit sa [[lesbiyana]] o homoseksuwal.
* [[Monoseksuwalidad|Monoseksuwal]]''' - ay na aakit sa isang oryentasyon.
* '''[[Abroseksuwalidad|Abroseksuwal]]''' - ang mga taong pluwido ay pabago bago ang oryentasyon.
* '''[[Omniseksuwalidad|Omniseksuwal]]''' - ang mga taong naakit sa lahat na kasarian.
* '''[[Poliseksuwalidad|Poliseksuwal]]''' - ay ang mga taong nakakaramdam ng atraksyon sa marami.
* '''[[Pomoseksuwalidad|Pomoseksuwal]]''' - ay ang mga taong may katanungan (questioning).


Hindi lahat ng mga tao ang sumasang-ayon na ang ilan sa mga huling mga kataga o termino ay talagang mga kamalayang pangkasarian.  Bilang halimbawa, ang isang tao ay maaaring may [[petis]] at maaari pa ring maging isang heteroseksuwal, homoseksuwal, o biseksuwal.  Ang isang tao ay maaari ring [[transhender]] o [[transeksuwal]] at maaari pa ring mgaing isang heteroseksuwal, homoseksuwal, o kaya biseksuwal.

Maraming mga tao ang nakaranas ng [[diskriminasyon]] dahil sa kanilang oryentasyong pangkasarian.  Sa maraming mga kultura, ang mga taong bakla (homoseksuwal) o silahis (biseksuwal) ay nagiging tampulan ng tuksuhan o pagtatawa, napapatalsik mula sa trabaho, o kaya pinaghihirap ng karahasan dahil sa pagiging mga sarili nila. Sa maraming mga bansa at mga estado, mayroong mga [[batas]] laban sa gawaing pakikipagtalik sa tao na may katulad na kasarian, at ang mga tao ay maaaring maibilanggo ayon sa kung kanino sila nakipagtalik.  Sa [[Estados Unidos]], ang mga batas na ito ay binawi o pinawalan ng bisa (sa diwa ng ''repeal'' sa Ingles) ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Estados Unidos]] sa loob ng huling mga taon.

==Mga sanggunian==
{{Reflist}}

[[Kategorya:Seksuwalidad]]

{{Sex}}</text>
      <sha1>3bozmqqs3o4yf2dskxhks86i4f5xo57</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206041</id>
      <parentid>2206040</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T10:35:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Mga pananalitang ginagamit */</comment>
      <origin>2206041</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10254" sha1="8q6gd279irzrobodke9dwro3yrwx4t6" xml:space="preserve">{{Oryentasyong seksuwal‎}}

[[Talaksan:Bisexuality symbol (bold, color).svg|thumb|right]]

Ang ''oryentasyong seksuwal''' ay naglalarawan sa isang nagtatagal na nakagawian o padron ng pagkaakit - pangdamdamin, romantiko, seksuwal, o ilang pagsasama-sama ng mga ito - sa katumbas na [[kasarian]], sa katulad na kasarian, sa kapwa kasarian, o wala sa anumang kasarian, at ang mga kasariang umaagapay sa kanila.  Sa pamamagitan ng kasunduan ng organisadong mga mananaliksik, ang mga pagkaakit na ito ay ginawang kabahagi sa ilalim ng [[heteroseksuwalidad]], [[homoseksuwalidad]], [[biseksuwalidad]], at [[aseksuwalidad]].  Ayon sa [[American Psychological Association|Amerikanong Asosasyong Pangsikolohiya]], tumutukoy din ang oryentasyong seksuwal sa pandama ng &quot;pagkakalinlanlang personal at [[pagkakakilanlang panlipunan|panlipunan]]&quot; ng isang tao &quot;batay sa mga pagkaakit na iyon, mga kaasalan ng pagpapadama ng mga iyon, at kasapian sa isang pamayanan na nakikisalo sa mga ito.&quot;&lt;ref name=&quot;AmPsycholAssn-whatis&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.apa.org/topics/sexuality/orientation.aspx |title=Sexuality, What is sexual orientation? |periodical=[[American Psychological Association]] |accessdate=2008-08-12 |postscript=&lt;!--None--&gt;}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Calif-amici&quot;&gt;[http://www.courtinfo.ca.gov/courts/supreme/highprofile/documents/Amer_Psychological_Assn_Amicus_Curiae_Brief.pdf ''Case No. S147999 in the Supreme Court of the State of California, In re Marriage Cases Judicial Council Coordination Proceeding No. 4365, Application for leave to file brief amici curiae in support of the parties challenging the marriage exclusion, and brief amici curiae of the American Psychological Association, California Psychological Association, American Psychiatric Association, National Association of Social Workers, and National Association of Social Workers, California Chapter in support of the parties challenging the marriage exclusion (California amicus brief of APA, APA, &amp; NASW)''].&lt;/ref&gt; Ang katagang '''preperensiyang seksuwal''' o '''kagustuhang pangkasarian''' ay malakihan ang pagkakasalabat sa kamalayang pangkasarian, subalit naipagkaiba sa pananaliksik na pangsikolohiya.&lt;ref name=&quot;Preference&quot;&gt;{{cite news|title= Avoiding Heterosexual Bias in Language|publisher=[[American Psychological Association]]|accessdate=Hulyo 19, 2011|url=http://www.colby.edu/psychology/APA/Gender.pdf}}&lt;/ref&gt; Ang taong kumikilala sa kanyang sarili bilang biseksuwal, bilang halimbawa, ay gusto ang isang kasarian higit sa isa.&lt;ref name=&quot;Rosario&quot;&gt;Rosario, M., Schrimshaw, E., Hunter, J., &amp; Braun, L. (2006, Pebrero). ''Sexual identity development among lesbian, gay, and bisexual youths: Consistency and change over time. Journal of Sex Research'', 43(1), 46–58. Nakuha noong Abril 4, 2009.&lt;/ref&gt; Maaari ring imungkahi ng &quot;kagustuhang pangkasarian&quot; ang isang antas o degri ng kusang pagpili, na pinagtatalunan batay sa pormasyong seksuwal o paghulmang pangkasarian.&lt;ref name=&quot;Preference&quot;/&gt;

Sa pangkasalukuyang konsensus ng mga dalubhasa, ang oryentasyong seksuwal ay hindi isang pagpili.&lt;ref name=&quot;pediatrics2004&quot;&gt;Pediatrics: [http://aappolicy.aappublications.org/cgi/content/full/pediatrics;113/6/1827 Sexual Orientation and Adolescents] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080830045153/http://aappolicy.aappublications.org/cgi/content/full/pediatrics;113/6/1827 |date=2008-08-30 }}, [[American Academy of Pediatrics]] Clinical Report. Retrieved 2009-12-08.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rcp2007&quot;&gt;Royal College of Psychiatrists: [https://web.archive.org/web/20100827104609/http://www.rcpsych.ac.uk/pdf/Submission%20to%20the%20Church%20of%20England.pdf Submission to the Church of England's Listening Exercise on Human Sexuality.]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=shatb&gt;Garcia-Falgueras, Alicia, &amp; Swaab, Dick F., ''Sexual Hormones and the Brain: An Essential Alliance for Sexual Identity and Sexual Orientation'', sa ''Endocrine Development'', bol. 17, pp. 22–35 (2010) (ISSN 1421-7082) (ang mga may-akda ay ang Netherlands Institute for Neuroscience, ng [[Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences]]) (ang kaugnayang may-akda ay ang pangalawang may-akda), (sa bol. 17 ay sina Sandro Loche, Marco Cappa, Lucia Ghizzoni, Mohamad Maghnie, &amp; Martin O. Savage, mga patnugot, ''Pediatric Neuroendocrinology'').&lt;/ref&gt; Walang payak na nag-iisang sanhi para sa oryentasyong seksuwal na talagang naipakita, subalit iminumungkahi ng pananaliksik na ito ay sa pamamagitan ng [[Oryentasyong biyolohikal at seksuwal|kumbinasyon ng mga impluhong henetiko, hormonal, at pangkapaligiran]],&lt;ref&gt;{{cite journal |doi=10.1542/peds.113.6.1827 |author=Frankowski BL |author2=American Academy of Pediatrics Committee on Adolescence |title=Sexual orientation and adolescents |url=https://archive.org/details/sim_pediatrics_2004-06_113_6/page/1827 |journal=Pediatrics |volume=113 |issue=6 |pages=1827–32 |date=Hunyo 2004 |pmid=15173519}}&lt;/ref&gt; na ang mga bagay na pambiyolohiya ay kinasasangkutan ng isang masalimuot na tugunan ng mga bagay na henetiko at ang kaagahan panahon sa loob ng kapaligiran ng [[bahay-bata]].&lt;ref&gt;Royal College of Psychiatrists: [https://web.archive.org/web/20100827104609/http://www.rcpsych.ac.uk/pdf/Submission%20to%20the%20Church%20of%20England.pdf ''Submission to the Church of England’s Listening Exercise on Human Sexuality.'']&lt;/ref&gt; Ang pananaliksik sa loob ng ilang mga dekada ang nagpamalas na ang oryentasyong seksuwal ay umaabot sa kahabaan ng isang [[kontinuum na heteroseksuwal-homoseksuwal|kontinuum]] (kabuuang walang puwang), mula sa pantangi o eksklusibong pagkaakit sa kabaligtad o katumbas na kasarian hanggang sa pantanging pagkabighani sa katulad o kaparehong kasarian. Karaniwan itong tinatalakay sa pamamagitan ng mga salitang heteroseksuwalidad, biseksuwalidad, at homoseksuwalidad.&lt;ref name=&quot;AmPsycholAssn-whatis&quot; /&gt; bagaman ang aseksuwalidad ay nagkakaroon ng mataas na pagkakilala bilang ikaapat na kategorya.&lt;ref name=&quot;Anthony F.&quot;&gt;Bogaert, Anthony F. (2004). [https://archive.today/20120605023508/findarticles.com/p/articles/mi_m2372/is_3_41/ai_n6274004 ''Asexuality: Prevalence and Associated Factors In a National Probability Sample'']. ''Journal of Sex Research'' '''41''' (3): 281. Nakuha noong 31 Agosto 2007.&lt;/ref&gt; Ang mga kategoryang ito ay mga aspeto ng mas may bahid na kalikasan ng [[katauhang pangkasarian]] o [[identidad na seksuwal]].  Bilang halimbawa, ang mga tao ay maaaring gumamit ng ibang mga kabansagan o kaya ay wala naman.&lt;ref name=&quot;AmPsycholAssn-whatis&quot; /&gt; 

Sa artikulong ito, ang kamalayang pangkasarian ay pangunahing iniuulat batay sa loob ng larangan ng [[biyolohiya]] at [[sikolohiya]], kasama na ang [[seksolohiya]].  Batay sa nabanggit na, sa payak na pananalita, ang kamalayang pangkasarian ay isang katagang nangangahulugan kung anong uri ng mga tao ang [[minamahal]] o may damdaming [[pangseks]] o [[romantiko]] ng isang tao o indibiduwal.  Ang isang tao ay maaaring umibig sa isang tao na katulad ng kanyang kasarian, sa isang taong iba ang kasarian, sa kapwa kasarian, o wala sa mga ito.

==Mga pananalitang ginagamit==
Ang mga salitang pinaka ginagamit kapag tinatalakay ang oryentasyong seksuwal ng isang tao ay ang mga sumusunod:

*'''[[Heteroseksuwalidad|Heteroseksuwal]]''' (minsang tinatawag ding '''tuwid''') - maaari silang maakit sa isang tao na nasa kabilang kasarian
*'''[[Homoseksuwalidad|Homoseksuwal]]''' - ('''bakla''' at '''lesbiyana''', maaari silang maakit sa isang tao na katulad ng kanilang kasarian
*'''[[Biseksuwalidad|Biseksuwal]]''' - maaari silang maakit sa kapwa kasarian (sa kabila at sa kaparehong kasarian)
*'''[[Aseksuwalidad|Aseksuwal]]''' - hindi sila seksuwal na naaakit.kaninuman
*'''[[Panseksuwalidad|Panseksuwal]]''' - na aakit sa ilang sekswal anuman ang kasarian.

Ang mga salitang minsan ding ginagamit kapag pinag-uusapan ang kamalayang seksuwal ng isang tao ay ang mga sumusunod:

*'''[[Transeksuwal]]''' at '''[[Transgender]]''' - naniniwala ang isang tao na nasa kabilang kasarian sila sa halip na kung ano ang nasa kanilang mga katawan
*'''[[Petisismong seksuwal|Parapilya]]''' - ang tao ay nakakakuha ng kasiyahan mula sa ibang mga bagay na pangkaraniwang hindi nakikita bilang seksuwal, tinatawag na mga ''fetish'' (petis) o mga bagay na pinagtutuunan ng seksuwal na pagpansin
*'''[[Interseksuwal]]''' - ang mga taong isinilang na may kaparehong reproduksyong organ.

*'''[[Androseksuwalidad|Androseksuwal]]''' - ang mga taong  naakit sa [[Maskulanidad]] na nalalapit sa [[bakla]] o homoseksuwal.
*'''[[Gymnoseksuwalidad|Gymnoseksuwal]]''' - ang mga taong naakit sa [[Peminismo]] na nalalapit sa [[lesbiyana]] o homoseksuwal.
* '''[[Monoseksuwalidad|Monoseksuwal]]''' - ay na aakit sa isang oryentasyon.
* '''[[Abroseksuwalidad|Abroseksuwal]]''' - ang mga taong pluwido ay pabago bago ang oryentasyon.
* '''[[Omniseksuwalidad|Omniseksuwal]]''' - ang mga taong naakit sa lahat na kasarian.
* '''[[Poliseksuwalidad|Poliseksuwal]]''' - ay ang mga taong nakakaramdam ng atraksyon sa marami.
* '''[[Pomoseksuwalidad|Pomoseksuwal]]''' - ay ang mga taong may katanungan (questioning).


Hindi lahat ng mga tao ang sumasang-ayon na ang ilan sa mga huling mga kataga o termino ay talagang mga kamalayang pangkasarian.  Bilang halimbawa, ang isang tao ay maaaring may [[petis]] at maaari pa ring maging isang heteroseksuwal, homoseksuwal, o biseksuwal.  Ang isang tao ay maaari ring [[transhender]] o [[transeksuwal]] at maaari pa ring mgaing isang heteroseksuwal, homoseksuwal, o kaya biseksuwal.

Maraming mga tao ang nakaranas ng [[diskriminasyon]] dahil sa kanilang oryentasyong pangkasarian.  Sa maraming mga kultura, ang mga taong bakla (homoseksuwal) o silahis (biseksuwal) ay nagiging tampulan ng tuksuhan o pagtatawa, napapatalsik mula sa trabaho, o kaya pinaghihirap ng karahasan dahil sa pagiging mga sarili nila. Sa maraming mga bansa at mga estado, mayroong mga [[batas]] laban sa gawaing pakikipagtalik sa tao na may katulad na kasarian, at ang mga tao ay maaaring maibilanggo ayon sa kung kanino sila nakipagtalik.  Sa [[Estados Unidos]], ang mga batas na ito ay binawi o pinawalan ng bisa (sa diwa ng ''repeal'' sa Ingles) ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Estados Unidos]] sa loob ng huling mga taon.

==Mga sanggunian==
{{Reflist}}

[[Kategorya:Seksuwalidad]]

{{Sex}}</text>
      <sha1>8q6gd279irzrobodke9dwro3yrwx4t6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Palarong Paralimpiko ng ASEAN</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194575</id>
    <revision>
      <id>2205939</id>
      <parentid>2166495</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T12:36:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Julius Santos III</username>
        <id>139725</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2205939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11923" sha1="1uewq13u9hzp8pafdirr1erwdadvmn8" xml:space="preserve">{{Infobox sporting event organization
|name         = ASEAN Para Games
|image        = 
|size         =
|caption      = 
|image2       = 
|size2        =
|caption2     = 
|abbreviation =
|motto        =
|formation    = [[Palarong Paralimpiko ng ASEAN 2001]] sa [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]]
|recurrence   = 2 years
|last         = [[Palarong Paralimpiko ng ASEAN 2022]] sa [[Sukarata]], [[Indonesia]]
|next         = [[Palarong Paralimpiko ng ASEAN 2023]] sa [[Phnom Penh]], [[Kambodya]]
|purpose      = Multi sport event for disabled people of the nations on the Southeast Asian sub-continent
|headquarters = Kuala Lumpur, Malaysia
|leader_title = President
|leader_name  = Osoth Bhavilai
|website      = {{URL|www.aseanparasportsfed.org}}
|remarks      =
}}

Ang '''Palarong Paralimpiko ng ASEAN''' o '''ASEAN Para Games''' ay isang biennial multi-sport event na ginaganap pagkatapos ng bawat [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] na kinasasangkutan ng mga atleta na may kapansanan mula sa kasalukuyang 11 bansa sa [[Timog Silangang Asya]]. Ang mga kalahok na atleta ay may iba't ibang mga kapansanan mula sa spastic, cerebral palsy, mga kapansanan sa kadaliang kumilos, mga kapansanan sa paningin, naputol hanggang sa mga kapansanan sa intelektwal. Ang ASEAN Para Games ay nasa ilalim ng regulasyon ng ASEAN Para Sports Federation (APSF) sa pangangasiwa ng Pandaigdigang Lupong Paralimpiko (IPC) at ng [[Lupong Paralimpiko ng Asya]] at tradisyonal na pinangangasiwaan ng bansa kung saan ginanap ang Palaro ng Timog Silangang Asya.

==Mga bansang lumahok==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- bgcolor=&quot;#E8E8E8&quot;
! Pangalang NPC || Pormal na pangalan || Unang lumabas || Kodigong IPC || Ibang kodigong ginamit
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| {{INA}} || Republika ng Indonesia ||&lt;center&gt;2001&lt;/center&gt; || &lt;center&gt;'''INA'''&lt;/center&gt; || IDN ([[FIFA]], ISO)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| {{CAM}} || Kaharian ng Cambodia ||&lt;center&gt;2001&lt;/center&gt; || &lt;center&gt;'''CAM'''&lt;/center&gt; || KHM (ISO)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| {{BRU}} || Bansa ng Brunei, ang Tahanan ng Kapayapaan ||&lt;center&gt;2001&lt;/center&gt; || &lt;center&gt;'''BRU'''&lt;/center&gt; || BRN (ISO)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| {{LAO}} || Demokratikong Republika ng Mamamayan ng Lao ||&lt;center&gt;2001&lt;/center&gt; || &lt;center&gt;'''LAO'''&lt;/center&gt; || 
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| {{MAS}}|| Pederasyon ng Malaysia ||&lt;center&gt;2001&lt;/center&gt; || &lt;center&gt;'''MAS'''&lt;/center&gt; || MYS (ISO)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| {{Flag|Myanmar}} || Republika ng Unyon ng Myanmar ||&lt;center&gt;2001&lt;/center&gt; || &lt;center&gt;'''MYA'''&lt;/center&gt; || MMR (ISO)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| {{PHI}} || Republika ng Pilipinas ||&lt;center&gt;2001&lt;/center&gt; || &lt;center&gt;'''PHI'''&lt;/center&gt; || PHL ([[International Organization for Standardization|ISO]], [[FIBA]])
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| {{SGP}} || Republika ng Singapore ||&lt;center&gt;2001&lt;/center&gt; || &lt;center&gt;'''SGP'''&lt;/center&gt; || SIN (1959–2016)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| {{THA}} || Kaharian ng Thailand ||&lt;center&gt;2001&lt;/center&gt;  || &lt;center&gt;'''THA'''&lt;/center&gt; ||
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| {{flag|East Timor}} || Demokratikong Republika ng Timor-Leste ||&lt;center&gt;2003&lt;/center&gt; || &lt;center&gt;'''TLS'''&lt;/center&gt; || 
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| {{VIE}} || Sosyalistang Republika ng Vietnam ||&lt;center&gt;2001&lt;/center&gt; || &lt;center&gt;'''VIE'''&lt;/center&gt; || VNM (ISO)
|}

== Talaan ng mga Palarong Paralimpiko ng ASEAN ==

{{location map+|Southeast Asia|width=700|float=center|caption=Mga punong-abalang lungsod ng Palarong Paralimpiko ng ASEAN|places={{Location map~|Southeast Asia|position=top|lat=3.13  |long=102.40|label=[[Kuala Lumpur|2001, 2009, 2017]]}} {{Location map~|Southeast Asia|position=|lat=21.01|long=105.51|label=[[Hanoi|2003]]}} {{Location map~|Southeast Asia|position=|lat=14.35|long=121.00|label=[[Manila|2005, ''2020'']]}} {{Location map~|Southeast Asia|position=|lat=14.59|long=102.6|label=[[Nakhon Ratchasima|2008]]}} {{Location map~|Southeast Asia|position=|lat=-7.5667 |long=110.81667|label=[[Surakarta|2011]]}} {{Location map~|Southeast Asia|position=|lat=19.45|long=96.6|label=[[Naypyidaw|2014]]}} {{Location map~|Southeast Asia|position=|lat=1.3|long=103.8|label=[[Singapore|2015]]}} }}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:88%; width:100%;&quot;
|- 
!Edisyon
!Taon
!{{nowrap|Punong-abalang bansa}}
!{{nowrap|Punong-abalang lungsod}}
!Binuksan ni
!Tanggapan ng tagapagbukas
!{{nowrap|Petsa}}
!Palakasan
!Mga kaganapan
!Mga bansa
!Mga kalaban
!Koponan na may mataas na ranggo
|-
|[[2001 ASEAN Para Games|I]]
|2001
|align=left|{{Flag|Malaysia}}
|align=left|[[Kuala Lumpur]]
|align=left|[[Mizan Zainal Abidin of Terengganu|Mizan Zainal Abidin]]
|align=left|[[Yang di-Pertuan Agong#Timbalan Yang di-Pertuan Agong|Diputadong hari ng Malaysia]]
|align=left| 26–29 Oktubre
|2
|341
|10
|≈600
|align=left|{{flagIOC2team|MAS|2001 ASEAN Para Games}}
|-
|[[2003 ASEAN Para Games|II]]
|2003
|align=left|{{Flag|Vietnam}}
|align=left|[[Hanoi]]
|align=left|[[Pham Gia Khiem]]
|align=left|Diputadong punong ministro ng Vietnam
|align=left|21–27 Disyembre
|5
|287
|11'''[[#1|&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;]]'''
|≈800
|align=left|{{flagIOC2team|THA|2003 ASEAN Para Games}}
|-
|[[2005 ASEAN Para Games|III]]
|2005
|align=left|{{Flag|Philippines}}
|align=left|[[Manila]]
|align=left|[[Lito Atienza]]
|align=left|Alkalde ng Maynila
|align=left|14–20 Disyembre
|10
|394
|11
|≈1000
|align=left|{{flagIOC2team|THA|2005 ASEAN Para Games}}
|-
|[[2008 ASEAN Para Games|IV]]
|2008
|align=left|{{Flag|Thailand}}
|align=left|[[Nakhon Ratchasima Province|Nakhon Ratchasima]]
|align=left|[[Surayud Chulanont]]
|align=left|Punong ministro ng Thailand
|align=left|20–26 Enero
|14
|488
|11
|≈1000
|align=left|{{flagIOC2team|THA|2008 ASEAN Para Games}}
|-
|[[2009 ASEAN Para Games|V]]
|2009
|align=left|{{Flag|Malaysia}}
|align=left|[[Kuala Lumpur]]&lt;sup&gt;'''[[#2|2]]'''&lt;/sup&gt;
|align=left|[[Abdullah Ahmad Badawi]]
|align=left|Dating punong ministro ng Malaysia
|align=left|15–19 Agosto
|11
|409
|10
|≈1000
|align=left|{{flagIOC2team|THA|2009 ASEAN Para Games}}
|-
|[[2011 ASEAN Para Games|VI]]
|2011
|align=left|{{Flag|Indonesia}}
|align=left|[[Surakarta]]
|align=left|[[Boediono]]
|align=left|Pangalawang Pangulo ng Indonesia
|align=left|15–20 Disyembre
|11
|380
|11
|≈1000
|align=left|{{flagIOC2team|THA|2011 ASEAN Para Games}}
|-
|[[2014 ASEAN Para Games|VII]]
|2014
|align=left|{{Flag|Myanmar}}
|align=left|[[Naypyidaw]]
|align=left|[[Sai Mauk Kham]]
|align=left|Pangalawang Pangulo ng Myanmar
|align=left|14–20 Enero
|12
|359
|10
|1482
|align=left|{{flagIOC2team|INA|2014 ASEAN Para Games}}
|-
|[[2015 ASEAN Para Games|VIII]]
|2015
|align=left|{{Flag|Singapore}}
|align=left|[[Singapore]]
|align=left|[[Tony Tan]]
|align=left|Pangulo ng Singapore
|align=left|3–9 Disyembre
|15
|336
|10
|1181
|align=left|{{flagIOC2team|THA|2015 ASEAN Para Games}}
|-
|[[2017 ASEAN Para Games|IX]]
|2017
|align=left|{{Flag|Malaysia}}
|align=left|[[Kuala Lumpur]]
|align=left|[[Najib Razak]]
|align=left|Punong ministro ng Malaysia
|align=left|17–23 Setyembre
|16
|369
|11
|1452
|align=left|{{flagIOC2team|INA|2017 ASEAN Para Games}}
|-
|[[2020 ASEAN Para Games|X]]
|2020
|align=left|{{Flag|Philippines}}
|align=left|[[Capas, Tarlac|Capas]] &amp; [[Metro Manila]]
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;left&quot; |{{Center|''Kinansela dahil sa [[pandemya ng COVID-19]]''}}
|align=left|
|-
|[[2022 ASEAN Para Games|XI]]
|2022
|align=left|{{Flag|Indonesia}}
|align=left|[[Sukarata]]
| style=&quot;text-align:center&quot; |
|
|30 Hulyo - 6 Agosto
|
|
|
|
|align=left|
|-
|[[2023 ASEAN Para Games|XII]]
|2023
|align=left|{{Flag|Cambodia}}
|align=left|[[Phnom Penh]]
|colspan=7 style=&quot;text-align:center&quot;|''Hinaharap ng kaganapan''
|align=left|
|-
|[[2026 ASEAN Para Games|XIII]]
|2026
|align=left|{{Flag|Thailand}}
|align=left|[[Nakhon Ratchasima]]
|colspan=7 style=&quot;text-align:center&quot;|''Hinaharap ng kaganapan''
|align=left|
|-
|}
* &lt;small&gt;&lt;sup&gt;'''[[#1|&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;]]'''&lt;/sup&gt;Pormal na naisama ang Timor-Leste sa mga Palaro, na dinagdag ang mga kasaping bansa sa labing-isa.&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;&lt;sup&gt;'''[[#2|&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;]]'''&lt;/sup&gt;Orihinal na binalak na gaganapin sa Laos.&lt;/small&gt;

== Tala ng palakasan ==
{{col-begin}}
{{col-1-of-2}}'''Pangunahing palakasan'''
* [[File:Athletics pictogram (Paralympics).svg|17px]] [[Paralympic athletics|Athletics]] (2001, 2003, 2005, 2008, 2009, 2014, 2015, 2017)
* [[File:Powerlifting pictogram (Paralympics).svg|17px]] [[Paralympic powerlifting|Powerlifting]] (2003, 2005, 2008, 2009, 2011, 2014, 2015, 2017)
* [[File:Judo pictogram.svg|17px]] [[Paralympic Judo|Judo]] (2005, 2008)
* [[File:Chess pictogram.svg|17px]] [[Chess]] (2005, 2008, 2009, 2011, 2014, 2015, 2017)
'''Palakasang target'''
* [[File:Archery pictogram (Paralympics).svg|17px]] [[Paralympic archery|Archery]] (2008, 2011, 2014, 2015, 2017)
* [[File:Cycling (road) pictogram (Paralympics).svg|17px]] [[Para-cycling|Cycling]] (2017)
* [[File:Shooting pictogram (Paralympics).svg|17px]] [[Paralympic shooting|Target shooting]] (2008, 2015)
* [[File:Wheelchair fencing pictogram (Paralympics).svg|17px]] [[Wheelchair fencing]] (2005, 2008)
'''Palakasang pantubig'''
* [[File:Sailing pictogram.svg|17px]] [[Sailing (sport)|Sailing]] (2009, 2015)
* [[File:Swimming pictogram (Paralympics).svg|17px]] [[Paralympic swimming|Swimming]] (2001, 2003, 2005, 2008, 2009, 2011, 2014, 2015, 2017)
{{col-2}}'''Pslakasang may bola at raketa'''
* [[File:Badminton pictogram.svg|17px]] [[Para-Badminton|Badminton]] (2003, 2005, 2008, 2009, 2011, 2015, 2017)
* [[File:Boccia pictogram (Paralympics).svg|17px]] [[Boccia]] (2008, 2014, 2015, 2017)
* [[File:Bowling pictogram.svg|17px]] [[Ten-pin bowling]] (2009, 2011, 2015, 2017)
* [[File:Football 5-a-side pictogram (Paralympics).svg|17px]] [[Five-a-side football]] (2014, 2015, 2017)
* [[File:Football 7-a-side pictogram (Paralympics).svg|17px]] [[CP football]] (2014, 2015, 2017)
* [[File:Goalball pictogram (Paralympics).svg|17px]] [[Goalball]] (2005, 2008, 2011, 2014, 2015, 2017)
* [[File:Table tennis pictogram (Paralympics).svg|17px]] [[Para table tennis|Table tennis]] (2003, 2005, 2008, 2009, 2011, 2014, 2015, 2017)
* [[File:Wheelchair basketball pictogram (Paralympics).svg|17px]] [[Wheelchair basketball]] (2005, 2008, 2009, 2015, 2017)
* [[File:Wheelchair tennis pictogram (Paralympics).svg|17px]] [[Wheelchair tennis]] (2005, 2008, 2009, 2011, 2014, 2017)
* [[File:Sitting volleyball pictogram (Paralympics).svg|17px]] [[Sitting volleyball]] (2009, 2011, 2014, 2017)
{{col-end}}
* &lt;small&gt;Boccia, ten-pin bowling, paglalayag at wheelchair fencing ay nagkaroon ng demonstrasyon sa Palarong Paralimpiko ng ASEAN ng 2005.&lt;/small&gt;
**
{{reflist}}

==Mga panlabas na link==
* [https://web.archive.org/web/20030805093334/http://www.aseanparagames.org/ ASEAN Para Games Website]
* [https://web.archive.org/web/20020926172746/http://www.aseanparagames.com/ ASEAN Para Games Website 2]
* [https://web.archive.org/web/20030419024901/http://www.aseanparagames.net/ ASEAN Para Games Website 3]
* [https://web.archive.org/web/20160107040603/https://www.aseanparagames2015.com/about 8th ASEAN PARA GAMES 2015 Singapore]
* [https://web.archive.org/web/20111203180647/http://www.apg6solojateng.com/ 6th ASEAN PARA GAMES 2011 Solo - Jawa Tengah]
* [https://web.archive.org/web/20090414043938/http://www.nst.com.my/Current_News/NST/Monday/Sport/2530140/Article/index_html 5th Asean Para Games official launch]
* [https://web.archive.org/web/20071030193158/http://www.seagames2007.th/en/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=413&amp;Itemid=199 SEAGames website]
* [https://web.archive.org/web/20080207180917/http://www.2007paragames.com/eng/Home/tabid/91/Default.aspx 4th ASEAN ParaGames website]
* [https://web.archive.org/web/20070206163328/http://www.aseanparasports.org/ ASEAN Para Sports Federation] 
* [https://cilisos.my/malaysia-started-the-asean-para-games-16-years-ago-but-guess-who-won-every-single-year/ Malaysia started the ASEAN Para Games 16 years ago. But guess who won every single year? :(]

{{ASEAN Para Games}}

{{DEFAULTSORT:Asean Paragames}}
[[Kategorya:Palarong Paralimpiko]]</text>
      <sha1>1uewq13u9hzp8pafdirr1erwdadvmn8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Griyegong Ortodoksong Simbahan ng Herusalen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201750</id>
    <revision>
      <id>2206028</id>
      <parentid>1804971</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T10:08:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ryomaandres</username>
        <id>8044</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Nilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Griyegong Ortodoksong Simbahan ng Herusalem]] sa [[Griyegong Ortodoksong Simbahan ng Herusalen]] mula sa redirect</comment>
      <origin>1804971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2903" sha1="qureqhgyu2cluzlns8ukeope8hll3xi" xml:space="preserve">{|style=&quot;float: right;&quot;
|- 	 
|{{Infobox Orthodox Church|
  | show_name = Orthodox Patriarchate of Jerusalem
  | image = 
  | caption = Coat of arms
  | founder = The [[Apostles]] 
  | independence = [[Apostolic Age|Apostolic Era]]
  | recognition = [[Eastern Orthodox Church|Orthodox]]
  | primate= Patriarch of the Holy City of [[Jerusalem]] and all [[Palestine]], [[Syria]], beyond the [[Jordan River]], [[Cana|Cana of Galilee]], and Holy [[Zion]] [[Patriarch Theophilos III of Jerusalem|Theophilos III]].|
  | headquarters=[[Jerusalem]] 
  | territory= [[Israel]], [[Palestinian Territories]], [[Jordan]], [[Qatar]].
  | possessions= United States 
  | language= Arabic, Greek, English
  | population= Estimated 500,000 people
  | website= [http://www.jerusalem-patriarchate.info/ http://www.jerusalem-patriarchate.info/]
}}
|}
Ang '''Griyegong Ortodoksong Simbahan ng Herusalem''' ({{lang-el|Πατριαρχεῖον Ἱεροσολύμων}}, ''Patriarcheîon Hierosolýmōn''; {{lang-ar|كنيسة الروم الأرثوذكس في القدس}} ''Kanisa Ar-rum Urtudoks fi al-Quds'', literally '''&quot;Church of the [[Rûm]] Orthodox in Jerusalem&quot;''') na kilala rin bilang '''Ortodoksong Patriarkada ng Herusalem''' ang [[autesepaloso]]ng [[Simbahang Ortodokso]] sa loob ng mas malawak na komunyon ng [[Kristiyanismo]]ng [[Simbahang Ortodokso]]. Ito ay pinamumunuan ng [[Ortodoksong Patriarka ng Herusalem]] at itinuturing ng mga Kristiyanong Ortodokso na &quot;inang simbahan ng lahat ng sangkakristiyanuhan&quot;. Ang mga Kristiyanong kasapi nito ay naniniwalang sa [[Herusalem]] nang ang Simbahan ay itatag sa Pentekostes sa pagbaba ng Banal na Espirito sa mga alagad ni [[Hesus]]({{Bibleverse|Mga|Gawa|2:1-41}}) at ang pagkalat ng ebanghelyo ni Hesus mula sa Herusalem. Ang simbahang ito ay nagdiriwang ng liturhiya nito sa ritong [[Bizantino]] na ang orihinal na wika ay Griyego at sumusunod sa kanilang sariling kalendaryo ng mga pista na nag-iingat ng [[Kalendaryong Huliano]] na nahuhuli ng 13 araw sa [[Kalendaryong Gregoriano]]. Ito ay kadalasang tinatawag na &quot;Σιωνίτις Εκκλησία&quot; ({{lang-el|Sionitis Ecclesia}}, i.e. ang &quot;Simbahan ng [[Zion]]&quot;). Ang bilang ng mga Ortodoksong Kristiyano sa Banal na Lupain ay tinatayang mga 500,000. Ang karamihan ng mga kasapi nito ay mga Palestino at Jordanian. Mayroon ding mga Ruso, Romaniano at Georgian. Ang hierarkiya ng simbahang ito ay pinananaigan ng klerong Griyego na hindi nagsasama ng mayoridad na Arabo sa mga itaas na ranggo ng simbahan. Ito ay isang punto ng walang katapusang alitan sa pagitan ng mga Griyego sa patriarkada na sinusuportahan ng pamahalaang Griyego sa bagay na ito at ng mga Palestino([[Arabong Ortodokso]]). Ang headkwarter ng Ortodoksong Simbahan ng Herusalem ang [[Church of the Holy Sepulchre]].

[[Kategorya:Kristiyanismo sa Herusalem]]
[[Kategorya:Mga katawang simbahan at patriarkada ng Silangang Ortodokso]]</text>
      <sha1>qureqhgyu2cluzlns8ukeope8hll3xi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>DZRJ-TV</title>
    <ns>0</ns>
    <id>225201</id>
    <revision>
      <id>2205938</id>
      <parentid>2160307</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T12:29:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Julius Santos III</username>
        <id>139725</id>
      </contributor>
      <comment>/* External links */</comment>
      <origin>2205938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5691" sha1="f86xcq0crjzo644na13oaofeuzmci5r" xml:space="preserve">{{Infobox television station 
| callsign = DZRJ-DTV
| name = RJTV
| city = [[Makati City]]
| logo = 
| branding = ''RJTV''&lt;br&gt;''RJ DigiTV''
| analog = 
| digital = 29 ([[Ultra high frequency|UHF]]) ([[ISDB|ISDB-T]] test broadcast)
| virtual = 29.01 ([[LCN]])
| affiliations = RJTV
| founded = {{Start date and age|1993|05}}
| airdate = {{start date|1993|5}} (analog)&lt;br /&gt;{{start date and age|2019|1|3}} (digital)
| last_airdate = {{end date and age|2018|6|4}} (analog)
| location = [[Makati City]]
| callsign_meaning = '''DZ'''&lt;br /&gt;'''R'''amon&lt;br /&gt; '''J'''acinto&lt;br /&gt;(owner and founder of RBN, also taken from sister [[DZRJ-AM|AM]] and [[DZRJ-FM|FM radio stations]])
| owner = [[Rajah Broadcasting Network]]
| sister_stations = [[DZRJ-AM]]&lt;br&gt;[[DZRJ-FM]] 
| former_channel_numbers = '''Analog:'''&lt;br&gt; 29 ([[UHF]] 1993-2018)
| former_callsigns = 
| former_affiliations = [[2nd Avenue (TV channel)|2nd Avenue]] (2008-2018)
| callsign_meaning = '''DZ'''&lt;br&gt; '''R'''amon&lt;br&gt; '''J'''acinto&lt;br&gt;(owner and founder of [[Rajah Broadcasting Network|RBN]], also taken from sister [[DZRJ-AM|AM]] and [[DZRJ-FM|FM radio stations]])
| licensing_authority = NTC
| effective_radiated_power = 500&amp;nbsp;W TPO &lt;br&gt; (1&amp;nbsp;kW ERP)
| homepage = [http://www.rjplanet.com www.RJplanet.com]
}}

Ang '''DZRJ-DTV''' (channel 29) ay isang estasyon ng telebisyon sa [[Ultra High Frequency|UHF]], na pagmamay-ari at ginagamit ng [[Rajah Broadcasting Network|Rajah Broadcasting Network, Inc.]] na kung saan ay pagmamay-ari din ni [[Ramon Jacinto|Ramon &quot;RJ&quot; Jacinto]]. Ang RJ DigiTV 29 ay pinapalabas sa lugar ng [[Kalakhang Maynila]], at ito ay naka-base bilang ‘must carry basis’ sa lahat ng cable network. Ang studio nito ay matatagpuan sa Ventures I Bldg., Makati Ave. katabing Daang Hen. Luna, [[Lungsod ng Makati]] At ang transmisor nito ay matatagpuan sa Brgy. San Roque Purok 19, Daang San Lorenzo Ruiz, [[Lungsod ng Antipolo]]. Ang RJTV ay dating nag-eere 24 oras, ngunit nilimitahan ito mula alas-6&amp;nbsp;ng umaga hanggang alas-12&amp;nbsp;ng hatinggabi noong 22 Nobyembre 2012 dahil na din sa ipinalabas na kautusan mula sa [[National Telecommunications Commission|NTC]] patungkol sa mga kanal na ginagamit ng ibang network.

==Kasaysayan==
Nag-umpisa ang ''test broadcast'' nito noong Abril 1993, at naging opsiyal ang telekast nito sa sumunod na buwan. Ang pormat ng kanal na ito noon ay halu-halong mga sesyon ng tugtugan, balitang lokal, usapan, at ang kauna-unahang ''Home TV shopping'' na programa.

Noong 1995, nagpalabas naman ito ng mga ''cartoon'' at ''animated'' na programa upang masubaybayan ng mga kabataan. Ngunit noong 1997, dahil na din sa mahigpit na kompetisyon laban sa [[DWAC-TV|Studio 23]] at noo'y CTV-31 (na ngayo'y kilala bilang '''[[DWKC-TV|BEAM Channel 31]]''' at isa din sa mga affiliator ng [[Solar Entertainment Corporation]] ngayon bilang [[Jack City]]), ang RJTV ay nag-focus na lang sa dati nitong mga programa.

Noong 1 Enero 2008, bilang tugon at resulta na din sa paggamit ng [[Solar Entertainment Corporation]] ng mga lokal/terestriyal na networks sa ''free TV'', ang RJTV 29 ay nagsimulang ipalabas ang ilang programa ng 2nd Avenue, ngunit maaaring mabakante ang ilang programa nito para sa kanilang lokal na programa nila.

Nitong 9 Setyembre 2012, ang RJTV 29 ay pansamantalang nagsara sa ere kasabay din ng pagsara ng [[DWVN-TV|3ABN/Hope Channel PHL 45]]. Napag-alaman na ang kanal na ito ay pansamantalang inaayos at ina-''upgrade'' ang transmisor nito. Nagbalik din ito sa ere noong 21 Nobyembre 2012.

Nitong 2015, DZRJ-TV nagsimula sa ginamit ang Solar-owned transmitter tower matatagpuan malapit sa Nuestra Señora de la Paz Subdivision, Bo. Sta. Cruz, Antipolo City probinsya ng Rizal, pagbabahaging transmisyon na may Solar's subsidiary, Southern Broadcasting Network. Ito'y pakay  ay sa magbigay na mas malinaw at mas mabuting signal reception at ay ginamit sa pagbobrodkast ng SBN at RJTV kapwa sa analog at digital.

== Kasalukuyang Programa ==
{{main|Talaan ng mga palabas ng RJTV}}

==Digital na Telebisyon==
===Digital channels===
UHF channel 29 (563.143&amp;nbsp;MHz) 
{| class=&quot;wikitable&quot;
! [[Digital subchannel#United States|Channel]]
! [[Display resolution|Video]]
! [[Aspect ratio (image)|Aspect]]
! Short name
! Programming
! Note
|-
| 29.01
| rowspan=&quot;5&quot; | [[480i]]
| rowspan=&quot;5&quot; | [[16:9]]
| '''RJ DigiTV'''
| RJ DigiTV {{small|(Main DZRJ-TV programming)}}
| rowspan=&quot;5&quot; | Test broadcast (2.5&amp;nbsp;kW)
|-
| 29.02
| '''Oras ng Himala'''
| Oras ng Himala Channel
|-
| 29.03
| '''DZRJ RadioVision'''
| [[DZRJ-AM|DZRJ RadioVision]]
|-
| 29.04
| '''Rock of Manila TV'''
| Rock of Manila TV
|-
| 29.05
| '''TV Maria'''
| [[TV Maria]]
|}

==Coverage areas==
* [[Metro Manila]]
* [[Pangasinan]]
* [[Ifugao]]
* [[Pampanga]]
* [[Nueva Vizcaya]]
* [[Nueva Ecija]]
* [[Quirino (province)|Quirino]]
* [[La Union]]
* [[Aurora (province)|Aurora]]
* [[Tarlac]]
* [[Olongapo]]
* [[Zambales]]
* [[Bataan]]
* [[Bulacan]]
* [[Rizal (province)|Rizal]]
* [[Quezon (province)|Quezon]]
* [[Cavite]]
* [[Tagaytay]]
* [[Laguna (province)|Laguna]]
* [[Batangas]]
* [[Lucena, Quezon]]

== Mga Dating Programa ==
{{main|Talaan ng mga dating palabas ng RJTV}}

==Mga Himpilan ng RJTV==
{{Main|Rajah Broadcasting Network#RJTV stations nationwide}}

==Tignan din==
* [[Rajah Broadcasting Network]]
* [[DZRJ-AM|DZRJ-AM 810 kHz]]
* [[DZRJ-FM]]

==References==
{{reflist}}

==External links==
* [http://www.rjplanet.com Official Site]

{{Metro Manila TV}}
{{Solar Entertainment}}

{{DEFAULTSORT:DZRJ-TV}}
[[Category:1993 establishments in the Philippines]]
[[Kategorya:Mga himpilan ng telebisyon sa Kalakhang Maynila]]
[[Category:Television channels and stations established in 1993]]</text>
      <sha1>f86xcq0crjzo644na13oaofeuzmci5r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Neolohismo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>227346</id>
    <revision>
      <id>2205954</id>
      <parentid>2201604</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T18:04:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NguoiDungKhongDinhDanh</username>
        <id>113863</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Cross-wiki spam</comment>
      <origin>2118389</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13063" sha1="l2tpya778r4fycj4n49nkj8mbefmmes" xml:space="preserve">Ang '''neolohismo''' ({{IPAc-en|n|iː|ˈ|ɒ|l|ə|dʒ|ɪ|z|əm}}; mula sa [[Sinaunang Griyego|Griyego]] νέο- ''néo-'', &quot;bago&quot; at λόγος ''lógos'', &quot;pananalita, pagbigkas&quot;) ay isang bagong termino, salita, o parirala, na maaaring nasa proseso ng pagpasok sa pangkaraniwang gamit, subalit hindi pa ganap na tanggap sa pang-araw araw na wika.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Levchenko|year=2010|title=Neologism in the Lexical System of Modern English: On the Mass Media Material|publisher=Hammer, Patrick, Tanja Hammer, Matthias Knoop, Julius Mittenzwei, Georg Steinbach u. Michael Teltscher. GRIN Verlag GbR|page=11|isbn=3640637313|language=en|trans-title=Neolohismo sa Sistemang Leksikal ng Makabagong Ingles: Ukol sa Materyal sa Masmidya}}&lt;/ref&gt; Kadalasang inuudyukan ang neolohismo ng mga pagbabago sa kultura at teknolohiya,&lt;ref name=&quot;eNeologism&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Forgue, Guy (1979). &quot;American Neologisms as a Reflection of Cultural Change since 1945&quot; [&quot;Mga Amerikanong Neolohismo bilang Pagsasalamin ng Pagbabago ng Kultura mula noong 1945&quot;] (sa Ingles). ''Proceedings of a Symposium on American Literature'': 199–211.&lt;/ref&gt; at kadalasang tuwirang tumutukoy ang neolohismo sa isang tiyak na tao, lathala, panahon, o pangyayari. Sa proseso ng pagbubuo ng wika, mas maygulang ang mga neolohismo kaysa sa mga [[Protologism|protolohismo]].&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Gryniuk|first1=D|title=On Institutionalization and De-Institutionalization of Late 1990s Neologisms|date=2015|publisher=Cambridge Scholars Publishing|page=150|quote=Tila hindi lamang nagkataon itong proseso [ng leksikalisasyon] dahil ang mga neolohismo mismo ay madalas na dumaan sa mga ilang yugto ng pagbabago. Nagsisimula ang mga ito bilang mga likhang &quot;mabuway&quot; (tinatawag din na &quot;protolohismo&quot;), yaon ay, ang mga ito ay napakabago, ipinapanukala pa, o ginagamit lamang ng maliit na subkultura (Isinalin ang sipi mula sa Ingles)|language=en|trans-title=Ukol sa Institusyonalisasyon at De-institutionalisasyon ng mga Neolohismo ng Dakong Huli ng Dekada 1990}}&lt;/ref&gt; Ang isang salita na may panimulang yugtong nasa pagitan ng [[Protologism|protolohismo]] (kakalikha) at neolohismo (bagong salita) ay ''prelohismo''.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Anesa|first1=Patrizia|title=Lexical Innovation in World Englishes: Cross-fertilization and Evolving Paradigms|date=2018|publisher=Routledge|chapter=Three, 3|language=en|trans-title=Inobasyong Leksikal sa mga Ingles ng Mundo: Tawidsapunla at Nagbabagong Paradigma}}&lt;/ref&gt;

== Kasaysayan at kahulugan ==
Ang salitang ''neolohismo'' ay unang nagamit sa Ingles noong 1772, na hiniram mula sa wikang Pranses ''néologisme'' (1734).&lt;ref&gt;''[[Oxford English Dictionary]]'', draft revision Dec. 2009, [http://dictionary.oed.com/cgi/entry/00322941 ''s.v.'']&lt;/ref&gt; Maaaring tawagin na neolohista ang tagapagtaguyod ng isang bagong salita o doktrina. Sa diwang akademya, walang propesyonal na neolohista, dahil [[Kainterdisiplinaryuhan|interdisiplinaryo]] ang pag-aaral ng gayong bagay (bernakular pangkultura o pang-etniko, bilang halimbawa). Kahit sinuman tulad ng [[Lexicography|leksikograpo]] o [[Etimolohiya|etimolohista]] ay maaaring mag-aral ng neolohismo, kung paano nasasaklaw ang pagpapadama sa kanilang paggamit at kung paano, dahil sa agham at teknolohiya, napakabilis ang pagkalat nila kumpara noon sa kasalukuyang panahon.&lt;ref name=&quot;eNeologism&quot;&gt;{{cite web|title=THE MEANING OF &quot;e-&quot;: Neologisms as Markers of Culture and Technology|url=https://www.researchgate.net/publication/267305674|date=Marso 28, 2019|archiveurl=https://archive.today/20190328141152/https://www.researchgate.net/publication/267305674_THE_MEANING_OF_e-_Neologisms_as_Markers_of_Culture_and_Technology|archivedate=2019-03-28|first=Lucinda|last=Mcdonald|trans-title=Ang KAHULUGAN NG &quot;e-&quot;: Mga Neolohismo bilang Markador ng Kultura at Teknolohiya|language=en|access-date=2020-03-14|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

May mas malawak na kahulugan ang salitang ''neolohismo'' kung saan kinabibilangan ang &quot;isang salita na nagkaroon ng bagong kahulugan&quot;.&lt;ref name=&quot;palgrave&quot;&gt;{{cite book|last1=Zuckermann|first1=Ghilʻad|title=Language contact and lexical enrichment in Israeli Hebrew|date=2003|url=http://www.palgrave.com/br/book/9781403917232|publisher=Palgrave Macmillan|location=New York, NY|isbn=978-1403917232|page=3|edition=2nd|language=en|trans-title=Pakikisalamuha at leksikal na pagpapayaman ng wika sa Ebreo ng Israel}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|isbn=9780072961492|title=Writing from A to Z: the easy-to-use reference handbook|last=Ebest|first=Sally Barr|date=2005|page=449|quote=Ang neolohismo ay isang bagong likhang salita o parirala o bagong paggamit ng isang umiiral na salita o parirala (Isinalin ang sipi mula Ingles)|language=en|trans-title=Pagsusulat mula A hanggang Z: ang pansangguniang hanbuk na madaling gamitin}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Working with Specialized Language: A Practical Guide to Using Corpora|isbn=9781134560660|last1=Bowker|first1=Lynne|last2=Pearson|first2=Jennifer|date=2002|page=214|quote=Gayunman, maaari ring mabuo ang mga neolohismo sa isa pang paraan sa pamamagitan ng pagtatakda ng bagong kahulugan sa umiiral na salita (Isinalin ang sipi mula sa Ingles)|language=en|trans-title=Pagtutugma sa Pandalubhasang Wika: Isang Praktikal na Patnubay sa Paggamit ng mga Korpus}}&lt;/ref&gt; Paminsan-minsan, tinatawag ang huli bilang ''pagbabagong-semantika'',&lt;ref name=&quot;palgrave&quot; /&gt; o ''pagpapalawak-semantika''.&lt;ref&gt;{{Cite book|isbn=9781282155312|title=Competing Models of Linguistic Change: Evolution and beyond|date=2006|last=Thomsen|first=Ole Nedergaard|page=68|quote=Ang mga karugtong, sa kabilang dako, ay mga aplikasyon ng mga umiiral na kahulugan sa bagong paggamit. Paalala na dahil magkaiba ang mga indibidwal na nagsasalita sa kani-kanilang pinagsasaluhang kaugalian sa pagsasalita, maaaring maranasan ng iba ang Karugtong ng isa bilang Neolohismo|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=Anglicisms, Neologisms and Dynamic French|isbn=9789027276148|last=Picone|first=Michael D.|date=1996|page=3|quote=Pagpapatuloy ngayon sa gawain ng pagbibigay-kahulugan sa mga termino, magsisimula ako sa mas pangkalahatang termino 'neolohismo'. ...Ang neolohismo ay anumang bagong salita, morpema o lokusyon at anumang bagong kahulugan para sa umiiral na salita, morpema o lokusyon na lumilitaw sa isang wika. ...Gayundin, anumang semantikong karugtong ng umiiral na salita, morpema o lokusyon... ngunit neolohismo rin ayon sa tinatanggap na kahulugan. (Isinalin ang sipi mula sa Ingles)|language=en}}&lt;/ref&gt; Kadalasang naiiba ang mga neolohismo sa ''[[Idiolect|idyolekto]]'' ng isang tao, ang natatanging huwaran ng bokabularyo, bararila, at pagbigkas ng isang tao. 

Karaniwang ipinapakilala ang mga neolohismo kapag nasusumpungan ang kakulangan ng termino para sa isang tiyak na ideya, o kung kulang sa detalye ang umiiral na bokabularyo, o kung hindi alam ng nananalita ang umiiral na bokabularyo.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Mesthrie|first1=Rajend|title=Language and Social History: Studies in South African Sociolinguistics|date=1995|page=225|trans-title=Wika at Kasaysayang Panlipunan: Mga Pag-aaral sa Timog Aprikanong Sosyolingguwistika|language=en}}&lt;/ref&gt; Medyo madalas ang pagkamit ng neolohismo ng batas, lupon ng pamamahalaan, at teknolohiya.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Solan|first1=Lawrence|title=The Oxford Handbook of Language and Law|date=2012|page=36|language=en|trans-title=Ang Hanbuk ng Oxford sa Wika at Batas}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Greiffenstern|first1=Sandra|title=The Influence of Computers, the Internet and Computer-Mediated Communication on Everyday English|date=2010|page=125|language=en|trans-title=Ang Impluwensiya ng mga Kompyuter, ang Internet at Komunikasyong Namagitan ng Kompyuter sa Pang-araw-araw na Ingles}}&lt;/ref&gt; Isa pang maaaring sanhi na nag-uudyok ng paglikha ng neolohismo ang paglilinaw ng termino na maaaring malabo dahil sa pagkakaroon ng mararaming kahulugan.&lt;ref&gt;{{cite book|doi=10.5184/classicalj.109.4.0407|title=Shadow of a Doubt: A Phantom Caesura in Horace Odes 4.14|last=Cowan|first=Robert|page=407-417|journal=The Classical Journal 109.4|date=2014|language=en|trans-title=Bahagya mang Alinlangan: Isang Guniguning Patlang sa mga Oda ni Horace 4.14}}&lt;/ref&gt;

== Pagsasalinwika ==
Dahil nagmumula ang mga neolohismo sa isang wika, maaaring maging mahirap ang pagsasalinwika sa pagitan ng mga wika.

Sa pamayanang siyentipiko, kung saan nangingibabaw ang wikang Ingles para sa inilimbag na pagsasaliksik, ginagamit minsan ang mga katunog na salinwika (tinutukoy bilang 'pagsasalikas').&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{cite journal|last1=Linder|first1=Daniel|year=2016|title=Non-native scientists, research dissemination and English neologisms: What happens in the early stages of reception and re-production?|url=|journal=Iberica|volume=32|issue=|pages=35–58|language=en|trans-title=Mga di-katutubong dalub-agham, pagpapalaganap ng pananaliksik at mga neolohismo ng Ingles: Ano ang nangyayari sa mga unang yugto ng pagtanggap at pagsipi?}}&lt;/ref&gt; Bilang alternatibo, ginagamit ang salitang Ingles kasama ng isang maikling pagliliwanag ng kahulugan.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
Binibigyang-diin ang apat na paraan ng pagsasalin upang isalinwika ang mga neolohismo: [[pagsasatitik]], [[Transcription (linguistics)|transkripsyon]], ang paggamit ng mga katulad, [[calque|kalko]] o saliniwka ng hiniram.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://termcoord.eu/2015/06/the-translation-of-english-neologisms/|title=The Translation of English Neologisms|website=Terminology Coordination Unit [DGTRAD]|publisher=European Parliament|date=22 June 2015|language=en|trans-title=Ang Pagsasalinwika ng mga Neolohismong Ingles|access-date=1 Mayo 2020|archive-date=26 Septiyembre 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200926211605/https://termcoord.eu/2015/06/the-translation-of-english-neologisms/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Habang nagsasalinwika mula sa Ingles patungo sa mga ibang wika, kadalasang ginagamit ang pagsasatitik.&lt;ref&gt;Lindblad, Jonathan. 2017. &quot;Translation strategies of H.P. Lovecraft’s neologisms into Japanese [Mga estratehiya sa pagsasalinwika ng mga neolohismo ni H.P. Lovecraft tungo sa wikang Hapones] (sa wikang Ingles).&quot; ''Networked Digital Library of Theses &amp; Dissertations''&lt;/ref&gt; Ang pinakakaraniwang paraan na isinasalinwika ng mga propesyonal na tagasalin ay sa [[Think aloud protocol|protokol ng malakas na pagbabasa]] ({{Lang-en|Think aloud protocol}} o TAP), kung saan naghahanap ang mga tagasalin ng pinakaangkop at natural pakinggan na salita sa pamamagitan ng pagsasalita.&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Moghadas|first1=Seyed|year=2014|title=A Model for Cognitive Process of Neologisms Translation|url=|journal=International Journal of English Language &amp; Translation Studies|volume=2|issue=1|pages=4–19|language=en|trans-title=Isang Modelo para sa Prosesong Nagbibigay-malay ng Pagsasalinwika ng Neolohismo}}&lt;/ref&gt; Bilang gayon, maaaring gamitin ng mga tagasalin ang mga potensyal na salinwika at at subukan ang mga ito sa mga iba't ibang istruktura at palaugnayan. 

Mahalaga ang mga tamang salinwika mula sa [[English for specific purposes|Ingles para sa mga tiyak na layunin]] patungo sa mga ibang wika sa mga iba't ibang industriya at sistemang legal.&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Liu|first1=Hui|year=2014|title=A Probe Into Translation Strategies of Tech English Neologism in Petroleum Engineering Field|url=|journal=Studies in Literature and Language|volume=9|issue=1|pages=33–37|language=en|trans-title=Isang Pagsisiyasat sa mga Estratehiya sa Pagsasalinwika ng Neolohismong Teknolohikal sa Ingles sa Larangan ng Pag-iinhinyero sa Petrolyo}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{cite journal|last1=Kerremans|first1=Koen|year=2014|title=Studying the Dynamics of Understanding and Legal Neologisms within a Linguistically Diverse Judicial Space: The Case of Motherhood in Belgium|url=|journal=International Conference; Meaning in Translation: Illusion of Precision|volume=231|issue=|pages=46–52|language=en|trans-title=Pag-aaral ng mga Dinamika ng Pag-iintindi at mga Neolohismong Legal sa loob ng Panghukumang Puwang na may Nagkakaiba-ibang Wika: Ang Kaso ng Pagiging Ina sa Belhiko}}&lt;/ref&gt; Maaaring humantong ang mga di-tumpak na salinwika sa 'asimetriya' o maling pagkaunawa at di-pagkakaintindihan.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Umiiral ang maraming teknikal na talahulunganan ng pagsasalinwika ng Ingles upang labanan ang isyung ito sa mga larangang medikal, panghukuman, at teknolohikal.&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Navarro|first1=F|year=2008|title=Controversies in dermatology: One-Hundred Fifty English Words and Expressions in Dermatology That Present Difficulties or Pitfalls for Translation Into Spanish|trans-title=Mga kontrobersiya sa dermatolohiya: Isang Daan at Limampung Salitang at Ekspresyong Ingles sa Dermatolohiya na Nagpapahirap o Nagpapatibong sa Pagsasalinwika sa Kastila|url=|journal=Actas Dermosifiliográficas (English Edition)|volume=99|issue=5|pages=349–362|doi=10.1016/s1578-2190(08)70268-3|language=en}}&lt;/ref&gt;

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

{{Authority control}}

[[Kategorya:Mga neolohismo| ]]
[[Kategorya:Terminolohiya]]
[[Kategorya:Leksikolohiya]]</text>
      <sha1>l2tpya778r4fycj4n49nkj8mbefmmes</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Asia's Next Top Model</title>
    <ns>0</ns>
    <id>228326</id>
    <revision>
      <id>2205993</id>
      <parentid>2110013</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:33:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Panahon */</comment>
      <origin>2205993</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14429" sha1="o3t2hqnv57qj54swa8vlqqeirugon1t" xml:space="preserve">{{For|modelo|Next Top Model}}
&lt;!-- PINAALAHANAN NA ANG WIKIPEDIANG TAGALOG AY ISANG ONLINE NA ENSIKLOPEDYA HINDI FANSITE, IMINUMUNGKAHI NA MAG LAGAY NG MGA KARAGDAGAN SA ARTIKULO SA PINAKA-PUNTO NG PAHINA, IMINUMUNGKAHI ANG MGA TAGAGAMIT (EDITOR) NA IWASAN ANG PAMBABANDALISMO SA GANITONG PAHINA NG MAISAAYOS ANG NA ULILANG PAHINA, SALAMAT PO --&gt;
&lt;!-- INFOBOX TELEVISION SEASON --&gt; {{Italic title}}

&lt;!-- [[Talaksan:ASNTM Logo v2 New.png|thumb|Ang bagong bersyon, ng logo ng Asia's Next Top Model]] --&gt;
'''''Asia's Next Top Model''''' ay isang palalabas ng telebisyon para sa [[Singapore]], [[Malaysia]], at iba pa. mula sa pormat ng [[Next Top Model]] sa [[Estados Unidos]], Ito ay nilikha sa pamamagitan ni [[Tyra Banks]]. Ang Asia's Next Top Model ay naayon lamang sa bansang Asya. Ito ay may Cycle 1 hanggang-kasalakuyan, '''Jessica Amornkuldilok''' nang ''Cycle 1'', '''Sheena Liam''' nang ''Cycle 2'', '''Ayu Gani''' nang ''Cycle 3'', '''Tawan Kedkong''' nang ''Cycle 4'', '''Maureen Wroblewitz''' ng ''Cycle 5'' at '''Dana Slosar''' ng ''Cycle 6''.

== Hurado's ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto 1em auto;&quot;
|-
! rowspan=&quot;2&quot;|Hurado/Mentor
! colspan=&quot;6&quot;|Panahon
|-
! 1&lt;br&gt; (2012-2013)
! 2&lt;br&gt; (2014)
! 3&lt;br&gt; (2015)
! 4&lt;br&gt; (2016)
! 5&lt;br&gt; (2017)
! 6&lt;br&gt; (2018)
|-
! scope=&quot;col&quot; colspan=&quot;9&quot; | Hosts
|-
| scope=&quot;row&quot; | Nadya Hutagalung
| colspan=&quot;2&quot; | Main
| colspan=&quot;4&quot; bgcolor=darkgray|
|-
| scope=&quot;row&quot; | Georgina Wilson
| colspan=&quot;2&quot; bgcolor=darkgray|
| colspan=&quot;1&quot; | Main
| colspan=&quot;1&quot; | Guest
| colspan=&quot;2&quot; bgcolor=darkgray|
|-
| scope=&quot;row&quot; | Cindy Bishop
| colspan=&quot;3&quot; bgcolor=darkgray|
| colspan=&quot;3&quot; | Main
|-
! scope=&quot;col&quot; colspan=&quot;13&quot; | Judging Panelists
|-
| scope=&quot;row&quot; | Daniel Boey
| colspan=&quot;1&quot; | Main
| colspan=&quot;2&quot; bgcolor=darkgray|
| colspan=&quot;2&quot; | Recurring
| colspan=&quot;1&quot; bgcolor=darkgray|
|-
| scope=&quot;row&quot; | Joey Mead King
| colspan=&quot;3&quot; | Main
| colspan=&quot;3&quot; bgcolor=darkgray|
|-
| scope=&quot;row&quot; | Todd Anthony Tyler
| colspan=&quot;1&quot; | Main
| colspan=&quot;5&quot; bgcolor=darkgray|
|-
| scope=&quot;row&quot; | Mike Rosenthal
| colspan=&quot;1&quot; bgcolor=darkgray|
| colspan=&quot;1&quot; | Main
| colspan=&quot;1&quot; | Recurring
| colspan=&quot;3&quot; bgcolor=darkgray|
|-
| scope=&quot;row&quot; | Adam Williams
| colspan=&quot;1&quot; | Guest
| colspan=&quot;1&quot; | Main
| colspan=&quot;4&quot; bgcolor=darkgray|
|-
| scope=&quot;row&quot; | Alex Perry
| colspan=&quot;1&quot; bgcolor=darkgray|
| colspan=&quot;1&quot; | Guest
| colspan=&quot;1&quot; | Main
| colspan=&quot;3&quot; bgcolor=darkgray|
|-
| scope=&quot;row&quot; | Kelly Tandiono
| colspan=&quot;3&quot; bgcolor=darkgray|
| colspan=&quot;1&quot; | Main
| colspan=&quot;2&quot; bgcolor=darkgray|
|-
| scope=&quot;row&quot; | Yu Tsai
| colspan=&quot;3&quot; bgcolor=darkgray|
| colspan=&quot;3&quot; | Main
|-
| scope=&quot;row&quot; | Cara G. McIlroy
| colspan=&quot;1&quot; | Guest
| colspan=&quot;1&quot; bgcolor=darkgray|
| colspan=&quot;1&quot; | Guest
| colspan=&quot;1&quot; bgcolor=darkgray|
| colspan=&quot;1&quot; | Main
| colspan=&quot;1&quot; bgcolor=darkgray|
|-
| scope=&quot;row&quot; | Xiao Qing Zhang
| colspan=&quot;4&quot; bgcolor=darkgray|
| colspan=&quot;1&quot; | Recurring
| colspan=&quot;1&quot; bgcolor=darkgray|
|-
| scope=&quot;row&quot; | [[Pia Wurtzbach]]
| colspan=&quot;4&quot; bgcolor=darkgray|
| Recurring
| colspan=&quot;1&quot; bgcolor=darkgray|
|-
| scope=&quot;row&quot; | Shikin Gomez
| colspan=&quot;4&quot; bgcolor=darkgray|
| bgcolor=&quot;#CCCCFF&quot;|Contestant
| colspan=&quot;1&quot; | Recurring
|-
| scope=&quot;row&quot; | Minh Tu Nguyen
| colspan=&quot;4&quot; bgcolor=darkgray|
| bgcolor=&quot;#CCCCFF&quot;|Contestant
| colspan=&quot;1&quot; | Recurring
|-
| scope=&quot;row&quot; | Monika Sta. Maria
| colspan=&quot;2&quot; bgcolor=darkgray|
| bgcolor=&quot;#CCCCFF&quot;|Contestant
| colspan=&quot;2&quot; | Guest
| colspan=&quot;1&quot; | Recurring
|}


== Mga kalahok sa bawat bansa ==
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; width:100%; font-size:90%&quot;
|-
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:12%;&quot; |Bansa/Rehiyon
! colspan=&quot;6&quot; style=&quot;width:88%;&quot; |Panahon
|- 
! style=&quot;width:14.67%;&quot; | 1
! style=&quot;width:14.67%;&quot; | 2
! style=&quot;width:14.67%;&quot; | 3
! style=&quot;width:14.67%;&quot; | 4
! style=&quot;width:14.67%;&quot; | 5
! style=&quot;width:14.67%;&quot; | 6
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot; | {{flag|China}}
|Bei Si Liu
|Jessie Yang
| colspan=&quot;4&quot; {{n/a}}
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot; | {{flag|Hong Kong}}
|Helena Chan||Elektra Yu||KB Barlow&lt;br&gt;Lorretta Chow||Jessica Lam||{{n/a}}||Hody Yim	
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot; | {{flag|India}}
|Rachel Erasmus||Sneha Ghosh||colspan=&quot;4&quot; {{n/a}}
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot; | {{flag|Indonesia}}
|Filantropi Witoko
|Janice Hermijanto&lt;br&gt;Bona Kometa
|style=&quot;background:gold;&quot;|'''[[Ayu Gani]]'''&lt;br&gt;Tahlia Raji&lt;br&gt;Rani Ramadhany
|style=&quot;background:silver;&quot;|''Patricia Gouw''&lt;br&gt;Aldilla Zahraa
|Clara Tan&lt;br&gt;Veronika Krasnasari&lt;br&gt;Valerie Krasnadewi
|Jesslyn Lim&lt;br&gt;Iko Bustomi
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot; | {{flag|Japan}}
|Sofia Wakabayashi||Marie Nakagawa||Barbara Katsuki||colspan=&quot;2&quot; {{n/a}}||Sharnie Fenn	
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot; | {{flag|Malaysia}}
|Melissa Th'ng||style=&quot;background:gold;&quot;|'''[[Sheena Liam]]'''&lt;br&gt;Josephine Tan||Melissa Tan&lt;br&gt;Shareeta Selvaraj||Tuti Noor||style=&quot;background:silver;&quot;|''Shikin Gomez''&lt;br&gt;Alicia Amin||Rubini Sambanthan
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot; | {{flag|Mongolia}}
|colspan=&quot;3&quot; {{n/a}}||Tugs Saruul||colspan=&quot;2&quot; {{n/a}}
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot; | {{flag|Myanmar}}
|colspan=&quot;3&quot; {{n/a}}||May Htet Aung||{{n/a}}||Beauty Thet Thinn	
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot; | {{flag|Nepal}}
|Aastha Pokharel||colspan=&quot;5&quot; {{n/a}}
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot; | {{flag|Philippines}}
|style=&quot;background:silver;&quot;|''[[Stephanie Retuya]]''||style=&quot;background:silver;&quot;|''Jodilly Pendre''&lt;br&gt;Katarina Rodriguez||style=&quot;background:silver;&quot;|''[[Monika Santa Maria]]''&lt;br&gt;Amanda Chan&lt;br&gt;Franchesca Lagua||Julian Flores&lt;br&gt;&lt;s&gt;Alaiza Malinao&lt;/s&gt;&lt;br&gt;Gwen Ruais||style=&quot;background:gold;&quot;|'''[[Maureen Wroblewitz]]'''&lt;br&gt;Jennica Sanchez&lt;br&gt;Anjelica Santillan||style=&quot;background:silver;&quot;|[[Adela-Mae Marshall]]&lt;br&gt;Jachin Manere
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot; | {{flag|Singapore}}
|Kyla Tan||Nicole Lee&lt;br&gt;Poojaa Gill||Aimee Cheng-Bradshaw||Angie Watkins||&lt;s&gt;R Nametha&lt;/s&gt;&lt;br&gt;Layla Ong||Yi Han Si	
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot; | {{flag|South Korea}}
|Jee Choi||Jihye Moon||{{n/a}}||''[[Kim Sang In|Sang In Kim]]''||colspan=&quot;2&quot; {{n/a}}
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot; | {{flag|Taiwan}}
|style=&quot;background:silver;&quot;|''[[Kate Ma]]''||Natalie Pickles||colspan=&quot;2&quot; {{n/a}}||Cindy Chen||style=&quot;background:silver;&quot;|[[Mia Sabathy]]
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot; | {{flag|Thailand}}
|style=&quot;background:gold;&quot;|'''[[Jessica Amornkuldilok]]'''&lt;br&gt;&lt;s&gt;Monica Benjaratjarunun&lt;/s&gt;||Tia Taveepanichpan||Kiana Guyon||style=&quot;background:gold;&quot;|'''[[Tawan Kedkong]]'''&lt;br&gt;Maya Goldman|| Dorothy Petzold&lt;br&gt;Heidi Grods||style=&quot;background:gold;&quot;|'''[[Dana Slosar]]'''&lt;br&gt;Pim Bubear&lt;br&gt;Lena Saetiao
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot; | {{flag|Vietnam}}
|Trang Nguyen||Thao Phan||Celine Duong||Mai Ngo Quynh||style=&quot;background:silver;&quot;|''[[Nguyễn Minh Tú|Minh Tu Nguyen]]''||Thanh Vy Nguyen
|}

==Panahon==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:100%; text-align: center;&quot;
|-
! style=&quot;width:3%;&quot;|Lokasyon
! style=&quot;width:9%;&quot;|Petsa
! width=14%|Panalo
! width=14%|Patakbo 
! style=&quot;width:48%;&quot;|Ibang kalahok sa order ng eliminasyon
! style=&quot;width:4%;&quot;|Numero ng kalahok
! style=&quot;width:4%;&quot;|Destinasyon
|-
! 1&lt;br&gt;{{flag|Singapore}}
| 25, Nobyembre 2012 
|{{flagicon|Thailand}}&lt;br&gt;'''[[Jessica Amornkuldilok]]'''
|{{flagicon|Taiwan}}&lt;br&gt;[[Kate Ma]]&lt;br&gt;{{flagicon|Philippines}}&lt;br&gt;[[Stephanie Retuya]]
|Kyla Tan, Monica Benjaratjarunun (quit), Bei Si Liu, Jee Choi &amp; Filantropi Witoko, Thuy Trang Nguyen, Rachel Erasmus, Melissa Th'ng, Helena Chan, Aastha Pokharel, Sofia Wakabayashi
|14
| {{flagicon|Indonesia}}&lt;br&gt;Batam&lt;br&gt;[[Hong Kong]]
|-
|- style=&quot;background: #D0E6FF;&quot;
! 2&lt;br&gt;{{flag|Malaysia}}
| 8, Enero 2014
|{{flagicon|Malaysia}}&lt;br&gt;'''[[Sheena Liam]]'''
|{{flagicon|Philippines}}&lt;br&gt;[[Jodilly Pendre]]
| Jessie Yang, Elektra Yu, Bona Kometa, Jihye Moon, Nhu Thao Phan, Poojaa Gill, Sneha Ghosh &amp; Janice Hermijanto, Tia Taveepanichpan, Natalie Pickles, Josephine Tan, Nicole Lee, Marie Nakagawa, [[Katarina Rodriguez]]
|16
|[[Hong Kong]]
|-
! 3&lt;br&gt;{{flag|Singapore}}&lt;!--The countries listed in this column are where each season was filmed.--&gt;
| 25, Marso 2015
| {{flagicon|Indonesia}}&lt;br&gt;'''[[Ayu Gani]]'''
| {{flagicon|Philippines}}&lt;br&gt;[[Monika Santa Maria]]
| Shareeta Selvaraj, Kiana Guyon, Rani Ramadhany, Lorretta Chow &amp; Celine Duong, Franchesca Lagua, Melissa Tan, KB Barlow, Tahlia Raji, Amanda Chan, Barbara Katsuki, [[Aimee Cheng-Bradshaw]]
|14
|Wala
|-
|- style=&quot;background: #D0E6FF;&quot;
! 4&lt;br&gt;{{flag|Singapore}}
| 9, Abril 2016
| {{flagicon|Thailand}}&lt;br&gt;'''[[Tawan Kedkong]]'''
| {{flagicon|Indonesia}}&lt;br&gt;[[Patricia Gouw|Patricia Gunawan]]&lt;br&gt;{{flagicon|South Korea}}&lt;br&gt;[[Kim Sang In|Sang In Kim]]
|Maya Goldman, Tugs Saruul, Mai Ngo, Gwen Ruais, Alaiza Malinao (quit), Jessica Lam, Aldilla Zahraa, May Htet Aung, Tuti Noor, Angie Watkins, Julian Flores
| 14
| Wala
|-
! 5&lt;br&gt;{{flag|Singapore}}
| 5, April 2017
| '''{{flagicon|Philippines}}&lt;br&gt;[[Maureen Wroblewitz]]'''
|{{flagicon|Vietnam}}&lt;br&gt;[[Nguyễn Minh Tú|Minh Tu Nguyen]]&lt;br&gt;{{flagicon|Malaysia}}&lt;br&gt;[[Shikin Gomez]]
|Anjelica Santillan, Heidi Grods, Jennica Sanchez, Layla Ong, Alicia Amin, R Nametha (disqualified), Valerie Krasnadewi &amp; Dorothy Petzold, Veronika Krasnasari, Cindy Chen, Clara Tan
| 14
|{{flagicon|Malaysia}}&lt;br&gt;[[Kuala Lumpur]] 
|-  style=&quot;background: #D0E6FF;&quot;
! 6&lt;br&gt;{{flag|Thailand}}
| 22, Agosto 2018
| '''{{flagicon|Thailand}}&lt;br&gt;[[Dana Slosar]]'''
|{{flagicon|Philippines}}&lt;br&gt;[[Adela-Mae Marshall|Adela Marshall]]&lt;br&gt;{{flagicon|Taiwan}}&lt;br&gt;[[Mia Sabathy]]
| Lena Saetiao &amp; Hody Yim, Sharnie Fenn, Iko Bustomi, Jesslyn Lim, Rubini Sambanthan, Yi Han Si, Jachin Manere, Thanh Vy Nguyen, Pim Bubear &amp; Beauty Thet Thet Thin
| 14
| Wala
|}

==Results==
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:92%&quot;
!rowspan=1|Order
!Cycle 1
!Cycle 2
!Cycle 3
!Cycle 4
!Cycle 5
!Cycle 6
|-
!1
|Kyla||style=&quot;background:tomato;&quot;|Jessie&lt;br&gt;Elektra&amp;Bona||Shareeta||style=&quot;background:brown;&quot;|Maya||Anjelica||style=&quot;background:tomato;&quot;|Lena&amp;Hody
|-
!2
|style=&quot;background:crimson;&quot;|Monica||style=&quot;background:lightblue;&quot;|Jihye||Kiana||Tugs||Heidi||Sharnie
|-
!3
|Bei Si||Thao||Rani||Mai Ngo||Jennica||Iko
|-
!4
|style=&quot;background:lightblue;&quot;|Jee||Poojaa||style=&quot;background:tomato;&quot;|Lorreta&lt;br&gt;Celine||Gwen&lt;br&gt;Alaiza||Layla||Jesslyn
|-
!5
|Filantropi||style=&quot;background:tomato;&quot;|Sneha&lt;br&gt;Janice||Franchesca||Jessica||Alicia||Rubini
|-
!6
|Trang||style=&quot;background:lightblue;&quot;|Tia||Melissa||style=&quot;background:pink;&quot;|Aldilla||style=&quot;background:brown;&quot;|Nametha||Han
|-
!7
|Rachel||Natalie||KB||May Htet||style=&quot;background:tomato;&quot;|Valerie&lt;br&gt;Dorothy||Jachin
|-
!8
|Melissa||Josephine||Tahlia||style=&quot;background:pink;&quot;|Tuti||Veronika||Vy
|-
!9
|Helena||Nicole||Amanda||Angie||style=&quot;background:pink;&quot;|Cindy||style=&quot;background:tomato;&quot;|Pim&lt;br&gt;Beauty
|-
!10
|Aastha||Marie||style=&quot;background:lightblue;&quot;|Barbara||Julian||Clara||Mia&lt;br&gt;Adela
|-
!11
|style=&quot;background:lightblue;&quot;|Sofia||Katarina||Aimee||Sang In&lt;br&gt;Patricia||Shikin&lt;br&gt;Tu||style=&quot;background:limegreen;&quot;|Dana
|-
!12
|style=&quot;background:lightblue;&quot;|Kate&lt;br&gt;Stephanie||Jodilly||style=&quot;background:lightblue;&quot;|Monika||style=&quot;background:limegreen;&quot;|Tawan||style=&quot;background:limegreen;&quot;|Maureen
|-
!13
|style=&quot;background:limegreen;&quot;|Jessica||style=&quot;background:limegreen;&quot;|Sheena||style=&quot;background:limegreen;&quot;|Gani
|}

:{{Color box|brown}} Ang kalahok ay tinanggal at diskwalipayd sa mga hurado
:{{Color box|tomato}} Ang unang kalahok at dobleng nalagay sa eliminasyon
:{{Color box|crimson}} Ang kalahok ay umayaw sa kompetisyon
:{{Color box|pink}} Ang kalahok ay tunay na natanggal ngunit na isalba
:{{Color box|lightblue}} Ang mga kalahok ay nalagay sa eliminasyon ngunit hindi natanggal
:{{Color box|limegreen}} Ang kalahok ay itinanghal bilang panalo

===Itinanghal===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%
|'''Asia's Next Top Model cycles'''
|'''Kalahok ng nanalo'''
|'''Siyudad'''
|'''Bansa'''
|-
|'''{{center|Asia's Next Top Model (season 1)&lt;br&gt;{{small|2012-13}}}}''' || Jessica Amornkuldilok || Lopburi || {{THA}}
|-
|'''{{center|Asia's Next Top Model (season 2)&lt;br&gt;{{small|2014}}}}''' || Sheena Liam || Subang Jaya || {{flagicon|Malaysia}} [[Malaysia]] 
|-
|'''{{center|Asia's Next Top Model (season 3)&lt;br&gt;{{small|2015}}}}''' || Ayu Gani || Nganjuk || {{INA}}
|-
|'''{{center|Asia's Next Top Model (season 4)&lt;br&gt;{{small|2016}}}}'''|| Tawan Kedkong || Lopburi || {{THA}}
|-
|'''{{center|Asia's Next Top Model (season 5)&lt;br&gt;{{small|2017}}}}''' || Maureen Wroblewitz || [[Riyadh]] {{flagicon|Saudi Arabia}} || {{PHI}}
|-
|'''{{center|Asia's Next Top Model (season 6)&lt;br&gt;{{small|2018}}}}''' || Dana Slosar || [[Bangkok]] || {{THA}}
|}

===1st Runner Up===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%
|'''Asia's Next Top Model cycles'''
|'''Kalahok ng nanalo'''
|'''Siyudad'''
|'''Bansa''' 
|-
|'''{{center|Asia's Next Top Model (season 1)&lt;br&gt;{{small|2012-13}}}}''' || Kate Ma || Kaoshiung || {{TWN}}
|-
|'''{{center|Asia's Next Top Model (season 2)&lt;br&gt;{{small|2014}}}}''' || Jodilly Pendre || [[Mandaluyong]] || rowspan=&quot;2&quot;|{{PHI}}
|-
|'''{{center|Asia's Next Top Model (season 3)&lt;br&gt;{{small|2015}}}}''' || Monika Santa Maria || [[Maynila]]
|-
|'''{{center|Asia's Next Top Model (season 4)&lt;br&gt;{{small|2016}}}}''' || Patricia Gunawan || [[Jakarta]] || {{INA}}
|-
|'''{{center|Asia's Next Top Model (season 5)&lt;br&gt;{{small|2017}}}}''' || Nguyễn Minh Tú || [[Ho Chi Minh]] || {{VIE}}
|-
|'''{{center|Asia's Next Top Model (season 6)&lt;br&gt;{{small|2018}}}}''' || Adela-Mae Marshall || [[Quezon City]] || {{PHI}}
|}

===2nd Runner Up===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%
|'''Asia's Next Top Model cycles'''
|'''Kalahok ng nanalo'''
|'''Siyudad'''
|'''Bansa''' 
|-
|'''{{center|Asia's Next Top Model (season 1)&lt;br&gt;{{small|2012-13}}}}''' || Stephanie Retuya || [[San Pedro, Laguna]] || rowspan=&quot;2&quot;|{{PHI}}
|-
|'''{{center|Asia's Next Top Model (season 2)&lt;br&gt;{{small|2014}}}}''' || Katarina Rodriquez (Top 3) || [[Orlando, Florida]] {{flagicon|United States}} 
|-
|'''{{center|Asia's Next Top Model (season 3)&lt;br&gt;{{small|2015}}}}''' || Aimee Cheng-Bradshaw (Top 3) || Oldham {{flagicon|United Kingdom}} [[England]] || {{SIN}}
|-
|'''{{center|Asia's Next Top Model (season 4)&lt;br&gt;{{small|2016}}}}''' || Kim Sang In || Suwon || {{KOR}}
|-
|'''{{center|Asia's Next Top Model (season 5)&lt;br&gt;{{small|2017}}}}''' || Shikin Gomez || Subang Jaya || {{flagicon|Malaysia}} [[Malaysia]] 
|-
|'''{{center|Asia's Next Top Model (season 6)&lt;br&gt;{{small|2018}}}}''' || Mia Sabathy || [[Vienna]] {{flagicon|Austria}} [[Austria]] || {{TWN}}
|}

==Tingnan rin==
* [[America's Next Top Model]]

[[Kategorya:Mga palabas sa telebisyon]]</text>
      <sha1>o3t2hqnv57qj54swa8vlqqeirugon1t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Panthera</title>
    <ns>0</ns>
    <id>228771</id>
    <revision>
      <id>2205974</id>
      <parentid>2193220</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T03:24:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>79921</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>2205974</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4326" sha1="qxd1jsy3tosffcrxum1xdz7zgkmr43q" xml:space="preserve">{{automatic taxobox
| name = ''Panthera''
| fossil_range = [[Mioseno|Late Miocene]] - Recent, {{fossil_range|5.95|0}}
| image = 4panthera2.0.png
| image_width = 200px
| image_caption = 
| taxon = Panthera
| authority = [[Lorenz Oken|Oken]], 1816
| type_species = ''[[Felis pardus]]''
| type_species_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758
| range_map=
| range_map_caption=
}}

Ang '''''Panthera''''' ay mga [[mamalya]]ng nasa saring ng pamilyang [[Felidae]].

== Mga espesye ==
{{Wikidata list|sparql=
SELECT ?item (concat(&quot;''[[&quot;, ?taxonname, &quot;]]''&quot;) as ?taxonLink) 
  (concat(&quot;[http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&amp;id=&quot;, ?msw, &quot; Mammal Species of the World]&quot;) as ?mswLink)
WHERE {
  ?item wdt:P31 wd:Q16521 ;
        wdt:P105 wd:Q7432 ;
        wdt:P171* wd:Q127960 ;
        wdt:P225 ?taxonname .
  
  optional { ?item wdt:P959 ?msw . }   
}
|columns=P18:Larawan,?taxonLink:Species,P1843:Ibang tawag,?mswLink:MSW
|section=
|min_section=3
|sort=P225
|links=text
|thumb=128
|autolist=fallback
}}
{| class='wikitable sortable'
! Larawan
! Species
! Ibang tawag
! MSW
|-
| [[Talaksan:PZ lion pride.jpg|center|128px]]
| ''[[Panthera leo]]''
| en:Lion&lt;br/&gt;af:Leeu&lt;br/&gt;ak:Gyata&lt;br/&gt;an:Leyón&lt;br/&gt;an:Lión&lt;br/&gt;ar:أَسَدٌ&lt;br/&gt;bar:Léwe&lt;br/&gt;bar:Löwe&lt;br/&gt;be:Леў (Lew)&lt;br/&gt;bg:Лъв (Lăv)&lt;br/&gt;bn:সিংহ&lt;br/&gt;ca:Lleó&lt;br/&gt;ce:Лоьм&lt;br/&gt;cs:lev&lt;br/&gt;cy:Llew&lt;br/&gt;da:Løve&lt;br/&gt;de:Löwe&lt;br/&gt;ee:Dzata&lt;br/&gt;el:Λιοντάρι (Liondári)&lt;br/&gt;eo:Leono&lt;br/&gt;es:León&lt;br/&gt;et:Lõvi&lt;br/&gt;eu:Lehoi&lt;br/&gt;fa:شیر&lt;br/&gt;fi:Leijona&lt;br/&gt;fo:Leyva&lt;br/&gt;fr:Lion&lt;br/&gt;frr:Lööw&lt;br/&gt;gl:León-leoa&lt;br/&gt;gu:સિંહ&lt;br/&gt;haw:Liona&lt;br/&gt;he:אריה&lt;br/&gt;hi:शेर&lt;br/&gt;hi:सिंह&lt;br/&gt;hr:Lav&lt;br/&gt;hu:Oroszlán&lt;br/&gt;hy:Առյուծ&lt;br/&gt;is:Ljón&lt;br/&gt;it:Leone&lt;br/&gt;ja:ライオン&lt;br/&gt;ko:사자&lt;br/&gt;ky:Арстан&lt;br/&gt;la:Leo&lt;br/&gt;li:Liew&lt;br/&gt;ln:Nkosi&lt;br/&gt;lt:Liūtas&lt;br/&gt;lv:Lauva&lt;br/&gt;mk:Лав (lav)&lt;br/&gt;ml:സിംഹം (simham)&lt;br/&gt;mr:शेर (Śēra)&lt;br/&gt;mr:सिंह (singh&lt;br/&gt;mt:Iljun&lt;br/&gt;nl:Leeuw&lt;br/&gt;nn:Løve&lt;br/&gt;nb:Løve&lt;br/&gt;nv:Náshdóítsoh bitsiijįʼ daditłʼooígíí&lt;br/&gt;pa:ਬੱਬਰ ਸ਼ੇਰ&lt;br/&gt;pl:lew afrykański&lt;br/&gt;pt:Leão&lt;br/&gt;ro:Leu&lt;br/&gt;ru:лев&lt;br/&gt;sc:Lioni&lt;br/&gt;sl:lev&lt;br/&gt;ss:Libubesi&lt;br/&gt;st:Tau&lt;br/&gt;sv:Lejon&lt;br/&gt;sw:Simba&lt;br/&gt;ta:சிங்கம்&lt;br/&gt;th:สิงโต&lt;br/&gt;tr:Aslan&lt;br/&gt;uk:Лев (Lev)&lt;br/&gt;vec:Leon&lt;br/&gt;vi:Sư tử&lt;br/&gt;yi:לייב&lt;br/&gt;zh:狮子&lt;br/&gt;fr:Lion d'Afrique&lt;br/&gt;en:African Lion&lt;br/&gt;lb:Léiw&lt;br/&gt;ar:لَيْثٌ&lt;br/&gt;ka:ლომი&lt;br/&gt;ga:leon&lt;br/&gt;ms:Singa&lt;br/&gt;ast:lleón&lt;br/&gt;hy:առյուծ
| [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&amp;id=14000228 Mammal Species of the World]
|-
| [[Talaksan:Junior-Jaguar-Belize-Zoo.jpg|center|128px]]
| ''[[Panthera onca]]''
| en:Jaguar&lt;br/&gt;es:Otorongo&lt;br/&gt;es:Tigre Americano&lt;br/&gt;es:Tigre Real&lt;br/&gt;es:Yaguar&lt;br/&gt;es:Yaguarete&lt;br/&gt;de:Jaguar&lt;br/&gt;pt:jaguar&lt;br/&gt;pt-br:onça-pintada&lt;br/&gt;pt-br:onça-verdadeira&lt;br/&gt;pt-br:jaguaretê&lt;br/&gt;pt-br:jaguarapinima&lt;br/&gt;pt-br:acanguçu&lt;br/&gt;pt-br:canguçu&lt;br/&gt;pl:jaguar amerykański&lt;br/&gt;en:jaguar&lt;br/&gt;ro:Jaguar&lt;br/&gt;ro:Tigru american&lt;br/&gt;ast:xaguar&lt;br/&gt;sl:jaguar&lt;br/&gt;it:giaguaro&lt;br/&gt;he:יגואר
| [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&amp;id=14000240 Mammal Species of the World]
|-
| [[Talaksan:Jaglion.jpg|center|128px]]
| ''[[Panthera onca × Panthera leo]]''
| 
| 
|-
| [[Talaksan:Male leopard - Mara.jpg|center|128px]]
| ''[[Panthera pardus]]''
| en:Leopard&lt;br/&gt;es:Leopardo&lt;br/&gt;es:Pantera&lt;br/&gt;fr:Léopard&lt;br/&gt;fr:Panthère&lt;br/&gt;de:Leopard&lt;br/&gt;he:נמר&lt;br/&gt;pl:lampart plamisty&lt;br/&gt;yi:לעמפערט&lt;br/&gt;id:macan tutul&lt;br/&gt;hu:leopárd&lt;br/&gt;zh:金钱豹&lt;br/&gt;zh:豹&lt;br/&gt;sl:leopard&lt;br/&gt;it:leopardo
| [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&amp;id=14000250 Mammal Species of the World]
|-
| 
| ''[[Panthera sondaica]]''
| 
| 
|-
| [[Talaksan:Adult male Royal Bengal tiger.jpg|center|128px]]
| ''[[Panthera tigris]]''
| en:Tiger
| [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&amp;id=14000259 Mammal Species of the World]
|-
| [[Talaksan:Tigon4.jpg|center|128px]]
| ''[[Panthera tigris × Panthera leo]]''
| 
| 
|-
| [[Talaksan:Uncia uncia.jpg|center|128px]]
| ''[[Panthera uncia]]''
| en:snow leopard
| 
|}
{{Wikidata list end}}

[[kategorya:Felidae]]</text>
      <sha1>qxd1jsy3tosffcrxum1xdz7zgkmr43q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kim Il-sung</title>
    <ns>0</ns>
    <id>232869</id>
    <revision>
      <id>2205957</id>
      <parentid>2204653</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T19:44:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko Blangko</username>
        <id>155328</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2205957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="144659" sha1="n6q5gxtv14yf8184kurpgjitdh8gn4p" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| honorific_prefix    = Dakilang Mariskal ng Republika&lt;br&gt;Walang Hanggang Pinuno ng Juche Korea
| name                = Kim Il-sung
| native_name         = {{nobold|김일성}}
| image               = Kim Il-sung in 1950.jpg
| caption             = Si Kim noong dekada 1950.
| office1             = [[File:WPK Emblem.svg|30px]]&lt;br&gt;Ika-1 Pangkalahatang Kalihim ng [[Partido Manggagawa ng Korea]]
| term_start1         = (Komite Sentral)&lt;br /&gt;12 Oktubre 1966
| term_end1           = 8 Hulyo 1994
| 1blankname1         = Kalihim
| 1namedata1          = Choe Yong-gon&lt;br&gt;Kim Il&lt;br&gt;Pak Kum-chol&lt;br&gt;Ri Hyo-son&lt;br&gt;Kim Kwang-hyop&lt;br&gt;Sok San&lt;br&gt;Ho Pong-hak&lt;br&gt;Kim Yong-ju&lt;br&gt;Pak Yong-guk&lt;br&gt;Kim To-man&lt;br&gt;Ri Kuk-jin&lt;br&gt;Kim Jung-rin&lt;br&gt;Yang Hyong-sop&lt;br&gt;O Jin-u&lt;br&gt;Kim Tong-gyu&lt;br&gt;Han Ik-su&lt;br&gt;Hyon Mu-gwang&lt;br&gt;Kim Jong-il&lt;br&gt;Hwang Jang-yop&lt;br&gt;Kim Yong-nam&lt;br&gt;Kim Hwan&lt;br&gt;Yon Hyong-muk&lt;br&gt;Yun Ki-bok&lt;br&gt;Hong Si-hak
| successor1          = [[Kim Jong-il]]
| office2             = [[File:Emblem of North Korea.svg|25px]] [[File:Emblem of the Supreme Commander of the Korean People's Army.png|30px]]&lt;br&gt;Pangulo ng [[Hilagang Korea]]
| term_start2         = 28 Disyembre 1972
| term_end2           = 8 Hulyo 1994
| 1blankname2         = Premiyer
| 1namedata2          = Kim Il&lt;br&gt;Pak Song-chol&lt;br&gt;Ri Jong-ok&lt;br&gt;Kang Song-san&lt;br&gt;Ri Kun-mo&lt;br&gt;Yon Hyong-muk&lt;br&gt;Kang Song-san
| 2blankname2         = Pangalawang Pangulo   
| 2namedata2          = Choe Yong-gon&lt;br /&gt;Kang Ryang-uk&lt;br /&gt;Kim Tong-kyu&lt;br /&gt;Kim Il&lt;br /&gt;Pak Song-chol&lt;br /&gt;Rim Chun-chu&lt;br /&gt;Ri Jong-ok&lt;br /&gt;Kim Pyong-sik
| office3             = [[File:Emblem of North Korea.svg|25px]]&lt;br&gt;Ika-1 Premiyer ng [[Hilagang Korea]]
| term_start3         = (Gabinete)&lt;br /&gt;9 Setyembre 1948
| term_end3           = 28 Disyembre 1972
| successor3          = [[Kim Il]] (Konseho ng Pangasiwaan)
| 1blankname3         = Unang Pangalawang Premiyer
| 1namedata3          = [[Kim Il]]
| 2blankname3         = Pangalawang Premiyer
| 2namedata3          = Pak Hon-yong&lt;br /&gt;Hong Myong-hui&lt;br /&gt;Kim Chaek&lt;br /&gt;Kim Il&lt;br /&gt;Jong Il-ryong&lt;br /&gt;Nam Il&lt;br /&gt;Pak Ui-wan&lt;br /&gt;Jong Jun-thaek&lt;br /&gt;Kim Kwang-hyop&lt;br /&gt;Kim Chang-man&lt;br /&gt;Ri Jong-ok&lt;br /&gt;Ri Ju-yon&lt;br /&gt;Pak Song-chol&lt;br /&gt;Choe Yong-jin
| birth_name          = Kim Song-ju ({{lang|ko|김성주}})
| birth_date          = {{birth date|df=yes|1912|4|15}}
| birth_place         = Heijō, Heian'nan-dō, Chōsen
| death_date          = {{death date and age|df=yes|1994|7|8|1912|4|15}}
| death_place         = Hyangsan, Hilagang Pyongan, [[Hilagang Korea]]
| resting_place       = Palasyong Araw ng Kumsusan, [[Pyongyang]]
| party               = {{Flagicon image|Flag of the Workers' Party of Korea.svg}} [[Partido Manggagawa ng Korea]]
| otherparty          = {{Flagicon image|Flag of the National Council of Korean Trade Unions.svg}} Partido Manggagawa ng Hilagang Korea (1946–1949)&lt;br /&gt;{{Flagicon image|Flag of the Chinese Communist Party.svg}} [[Partido Komunista ng Tsina]] (1931–1946)
| alma_mater          = Akademyang Militar ng Whasung&lt;br /&gt;Mataas na Paaralan ng Jilin Yuwen
| spouse              = Kim Jong-suk (1941-49)&lt;br /&gt;Kim Song-ae (1952-94)
| children            = [[Kim Jong-il]]&lt;br /&gt;Kim Man-il&lt;br /&gt;Kim Kyong-hui&lt;br /&gt;Kim Kyong-jin&lt;br /&gt;Kim Pyong-il&lt;br /&gt;Kim Yong-il
| parents             = Kim Hyong-jik (ama)&lt;br/&gt;Kang Pan-sok (ina)
| allegiance          = {{unbulleted list|{{Flagicon|North Korea}} [[Hilagang Korea]]|{{flagicon|Soviet Union|1936}} [[Unyong Sobyetiko]]|{{Flagicon image|Flag of the Chinese Communist Party (Pre-1996).svg}} Tsinang Komunista}}
| branch              = {{Flagicon image|Flag of the Korean People's Army Ground Force (1993-2023).svg}} [[Hukbong Bayan ng Korea]]&lt;br&gt;{{Flagicon image|Red Army flag (Fictitious).svg}} [[Hukbong Pula]]&lt;br&gt;{{Flagicon image|Flag of the Chinese Communist Party (Pre-1996).svg}} Nagkakaisang Hukbong Anti-Hapones sa Hilagang-Silangan
| serviceyears        = {{unbulleted list|1948–1994|1941–1945}}
| rank                = [[File:DPRK-Army-OF-12.svg|30px]]&lt;br&gt;''Taewŏnsu'' ({{lang|ko-Hang-KP|대원수}})&lt;br&gt;Dakilang Mariskal
| commands            = Kataas-taasang Komandante
| unit                = Ika-88 Seperadong Brigadang Riple ([[Hukbong Pula]])
| battles             = Kilusang Anti-Hapones sa Manchukuo&lt;br&gt;[[Digmaang Sobyetiko–Hapones]]&lt;br&gt;[[Digmaang Koreano]]&lt;br&gt;[[Digmaang Malamig]]
| signature           = Kim Il Sung Signature.svg
| footnotes           = 
&lt;center style=&quot;background-color:#FCF;&quot;&gt;'''Pagkakasapi sa Institusyong Sentral at Ibang Tanggapang Hinawakan'''&lt;/center&gt;
{{unbulleted list
| list_style = text-align: left
| [[File:Emblem of North Korea.svg|15px]] 1992-1993: Tagapangulo; Komisyon ng Tanggulang Pambansa ng Demokratikong Republikang Bayan ng Korea
| [[File:WPK symbol.svg|15px]] 1982–1994: Tagapangulo; Komisyong Militar Sentral ng Partido Manggagawa ng Korea
| [[File:WPK symbol.svg|15px]] 1980–1994: Kasapi; Presidyo ng Kawanihang Pampolitika ng Ika-6 Komite Sentral ng Partido Manggagawa ng Korea
| [[File:Emblem of North Korea.svg|15px]] 1972-1992: Tagapangulo; Komisyon ng Tanggulang Pambansa ng Komiteng Bayang Sentral ng Demokratikong Republikang Bayan ng Korea
| [[File:WPK symbol.svg|15px]] 1970–1982: Tagapangulo; Komisyong Militar ng Komite Sentral ng Partido Manggagawa ng Korea
| [[File:WPK symbol.svg|15px]] 1970–1980: Kasapi; Komiteng Pampolitika ng Komite Sentral ng Partido Manggagawa ng Korea
| [[File:WPK symbol.svg|15px]] 1966–1994: Kalihiman ng Partido Manggagawa ng Korea
| [[File:WPK symbol.svg|15px]] 1966–1970: Kasapi; Komiteng Permanente ng Komiteng Pampolitika ng Komite Sentral ng Partido Manggagawa ng Korea
| [[File:WPK symbol.svg|15px]] 1961–1970: Tagapangulo; Komiteng Pampolitika ng Komite Sentral ng Partido Manggagawa ng Korea
| [[File:WPK symbol.svg|15px]] 1956–1961: Kasapi; Komiteng Permanente ng Komite Sentral ng Partido Manggagawa ng Korea
| [[File:Emblem of the Supreme Commander of the Korean People's Army.png|15px]] 1950-1972: Kataas-taasang Komandante; Hukbong Bayan ng Korea (hanggang 1991)
| [[File:WPK symbol.svg|15px]] 1949–1966: Tagapangulo; Komite Sentral ng Partido Manggagawa ng Korea
| [[File:Supreme People's Assembly of the DPRK.svg|15px]] 1948–1994: Diputado; Ika-1-9 na Kataas-taasang Asembleyang Bayan
| {{Flagicon image|Flag of the Provisional People's Committee for North Korea.svg}} 1947–1948: Tagapangulo; Komiteng Bayan ng Hilagang Korea
| [[File:WPK symbol.svg|15px]] 1946–1994: Kasapi; Ika-1-6 na Komite Sentral ng Partido Manggagawa ng Korea
| [[File:WPK symbol.svg|15px]] 1946–1956: Kasapi; Komiteng Pampolitika ng Komite Sentral ng Partido Manggagawa ng Korea
| {{Flagicon image|Flag of the National Council of Korean Trade Unions.svg}} 1946–1949: Pangalawang Tagapangulo; Komite Sentral ng Partido Manggagawa ng Hilagang Korea
| {{Flagicon image|Flag of the Provisional People's Committee for North Korea.svg}} 1946–1947: Tagapangulo; Komiteng Bayang Probisyonal ng Hilagang Korea
| [[File:Workers' Party of North Korea star.png|15px]] 1945–1946: Tagapangulo; Kawanihan ng Hilagang Korea ng Partido Komunista ng Korea
}}
----
'''{{flagicon|North Korea}} Ika-1 [[Kataas-taasang Pinuno (Hilagang Korea)|Kataas-taasang Pinuno]] ng [[Hilagang Korea]]'''&lt;br/&gt;([[Setyembre 9]], [[1948]] - [[Hulyo 8]], [[1994]])
&lt;center&gt;{{flatlist|* [[Kim Jong-il]] {{big|'''→'''}}&lt;/center&gt;
}}
&lt;/center&gt;
}}

Si '''Kim Il-sung''' ([[Abril 15]], [[1912]] – [[Hulyo 8]], [[1994]]), ipinanganak na '''Kim Song-ju''', ay isang Koreanong [[rebolusyonaryo]], [[militar]], at [[politiko]] na kilala bilang pigurang tagapagtatag ng [[Hilagang Korea]] at unang kataas-taasang pinuno nito. Namahala siya mula sa pagkalikha ng bansa noong 1948 hanggang sa kanyang pagkamatay nang 1994, kung kailan hinalinhan siya ng kanyang panganay na anak na si [[Kim Jong-il]]. Naglingkod siya bilang unang premiyer at tanging pangulo ng Hilagang Korea, Tagapangulo at Pangkalahatang Kalihim ng [[Partido Manggagawa ng Korea]], at Kataas-taasang Komandante ng [[Hukbong Bayan ng Korea]]. Inilahad niya ang pilosopiyang [[Juche]], ang pampamahalaang ideolohiya ng Hilagang Korea na nakabatay sa [[sosyalismo]], pag-asa sa sarili, at nasyonalismong Koreano.

Isinilang sa isang Kristiyano at aktibistang pamilya sa panahon ng paglupig sa Korea, naging gerilyang anti-Hapones si Kim sa kanyang pagkabata. Naimpluwensyahan siya ng mga makakaliwang ideolohiya at sumali sa mga organisasyong radikal tulad ng [[Partido Komunista ng Tsina]]. Matapos mahati ang tangway sa wakas ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naglingkod siya bilang pinuno ng pamahalaang probisyonal sa sonang Sobyetiko at nangasiwa sa pagkatatag ng kasalukuyang estado ng Hilagang Korea. Pinasimuno niya ang pagsalakay sa [[Timog Korea]] noong 1950 na humantong ng [[Digmaang Koreano]], na tumigil noong 1953 sa pagkapatas at armistisyo.

Muling itinayo ni Kim ang bansa sa ilalim ng isang sentralisadong ekonomiyang planado. Nagtamasa ang Hilagang Korea ng mas mataas na antas ng pamumuhay kaysa sa Timog noong dekada 1960 at 1970, na noo'y dumaranas ng krisis sa politika at ekonomiya. Nagpabago-bago ang kanyang pakikipag-ugnay sa [[Unyong Sobyetiko]] at [[Tsina]] matapos ang [[paghahating Sino-Sobyetiko]], partikular nang pinagsikapan niyang ilagay ang Juche sa praktika sa pamamagitan ng mga polisiyang isolasyonista at pagiging malaya sa mga larangan ng politika, ekonomiya, at militar. Gayunpaman, labis pa rin na umasa ang Hilagang Korea ng mga subsidyo at pinansiyal na tulong mula sa USSR at [[Silangang Bloke]], at lubos na naapektuhan ang ekonomiya ng bansa nang nabuwag ang mga ito. Sa panahong ito ay nanatiling kritikal ang Hilagang Korea sa itinuturing nitong imperyalistang presensya ng mga pwersang pandepensa ng Estados Unidos sa katimugan. Inagaw ng bansa ang barkong USS Pueblo noong 1968, na bahagi ng kampanyang impiltrasyon at subersyon para ipag-isa ang Korea sa ilalim ng pamamahala ng hilagang estado. Pumanaw siya sa edad na 82 noong 1994 sa kanyang tinatahanan sa Hyangsan dahil sa [[atake sa puso]].

Itinuturing si Kim na isang [[totalitaryong]] [[diktador]] na may [[kulto ng personalidad]] na mas matindi kina [[Josef Stalin]] at [[Mao Zedong]]. Maihahalintulad ang paglalarawan sa kanya sa imahe ng isang Konfusyanong ama na karapat-dapat sa lubusang paggalang at pagmamahal ng sambayanan. Binigyan siya ng iba't-ibang titulong di-opisyal at papuri lamang, ngunit ang pinakamahalaga rito ay ang &quot;Dakilang Pinuno&quot;, na naging kolokyal na katawagan upang tukuyin siya. Ang kalendaryong Juche na nagsisilbing sistema ng pagbibilang ng mga taon sa bansa ay nagsisimula sa 1912, ang taon ng kanyang kapanganakan, at ipinagdidiriwang ang kanyang kaarawan sa Abril 15 bilang &quot;[[Araw ng Araw (Hilagang Korea)|Araw ng Araw]]&quot;. Nakatalaga siya sa [[Saligang Batas ng Hilagang Korea|saligang batas]] bilang walang hanggang pinuno ng Juche Korea. Tinatayang mahigit 1.6 na milyong tao ang namatay sa ilalim ng kanyang rehimen sa pagpupurga at pagpapatapon sa kampo ng sapilitang paggawa. Nasa tanggapan ng halos 46 na taon, siya ang ikatlong pinakamatagal na di-haring punong pampamahalaan sa ika-20 dantaon, kung saan nadaanan niya sa termino ang anim na pangulo ng Timog Korea at sampu sa Estados Unidos. Sinundan siya sa panunugkulan ng kanyang anak na si Kim Jong-il, at sa gayo'y naging unang inunong komunista na nagtatag ng pamamahalang dinastiko; patuloy na naghahari ang kanyang pamilya sa Hilagang Korea, na kasalukuyang pinangungunahan ng kanyang apong si [[Kim Jong-un]].

==Pinagmulan at Maagang Buhay==
===Kontrobersya sa Pagkakakilanlan===
[[File:Kinkouzui.jpg|thumb|left|150px|Si Kim Kyung-cheon, isang pinunong militar na hinahalaang gumamit ng pangalang &quot;Kim Il-sung&quot;.]]
Sinasabi ng iilang sanggunian na ang pangalang &quot;Kim Il-sung&quot; ay ginamit noon ni Kim Kyung-cheon, isang sikat na pinuno sa kilusan para sa kalayaang Koreano.&lt;ref name=&quot;Becker 2005&quot;&gt;{{cite book|last=Becker|first=Jasper Martin|url=https://archive.org/details/rogueregimekimjo00beck|title=Rogue Regime: Kim Jong Il and the Looming Threat of North Korea|date=1 Mayo 2005|publisher=Prensa ng Pamantasang Oxford|isbn=978-0-19-803810-8}}&lt;/ref&gt;{{rp|44}} Iniulat ni Grigory Mekler, isang Sobyetikong opisyal na kasama ni Kim noong panahon ng pamahalaang probisyonal, na kinuha ni Kim ang alyas na ito mula sa isang dating komandante na nasawi.&lt;ref&gt;{{cite news|date=10 Enero 2003|title=Soviets groomed Kim Il Sung for leadership |work=Vladivostok News|url=http://vn.vladnews.ru/Arch/2003/ISS345/News/upd10.HTM|archive-url=https://web.archive.org/web/20090610172839/http://vn.vladnews.ru/Arch/2003/ISS345/News/upd10.HTM|archive-date=10 Hunyo 2009}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, tinalo ng Rusong istoryador na si Andrei Lankov na malabong totoo ang salaysay. Kilala ng ilang saksi si Kim bago at pagkatapos ng kanyang panahon sa Unyong Sobyetiko, kabilang ang kanyang superyor na si [[Zhou Baozhong]], na ibinasura ang pahayag ng &quot;pangalawang&quot; Kim sa kanyang mga talaarawan.&lt;ref name=&quot;Lankov 2002&quot;&gt;{{cite book|last=Lankov|first=Andrei Nikolaevich|title=From Stalin to Kim Il Sung: The Formation of North Korea (1945–1960)|publisher=Prensa ng Pamantasang Rutgers|date=30 Hunyo 2002|isbn=978-0813531175}}&lt;/ref&gt; Itinuro naman ng Amerikanong mananalaysay na si Bruce Cumings na ang mga Hapones na opisyal mula sa Hukbo ng Kwantung ay nagpatunay sa kanyang katanyagan bilang isang rebolusyonaryong pigura.&lt;ref name=&quot;Cumings 2005&quot;&gt;{{cite book |last=Cumings|first=Bruce|url=https://books.google.com/books?id=yKN_q-TqYYgC&amp;pg=160-161|title=Korea's Place in the Sun: A Modern History (Updated)|date=17 Setyembre 2005|publisher=W W Norton &amp; Co|isbn=978-0-393-32702-1|location=Bagong York|archive-url=https://web.archive.org/web/20160518130003/https://books.google.com/books?id=yKN_q-TqYYgC&amp;pg=160-161|archive-date=18 Mayo 2016}}&lt;/ref&gt;{{rp|160–161}} Karaniwang tinatanggap ang pananaw na habang minamalabis ang mga gawa ni Kim ng kanyang kulto ng personalidad, isa siyang makabuluhang pinunong gerilya.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Buzo|first=Adrian |title=The Making of Modern Korea (1st Edition)|publisher=Routledge|date=7 Abril 2002|isbn=978-0-415-23749-9|location=Londres}}&lt;/ref&gt;{{rp|56}}
===Kapanganakan at Pagkabata===
[[File:Kim Il-sung's birthplace.jpg|thumb|left|250px|Lugar ng kapanganakan ni Kim Il-sung]]
[[File:Early years of Kim Il-sung.jpg|thumb|left|175px|Litrato ni Kim Il-sung noong bata pa siya]]
Ipinanganak si Kim noong Abril 15, 1912.  Karaniwang sinasang-ayonan na isinilang siya sa maliit na nayon ng Mangyungbong (noo'y tinatawag na Namni) na malapit sa [[Pyongyang]], ngunit ayon sa isang maagang kalahating-opisyal na talambuhay ni Kim Il-sung na inilathala noong 1964 sa [[Hapon]] na may Hilagang Koreanong suporta, ipinanganak si Kim sa tahanan ng kanyang ina sa Chingjong, at kalaunan ay lumaki sa Mangyungbong. Ang kanyang mga magulang ay sina [[Kim Hyong-jik]], isang [[guro]], [[parmakolohiya|parmakolohista]] sa [[damong-gamot]], at aktibista para sa kalayaan ng Korea, at si [[Kang Pan-sok]], isa ring aktibista kagaya ng kanyang asawa. Binigyan nila si Kim ng pangalang Kim Song-ju. Mayroon siyang dalawang nakababatang kapatid na sina [[Kim Chol-ju]] at [[Kim Yong-ju]]. Galing ang pamilya ni Kim mula sa [[Jeonju]], Hilagang Jeolla at ang kanyang lolo sa tuhod (sa kanyang ama) na si [[:en:Kim Ung-u|Kim Ung-u]] ay nanatili sa Mangyongdae noong 1860. Lumaki si Kim sa isang [[Kristiyanismo|Kristiyanong]] pamilya, partikular na sumusunod sa sektang [[Presbyterianismo]]. Ang kanyang lolo sa ina ay isang [[Protestantismo|Protestanteng]] ministro, ang kanyang ama ay pumunta sa isang paaralang misyonero, at ang kanyang mga magulang ay aktibo sa pamayanan ng [[relihiyon]]. Ang pamilya ni Kim ay sumali sa mga aktibidad na kontra-Hapones at tumakas sa [[Manchuria]] noong 1920 kagaya ng karamihan ng mga Koreanong pamilya upang makaiwas sa [[taggutom]] at sa pang-aapi ng mga Hapones sa panahon noong sakop pa ng [[Hapon]] ang [[Korea]].&lt;ref&gt;{{cite book | last = Suh | first = Dae-sook | title = Kim Il Sung: The North Korean Leader | location = New York | publisher = Columbia University Press | year = 1988 | page = 3| isbn = 0231065736 | url = https://archive.org/details/00book729884 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://scholarworks.arcadia.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1011&amp;context=senior_theses&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |author=[[Andrei Lankov]] |title=The DPRK yesterday and today. Informal history of North Korea |url=https://www.litmir.me/br/?b=243895&amp;p=1 |page=[https://www.litmir.me/br/?b=243895&amp;p=73 73] |date=2004 |publisher=Восток-Запад (English: East-West) |location=Moscow |id=243895 |access-date=2021-12-14 |archive-date=2020-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200802205207/https://www.litmir.me/br/?b=243895&amp;p=1 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.dailynk.com/english/read.php?num=11335&amp;cataId=nk03600 |title=Soviet Officer Reveals Secrets of Mangyongdae |publisher=Daily NK |access-date=15 April 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140211183034/http://www.dailynk.com/english/read.php?num=11335&amp;cataId=nk03600 |archive-date=11 February 2014 |date=2 January 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book | author=Baik Bong | title=Kim il Sung: Volume I: From Birth to Triumphant Return to Homeland | publisher=Dar Al-talia | location=Beirut, Lebanon | year=1973| page = 12|author-link=Baik Bong }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.kimjongiliathemovie.com/learnmore.html Kimjongilia – The Movie – Learn More] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100918043045/http://www.kimjongiliathemovie.com/learnmore.html |date=18 September 2010 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/reviews/the-rage-against-god-by-peter-hitchens-1965109.html |location=London |work=The Independent |title=The Rage Against God, By Peter Hitchens |first=Sholto |last=Byrnes |date=7 May 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100512025421/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/reviews/the-rage-against-god-by-peter-hitchens-1965109.html |archive-date=12 May 2010 }}&lt;/ref&gt;

Ayon sa kanyang opisyal na sariling [[talambuhay]], nag-aral siya sa iba't ibang paaralan noong kanyang pagkabata. Nagsimula ang kanyang pormal na edukasyon sa ikalimang baitang sa Mababang Paaralan ng Changduk, kung saan ang kanyang lolo sa ina ay ang [[punong-guro]] ng paaralan. Noong nanatili ang kanyang pamilya sa Linjiang, isang [[lungsod]] sa timog ng lalawigang [[Jilin]], ay pinaturuan ng kanyang ama si Kim sa isang tagapagturo ng [[wikang Tsino]] sa loob ng isang taon at kalahati at pinaaral niya si Kim sa Mababang Paaralan ng Linjiang. Nakasaad din sa kanyang talambuhay na nagpatuloy siya ng kanyang pag-aaral sa Mababang Paaralan ng Paldo-gu, isang apat-na-taong Tsinong paaralan kung saan ang lahat ay itinuro sa wikang Tsino, at sa Unang Paaralang Panggitna ng Muson.&lt;ref&gt;https://oregondigital.org/downloads/oregondigital:df72cx739&lt;/ref&gt;

Ayon kay Dgro. Kim Hyung-suk, isang retiradong dalubguro at pilosopo na dumalo sa parehong mababang paaralan kay Kim, &quot;mataas&quot; si Kim noong siya'y bata pa. Ulat niya na sinasabi ng mga nakakatanda sa paaralang iyon na si Kim ang &quot;laging pinuno sa [[futbol]]&quot; at &quot;isang batang palautos na laging inuutusan ang mga batang nasa kanyang palibot&quot;.&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=nZu1BU6JmXI&lt;/ref&gt;
===Mga Komunista at Gerilyang Aktibidad===
[[File:Kim Il-sung in 1927.jpg|thumb|left|175px|Si Kim noong nag-aaral pa siya sa [[Mataas na Paaralan ng Jilin Yuwen]]]]
[[File:Shang Yue portrait.jpg|thumb|left|175px|Si [[:en:Shang Yue|Shang Yue]], isang [[Marxismo|Marxistang]] dalubguro na naging isang impluwensiya ni Kim]]
Sinasabi ng mga Hilagang Koreano at ng ibang mapagkukunan na itinatag ni Kim ang [[Unyong Ibagsak-ang-Imperyalismo]] noong Oktubre 1926 at pinamunuan ito sa edad na 14, ngunit pinaniniwalaan ng iba na ang may-ari ng unyon ay ang Unyong Magbubukid ng Gilheuk na pinamunuan ni Lee Jong-rak. Sa kanyang edukasyon, nag-aral si Kim sa Akademiyang Militar ng Whasung noong 1926 ngunit umalis siya noong 1927 dahil ayon sa kanya ang mga pamaraan ng pagsasanay dito ay luma na. Pagkatapos nito ay nag-aral siya sa [[Mataas na Paaralan ng Jilin Yuwen]] sa [[Tsina]] hanggang 1930 noong tinanggihan niya ang mga [[pyudal]] na [[kaugalian]] ng mga nakatatandang Koreano roon at noong nagkaroon siya ng interes sa mga [[komunismo|komunistang]] [[ideolohiya]]. Sa paaralang ito nakilala ni Kim si Shang Yue, isang [[Marxismo|Marxistang]] dalubguro na naging isa sa mga impluwensya ni Kim noong panahon ng kanyang pag-aaral dito. Ayon sa kanyang sariling talambuhay, nagpakilala si Shang sa kanya ng mga klasikong Tsinong teksto tulad ng [[:en:Dream of the Red Chamber|Panaginip ng Pulang Kamara]] ni [[:en:Cao Xuequin|Cao Xeuquin]] at mga magkapanahong panitikan nina [[Lu Xun]] at [[Chen Duxiu]], pati na rin ang panitikang Ruso, kabilang ang [[Ina (kathambuhay)|Ina]] at [[Mga Kaaway]] ni [[Maxim Gorky]]. Pinatibay din ni Shang ang mga pananaw ni Kim sa pagkamakabansang magbubukid at hinikayat si Kim na maging proletaryong manunulat, kung saan palagi niyang binigyang-diin ang panlipunang layunin ng panitikan. Ang impluwensya ni Shang ay makikita sa mga pampolitikang dula na isinulat ni Kim, kagaya ng [[Dagat ng Dugo]] na kanyang isinulat noong 1930s. Inulat ng anak ni Shang na inilarawan ng kanyang tatay si Kim na &quot;masigasig&quot; at &quot;naglalagay ng mga magagandang tanong sa loob at labas ng klase&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Kim Il-sung Death Anniversary: How the North Korea Founder Created a Cult of Personality |last=Smith |first=Lydia |work=International Business Times UK |date=8 July 2014 |access-date=1 October 2014 |url=http://www.ibtimes.co.uk/kim-il-sung-death-anniversary-how-north-korea-founder-became-cult-personality-1455758 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006150839/http://www.ibtimes.co.uk/kim-il-sung-death-anniversary-how-north-korea-founder-became-cult-personality-1455758 |archive-date=6 October 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=David-West |first=Alzo |date=January 2009 |title=The Literary Ideas of Kim Il Sung and Kim Jong Il: An Introduction to North Korean Meta-Authorial Perspectives |url=http://clogic.eserver.org/2009/david-west.pdf |journal=Cultural Logic |volume=12 |pages=5–6 |access-date=April 18, 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151123131224/http://clogic.eserver.org/2009/David-west.pdf |archive-date=November 23, 2015 |df=mdy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Chih-yu |first1=Shih |date=May 28, 2014 |title=Harmonious Intervention: China's Quest for Relational Security |url=https://books.google.com/books?id=ZMiaBAAAQBAJ&amp;pg=PA69 |publisher=Ashgate Publishing, Ltd. |page=69 |isbn=978-1-4094-6487-7 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://encykorea.aks.ac.kr/Contents/Item/E0066846|title = 타도제국주의동맹(打倒帝國主義同盟) - 한국민족문화대백과사전}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/08/28/world/asia/28korea.html?_r=1&amp;hp |work=The New York Times |title=Carter Wins Release of American in North Korea |first1=Choe |last1=Sang-Hun |first2=Sharon |last2=Lafraniere |date=27 August 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170630231240/http://www.nytimes.com/2010/08/28/world/asia/28korea.html?_r=1&amp;hp |archive-date=30 June 2017 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Bradley K. Martin|title=Under the Loving Care of the Fatherly Leader: North Korea and the Kim Dynasty|url=https://books.google.com/books?id=qoZx6hOCNukC&amp;pg=PA23|date=April 1, 2007|publisher=St. Martin's Press|isbn=978-1-4299-0699-9|page=23}}&lt;/ref&gt;

Natapos ang pormal na edukasyon ni Kim nang arestuhin at ipakulong siya ng mga pulisya dahil sa kanyang mga subersibong gawain. Sa edad na 17, si Kim ang naging pinakabatang miyembro ng isang lihim na Marxistang organisasyon na may hindi hihigit sa dalawampung miyembro na pinamunuan ni Ho So, na kabilang sa Timog Manchuriang Komunistang Kapisanang Kabataan. Natuklasan ng pulisya ang grupo tatlong linggo matapos itong mabuo noong 1929, at ikinulong muli si Kim ng ilang buwan. Sumali si Kim sa [[Partido Komunista ng Tsina]] noong 1931 at sa iba`t-ibang mga grupong gerilya laban sa [[Hapon]] sa hilagang Tsina. Pinaalis si Kim sa [[Komunistang Internasyonal]] (kilala rin bilang ang Ikatlong Internasyonal) noong 1930 dahil sa kanyang sobrang [[pagkamakabansa]].&lt;ref&gt;{{cite book |last=Lankov |first=Andrei |title=From Stalin to Kim Il Sung: The Formation of North Korea 1945–1960 |publisher=Rutgers University Press |year=2002 | page = 52|isbn=978-0813531175 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | last = Suh | first = Dae-sook | title = Kim Il Sung: The North Korean Leader | location = New York | publisher = Columbia University Press | year = 1988 | page = 7| isbn = 0231065736 | url = https://archive.org/details/00book729884 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://scholarworks.arcadia.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1011&amp;context=senior_theses&lt;/ref&gt;

[[File:Mukden 1931 japan shenyang.jpg|thumb|left|225px|Mga sundalong Hapones na pumapasok sa [[Shenyang]] pagkatapos ang [[Pangyayari sa Mukden]]]]
[[File:Northeast Anti-Japanese United Army SOLDIERS.jpg|thumb|left|225px|Mga sundalo ng [[Hilagang-Silangang Nagkakaisang Hukbong Kontra-Hapones]]]]
Noong Mayo 30, 1930, naganap ang isang kusang marahas na pag-aalsa sa silangang [[Manchuria]] kung saan inatake ng mga magbubukid ang ilang lokal na nayon sa ngalan ng paglaban sa &quot;handulong ng mga Hapones&quot;. Madaling nasugpo ng mga awtoridad ang hindi planado, hindi nakatutok, at daskol na pag-aalsa. Dahil dito, nagsimulang magplano ang mga Hapones ng pagsakop sa Manchuria. Diumano'y binalaan ni Kim ang mga delegado laban sa mga hindi planadong pag-aalsa gaya ng pag-aalsa noong Mayo 30, 1930 sa silangang Manchuria sa isang talumpati sa isang pulong ng mga delegado ng Batang Komunistang Liga noong Mayo 20, 1931 sa Yenchi, isang kondehan sa Manchuria.&lt;ref&gt;Kim Il-Sung, &quot;Let Us Repudiate the 'Left' Adventurist Line and Follow the Revolutionary Organizational Line&quot; contained in ''On Juche in Our Revolution'' (Foreign Languages Publishers: Pyongyang, Korea, 1973)3.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Yamamuro |first=Shin'ichi |date=2006 |title=Manchuria Under Japanese Dominion |url=https://books.google.com/books?id=7Jx0BAAAQBAJ&amp;q=may%2030%201930%20manchuria%20uprising&amp;pg=PA24 |access-date=8 February 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160518062413/https://books.google.com/books?id=7Jx0BAAAQBAJ&amp;lpg=PA24&amp;ots=YiKIyIWckn&amp;dq=may%2030%201930%20manchuria%20uprising&amp;pg=PA24 |archive-date=18 May 2016 |isbn=9780812239126 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Suh|first=Dae-Sook|title=Korean Communism, 1945–1980: A Reference Guide to the Political System|year=1981|location=Honolulu|publisher=The University Press of Hawaii|isbn=978-0-8248-0740-5|pages=9, 19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Kim Il-Sung, &quot;Let Us Repudiate the 'Left' Adventurist Line and Follow the Revolutionary Organizational Line&quot; contained in ''On Juche in Our Revolution'', pp.1-15.&lt;/ref&gt;

Naganap ang [[Pangyayari sa Mukden]] noong Setyembre 18, 1931, kung saan mayroong sumabog na [[dinamita]] na malapit sa isang riles ng tren ng mga Hapones sa bayan ng Mukden (ngayo'y [[Shenyang]]) sa Manchuria. Bagama't walang pinsalang naganap, ginamit ng mga Hapones ang insidente bilang dahilan upang magpadala ng sandatahang lakas sa Manchuria at magtalaga ng papet na pamahalaan, kung saan nabuo ang papet na estadong [[Manchukuo]]. Noong 1935, naging miyembro si Kim ng [[Hilagang-Silangang Nagkakaisang Hukbong Kontra-Hapones]], isang grupong gerilya na pinamunuan ng [[Partido Komunista ng Tsina]]. Si Kim ay hinirang sa parehong taon upang maglingkod bilang komisar sa politika para sa ika-3 pagtuklap ng ikalawang dibisyon, na binubuo ng humigit-kumulang 160 sundalo. Dito nakilala ni Kim si Wei Zhengmin, ang lalaking magiging tagapayo niya bilang komunista. Siya ang agarang superyor na opisyal ni Kim na nagsilbi noong panahong iyon bilang tagapangulo ng Pampolitikang Komite ng Hilagang-Silangang Nagkakaisang Hukbong Kontra-Hapones. Direktang nag-ulat si Wei kay Kang Sheng, isang miyembro ng partido na may mataas na ranggo na malapit kay [[Mao Zedong]] sa Yan'an, hanggang sa kamatayan ni Wei noong Marso 8, 1941.&lt;ref&gt;Kim Il-Sung, &quot;On Waging Armed Struggle Against Japanese Imperialism&quot; on 16 December 1931 contained in ''On Juche in Our Revolution'', pp. 17-20.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Lankov |first=Andrei |title=From Stalin to Kim Il Sung: The Formation of North Korea 1945–1960 |publisher=Rutgers University Press |page = 53|year=2002 |isbn=978-0813531175 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=Korea's Place in the Sun: A Modern History|url=https://archive.org/details/koreasplaceinsun0000cumi|last=Cumings|first=Bruce|publisher=[[W. W. Norton &amp; Company]]|year=2005|isbn=978-0-393-32702-1|location=New York|page=[https://archive.org/details/koreasplaceinsun0000cumi/page/160 160]-161|author-link=Bruce Cumings}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | last = Suh | first = Dae-sook | title = Kim Il Sung: The North Korean Leader | location = New York | publisher = Columbia University Press | year = 1988 | page = 8-10| isbn = 0231065736 | url = https://archive.org/details/00book729884 }}&lt;/ref&gt;

[[File:소련군 88여단 시절 김일성과 동료.jpg|thumb|left|200px|Si Kim (dulong kaliwa) at ng kanyang mga kasama sa [[Ika-88 na Hiwalay na Brigadang Riple]]]]
 
[[File:1943-10-05-제88여단 대원.jpg|thumb|left|200px|Si Kim (unang linya, ikalawa mula sa kanan) at ng kanyang mga kasama sa [[Ika-88 na Hiwalay na Brigadang Riple]]]]
[[File:Amur River.JPG|thumb|right|200px|Ang [[:en:Amur|Ilog ng Amur]]]]
Noong 1935 ay pinalitan ni Kim ang kanyang pangalan sa Kim Il-sung na nangangahulugang &quot;Kim Maging ang [[Araw]]&quot;. Sa kanyang talambuhay na [[:en:With the Century|Kasama sa Siglo]], nagsulat si Kim tungkol sa pangalang ito: &quot;Sa panahon na kumalat ang kantang Bituin ng Korea, pinalitan ng mga kasama ko ang pangalan ko at sinimulan akong tawagin na Han Byol ... ibig sabihin ay &quot;Isang Bituin&quot;. Si Pyon Tae U at ibang may pampublikong pag-iisip sa Wujiazi at ang mga kabataang komunista gaya ni Choe Il Chon ang nagmungkahi na palitan ang pangalan ko sa Kim Il Sung. Kaya tinawag ako sa tatlong pangalan, Song Ju, Han Byol at Il Sung. ... Hindi ko ginusto na tinawag ako sa ibang pangalan. Hindi pa rin ako nagparaya sa mga taong pumupuri sa akin sa pamamagitan ng paghahambing sa akin sa isang bituin o sa araw; hindi ito nababagay sa akin, [bilang isang] binata. Ngunit hindi ako pinakinggan ng aking mga kasama, gaano man kahigpit ang pagsaway ko sa kanila o pinagtalunan ito.... Noong tagsibol ng 1931 nang nanatili ako ng mga tatlong linggo sa bilangguan, nang inaresto ng mga kumander ng militar sa Guyushu, na ang pangalang Kim Il Sung ay lumabas sa mga pahayagan sa unang pagkakataon. Hanggang sa mga oras na iyon karamihan sa aking mga kakilala ay tinawag ako sa aking tunay na pangalan, Song Ju. Sa mga huling taon nang simulan ko ang armadong pakikibaka sa silangang Manchuria na tinawag ako sa isang pangalan, Kim Il Sung, ng aking mga kasama. Itinaguyod ako ng aking mga kasama bilang kanilang pinuno, binigyan ako ng bagong pangalan at kumanta sila ng mga awit tungkol sa akin. Sa gayon ay ipinahayag nila ang kanilang kaloob-loobang damdamin.&quot;&lt;ref&gt;{{cite book|title= Under the Loving Care of the Fatherly Leader: North Korea and the Kim Dynasty|url= https://archive.org/details/underlovingcareo0000mart|author= Bradley K. Martin|publisher= Thomas Dunne Books|year= 2004|page = [https://archive.org/details/underlovingcareo0000mart/page/30 30]|isbn= 978-0-312-32322-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Kim Il-sung|date=1994|title=With the Century|volume=2|url=http://www.naenara.com.kp/en/book/download.php?2+2002#.pdf|location=Pyongyang|page=110-111|publisher=Foreign Languages Publishing House|oclc=28377167|access-date=17 October 2014|archive-date=21 Oktubre 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141021030932/http://www.naenara.com.kp/en/book/download.php?2+2002#.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Si Kim ay hinirang bilang kumander ng Ika-6 na dibisyon noong 1937 sa edad na 24, kung saan kontrolado niya ang ilang daang mga yunit na nakilala bilang ang &quot;Dibisyon ni Kim Il-sung&quot;. Habang pinangasiwaan niya ang dibisyon na ito, sinalakay niya ang Pochonbo noong Hunyo 4, 1937. Kahit ang nakuha lamang ng dibisyon ni Kim ay isang maliit na bayan na hawak ng Hapon sa loob lamang ng hangganan ng Korea sa loob ng ilang oras, isinaalang-alang na ito bilang isang tagumpay ng militar dahil nahihirapan noon ang mga gerilyang yunit na makakuha ng teritoryo ng kalaban. Pagkatapos ng tagumpay na ito ay nagkaroon si Kim ng katanyagan sa mga Tsinong gerilya at pinakinabangan ito ng mga Hilagang Koreanong talambuhay kung saan itinuring nila ang pangyayari bilang isang dakilang tagumpay para sa Korea. Para sa mga Hapones, itinuring nila si Kim bilang isa sa mga pinakaepektibo at tanyag na mga gerilyang pinuno ng Korea, at dahil dito kinilala siya ng mga Hapones bilang ang &quot;[[Tigre]]&quot;. Ipinadala ng mga Hapones ang &quot;Yunit Maeda&quot; upang hulihin siya noong Pebrero 1940. Sa parehong taon ay dinukot ng mga Hapones si Kim Hye-sun, isang babae na hinalaan na ang unang asawa ni Kim. Matapos siyang gamitin bilang isang prenda upang subukang kumbinsihin ang mga gerilyang Koreano na sumuko, agad-agad siyang pinapatay. Si Kim ay hinirang na kumander ng ika-2 rehiyon ng pagpapatakbo para sa ika-1 hukbo, ngunit sa pagtatapos ng 1940 ay siya na lang ang natirang pinuno ng ika-1 hukbo na buhay. Dahil hinahanap siya ng mga tropang Hapones, tumakas si Kim at ng mga natitira sa kanyang hukbo patungong [[Unyong Sobyet]] sa pamamagitan ng pagtawid sa [[:en:Amur|Ilog ng Amur]]. Nang makarating siya at ng kanyang mga katropa ay ipinadala sila sa isang kampo sa Vyatskoye na malapit sa [[Khabarovsk]], kung saan sinanay sila ulit ng mga Sobyet. Noong Agosto 1942, inatasan si Kim at ng kanyang hukbo sa [[Ika-88 na Hiwalay na Brigadang Riple]] na kabilang sa [[Pulang Hukbo ng Mga Manggagawa at Magsasaka]] (Pulang Hukbo). Ang naging superyor ni Kim noong panahong ito ay si [[Zhou Baozhong]], ang kumander ng brigada. Si Kim ay naging isang komandante sa Pulang Hukbo at nagsilbi rito hanggang sa wakas ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]].&lt;ref&gt;{{cite book|title=Korea's Place in the Sun: A Modern History|url=https://archive.org/details/koreasplaceinsun0000cumi|last=Cumings|first=Bruce|publisher=[[W. W. Norton &amp; Company]]|year=2005|isbn=978-0-393-32702-1|location=New York|page = [https://archive.org/details/koreasplaceinsun0000cumi/page/160 160]-161|author-link=Bruce Cumings}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=Korea's Place in the Sun: A Modern History|url=https://archive.org/details/koreasplaceinsun0000cumi|last=Cumings|first=Bruce|publisher=[[W. W. Norton &amp; Company]]|year=2005|isbn=978-0-393-32702-1|location=New York|page = [https://archive.org/details/koreasplaceinsun0000cumi/page/160 160]-161|author-link=Bruce Cumings}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | title = Korea's Twentieth-Century Odyssey | url = https://archive.org/details/koreastwentieth00robi/page/87 | url-access = registration | last = Robinson | first = Michael E | year = 2007 | publisher = University of Hawaii Press | location = Honolulu | isbn = 978-0-8248-3174-5 | pages = [https://archive.org/details/koreastwentieth00robi/page/87 87, 155] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | title = Korea since 1850 | url = https://archive.org/details/koreasince18500000lone | last1 = Lone |  first1 = Stewart| last2 = McCormack | first2 = Gavan | author-link2 = Gavan McCormack | publisher = Longman Cheshire | location = Melbourne | year = 1993 | page=[https://archive.org/details/koreasince18500000lone/page/100 100] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Lankov |first=Andrei |title=From Stalin to Kim Il Sung: The Formation of North Korea 1945–1960 |publisher=Rutgers University Press |page = 53-54|year=2002 |isbn=978-0813531175 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=Korea's Place in the Sun: A Modern History|url=https://archive.org/details/koreasplaceinsun0000cumi|last=Cumings|first=Bruce|publisher=[[W. W. Norton &amp; Company]]|year=2005|isbn=978-0-393-32702-1|location=New York|page=[https://archive.org/details/koreasplaceinsun0000cumi/page/160 160]-161|author-link=Bruce Cumings}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|language=zh-hant|url=http://dangshi.people.com.cn/BIG5/16700257.html|date=23 December 2011|access-date=1 June 2019|script-title=zh:金日成父子與周保中父女的兩代友誼|website=people.com.cn|author=寸麗香|archive-date=1 Hunyo 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190601054229/http://dangshi.people.com.cn/BIG5/16700257.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nknews.org/2019/02/how-an-obscure-red-army-unit-became-the-cradle-of-the-north-korean-elite/|date=4 February 2019|access-date=1 June 2019|title=How an obscure Red Army unit became the cradle of the North Korean elite|publisher=[[NK News]]|author=Fyodor Tertitskiy}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | last = Suh | first = Dae-sook | title = Kim Il Sung: The North Korean Leader | location = New York | publisher = Columbia University Press | year = 1988 | page = 50| isbn = 0231065736 | url = https://archive.org/details/00book729884 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://scholarworks.arcadia.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1011&amp;context=senior_theses&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | last=Buzo | first=Adrian | title=The Making of Modern Korea | edition = Third | location = London | publisher=Routledge | year=2016 | isbn=978-1-317-42278-5 | url=https://books.google.com/books?id=lDolDwAAQBAJ&amp;pg=PA270 | page=270}}&lt;/ref&gt;
===Pagbabalik sa Korea===
[[File:1945-10-14 만경대를 찾은 김일성.jpg|thumb|left|225px|Pagbisita ni Kim (itinuturo ng palaso) at pakikipagkita sa kanyang mga kamag-anak at taganayon pagkatapos ng Kongreso ng Bayan noong Oktubre 14, 1945]]
[[File:Kim Il-sung and Pak Hon-yong, Baik Namun in Pyungyang.jpg|thumb|right|225px|Si Kim (kaliwa) at [[:en:Pak Hon-yong|Pak Hon-yong]] (kanan) sa [[Pyongyang]] noong 1948]]
[[File:Soviet_military_advisers_attending_North_Korean_mass_event.jpg|thumb|left|225px|Si Kim (unahan, kanan) sa kanyang kauna-unahang pagpakita sa publiko noong Oktubre 14, 1945 sa Kongreso ng Bayan ng Lungsod ng Pyongyang]]
[[File:1946-02-08 북조선임시인민위원회 성립 경축 대회.jpg|thumb|right|225px|Pagdiriwang ng pagkatatag ng [[:en:Provisional People's Committee of North Korea|Probisyonal na Komite ng Bayan ng Hilagang Korea]] noong Pebrero 8, 1946]]
Nagdeklara ng digmaan ang Unyong Sobyet laban sa Hapon noong Agosto 8, 1945, at pumasok ang Pulang Hukbo sa Pyongyang noong Agosto 24, 1945. Inutusan ni [[Joseph Stalin]] si [[:en:Lavrenity Beria|Lavrentiy Beria]] na magrekomenda ng isang komunistang pinuno para sa mga teritoryo na nasakop ng Unyong Sobyet. Nakilala ni Beria si Kim ng ilang beses bago niya siyang inirekomenda kay Stalin. Dumating si Kim sa daungan ng [[Wonsan]] noong Setyembre 19, 1945 pagkatapos ng 26 na taong destiyero. Ayon kay Leonid Vassin, isang opisyal ng Ministeryo ng Gawaing Panloob ng Unyong Sobyet, si Kim ay &quot;nilikha mula sa sero&quot;. Hindi siya noon mahusay sa [[wikang Koreano]], nakatanggap lamang siya ng walong taong pormal na edukasyon, at lahat ng ito ay nasa [[wikang Tsino]]. Kinailangan niyang turuang magbasa ng isang talumpati (na inihanda ng ministeryo para sa kanya) sa isang kongreso ng Partido Komunista tatlong araw pagkatapos niyang dumating. Noong Disyembre 1945 ay ginawa si Kim na Unang Kalihim ng [[:en:North Korean Branch Bureau|Kawanihan ng Sangay ng Hilagang Korea]] ng [[:en:Communist Party of Korea|Partido Komunista ng Korea]]. Noong una ay mas ginusto ng mga Sobyet si [[:en:Cho Man-sik|Cho Man-sik]] na mamuno ng isang sikat na prenteng pamahalaan, ngunit tumanggi si Cho na suportahan ang isang pagkakatiwala na suportado ng Mga Nagkakaisang Bansa at nakipagsagupaan kay Kim. Si Heneral [[:en:Terentii Shtykov|Terentii Shtykov]], ang nanguna sa pananakop ng mga Sobyet ng Hilagang Korea, ay sumuporta kay Kim kaysa kay [[:en:Pak Hon-yong|Pak Hon-yong]] upang pamunuan ang [[:en:Provisional People's Committee of North Korea|Probisyonal na Komite ng Bayan ng Hilagang Korea]] noong ika-8 ng Pebrero noong 1946. Bilang tagapangulo ng komite, si Kim ay &quot;ang nangunang administratibong pinuno sa Hilaga,&quot; kahit na nasa ilalim siya ni Heneral Shtykov hanggang sa pakikialam ng mga Tsino sa Digmaang Koreano. Upang palakasin ang kanyang kapangyarihan, itinatag ni Kim ang [[Koreanong Hukbong Bayan]] at kumalap ng mga gerilya at dating sundalo na lumaban sa mga [[Imperyo ng Hapon|Hapones]] at [[Kuomintang|Makabansang Tsino]]. Gamit ang mga Sobyet na tagapayo at kagamitan, bumuo si Kim ng isang malaking hukbo na bihasa sa mga taktika sa pagsalingit at pakikidigmang gerilya. Bago ang pagsalakay ni Kim sa Timog Korea noong 1950, binigyan ni Stalin ang Koreanong Hukbong Bayan ng mga modernong [[tangke|tangkeng]] katamtaman ang laki na gawa ng mga Sobyet, trak, [[pampaigkas]], at mga maliliit na [[sandata]]. Bumuo din si Kim ng isang hukbong panghimpapawid na noong una ay mayroon ng mga manlalabang gawa ng mga Sobyet na pinaaandar ng elise at sasakyang panghimpapawid na pang-atake. Nang maglaon, ang mga Hilagang Koreanong kandidato para sa posisyong piloto ay ipinadala sa Unyong Sobyet at Tsina upang magsanay sa MiG-15 sasakyang panghimpapawid na jet sa mga lihim na himpilan.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.dailynk.com/english/read.php?num=11335&amp;cataId=nk03600 |title=Soviet Officer Reveals Secrets of Mangyongdae |work=Daily NK |access-date=15 April 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140211183034/http://www.dailynk.com/english/read.php?num=11335&amp;cataId=nk03600 |archive-date=11 February 2014 |date=2 January 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ysfine.com/wisdom/wk01.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20130528043524/http://ysfine.com/wisdom/wk01.html|url-status=dead|title=Wisdom of Korea|archive-date=28 May 2013|website=ysfine.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=O'Neill|first=Mark|url=http://www.scmp.com/article/727755/kim-il-sungs-secret-history |title=Kim Il-sung's secret history|work=South China Morning Post|access-date=15 April 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140227095258/http://www.scmp.com/article/727755/kim-il-sungs-secret-history |archive-date=27 February 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title= Under the Loving Care of the Fatherly Leader: North Korea and the Kim Dynasty|url= https://archive.org/details/underlovingcareo0000mart|author= Bradley K. Martin|publisher= Thomas Dunne Books|year= 2004|page = [https://archive.org/details/underlovingcareo0000mart/page/51 51]|isbn= 978-0-312-32322-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Jasper Becker |title=Rogue Regime : Kim Jong Il and the Looming Threat of North Korea |url=https://archive.org/details/rogueregimekimjo00beck |url-access=registration |page=56 |date=1 May 2005 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-19-803810-8 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title= Under the Loving Care of the Fatherly Leader: North Korea and the Kim Dynasty|url= https://archive.org/details/underlovingcareo0000mart|author= Bradley K. Martin|publisher= Thomas Dunne Books|year= 2004|page = [https://archive.org/details/underlovingcareo0000mart/page/51 51]|isbn= 978-0-312-32322-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Armstrong|first=Charles|date=15 April 2013|title=The North Korean Revolution, 1945–1950|publisher=Cornell University Press.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Lankov |first=Andrei |date=25 January 2012 |title=Terenti Shtykov: the other ruler of nascent N. Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/nation/2012/01/363_103451.html |newspaper=[[The Korea Times]] |access-date=14 April 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150417010008/http://www.koreatimes.co.kr/www/news/nation/2012/01/363_103451.html |archive-date=17 April 2015 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=O'Neill|first=Mark|url=http://www.scmp.com/article/727755/kim-il-sungs-secret-history |title=Kim Il-sung's secret history &amp;#124; South China Morning Post |publisher=Scmp.com |access-date=15 April 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140227095258/http://www.scmp.com/article/727755/kim-il-sungs-secret-history |archive-date=27 February 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title= Under the Loving Care of the Fatherly Leader: North Korea and the Kim Dynasty|url= https://archive.org/details/underlovingcareo0000mart|author= Bradley K. Martin|publisher= Thomas Dunne Books|year= 2004|page = [https://archive.org/details/underlovingcareo0000mart/page/56 56]|isbn= 978-0-312-32322-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://fas.org/irp/world/rok/nis-docs/defense02.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306013620/http://fas.org/irp/world/rok/nis-docs/defense02.htm|url-status=dead|title=Defense|archive-date=6 March 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Blair, Clay, ''The Forgotten War: America in Korea'', [[Naval Institute Press]] (2003).&lt;/ref&gt;
==Pamamahala sa Hilagang Korea==
===Angat sa Kapangyarihan at Digmaang Koreano===
[[File:28.08.1946 Labour Party North Korea.jpg|thumb|right|Kim Il-sung (nasa gitna) at [[Kim Tu-bong]] (pangalawa mula sa kanan) sa magkasamang pagpupulong ng [[:en:New People's Party of Korea|Bagong Partido ng Bayan ng Korea]] at ng [[Partido ng Mga Manggagawa ng Hilagang Korea]] sa Pyongyang noong Agosto 28, 1946]]

Sa kabila ng plano ng [[Mga Nagkakaisang Bansa]] na magsagawa ng panlahatang Koreanong [[halalan]], nagsagawa ang mga Sobyet ng mga halalan sa hilaga na naganap noong Agosto 25, 1948 para sa isang [[:en:Supreme People's Assembly|Kataas-taasang Asembleyo ng Bayan]]. Ang mga botante ay binigyan ng isang listahan mula sa [[:en:Democratic Front for the Reunification of Korea|Demokratikong Prente para sa Muling Pagkakaisa ng Amang Bayan]] na dominado ng mga [[komunismo|komunista]]. Ang [[Demokratikong Republikang Bayan ng Korea]] ay iprinoklama noong Setyembre 9, 1948, mahigit isang buwan matapos maiproklama ang [[Republika ng Korea]] sa timog noong Agosto 15, 1948. Itinalaga si Kim ng mga Sobyet bilang premiyer ng republika. Ang partido ay pinamunuan ni [[Kim Tu-bong]], ngunit si Kim ang nagtaglay ng totoong kapangyarihan sa partido. Noong Oktubre 12, kinilala ng Unyong Sobyet ang gobyerno ni Kim bilang ang soberanong pamahalaan ng buong [[Korea|Koreanong tangway]], kabilang na ang [[Timog Korea]]. Ang Partido Komunista ay nagsama sa [[:en:New People's Party of Korea|Bagong Partido ng Bayan ng Korea]] upang mabuo ang [[Partido ng Mga Manggagawa ng Hilagang Korea]], kung saan itinalaga si Kim bilang pangalawang tagapangulo. Sa panahong ito ay nagsimulang magtaguyod si Kim ng kanyang [[kulto ng pagkatao]]. Nagpatayo ng mga rebulto niya sa Hilagang Korea, at sinimulan niyang tukuyin ang kanyang sarili na &quot;Dakilang Pinuno&quot;. Sumagawa si Kim ng mga reporma noong Pebrero ng 1946. Mahigit sa 50% ng maaarong lupain ay muling ipinamahagi, isang 8-oras na araw ng trabaho ay naiproklama at ang lahat ng mabibigat na [[industriya]] ay naisabansa. Nagkaroon ng mga mabuting pagbabago sa kalusugan ng populasyon noong isinabansa niya ang [[pangangalagang pangkalusugan]] na pwedeng pakinabangan ng lahat ng mamamayan.&lt;ref&gt;{{cite book | last=Malkasian | first=Carter | title=The Korean War 1950-1953 | location=Chicago | publisher=Fitzroy Dearborn | year=2001 | isbn=978-1-57958-364-4 | url=https://books.google.com/books?id=ZGoA65bSFpQC&amp;pg=PA13 | page=13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ncnk.org/resources/briefing-papers/all-briefing-papers/dprk-diplomatic-relations|archive-url=https://web.archive.org/web/20140419051757/http://www.ncnk.org/resources/briefing-papers/all-briefing-papers/dprk-diplomatic-relations|url-status=dead|title=DPRK Diplomatic Relations|date=11 April 2017|archive-date=19 April 2014|website=NCNK}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://world.kbs.co.kr/english/event/nkorea_nuclear/general_03c.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20080305052724/http://world.kbs.co.kr/english/event/nkorea_nuclear/general_03c.htm|url-status=dead|title=Norht Korea A to Z|publisher=KBS World|archive-date=5 March 2008}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Jasper Becker |title=Rogue Regime : Kim Jong Il and the Looming Threat of North Korea |url=https://archive.org/details/rogueregimekimjo00beck |url-access=registration |page=53 |date=1 May 2005 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-19-803810-8 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Suh1988&gt;{{cite book | last = Suh | first = Dae-sook | title = Kim Il Sung: The North Korean Leader | location = New York | publisher = Columbia University Press | year = 1988 | isbn = 0231065736 | page = 68| url = https://archive.org/details/00book729884 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=1FaXAgAAQBAJ&amp;q=kim+il+sung+health+care&amp;pg=PA104 |title=Kim Jong Il's North Korea|isbn=9781467703550|last1=Behnke|first1=Alison|date=1 August 2012}}&lt;/ref&gt;

[[File:Korean war 1950-1953.gif|thumb|left|250px|Teritoryong nagbabago noong nagaganap ang digmaan {{legend|#d45444|Mga puwersa ng [[Hilagang Korea]], [[Tsina]], at [[Unyong Sobyet]]}}{{legend|#4cd444|Mga puwersa ng [[Estados Unidos]], [[Mga Nagkakaisang Bansa]], at [[Timog Korea]]}}]]
Ipinapahiwatig ng mga arkibal na materyal na ang desisyon na lusubin ng Hilagang Korea ang Timog ay desisyon ni Kim at hindi desisyon ng mga Sobyet. Iminumungkahi ng ebidensiya na ang intelihensiyang Sobyet, sa pamamagitan ng mga mapagkukunang [[espiya]] sa pamahalaan ng [[Estados Unidos ng Amerika]] at ng [[:en:Secret Intelligence Service|Sikretong Serbisyong Intelihensiya]] ng [[United Kingdom|Pinagkaisang Kaharian]] ay nakakuha ng impormasyon tungkol sa mga limitasyon ng Amerika sa mga tipon ng bombang atomiko at programa sa pagtanggol, kaya't naisip si Stalin na ang administrasyon ni [[Harry Truman]] ay hindi makikialam sa Korea.&lt;ref&gt;Weathersby, Kathryn, &quot;The Soviet Role in the Early Phase of the Korean War&quot;, ''The Journal of American-East Asian Relations'' 2, no. 4 (Winter 1993): 432&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Goncharov, Sergei N., Lewis, John W. and Xue Litai, ''Uncertain Partners: Stalin, Mao, and the Korean War'' (1993)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mansourov, Aleksandr Y., ''Stalin, Mao, Kim, and China's Decision to Enter the Korean War, 16 September&amp;nbsp;– 15 October 1950: New Evidence from the Russian Archives'', Cold War International History Project Bulletin, Issues 6–7 (Winter 1995/1996): 94–107&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Sudoplatov, Pavel Anatoli, Schecter, Jerrold L., and Schecter, Leona P., ''Special Tasks: The Memoirs of an Unwanted Witness—A Soviet Spymaster'', Little Brown, Boston (1994)&lt;/ref&gt;

[[File:A-bomb (RDS-1).jpg|thumb|250px|Ang [[:en:RDS-1|RDS-1]], ang [[sandatang nukleyar]] na ginamit ng [[Unyong Sobyet]] sa kanilang kauna-unahang [[nukleyar]] na pagsubok]]
[[File:Korea DMZ.svg|thumb|250px|Ang [[ika-38 hilera sa hilaga|ika-38 hilera]] kung saan ang [[Korea|Koreanong tangway]] ay noo'y hinati, nang kalaunan ay nahati ito sa [[:en:Military Demarcation Line|Linyang Militar ng Demarkasyon]]]]
Noong 1949, binawasan ng militar ng Timog Korea at [[Estados Unidos]] aktibong bilang ng mga katutubong komunistang gerilya sa Timog mula 5,000 hanggang 1,000. Gayunpaman, naniniwala si Kim Il-sung na ang malawakang pag-aalsa ay nagpapahina sa militar ng Timog Korea at ang pagsalakay ng Hilagang Korea ay sasalubungin ng karamihan sa populasyon ng Timog Korea. Sinimulan ni Kim na humingi ng suporta ni [[Stalin]] para sa isang pagsalakay noong Marso 1949, kung naglalakbay siya sa [[Mosku]] upang subukang hikayatin siyang suportahan ang kanyang minimithing paglusob ng Timog Korea. Noong una ay hindi inisip ni Stalin na ang oras na iyon ay ang tamang panahon para sa isang digmaan sa Korea. Ang mga pwersa ng [[Hukbong Mapagpalaya ng Bayan]] ay nakasangkot pa rin sa [[Digmaang Sibil ng Tsina]] habang ang mga puwersa ng Amerika ay nanatiling nakatalaga sa Timog Korea. Ngunit pagsapit ng [[tagsibol]] ng 1950, naniniwala siya na nagbago ang estratehikong sitwasyon. Nakuha ng mga pwersa ng Tsinong hukbo sa ilalim ni Mao Zedong ang huling tagumpay sa [[Tsina]], ang mga pwersa ng Amerika ay umatras mula sa Korea, at pinasabog ng mga Sobyet ang kanilang kauna-unahang [[sandatang nukleyar]] na sinira ang atomikong monopolyo ng Amerika. At dahil hindi direktang nakialam ang Amerika sa upang pigilan ang tagumpay ng mga komunista sa Tsina, naisip ni Stalin na mas mawawalan sila ng gusto na lumaban sa Korea, na may hindi gaanong estratehikong kahalagahan. Naunawaan na rin ng mga Sobyet ang mga palahudyatan na ginamit ng Amerika para makipag-ugnayan sa kanilang embahada sa Mosku, at ang pagbabasa ng mga dispatsyong ito ay nakakumbinsi kay Stalin na ang Korea ay walang kahalagahan sa Amerika para magkaroon ng nukleyar na labanan sa dalawang estado. Nagbigay si Stalin ng pahintulot kay kim noong Abril ng 1950 na salakayin ang Timog sa ilalim ng kondisyon na papayag si [[Mao Zedong]] na magpadala ng mga tropa kung kinakailangan. Nilinaw ni Stalin na hindi lantarang sasali sa giyera ang mga pwersang Sobyet upang maiwasan ang direktang labanan sa Estados Unidos. Nakipagpulong si Kim kay Mao noong Mayo ng 1950. Nag-aalala si Mao na makikialam ang Amerika ngunit sumang-ayon siya na suportahan ang pagsalakay. Nanawagan si Kim ng komperensya sa Haeju noong Hunyo 15-17 ng 1950 at halalan para sa buong Korea noong Agosto 5-8. Nagpadala ang Hilaga ng tatlong diplomatiko noong Hunyo 11 sa Timog bilang isang alok para sa kapayapaan na tahasang tinanggihan ni [[Syngman Rhee]], ang unang pangulo ng Timog Korea. Binago ni Kim ang kanyang planong pangdigmaan na limitadong operasyon sa Tangway ng Ongjin noong Hunyo 21 at ginawa niya itong pangkalahatang atake sa [[ika-38 hilera sa hilaga|ika-38 hilera]] dahil nag-aalala siya na nalaman ng mga ahente ng Timog ang mga plano ng paglusob at pinapalakas ng mga puwersa ng Timog Korea ang kanilang mga depensa. Sumang-ayon si Stalin sa pagbabago ng plano.&lt;ref&gt;Weathersby, Kathryn, &quot;The Soviet Role in the Early Phase of the Korean War&quot;, ''The Journal of American-East Asian Relations'' 2, no. 4 (Winter 1993): 432&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Goncharov, Sergei N., Lewis, John W. and Xue Litai, ''Uncertain Partners: Stalin, Mao, and the Korean War'' (1993)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mansourov, Aleksandr Y., ''Stalin, Mao, Kim, and China's Decision to Enter the Korean War, 16 September&amp;nbsp;– 15 October 1950: New Evidence from the Russian Archives'', Cold War International History Project Bulletin, Issues 6–7 (Winter 1995/1996): 94–107&lt;/ref&gt;{{sfn|Weathersby|2002|pp=9, 10}}{{sfn|Weathersby|2002|p=10}}{{sfn|Weathersby|2002|p=15}}

[[File:Douglas MacArthur in Korea, 1950.jpg|thumb|225px|Si Heneral [[Douglas MacArthur]], isang [[Estados Unidos|Amerikanong]] heneral na lumaban para sa [[Timog Korea]] noong [[Digmaang Koreano]]]]
[[File:國共內戰時期周恩來.jpg|thumb|left|200px|Si [[Zhou Enlai]], ang unang premiyer ng [[Tsina]]]]
Nagsimula ang Digmaang Koreano sa madaling araw ng Linggo noong Hunyo 25, 1950, noong tumawid ang Koreanong Hukbong Bayan sa ika-38 hilera sa likod ng putukan ng artilerya. Nabigyang-katwiran ang hukbo sa pag-aakusa na unang umatake ang mga tropa ng Timog Korea at balak nilang pataying angna sila ang unang nag-atake pag-atake nito sa pag-aangkin na unang sumalakay ang mga tropang ROK at nilalayon ng KPA na arestuhin at bitayin ang &quot;manghaharang na taksil na si Syngman Rhee&quot;. Noong ika-30 ng Hunyo ng parehong taon, limang araw pagkatapos ng pagsiklab ng digmaan, nagpasya si [[Zhou Enlai]], isang dating premiyer ng [[Tsina]] at pangalawang tagapangulo ng Sentral na Komiteng Pangmilitar ng [[Partido Komunista ng Tsina]] na magpadala ng grupo ng Tsinong tauhang pangmilitar na intelihensiya sa Hilagang Korea upang magtatag ng mas mahusay na pakikipag-ugnayan kay Kim Il-sung at para magtipon ng mga materyales tungkol sa pakikipaglaban. Nagpatuloy ang labanan sa tangway, at pagsapit ng Agosto ay patuloy na naitulak ng Koreanong Hukbong Bayan ang hukbo ng Timog Korea at ang [[:en:Eighth United States Army|Ikawalong Hukbo ng Estados Unidos]] patungong timog. Sa kanilang pagsulong, pinatay ng hukbo ng Hilagang Korea ang mga intelektwal at mga empleyado ng pamahalaan ng Timog, at noong Agosto 20 ay binalaan ni Heneral [[Douglas MacArthur]] si Kim na siya ang mananagot sa mga kasamaan ng kanyang hukbo. Bagama't ang mga unang tagumpay ni Kim ay naging dahilan na hulaan niya na ang digmaan ay matatapos sa Agosto, ang mga pinunong Tsino ay naging pesimista.{{sfn|Stokesbury|1990|p=14}}&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Chen |first1=Jian |title=China's Changing Aims during the Korean War, 1950—1951 |journal=The Journal of American-East Asian Relations |date=1992 |volume=1 |issue=1 |pages=8–41 |jstor=23613365 |url=https://www.jstor.org/stable/23613365 |access-date=26 January 2021 |issn=1058-3947}}&lt;/ref&gt;{{sfn|Appleman|1998|p=21}}{{sfn|Stokesbury|1990|p= 56}}

[[File:Pusan Perimeter breakout.gif|thumb|200px|Mapa ng pagtakas mula sa [[Pusan]]]]
[[File:Incheon SK.png|thumb|left|200px|[[Incheon]] (kulay rosas), [[Timog Korea]] (kulay berde)]]
Noong Setyembre 16 ay sinimulan ng Ikawalong Hukbo tumakas mula sa Pusan. Ang Puwersang Gawaing Lynch, Ika-3 Batalyon, Ika-7 Kabalyerang Rehimyento, at dalawang yunit ng Ika-70 Tangkeng Batalyon ay sumulong sa 171.2 km ng teritoryo ng Koreanong Hukbong Bayan upang sumali sa Ika-7 Impanteryang Dibisyon sa [[Osan]]  sa Setyembre 27. Mabilis na natalo ng X Corps ang mga tagapagtanggol ng Koreanong Hukbong Bayan sa paligid ng Seoul, kaya nagbabantang bitag ang pangunahing puwersa ng hukbo sa Timog Korea. Noong Setyembre 18 ay ipinadala ni Stalin si Heneral [[:en:Matvei Zakharov|Matvei Vasilevich Zakharov]] sa Hilagang Korea upang payuhan si Kim Il-sung na ihinto ang kanyang opensiba sa paligid ng Pusan at muling italaga ang kanyang mga pwersa upang ipagtanggol ang Seoul. Bilang pangkalahatang kumander ng mga pwersang Tsino, iminungkahi ni Zhou Enlai na dapat subukan ng mga Hilagang Koreano na paalisin ang mga pwersa ng Mga Nagkakaisang Bansa sa [[Incheon]] kung mayroon silang reserbang hindi bababa sa 100,000 tao; kung hindi, pinayuhan niya ang mga Hilagang Koreano na bawiin ang kanilang mga pwersa sa hilaga. Noong Setyembre 25 ay muling nakuha ng mga puwersa ng Mga Nagkakaisang Bansa ang Seoul. Ang mga pagsalakay sa himpapawid ng Estados Unidos ay nagdulot ng mga matitinding pinsala sa Koreanong Hukbong Bayan, kung saan nasira ang karamihan sa mga tangke at artilerya nila. Ang mga tropa ng hukbong bayan sa timog, sa halip na epektibong umatras sa hilaga, ay mabilis na nagkawatak-watak, na iniwan ang Pyongyang na masusugatan. Sa panahon ng pangkalahatang pag-urong, 25,000 hanggang 30,000 sundalo lamang ng Koreanong Hukbong Bayan ang nakaabot sa mga linya para sa nabanggit na hukbo. Noong Setyembre 27 ay nagpatawag si Stalin ng isang emerhensyang pulong ng Politburo, kung saan kinondena niya ang kawalan ng kakayahan ng atasan ng hukbong bayan at pinanagot niya ang mga Sobyet na tagapayo ng militar.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Hoyt | first=Edwin P. |title=On to the Yalu |url=https://archive.org/details/ontoyalu00hoyt | location=New York | publisher=Stein and Day |year=1984 | page=[https://archive.org/details/ontoyalu00hoyt/page/104 104]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=History of the 1st Cavalry Division and Its Subordinate Commands |publisher=Cavalry Outpost Publications |url=http://www.first-team.us/tableaux/ |access-date=27 March 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100308064029/http://www.first-team.us/tableaux/ |archive-date=8 March 2010}}&lt;/ref&gt;{{sfn|Stokesbury|1990|pp=71–72}}{{sfn|Barnouin|Yu|2006|p=143}}&lt;ref&gt;
{{cite book |last=Schnabel |first=James F |title=United States Army in the Korean War: Policy And Direction: The First Year |publisher=[[United States Army Center of Military History]] |year=1992 |orig-year=1972 |id=CMH Pub 20-1-1 |pages=155–92, 212, 283–84, 288–89, 304 |isbn=978-0160359552 |url=http://www.history.army.mil/books/P&amp;D.HTM |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110517132751/http://www.history.army.mil/books/P%26D.HTM |archive-date=17 May 2011}}
&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite book |author=Korea Institute of Military History |title=The Korean War: Korea Institute of Military History |year=2000 |series=3-volume set |volume=1, 2 |publisher=Bison Books, University of Nebraska Press |pages=512–29, 730 |isbn=978-0803277946}}
&lt;/ref&gt;

[[File:1954 deng hua.jpg|thumb|left|250px|Tatlong kumander ng [[:en:People's Volunteer Army|Hukbong Boluntaryong Bayan]] noong panahon ng [[Digmaang Koreano]]. Mula kaliwa hanggang kanan: Chen Geng (1952), Peng Dehuai (1950–1952) and Deng Hua (1952–1953)]]
[[File:Mosaic depicting late Kim Il Sung and KPA comrades during Korean War (10170739753).jpg|thumb|right|250px|Isang mosaik ni Kim Il-sung at ng kanyang mga kasama noong [[Digmaang Koreano]]]]
Noong ika-1 ng Oktubre ng 1950, ang araw kung kailan tumawid ang mga tropa ng Mga Nagkakaisang Bansa sa ika-38 na hilera, ang Sobyet na embahador ay nagpadala ng telegrama mula kay Stalin kay Mao at Zhou na humihiling na magpadala ang Tsina ng lima hanggang anim na dibisyon sa Korea. Sa parehong oras, si Kim Il-sung ay nagpadala ng mga desperadong panawagan kay Mao para sa Tsinong pamamagitang pangmilitar. Nilinaw ulit ni Stalin na ang mga puwersang Sobyet ay hindi direktang makikialam. Noong Oktubre 8, muling itinalaga ni Mao ang Hukbong Mapagpalaya ng Bayan Hilagang-Silangang Duluhang Puwersa bilang [[:en:People's Volunteer Army|Hukbong Boluntaryong Bayan]]. Hindi nagbigay ang Tsina ng direktang suportang hanggang halos nakarating na ang mga tropa ng [[Mga Nagkakaisang Bansa]] ang [[Ilog ng Yalu]]  noong noong 1950. Sa simula ng giyera noong Hunyo at Hulyo, nakuha ng mga puwersa ng Hilaga ang [[Seoul]] at ang ang karamihan sa Timog ngunit noong Setyembre naitulak sila pabalik dahil sa ganting-salakay na pinamunuan ng [[Estados Unidos ng Amerika]] na nagsimula sa atake ng Mga Nagkakaisang Bansa sa [[Incheon]] na sinundan ng pinagsamang opensiba ng Timog Korea, Estados Unidos ng Amerika, at ng Mga Nagkakaisang Bansa sa [[Pusan]]. Pagsapit ng Oktubre, nakuha ng mga puwersa ng Mga Nagkakaisang Bansa ang Seoul at linusob nila ang Hilagang Korea upang muling pagsamahin ang bansa sa ilalim ng Timog Korea. Noong Oktubre 19, nadakip ng mga tropa ng Estados Unidos at Timog Korea ang Pyongyang kaya napilitan si Kim at ng kanyang gobyerno na tumakas sa [[Sinuiju]] at sa [[:en:Kanggye|Kanggye]].{{sfn|Barnouin|Yu|2006|p=144}}&lt;ref&gt;{{cite book |author=Chinese Military Science Academy| trans-title = History of War to Resist America and Aid Korea| script-title=zh:抗美援朝战争史 |volume=I |page=160 |date=September 2000 |publisher=Chinese Military Science Academy Publishing House |location=Beijing |isbn=978-7801373908 |language=zh}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=mossman&gt;{{cite book |last=Mossman |first=Billy |date=29 June 2005 |title=United States Army in the Korean War: Ebb and Flow November 1950-July 1951|publisher=University Press of the Pacific |page=51}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=sandler&gt;{{cite book |last=Sandler |first=Stanley |date=1999 |title=The Korean War: No Victors, No Vanquished |url=https://archive.org/details/koreanwarnovicto0000sand |url-access=registration |publisher=The University Press of Kentucky |page=[https://archive.org/details/koreanwarnovicto0000sand/page/108 108]}}&lt;/ref&gt;

[[File:Korea DMZ.svg|thumb|right|250px|Ang [[:en:Military Demarcation Line|Linyang Militar ng Demarkasyon]]]]
Noong Oktubre 25, 1950, pagkatapos magpadala ng Tsina ng mga babala na makialam kung hindi huminto ang Mga Nagkakaisang Bansa sa kanilang pagsulong, ay tumawid sa Ilog ng Yalu ang libu-libong tropa ng Tsina at pumasok sa giyera bilang mga kaalyado ng Koreanong Hukbong Bayan. Noong Disyembre 17, 1950, inalisan ng Tsina si Kim Il-sung ng karapatan sa pamumuno ng kanyang hukbo. Napilitan ang mga pwersa ng Mga Nagkakaisang Bansa na umalis at nakuha ng mga Tsinong tropa ang Pyongyang noong Disyembre at Seoul noong Enero 1951. Noong Marso, nagsimula ang mga puwersa ng Mga Nagkakaisang Bansa ng bagong pagsalakay at muling nakuha nila ang Seoul at sumulong sila patungong Hilaga hanggang muli silang huminto sa lugar na hilaga lamang ng [[ika-38 hilera sa hilaga|ika-38 hilera]]. Matapos ang ilang beses ng mga opensiba at kontra-opensiba ng magkabilang panig, ang labanan ay nanatili sa permanenteng [[:en:Military Demarcation Line|Linyang Militar ng Demarkasyon]] noong 27 Hulyo 1953. Nilagdaan ang isang kasunduang armistisyo noong parehong araw.&lt;ref&gt;David Halberstam.  Halberstam, David (25 September 2007). The Coldest Winter: America and the Korean War. Hyperion. Kindle Edition.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Jung Chang and Jon Halliday, MAO: The Unknown Story.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Bethany Lacina and Nils Petter Gleditsch, [http://www.eui.eu/Documents/DepartmentsCentres/SPS/Seminars/SeminarsF09/PVSEMF08/LacinaGleditschMonitoringTrendsInGlobalCombatEJP2005.pdf Monitoring Trends in Global Combat: A New Dataset of Battle Deaths] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131012043824/http://www.eui.eu/Documents/DepartmentsCentres/SPS/Seminars/SeminarsF09/PVSEMF08/LacinaGleditschMonitoringTrendsInGlobalCombatEJP2005.pdf |date=12 October 2013 }}, European Journal of Population (2005) 21: 145–166.&lt;/ref&gt;

[[File:Kim Il-sung signing the armistice agreement.jpg|thumb|left|250px|Si Kim Il-sung na nilalagdaan ang [[:en:Korean Armistice Agreement|Koreanong Kasunduang Armistisyo]]]]
Ang mga dokumento ng Tsino at Ruso mula noon ay nagpapakita na si Kim ay naging lalong desperado na magtatag ng armistisyo dahil ang posibilidad na ang karagdagang pakikipaglaban upang mapagkaisa ang Korea sa ilalim ng kanyang pamamahala ay naging malabo dahil sa presensiya ng Estados Unidos at Mga Nagkakaisang Bansa. Ikinagalit din ni Kim ang pagsakop ng mga Tsino sa karamihan ng labanan sa kanyang bansa, kung saan ang mga pwersang Tsino ay nakatalaga sa gitna ng mga nasa harapan na linya at ang Koreanong Hukbong Bayan ay limitado sa mga tabing-dagat ng harapan. Tungkol sa mga pagkakamali ng Hilagang Korea, binalaan si Kim tungkol sa posibilidad ng pagsalakay sa Incheon, ngunit hindi niya ito pinansin. Nagkaroon din ng pakiramdam na ang mga Hilagang Koreano ay nagbayad ng kaunti lamang sa digmaan kumpara sa mga Tsino na nakipaglaban para sa kanilang bansa sa loob ng ilang [[dekada]] laban sa mga kalaban na may mas mahusay na [[teknolohiya]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://teachingamericanhistory.org/static/neh/interactives/timeline/data/102550.html|title=25 October 1950|website=teachingamericanhistory.org}}&lt;/ref&gt;

Maraming kalupitan at pagmasaker ng mga sibilyan ang naigawa ng magkabilang panig noong panahon ng digmaan. Noong ika-28 ng Hunyo ng 1950 ay ginawa ng mga tropa ng Hilagang Korea ang masaker ng [[:en:Seoul National University Hospital massacre|Ospital ng Pambansang Pamantasan ng Seoul]]. Ayon sa [[:en:Truth and Reconciliation Commission (South Korea)|Komisyong Pangkatotohanan at Pagkakasundo]] ng [[Timog Korea]], ang Hilagang Korea ay may kagagawan ng 18% ng kabuuang krimeng pangdigmaan noong digmaan, habang ang Timog Korea ay responsable sa natitirang 82%. Mahigit sa 2.5 milyong katao ang namatay sa panahon ng Digmaang Koreano.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url         = http://www.snuh.org/pub/snuh/sub02/sub01/1179268_3957.jsp
 |title       = 서울대병원, 6.25전쟁 참전 용사들을 위한 추모제 가져
 |publisher   = [[Seoul National University Hospital]]
 |date        = 4 June 2010
 |access-date  = 19 July 2012
 |url-status     = dead
 |archive-url  = https://web.archive.org/web/20130120040603/http://www.snuh.org/pub/snuh/sub02/sub01/1179268_3957.jsp
 |archive-date = 20 January 2013
 |df          = dmy-all
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Truth Commission: South Korea 2005 |url=http://www.usip.org/publications/truth-commission-south-korea-2005 |publisher=[[United States Institute of Peace]] |access-date=23 December 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610224046/http://www.usip.org/publications/truth-commission-south-korea-2005 |archive-date=10 June 2015 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;cf. the Truth and Reconciliation Commission's preliminary March 2009 report: {{cite web|url=http://jinsil.go.kr/pdf/%EC%98%81%EB%AC%B8%EB%B0%B1%EC%84%9C_20MS%ED%8C%8C%EC%9D%BC_0205.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303171441/http://jinsil.go.kr/pdf/%EC%98%81%EB%AC%B8%EB%B0%B1%EC%84%9C_20MS%ED%8C%8C%EC%9D%BC_0205.pdf|url-status=dead|archive-date=3 March 2016|title=Truth and Reconciliation: Activities of the Past Three Years|publisher=[[Truth and Reconciliation Commission (South Korea)]]|date=March 2009|page=39|quote=Out of those 9,600 petitions, South Korean forces conducted 7,922 individual massacres and North Korean forces conducted 1,687 individual massacres.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news
 |url=https://www.sandiegouniontribune.com/sdut-korea-bloodbath-probe-ends-us-escapes-much-blame-2010jul10-story.html
 |title=Korea bloodbath probe ends; US escapes much blame
 |newspaper=The San Diego Union Tribune
 |date=10 July 2010
 |access-date=11 June 2019
 |quote=Last November, after investigating petitions from surviving relatives, the commission announced it had verified and identified 4,934 execution victims. But historian Kim Dong-choon, the former commissioner who led that investigation, estimates at least 60,000 to 110,000 died, and similar numbers were summarily executed when northern troops were driven from South Korea later in 1950 and alleged southern collaborators were rounded up. 'I am estimating conservatively,' he said. Korean War historian Park Myung-lim, methodically reviewing prison records, said he believes perhaps 200,000 were slaughtered in mid-1950 alone.
 }}&lt;/ref&gt;

===Pagkatapos ng Digmaang Koreano at Mga Sumunod na Taon===
[[File:Bundesarchiv Bild 183-38870-0003, Berlin, Otto Nagel, Otto Grotewohl, Kim Ir Sen.jpg|thumb|225px|Si Kim sa kanyang dalaw sa [[Silangang Alemanya]] noong 1956, kung saan kinakausap niya ang pintor na si [[:en:Otto Nagel|Otto Nagel]] at ang punong ministro na si [[:en:Otto Grotewhol|Otto Grotewhol]]]]
Sa katapusan ng [[Digmaang Koreano]], sa kabila ng kabiguan na maipagkaisa ang Korea sa ilalim ng kanyang pamumuno, iprinoklama ni Kim Il-sung ang digmaan bilang isang tagumpay sa diwa na siya'y nanatili sa kapangyarihan sa hilaga. Ngunit naiwan ng tatlong-taong gera ang Hilagang Korea na wasak, kaya sinimulan ni Kim ang muling pagtatayo ng bansa. Inilunsad niya ang limang taong pambansang pang-ekonomiyang plano upang maitaguyod ang isang planadong [[ekonomiya]] kung saan ang lahat ng [[industriya]] ay naging pagmamay-ari ng [[estado]] at lahat ng [[agrikultura]] ay kinolektiba. Nakatutok noon ang ekonomiya ng bansa sa mabibigat na industriya at sa paggawa ng mga [[sandata]]. Pagsapit ng 1960s sandaling naging mas maunlad ang pamumuhay ng Hilaga kaysa sa Timog, na noo’y puno ng kawalang-tatag ng politika at mga krisis sa ekonomiya. Pinanatili ng Hilagang Korea at Timog Korea ang kanilang mga [[sandatahang lakas]] upang ipagtanggol ang [[Korean Demilitarized Zone|Koreanong Di-Militarisadong Pook]]. Nanatili ang mga puwersa ng Estados Unidos sa timog.&lt;ref&gt;{{cite book|title=The Making of Modern Korea|url=https://archive.org/details/makingofmodernko0000buzo|last=Buzo|first=Adrian|publisher=Routledge|year=2002|isbn=978-0-415-23749-9|location=London|page=[https://archive.org/details/makingofmodernko0000buzo/page/140 140]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=Korea's Place in the Sun: A Modern History|url=https://archive.org/details/koreasplaceinsun0000cumi|last=Cumings|first=Bruce|publisher=[[W. W. Norton &amp; Company]]|year=2005|isbn=978-0-393-32702-1|location=New York|page=[https://archive.org/details/koreasplaceinsun0000cumi/page/434 434]|author-link=Bruce Cumings}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://archive.org/details/koreastwentieth00robi|title=Korea's Twentieth-Century Odyssey|last=Robinson|first=Michael E|publisher=University of Hawaii Press|year=2007|isbn=978-0-8248-3174-5|location=Honolulu|page=[https://archive.org/details/koreastwentieth00robi/page/153 153]|url-access=registration}}&lt;/ref&gt;

[[File:庆祝朝鲜“八一五”解放十周年大会.jpg|thumb|250px|left|Si Kim Il-sung (gitna) kasama ang mga piling tao ng partido at mga dayuhang bisita noong Agosto 1955]]
Sa mga sumunod na taon, itinatag ni Kim ang kanyang sarili bilang isang malayang pinuno ng pandaigdigang [[komunismo]]. Sumali siya kay [[Mao Zedong]] noong 1956 sa kampong &quot;[[:en:anti-revisionism|kontra-rebisyunista]]&quot; na hindi tumanggap ng programang [[:en:De-Stalinization|Di-Stalinisasyon]] ni [[Nikita Khrushchev]], ngunit hindi siya naging [[Maoismo|Maoista]]. Pinalakas niya noong panahong ito ang kanyang kapangyarihan sa kilusang komunista ng Korea. Pinurga niya ang kanyang mga kalaban kagaya ni Pak Hon-yong, ang tagapangulo ng Sentral Komite ng [[:en:Communist Party of Korea|Partido Komunista ng Korea]] noong 1955, at si Choe Chang-ik, isang miyembro ng Ika-1 Gabinete ng Hilagang Korea. Sa talumpating [[:en:On Eliminating Dogmatism and Formalism and Establishing Juche in Ideological Work|Sa Pag-aalis ng Dogmatismo at Pormalismo at Pagtatatag ng Juche sa Gawaing Ideolohikal]] (tinatawag ding Talumpating Juche) ni Kim noong 1955, na nagbigay-diin sa kalayaan ng Korea, ay nagsimula sa konteksto ng pakikibaka sa kapangyarihan ni Kim laban sa mga pinuno na tulad ni Pak, na may suportang [[Sobyet]]. Ito ay hindi gaanong napansin noong panahong iyon hanggang nagsimulang magsalita ang [[medya]] ng estado tungkol dito noong 1963. Ang talumpating Juche ang unang pagkakataon na binanggit ang ideolohiyang [[Juche]] sa ngalan. &lt;ref&gt;Lankov, Andrei N., ''Crisis in North Korea: The Failure of De-Stalinization, 1956'', Honolulu: Hawaii University Press (2004), {{ISBN|978-0-8248-2809-7}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Timothy Hildebrandt, [http://www.wilsoncenter.org/sites/default/files/asia_rpt115b.pdf &quot;Uneasy Allies: Fifty Years of China-North Korea Relations&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150224234236/http://www.wilsoncenter.org/sites/default/files/asia_rpt115b.pdf |date=24 February 2015 }}, ''Asia Program Special Report'', September 2003, Woodrow Wilson International Centre for Scholars.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Chung, Chin O. Pyongyang Between Peking and Moscow: North Korea's Involvement in the Sino-Soviet Dispute, 1958-1975. University of Alabama. 1978.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=French|first=Paul|title=North Korea: State of Paranoia|location=New York|publisher=St. Martin's Press|year=2014}}&lt;/ref&gt;

[[File:Kim Il-sung.jpg|thumb|250px|left|Isang Hilagang Koreanong poster na ipinapakita si Kim Il-sung]]
[[File:Mosaic Mural at Puhung Station.jpg|thumb|250px|right|Isang mosaikong mural ni Kim Il-sung sa Istasyong Puhung]]
Ang [[kulto ng pagkatao]] ni Kim ay lumago noong panahon na ito, at ito ay pinuna ng pamahalaan. Si Li Sangjo, ang embahador ng Hilagang Korea sa Unyong Sobyet ay nag-ulat na naging isang kriminal na pagkasala ang simpleng pagsusulat sa larawan ni Kim sa mga pahayagan at naiangat na siya sa lugar nina [[Karl Marx]], [[Vladimir Lenin]], [[Mao Zedong]], at [[Joseph Stalin]] sa komunistang panteon. Inakusahan din niya si Kim sa pagbabago ng kasaysayan para ipalabas na ang kanyang paksyon lamang ang nagpalaya ng Korea mula sa mga Hapon, kung saan binabalewala niya ang tulong ng Tsinong [[:en:People's Volunteer Army|Hukbong Boluntaryong Bayan]]. Bilang karagdagan, sinabi ni Li na habang naganap ang proseso ng kolektibisasyon ng agrikultura, ay pilit na kinuha mula sa mga magsasaka ang mga butil, at ito raw ay nagresulta sa hindi bababa sa 300 na pagpakamatay. Sinabi rin niya na si Kim ang gumawa ng halos lahat ng mga desisyon at paghihirang. Dagdag niya na higit sa 30,000 katao ang kinulong dahil sa hindi makatarungan at mga malilit na bagay kagaya ng hindi paglimbag ng larawan ni Kim sa di-kalidad na papel o paggamit ng mga pahayagan na may larawan niya upang ibalot sa mga parsela. Ang pagkumpiska ng butil at pagkolekta ng buwis ay isinagawa kasama ang karahasan, pambubugbog, at mga banta ng pagkakakulong.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Ri|first=Sang-jo|title=Letter from Ri Sang-jo to the Central Committee of the Korean Workers Party|url=https://digitalarchive.wilsoncenter.org/document/114152|publisher=Woodrow Wilson Center|access-date=5 March 2014}}&lt;/ref&gt;

[[File:Map of the location of political prison camps (kwanliso) and ordinary prison camps (kyohwaso) in North Korea (United Nations, 2014).pdf|thumb|200px|right|Mapa ng mga lokasyon ng mga pampolitikang kampong bilangguan (kwalliso) at mga karaniwang kampong bilangguan (kyohwaso) sa [[Hilagang Korea]]]]
Noong [[:en:August Faction Incident|Pangyayaring Paksyong Agosto]] noong 1956 ay matagumpay na nilabanan ni Kim Il-sung ang mga pagsisikap ng Sobyet at Tsino na patalsikin siya sa kapangyarihan para sa mga maka-Sobyet na Koreano o mga Koreano na kabilang sa maka-Tsinong paksyong Yan'an. Ang mga huling tropang Tsino ay umalis sa bansa noong Oktubre 1958, na siyang pinagkasunduan bilang pinakahuling petsa kung kailan naging epektibong may [[kasarinlan]] ang Hilagang Korea, ngunit pinaniniwalaan ng ilang iskolar na ang pangyayari noong Agosto 1956 ay nagpakita ng kasarinlan ng Hilagang Korea.&lt;ref&gt;Chung, Chin O. ''Pyongyang Between Peking and Moscow: North Korea's Involvement in the Sino-Soviet Dispute, 1958-1975''. University of Alabama, 1978, p. 45.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|jstor=2643582|author1=Kim Young Kun|last2=Zagoria|first2=Donald S.|title=North Korea and the Major Powers|url=https://archive.org/details/sim_asian-survey_1975-12_15_12/page/1017|journal=Asian Survey|volume=15|number=12|date=December 1975|pages=1017–1035|doi=10.2307/2643582}}&lt;/ref&gt; 

[[File:Victorious Fatherland Liberation War Museum, Pyongyang, North Korea-1.jpg|thumb|250px|left|Isang kuwadro ni Kim Il-sung sa Museo ng Matagumpay na Digmaang Pagpapalaya ng Amang Bayan sa [[Pyongyang]]]]
Sa panahon ng paglago ng kanyang kapangyarihan ay nilikha niya ang kastang [[songbun]] kung saan inuri ang mga tao sa Hilagang Korea sa tatlong grupo: &quot;ubod,” &quot;mabuway&quot;, o “pagalit”. Ito ay nakabatay sa [[politika|pampolitika]], [[lipunan|panlipunan]], at [[ekonomiya|pang-ekonomiyang]] posisyon ng tao. Ang sistemang ito na ginagamit hanggang ngayon ang nagpapasiya ng lahat ng aspeto ng tao sa lipunan, kung ano ang makukuha na [[edukasyon]], [[bahay]], [[trabaho]], [[pagkain]], kakayahan na sumali sa [[politika]], at kung saan pwede manirahan ang isang tao. Ang mga taong nasa “pagalit” na kategorya kagaya ng mga may-ari ng lupa, mga intelektuwal, at ang mga dating tagasuporta ng pananakop ng Hapon sa panahon ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay nilipat sa mga mahihirap na hilagang lalawigan. Nang dumating ang panahon ng [[taggutom]] noong 1990s, ang mga taong nanirahan sa mga lugar na ito ang naging pinakaapektado.&lt;ref&gt;[https://www.hrw.org/news/2016/04/13/north-korea-kim-il-sungs-catastrophic-rights-legacy North Korea: Kim Il-Sung's Catastrophic Rights Legacy] 13 April 2016. [[Human Rights Watch]], 2016.&lt;/ref&gt;

Marami ding pag-aabuso sa mga [[karapatang pantao]] ang nangyari sa Hilagang Korea sa kanyang pamamahala. Pinarusahan ni Kim ang mga tunay at pinaghinalaang tao na hindi nagsang-ayon sa kanya sa pamamagitan ng pagpupurga kagaya ng mga pampublikong pagpatay at [[sapilitang pagkawala]]. Nilagay ang mga ibang hindi sumang-ayon sa kanya at ng kanilang mga pamilya sa kategoryang “pagalit”, at ang karamihan sa kanila ay nilagay sa mga bilangguan na tinawag na kwalliso, kung saan pinilit silang magtroso, magmina, at mag-ani ng mga pananim. Ang karamihan sa mga bilanggo ay nanirahan dito habang buhay, at ang kalagayan ng kanilang pamumuhay at pagtatrabaho ay madalas na nakamamatay, kung saan ang iba ay halos mamatay sa gutom, tinanggihan ng pangangalagang medikal, tinanggihan ng wastong tirahan at damit, isinailalim sa karahasan na sekswal, at pagmamaltrato sa kanila ng mga bantay.&lt;ref name=Kim-IlSungLegacy&gt;[https://www.hrw.org/news/2016/04/13/north-korea-kim-il-sungs-catastrophic-rights-legacy North Korea: Kim Il-Sung's Catastrophic Rights Legacy] 13 April 2016. [[Human Rights Watch]], 2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[[Black Book of Communism]]'', pg. 564.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.freedomhouse.org/sites/default/files/Worst%20of%20the%20Worst%202012%20final%20report.pdf The Worst of the Worst: The World's Most Repressive Societies] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130607174811/http://www.freedomhouse.org/sites/default/files/Worst%20of%20the%20Worst%202012%20final%20report.pdf|date=7 June 2013}}. [[Freedom House]], 2012.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.hawaii.edu/powerkills/SOD.CHAP10.HTM Statistics of democide - Chapter 10 - Statistics Of North Korean Democide - Estimates, Calculations, And Sources] by [[Rudolph Rummel]].&lt;/ref&gt;
===Mga Huling Taon ng Pamamahala===
[[File:Nicolae Ceaușescu &amp; Kim Il-sung, North Korea 1971.jpg|thumb|right|Pagbati ni Kim sa unang Pangulo ng [[Rumanya]] na si [[Nicolae Ceaușescu]] sa kanyang bisita sa Pyongyang noong 1971]]
[[File:Bundesarchiv Bild 183-1984-0601-041, Berlin, Besuch Kim Il Sung- Erich Honecker.jpg|thumb|left|Si Kim at si [[Erich Honecker]], pinuno noon ng [[Silangang Alemanya]], sa pagbisita ni Kim sa Silangang Alemanya noong 1984]]

Sa kabila ng pagtutol niya sa Di-Stalinisasyon, hindi pinutol ni Kim ang pakikipag-ugnay niya sa Unyong Sobyet, at hindi rin siya nakilahok sa [[:en:Sino-Soviet Split|Pagkakahiwalay ng Tsino-Sobyet]]. Naging mas matalik ang ugnayan ni Kim sa Unyong Sobyet matapos mapalitan si [[Nikita Khrushchev]] ni [[Leonid Brezhnev]] noong 1964. Sa parehong oras, si Kim ay nakahiwalay sa hinding matatag na istilo ng pamumuno ni Mao, lalo na noong [[Pangkalinangang Himagsikan]] noong huling bahagi ng 1960, kung saan hinatulan siya ng mga [[:en:Red Guards|Pulang Guwardya]] ni Mao. Muling itinatag ni Kim ang mga pakikipag-ugnayan niya sa mga bansang komunista sa [[Europa|Silangang Europa]], lalong lalo na sa [[Silangang Alemanya]] ni [[Erich Honecker]] at sa [[Rumanya]] ni [[Nicolae Ceaușescu]]. Si Ceaușescu ay partikular na naimpluwensyahan ng [[ideolohiya]] ni Kim, at ang kulto ng pagkatao ni Ceausescu sa Rumanya ay halos magkapareho ng sa kanya. Bagama’t isang matibay na kontra-komunista, si [[Mobutu Sese Seko]] ng [[Zaire]] ay naimpluwensyahan din ng istilo ng pamamahala ni Kim.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.atimes.com/atimes/Korea/NH24Dg01.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20120823201728/http://atimes.com/atimes/Korea/NH24Dg01.html|url-status=unfit|archive-date=23 August 2012|title=Brezhnev-Kim Il-Sung relations|work=Asia Times}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Behr, Edward Kiss the Hand You Cannot Bite, New York: Villard Books, 1991 page 195.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Howard W. French, [https://www.nytimes.com/1997/03/17/world/with-rebel-gains-and-mobutu-in-france-nation-is-in-effect-without-a-government.html With Rebel Gains and Mobutu in France, Nation Is in Effect Without a Government] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170630230338/http://www.nytimes.com/1997/03/17/world/with-rebel-gains-and-mobutu-in-france-nation-is-in-effect-without-a-government.html |date=30 June 2017 }}, ''The New York Times'' (17 March 1997).&lt;/ref&gt;

[[File:HODŽA druhá míza crop.jpg|thumb|left|200px|Si [[Enver Hoxha]], isang [[komunismo|komunistang]] pinuno ng Albanya na naging kaaway ni Kim Il-sung]]
Gayunpaman, si [[Enver Hoxha]] ng [[Albanya]] ay naging mabangis na kaaway ng Hilagang Korea at ni Kim Il-sung, na nagsusulat noong Hunyo 1977 na mauunawaan ng &quot;mga tunay na [[Marxismo-Leninismo|Marxista-Leninista]]&quot; na ang &quot;ideolohiya na gumagabay sa [[Partido ng Mga Manggagawa ng Korea]] at ng [[Partido Komunista ng Tsina]] ay [[rebisyunista]]”. Sa paglaon ng buwang iyon ay idinagdag niya na &quot;sa Pyongyang, naniniwala ako na kahit si [[Josip Broz|Tito]] ay mamamangha sa mga proporsyon ng kulto ng kanyang host [Kim Il-sung], na umabot sa antas na hindi pa naririnig saanman, alinman sa nakaraan o kasalukuyang panahon., lalo't na sa isang bansa na tinatawag ang kanyang sarili na [[sosyalismo|sosyalista]]. Karagdagan pa niyang sinabi na &quot;ang pamumuno ng Partido Komunista ng Tsina ay nagtaksil [sa mga manggagawa]. Sa Korea, rin, maaari nating sabihin na ang pamumuno ng Partido ng Mga Manggagawa ng Korea ay lumulubog sa parehong tubig&quot; at sinabi niya na si Kim Il-sung ay humihingi ng tulong mula sa ibang mga bansa, lalo na sa Silangang Bloc at di-nakahanay na mga bansa tulad ng [[Yugoslavia]]. Bilang resulta, ang relasyon sa pagitan ng Hilagang Korea at Albanya ay nanatiling tensiyonado hanggang sa kamatayan ni Hoxha noong 1985. Sa panahong ito, pinalaganap ni Kim ang kanyang kulto ng pagkatao. Inilahad niya niya ang ideolohiyang Juche bilang pagsalungat sa ideya ng Hilagang Korea bilang isang estadong satelayt ng Tsina o Unyong Sobyet.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://files.osa.ceu.hu/holdings/300/8/3/text/117-1-7.shtml |title=Albanian Leader's 'Reflections on China,' Volume II |access-date=30 October 2008 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090908153112/http://files.osa.ceu.hu/holdings/300/8/3/text/117-1-7.shtml |archive-date=8 September 2009 |website = CEU.hu }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Enver Hoxha, ''&quot;[https://www.marxists.org/reference/archive/hoxha/works/ebooks/reflections_on_china_volume_2.pdf Reflections on China II: Extracts from the Political Diary]&quot;'', Institute of Marxist–Leninist Studies at the Central Committee of the Party of Labour of Albania,&quot; Tirana, 1979, pp 516, 517, 521, 547, 548, 549.&lt;/ref&gt;

[[File:Laika ac USS Pueblo (7960099660).jpg|thumb|right|250px|Ang [[USS Pueblo]] sa [[Hilagang Korea]] noong 2012]]
Noong Abril 1975, nakuha ng [[Hukbong Bayan ng Vietnam]] ng kabisera ng [[Timog Vietnam]]. Hinangaan ni Kim ang mga pagsisikap ng pinuno ng [[Hilagang Vietnam]] na si [[Ho Chi Minh]] na muling ipagkaisa ang [[Vietnam]] sa pamamagitan ng pakikidigmang gerilya. Kasama ng tagumpay ng komunistang himagsikan sa [[Indotsina]], naisip ni Kim na salakayin muli ang Timog Korea. Bumisita si Kim sa Tsina noong Abril ng taong iyon at nakipagpulong kina Mao Zedong at [[Zhou Enlai]] upang humingi ng tulong na [[militar]]. Sa kabila ng mga inaasahan ng Pyongyang, gayunpaman, tumanggi ang [[Beijing]] na tulungan ang Hilagang Korea para sa isa nanamang digmaan sa Korea. Ang mga pagsisikap sa paglusot at subersyon ay lubos na pinalakas laban sa mga pwersa ng Estados Unidos at sa pamumuno sa Timog Korea. Ang mga pagsisikap na ito ay umabot sa rurok sa isang pagtatangka na salakayin ang [[Bahay na Bughaw]] at patayin si [[Park Chung-hee]], ang ikatlong pangulo ng Timog Korea. Ang mga tropa ng Hilagang Korea ay naging mas agresibo sa mga pwersa ng Estados Unidos sa loob at paligid ng Timog Korea, at nasangkot ang mga tropa ng Hukbong Estados Unidos sa labanan sa [[Korean Demilitarized Zone|Koreanong Di-Militarisadong Pook]]. Ang paghuli noong 1968 sa mga tripulante ng [[barko|barkong]] [[ispiya]] na ang [[USS Pueblo]] ay bahagi ng kampanyang ito.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Lankov|first=Andrei|title=The Real North Korea: Life and Politics in the Failed Stalinist Utopia|url=https://archive.org/details/realnorthkoreali0000lank|year=2015|page=[https://archive.org/details/realnorthkoreali0000lank/page/30 30]-33|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|isbn=978-0-19-939003-8}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.wilsoncenter.org/publication/nkidp-e-dossier-no-7-east-german-documents-kim-il-sung%E2%80%99s-april-1975-trip-to-beijing#_ftn2 |title=NKIDP e-Dossier No. 7: East German Documents on Kim Il Sung's April 1975 Trip to Beijing |author=Ria Chae |date=May 2012 |publisher=Woodrow Wilson International Center for Scholars |series=North Korea International Documentation Project |access-date=30 May 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121104124051/http://www.wilsoncenter.org/publication/nkidp-e-dossier-no-7-east-german-documents-kim-il-sung%E2%80%99s-april-1975-trip-to-beijing |archive-date=4 November 2012 }}&lt;/ref&gt;

[[File:Korean_Airlines_YS-11A_Cargo_type_大韓航空.jpg|thumb|right|250px|Isang Koreanong Airlines NAMC YS-11 noong 1971, katulad ng [[eroplano|eroplanong]] dinukot ng mga [[ahente]] ng [[Hilagang Korea]]]]
Ang kaugalian ng pamahalaang Hilagang Korea sa pagdukot ng mga dayuhang mamamayan, tulad ng mga [[Timog Korea|Timog Koreano]], [[Hapon|Hapones]], [[Tsina|Tsino]], [[Thailand|Thai]], at [[Rumanya|Rumano]], ay isa pang kasanayan ni Kim Il-Sung na nananatili hanggang sa kasalukuyan. Plinano ni Kim ang mga operasyong ito upang sakupin ang mga taong maaaring magamit upang suportahan ang mga operasyong [[paniktik]] sa ibang bansa ng Hilagang Korea, o yaong may mga teknikal na kasanayan upang mapanatili ang [[imprastraktura]] ng ekonomiya ng [[sosyalistang estado]] sa mga [[sakahan]], [[konstruksiyon]], [[ospital]], at mabigat na [[industriya]]. Ayon sa [[Unyon ng Mga Pamilya ng Mga Dinukot noong Digmaang Koreano]], ang mga dinukot ng Hilagang Korea pagkatapos ng digmaan ay kinabibilangan ng 2,919 sibil na tagapaglingkod, 1,613 pulisya, 190 panghukumang opisyal at abogado, at 424 medikal na propesyonal. Sa pag-hijack at pag-agaw ng lipad ng Koreanong Airlines YS-11 noong 1969 ng mga ahente ng North Korea, ang mga piloto at mekaniko, at iba pang may espesyal na kasanayan, ang tanging hindi pinahintulutang bumalik sa Timog Korea. Ang kabuuang bilang ng mga dayuhang dinukot at nawala ay hindi pa rin alam, ngunit tinatayang kabilang ang higit sa 200,000 katao. Ang karamihan sa mga pagkawala ay nangyari o konektado sa Digmaang Koreano, ngunit daan-daang mga Timog Koreano at Hapones ang dinukot sa pagitan ng 1960s at 1980s. Ang ilang mga Timog Koreano at Tsino ay tila dinukot din noong 2000s at 2010s. Hindi bababa sa 100,000 katao ang nananatiling nawala.&lt;ref&gt;[https://www.hrw.org/news/2016/04/13/north-korea-kim-il-sungs-catastrophic-rights-legacy North Korea: Kim Il-Sung's Catastrophic Rights Legacy] 13 April 2016. [[Human Rights Watch]], 2016.&lt;/ref&gt;

{{multiple image
 | align             = left
 | direction         = horizontal
 | caption_align     = center
 | width1            = 130
 | image1            = Kim Il Sung portrait Grand People's Study House cropped.jpg
 | width2            = 120
 | image2            = Kim Jong-il Portrait.jpg
 | footer            = Mga nakaraang litrato nina Kim Il-sung (kaliwa) at Kim Jong-il (kanan)
}}
Nagkaroon ng bagong konstitusyon na iprinoklama noong Disyembre 1972 at nalikha ng isang ehekutibong panguluhan. Sinuko ni Kim ang kanyang posisyon bilang punong ministro at naihalal siya bilang [[pangulo]]. Noong 1980 ay napagpasyahan niya na ang kanyang anak na si [[Kim Jong-il]] ang hahalili sa kanya, at sinuportahan ito ng hukbo dahil sa rebolusyonaryong tala ni Kim Il-sung at ng suporta ng [[O Chin-u]], isang beteranong ministro ng tanggulan. Sa [[Ika-anim na Kongreso ng Partido]] ay iprinoklama ni Kim sa publiko na ang kanyang anak ang magiging kanyang kahalili. Noong Abril 14, 1975, itinigil ng Hilagang Korea ang pinakapormal na paggamit nila ng mga tradisyonal na yunit at pinalitan nila ito ng [[sistemang metriko]]. Noong 1986, kumalat ang isang bulungan na si Kim ay pinatay, kaya't naging aktuwal ang pag-aalala para sa kakayahan ni Kim Jong-il na palitan ang kanyang ama. Gayon pa man, binulaanan ni Kim ang istorya sa sa pamamagitan ng paggawa ng isang serye ng mga pampublikong pagpapakita. Ngunit pinagtatalunan ito, at sinasabi na ang insidente ay nakatulong sa pagtatatag ng pagkakasunud-sunod ng paghalili, na sa kalaunan ay naganap sa pagkamatay ni Kim Il-sung noong 1994.&lt;ref&gt;{{citation|ref={{harvid|APLMF|2015}} |contribution=DPR Korea |contribution-url=http://www.aplmf.org/dpr-korea.html |title=Official site |url=http://www.aplmf.org |publisher=Asia–Pacific Legal Metrology Forum |date=2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170209124429/http://www.aplmf.org/ |archive-date=9 February 2017 }}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1986/11/17/world/kim-il-sung-at-74-is-reported-dead.html?pagewanted=all |title=Kim Il Sung, at 74, Is Reported Dead |access-date=19 March 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170319200122/http://www.nytimes.com/1986/11/17/world/kim-il-sung-at-74-is-reported-dead.html?pagewanted=all |archive-date=19 March 2017 |newspaper=The New York Times |date=17 November 1986 |last1=Haberman |first1=Clyde |last2=Times |first2=Special to The New York }}&lt;/ref&gt;

[[File:KimIlSungCalciumDeposit1970.png|thumb|250px|Nakikita ang depositong kaltsyum ni Kim noong nagkaroon siya ng diplomatikong pagpupulong sa Tagapangulo ng Partido Komunista ng Tsina na si [[Mao Zedong]] sa [[Beijing]] noong 1970.]]
Noong mga panahon na ito ay nagkaroon ang Hilagang Korea ng mga paghihirap sa ekonomiya. Naging mas maunlad ang Timog Korea dahil sa pamumuhunan at tulong na militar ng Hapon at Amerika at sa pag-unlad ng ekonomiya, habang ang ekonomiya North Korea ay tumimik at bumagsak noong 1980s. Ang praktikal na epekto ng [[Juche]] ay ng putulin ang bansa mula sa halos lahat ng dayuhang kalakalan upang gawin itong ganap na umaasa sa sarili. Ang mga repormang pang-ekonomiya ni [[Deng Xiaoping]] sa Tsina mula 1979 ay nangahulugan na ang pakikipagkalakalan sa namamatay na ekonomiya ng Hilagang Korea ay binabaan ang interes ng Tsina sa bansa. Ang mga himagsikan sa [[Europa| Silangang Europa]] noong 1989 at sa [[Unyong Sobyet]] noong 1989–1992 ay tinapos ang paghihiwalay ng Hilagang Korea. Ang mga kaganapang ito ay humantong sa tumataas na kahirapan sa ekonomiya dahil tinangihhan ni Kim na gumawa ng anumang mga repormang pang-ekonomiya o pampolitika.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Korea|url=https://archive.org/details/korea0000blut|last=Bluth|first=Christoph|publisher=Polity Press|year=2008|isbn=978-07456-3357-2|location=Cambridge|page=[https://archive.org/details/korea0000blut/page/34 34]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.britannica.com/place/North-Korea/From-1970-to-the-death-of-Kim-Il-Sung|title=North Korea - From 1970 to the death of Kim Il-Sung|work=[[Encyclopædia Britannica]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/37-8-310.shtml|archive-url=https://web.archive.org/web/20160310010727/http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/37-8-310.shtml|url-status=dead|title=North Korea's Trade With the Soviet Union and Eastern Europe|publisher=Open Society Archives|archive-date=10 March 2016}}&lt;/ref&gt;

[[File:80th Anniversary Kim Il-Sung.jpg|thumb|left|250px|Si Kim at mga pandaigdigang bisita sa seremonya ng kanyang ika-80 [[kaarawan]] noong 1992]]
Simula noong 1970s, nagkaroon si Kim ng depositong [[kalsiyo|kaltsyum]] sa kanang bahagi ng kanyang likod ng kanyang leeg. Matagal nang pinaniniwalaan na ang lapit nito sa kanyang [[utak]] at [[gulugod]] ay naging dahilan upang hindi ito maoperahan. Gayunpaman, si [[Juan Reynaldo Sanchez]], isang depektong guwardya ni [[Fidel Castro]] na nakilala ni Kim noong 1986 ay sumulat nang maglaon na ang sariling paranoya ni Kim ang pumigil dito na maoperahan. Dahil hindi itong kaakit-akit na tingnan, ang mga Koreanong [[litratisa]] at [[tagapagbalita]] sa Hilaga ay pinilit na kumuha ng litrato kay Kim habang nakatayo siyang pakaliwa upang hindi ito makita sa mga litrato. Habang tumagal ay umabot ito sa laki ng [[beysbol]] noong 1980.&lt;ref&gt;Juan Reinaldo Sanchez, ''The Double Life of Fidel Castro: My 17 Years as Personal Bodyguard to El Lider Maximo'', [[Penguin Press]] (2014) p. 234.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Cumings|first=Bruce|title=North Korea: Another Country|url=https://archive.org/details/northkoreaanothe00cumi|url-access=registration|page=[https://archive.org/details/northkoreaanothe00cumi/page/115 115]|year=2003|publisher=New Press|location=New York|isbn=978-1-56584-940-2}}&lt;/ref&gt;

Ginawa ni Kim si Kim Jong-il na pinuno ng [[Koreanong Hukbong Bayan]] noong 1991 at ng [[Komisyon ng Tanggulang Pambansa]] ng Hilagang Korea noong 1993 upang matiyak na masundan siya ng kanyang anak sa pamumuno. Noong mga unang bahagi ng 1994 ay nagsimulang mamuhunan si Kim sa kapangyarihang [[nukleyar]] upang mabawi ang mga kakulangan sa [[enerhiya]] na dulot ng mga problema sa [[ekonomiya]]. Noong Mayo 19, 1994 ay inutusan niya na idiskarga ang ginamit na nukleyar na [[gasolina]] mula sa pinagtatalunang pasilidad ng nukleyar na pagsasaliksik sa [[Yongbyon]]. Sa kabila ng paulit-ulit na pagwika ng mga Kanluraning bansa, nagpatuloy si Kim sa pagsasagawa ng pagsasaliksik na nukleyar at ipinagpatuloy niya ang programang pagpapayaman ng [[uranyo]]. Noong Hunyo 1994 ay naglakbay sa Pyongyang ang ika-39 na pangulo ng Amerika na si [[Jimmy Carter]] upang hikayatin si Kim na makipag-ayos sa Administrasyong Clinton sa kanyang programang nukleyar. Namangha ng [[Estados Unidos]] at ng [[Pandaigdigang Ahensiya ng Enerhiyang Atomiko]] nang pumayag si Kim na ihinto ang kanyang programang nukleyar na pagsasaliksik at tila nagsimula sa isang bagong pagbubukas sa [[Kanluran]].&lt;ref&gt;{{cite web| last=Blakemore| first=Erin| title=Bill Clinton Once Struck a Nuclear Deal With North Korea| website=history.com| url=https://www.history.com/news/north-korea-nuclear-deal-bill-clinton-agreed-framework| date=1 September 2018| publisher=A&amp;E Television Networks| access-date=3 July 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.armscontrol.org/factsheets/dprkchron|archive-url=https://web.archive.org/web/20120422115356/http://www.armscontrol.org/factsheets/dprkchron|url-status=dead|title=Chronology of U.S.-North Korean Nuclear and Missile Diplomacy &amp;#124; Arms Control Association|archive-date=22 April 2012|website=www.armscontrol.org}}&lt;/ref&gt;

==Kamatayan at Pang-estadong Libing==
===Mga Detalye ng Pagkamatay at Pagbabalita===
[[File:Kim Il Sung Portrait-3.jpg|thumb|left|175px|Isang nakaraang litrato ni Kim Il-sung]]
Noong unang bahagi ng umaga ng Hulyo 8, 1994 ay gumuho si Kim sa [[Hyangsan]] dahil sa biglaang [[atake sa puso]]. Pagkatapos ng atake sa puso, inutusan ni [[Kim Jong-il]] na umalis ang mga doktor na palaging nasa tabi ng kanyang ama, at inayos ang paglipad ng pinakamahusay na mga doktor sa bansa mula sa Pyongyang. Pagkaraan ng ilang oras, dumating ang mga doktor mula sa Pyongyang, ngunit sa kabila ng kanilang pagsisikap na iligtas siya, namatay si Kim Il-sung noong alas dos ng madaling araw sa lokal na oras. Ang kanyang kamatayan ay idineklara makalipas ang tatlumpu't apat na oras, iginagalang ang tradisyonal na panahon ng pagluluksang [[Confucian]]. Ang kanyang pagkamatay ay inihayag sa [[Koreanong Telebisyong Sentral]] sa tanghali ng tagapagtanghal ng balita na si [[Chon Hyong-kyu]] noong Hulyo 9, 1994.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1994/07/09/world/kim-il-sung-dead-at-age-82-led-north-korea-5-decades-was-near-talks-with-south.html|title=KIM IL SUNG DEAD AT AGE 82; LED NORTH KOREA 5 DECADES; WAS NEAR TALKS WITH SOUTH |work=The New York Times |date=9 July 1994}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Barbara Demick|Demick, Barbara]]: ''Nothing to Envy: Ordinary Lives in North Korea''. p. 92&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=GDq2Y1sfIiE&lt;/ref&gt;

Ang pagkamatay ni Kim Il-sung ay nagresulta sa pagluluksa sa buong bansa at isang sampung araw na panahon ng pagluluksa ay idineklara ni Kim Jong-il. Ang kanyang libing sa Pyongyang ay dinaluhan ng daan-daang libong tao mula sa iba't-ibang sulok ng Hilagang Korea. Ang bangkay ni Kim Il-sung ay inilagay sa isang pampublikong [[mosoliem]] sa Pangmemoryal na Palasyong Kumsusan (ngayo'y [[Palasyong Kumsusan ng Araw]]), kung saan ang kanyang nakapreserba at nakaembalsamadong katawan ay nakahiga sa ilalim ng isang salamin na kabaong. Nakapatong ang kanyang ulo sa isang tradisyonal na Koreanong unan at natatakpan siya ng bandila ng Partido ng Mga Manggagawa ng Korea. Ang newsreel na bidyo ng kanyang libing sa Pyongyang ay naibrodkast sa iba't-ibang network, at maaring panoorin sa iba't-ibang website. Nagkaroon ng karagdagang panahon ng pagluluksa na tumagal hanggang sa ikatlong anibersaryo ng kamatayan ni Kim noong 1997.&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=5zYsUqAYg6c ''Scenes of lamentation after Kim Il-sung’s death'']&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | title = North Korea ends mourning for Kim Il Sung | agency = CNN | date = 8 July 1997 | access-date = 9 May 2015 | url = http://edition.cnn.com/WORLD/9707/08/north.korea/ | archive-date = 19 Mayo 2015 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150519004336/https://edition.cnn.com/WORLD/9707/08/north.korea/ | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;

===Reaksyon===
[[File:Kim Il-sung Mausoleum.jpg|thumb|right|175px|Isang puting rebulto ni Kim Il-sung na gawa sa [[marmol]] na dati'y nasa [[Palasyong Kumsusan ng Araw]]. Ito'y pinalitan ng dalawang kahawig na higanteng rebulto ni Kim Il-sung at Kim Jong-il na gawa sa [[waks]]]]
====Tangway ng Korea====
*{{flagicon|North Korea}} [[Hilagang Korea]] – Noong ika-9 ng Hulyo ay sinabi ng [[Koreanong Sentral na Ahensiyang Pambalita]] na ang mga Hilagang Koreano ay &quot;matatag na nagpasiya na manatiling tapat sa patnubay ng Mahal na Pinuno na si Kim Jong-il&quot;. Inilarawan si Kim Jong-il ng ahensya bilang &quot;ang maaasahang tagapagmana ng mga mapanghimagsikang nagawa ni Dakilang Pinunong Kim Il-sung&quot;. Sa ibang palatuntunan sa radyo ay inilarawan si Kim Jong-il bilang ang &quot;tagapagmana ng himagsikan ng Hilagang Korea at hepe ng mga mapanghimagsikang pwersa&quot;.&lt;ref&gt;The Independent, 11 July 1994, Monday, &quot;The Korean Succession: Fears of power struggle in North Korea&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;South Korea assumes &quot;for now&quot; that Kim Il-sung died of natural causes&quot;, South Korean news agency, Seoul, in English, 11 July 1994, Monday&lt;/ref&gt; 

====Mga Pandaigdigang Reaksyon====
*{{flagicon|United States}} [[Estados Unidos ng Amerika]] – Ipinahayag ni [[Bill Clinton]], ang ika-42 na pangulo ng Estados Unidos at ang pangulo ng panahong iyon ang kanyang pag-asa na ang mga pag-uusap ay &quot;magpapatuloy kung naaangkop&quot;. Sinabi ni Clinton: &quot;Ako ay nagpaabot ng taos-pusong pakikiramay sa mga mamamayan ng Hilagang Korea sa pagkamatay ni Pangulong Kim Il-sung. Pinahahalagahan namin ang kanyang pamumuno sa pagpapatuloy ng mga pag-uusap sa pagitan ng ating mga pamahalaan.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news | newspaper=The Washington Post | date=9 July 1994 | title=North Korean President Kim Il Sung Dies at 82 }}&lt;/ref&gt;
*{{flagicon|Russia}} [[Rusya]]: Hindi nagpadala si noo'y Pangulong [[Boris Yeltsin]], ang unang pangulo ng Pederasyong Ruso ng pakikiramay dahil sa mahigpit na relasyon ng dalawang bansa sa panahong iyon, sa halip ay ipinagkatiwala niya ang tungkulin sa noo'y Punong Ministro na si [[Viktor Chernomyrdin]].&lt;ref&gt;Eugene Bazhanov and Natasha Bazhanov, &quot;The Evolution of Russian-Korea Relations&quot;, Asian Survey, vol. 34, no. 9 (1994).&lt;/ref&gt;

===Serbisyong Punerarya===
Si Kim Jong-il ang nagsilbing tagapangulo ng komite ng libing. Kasama rin sa komite ang Ministro ng Tanggulan na si [[O Jin-u]] at ang pangalawang pangulo na si [[Kim Yong-ju]], ang isa sa kanyang mga nakababatang kapatid. Ang komite ay naglabas ng pahayag tungkol sa libing&lt;ref&gt;{{cite news|title=State funeral committee issues communique: foreign delegations not allowed|newspaper=Korean Central News Agency, Pyongyang, in English|date=9 July 1994}}&lt;/ref&gt;:

{{Quotation|Inilathala ng Komiteng Panglibing ng Estado ang sumusunod na desisyon para sa buong partido, sa lahat ng mga tao at sa buong hukbo upang ipahayag ang pinakamalalim na pakikiramay sa pagkamatay ng dakilang pinuno na si Kasamang Kim Il-sung at magdalamhati sa kanya nang may matinding pagpipitagan:

{{quotation|Ang kabaong ng respetadong pinuno na si Kasamang Kim Il-sung ay ilalagay sa estado sa Kumsusang Bulwagan ng Pagtitipon.

Ang panahon mula ika-8 ng Hulyo hanggang ika-17 ng Hulyo 1994, ay itinakda bilang panahon ng pagluluksa para sa iginagalang na pinuno na si Kasamang Kim Il-sung. Ang mga magdadalamhati ay bibisita sa bier mula ika-11 ng Hulyo hanggang ika-16 ng Hulyo 1994.

Ang serbisyo ng pagluluksa para sa huling paghihiwalay sa iginagalang na pinuno na si Kasamang Kim Il-sung ay taimtim na gaganapin sa Pyongyang, ang kabisera ng himagsikan, sa ika-17 ng Hulyo 1994.

Sa oras ng serbisyo sa pagluluksa sa Pyongyang, magpapaputok ng saludo ng artilerya sa Pyongyang at ang mga upuan sa probinsiya at ang mga tao sa buong bansa ay magoobserba ng tatlong minutong katahimikan at lahat ng mga lokomotibo at barko ay sabay-sabay na tutunog ng mga sipol bilang pag-alaala sa iginagalang na pinuno na si Kasamang Kim Il-sung.

Sa panahon ng pagluluksa, ang mga serbisyong memoryal ay gaganapin sa lahat ng mga organo at proyekto sa buong bansa at ang mga serbisyong memoryal ay gaganapin sa lahat ng mga lalawigan, lungsod at county habang ang serbisyong memoryal ay ginaganap sa Pyongyang.

Sa panahon ng pagluluksa, ang mga organo at proyekto ay magsasabit ng watawat sa kalahating palo, at lahat ng mga kanta at sayaw, laro at libangan ay ipagbabawal.

Hindi tatanggapin ang mga dayuhang pagluluksang delegasyon.}}}}

- Koreanong Sentral na Ahensiyang Pambalita

Ang pang-estadong libing ay naganap noong ika-17 ng Hulyo at sinamahan ito ng pagobserba ng tatlong minuto ng katahimikan sa buong bansa. Higit sa dalawang milyong tao ang dumalo sa libing.&lt;ref&gt;''The Straits Times'' (Singapore) &quot;Kim Il Sung dies of heart attack&quot;, 10 July 1994&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Gall|first1=Timothy L|last2=Gall|first2=Susan B|title=Worldmark Chronology of the Nations: Asia|volume=3|year=1999|publisher=Gale Group|location=Farmington Hills|isbn=0-7876-0521-2|page=316}}&lt;/ref&gt;
===Komite ng Libing===
Ang komite ng libing ay pinamunuan ni Kim Jong-il at mayroon ng 273 miyembro, kabilang sina&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Kim Il Sung |publisher=The Gale Group Inc. |year=2004 |access-date=7 February 2019 |url=https://www.encyclopedia.com/people/history/korean-history-biographies/kim-il-sung*1G23410800083 |work=Cold War Reference Library |via=Encyclopedia.com }}{{Dead link|date=November 2019 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |script-title=ko:금수산 의사당서 10일장/김일성 장례 어떻게 치르나 |work=Seoul Shinmun |date=10 July 1994 |archive-date=18 August 2020 |url=http://www.seoul.co.kr/news/newsView.php?id=19940710005003 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200818043027/http://www.seoul.co.kr/news/newsView.php?id=19940710005003 |language=ko |page=5 }} [http://125.209.214.38/search2.naver?where=web_html&amp;u=http://www.seoul.co.kr/news/newsView.php?id=19940710005003 Alt URL] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190209123937/http://125.209.214.38/search2.naver?where=web_html&amp;u=http%3A%2F%2Fwww.seoul.co.kr%2Fnews%2FnewsView.php%3Fid%3D19940710005003 |date=2019-02-09 }}&lt;/ref&gt;:
{{div col|colwidth=12em}}
* [[Kim Jong-il]]
* O Jin-u
* Kang Song-san
* Ri Jong-ok
* Pak Song-chol
* Kim Yong-ju
* Kim Pyong-sik
* Kim Yong-nam
* Choe Kwang
* Kye Ung-thae
* Jon Pyong-ho
* Han Song-ryong
* So Yun-sok
* Kim Chang-man
* Choe Thae-bok
* Choe Yong-rim
* Hong Song-nam
* Kang Hui-won
* Yang Hyong-sop
* Hong Sok-hyong
* Yon Hyong-muk
* Ri Son-il
* Kim Chol-su
* Kim Ki-nam
* Kim Kuk-thae
* Hwang Jang-yop
* Kim Pok-sin
* Kim Chang-ju
* Kim Yun-hyok
* Jang Chol
* Kong Jin-tae
* Yun Ki-bok
* Pak Nam-gi
* Jon Mun-sop
* Yu Mi-yong
* Hyon Jun-kuk
* Won Tong-ku
* Ri Ha-il
* Kim Ik-hyon
* Ri Chang-son
* O Kuk-ryol
* Kwon Hui-kyong
* Kang Sok-sung
* Choe Hui-jong
* No Myong-kwon
* Jong Ha-chol
* Kim Tu-nam
* Paek Hak-rim
* Chi Chang-ik
* Ri Yong-u
* Ri Chi-chang
* Choe Pok-hyon
* Kim Chang-o
* Ri Sok-paek
* Pak Yong-sop
* Ri Chol-pong
* Jong Jun-ki
* Hwang Sun-hui
* Sin Sang-kyun
* Jong Ha-chol
* Kim Ki-ryong
* Kang Hyon-su
* Pak Sung-kil
* Kim Hak-chol
* Paek Pom-su
* Choe Mun-son
* Im Hyong-ku
* Ri Kun-mo
* Hyon Chol-kyu
* Ri Kil-song
* Im Su-man
* Ri Ul-sol
* Kim Pong-ryul
* Kim Kwang-sin
* Kim Jong-gak
* O Ryong-pang
* Kim Myong-kuk
* O Yun-hwi
* Kim Pyok-sik
* Jang Song-u
* Jon Jin-su
* Chu Sang-jong
* Kim Yong-chul
* Cho Myong-rok
* Kim Il-chol
* Paek Chang-sik
* Kim Yong-hun
* Kang Tong-yun
* Pak Chi-su
* Han In-chol
* Kim Ha-kyu
* Nam Sang-nak
* Hyon Chol-hae
* Ri Pong-won
* Kim Pyong-yul
* Chu Song-il
* Choe Yong-hae
* Choe Song-suk
* Kim Song-ae
* Paek In-jun
* Ri Mong-ho
* Mun Song-sul
* Yom Ki-sun
* Ri Yong-chol
* Jang Song-paek
* Kim Si-hak
{{div col end}}

==Kulto ng Pagkatao==
[[File:Pyongyang Mural.jpg|thumb|Isang mural ng Kim Il-sung na nagbibigay ng talumpati sa Pyongyang]]
Ang kulto ng pagkatao na nakapaligid kay Kim Il-sung ay ang pinakalaganap sa Hilagang Korea. Bagama't mayroong tunay na pagmamahal kay Kim, ito ay minamanipula ng pamahalaan para sa mga layuning pampolitika. Nagsimula ito noong 1949 sa paglitaw ng mga unang rebulto ni Kim. Ang pagpintuho sa kanya ay nagkaroon ng ganap na epekto kasunod ng malawakang pagpurga noong 1953. Noong 1967, si Kim Jong-il ay itinalaga sa kagawaran ng [[propaganda]] at [[impormasyon]] ng estado, kung saan sinimulan niyang ituon ang kanyang lakas sa pagpapaunlad ng pamimitagan sa kanyang ama. Noong panahong ito, ang paggamit ng titulong Suryong (Dakilang Pinuno) upang tukuyin si Kim ay naging nakagawian.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/northkorea/8975559/The-stage-management-of-the-grief-for-Kim-Jong-il.html |title=The stage management of the grief for Kim Jong-il |author=Dean Nelson |newspaper=The Telegraph |date=December 23, 2011 |access-date=January 9, 2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120314011224/http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/northkorea/8975559/The-stage-management-of-the-grief-for-Kim-Jong-il.html |archive-date=March 14, 2012 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Portal |first=Jane |title=Art Under Control in North Korea |url=https://books.google.com/books?id=_V3qAQAAQBAJ&amp;pg=PA98 |access-date=January 27, 2013 |year=2005 |publisher=Reaktion Books |location=United Kingdom |isbn=9781861898388 |page=98 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140627025935/http://books.google.com/books?id=_V3qAQAAQBAJ&amp;pg=PA98 |archive-date=June 27, 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://world.kbs.co.kr/english/event/nkorea_nuclear/general_04a.htm |title=Kim Il-sung (1912~1994) |publisher=KBS World Radio |access-date=March 15, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130319020430/http://world.kbs.co.kr/english/event/nkorea_nuclear/general_04a.htm |archive-date=March 19, 2013 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |first=John |last=Cha |title=Exit Emperor Kim Jong-il |url=https://archive.org/details/exitemperorkimjo0000chaj |publisher=Abbott Press |location=United States |year=2012 |isbn=978-1-4582-0216-1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |first=Jae-Cheon |last=Lim |title=Kim Jong-il's Leadership of North Korea |publisher=Routledge |year=2008 |isbn=9780203884720}}&lt;/ref&gt;

[[File:Laika ac Pyongyang (7968444776).jpg|thumb|Isang mural na may imahe ni Kim Il-sung sa Pyongyang, kasama ang [[martilyo]], [[kaligrapiya|pang-kaligrapiyang pinsel]], at [[karit (isang kamay)|karit]] (ang simbolo ng [[Partido ng Mga Manggagawa ng Korea]])]]
Ayon kay [[Hwang Jang-yop]], ang pangalawang pinakamataas na antas na Hilagang Koreanong tumakas, ang bansa ay lubusang pinamumunuan ng nag-iisang ideolohiya ng &quot;Dakilang Pinuno&quot;. Dagdag pa niya na noong panahon ng Di-Stalinisasyon sa Unyong Sobyet, nang mabuwag ang kulto ng pagkatao ni Stalin noong 1956, ang kulto ng pagkatao ni Kim ay sinimulang pinuna ng mga Hilagang Koreanong nag-aaral sa Unyong Sobyet. Nang bumalik sila sa Hilagang Korea ay “napapailalim sa masinsinang interogasyon na tumagal ng ilang buwan&quot; at &quot;ang mga nakitang hindi bababa sa kahina-hinala ay pinatay nang palihim&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www2.law.columbia.edu/course_00S_L9436_001/North%20Korea%20materials/hwang%20jang3.html |title=The Problems of Human Rights in North Korea |author=Hwang Jang-yop |publisher=Columbia Law School |year=2006 |access-date=January 22, 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130104210611/http://www2.law.columbia.edu/course_00S_L9436_001/North%20Korea%20materials/hwang%20jang3.html |archive-date=January 4, 2013 }}&lt;/ref&gt;

Ayon sa mga opisyal na [[talambuhay]], si Kim Il-sung ay nagmula sa isang mahabang angkan ng mga pinuno at ang opisyal na modernong [[kasaysayan]] ng Hilagang Korea ay nakatuon sa kanyang buhay at mga aktibidad. Siya ay kinikilala na halos nag-iisang tumalo sa mga [[Hapones]] sa pagtatapos ng pananakop sa [[Korea]], kung saan binabalewala ang tulong ng mga [[Sobyet]] at [[Amerikano]] at sa muling pagtatayo ng bansa pagkatapos ng Digmaang Koreano. Sa kabuuan ng kanyang buhay ay pinagkalooban siya ng mga titulo tulad ng &quot;Araw&quot;, &quot;Dakilang Tagapangulo&quot;, &quot;Makalangit na Pinuno&quot; at marami pang iba, pati na rin ang mga parangal tulad ng &quot;Dalawahang Bayaning Gintong Medalya&quot;. Ang mga titulo at parangal na ito ay kadalasang ibinibigay niya sa kanyang sarili at ang pagsasagawa na ito ay inulit ng kanyang anak. Ang [[Koreanong Sentral na Ahensiyang Pambalita]] ay patuloy na nag-uulat sa mga titulo na ipinagkaloob kay Kim Il-sung ng mga pinuno sa iba't-ibang bansa kabilang sina [[Mao Zedong]] ng [[Tsina]], [[Fidel Castro]] ng [[Cuba]], at [[Jimmy Carter]] ng [[Estados Unidos]].
&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://world.kbs.co.kr/english/event/nkorea_nuclear/general_04a.htm |title=Kim Il-sung (1912~1994) |publisher=KBS World Radio |access-date=March 15, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130319020430/http://world.kbs.co.kr/english/event/nkorea_nuclear/general_04a.htm |archive-date=March 19, 2013 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |first=Bruce |last=Cumings |title=Korea's Place in the Sun: A Modern History |url=https://archive.org/details/koreasplaceinsun00bruc |url-access=registration |publisher=W W Norton &amp; Co |location=United States |year=1997 |page=[https://archive.org/details/koreasplaceinsun00bruc/page/160 160] |isbn=0-393-04011-9 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.kcna.co.jp/item/2012/201204/news03/20120403-27ee.html |title=Humankind Awards Many Titles to Kim Il Sung |publisher=Korean Central News Agency |date=April 3, 2012 |access-date=March 15, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140201134244/http://www.kcna.co.jp/item/2012/201204/news03/20120403-27ee.html |archive-date=February 1, 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{harvnb|Suh|1988|p=320}}&lt;/ref&gt;

[[File:Image of Kim Il-sung.jpg|thumb|Larawan ni Kim sa isang [[Pistang Arirang]]]]
Lahat ng mga pangunahing publikasyon kagaya ng mga [[pahayagan]] at [[aklat-aralin]] ay dapat mayroong kasamang &quot;mga salita ng tagubilin&quot; mula kay Kim Il-sung. Bukod pa rito, ang kanyang pangalan ay dapat na nakasulat bilang isang salita sa isang linya, hindi ito maaaring hatiin sa dalawang bahagi kung may pagkakasira sa pahina o ang linya ng text ay maubusan ng silid (halimbawa: Kim Il-sung, hindi Kim Il -...sung).&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://world.kbs.co.kr/english/event/nkorea_nuclear/general_04a.htm |title=Kim Il-sung (1912~1994) |publisher=KBS World Radio |access-date=March 15, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130319020430/http://world.kbs.co.kr/english/event/nkorea_nuclear/general_04a.htm |archive-date=March 19, 2013 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://newfocusintl.com/bewildering-cult-of-kim/?fb_source=pubv1 |title=The Bewildering Cult of Kim |publisher=New Focus International |date=May 27, 2013 |access-date=May 27, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407074839/http://newfocusintl.com/bewildering-cult-of-kim/?fb_source=pubv1 |archive-date=April 7, 2014 |df=mdy-all }}&lt;/ref&gt;

[[File:Sinpyong Lake, North Korea (2921982738).jpg|thumb|Isang Hilagang Koreanong [[propaganda|propagandang]] poster na inilalarawan si Kim Il-sung (kaliwa) at ng kanyang anak na si [[Kim Jong-il]] (kanan) sa [[Bundok Paektu]]]]
Ang mga batang Hilagang Koreano ay tinuruan sa paaralan na sila ay pinakain, binihisan at inaalagaan sa lahat ng aspeto ng &quot;biyaya ng Tagapangulo&quot;. Ang mga malalaking [[mababang paaralan]] sa bansa ay may nakalaan na silid para sa mga panayam na partikular na tumatalakay kay Kim Il-sung (kilala bilang Surian ng Pananaliksik ni Kim Il-sung). Ang mga silid na ito ay inaalagaang mabuti, gawa sa mga materyales na matataas ang kalidad, at may modelo ng kanyang lugar ng kapanganakan. Ang laki ng mga larawan niya na sa mga pampublikong gusali ay inaayos upang maging kasukat sa laki ng gusaling pinagbibidahan ng mga ito. Ang kanyang lugar ng kapanganakan ay naging isang lugar ng [[pamamakay]]. Sumulat si [[Kang Chol-hwan]], isang tumakas mula sa Hilagang Korea, tungkol sa kanyang pagkabata roon: &quot;Sa aking mga pambatang mata at sa lahat ng aking mga kaibigan, sina Kim Il-sung at Kim Jong-il ay mga walang kapintasang nilalang, hindi dinungisan ng anumang baseng gawain ng tao. Kumbinsido ako noon, tulad naming lahat, na ni isa sa kanila ay hindi umihi o dumumi. Sino ang makakaisip ng ganoong mga bagay sa mga [[diyos]]?&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://world.kbs.co.kr/english/event/nkorea_nuclear/general_04a.htm |title=Kim Il-sung (1912~1994) |publisher=KBS World Radio |access-date=March 15, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130319020430/http://world.kbs.co.kr/english/event/nkorea_nuclear/general_04a.htm |archive-date=March 19, 2013 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{harvnb|Demick|2009|pp=120–123}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://nothingtoenvy.com/nothing-to-envy-excerpt/ |title=Nothing to Envy Excerpt |first=Barbara |last=Demick |publisher=Nothingtoenvy.com |access-date=January 8, 2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121105210450/http://nothingtoenvy.com/nothing-to-envy-excerpt/ |archive-date=November 5, 2012 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Chol-hwan Kang and Pierre Rigoulot (2005). ''The Aquariums of Pyongyang: Ten Years in the North Korean Gulag'', Basic Books, p. 3. {{ISBN|0-465-01104-7}}.&lt;/ref&gt;

[[File:Visitors Paying Their Respects To Kim Il-Sung.jpg|thumb|200px|Orihinal na rebulto ni Kim Il-sung sa [[Burol ng Mansu]] (1972-2012)]]
Sa kanyang talambuhay na [[Kasama sa Siglo]], sinabi ni Kim Il-sung ang isang anekdota na kinasasangkutan ng kanyang ama at lolo na nagbibigay ng katwiran para sa uri na pagtatanghal ng mga pinuno ng Hilagang Korea. Sinasabi ng talambuhay na bilang isang batang mag-aaral, ang ama ni Kim Il-sung ay madalas na ipinapadala ng [[alak]] para sa isa niyang guro na madalas uminom, hanggang sa isang araw ay nakita ng kanyang ama ang kanyang lasing na guro na nahulog sa isang kanal na una ang kanyang ulo. Ito ay humantong sa isang paghaharap kung saan pinahiya ng batang mag-aaral ang nahihiyang guro hanggang sa tuluyang isinuko ng guro ang pag-iinom ng ulak. Iginuhit ng lolo ni Kim Il-sung ang moral ng kuwentong ito: &quot;Kung ang mga mag-aaral ay sumilip sa pansariling buhay ng kanilang guro nang madalas, mawawala ang kanilang paghanga sa kanya; dapat bigyan ng guro ang kanyang mga mag-aaral ng matatag na paniniwala na ang kanilang guro ay hindi kumakain o umiihi; saka lamang niyang maipapanatili ang kanyang awtoridad sa paaralan; kaya dapat gumawa ang isang guro ng screen at tumira sa likod nito.&quot;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Kim Il-sung|date=1992|title=With the Century|volume=1|at=Chapter 3.2.|url=http://ndfsk.dyndns.org/kuguk8/rem/rem-1.htm|access-date=2014-08-28 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20140828045348/http://ndfsk.dyndns.org/kuguk8/rem/rem-1.htm |archive-date=2014-08-28 }}. Note that the version of ''With the Century'' available at the official North Korean government web site (https://web.archive.org/web/20051231095503/http://www.korea-dpr.com/articles-ng/biography-kimilsung.htm) includes the anecdote and the grandfather's moral, but omits the detail about the necessity of screening eating/urinating from pupils.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

[[File:Kimilsungia1.JPG|thumb|200px|Litrato ng isang [[Kimilsungia]]]]
Ang [[mananalambuhay]] na si Dae-Sook Suh ay nagsabi: &quot;Ang laki ng paglalangis ay madalas na humahanggan sa [[panatisismo]]. Ang kanyang larawan ay ipinapakita muna bago ang pambansang [[watawat]] at pambansang [[sagisag]]; ang [[Awit ni Heneral Kim Il-sung]] ay tinutugtog bago ang [[Aegukka|pambansang awit]]; ang pinakamahusay na [[surian]] ng mas mataas na pag-aaral ay ipinangalan sa kanya; ang pinakamataas na paaralan ng partido ay ipinangalan din sa kanya; at may mga [[kanta]], [[tula]], [[sanaysay]], [[kwento]], at kahit [[bulaklak]] na ipinangalan sa kanya.&quot;&lt;ref&gt;{{harvnb|Suh|1988|p=316}}&lt;/ref&gt;

[[File:North Korea (5015886634).jpg|thumb|200px|Isang [[kalendaryong Juche]] para sa Juche 99]]
Ang [[Araw ng Araw]] ay isang taunang pampublikong [[holiday]] sa Hilagang Korea na ipinagdidiriwang sa Abril 15, ang anibersaryo ng kapanganakan ni Kim. Ito ang pinakamahalagang pambansang holiday sa bansa, at itinuturing na katumbas ng [[Pasko]] sa Hilagang Korea. Ang kaarawan ni Kim, na naging opisyal na holiday mula noong 1968, ay pinangalan muli na &quot;&quot;Araw ng Araw&quot; noong Hulyo 8, 1997, tatlong taon pagkatapos ng kanyang kamatayan. Ginugunita ang holiday ng mga Hilagang Koreano sa pamamagitan ng pagbisita sa mga lokasyon na may kaugnayan sa buhay ng pinuno, tulad ng libu-libong mga estatwa na nakakalat sa buong bansa, o sa Mangyongdae, ang lugar ng kanyang kapanganakan sa Pyongyang, ang kabisera ng bansa. Ang mga pinakamahalagang pagdiriwang ay nagaganap sa kabisera, kabilang ang mga pagbisita sa [[Palasyong Kumsusan ng Araw]], kung saan nakahimlay ang katawan ni Kim, at ang [[Maringal na Bantayog sa Burol ng Mansu]], na nagtatampok ng napakataas na rebulto ng pinuno.&lt;ref&gt;{{Cite book| chapter  = Birthday of Kim Il-sung| publisher = Omnigraphics| via = TheFreeDictionary.com| title = Holidays, Festivals, and Celebrations of the World Dictionary| edition = Fourth| date = 2010| access-date = 3 May 2015| chapter-url = http://encyclopedia2.thefreedictionary.com/Birthday+of+Kim+Il-Sung}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Korean defectors recall 'Day of the Sun'| author = Calum MacLeod| others = Contributing: Jueyoung Song, Duck Hwa Hong| work = USA Today| date = 26 April 2013| access-date = 6 April 2015| url = https://www.usatoday.com/story/news/world/2013/04/15/north-korea-defectors/2085161/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Hy-Sang Lee|title=North Korea: A Strange Socialist Fortress|url=https://books.google.com/books?id=6Rx8Q_cxqvkC&amp;pg=PA220|access-date=3 May 2015|year=2001|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-96917-2|page=220|via= Google Books}}&lt;/ref&gt;

Ang [[Kimilsungia]] ay isang [[orkidyas]] na ipinangalan kay Kim Il-sung ng unang pangulo ng [[Indonesia]] na si [[Sukarno]]. Ipinangalan ito sa kanya noong 1965 sa isa niyang pagbisita sa [[Mga Botanikal na Hardin ng Bogor]] sa [[Bogor]], [[Indonesia]]. Ayon sa isang talumpati ni Kim Jong-il noong 2005, nais ni Sukarno at ng direktor ng hardin na pangalanan ang bulaklak kay Kim Il-sung. Tumanggi si Kim, ngunit iginiit ni Sukarno, &quot;Hindi. Nagbigay ka ng mga napakalaking serbisyo sa sangkatauhan, kaya karapat-dapat ka ng mataas na karangalan.&quot; Sa loob ng bansa, ang Kimilsungia at [[Kimjongilia]] ay ginagamit sa pag-idolo sa pamumuno ng [[dinastiyang Kim]].&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://news.yahoo.com/no-bombs-just-blooms-north-korean-flower-show-092149306.html |title=No bombs, just blooms at North Korean flower show |author=Sebastien Berger |newspaper=[[Yahoo! News]] |date=April 13, 2018 |access-date=July 23, 2020 }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://photoblog.nbcnews.com/_news/2011/04/06/6417291-flowers-and-north-korea?lite |title=Flowers and North Korea |author=David R Arnott |publisher=NBC News |date=April 6, 2011 |access-date=July 25, 2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130526083536/http://photoblog.nbcnews.com/_news/2011/04/06/6417291-flowers-and-north-korea?lite |archive-date=May 26, 2013 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Angélil |first1=Marc |last2=Hehl |first2=Rainer |title=Collectivize: Essays on the Political Economy of Territory, Vol. 2 |year=2013 |publisher=Ruby Press |location=Berlin |isbn=978-3-944074-03-0 |page=99}}&lt;/ref&gt;

Nang mamatay si Kim Il-sung noong 1994, idineklara ni Kim Jong-il ang isang pambansang panahon ng pagluluksa sa loob ng tatlong taon. Ang mga napatunayang lumabag sa mga tuntunin sa pagluluksa (tulad ng pag-inom) ay pinarusahan. Pagkatapos ng kanyang kamatayan siya ay nirebisa ang [[saligang batas]]. Ang posisyon ng pangulo ay ibinuwag at idineklara si Kim bilang ang &quot;Walang Hangganang Pangulo&quot;. Ang pambungad ng Saligang Batas ng Demokratikong Republikang Bayan ng Korea na sinusugan noong Setyembre 5, 1998 ay nagbabasa: “Sa ilalim ng pamumuno ng Partido ng Mga Manggagawa ng Korea, ang Demokratikong Republikang Bayan ng Korea at ang mga Koreano ay bibigyan ng mataas na pagpapahalaga ang dakilang pinuno na si Kasamang Kim Il-sung bilang ang walang hanggang Pangulo ng Republika…” Nang namatay si Kim Il-sung, lubos na pinalawak ni Kim Jong-il ang kulto ng pagkatao sa bansa.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cbsnews.com/8301-202_162-57346034/kim-jong-il-publicly-mourned-by-thousands/ |title=Kim Jong Il publicly mourned by thousandsg |publisher=CBS News |date=December 21, 2011 |access-date=August 31, 2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131019141409/http://www.cbsnews.com/8301-202_162-57346034/kim-jong-il-publicly-mourned-by-thousands/ |archive-date=October 19, 2013 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{harvnb|Martin|2006|p=508}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[s:Constitution of North Korea (1972, rev. 1998)|Constitution of North Korea (1972)]] Wikisource&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/kim-jongil-leader-of-north-korea-who-deepened-the-cult-of-personality-in-his-country-following-the-death-of-his-father-6279399.html |title=Kim Jong-Il: Leader of North Korea who deepened the cult of personality in his country following the death of his father |author=David McNeill |newspaper=The Independent |date=December 20, 2011 |access-date=February 14, 2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131214172856/http://www.independent.co.uk/news/obituaries/kim-jongil-leader-of-north-korea-who-deepened-the-cult-of-personality-in-his-country-following-the-death-of-his-father-6279399.html |archive-date=December 14, 2013 }}&lt;/ref&gt;

Noong ikatlong anibersaryo ni Kim Il-sung noong 1997 ay ipinakilala rin ang [[kalendaryong Juche]], isang kalendaryo kung saan nagsisimula sa taon ng pagkasilang si Kim Il-sung noong 1912 (Juche 1). Ang kalendaryo ay sinimulang ipatupad noong Setyembre 9, 1997, ang [[Araw ng Pagkatatag ng Republika]]. Sa petsang iyon, ang mga [[pahayagan]], mga ahensya ng [[balita]], mga istasyon ng [[radyo]], [[pampublikong sasakyan]], at mga [[sertipiko]] ng kapanganakan ay nagsimulang gumamit ng kalendaryong Juche. Ginagamit lang ang [[kalendaryong Griyego]] para sa mga taon bago ang 1912. Ang taong 2021 ay tumutugma sa Juche 110 (walang taon 0).&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.aljazeera.com/indepth/features/2012/04/2012410111258757121.html |title=North Korea celebrates 'Juche 101' |author=Ben Piven |publisher=Al Jazeera |date=April 10, 2012 |access-date=August 22, 2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130523235040/http://www.aljazeera.com/indepth/features/2012/04/2012410111258757121.html |archive-date=May 23, 2013 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|first=Hy-Sang |last=Lee |title=North Korea: A Strange Socialist Fortress |url=https://books.google.com/books?id=6Rx8Q_cxqvkC&amp;pg=PA220 |access-date=August 22, 2013 |publisher=Greenwood Publishing Group |year=2001 |page=220 |isbn=9780275969172 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140111115031/http://books.google.com/books?id=6Rx8Q_cxqvkC&amp;pg=PA220 |archive-date=January 11, 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Andrew Logie|title=The Answers: North Korea: How do you solve a problem like North Korea?|url=https://books.google.com/books?id=6e2IAAAAQBAJ&amp;pg=PA57|date=17 September 2012|publisher=Marshall Cavendish International Asia Pte Ltd|isbn=978-981-4398-90-9|pages=57}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Hy-Sang Lee|title=North Korea: A Strange Socialist Fortress|url=https://books.google.com/books?id=6Rx8Q_cxqvkC&amp;pg=PA220|year=2001|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-96917-2|page=220}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | title = Juche era available in Korea | agency = KCNA | date = 10 September 1997 | access-date = 15 August 2016 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150603005609/http://www.kcna.co.jp/item/1997/9709/news9/10.htm | url = http://www.kcna.co.jp/item/1997/9709/news9/10.htm | archive-date= 3 June 2015 }}&lt;/ref&gt;

Mayroong higit 500 na mga estatwa ni Kim sa Hilagang Korea, katulad ng mga estatwa at monumento na inilagay ng mga pinuno ng Silangang Bloc bilang parangal sa kanilang mga sarili. Ang mga pinakatanyag ay nasa [[Pamantasang Kim Il-sung]], Istadyum ni Kim Il-sung, Burol ng Mansudae, Tulay ni Kim Il-sung, at ang Walang Kamatayang Rebulto ni Kim Il-sung. Ang ilang mga estatwa ay inulat na nawasak ng mga bomba at graffiti ng mga dissidenteng Hilagang Koreano. Ang mga monumentong ''Yong Saeng'' (&quot;walang hangganang buhay&quot;) ay itinayo sa buong bansa, bawat isa ay inialay sa yumaong &quot;Walang Hangganang Pinuno&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Portal|first=Jane|title=Art under control in North Korea|url=https://archive.org/details/artundercontroli0000port|publisher=Reaktion Books|year=2005|page=[https://archive.org/details/artundercontroli0000port/page/82 82]|isbn=978-1-86189-236-2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2012/02/13/2012021301372.html |work=The Chosun Ilbo |title=N.Korean Dynasty's Authority Challenged |date=13 February 2012 |access-date=9 November 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120929195034/http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2012/02/13/2012021301372.html |archive-date=29 September 2012 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Controversy Stirs over Kim Monument at PUST (NK Daily)&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dailynk.com/english/read.php?cataId=nk01500&amp;num=6222|title=Controversy Stirs Over Kim Monument at PUST|work=Daily NK|archive-url=https://web.archive.org/web/20100412062252/http://www.dailynk.com/english/read.php?cataId=nk01500&amp;num=6222 |archive-date=12 April 2010|access-date=24 April 2010}}&lt;/ref&gt;

==Pansariling Buhay==
[[File:Fahey DSCF3023 (6074798813).jpg|thumb|Litrato ni Kim Il-sung kasama si [[Kim Jong-suk]] at nang kanilang dalawang anak na si [[Kim Jong-il]] at [[Kim Kyong-hui]]]]

Dalawang beses nag-asawa si Kim Il-sung. Ang kanyang unang asawa, si [[Kim Jong-suk]] (1917–1949), ay nagkaroon ng tatlong anak sa kanya, dalawang anak na lalaki at isang anak na babae. Si [[Kim Jong-il]] (1941-2011), ang kanyang panganay na anak, ang naging kahalili niya sa Hilagang Korea, samakatuwid ginawa siyang ikalawang kataas-taasang pinuno ng bansa. Si [[Kim Man-il]] (1944-1947), ang kanyang ikalawang anak ay sinasabing namatay sa palanguyan sa kanyang tinitirhang mansyon noong 1940s dahil sa aksidente sa paglangoy (ngunit sinasabi rin na namatay siya dahil nahulog siya sa isang [[balon]]). Si [[Kim Kyong-hui]] (1946-kasalukuyan) ang kasalukuyang Kalihim para sa Organisasyon ng Partido ng Mga Manggagawa ng Korea. Ang kanyang asawa na si [[Jang Song-thaek]] ay pinatay noong Disyembre 2013 sa Pyongyang matapos kasuhan ng pagtataksil at korapsyon. Namatay si Kim Jong-suk noong 1949 habang nanganganak ng isang batang babae na patay nang lumabas.&lt;ref&gt;None of the sources appear to be entirely authoritative, and many show a bias towards or opposed to the Kim regime. {{Cite web|title=Kim Family |date=25 September 2009 |publisher=North Korea Leadership Watch  |url=https://nkleadershipwatch.wordpress.com/kim-family/ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150717111813/https://nkleadershipwatch.wordpress.com/kim-family/ |archivedate=17 July 2015 |url-status=live}} gives a date of July 1947. Sources such as {{Cite book|author=Behnke, Alison |year=2008 |title=Kim Jong Il's North Korea |edition=first |location=Minneapolis, Minnesota |publisher=Twenty-First Century Books |page=45 |isbn=978-0-8225-7282-4 |url=https://books.google.com/books?id=1FaXAgAAQBAJ}} give a generic 1947. While sources like {{Cite book|year=2002|title=North Korea: General Secretary Kim Jong-il Handbook |location=Washington, D.C. |publisher=International Business Publications|page=38 |isbn=978-0-7397-6344-5 |url=https://books.google.com/books?id=baRrfmjDnbYC}} give a generic 1948.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|author=Chung Byoung-sun|date=22 August 2002|title=Sergeyevna Remembers Kim Jong Il|newspaper=Chosunilbo|url=http://english.chosun.com/w21data/html/news/200208/200208220040.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20021124073259/http://english.chosun.com/w21data/html/news/200208/200208220040.html|archivedate=24 November 2002|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-25359939|title=North Korean leader's uncle 'executed over corruption'|date=12 December 2013|publisher=BBC|access-date=12 December 2013}}&lt;/ref&gt;

Nag-asawa ulit si Kim noong 1952 kay [[Kim Song-ae]] (1924–2014). Nagkaroon sila ng tatlong anak, isang anak na babae at dalawang anak na lalaki. Ang kanyang unang anak ay si [[Kim Kyong-jin]] (1951-kasalukuyan), na nagpakasal kay [[Kim Kwang-sop]], ang naging embahador ng Hilagang Korea sa [[Austria]] hanggang sa kanyang pagretiro. Ang kanyang ikatlong anak na si [[Kim Pyong-il]] (1954-kasalukuyan) ang naging embahador ng Hilagang Korea sa [[Unggarya]], [[Bulgarya]], [[Pinlandiya]], [[Polonya]], at sa [[Republikang Tseko]]. Ang kanyang ikatlong anak ay si [[Kim Yong-il]] (1955-2000) na isang [[inhinyero]] na nagtrabaho sa mga programang [[nukleyar]] ng Hilagang Korea at sa gitna at silangang [[Europa]]. Namatay siya dahil sa [[sirosis]] sa [[atay]] noong 2000. &lt;ref&gt;https://www.nknews.org/2019/12/kim-kwang-sop-north-korean-ambassador-to-austria-since-1993-wraps-up-posting/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.nkleadershipwatch.org/leadership-biographies/kim-yong-il-kim-yong-il/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nknews.org/2019/11/kim-pyong-il-long-time-north-korean-ambassador-in-europe-returns-home/|title=Kim Pyong Il, long-time North Korean ambassador in Europe, returns home &amp;#124; NK News|date=8 November 2019|website=NK News - North Korea News|access-date=23 April 2020|archive-date=1 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200501192209/https://www.nknews.org/2019/11/kim-pyong-il-long-time-north-korean-ambassador-in-europe-returns-home/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nknews.org/2020/01/north-korea-appoints-new-ambassador-to-czech-republic/|title=North Korea appoints new ambassador to Czech Republic &amp;#124; NK News|date=30 January 2020|website=NK News - North Korea News|access-date=23 April 2020|archive-date=26 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200426202055/https://www.nknews.org/2020/01/north-korea-appoints-new-ambassador-to-czech-republic/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
==Mga Titulo==
Maraming hinawakan si Kim na titulo at posisyon sa kanyang buhay. Sa kabila ng kanyang pagkamatay noong 1994, siya ay kasalukuyang Walang Hangganang  Pinuno ng Juche Korea at Walang Hangganang Pangulo ng Republika. Kapag binabanggit siya sa Hilagang Koreanong [[midya]] at mga [[pahayagan]] ay karaniwan siyang tinutukoy bilang &quot;Dakilang Pinunong Kasamang Kim Il-sung&quot; o &quot;Pinuno&quot;. Kapag ang kanyang pangalan ay sinusulat, ito ay palaging binibigyang-diin ng isang espesyal na [[ponte|ponteng]] bold o malaki. Halimbawa ay: &quot;Dakilang Pinunong Kasamang '''Kim Il-sung''' ay ang Tagapagtatag ng Sosyalistang Layunin ng Juche, ang Tagapagtatag ng Sosyalistang Korea&quot; or &quot;Dakilang Pinunong Kasamang &lt;big&gt;Kim Il-sung&lt;/big&gt; ay ang Tagapagtatag ng Sosyalistang Layunin ng Juche, ang Tagapagtatag ng Sosyalistang Korea&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=위대한 수령 김일성동지는 주체의 사회주의위업의 개척자, 사회주의조선의 시조이시다|url=http://www.uriminzokkiri.com/index.php?ptype=cgisas&amp;mtype=view&amp;no=1194820|url-status=dead|access-date=2021-12-04|archive-date=2022-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20220702034457/http://uriminzokkiri.com/index.php?ptype=cgisas&amp;mtype=view&amp;no=1194820}}&lt;/ref&gt;
===Mga Kasalukuyang Hawak na Titulo at Posisyon===
{| class=&quot;wikitable&quot;
![[Chosŏn'gŭl]] ([[Hanja]])
![[Romanisasyon|Romanisasyong]] [[McCune–Reischauer]]
! Pagsasalin sa [[wikang Filipino|Filipino]]
|-
| align=&quot;center&quot; |공화국의 영원한 주석
| align=&quot;center&quot; |''Gonghwagug-ŭi Yŏngwŏnhan Ch'usǒk''
| align=&quot;center&quot; | Walang Hangganang Pangulo ng Republika
|-
| align=&quot;center&quot; |조선민주주의인민공화국 대원수
| align=&quot;center&quot; |''Chosŏn-Minjujuŭi-Inmin-Gonghwaguk Taewŏnsu''
| align=&quot;center&quot; | Pinakamataas na Mariskal ng Demokratikong Republikang Bayan ng Korea
|}
===Mga Nakaraang Hawak na Titulo at Posisyon===
{| class=&quot;wikitable&quot;
![[Chosŏn'gŭl]] ([[Hanja]])
!Pagsasalin sa [[wikang Filipino|Filipino]]
!Panunungkulan
|-
! colspan=&quot;3&quot; |Partido
|-
| align=&quot;center&quot; |조선로동당 중앙위원회 위원장
| align=&quot;center&quot; |Tagapangulo ng Sentral Komite ng Partido ng Mga Manggagawa ng Korea
| align=&quot;center&quot; |24 Hunyo 1949 - 12 Oktubre 1966
|-
| align=&quot;center&quot; |조선로동당 중앙위원회 총비서
| align=&quot;center&quot; |Pangkalahatang Kalihim ng Sentral Komite ng Partido ng Mga Manggagawa ng Korea
| align=&quot;center&quot; |12 Oktubre 1966 - 8 Hulyo 1994
|-
! colspan=&quot;3&quot; |Estado
|-
| align=&quot;center&quot; |내각 총리
| align=&quot;center&quot; |Premiyer ng Gabinete ng Demokratikong Republikang Bayan ng Korea
| align=&quot;center&quot; |9 Setyembre 1948 – 28 Disyembre 1972
|-
| align=&quot;center&quot; |조선민주주의인민공화국의 주석
| align=&quot;center&quot; |Pangulo ng Demokratikong Republikang Bayan ng Korea
| align=&quot;center&quot; |28 Disyembre 1972 – 8 Hulyo 1994
|-
| align=&quot;center&quot; |조선민주주의인민공화국 국방위원회 위원장
| align=&quot;center&quot; |Tagapangulo ng Komisyon ng Tanggulang Pambansa ng Demokratikong Republikang Bayan ng Korea
| align=&quot;center&quot; |28 Disyembre 1972 – 9 Abril 1993
|-
! colspan=&quot;3&quot; |Hukbo
|-
| align=&quot;center&quot; |조선인민군 최고사령관
| align=&quot;center&quot; |Kataas-taasang Kumander ng Koreanong Hukbong Bayan
| align=&quot;center&quot; |4 Hulyo 1950 - 24 Disyembre 1991
|}
===Mga Pinalaganap na Titulo===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!width=300| [[Chosŏn'gŭl]] ([[Hanja]])
!width=300| [[Romanisasyon|Romanisasyong]] [[McCune–Reischauer]]
!width=300| Pagsasalin sa [[wikang Filipino|Filipino]]
|-
| align=&quot;center&quot; |수령님
| align=&quot;center&quot; |''Suryŏngnim''
| align=&quot;center&quot; |Pinuno
|-
| align=&quot;center&quot; |경애하는 수령님
| align=&quot;center&quot; |''Kyŏngaehanŭn Suryŏngnim''
| align=&quot;center&quot; |Iginagalang na Pinuno
|-
| align=&quot;center&quot; |어버이 수령님
| align=&quot;center&quot; |''Ŏbŏi Suryŏngnim''
| align=&quot;center&quot; |Makaamang Pinuno
|-
| align=&quot;center&quot; |위대한 수령님
| align=&quot;center&quot; |''Widaehan Suryŏngnim''
| align=&quot;center&quot; |Dakilang Pinuno
|-
| align=&quot;center&quot; |위대한 수령
| align=&quot;center&quot; |''Widaehan Suryŏng''
| align=&quot;center&quot; |Dakilang Pinuno
|-
| align=&quot;center&quot; |수령
| align=&quot;center&quot; |''Suryŏng''
| align=&quot;center&quot; |Pinuno
|-
| align=&quot;center&quot; |민족의 태양
| align=&quot;center&quot; |''Minjog-ŭi T'aeyang''
| align=&quot;center&quot; |Araw ng Bansa
|-
| align=&quot;center&quot; |주석님
| align=&quot;center&quot; |''Ch'usŏngnim''
| align=&quot;center&quot; |Pangulo
|-
| align=&quot;center&quot; |20세기의 태양
| align=&quot;center&quot; |''Isipsegi-ǔi T'aeyang''
| align=&quot;center&quot; |Araw ng Ika-20 Siglo
|-
| align=&quot;center&quot; |주체조선의 영원한 수령
| align=&quot;center&quot; |''Chuch'e-Ch'osŏn-ŭi Yŏngwŏnhan Suryŏng''
| align=&quot;center&quot; |Walang Hangganang Pinuno ng Juche Korea
|}
==Bibliograpiya==
[[File:North Korea (5015250703).jpg|thumb|225px|right|Mga kasulatan nina Kim Il-sung at Kim Jong-il sa isang lokal na librerya sa Hilagang Korea.]]
Ayon sa mga sangguniang pampamahalaan, umaabot ang mga gawa ni Kim Il-sung sa humigit-kumulang 10,800 talumpati, ulat, aklat, tratado at iba pang uri ng sulat. Mula 1980, halos 60 sa kanila ang itinuring na partikular at mahalaga ng mga dayuhang tagamasid. Nililimbag ang mga akda ni Kim sa kay daming koleksyon. Kabilang dito ang 100-tomong ''Kumpletong mga Gawa ni Kim Il-sung'', 50-tomong ''Kinolektang mga Gawa'', at 15-tomong ''Piniling mga Gawa''; ang pinakaunang gawa sa ''Pinalaking Edisyon ng Kumpletong Koleksyon'' ay mula Oktubre 1926.  Sa Hilagang Korea, nilalathala ang mga ito ng Palimbagan ng Partido Manggagawa ng Korea, ngunit ang mga prenteng organisasyon sa Hapon ay naglilimbag din ng mga edisyong di-opisyal sa wikang Koreano. Sinasabi ng pang-estadong propaganda na naglathala ang mga palimbagan sa 110 bansa ng mga gawa ni Kim Il-sung, at nagsalin ng mga ito sa 60 wika. Nang pumanaw si Kim, lumawak ang mga koleksyon ng kanyang mga gawa sa mga di-praktikal na laki na umabot ito sa punto na kahit ang ''Piniling mga Gawa'' ay naging &quot;napakahaba at magastos para magamit sa pangkatang pag-aaral, ang tanging uring nadama ng rehimen na ligtas sa paghikayat&quot; at ang ''Kinolektang mga Gawa'' &quot;na hindi angkop sa anumang layuning pampropaganda maliban sa akayin ang mga manghang mag-aaral sa nakaraan&quot;. Sa paglaganap ng kuryente at oras sa paglibang, ang mga napakalaking koleksyong ito ay nawalan ng katanyagan.

Lahat ng gawa bago bumalik si Kim sa Korea noong Setyembre 1945 ay itinuturing na di-makasaysayan. Walang maaasahang tala ng mga ito mula sa kanilang sinasabing panahon at nagsimula lamang silang lumitaw noong dekada 1970. Makikita sa nilalaman ng mga ito na isinulat sila upang suportahan ang pampolitikang pananaw sa Hilagang Korea, at ang istilo nila'y kay Kim sa kanyang mga sumunod na taon. Isang halimbawa nito ay ang ''Sa Pag-oorganisa at Pagtaguyod ng Sandatahang Pakikibaka Laban sa Imperyalismong Hapones'' mula petsang Disyembre 1931 na tumatalakay sa mga di-kilalang welga ng uring manggagawa sa Korea na malayo sa kinaroroonan ni Kim sa Manchuria at malamang na hindi alam ng isang bata at walang pinag-aralang gerilya dahil sa sensura ng Hapon. Isa pang instansya  nito ay ang ''Proklamasyon'' ng petsang 1 Hunyo 1937, na nagsasaad na sapilitang binabalangkas ng Hapon ang mga Koreano upang salakayin ang Tsina at sumali sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig, samantalang hindi ito naganap hanggang Hulyo 1937 at Disyembre 1941 ayon sa pagkakabanggit. Gayunpaman, may pagkakahawig ang mga ito sa istilo ng kanyang pagkakasulat. Totoo rin ito sa kanyang mga huling gawa, kung saan may iilang tila'y pantasmang isinulat para sa kanya. Iniuugnay ni Suh Dae-sook ang kakulangan ng pantasmang manunulat sa makikilalang istilo ng pagsulat na patuloy na lumago at sa reyalidad na ang iilan sa kanyang mga tauhan ay tumagal sa politika nang hindi naipasailalim sa pagpupurga. Paminsan-minsan ay nagbibigay si Kim ng mga tala sa mga paksang teknikal, ngunit parehong nanggagaling sa kanya ang mga teksto at patakaran. Marami sa kanyang sumunod na akda ay dumaan sa edisyon sa mga kasunod na publikasyon upang tumugma sa sitwasyong pampulitika, kadalasa'y sa pamamagitan ng pag-aalis ng mga banggit sa papel ng Unyong Sobyetiko at Tsina sa maagang politika ng Hilagang Korea at pagtanggal ng mga pangalan ng mga pinurgang opisyal.
==Gantimpala at Dekorasyon==
Ayon sa estado ng Hilagang Korea, iginawad ng bansa kay Kim ang &quot;titulo ng Bayani ng Demokratikong Republikang Bayan ng Korea nang tatlong beses, ang titulo ng Bayani ng Paggawa ng Demokratikong Republikang Bayan ng Korea, 26 na orden at 3 na medalya&quot;. Bilang karagdagan, ipinagkaloob sa kanya ng mga bansa at dayuhang organisasyon ang 74 na orden at 152 na medalya.
===Pambansang Karangalan===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
! colspan=2 width=&quot;450px&quot; | Gantimpalang Natanggap mula sa {{flagicon|North Korea}} [[Hilagang Korea]]
|-
| [[File:DPRK Hero of Labour ribbon.gif|80px|border]]
| Bayani ng Paggawa (iginawad noong 7 Setyembre 1958)
|-
| [[File:DPRK Medal for Agricultural Merits.png|80px|border]]
| Medalya ng mga Meritong Agrikultural
|-
| [[File:DPRK Medal of Military Service Honor.png|80px|border]]
| Medalya ng Dangal ng Lingkod Militar
|-
| [[File:DPRK ribbon bar - Hero of the Republic V2.svg|80px|border]]
| Bayani ng Republika (tatlong beses)
|-
| [[File:FreedomAndIndependence1Ribbon.jpg|80px|border]]
| Orden ng Kalayaan at Kasarinlan (Ika-1 Uri, iginawad ng dalawang beses)
|-
| [[File:PRK Order of the National Flag - 1st Class BAR.png|80px]]
| Orden ng Pambansang Watawat (Ika-1 Uri na may kadenang panleeg, iginawad ng anim na beses)
|-
| [[File:DPRK 20th Anniversary Order.png|80px|border]]
| Pangunitang Orden ng Pagtatatag ng Demokratikong Republikang Bayan ng Korea (iginawad ng dalawang beses)
|-
|[[File:DPRK Commemorative Order 60th Year Anniversary Of the Fatherland Liberation War Victory.png|80px|border]]
| Pangunitang Orden &quot;Ika-60 Anibersaryo ng Tagumpay sa Digmaang Mapagpalaya ng Amang Bayan&quot; (postumong iginawad)
|}

==Mga sanggunian==
{{reflist}}</text>
      <sha1>n6q5gxtv14yf8184kurpgjitdh8gn4p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dekada 1930</title>
    <ns>0</ns>
    <id>245545</id>
    <revision>
      <id>2205947</id>
      <parentid>2205878</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T13:54:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2205947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14578" sha1="fg75ogyzwiv9rdwwrwnscwyn25rgew6" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1930s decade montage.png|Mula kaliwa, paikot: ang litrato ni Dorothea Lange ng walang-tirahang si Florence Owens Thompson ay nagpapakita ng epekto ng '''[[Malawakang Depresyon]]'''; dahil sa matinding tagtuyot, natuyo ang mga sakahan sa timog-gitnang bahagi ng Estados Unidos ng Amerika at kumalat ang '''''Dust Bowl'''''; sinalakay ng Hapon ang Tsina, na humantong sa '''[[Ikalawang Digmaang Sino-Hapones]]''', at noong 1937, minasaker ng mga sundalong Hapones ang mga sibilyan sa '''[[Masaker sa Nanking]]'''; naging ikono ng paglipad sa Amerika ni '''[[Amelia Earhart]]'''; sinikap ng diktador na Aleman na si [[Adolf Hitler]] at '''[[Partidong Nazi]]''' na magtatag ng isang bagong kaayusang hegemonya ng Alemanya sa Europa, na umabot sa sukdulan noong 1939 nang salakayin ng Alemanya ang [[Polonya]], na nagpasiklab sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]; inusig din ng mga Nazi ang mga Hudyo sa Alemanya, lalo na sa [[Kristallnacht]] noong 1938; '''sumabog ang Hindenburg''' sa ibabaw ng isang maliit na paliparan sa New Jersey, na ikinamatay ng 36 katao at nagwakas sa komersiyal na paglalakbay ng sasakyang panghimpapawid na may lobo; naglakad si [[Mohandas Gandhi]] patungong Dagat Arabiko sa Martsang Asin noong 1930.|335px|thumb
rect 1 1 174 226 [[Malawakang Depresyon]]
rect 177 1 375 121 [[Dust Bowl]]
rect 177 124 275 226 [[Ikalawang Digmaang Sino-Hapones]]
rect 276 124 375 226 [[Masaker sa Nanking]]
rect 378 1 497 226 [[Amelia Earhart]]
rect 1 229 221 353 [[Salt Satyagraha|Martsang Asin]]
rect 1 357 221 488 [[sakunang Hindenburg]]
rect 225 230 359 488 [[Pagsalakay sa Polonya]]
rect 361 230 497 488 [[Kristallnacht]]
&lt;/imagemap&gt;{{Decadebox|193}}
Ang '''dekada 1930''' (binibigkas na &quot;labinsiyam na tatlumpu&quot;; pinaikli bilang '''d. 1930''' o '''dekada '30''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada Bente''') ay ang panahong nagsimula noong Enero 1, 1930 at nagtapos noong Disyembre 31, 1939. Sa [[Estados Unidos]], ang ''Dust Bowl'' ang nagbigay sa dekadang ito ng bansag na &quot;''Dirty Thirties''&quot;.

Tinukoy ang dekadang ito ng pandaigdigang krisis sa ekonomiya at pulitika na nauwi sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]. Naranasan ang pagbagsak ng pandaigdigang sistemang pinansyal, na nagsimula sa pagguho ng [[pamilihan ng sapi]] sa ''Wall Street'' (o Kalyeng Wall) noong 1929, ang pinakamalaking pagbagsak ng pamilihan ng sapi sa kasaysayan ng Amerika. Ang sumunod na pagbagsak ng ekonomiya, na tinawag na [[Malawakang Depresyon]], ay nagdulot ng matinding panlipunang epekto sa buong mundo, na humantong sa malawakang kahirapan at kawalan ng trabaho, lalo na sa makapangyarihang ekonomiya ng Estados Unidos at sa [[Alemanya]], na nahihirapan na noon sa pagbabayad ng danyos para sa [[Unang Digmaang Pandaigdig]]. Ang ''Dust Bowl'' sa Estados Unidos (na nagbigay ng bansag na &quot;''Dirty Thirties''&quot;) ay lalo pang nagpalala sa kakulangan ng yaman. Ang [[Pangulo ng Estados Unidos|Pangulo ng]] [[Pangulo ng Estados Unidos|Estados Unidos]] na si [[Franklin D. Roosevelt]], na nanungkulan noong 1933, ay naglunsad ng malawakang mga repormang panlipunan at mga planong pampasigla na tinawag na ''New Deal'' o Bagong Kasunduan bilang tugon sa krisis. Ang ikalawang limang-taóng plano ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] ay nagbigay-priyoridad sa mabigat na industriya, na naglapit dito sa Alemanya bilang isa sa mga pangunahing tagapagprodyus ng bakal sa mundo, habang pinahusay din ang komunikasyon. Umusad ang unang alon ng [[peminismo]], kung saan nakamit ng kababaihan ang karapatang bumoto sa [[Timog Aprika]] (1930, para lamang sa [[Mga puting tao|mga puti]]), [[Brasil]] (1933), at [[Cuba]] (1933). Kasunod ng pag-angat ni [[Adolf Hitler]] at ang paglitaw ng [[NSDAP]] bilang tanging legal na partido sa bansa noong 1933, nagpataw ang Alemanya ng serye ng mga batas na nagtatangi laban sa [[mga Hudyo]] at iba pang minoryang etniko.

Nagpatupad ang Alemanya ng agresibong patakarang panlabas, muling pinasandatahan ang [[Renania]] (1936), isinama ang [[Austria|Austriya]] (1938) at ang [[Sudetenland]] (1938), bago salakayin ang [[Polonya]] (1939) at simulan ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig sa pagtatapos ng dekada. Ang [[Italya]] ay nagpatuloy din sa agresibong patakarang panlabas, tinalo ang paglaban sa Libya (1932) bago salakayin ang Ethiopia (1935) at pagkatapos ay ang [[Albanya]] (1939). Parehong nakialam ang Alemanya at Italya sa [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]], na sumuporta sa mga Nasyonalista na pinamunuan ni Francisco Franco laban sa mga Republikano, na sinuportahan naman ng Unyong Sobyet. Nahinto ang Digmaang Sibil sa Tsina dahil sa pangangailangang harapin ang ambisyong [[Imperyo ng Hapon|imperyal ng Hapon]], kung saan bumuo ang [[Kuomintang]] at ang [[Partido Komunista ng Tsina]] ng [[Ikalawang Nagkakaisang Prente]] upang labanan ang [[Hapon]] sa [[Ikalawang Digmaang Sino-Hapones]], na pinakamalaking digmaang Asyano ng ika-20 dantaon.&lt;ref&gt;{{cite journal |author=Bix, Herbert P. |year=1992 |title=The Showa Emperor's 'Monologue' and the Problem of War Responsibility |journal=Journal of Japanese Studies |language=en |volume=18 |issue=2 |pages=295–363 |doi=10.2307/132824 |jstor=132824}}&lt;/ref&gt; Kabilang sa iba pang mga labanan ang mga digmaang interstate tulad ng Digmaang [[Kolombya]]–[[Peru]] (1932–1933), Digmaang Chaco (1932–1935), at Digmaang Saudi–Yemen (1934), pati na rin ang mga panloob na tunggalian sa Brasil (1932), [[Ecuador|Ekwador]] (1932), [[El Salvador]] (1932), Austriya (1934), at Palestinang Briton (1936–1939).
[[Talaksan:Aguinaldo and Quezon in 1935.JPG|left|thumb|Ang magkatunggaling sina [[Emilio Aguinaldo]] (kanan) at Manuel L. Quezon (kaliwa) noong [[Pangkalahatang halalan sa Pilipinas, 1935|kampanya para sa pagkapangulo]] ng Komonwelt ng Pilipinas, na napanalunan ni Quezon.]]
Noong dekada 1930 sa Pilipinas, naging panahon ito ng transisyon mula sa pamamahala ng [[Estados Unidos ng Amerika]] tungo sa paghahanda para sa kasarinlan. Ipinasa ang [[Batas Tydings–McDuffie]] noong 1934 na naglatag ng 10 taong transisyon, na sinundan ng pagtatatag ng Pamahalaang [[Komonwelt ng Pilipinas]] noong 1935 sa ilalim ni [[Manuel L. Quezon]]. Pinagtibay rin ang [[Saligang Batas ng Pilipinas|Saligang Batas ng 1935]] bilang balangkas ng pamahalaan. Gayunpaman, naapektuhan ang bansa ng [[Malawakang Depresyon]], na nagdulot ng pagbagsak ng presyo ng mga produktong [[Agrikultura|agrikultural]], kahirapan, at kawalan ng trabaho. Kasabay nito, isinulong ang paghahanda sa pambansang depensa sa pamamagitan ng pagbuo ng sandatahang lakas sa tulong ni [[Douglas MacArthur]], habang pinalawak ang demokrasya sa pagbibigay ng karapatang bumoto sa kababaihan noong 1937. Sa huling bahagi ng dekada, lumalakas ang tensyon sa rehiyon dahil sa paglawak ng Hapon, na nagbabadya ng paparating na digmaan.

Ang buong dekada ay minarkahan ng malawakang kawalan ng [[trabaho]] at [[kahirapan]], bagaman ang [[deplasyon]] (ibig sabihin, pagbaba ng mga presyo) ay nalimitahan lamang sa mga taong 1930–32 at 1938–39.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1930–1939 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1930-1939/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504110518/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1930-1939/ |archive-date=2014-05-04 |language=en}}&lt;/ref&gt; Bumaba ang mga presyo ng 7.02% noong 1930, 10.06% noong 1931, 9.79% noong 1932, 1.41% noong 1938, at 0.71% noong 1939. Naganap ang matinding taggutom sa mga pangunahing rehiyong tagapagprodyus ng butil sa Unyong Sobyet mula 1930 hanggang 1933, na nagdulot ng 5.7 hanggang 8.7 milyong pagkamatay. Kabilang sa mga pangunahing sanhi nito ang sapilitang kolektibisasyon ng agrikultura bilang bahagi ng Unang Limang-Taóng Plano, sapilitang pagkuha ng butil, mabilis na industriyalisasyon, pagbawas ng lakas-paggawang agrikultural, at ilang matitinding tagtuyot. Isang katulad na taggutom ang naganap sa Tsina mula 1936 hanggang 1937, na pumatay ng humigit-kumulang 5 milyong tao. Ang mga pagbaha sa Tsina noong 1931 ay nagdulot ng 422,499 hanggang 4,000,000 pagkamatay. Kabilang sa mga malalaking lindol sa dekadang ito ang lindol sa Quetta noong 1935 (30,000–60,000 pagkamatay) at ang lindol sa Erzincan noong 1939 (32,700–32,968 pagkamatay).

Sa pagdating ng pelikulang may tunog noong 1927, ang musikal ang naging pinakapopular na uri ng pelikula sa mga manonood, dahil ito ang anyong pinakamainam upang ipakita ang bagong teknolohiya. Ang animatasyong musikal na pantasya na ''Snow White and the Seven Dwarfs'' (1937) ang naging pinakamalaking kumita sa dekadang ito batay sa renta ng distribusyon. Sa usapin ng kita mula sa distribusyon, ang epikong romantikong historikal na pelikula na ''Gone with the Wind'' (1939) ang nanguna at nananatiling may pinakamataas na kita (kapag inangkop sa implasyon) hanggang sa kasalukuyan. Lumago rin ang kasikatan ng mga pelikulang komedya matapos ang Panahong Tahimik, sa tulong ng mga komedyanteng tulad ng The Three Stooges&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-10-27 |title=History of The Three Stooges: Pop-Culture Icons Forever |url=https://tedium.co/2021/10/22/three-stooges-history/ |access-date=2023-12-27 |website=Tedium: The Dull Side of the Internet. |language=en}}&lt;/ref&gt; at [[Marx Brothers]]. Kabilang sa mga tanyag na nobela ng dekadang ito ang ''The Good Earth'', ''Anthony Adverse'', at ''Gone with the Wind'', na pawang naging pinakamabentang aklat sa Estados Unidos sa loob ng dalawang magkasunod na taon. Si Cole Porter ay isang tanyag na musikero noong Dekada 1930, kung saan ang dalawa niyang awit na &quot;Night and Day&quot; at &quot;Begin the Beguine&quot; ay naging numero unong hit noong 1932 at 1935. Ang huling awit ay kabilang sa ''[[Uri ng musika|genre]]'' na Swing, na umusbong bilang pinakapopular na anyo ng musika sa Estados Unidos mula 1933. Sa huling bahagi ng dekada, dalawa sa pinakatanyag na [[Superhero fiction|superhero]] at pinakakilalang mga kathang-isip na tauhan sa mundo ang ipinakilala sa mga [[komiks]]; unang lumitaw si [[Superman]] noong 1938, at si [[Batman]] noong 1939.
[[Talaksan:José Nepomuceno 2019 stamp of the Philippines.jpg|thumb|285x285px|Si José Nepomuceno na ilabas ang pelikulang ''Punyal ng Gunito'' na itinuturing na unang pelikula sa Pilipinas na may tunog.]]
Sa Pilipinas, sumigla ang industriya ng [[pelikula]] bilang [[negosyo]] at [[Libangan (gawain)|libangan]]—lumitaw ang mga unang studio at kalaunan ay pinamunuan ng malalaking kumpanya ang produksyon ng pelikula.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2019-02-19 |title=A Filipino in America: 1930s Pelikulang Filipino, Amerikanong Kolonialismo, at Negosiasyon ng Kolonyalidad - University of the Philippines |url=https://up.edu.ph/pelikula-lektura-up-film-institute-philippine-cinema-centennial-lecture-series/ |access-date=2026-04-30 |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Nailabas ang pelikulang ''Punyal na Guinto'' ni [[José Nepomuceno|Jose Nepomuceno]] noong 1933 na siyang tinuturing na [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino bago ang 1940|unang pelikula sa Pilipinas]] na may tunog.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=History of Philippine Cinema |url=http://sdfilipinocinema.org/philippine-cinema-history/ |access-date=2026-04-30 |website=San Diego Filipino Cinema |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Itinatag din sa Pilipinas noong dekada 1930 ang mga pribadong paaralan ng musika na nakatuon sa [[klasikong musika]], tulad ng ''Academy of Music'' (1930) o Akademya ng Musika na itinatag ni Alexander Lippay at ang ''Manila Conservatory of Music'' (1934) o Konserbatoryo ng Musika ng Maynila na itinatag ni Rodolfo Cornejo.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |last=Canave-Dioquino |first=Corazon |title=Music in the Philippines since 1898 |url=https://ncca.gov.ph/about-ncca-3/subcommissions/subcommission-on-the-arts-sca/music/music-in-the-philippines-since-1898/ |website=[[National Commission for Culture and the Arts]] |language=en |access-date=2026-05-01 |archive-date=2021-11-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211126071507/https://ncca.gov.ph/about-ncca-3/subcommissions/subcommission-on-the-arts-sca/music/music-in-the-philippines-since-1898/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Karagdagan dito, ang [[Musika ng Pilipinas|musika]] [[Musika ng Pilipinas|ng Pilipinas]] noong dekada 1930 ay naging halong pagsasanib ng katutubo, popular, at Kanluraning klasikal. Itinaguyod ng Konserbatoryo ng Musika ng [[Unibersidad ng Pilipinas]] ang klasikong musika bilang mataas na [[sining]], subalit nanatiling malabo ang hangganan nito sa popular na anyo dahil ang mga musikero ay aktibo rin sa [[teatro]], pelikula, at iba pang libangan sa lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Buenconsejo |first=Jose Semblante |date=2020-08-08 |title=The “Popular” in Philippine Music |url=https://jphilmusic.wordpress.com/2020/08/08/the-popular-in-philippine-music/ |access-date=2026-05-01 |website=Journal of Philippine Music |language=en}}&lt;/ref&gt; Kasabay nito, naging institusyonalisado ang pagsasanay sa musika sa pamamagitan ng mga konserbatoryo at paaralan, at ang mga kompositor tulad nina [[Nicanor Abelardo]] at [[Francisco Santiago]] ay lumikha ng mga akdang gumagamit ng Kanluraning anyo gaya ng simponiya at konserto.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Philippines: Modern and Contemporary Performance Practice |date=2019 |url=https://sk.sagepub.com/ency/edvol/the-sage-international-encyclopedia-of-music-and-culture/chpt/philippines-modern-contemporary-performance-practice |work=The SAGE International Encyclopedia of Music and Culture |place=2455 Teller Road, Thousand Oaks, California 91320 |publisher=SAGE Publications, Inc. |language=en |doi=10.4135/9781483317731.n561 |isbn=978-1-4833-1775-5 |access-date=2026-05-01}}&lt;/ref&gt; Popular pa rin ang [[bodabil]] noong dekada 1930 at si [[Katy de la Cruz]], ang tinaguriang Reyna na Bodabil, ay pinakilala noong panahon na iyon sa awting &quot;Balut&quot; na isang mabilis na mala-''[[jazz]]'' na musika na sinulat ni Jerry Brandy.&lt;ref name=&quot;mb&quot;&gt;{{Cite news |author=Kaye Villagomez |date=Nobyembre 14, 2004 |title=A Tribute to a Queen |language=en |work=[[Manila Bulletin]] |url=http://www.mb.com.ph/issues/2004/11/14/ENTR2004111422479.html |url-status=dead |access-date=Marso 15, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070501230948/http://www.mb.com.ph/issues/2004/11/14/ENTR2004111422479.html |archive-date=May 1, 2007}}&lt;/ref&gt;  

Lumaki ang populasyon ng mundo mula 2.05 bilyon hanggang 2.25 bilyong tao sa loob ng dekada, na may humigit-kumulang 750 milyong kapanganakan at 550 milyong pagkamatay.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Dekada 1930| ]]
[[Kategorya:Ika-20 siglo]]</text>
      <sha1>fg75ogyzwiv9rdwwrwnscwyn25rgew6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Republikang Bayan ng Mongolya</title>
    <ns>0</ns>
    <id>250089</id>
    <revision>
      <id>2205952</id>
      <parentid>2190212</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T17:40:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>1732</id>
      </contributor>
      <comment>Removing &quot;The_National_Anthem_of_Mongolia.ogg&quot;, it has been deleted from Commons by [[c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:The National Anthem of Mongolia.ogg|]].</comment>
      <origin>2205952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6474" sha1="hgsz2efjdp6e8ffis6kv6z170v2gia6" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name = Republikang Bayan ng Mongolya
| common_name            = Mongolya
| native_name            = {{small|{{MongolUnicode|ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ&lt;br&gt;ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠤ}}{{MongolUnicode|ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ&lt;br&gt;ᠠᠷᠠᠳ&lt;br&gt;ᠤᠯᠤᠰ}}}}&lt;br/&gt;{{native name|mn|Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс}}&lt;br/&gt;{{small|{{transl|mn|Bügd Nairamdakh Mongol Ard Uls}}}}
| image_flag             = Flag of the People's Republic of Mongolia (1945–1992).svg
| flag_type              = [[Watawat ng Mongolya|Watawat&lt;br&gt;(1945–1992)]]
| image_coat             = State emblem of the People's republic of Mongolia (1960–1992).svg
| symbol_type            = [[Sagisag ng Mongolya|Sagisag&lt;br&gt;(1960–1992)]]
| motto                  = {{lang|mn|Орон бүрийн пролетари нар нэгдэгтүн!}}&lt;br/&gt;{{transl|mn|[[Mga manggagawa ng lahat ng bayan, magkaisa!|Oron büriin prolyetari nar negdegtün!]]}}&lt;br/&gt;&quot;Mga manggagawa ng lahat ng bayan, magkaisa!&quot;
| anthem                 = {{lang|mn|Монгол Интернационал}}&lt;br&gt;{{transl|mn|Mongol Intyernatsional}} (1924–50)&lt;br&gt;&quot;Internasyunal Mongol&quot;&lt;br&gt;{{parabr}}{{center|[[Talaksan:Mongol Internationale (abridged MIDI).wav]]}}&lt;br&gt;{{lang|mn|БНМАУ–ын сүлд дуулал}}&lt;br&gt;{{transl|mn|[[BNMAU–yn süld duulal]]}} (1950–92)&lt;br&gt;&quot;Himnong Estatal ng RBM&quot;&lt;br&gt;{{parabr}}{{center| }}
|status = [[Satellite state]] of the [[Soviet Union]]
| demonym                = Mongolian{{efn|&quot;Mongolian&quot; denotes nationality, which includes minorities such as [[Kazakhs]] or [[Tuvans]], while &quot;Mongol&quot; indicates [[Mongols|Mongol ethnicity]].}}
| era                    = [[Interwar period]]{{·}}[[World War II]]{{·}}[[Cold War]]
| event_pre              = [[Mongolian Revolution of 1921|People's Revolution]]
| date_pre               = 1 March 1921
| year_start             = 1924
| date_start             = 26 November
| event_start            = [[Constitutions of the Mongolian People's Republic#1924 Constitution|1924 Constitution]]
| event_end              = [[Constitution of Mongolia|Socialist state abolished]]
| year_end               = 1992
| date_end               = 12 February
| event1                 = [[1945 Mongolian independence referendum|Independence referendum]]
| date_event1            = 20 October 1945
| event2                 = [[United Nations Security Council Resolution 166|Admitted]] to [[United Nations]]
| date_event2            = 25 October 1961
| event3                 = [[1990 Mongolian legislative election|First democratic elections]]
| date_event3            = 29 June 1990
| p1                     = Bogd Khanate of Mongolia{{!}}Bogd Khanate of Mongolia
| flag_p1                = Flag of Bogd Khaanate Mongolia.svg
| s1                     = Mongolia
| flag_s1                = Flag of Mongolia (1992–2011).svg
| image_map              = Mongolian_People%27s_Republic_Orthographic_projection.svg
| image_map_caption      = Mongolian People's Republic in 1989
| official_languages     = [[Mongolian language|Mongolian]]
| capital                = [[Ulaanbaatar]]
| largest_city           = kabisera
| government_type        = [[Unitaryong]] [[Marxista–Leninistang]] [[unipartidistang]] [[sosyalistang]] [[republika]] (1924–1990)&lt;br&gt;[[Unitary state|Unitary]] [[Multi-party system|multi-party]] [[constitutional republic]] (1990–1992)
| title_representative   = [[List of heads of state of Mongolia|Head of state]]
| representative1        = [[Peljidiin Genden]]
| year_representative1   = 1924–1927 (first)
| representative2        = {{nowrap|[[Punsalmaagiin Ochirbat]]}}
| year_representative2   = 1990–1992 (last)
| title_deputy           = {{nowrap|[[Prime Minister of Mongolia|Head of government]]}}
| deputy1                = [[Balingiin Tserendorj]]
| year_deputy1           = 1924–1928 (first)
| deputy2                = [[Dashiin Byambasüren]]
| year_deputy2           = 1990–1992 (last)
| legislature            = [[Little Khural]] ([[presidium]]; 1924–1951)
| upper_house            = [[State Little Khural]] (1990–1992)
| lower_house            = [[State Great Khural|People's Great Khural]]
| area_km2               = 1,564,116
| population_estimate    = 2,318,000
| population_estimate_year = 1992
| currency               = [[Mongolian tögrög|Tögrög]]
| currency_code          = MNT
| time_zone              = &lt;!-- [[Asia/Hovd|HOVD]] (Hovd Standard Time) / [[Asia/Ulaanbaatar||ULAT]] (Ulaanbaatar Standard Time) --&gt;
| utc_offset             = +7/+8&lt;ref&gt;{{cite web |title = Mongolia Standard Time is GMT (UTC) +8, some areas of Mongolia use GMT (UTC) +7 |publisher = Time Temperature.com |url = http://www.timetemperature.com/asia/mongolia_time_zone.shtml |access-date = 30 September 2007 |url-status=live |archive-url = https://web.archive.org/web/20071013100212/http://timetemperature.com/asia/mongolia_time_zone.shtml |archive-date = 13 October 2007 |df = mdy-all }}&lt;/ref&gt;
| time_zone_DST          = 
| utc_offset_DST         = +8/+9&lt;ref&gt;{{cite web |title= Clock changes in Ulaanbaatar, Mongolia |publisher= timeanddate.com |url= http://www.timeanddate.com/time/change/mongolia/ulaanbaatar |access-date= 27 March 2015 |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20150325223717/http://www.timeanddate.com/time/change/mongolia/ulaanbaatar |archive-date= 25 March 2015 |df= mdy-all }}&lt;/ref&gt;
| today                  = [[Mongolia]]
| religion               = [[State atheism]] (official)
| HDI                    = 0.560
| HDI_ref                = &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/reports/221/hdr_1992_en_complete_nostats.pdf|title=Human Development Report 1992|website=hdr.undp.org}}&lt;/ref&gt;
| HDI_year               = 1992
}}
Ang '''Republikang Bayan ng Mongolya''' ay isang [[estadong sosyalista]] na umiral sa [[Gitnang Asya]] mula 1924 hanggang 1992. Pinamunuan ito ng [[Mongolian People's Party]] at nagpanatili ng malapít na kaugnayan sa [[Unyong Sobyet]] sa buong kasaysayan nito.&lt;ref name=&quot;Cotton&quot;&gt;{{cite book |last=Cotton|first=James|title=Asian Frontier Nationalism: Owen Lattimore and the American Policy Debates|year=1989|publisher=Manchester University Press|isbn=978-0-7190-2585-3|pages=130|editor=D. K. Adams}}&lt;/ref&gt;

== Talababa ==
{{Cleanup section|date=Pebrero 2025|reason=Translation needed}}
&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot;/&gt;

== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
{{authority control}}

[[Kategorya:Mongolia]]</text>
      <sha1>hgsz2efjdp6e8ffis6kv6z170v2gia6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bagyo sa Pilipinas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>262217</id>
    <revision>
      <id>2206004</id>
      <parentid>2204486</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T07:08:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2206004</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11101" sha1="iydtxdardirxkna6qkn5lu1ewyff4ta" xml:space="preserve">[[Talaksan:Haiyan 2013-11-07 1345Z (alternate).png|thumb|Ang bagyong Yolanda noong ika Nobyembre 8, 2013]]
{{For|[[Bagyo]]|Talaan ng mga bagyo sa Pilipinas}}

Ang mga bagyo sa Pilipinas natural lamang na tumama sa mga bansang napapaligiran nang [[Karagatang Pasipiko]], nagsisimula ito sa mga buwan maaga pa [[Mayo]] at kalimitan na nag tatapos sa mga buwan nang [[Disyembre]] sa kasalukuyan lumalakas pa ang mga ito sa buwan nang [[Hulyo]] hanggang [[Nobyembre]]. Nabubuo ang mga bagyo sa madalas sa karagatang pasipiko at dinaraan nang mga ito ang mga bansang [[Taiwan]], [[Tsina]], [[Timog Korea]], [[Japan]], [[Pilipinas]], Carolina Isla at [[Vietnam]], lumalakas rin ang mga ito dahil sa [[Habagat]] na nang gagaling sa mga bansang [[Indonesia]] at [[India]].&lt;ref&gt;http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/information/about-tropical-cyclone&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://mcgillgis.maps.arcgis.com/apps/MapJournal/index.html?appid=586f9150ae87491a8c7f1b86db7952a9&lt;/ref&gt;

== Mga bagyo ==
{{For|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026]]|Bagyo}}
[[Talaksan:Tropical Storm Ketsana September 26, 2009.jpg|thumb|Ang bagyong Ondoy noong ika Setyembre 26, 2009]]
Ang [[Super Bagyong Yolanda]] ay isa sa mga hindi makakaligtaang bagyo sa kasaysayan nang Pilipinas dahil nagdulot ito nang malawakang pagkasira sa buong [[Bisayas]] kasama na rito ang ilang probinsya sa [[Luzon]], Nanalasa si Yolanda noong ika Nobyembre 8, 2013 sa [[Silangang Samar]] at [[Leyte]], maituturing ring si Yolanda na isang delubyo, isa na rin rito si [[Super Bagyong Lawin]] na nagpadapa sa mga ilang lugar sa [[Isabela]], [[Cagayan]] at Rehiyon ng Ilokos, Si [[Bagyong Ondoy]] na nag palubog sa ilang bahagi ng Luzon at Kamaynilaan noong ika Setyembre 26, 2009, Matinding pinuruhan nito ang mga [[Rizal]], [[Marikina]], [[Pasig]] at ilan pang mga bahagi nang Maynila dahil sa pag taas at pag apaw nang tubig ulan na dala ni Ondoy, Ang [[Bagyong Sendong]] na nagpalubog sa [[Hilagang Mindanao]] at [[Gitnang Bisayas]].&lt;ref&gt;https://reliefweb.int/report/philippines/philippines-floods-and-typhoons-2020-typhoon-goni-operation-update-report-n&lt;/ref&gt;

Ang &quot;Bagyong Nonoy&quot; (Kulap) noong 2011 ay inialis nang PAGASA at ginamit ito sa Panahon ng bagyo ng 2015 sa karagatang Pasipiko. Ipinangalan sa &quot;[[Bagyong Nona]]&quot; (Melor)., Na isa sa mga mababagsik na bagyong dumaan sa Pilipinas at ang matinding napuruhan nito ay [[Sorsogon]] at [[Oriental Mindoro]].&lt;ref&gt;https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/philippines-braces-for-more-typhoons-next-month/2050447&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.ndtv.com/topic/philippines-typhoon&lt;/ref&gt;

== Pilipinas ==
{{Main|Panahon ng bagyo sa Pilipinas}}
&lt;br&gt;Ang mga pangalang naka pa-loob sa kahong may kulay ay ang mga bagong inihanay na mga pangalan ng [[Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko, at Astronomiko|PAGASA]].

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Tala ng mga pangalan ng bagyo sa Pilipinas
|-
! scope=&quot;col&quot; colspan=14 style=&quot;background-color:lightgrey;&quot;| [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026|2026]] (Pangkat I)
|-
! scope=&quot;row&quot; rowspan=2 | Main
| Ada || Basyang || {{grey|Caloy}} || {{grey|Domeng}} || {{grey|Ester}} ||{{tcname unused|Francisco}} || {{grey|Gardo}} || {{grey|Henry}} || {{grey|Inday}} || {{grey|Josie}} || {{tcname unused|Kiyapo}} || {{grey|Luis}} || {{grey|Maymay}}
|-
| {{grey|Neneng}} || {{grey|Obet}} || {{tcname unused|Pilandok}} || {{grey|Queenie}} || {{grey|Rosal}} || {{grey|Samuel}} || {{grey|Tomas}} || {{tcname unused|Umberto}} || {{tcname unused|Venus}} || {{tcname unused|Waldo}} || &lt;center&gt;{{grey|X}}&lt;center&gt; || {{grey|Yayang}} || {{tcname unused|Zeny}} ||
|-
!scope=&quot;row&quot; | Auxiliary
||{{tcname unused|Agila}} ||{{tcname unused|Bagwis}} ||{{tcname unused|Chito}} ||{{tcname unused|Diego}} ||{{tcname unused|Elena}} ||{{tcname unused|Felino}} ||{{tcname unused|Gunding}} ||{{tcname unused|Harriet}} ||{{tcname unused|Indang}} ||{{tcname unused|Jessa}} || || ||
|-
! scope=&quot;col&quot; colspan=14 style=&quot;background-color:skyblue;&quot;| 2027 (Pangkat II)
|-
!scope=&quot;row&quot; rowspan=2 | Main
|| {{grey|Amang}} || {{grey|Betty}} || {{grey|Chedeng}} || {{grey|Dodong}} || {{tcname unused|Emil}} || {{grey|Falcon}} || {{tcname unused|Gavino}} || {{grey|Hanna}} || {{grey|Ineng}} || {{grey|Jenny}} || {{grey|Kabayan}} || {{grey|Liwayway}} || {{grey|Marilyn}}
|-
| {{grey|Nimfa}} || {{grey|Onyok}} || {{grey|Perla}} || {{grey|Quiel}} || {{grey|Ramon}} ||  {{grey|Sarah}} || {{tcname unused|Tamaraw}} ||  {{tcname unused|Ugong}} || {{grey|Viring}} || {{grey|Weng}} || &lt;center&gt;{{grey|X}}&lt;center&gt; || {{grey|Yoyoy}} || {{grey|Zigzag}} ||
|-
!scope=&quot;row&quot; | Auxiliary
||{{tcname unused|Abe}} ||{{tcname unused|Berto}} ||{{tcname unused|Charo}} ||{{tcname unused|Dado}} ||{{tcname unused|Estoy}} ||{{tcname unused|Felion}} ||{{tcname unused|Gening}} ||{{tcname unused|Herman}} ||{{tcname unused|Irma}} ||{{tcname unused|Jaime}} || || ||
|-
! scope=&quot;col&quot; colspan=14 style=&quot;background-color:lightgreen;&quot;| 2028 (Pangkat III)
|-
!scope=&quot;row&quot; rowspan=2 | Main
| {{tcname unused|Amuyao}} || {{grey|Butchoy}} || {{grey|Carina}} || {{grey|Dindo}} || {{grey|Edring}} || {{grey|Ferdie}} || {{grey|Gener}} || {{grey|Helen}} || {{grey|Igme}} || {{tcname unused|Josefa}} || {{tcname unused|Kidul}} || {{tcname unused|Lekep}} || {{grey|Marce}}
|-
| {{tcname unused|Nanolay}} || {{tcname unused|Onos}} || {{tcname unused|Puwok}} || {{grey|Querubin}} || {{grey|Romina}} || {{grey|Siony}} || {{grey|Tonyo}} || {{tcname unused|Upang}} || {{grey|Vicky}} || {{tcname unused|Warren}} || &lt;center&gt;{{grey|X}}&lt;center&gt; || {{grey|Yoyong}} || {{grey|Zosimo}} 
|-
!scope=&quot;row&quot; | Auxiliary
|{{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}} 
|-
! scope=&quot;col&quot; colspan=14 style=&quot;background-color:lightyellow;&quot;| 2029 (Pangkat IV)
|-
!scope=&quot;row&quot; rowspan=2 | Main
| {{grey|Auring}} || {{grey|Bising}} || {{tcname unused|Chico}} || {{grey|Dante}} || {{tcname unused|Elias}} || {{grey|Fabian}} || {{grey|Gorio}} || {{grey|Huaning}} || {{grey|Isang}} || {{grey|Jacinto}} || {{grey|Kiko}} || {{grey|Lannie}} || {{tcname unused|Magyawan}}
|-
| {{tcname unused|Nilad}} || {{tcname unused|Omar}} || {{grey|Paolo}} || {{grey|Quedan}} || {{grey|Ramil}} || {{grey|Salome}} || {{tcname unused|Tala}} || {{tcname unused|Urbano}} || {{grey|Verbena}}
|| {{grey|Wilma}} || &lt;center&gt;{{grey|X}}&lt;center&gt; || {{tcname unused|Yasmin}} || {{grey|Zoraida}} || 
|-
!scope=&quot;row&quot; | Auxiliary
|{{tcname unused|Alamid}} ||{{tcname unused|Bruno}} ||{{tcname unused|Conching}} ||{{tcname unused|Dolor}} ||{{tcname unused|Ernie}} ||{{tcname unused|Florante}} ||{{tcname unused|Gerardo}} ||{{tcname unused|Hernan}} ||{{tcname unused|Isko}} ||{{tcname unused|Jerome}} || || ||
|}

{|class=&quot;wikitable&quot; style=font-size:100%&quot;| '''Talaan ng mga nakalaang pangalan
|-
| rowspan=&quot;11&quot;| '''Reserbang pangalan'''
|-
|{{tcname unused|PALOMA}} ||{{tcname unused|QUADRO}} ||{{tcname unused|RAPIDO}} ||{{tcname unused|ROLETA}} ||{{tcname unused|SIBAK}} ||{{tcname unused|SIBASIB}} ||{{tcname unused|TAGBANWA}} ||{{tcname unused|TALAHIB}} ||{{tcname unused|UBBENG}} ||{{tcname unused|WISIK}} |{{tcname unused|YANING}} || {{tcname unused|ZUMA}}
|}

==Mga bagyo na mapaminsala==
{|class=&quot;wikitable&quot; style=font:size:100%
|'''Rango'''
|'''Bagyo'''
|'''Taon'''
|'''Rehiyon'''
|'''PHP'''
|'''USD'''
|-
| style=&quot;background-color:blueviolet;&quot;|1 || Yolanda (Haiyan) || 2013 || Kabuuang Kabisayaan || 95.5 bilyon || $ 2.02 bilyon
|-
| style=&quot;background-color:purple;&quot;|2 || Odette (Rai) || 2021 || Kabisayaan, Caraga || 51.8 bilyon || $ 1.2 bilyon
|-
| style=&quot;background-color:purple;&quot;|3 || Pablo (Bopha) || 2012 || Rehiyon ng Dabaw || 43.2 bilyon || $ 1.06 bilyon 
|-
| style=&quot;background-color:violet;&quot;|4 || Glenda (Rammasun) || 2014 || Bikol, Calabarzon, K. Maynila || 38.6 bilyon || $ 771 milyon
|-
| style=&quot;background-color:blueviolet;&quot;|5 || Ompong (Mangkhut) || 2018|| rowspan=&quot;2&quot;| Rehiyon ng Lambak Cagayan, Ilokos || 33.9 bilyon || $ 627 milyon
|-
| style=&quot;background-color:orangered;&quot;|6 || Pepeng (Parma) || 2009 || 27.3 bilyon || $ 581 milyon
|-
| style=&quot;background-color:orangered;&quot;|7 || Ulysses (Vamco) || 2020 || Calabarzon, Gitnang Luzon || 20.2 bilyon || $ 418 milyon
|-
| style=&quot;background-color:blueviolet;&quot;|8 || Rolly (Goni) || 2020 || Rehiyon ng Bikol, Calabarzon || 20 bilyon || $ 369 milyon
|-
| style=&quot;background-color:lightgreen;&quot;|9 || Kristine (Trami) || 2024 || Hilagang, Luzon, Timog Luzon || 17.6 bilyon || $ 357 milyon
|-
| style=&quot;background-color:lightyellow;&quot;|10 || Paeng (Nalgae) || 2022 || Rehiyon ng Bikol, Calabarzon || 17.5 bilyon || $ 265 milyon
|}

== Mga bagyo na maraming nasawi ==
{|class=&quot;wikitable&quot; style=font:size:100%
|'''Rango''' 
|'''Bagyo'''
|'''Taon'''
|'''Naitalang patay'''
|-
| 1 || '''Haiphong''' || 1881 || 20, 000 
|-
| 2 || Yolanda (Haiyan) || 2013 || 6, 300
|-
| 3 || Uring (Thelma) || 1991 || 5, 100
|-
| 4 || Pablo (Bopha) || 2012 || 1, 901
|-
| 5 || Angela || 1867 || 1, 800
|-
| 6 || Winnie (2004) || 2004 || 1, 619
|-
| 7 || &quot;Oktubre 1897 Bagyo&quot; || 1897 || 1, 500
|-
| 8 || Nitang (Ike) || 1984 || 1, 363
|-
| 9 || Sendong (Washi) || 2011 || 1, 268
|-
| 10 || Trix || 1952 || 955
|}

===Mga pangalang isasalang sa bawat taon===
{{See|Pagpapangalan sa bagyo}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Letra
! Total
! Pangalan
! Mga taon
|-
| A || 1 || {{tcname unused|Amuyao}} || ''2028''
|-
| B || 0 || --- || ---
|-
| C || 1 || {{tcname unused|Chico}} || ''2029''
|-
| D || 0 || --- || ---
|-
| E || 2 || {{tcname unused|Edring}}, {{tcname unused|Emil}}, {{tcname unused|Elias}} || ''2028'', ''2027'', ''2029''
|-
| F || 1 || {{tcname unused|Francisco}} || ''2026''
|-
| G || 1 || {{tcname unused|Gavino}} || ''2027''
|-
| H || 0 || --- || ---
|-
| I || 0 || --- || ---
|-
| J || 1 || {{tcname unused|Josefa}} || ''2028''
|-
| K || 1 || {{tcname unused|Kidul}}, {{tcname unused|Kiyapo}} || ''2028'', ''2026''
|-
| L || 1 || {{tcname unused|Lekep}} || ''2028''
|-
| M || 1 || {{tcname unused|Magyawan}} || ''2029''
|-
| N || 2 || {{tcname unused|Nanolay}}, {{tcname unused|Nilad}} || ''2028'', ''2029''
|-
| O || 2 || {{tcname unused|Onos}}, {{tcname unused|Omar}} || ''2028'', ''2029''
|-
| P || 2 || {{tcname unused|Pilandok}}, {{tcname unused|Puwok}} || ''2026'', ''2028''
|-
| Q || 0 || --- || ---
|-
| R || 0 || --- || ---
|-
| S || 0 || --- || ---
|-
| T || 2 || {{tcname unused|Tamaraw}}, {{tcname unused|Tala}} || ''2023'', ''2029''
|-
| U || 3 || {{tcname unused|Ugong}}, {{tcname unused|Umberto}}, {{tcname unused|Upang}}, {{tcname unused|Urbano}} || ''2023'', ''2022'', ''2024'', ''2029''
|-
| V || 1 || {{tcname unused|Venus}} || ''2026''
|-
| W || 2 || {{tcname unused|Waldo}}, {{tcname unused|Warren}} || ''2026'', ''2024''
|-
| Y || 1 || {{tcname unused|Yasmin}} || ''2025''
|-
| Z || 2 || {{tcname unused|Zigzag}}, {{tcname unused|Zeny}} || ---
|}

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

{{Mga bagyo sa Pilipinas}}
[[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Pilipinas]]
[[Kategorya:Panahon]]
{{Usbong|Panahon|Kalikasan}}</text>
      <sha1>iydtxdardirxkna6qkn5lu1ewyff4ta</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Talaan ng mga rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>280259</id>
    <revision>
      <id>2206014</id>
      <parentid>2202395</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T08:14:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Sanggunian */</comment>
      <origin>2206014</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28077" sha1="tar26go4us3mery1bn0ibmv1qr0ar4f" xml:space="preserve">{{For|Bagyo|Bagyo sa Pilipinas}}
{{Refimprove|date=Mayo 2018}}
[[File:PAGASA Philippine Area of Responsibility - tl.svg|thumb|240px|Ang Philippine Area of Responsibility (PAR) para sa mga nagbabadyang bagyo]]
Ang mga bagyo sa Pilipinas ay napapalitan kada 4 taon (pagitan) kapag mas mataas ang pinsala nito, naayon ito sa Japan Meteorological Agency o (JMA), (JTWC), kapag ang isang bagyo ay nasa labas nang Pilipinas hindi ito maipapangalan bagamat ito ay nanatiling mayroon pangalan sa labas nang Philippine Area of Responsibility,&lt;ref&gt;https://www.typhoon2000.ph/names.htm&lt;/ref&gt;Sa bawat ahensya ay parehas rin rito Pilipinas, itinatag ito noong 1963 ([[PAGASA]]), May mga klase nang bagyo, dipende sa lakas nang Bagyo, Tropical Depression, Tropical Storm, Severe Tropical Storm, Typhoon at Super Typhoon (Super Bagyo), Inaalis any pangalan nang isang bagyo kapag ito ay nakapaminsala nang imprasraktura, istraktura, bilang ng patay na tao, sugatan, sira-sirang ari-arian.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.typhooncommittee.org/tc-retired-tropical-name-list |title=Archive copy |access-date=2021-01-30 |archive-date=2021-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205090832/http://www.typhooncommittee.org/tc-retired-tropical-name-list/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.self.gutenberg.org/articles/eng/list_of_retired_philippine_typhoon_names |title=Archive copy |access-date=2021-01-30 |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809063256/http://self.gutenberg.org/articles/eng/List_of_retired_Philippine_typhoon_names |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://self.gutenberg.org/articles/eng/list_of_retired_pacific_typhoon_names_(jma){{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

; Kategorya ng Bagyo
'''{{Color box|purple|5|border=darkgray}}''' Super Bagyo
&lt;br&gt;'''{{Color box|crimson|4|border=darkgray}}''' Super bagyo
&lt;br&gt;'''{{Color box|orange|3|border=darkgray}}''' 3 Bagyo
&lt;br&gt;'''{{Color box|gold|2|border=darkgray}}''' 2 Bagyo
&lt;br&gt;'''{{Color box|yellow|1|border=darkgray}}''' 1 Bagyo
&lt;br&gt;'''{{Color box|lightgreen|STS|border=darkgray}}''' Severe Tropikal Bagyo
&lt;br&gt;'''{{Color box|lightblue|TS|border=darkgray}}''' Tropikal Bagyo
&lt;br&gt;'''{{Color box|skyblue|TD|border=darkgray}}''' Tropikal Depresyon

== [[Ika-20 siglo|Bago ang dekada 2000]] ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! PAGASA&lt;br&gt;Pangalan !! Kapalitang pangalan  !! Petsa (aktibo) !! Kategorya Ng&lt;br /&gt;PAGASA!! Napanatiling&lt;br&gt;bilis ng hangin !! Presyon !! class=&quot;unsortable&quot;|Apektadong lugar !! Pinsala&lt;br&gt;{{small|(PHP)}}!! Pinsalang lugar !! Patay !! Nawawala 
|-
| style=&quot;background-color:violet&quot;| Dading (Winnie) || Didang || Hunyo 26 - Hulyo 3, 1964 || Bagyo || 185 km/h (115 mph)	|| 970 hPa (28.64 inHg)	|| Gitnang Luzon || Hindi pa || 100 || --
|-
| style=&quot;background-color:blueviolet&quot;| Welming (Emma) || Warling || Oktubre 31 - Nobyembre 8, 1967 || Super Bagyo || 260 km/h (160 mph) || 910 hPa (26.87 inHg) || Silanganin, Hilagang Bisayas, Timog Luzon || 300 || 64	
|-
|  style=&quot;background-color:violet&quot;| Pitang (Georgia) || Pasing ||  Seteyembre 8–14, 1970 || Super Bagyo || 260 km/h (160 mph) || 905 hPa (26.72 inHg) || Gitnang Luzon || 1.4 milyon || 95 || 80	
|-
|  style=&quot;background-color:blueviolet&quot;| Sening (Joan) || Susang || Oktubre 10–18, 1970 || Super Bagyo || 280 km/h (175 mph) || 905 hPa (26.72 inHg)	|| Timog Luzon, Hilagang Bisayas || 74 milyon || 768 || 193	
|-
| style=&quot;background-color:blueviolet&quot;| Titang (Kate) || Tering || Oktubre 14–25, 1970 || Super Bagyo || 240 km/h (150 mph) || 940 hPa (27.76 inHg)	|| Mindanaw, Kanlurang Bisayas || 50 milyon || 1,551 || 284	
|-
| style=&quot;background-color:blueviolet&quot;| Yoling (Patsy) || Yaning || Nobyembre 14 – 22, 1970 || Super Bagyo || 260 km/h (155 mph) || 910 hPa (26.87 inHg) || Luzon || 460 milyon ||	611 || 81	
|-
| style=&quot;background-color:violet&quot;| Wening (Elaine) || Weling || Oktubre 23 - Nobyembre 1, 1974 || Bagyo || 175 km/h (110 mph) || 940 hPa (27.76 inHg) || Gitnang Luzon || 21 milyon || 23		
|-
| style=&quot;background-color:crimson&quot;| Didang (Olga) || Ditang || Mayo 10 – 28, 1976 || Bagyo || 150 km/h (90 mph) ||	940 hPa (27.76 inHg)	Luzon || 1.16 bilyon || 374		
|-
| style=&quot;background-color:orange&quot; |{{sortname||Unding}} &lt;br /&gt; || Unsing || Nobyembre 6&amp;ndash;17, 1977 || Bagyo || 150 km/h (90 mph) || 955 hPa (28.20 inHg) || Hilagang Luzon || {{CNone|Unspecified}} || 111
|-
| style=&quot;background-color:gold&quot;| Atang (Olive) || Akang || Abril 15 – 26, 1978	|| Bagyo || 150 km/h (90 mph) || 955 hPa (28.20 inHg) || Bisayas, Timog Luzon || 24.5 million || 111
|-
| style=&quot;background-color:crimson&quot;| Kading (Rita) || Katring || Oktubre 15–29, 1978 || Super Bagyo || 220 km/h (140 mph) || 880 hPa (25.99 inHg)	|| Gitnang Luzon || 100 milyon || 444 || 354	
|-
| style=&quot;background-color:violet&quot;| Nitang (Ike) || Ningning || Agosto 26 – Setyembre 6, 1984 || Bagyo || 165 km/h (105 mph) || 950 hPa (28.05 inHg) ||	Bisayas, Hilagang Mindanaw || 4.1 bilyon || 3,000
|-
| style=&quot;background-color:purple&quot;| Undang (Agnes) || Unsang || Oktubre 30 – Nobyembre 8, 1984 || Bagyo || 195 km/h (120 mph) || 925 hPa (27.32 inHg) || Bisayas, Timog Luzon || 1.9 bilyon || 895 || 275	
|-
| style=&quot;background-color:purple&quot;| Herming (Betty) || Helming || Agosto 8 – 17, 1987 || Super Bagyo || 205 km/h (125 mph) ||890 hPa (26.28 inHg) || Timog Luzon, Silangang Bisayas ||2.07 bilyon ||	94		
|-
| style=&quot;background-color:violet&quot;| Sisang (Nina) || Sendang || Nobyembre 16 – 30, 1987 || Super Bagyo || 165 km/h (105 mph) || 930 hPa (27.46 inHg) || Timog Luzon || 1.12 bilyon || 1,036
|-
| style=&quot;background-color:violet&quot;| Unsang (Ruby) || Ulpiang || Oktubre 20 – 28, 1988 || Bagyo || 140 km/h (85  mph) || 950 hPa (28.05 inHg)	|| Luzon || 5.64 bilyon || 157		
|-
| style=&quot;background-color:violet&quot;| Yoning (Skip) || Yerling || Nobyembre 3 – 12, 1988 || Bagyo || 150 km/h (90  mph) || 950 hPa (28.05 inHg)	|| Silangang Bisayas, Timog Luzon || 2.77 bilyon || 217	|| 95
|-
| style=&quot;background-color:violet&quot;| Ruping (Mike) || Ritang || Nobyembre 5 – 18, 1990 || Super Bagyo || 185 km/h (115 mph) || 915 hPa (27.02 inHg) || Bisayas	|| 10.8 bilyon || 748 || 246	
|-
| style=&quot;background-color:lightgreen&quot;| [[Bagyong Uring|Uring]] (Thelma) || Ulding ||  Nobyembre 1 – 8, 1991 || Tropikal Bagyo ||	85 km/h (50 mph) || 992 hPa (29.29 inHg) || Bisayas	|| 1.05 bilyon	|| 5,956 || 3,000	
|-
| style=&quot;background-color:skyblue&quot;|Monang (Lola) || N/A || Bagyo || 85 km/h (50 mph) || 992 hPa (29.29 inHg) || Bisayas || 1.05 bilyon || 230 || 0
|-
| style=&quot;background-color:blueviolet&quot;| Rosing (Angela) || Rening || Oktubre 25 – Nobyembre 7, 1995 || Super Bagyo || 215 km/h (130 mph) || 910 hPa (26.87 inHg) || Timog Luzon || 10.8 bilyon || 936		
|-
| style=&quot;background-color:purple&quot;| Iliang (Zeb)	|| Inday || Oktubre 7–14, 1998 || Super Bagyo || 205 km/h (125 mph) || 900 hPa (26.58 inHg)	|| Timog Luzon	|| 5.38 bilyon || 46 || 29	
|-
| style=&quot;background-color:violet&quot;| Loleng (Babs) || Lagalag || Oktubre 15 – 24, 1998 || Super Bagyo || 155 km/h (100 mph) || 940 hPa (27.38 inHg) ||	Bisayas, Luzon	|| 6.79 bilyon || 303 || 29
|} 

===Talaan ng mga tinangal na pangalan bagyo sa Pilipinas 2000-10s===
{|class=&quot;collapsible collapsed wikitable toccolours&quot; width=60%
|-
!style=&quot;background: white&quot; colspan=4 align=&quot;center&quot; |Talaan ng mga tinangal na pangalan bagyo sa Pilipinas
|-
| '''Taon'''
| '''Local na pangalan'''
| '''Kapalit na pangalan'''
|-
| rowspan=&quot;9&quot;| 2001 || ''Barok'' || [[Bagyong Bising|Bising]]
|-
| ''Darna'' || [[Bagyong Dante (paglilinaw)|Dante]]
|-
| ''Pabling'' || [[Bagyong Pepeng|Pepeng]]
|-
| {{grey|Roleta}} || [[Bagyong Ramil|Ramil]]
|-
| {{grey|Sibak}} || [[Bagyong Santi|Santi]]
|-
| {{grey|Talahib}} || [[Bagyong Tino|Tino]]
|-
| {{grey|Ubbeng}} || [[Bagyong Urduja|Urduja]]
|-
| {{grey|Yaning}} || [[Super Bagyong Yolanda|Yolanda]]
|-
| {{grey|Zuma}} || [[Bagyong Zoraida|Zoraida]]
|-
| rowspan=&quot;12&quot;| 2002 || ''Dagul'' || [[Bagyong Domeng|Domeng]]
|-
| ''Espada'' || [[Bagyong Ester|Ester]]
|-
| ''Gloria'' || [[Bagyong Glenda|Glenda]]
|-
| ''Hambalos'' || [[Bagyong Henry|Henry]]
|-
| ''Kaka'' || Katring
|-
| ''Lagalag'' || [[Bagyong Luis|Luis]]
|-
| {{grey|Paloma}} || [[Bagyong Paeng|Paeng]]
|-
| {{grey|Quadro}} || [[Bagyong Queenie|Queenie]]
|-
| {{grey|Rapido}} || [[Bagyong Reming|Reming]] 
|-
| {{grey|Sibasib}} || [[Bagyong Seniang|Seniang]]
|-
| {{grey|Tagbanwa}} || [[Bagyong Tomas|Tomas]]
|-
| {{grey|Wisik}} || {{tcname unused|Waldo}}
|-
| rowspan=&quot;8&quot;| 2003 || ''Batibot'' || Bebeng
|-
| ''Gilas'' || [[Bagyong Goring|Goring]]
|-
| ''Lakay'' || [[Bagyong Lando|Lando]]
|-
| ''Manang'' || [[Bagyong Mina|Mina]]
|-
| ''Niña'' || Nonoy
|-
| ''Pogi'' || [[Bagyong Pedring|Pedring]]
|-
| ''Roskas'' || [[Bagyong Ramon|Ramon]]
|-
| ''Sikat'' || [[Bagyong Sendong|Sendong]]
|-
| 2005 || &lt;s&gt;Undang&lt;/s&gt; || Urduja
|-
| 2009 || ''Feria'' || [[Bagyong Fabian |Fabian]]
|-
| 2010 || ''Katring'' || [[Bagyong Karding|Karding]]
|-
| 2011 || ''Nonoy'' || [[Bagyong Nona|Nona]]
|}

== [[Ika-21 siglo|2000s]] ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! PAGASA&lt;br&gt;Pangalan !! WMO&lt;br&gt;pangalan !! Petsa&lt;br&gt;Aktibo !! PAGASA&lt;br&gt;Kategorya !! Sustained&lt;br&gt;bilis ng hang in !! Presyon !! class=&quot;unsortable&quot;|Apektadong lugar !! Pinsala&lt;br&gt;&lt;small&gt;(PHP)&lt;/small&gt;!! Patay !! Nawawala 
|-
| style=&quot;background-color:orange&quot;| Nanang (Lingling) || Nando || Nobyembre 6 — 10, 2001 || Bagyo ||120 km/h (75 mph) || Hindi tinukoy || Luzon || ₱4.67 bilyon || 236 || 88
|-
| style=&quot;background-color:crimson&quot;| Harurot (Imbudo) || Hanna || Hulyo 19 — 23, 2003 || Super Bagyo || 185 km/h (115 mph) || 941 hPa (27.79 inHg)	|| Luzon || ₱4.73 bilyon || 64	 || 2
|-
| style=&quot;background-color:orange&quot;| [[Bagyong Unding|Unding]] (Muifa) || Ulysses || Nobyembre 14 — 21, 2004 || Bagyo || 120 km/h (75 mph) || 976 hPa (28.82 inHg)	|| Luzon || ₱853 milyon || 68 || 69	
|-
| style=&quot;background-color:skyblue&quot;| [[Bagyong Violeta|Violeta]] (Merbok) || Vicky ||  Nobyembre 22 — 23, 2004 || Tropikal Depresyon || 55 km/h (35 mph) || 1000 hPa (29.53 inHg) || Luzon || ₱2.1 bilyon || 29 || 17	
|-
| style=&quot;background-color:skyblue&quot;| [[Bagyong Winnie|Winnie]] || {{tcname unused|Warren}} ||  Nobyembre 27 — 30, 2004 || Tropikal Depresyon || 55 km/h (35 mph) || 1000 hPa (29.53 inHg) || Luzon || ₱679 milyon || 1,619 || 713	
|-
| style=&quot;background-color:red&quot;| [[Bagyong Milenyo|Milenyo]] (Xangsane) || Mario || Setyembre 25 — 29, 2006 || Bagyo || 155 km/h (100 mph)	972 hPa (28.70 inHg) ||	Luzon, Bisayas	|| ₱6.61 bilyon || 110 || 79	
|-
| style=&quot;background-color:purple&quot;| [[Bagyong Reming|Reming]] (Durian) || Ruby || Nobyembre 28 – December 2, 2006 || Super Bagyo || 195 km/h (120 mph) || 938 hPa (27.70 inHg) || Luzon, Bisayas || ₱6.05 bilyon || 1,400 || 762	
|-
| style=&quot;background-color:yellow&quot;| [[Bagyong Cosme|Cosme]] (Halong) || Carina || Mayo 15 — 19, 2008 || Severe tropikal bagyo || 110 km/h (70 mph) || 970 hPa (28.64 inHg) || Luzon || ₱4.71 bilyon || 51	|| 3	
|-
| style=&quot;background-color:orange&quot;| [[Bagyong Frank|Frank]] (Fengshen) || Ferdie || Hunyo 18 — 23, 2008 || Bagyo || 165 km/h (105 mph) || 958 hPa (28.29 inHg) ||	Luzon, Bisayas || ₱13.5 bilyon || 1,501	|| 87	
|-
| style=&quot;background-color:gold&quot;| [[Bagyong Ondoy|Ondoy]] (Ketsana) ||Odette || Setyembre 24 — 27, 2009	|| Bagyo || 130 km/h (80 mph) || 980 hPa (28.94 inHg) || Luzon || ₱11 bilyon || 464 || 37	
|-
| style=&quot;background-color:crimson&quot;| [[Bagyong Pepeng|Pepeng]] (Parma) || Paolo || Seteymebre 30 – Oktubre 10, 2009 || Bagyo || 195 km/h (120 mph) || 938 hPa (27.70 inHg) || Bisayas, Luzon || ₱27.3 bilyon || 465 || 47	
|}

== [[Ika-21 siglo|2010s]] ==
Simula noong 2010 ang Bagyong Juan ang lubos na nakapinsala sa Hilagang Luzon, Inalis ito sa is a mga listahan nang bagyo umabot ito sa kategoryang 5 nagiwan into nang 8.22 bilyon nang lumapag into as probinsya nang [[Isabela]], Sumunod ang mga bagyong Mina, Sendong, Pablo, Yolanda, Glenda, Lando at iba pa. Ang bagyong Nonoy ay sa panahon ng 2011 ng Bagyo sa [[Karagatang Pasipiko]] ay inalis sa 2015 ng Bagyo sa Karagatang Pasipiko at pinalitan ito nang pangalan na ''Nona''.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! PAGASA&lt;br&gt;Pangalan !! Kapalitang pangalan !! Petsa (aktibo) !! PAGASA&lt;br&gt;Kategorya !! Sustained&lt;br&gt;bilis ng hang in !! Presyon !! class=&quot;unsortable&quot;|Apektadong lugar !! Pinsala&lt;br&gt;&lt;small&gt;(PHP)&lt;/small&gt; !! Patay !! Nawawala 
|-
| style=&quot;background-color:purple&quot;| Juan (Megi) || Jose || Oktubre 15 — 20, 2010 || Super Bagyo || 220 km/h (140 mph)	885 hPa (26.13 inHg) || Luzon || ₱12 bilyon || 31 || 4 
|-

| style=&quot;background-color:lightblue&quot;| Bebeng (Aere) || Betty || Mayo 6 – 10, 2011 || Tropikal Bagyo || 85 km/h (50 km/h) || 992 hPa (29.29 inHg) || Luzon, Bisayas || ₱2.25 bilyon || 35	 || 2	
|-
| style=&quot;background-color:lightgreen&quot;| Juaning (Nock-ten) || Jenny || Hulyo 24 – 28, 2011 || Severe tropikal bagyo || 95 km/h (60 mph) ||	985 hPa (29.09 inHg) || Bisayas, Luzon	|| ₱4.44 bilyon || 77 || 9 
|-
| style=&quot;background-color:purple&quot;| [[Bagyong Mina|Mina]] (Nanmadol) || Marilyn || Agosto 21 – 29, 2011 || Bagyo ||	195 km/h (120 mph) || 925 hPa (27.32 inHg) || Luzon || ₱2.09 bilyon || 36	|| 8
|-
| style=&quot;background-color:orange&quot;| [[Bagyong Pedring|Pedring]] (Nesat) || Perla || Setyembre 24 – 28, 2011 || Bagyo	|| 140 km/h (85 mph) || 967 hPa (28.56 inHg) || Luzon || ₱14.6 bilyon || 85 || 0	
|-
| style=&quot;background-color:lightgreen&quot;| [[Bagyong Sendong|Sendong]] (Washi) || Sarah || Disyembre 14 – 18, 2011 || Severe Tropikal Bagyo ||	95 km/h (60 mph) || 992 hPa (29.29 inHg) || Bisayas, Mindanaw || ₱2.07 bilyon ||	1,268 || 181
|-
| style=&quot;background-color:purple&quot;| [[Bagyong Pablo|Pablo]] (Bopha) || Pepito || Disyembre 2 – 9, 2012 || Super Bagyo ||	185 km/h (115 mph) || 	930 hPa (27.46 inHg) || Mindanaw, Bisayas, Luzon || ₱36.9 bilyon || 1,901 || 844	
|-
| style=&quot;background-color:crimson&quot;| [[Bagyong Labuyo|Labuyo]] (Utor) || Lannie || Agosto 9 – 13, 2013 || Bagyo || 195 km/h (120 mph) || 925 hPa (27.32 inHg) ||	Luzon || ₱1.42 bilyon || 11 || 3	
|-
| style=&quot;background-color:orange&quot;| [[Bagyong Santi|Santi]] (Nari) || Salome || Oktobre 8 – 13, 2013 || Bagyo || 140 km/h (85 mph) || 965 hPa (28.50 inHg) || Luzon || ₱3.33 bilyon || 15 || 5	
|-
| style=&quot;background-color:purple&quot;| [[Super Bagyong Yolanda|Yolanda]] (Haiyan) || {{tcname unused|Yasmin}} || Nobyembre 6 – 9, 2013 || Super Bagyo || 230 km/h (145 mph) || 914 hPa (26.99 inHg) || Bisayas, Mindanaw, Palawan || ₱95.5 bilyon || 6,300	|| 1,062	
|-
| style=&quot;background-color:crimson&quot;| [[Bagyong Glenda|Glenda]] (Rammasun) || Gardo || Hulyo 13 – 17, 2014 || Bagyo || 165 km/h (105 mph) || 935 hPa (27.61 inHg) || Luzon || ₱38.6 bilyon || 106 || 6	
|-
| style=&quot;background-color:purple&quot;| Jose (Halong) || Josie || August 2–7, 2014 || Super Bagyo || 195 km/h (120 mph) || 920 hPa (27.17 inHg) || Luzon	|| ₱1.59 bilyon || 2 || 0	
|-
| style=&quot;background-color:lightblue&quot;| [[Bagyong Mario|Mario]] (Fung-wong) || Maymay || Setyembre 17 - 21, 2014	|| Tropikal Bagyo || 85 km/h (50 mph) || 985 hPa (29.09 inHg) || Luzon || ₱3.4 bilyon || 18 || 4	
|-
| style=&quot;background-color:purple&quot;| [[Bagyong Ruby|Ruby]] (Hagupit) || Rosita || Disyembre 3 – 10, 2014 || Bagyo || 215 km/h (130 mph) || 905 hPa (26.72 inHg) || Bisayas, Luzon || ₱5.1 bilyon	|| 18 || 0
|-
| style=&quot;background-color:lightblue&quot;| [[Bagyong Seniang (2014)|Seniang]] (Jangmi) || Samuel || Disyembre 28–31, 2014 || Tropikal Bagyo || 75 km/h (45 mph) || 996 hPa (29.41 inHg) ||	Bisayas, Mindanaw || ₱1.27 bilyon || 66	|| 6	
|-
| style=&quot;background-color:crimson&quot;| [[Bagyong Lando|Lando]] (Koppu) || Liwayway || Oktubre 14 – 22, 2015 || Super Bagyo || 185 km/h (115 mph) ||	920 hPa (27.17 inHg) ||	Luzon || ₱14.6 bilyon || 48 || 83
|-
| style=&quot;background-color:orange&quot;| [[Bagyong Nona|Nona]] (Melor) || Nimfa || Disyembre 9 – 17, 2015 || Bagyo || 175 km/h (110 mph)	|| 935 hPa (27.61 inHg) || Luzon, Bisayas || ₱7.02 bilyon || 42 || 4	
|-
| style=&quot;background-color:orange&quot;| [[Bagyong Karen|Karen]] (Sarika) || Kristine || Oktubre 11 – 16, 2016 ||	Bagyo || 175 km/h (110 mph) || 935 hPa (27.61 inHg) ||	Luzon || ₱3.66 bilyon || 0 || 0	
|-
| style=&quot;background-color:purple&quot;| [[Bagyong Lawin|Lawin]] (Haima) || Leon ||  Oktubre 16 – 21, 2016 || Super Bagyo || 215 km/h (130 mph) || 900 hPa (26.58 inHg) || Luzon || ₱5.95 bilyon || 14 || 0	
|-
| style=&quot;background-color:purple&quot;| [[Bagyong Nina (2016)|Nina]] (Nock-ten) || Nika ||  Disyembre 22 – 28, 2016 || Super Bagyo || 195 km/h (120 mph) || 915 hPa (27.02 inHg) || Luzon || ₱5.92 bilyon || 13 || 21	
|-
| style=&quot;background-color:lightblue&quot;| [[Bagyong Urduja|Urduja]] (Kai-tak) || Uwan || Disyembre 11 – 19, 2017 || Tropikal Bagyo || 85 km/h (50 mph) || 993 hPa (29.32 inHg) || Bisayas || ₱3.94 bilyon || 47 || 44	
|-
| style=&quot;background-color:yellow&quot;| [[Bagyong Vinta|Vinta]] (Tembin) || Verbena || Disyembre 20 – 24, 2017 || Bagyo || 120 km/h (75 mph) || 973 hPa (28.73 inHg) || Visayas, Mindanaw ||	₱2.1 bilyon || 173 || 169
|-
| style=&quot;background-color:purple&quot;| [[Super Bagyong Ompong|Ompong]] (Mangkhut) || Obet || Setyembre 7 – 27, 2018 || Super Bagyo || 205 km/h (125 mph) || 905 hPa (26.72 inHg) || Luzon || ₱33.9 bilyon || 82 || 2
|-
| style=&quot;background-color:purple&quot;| [[Bagyong Rosita|Rosita]] (Yutu) || Rosal || Oktubre 20  – Nobyembre 3, 2018 || Bagyo || 215 km/h (130 mph) || 900 hPa (26.58 inHg) || Luzon ||  ₱2.9 bilyon || 20 || 0 
|-
| style=&quot;background-color:skyblue&quot;| [[Bagyong Usman|Usman]] || {{tcname unused|Umberto}} || Disyembre 25  – 29, 2018 || Tropikal Depresyon || 55 km/h (35 mph) || 998 hPa (29.47 inHg) || Bisayas, Luzon || ₱5.41 bilyon || 158 || 26
|-
| style=&quot;background-color:crimson&quot;| [[Bagyong Tisoy|Tisoy]] (Kammuri) || {{tcname unused|Tamaraw}} || Nobyembre 23 - Disyembre 7, 2019 || Bagyo || 175 km/h (110 mph) || 945 hPa (27.91 inHg) || Luzon, Bisayas || ₱6.65 bilyon || 17 || 0
|-
| style=&quot;background-color:orange&quot;| [[Bagyong Ursula|Ursula]] (Phanfone) || {{tcname unused|Ugong}} || Disyembre 19 - 29, 2019 || Bagyo || 150 km/h (90 mph) || 970 hPa (28.64 inHg) || Luzon, Bisayas || ₱4.38 bilyon || 57 || 6
|}

== [[Ika-21 siglo|2020s]] ==
Ang Bagyong Vongfong (Ambo) ay ang bagyong kaunaunahang bagyo sa [[Pilipinas]] at sa Pasipiko na tumama sa dekada 2020s.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! PAGASA&lt;br&gt;Pangalan !! Kapalitang pangalan !! Petsa (aktibo) !! PAGASA&lt;br&gt;Kategorya !! Sustained&lt;br&gt;bilis ng hang in !! Presyon !! class=&quot;unsortable&quot;|Apektadong lugar !! Pinsala&lt;br&gt;&lt;small&gt;(PHP)&lt;/small&gt; !! Patay !! Nawawala 
|-
| style=&quot;background-color:orange&quot;| [[Bagyong Ambo (2020)|Ambo]] (Vongfong) || Aghon || Mayo 9 – 18, 2020 ||  Bagyo || 155 km/h (100 mph) || 960 hPa (28.35 inHg) || Luzon, Bisayas || ₱1.57 bilyon || 5 || 0
|-
| style=&quot;background-color:orange&quot;| [[Bagyong Quinta|Quinta]] (Molave) || Querubin || Oktubre 23 – 29, 2020 || Bagyo || 165 km/h (105 mph) || 945 hPa (27.91 inHg) || Luzon || ₱4.22 bilyon || 27 || 4
|-
| style=&quot;background-color:purple&quot;| [[Super Bagyong Rolly|Rolly]] (Goni) || Romina || Oktubre 31 – Nobyembre 2, 2020 || Super Bagyo || 220 km/h (140 mph) || 905 hPa (26.72 inHg) || Luzon || ₱17.9 bilyon || 31 || 0
|-
| style=&quot;background-color:crimson&quot;| [[Bagyong Ulysses|Ulysses]] (Vamco) || {{tcname unused|Upang}} || Nobyembre 9 – 12, 2020 || Bagyo || 155 km/h (100 mph) || 955 hPa (28.20 inHg) || Luzon || ₱20.2 bilyon || 102 || 10
|-
| style=&quot;background-color:yellow&quot;| [[Bagyong Jolina (2021)|Jolina]] (Conson) || Jacinto || Setyembre 5 - 13, 2021 || Bagyo || 95 km/h (60 mph) || 992 hPa (29.29 inHg) || Luzon, Bisayas || ₱5.17 bilyon || 23 || 2
|-
| style=&quot;background-color:lightgreen&quot;| Maring (Kompasu) || Mirasol || Oktubre 7 - 14, 2021 || Severe Tropikal Bagyo || 100 km/h (65 mph) || 975 hPa (28.79 inHg) || Luzon || ₱7.39 bilyon || 43 || 16
|-
| style=&quot;background-color:purple&quot;| [[Super Bagyong Odette|Odette]] (Rai) || Opong || Disyembre 11 - 21, 2021 || Super Bagyo || 195 km/h (120 mph) || 915 hPa (27.02 inHg) || Bisayas, Mindanaw, Palawan || ₱47.1 bilyon || 405 || 52
|-
| style=&quot;background-color:lightblue&quot;| [[Bagyong Agaton|Agaton]] (Megi) || Ada || Abril 8 - 12, 2022 || Tropikal Bagyo || 75 km/h (45 mph) || 993 hPa (29.32 inHg) || Bisayas, Mindanaw || ₱2.26 bilyon || 214 || 132
|-
| style=&quot;background-color:lightgreen&quot;| [[Bagyong Florita (2022)|Florita]] (Ma-on) || {{tcname unused|Francisco}} || Agosto 20 - 26, 2022 || Severe Tropikal Bagyo || 100 km/h (65 mph) || 980 hPa (28.94 inHg) || Luzon || ₱2.43 bilyon || 4 || 0
|-
| style=&quot;background-color:purple&quot;| [[Bagyong Karding (2022)|Karding]] (Noru) || {{tcname unused|Kiyapo}} || Setyembre 21 - Oktubre 1, 2022 || Super Bagyo || 195 km/h (120 mph) || 940 hPa (27.76 inHg) || Luzon || ₱3.38 bilyon || 12 || 5
|-
| style=&quot;background-color:lightgreen&quot;| [[Bagyong Paeng (2022)|Paeng]] (Nalgae) || {{tcname unused|Pilandok}} || Oktubre 26 - Nobyembre 3, 2022 || Severe Tropikal Bagyo || 110 km/h (70 mph) || 975 hPa (28.79 inHg) || Luzon, Bisayas, Mindanaw || ₱13.8 milyon || 160 || 29
|-
| style=&quot;background-color:crimson&quot;| [[Super Bagyong Egay|Egay]] (Doksuri) || {{tcname unused|Emil}} || Hulyo 20 – 30, 2023 || Super Bagyo || 185 km/h (115 mph) || 925 hPa (27.32 inHg) || Luzon || ₱15.3 bilyon || 56 || 11
|-
| style=&quot;background-color:crimson&quot;| [[Bagyong Goring|Goring]] (Saola) || {{tcname unused|Gavino}} || Agosto 22 – Setyembre 3, 2023 || Super Bagyo || 185 km/h (115 mph) || 920 hPa (27.17 inHg) || Luzon || ₱2.49 bilyon || 3 || 0
|-
| style=&quot;background-color:gold&quot;|[[Bagyong Aghon|Aghon]] (Ewiniar)	|| {{tcname unused|Amuyao}} ||	Mayo 23 – 30, 2024 || Bagyo || 140 km/h (85 mph) || 965 hPa (28.50 inHg) || Luzon || ₱1.02 bilyon || 6 || 8
|-
| style=&quot;background-color:purple&quot;|[[Bagyong Enteng|Enteng]] (Yagi) || {{tcname unused|Edring}} || Agosto 31 – Setyembre 9, 2024 || Malubhang bagyo || 100 km/h (65 mph) || 975 hPa (28.79 inHg) || Luzon ||	₱2.61 bilyon || 21 || 22	
|-
| style=&quot;background-color:purple&quot;| [[Bagyong Julian|Julian]] (Krathon)	|| {{tcname unused|Josefa}} ||	Setyembre 26 – Oktubre 3, 2024	|| Super bagyo ||	195 km/h (120 mph)	|| 920 hPa (27.17 inHg)	|| Luzon || ₱1.57 bilyon || 5 || 12
|-
| style=&quot;background-color:lightgreen&quot;| [[Bagyong Kristine|Kristine]] (Trami) || {{tcname unused|Kidul}} || Oktubre 18 – 29, 2024 || Malubhang bagyo || 100 km/h (65 mph) || 975 hPa (28.79 inHg) || Luzon || ₱18.4 bilyon || 162	|| 137	
|-
| style=&quot;background-color:crimson&quot;| [[Bagyong Leon (2024)|Leon]] (Kong-rey)	|| {{tcname unused|Lekep}} ||	Oktubre 24 – Nobyembre 7, 2024 || Super bagyo || 215 km/h (130 mph) || 925 hPa (27.32 inHg)	|| Luzon || Wala || Wala || Wala
|-
| style=&quot;background-color:yellow&quot;| [[Bagyong Nika|Nika]] (Toraji)	|| {{tcname unused|Nanolay}} || Nobyembre 8 – 15, 2024	|| Bagyo || 130 km/h (80 mph) || 980 hPa (28.94 inHg) || Luzon || ₱321 milyon || 4 || 2	
|-
| style=&quot;background-color:crimson&quot;| [[Bagyong Ofel|Ofel]] (Usagi) || {{tcname unused|Onos}} || Nobyembre – 16, 2024 || Super bagyo || 175 km/h (110 mph) || 940 hPa (27.76 inHg) ||Luzon || ₱471 milyon || 	5 || 12	
|-
| style=&quot;background-color:purple&quot;| [[Super Bagyong Pepito|Pepito]] (Man-yi) || {{tcname unused|Puwok}} || Nobyembre 7 – 20, 2024 || Super Bagyo || 195 km/h (120 mph) ||920 hPa (27.17 inHg)	|| Luzon || ₱2.87 bilyon || 14	|| 15
|-
| style=&quot;background-color:lightblue&quot;| [[Bagyong Crising|Crising]] (Wipha) || {{tcname unused|Chico}} || Hulyo 16 – 22, 2025 || Bagyo || 110km/h (70mph) || 975 hPa (28.79 inHG) || Luzon || || 20
|-
| style=&quot;background-color:lightyellow&quot;| [[Bagyong Emong|Emong]] (Co-May) || {{tcname unused|Elias}} || Hulyo 22 - Agosto 3, 2025 || Bagyo || 110km/h (70mph) || 975 hPa (28.79 inHG) || Luzon || || 29
|-
| style=&quot;background-color:lightblue&quot;| [[Bagyong Mirasol (2025)|Mirasol]] (Mitag) || {{tcname unused|Magyawan}} || Setyembre 15 - 20, 2025 || Bagyo || 95km/h (70mph) || 992 hPa (28.79 inHG) || Luzon || || 20
|-
| style=&quot;background-color:blueviolet&quot;| [[Super Bagyong Nando|Nando]] (Ragasa) || {{tcname unused|Nilad}} || Setyembre 16 - 25, 2025 || Bagyo || 205km/h (70mph) || 905 hPa (28.79 inHG) || Luzon || || 20
|-
| style=&quot;background-color:lightyellow&quot;| [[Bagyong Opong|Opong]] (Bualoi) || {{tcname unused|Omar}} || Setyembre 22 - 29, 2025 || Bagyo || 120km/h (70mph) || 975 hPa (28.79 inHG) || Luzon, Kabisayaan || || 93
|-
| style=&quot;background-color:gold&quot;| [[Bagyong Tino|Tino]] (Kalmaegi) || {{tcname unused|Tala}} || Oktubre 31 - Nobyembre 7, 2025 || Bagyo || 165km/h (70mph) || 950 hPa (28.79 inHG) || Kabisayaan || || 288
|-
| style=&quot;background-color:crimson&quot;| [[Bagyong Uwan|Uwan]] (Fung-wong) || {{tcname unused|Urbano}} || Oktubre 31 - Nobyembre 7, 2025 || Bagyo || 175km/h (70mph) || 935 hPa (28.79 inHG) || Luzon || || 34
|}

===Mga pangalang gagamitin sa mga susunod na panahon ng Bagyo sa Pasipiko===
{{See|Pagpapangalan sa bagyo}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Taon
! Total
! Pangalan
|-
| 2026 || 8 || {{tcname unused|Francisco}}, {{tcname unused|Kiyapo}}, {{tcname unused|Pilandok}}, {{tcname unused|Umberto}}, {{tcname unused|Venus}}, {{tcname unused|Waldo}}, {{tcname unused|Zeny}}
|-
| 2027 || 4 || {{tcname unused|Emil}}, {{tcname unused|Gavino}}, {{tcname unused|Tamaraw}}, {{tcname unused|Ugong}}
|-
| 2028 || 10 || {{tcname unused|Amuyao}}, {{tcname unused|Edring}}, {{tcname unused|Josefa}}, {{tcname unused|Kidul}}, {{tcname unused|Lekep}}, {{tcname unused|Nanolay}}, {{tcname unused|Onos}}, {{tcname unused|Puwok}}, {{tcname unused|Upang}}, {{tcname unused|Warren}}
|-
| 2029 || 8 || {{tcname unused|Chico}}, {{tcname unused|Elias}}, {{tcname unused|Magyawan}}, {{tcname unused|Nilad}}, {{tcname unused|Omar}}, {{tcname unused|Tala}}, {{tcname unused|Urbano}}, {{tcname unused|Yasmin}}
|}

===Mga pangalan iniretiro sa bawat letra===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Letra || Kabuuan || Pangalan ||  Taong Iniretiro
|-
| A || 4 || Atang, Ambo, Agaton, Aghon || 1978, 2020, 2022, 2024
|-
| B || 1 || Bebeng || 2011
|-
| C || 1 || Cosme, Crising || 2008, 2025
|-
| D || 2 || Dading, Didang || 1964, 1976
|-
| E || 2 || Egay, Enteng, Emong || 2023, 2024, 2025
|-
| F || 3 || Frank, Feria, Florita || 2008, 2009, 2022
|-
| G || 3 || Gloria, Glenda, Goring || 2002, 2014, 2023
|-
| H || 1 ||  Harurot ||  2002
|-
| I || 1 || Iliang || 1998
|-
| J || 5 || Juan, Juaning, Jose, Jolina, Julian || 2010, 2011, 2014, 2021, 2024
|-
| K || 6 || Kading, Katring, Kanor, Karen, Karding, Kristine || 1987, 2010, 2014, 2016, 2022, 2024
|-
| L || 5 || Loleng, Labuyo, Lando, Lawin, Leon || 1998, 2013, 2015, 2016, 2024
|-
| M || 5 || Monang, Milenyo, Mina, Mario, Maring, Mirasol || 1993, 2006, 2011, 2014, 2021, 2025
|-
| N || 6 || Nitang, Nanang, Nonoy, Nona, Nina, Nika, Nando || 1984, 2001, 2011, 2015, 2016, 2024, 2025
|-
| O || 4 || Ondoy, Ompong, Odette, Ofel, Opong || 2009, 2018, 2021, 2024, 2025
|-
| P || 5 || Pepeng, Pedring, Pablo, Paeng, Pepito || 2009, 2011, 2012, 2022, 2024
|-
| Q || 1 || Quinta || 2020
|- 
| R || 6 || Ruping, Rosing, Reming, Ruby  Rosita, Rolly || 1990, 1995, 2006, 2014, 2018, 2020
|-
| S || 5 || Sening, Sendong, Sisang, Santi, Seniang || 1970, 1987, 2011, 2013, 2014
|-
| T || 2 || Titang, Tisoy, Tino || 1970, 2019, 2025
|-
| U || 9 || Unding (dalawang beses), Undang, Unsang, Uring, Urduja, Usman, Ursula, Ulysses, Uwan || 1977, 1984, 1988, 1991, 2004, 2017, 2018, 2019, 2020, 2025
|-
| V || 2 || Violeta, Vinta || 2004, 2017
|-
| W || 3 || Welming, Wening, Winnie || 1967, 1974, 2004
|-
| Y || 3 || Yoling, Yoning, Yolanda || 1970, 1988, 2013
|-
| Z || {{CNone|-}} || {{CNone|-}} || {{CNone|-}}
|}

== Sanggunian ==
{{reflist}}
{{Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas}}
[[Kategorya:Mga bagyo]]
{{usbong}}</text>
      <sha1>tar26go4us3mery1bn0ibmv1qr0ar4f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>KJC King Dome</title>
    <ns>0</ns>
    <id>280353</id>
    <revision>
      <id>2205955</id>
      <parentid>2199834</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T18:11:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2205955</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8193" sha1="9ldvn9g43e7y4ec92no6rqf9g5n4lno" xml:space="preserve">{{update}}
{{Infobox stadium
| name                = KJC King Dome
| nickname            = 
| logo_image          = 
| logo_caption        = 
| image               = 
| caption             = 
| fullname            = 
| former names        = 
| location            = [[Davao City]], [[Philippines]]
| coordinates         = {{coord|7|8|5|N|125|38|50|E|type:landmark|display=inline}}
| broke_ground        = {{start date|2012|09|03}}
| built               = 
| opened              = 2022
| renovated           = 
| expanded            = 
| closed              = 
| demolished          = 
| owner               = [[Kingdom of Jesus Christ (church)|Kingdom of Jesus Christ (KJC)]]
| operator            = 
| surface             = 
| scoreboard          = Yes
| cost                = {{Philippine peso|6.025 billion}}
| architect           = 
| project_manager     = ACQ Solomonic Builders Development Corporation
| structural engineer = 
| services engineer   = 
| general_contractor  = 
| main_contractors    = 
| capacity            = 70,000
| suites              = 
| record_attendance   = 
| dimensions          = 
| acreage             = {{convert|40000|to|50000|sqm|sqft|abbr=on}}
| volume              = 
| tenants             = 
| embedded            =
| website             = 
| publictransit       =
}}

Ang '''KJC King Dome''', ay isang multipurpose [[indoor arena]] na sinumulan ipatayo noong Septembre 3, 2012 sa [[Lungsod Davao]].

==Kasaysayan==
{{OSM Location map
| coord = {{coord|7|8|5|N|125|38|50|E}}
| zoom = 14
| float = left
| width = 240
| height = 200
| caption = 
| title =
| scalemark = 60
|shape1 = image
|mark1 = Stadium icon.svg
|mark-size1 = 12
|mark-coord1= {{coord|7|8|5|N|125|38|50|E}}
|label1 = KJC King Dome
|label-color1 = black
|label-pos1=top
|shape2 = image
|mark2 = Airplane silhouette.svg
|mark-size2 = 12
|mark-coord2= {{coord|7|7|48.2|N|125|38|42.5|E}}
|label2 = Davao International Airport
|label-color2 = black
|label-pos2=bottom
}}

===Pagpapatayo===
Ang pagpapatayo ng KJC King Dome ay pinanagasiwa ng ACQ Solomonic Builders Development Corporation, isang subsidiary ng [[Kingdom of Jesus Christ (simbahan)|Kingdom of Jesus Christ (KJC)]], isang simbahang Kristiyano.&lt;ref name=&quot;mindanaotimes&quot;/&gt; Ang seremonya para sa groundbreaking ng pasilidad na ipinapatayo sa katabi ng [[Paliparang Pandaigdig ng Francisco Bangoy]].&lt;ref name=&quot;edgedavao&quot;/&gt; ay isinigawa noong Septembre 3, 2012&lt;ref&gt;{{cite web|title=King Dome Ground Breaking Ceremony|trans-title=Groundbreaking Ceremony ng King Dome|url=http://www.edgedavao.net/index.php?option=com_content&amp;id=8418:king-dome-largest-indoor-cathedral-to-rise-in-davao-city&amp;Itemid=57|work=The Kingdom of Jesus Christ, The Name Above Every Name|accessdate=Enero 4, 2014|language=Ingles}}&lt;/ref&gt; at inaasahang matapos pagdating 2022&lt;ref name=&quot;mindanaotimes&quot;/&gt;

Noong Enero 2018, pormal na nakipasok ang Dafeng, isang isang kumpanyang Tsino, sa isang kasunduan sa KJC. Ang proyekto ay isinima sa [[One Belt One Road Initiative]] ng Ministro ng Kultura ng Tsina.&lt;ref name=&quot;dafeng&quot;&gt;{{cite web|title=大丰与菲律宾KJC签约仪式在杭举行|trans-title=Dafeng at KJC Philippines signing ceremony isinagawa sa Hangzhou|url=http://www.chinadafeng.com/newsview.asp?newsId=853|publisher=Zhejiang Dafeng Industrial Co., Ltd.|accessdate=Mayo 23, 2018|language=Mandarin|date=Enero 11, 2018|archive-date=2018-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20180523173130/http://www.chinadafeng.com/newsview.asp?newsId=853|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Gamit at mga pasilidad==
Unang planong gawing [[katedral]] lamang para sa Kingdom of Jesus Christ (KJC) ni Pastor [[Apollo Quiboloy]], ang KJC King Dome ay balak din gamitin para sa ibang kaganapan tulad ng mga concert at mga labanan sa boksing and basketbol.&lt;ref name=&quot;edgedavao&quot;&gt;{{cite news | url=http://edgedavao.net/index.php?option=com_content&amp;id=8418:king-dome-largest-indoor-cathedral-to-rise-in-davao-city&amp;Itemid=57 | title=‘King Dome’, largest indoor cathedral to rise in Davao City |trans-title='King Dome', pinakamalaking katedral itatayo sa Lungsod Davao| work=Edge Davao | date=Setyembre 15, 2012|language=Ingles}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| publisher=Manila Bulletin| title=P3-B sports facility up in Davao| accessdate=2015-06-09| url=http://www.mb.com.ph/p3-b-sports-facility-up-in-davao/|language=Ingles}}&lt;/ref&gt;Magkakaroon din ang King Dome ng isang de-kahon na scoreboard.&lt;ref name=&quot;edgedavaojourn&quot;&gt;{{cite journal|last1=Bravo|first1=Neilwin Joseph|title=The King Dome Come|journal=Edge Davao|date=Abril 26, 2015|volume=8|issue=17|page=2|url=https://issuu.com/edgedavao/docs/edge8issue17|accessdate=Mayo 23, 2018|language=Ingles}}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Ang King Dome ay magiging bahagi ng isang mas malaking mixed-used development na magkakahalaga ng {{Philippine peso|7.981 bilyon}}. Ito ay magkakaroon ng isang condominium hotel, isang otel at museo, isang hangar, isang water park, isang  otel at sentrong pangkomersyo, at isang complex na pang-administratibo.&lt;ref name=&quot;mindanaotimes&quot;&gt;{{cite news | first1=Kristianne | last1=Fusilero | url=http://mindanaotimes.net/kingdome-to-be-finished-by-2025/ | title=`Kingdome’ to be finished by 2025 | trans-title='King Dome' tapos pagdating ng 2025 | publisher=Mindanao Times | work=Mindanao Times | date=Hunyo 24, 2015 | accessdate=Disyembre 30, 2015 | language=Ingles | archive-date=Hunyo 29, 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160629190419/http://mindanaotimes.net/kingdome-to-be-finished-by-2025 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Ang King Dome mismo ay tinatayang nagkakahalagang {{Philippine peso|6.025 billion}}&lt;ref name=mindanaotimes/&gt;.Ito ay magkakaroon ng kapasidad na 70,000&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Romualdez|first1=Babe|title=Pastor Apollo Quiboloy’s prophecy|trans-title=propesiya ni Pastor Apollo Quiboloy|url=http://www.philstar.com/opinion/2016/06/12/1592040/pastor-apollo-quiboloys-prophecy|accessdate=Agosto 5, 2016|work=Babe's Eye View|publisher=The Philippine Star|date=Hunyo 12, 2016|quote=One of KJC’s biggest projects is the King Dome – a multi-purpose coliseum set in a 26-hectare area near the Davao International Airport that is envisioned to be the biggest in Davao with a capacity of 70,000.|language=Ingles}}&lt;/ref&gt;, mas malaki sa [[Philippine Arena]] na may kapasidad na 55,000&lt;ref name=mindanaotimes/&gt; at ito ay magiging pinakamalaking indoor arena sa daigdig kapag ito ay natapos. Dati ibinalak na 50,000 lamang ang kapasidad ng King Dome.&lt;ref name=&quot;edgedavao&quot;/&gt;

==Arkitektura at disenyo==
Australyano ang arkitekto ng KJC King Dome&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Revita |first=Juliet C. |date=2019-11-15 |title=World's biggest arena in Davao 70% complete |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/local-news/worlds-biggest-arena-in-davao-70-complete |access-date=2026-03-26 |website=SunStar Publishing Inc. |language=en}}&lt;/ref&gt;. Kinumpara ito sa [[Staples Center]] ng pinuno ng KJC na si [[Apollo Quiboloy]] dahil ginawang sa ilalim ng lupa ang isang palapag ng King Dome dahil sa lapit nito sa paliparan ng Lungsod Davao. Ang floor area ng King Dome ay tinatayang {{convert|40000|to|50000|sqm|sqft|sp=us}}. Ito rin ang magkakaroon ng mga 38 elevator at sistema para sa airconditioning. Iminungkahi ng mga Australyano ang isang bubong na naisasara at naibubukas para sa King Dome ngunit ang mungkahi ay hindi inapruba ng KJC.&lt;ref name=&quot;edgedavaojourn&quot;/&gt;

Ang Dafeng ay ang mangagasiwa sa ilaw, mga upuan, [[Curtain wall (architecture)|curtain wall]], at makinaryang pangtanghalan ng indoor arena. Ang KJC Kingdome ay magkakaroon ng dobleng kurbadong curtain wall na gawa sa salamin, isan sistemang cellular panel na gawa sa [[aluminyo]], at [[flood lighting]]. Ang panlabas na itsura ng King Dome ay magiging magkasingtulad sa isang korona.&lt;ref name=&quot;dafeng&quot;/&gt;

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Category:Proposed indoor arenas]]
[[Category:Buildings and structures in Davao City]]
[[Category:Churches in the Philippines]]
[[Category:Indoor arenas in the Philippines]]
[[Category:Basketball venues in the Philippines]]
[[Category:Indoor arenas under construction]]
[[Category:Proposed buildings and structures in the Philippines]]</text>
      <sha1>9ldvn9g43e7y4ec92no6rqf9g5n4lno</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Usapang kategorya:Mga siyentipiko</title>
    <ns>15</ns>
    <id>281597</id>
    <revision>
      <id>2205970</id>
      <parentid>2205103</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T01:24:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>79921</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>2205970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27412" sha1="0qijxgeyxspdc5z2ifkwbjjlivb58ny" xml:space="preserve">== Wala pang artikulo ==
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?linkcount  WHERE {
  ?item wdt:P106 ?occupation.
  ?occupation wdt:P279* wd:Q864503.
  ?item wikibase:sitelinks ?linkcount .
}
GROUP BY ?item ?linkcount
ORDER BY DESC(?linkcount)
LIMIT 200
|columns=number,item,label:Article,P569,P570,P101,P18
|section=
|min_section=
|sort=
|links=red_only
|thumb=128
|autolist=fallback
|summary=itemnumber
}}
{| class='wikitable sortable'
! number
! item
! Article
! petsa ng kapanangakan
! petsa ng kamatayan
! field of work
! larawan
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[:d:Q144535|Q144535]]
| [[Herbert Spencer]]
| 1820-04-27&lt;br/&gt;1824-04-27&lt;br/&gt;1820-04-28
| 1903-12-08
| [[botanika]]
| [[Talaksan:Herbert Spencer.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[:d:Q11826|Q11826]]
| [[Al-Biruni]]
| 973-09-04
| 1048-12-09
| [[pisika]]&lt;br/&gt;[[matematika]]&lt;br/&gt;[[astronomiya]]&lt;br/&gt;[[likas na agham]]&lt;br/&gt;[[kasaysayan]]&lt;br/&gt;[[chronology]]&lt;br/&gt;[[laborer]]&lt;br/&gt;[[Indology]]&lt;br/&gt;[[agham pandaigdig]]&lt;br/&gt;[[heograpiya]]&lt;br/&gt;[[pilosopiya]]&lt;br/&gt;[[kartograpiya]]&lt;br/&gt;[[Antropolohiya|agham-tao]]&lt;br/&gt;[[astrolohiya]]&lt;br/&gt;[[kimika]]&lt;br/&gt;[[medisina]]&lt;br/&gt;[[sikolohiya]]&lt;br/&gt;[[teolohiya]]&lt;br/&gt;[[parmakolohiya]]&lt;br/&gt;[[history of religions]]&lt;br/&gt;[[mineralohiya]]
| [[Talaksan:Al-Biruni Portrait.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[:d:Q185007|Q185007]]
| [[Rita Levi-Montalcini]]
| 1909-04-22
| 2012-12-30
| [[neurobiology]]
| [[Talaksan:Rita Levi-Montalcini (1986).png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[:d:Q7487|Q7487]]
| [[Dorothy Hodgkin]]
| 1910-05-12
| 1994-07-29
| [[X-ray crystallography]]&lt;br/&gt;[[biyokimika]]&lt;br/&gt;[[kimika]]&lt;br/&gt;[[kristalograpiya]]
| [[Talaksan:Professor Dorothy Hodgkin.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[:d:Q160362|Q160362]]
| [[Theophrastus]]
| -371
| -287
| [[botanika]]
| [[Talaksan:Teofrasto Orto botanico head.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 6
| [[:d:Q102034|Q102034]]
| [[Ronald Ross]]
| 1857-05-13
| 1932-09-16
| [[parasitolohiya]]&lt;br/&gt;[[epidemiyolohiya]]
| [[Talaksan:Ronald Ross.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 7
| [[:d:Q60059|Q60059]]
| [[Albertus Magnus]]
| 1200
| 1280-11-15
| [[pilosopiya]]
| [[Talaksan:Tommaso da modena, ritratti di domenicani (vescovo) 1352 150cm, treviso, ex convento di san niccolò, sala del capitolo.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 8
| [[:d:Q78496|Q78496]]
| [[Konrad Lorenz]]
| 1903-11-07
| 1989-02-27
| [[etolohiya]]&lt;br/&gt;[[pilosopiya]]
| [[Talaksan:Konrad Lorenz.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 9
| [[:d:Q462843|Q462843]]
| [[Tu Youyou]]
| 1930-12-30
| 
| [[parmakolohiya]]&lt;br/&gt;[[tradisyonal na panggagamot na Tsino]]
| [[Talaksan:D810 4987 Tu Youyou, medicine (22945001843) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 10
| [[:d:Q229264|Q229264]]
| [[Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon]]
| 1707-09-07
| 1788-04-15
| [[biyolohiya]]&lt;br/&gt;[[heograpiya]]&lt;br/&gt;[[heolohiya]]&lt;br/&gt;[[political arithmetic]]
| [[Talaksan:Georges-Louis Leclerc de Buffon.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 11
| [[:d:Q199654|Q199654]]
| [[Barbara McClintock]]
| 1902-06-16
| 1992-09-02
| [[henetika]]&lt;br/&gt;[[cytogenetics]]
| [[Talaksan:Barbara McClintock (1902-1992) shown in her laboratory in 1947.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 12
| [[:d:Q25820|Q25820]]
| [[Thomas Young]]
| 1773-06-13
| 1829-05-10
| [[pisika]]&lt;br/&gt;[[mekanika]]&lt;br/&gt;[[lingguwistika]]&lt;br/&gt;[[agham ng mga materyal]]
| [[Talaksan:Thomas Young by Briggs.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 13
| [[:d:Q173441|Q173441]]
| [[Abu Abdullah Muhammad al-Idrisi al-Qurtubi al-Hasani as-Sabti]]
| 1110
| 1166&lt;br/&gt;1165
| [[kartograpiya]]&lt;br/&gt;[[heograpiya]]&lt;br/&gt;[[paglalakbay]]
| [[Talaksan:Estatua de Al-Idrisi en Ceuta.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 14
| [[:d:Q70554|Q70554]]
| [[Emil Fischer]]
| 1852-10-09
| 1919-07-15
| [[kimika]]
| [[Talaksan:Hermann Emil Fischer. Photograph by Atelier Victoria, 1895. Wellcome V0027668 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 15
| [[:d:Q7426|Q7426]]
| [[Ada Yonath]]
| 1939-06-22
| 
| [[kristalograpiya]]&lt;br/&gt;[[biyolohiya]]&lt;br/&gt;[[biyolohiyang molekular]]&lt;br/&gt;[[biyokimika]]&lt;br/&gt;[[ribosoma]]&lt;br/&gt;[[biyolohiyang estruktural]]
| [[Talaksan:Ada E. Yonath.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 16
| [[:d:Q213195|Q213195]]
| [[B. F. Skinner]]
| 1904-03-20
| 1990-08-18
| [[sikolohiya]]&lt;br/&gt;[[behavioral analytics]]
| [[Talaksan:B.F. Skinner at Harvard circa 1950 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 17
| [[:d:Q204733|Q204733]]
| [[Gerty Cori]]
| 1896-08-15
| 1957-10-26&lt;br/&gt;1956-10-26
| [[biyokimika]]&lt;br/&gt;[[medisina]]
| [[Talaksan:Gerty Theresa Cori.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 18
| [[:d:Q151564|Q151564]]
| [[Frederick Sanger]]
| 1918-08-13
| 2013-11-19
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:Frederick Sanger2.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 19
| [[:d:Q84405|Q84405]]
| [[Karl Landsteiner]]
| 1868-06-14
| 1943-06-26
| [[kimika]]
| [[Talaksan:Karl Landsteiner nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 20
| [[:d:Q35703|Q35703]]
| [[Gertrude B. Elion]]
| 1918-01-23
| 1999-02-21
| [[parmakolohiya]]&lt;br/&gt;[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Gertrude Elion (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 21
| [[:d:Q318750|Q318750]]
| [[Stephen Hillenburg]]
| 1961-08-21
| 2018-11-26
| [[biyolohiyang pandagat]]&lt;br/&gt;[[animasyon]]&lt;br/&gt;[[komiks]]
| [[Talaksan:Stephen Hillenburg by Carlos Cazurro.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 22
| [[:d:Q214565|Q214565]]
| [[Beatrix Potter]]
| 1866-07-28
| 1943-12-22
| 
| [[Talaksan:Beatrix Potter by King cropped.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 23
| [[:d:Q107402|Q107402]]
| [[Rosalyn Sussman Yalow]]
| 1921-07-19
| 2011-05-30
| [[biyopisika]]
| [[Talaksan:Rosalyn Yalow.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 24
| [[:d:Q185777|Q185777]]
| [[Alexis Carrel]]
| 1873-06-28
| 1944-11-05
| [[Pag-oopera|pagtistis]]&lt;br/&gt;[[biyolohiya]]&lt;br/&gt;[[pathophysiology]]&lt;br/&gt;[[pisyolohiya]]&lt;br/&gt;[[vascular surgery]]
| [[Talaksan:Alexis Carrel 1912.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 25
| [[:d:Q60024|Q60024]]
| [[Hermann von Helmholtz]]
| 1821-08-31
| 1894-09-08
| [[pisika]]&lt;br/&gt;[[medisina]]&lt;br/&gt;[[pisyolohiya]]&lt;br/&gt;[[sikolohiya]]
| [[Talaksan:Hermann von Helmholtz.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 26
| [[:d:Q103844|Q103844]]
| [[Françoise Barré-Sinoussi.]]
| 1947-07-30
| 
| [[birolohiya]]
| [[Talaksan:Françoise Barré-Sinoussi-press conference Dec 06th, 2008-1.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 27
| [[:d:Q180468|Q180468]]
| [[Albert von Szent-Györgyi Nagyrápolt]]
| 1893-09-16
| 1986-10-22
| [[biyokimika]]&lt;br/&gt;[[pisyolohiya]]
| [[Talaksan:Albert Szent-Györgyi.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 28
| [[:d:Q154824|Q154824]]
| [[Norman Borlaug]]
| 1914-03-25
| 2009-09-12
| [[agronomiya]]
| [[Talaksan:Norman Borlaug.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 29
| [[:d:Q200136|Q200136]]
| [[Linda B. Buck]]
| 1947-01-29
| 
| [[biyolohiya]]&lt;br/&gt;[[neurosiyensiya]]
| [[Talaksan:Linda Buck 2015 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 30
| [[:d:Q17280087|Q17280087]]
| [[Emmanuelle Charpentier]]
| 1968-12-11
| 
| [[mikrobiyolohiya]]&lt;br/&gt;[[biyokimika]]&lt;br/&gt;[[henetika]]
| [[Talaksan:Emmanuelle Charpentier.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 31
| [[:d:Q102804|Q102804]]
| [[Henri Moissan]]
| 1852-09-28
| 1907-02-20
| [[kimika]]
| [[Talaksan:Henri Moissan.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 32
| [[:d:Q177681|Q177681]]
| [[Thomas Hunt Morgan]]
| 1866-09-25
| 1945-12-04
| [[henetika]]
| [[Talaksan:Thomas Hunt Morgan.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 33
| [[:d:Q150630|Q150630]]
| [[Camillo Golgi]]
| 1843-07-07
| 1926-01-21
| [[malarya]]&lt;br/&gt;[[medisina]]&lt;br/&gt;[[histolohiya]]&lt;br/&gt;[[anatomiya]]&lt;br/&gt;[[patolohiya]]&lt;br/&gt;[[agham]]
| [[Talaksan:Camillo Golgi nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 34
| [[:d:Q43917|Q43917]]
| [[Eduard Buchner]]
| 1860-05-20
| 1917-08-13
| [[kimika]]&lt;br/&gt;[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Eduardbuchner.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 35
| [[:d:Q80905|Q80905]]
| [[Donald Arthur Glaser]]
| 1926-09-21
| 2013-02-28
| [[pisika]]
| [[Talaksan:Donald Glaser.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 36
| [[:d:Q26321|Q26321]]
| [[Elizabeth Blackburn]]
| 1948-11-26
| 
| [[biyolohiya]]&lt;br/&gt;[[pisyolohiya]]&lt;br/&gt;[[cytogenetics]]
| [[Talaksan:Elizabeth Blackburn CHF Heritage Day 2012 Rush 001.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 37
| [[:d:Q26322|Q26322]]
| [[Carol Greider]]
| 1961-04-15
| 
| [[biyolohiyang molekular]]&lt;br/&gt;[[biyolohiya]]&lt;br/&gt;[[henetika]]
| [[Talaksan:GREIDER Carol 2014 - Less vignetting.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 38
| [[:d:Q153159|Q153159]]
| [[Elias Lönnrot]]
| 1802-04-09
| 1884-03-19
| [[lingguwistika]]&lt;br/&gt;[[etnograpiya]]&lt;br/&gt;[[botanika]]&lt;br/&gt;[[medisina]]&lt;br/&gt;[[pilolohiya]]&lt;br/&gt;[[collecting]]&lt;br/&gt;[[panitikan]]
| [[Talaksan:Elias Lönnrot portrait.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 39
| [[:d:Q180350|Q180350]]
| [[Frederick Banting]]
| 1891-11-14
| 1941-02-21
| [[pisyolohiya]]&lt;br/&gt;[[parmakolohiya]]
| [[Talaksan:Fredrick banting.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 40
| [[:d:Q234224|Q234224]]
| [[Dian Fossey]]
| 1932-01-16
| 1985-12-26
| [[etolohiya]]
| [[Talaksan:Dian Fossey sitting, Santa Barbara News-Press 1981-05-06 25.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 41
| [[:d:Q14279|Q14279]]
| [[Giovanni Domenico Cassini]]
| 1625-06-08
| 1712-09-14
| [[astronomiya]]
| [[Talaksan:Giovanni Domenico Cassini.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 42
| [[:d:Q4273363|Q4273363]]
| [[Frances Arnold]]
| 1956-07-25
| 
| [[inhinyeriyang pangkimika]]&lt;br/&gt;[[biocatalysis]]&lt;br/&gt;[[protein engineering]]&lt;br/&gt;[[synthetic biology]]
| [[Talaksan:Frances Arnold in 2021 at Caltech 01 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 43
| [[:d:Q15118973|Q15118973]]
| [[Aziz Sancar]]
| 1946-09-08
| 
| [[DNA repair]]&lt;br/&gt;[[Siklo ng selula|cell cycle]]&lt;br/&gt;[[circadian rhythm]]&lt;br/&gt;[[biyokimika]]&lt;br/&gt;[[biyolohiyang molekular]]&lt;br/&gt;[[DNA]]
| [[Talaksan:Aziz Sancar 0060.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 44
| [[:d:Q107462|Q107462]]
| [[Har Gobind Khorana]]
| 1922-01-09
| 2011-11-09
| [[biyolohiyang molekular]]
| [[Talaksan:Har Gobind Khorana.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 45
| [[:d:Q231402|Q231402]]
| [[Jacques Monod]]
| 1910-02-09
| 1976-05-31
| [[biyolohiya]]&lt;br/&gt;[[kontrasepsiyon]]
| [[Talaksan:Jacques Monod 1971.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 46
| [[:d:Q189488|Q189488]]
| [[Willem Einthoven]]
| 1860-05-21
| 1927-09-29
| [[pisyolohiya]]
| [[Talaksan:Portrait of W. (Willem) Einthoven, professor of Physiology and Histology at Leiden University Icones 332.tiff|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 47
| [[:d:Q60061|Q60061]]
| [[Venkatraman Ramakrishnan]]
| 1952
| 
| [[biyokimika]]&lt;br/&gt;[[computational biology]]&lt;br/&gt;[[biyolohiyang molekular]]
| [[Talaksan:Venki Ramakrishnan.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 48
| [[:d:Q189006|Q189006]]
| [[Charles Louis Alphonse Laveran]]
| 1845-06-18
| 1922-05-18
| [[malarya]]&lt;br/&gt;[[medisina]]
| [[Talaksan:Charles Laveran nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 49
| [[:d:Q104913|Q104913]]
| [[Robert Edwards]]
| 1925-09-27
| 2013-04-10
| [[reproductive medicine]]
| [[Talaksan:Robert Geoffrey Edwards (2010).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 50
| [[:d:Q8056214|Q8056214]]
| [[Yoshinori Ohsumi]]
| 1945-02-09
| 
| [[biyolohiyang molekular]]&lt;br/&gt;[[autophagy]]
| [[Talaksan:Nobel Laureates 7428 (30679389523) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 51
| [[:d:Q191026|Q191026]]
| [[Francis Galton]]
| 1822-02-16
| 1911-01-17
| [[Teorya ng probabilidad|probability theory]]&lt;br/&gt;[[Antropolohiya|agham-tao]]
| [[Talaksan:Sir Francis Galton, 1890s.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 52
| [[:d:Q16196017|Q16196017]]
| [[Tedros Adhanom Ghebreyesus]]
| 1965-03-03
| 
| [[community health]]&lt;br/&gt;[[kalusugang pampubliko]]&lt;br/&gt;[[international organization]]&lt;br/&gt;[[Pangangalagang pangkalusugan]]&lt;br/&gt;[[health administration]]&lt;br/&gt;[[mikrobiyolohiya]]&lt;br/&gt;[[politika]]&lt;br/&gt;[[Patakarang panlabas]]
| [[Talaksan:Tedros Adhanom Ghebreyesus 2023.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 53
| [[:d:Q214851|Q214851]]
| [[Charles Richet]]
| 1850-08-26
| 1935-12-04
| [[medisina]]&lt;br/&gt;[[pisyolohiya]]&lt;br/&gt;[[allergology]]&lt;br/&gt;[[anapilaksis]]&lt;br/&gt;[[human physiology]]&lt;br/&gt;[[sikolohiya]]&lt;br/&gt;[[Esperanto]]&lt;br/&gt;[[ewhenesya]]&lt;br/&gt;[[Parasikolohiya]]&lt;br/&gt;[[creative and professional writing]]&lt;br/&gt;[[Tuluyan]]&lt;br/&gt;[[Drama]]
| [[Talaksan:Charles Robert Richet nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 54
| [[:d:Q6796222|Q6796222]]
| [[May-Britt Moser]]
| 1963-01-04
| 
| [[neurosiyensiya]]&lt;br/&gt;[[grid neuron]]
| [[Talaksan:May-Britt Moser (20902423978) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 55
| [[:d:Q232308|Q232308]]
| [[Selman Abraham Waksman]]
| 1888-07-22
| 1973-08-16
| [[biyokimika]]&lt;br/&gt;[[mikrobiyolohiya]]
| [[Talaksan:Selman Waksman NYWTS.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 56
| [[:d:Q316371|Q316371]]
| [[Vladimir Vernadsky]]
| 1863-02-28
| 1945-01-06
| [[heolohiya]]&lt;br/&gt;[[kristalograpiya]]&lt;br/&gt;[[mineralohiya]]&lt;br/&gt;[[geochemistry]]&lt;br/&gt;[[radiogeology]]&lt;br/&gt;[[biyolohiya]]&lt;br/&gt;[[biogeochemistry]]&lt;br/&gt;[[pilosopiya]]&lt;br/&gt;[[history of geology]]
| [[Talaksan:1934-V I Vernadsky.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 57
| [[:d:Q234463|Q234463]]
| [[Sydney Brenner]]
| 1927-01-13
| 2019-04-05
| [[biyolohiya]]
| [[Talaksan:Sydney Brenner OIST 2008 (33208371153) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 58
| [[:d:Q189564|Q189564]]
| [[Pierre Teilhard de Chardin]]
| 1881-05-01
| 1955-04-10
| [[pilosopiya]]&lt;br/&gt;[[teolohiya]]&lt;br/&gt;[[pastoral care]]&lt;br/&gt;[[Antropolohiya|agham-tao]]&lt;br/&gt;[[philosophical anthropology]]&lt;br/&gt;[[Christian philosophy]]&lt;br/&gt;[[heolohiya]]
| [[Talaksan:TeilhardP 1955.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 59
| [[:d:Q5327|Q5327]]
| [[Adolf Butenandt]]
| 1903-03-24
| 1995-01-18
| [[biyokimika]]&lt;br/&gt;[[kimikang organiko]]
| [[Talaksan:Bad Schachen Porträt; Adolf Butenandt - W134Nr.020182c - Willy Pragher (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 60
| [[:d:Q106399|Q106399]]
| [[John Howard Northrop]]
| 1891-07-05
| 1987-05-27
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:John Howard Northrop.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 61
| [[:d:Q12973|Q12973]]
| [[Leopold III of Belgium]]
| 1901-11-03
| 1983-09-25
| 
| [[Talaksan:Leopold III (1934).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 62
| [[:d:Q55008046|Q55008046]]
| [[Albert I of Belgium]]
| 1875-04-08
| 1934-02-17
| 
| [[Talaksan:Albert I Koning der Belgen.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 63
| [[:d:Q125057|Q125057]]
| [[Richard Francis Burton]]
| 1821-03-19
| 1890-10-20
| 
| [[Talaksan:Richard Francis Burton by Rischgitz, 1864.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 64
| [[:d:Q211029|Q211029]]
| [[Edward O. Wilson]]
| 1929-06-10
| 2021-12-26
| [[myrmecology]]&lt;br/&gt;[[sociobiology]]&lt;br/&gt;[[natural science]]&lt;br/&gt;[[soolohiya]]&lt;br/&gt;[[entomolohiya]]&lt;br/&gt;[[Saribuhay|biodiversity]]&lt;br/&gt;[[animal ecology]]
| [[Talaksan:Edward O. Wilson, 2003 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 65
| [[:d:Q76727|Q76727]]
| [[Ernst Jünger]]
| 1895-03-29
| 1998-02-17
| [[pilosopiya]]&lt;br/&gt;[[Panitikang Aleman]]&lt;br/&gt;[[entomolohiya]]
| [[Talaksan:Ernst Jünger vers 1920 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 66
| [[:d:Q296047|Q296047]]
| [[Sam Harris]]
| 1967-04-09
| 
| [[neurosiyensiya]]&lt;br/&gt;[[moralidad]]&lt;br/&gt;[[etika]]&lt;br/&gt;[[mindfulness]]&lt;br/&gt;[[pilosopiya]]&lt;br/&gt;[[creative and professional writing]]&lt;br/&gt;[[criticism of religion]]&lt;br/&gt;[[Blog]]&lt;br/&gt;[[podcast show]]&lt;br/&gt;[[Meditasyon|pagninilay]]
| [[Talaksan:Sam Harris 2016 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 67
| [[:d:Q154782|Q154782]]
| [[Adelbert von Chamisso]]
| 1781-01-30
| 1838-08-21
| [[botanika]]&lt;br/&gt;[[soolohiya]]
| [[Talaksan:Chamisso Adelbert von 1781-1838.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 68
| [[:d:Q213504|Q213504]]
| [[Charles Scott Sherrington]]
| 1857-11-27
| 1952-03-04
| [[neurobiology]]&lt;br/&gt;[[pisyolohiya]]&lt;br/&gt;[[histolohiya]]&lt;br/&gt;[[bakteryolohiya]]&lt;br/&gt;[[patolohiya]]
| [[Talaksan:Prof. Charles Scott Sherrington.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 69
| [[:d:Q75847|Q75847]]
| [[Harald zur Hausen]]
| 1936-03-11
| 2023-05-29
| [[birolohiya]]
| [[Talaksan:Harald zur Hausen 01.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 70
| [[:d:Q211787|Q211787]]
| [[Jules Bordet]]
| 1870-06-13
| 1961-04-06
| [[mikrobiyolohiya]]&lt;br/&gt;[[medisina]]&lt;br/&gt;[[bakteryolohiya]]&lt;br/&gt;[[immunology]]
| [[Talaksan:Jules Bordet nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 71
| [[:d:Q49347|Q49347]]
| [[Melvin Calvin]]
| 1911-04-08
| 1997-01-08
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:Melvin Calvin.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 72
| [[:d:Q77174|Q77174]]
| [[Christiane Nüsslein-Volhard]]
| 1942-10-20
| 
| [[biyolohiya]]&lt;br/&gt;[[biyokimika]]&lt;br/&gt;[[genetic research]]&lt;br/&gt;[[developmental biology]]&lt;br/&gt;[[embriyolohiya]]
| [[Talaksan:Christiane Nüsslein-Volhard mg 4372 cropped.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 73
| [[:d:Q57192|Q57192]]
| [[Gerhard Domagk]]
| 1895-10-30
| 1964-04-24
| [[patolohiya]]
| [[Talaksan:Gerhard Domagk nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 74
| [[:d:Q58575|Q58575]]
| [[Friedrich Wöhler]]
| 1800-07-31
| 1882-09-23
| [[kimika]]
| [[Talaksan:Friedrich Wöhler Litho.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 75
| [[:d:Q157224|Q157224]]
| [[Kary Mullis]]
| 1944-12-28
| 2019-08-07
| [[biyolohiyang molekular]]&lt;br/&gt;[[biyokimika]]&lt;br/&gt;[[kimika]]
| [[Talaksan:Kary Mullis.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 76
| [[:d:Q88608397|Q88608397]]
| [[Katalin Karikó]]
| 1955-01-17
| 
| [[messenger RNA]]&lt;br/&gt;[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Katalin Karikó at the United States Embassy Sweden, 2023 Nobel Reception (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 77
| [[:d:Q157056|Q157056]]
| [[Samuel Hahnemann]]
| 1755-04-10
| 1843-07-02
| [[homeopatiya]]
| [[Talaksan:Samuel Hahnemann 1841.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 78
| [[:d:Q233965|Q233965]]
| [[Charles Nicolle]]
| 1866-09-21
| 1936-02-28
| [[bakteryolohiya]]
| [[Talaksan:Charles Jules Henri Nicolle. Photograph. Wellcome V0026919.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 79
| [[:d:Q170342|Q170342]]
| [[Svante Pääbo]]
| 1955-04-20
| 
| [[paleogenetics]]&lt;br/&gt;[[evolutionary anthropology]]&lt;br/&gt;[[human evolutionary genetics]]&lt;br/&gt;[[henetika]]&lt;br/&gt;[[Biyolohiyang ebolutiba|ebolusyonaryong biyolohiya]]&lt;br/&gt;[[evolutionary genetics]]
| [[Talaksan:Professor Svante Paabo ForMemRS (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 80
| [[:d:Q115490|Q115490]]
| [[Tadeusz Reichstein]]
| 1897-07-08
| 1996-08-01
| 
| [[Talaksan:Thadeus Reichstein ETH-Bib Portr 10137.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 81
| [[:d:Q78478|Q78478]]
| [[Robert Bárány]]
| 1876-04-22
| 1936-04-08
| [[otolaryngology]]
| [[Talaksan:Robert Bárány av Lars Emil Finn.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 82
| [[:d:Q170676|Q170676]]
| [[Roger D. Kornberg]]
| 1947-04-24
| 
| [[biyolohiyang estruktural]]&lt;br/&gt;[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Roger Kornberg April 2016.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 83
| [[:d:Q234590|Q234590]]
| [[Christian de Duve]]
| 1917-10-02
| 2013-05-04
| [[biyolohiyang pangselula]]&lt;br/&gt;[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Christian de Duve.tif|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 84
| [[:d:Q218311|Q218311]]
| [[François Jacob]]
| 1920-06-17
| 2013-04-20
| [[mikrobiyolohiya]]
| [[Talaksan:François Jacob nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 85
| [[:d:Q7442|Q7442]]
| [[Carolyn Bertozzi]]
| 1966-10-10
| 
| [[kimika]]&lt;br/&gt;[[glycobiology]]
| [[Talaksan:Carolyn Bertozzi IMG 9384.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 86
| [[:d:Q102379|Q102379]]
| [[Paul Berg]]
| 1926-06-30
| 2023-02-15
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:Paul Berg in 1980.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 87
| [[:d:Q189803|Q189803]]
| [[Arthur Harden]]
| 1865-10-12
| 1940-06-17
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:ArthurHarden.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 88
| [[:d:Q92894|Q92894]]
| [[Geoffrey Hinton]]
| 1947-12-06
| 
| [[deep learning]]&lt;br/&gt;[[pagkatuto ng makina]]&lt;br/&gt;[[neurosiyensiya]]&lt;br/&gt;[[artificial neural network]]&lt;br/&gt;[[applied psychology]]&lt;br/&gt;[[artipisyal na katalinuhan]]
| [[Talaksan:Geoffrey E. Hinton, 2024 Nobel Prize Laureate in Physics (3x4 cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 89
| [[:d:Q76600|Q76600]]
| [[Manfred Eigen]]
| 1927-05-09
| 2019-02-06
| [[biyopisika]]
| [[Talaksan:Eigen,Manfred 1996 Göttingen.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 90
| [[:d:Q105830|Q105830]]
| [[Baruch Samuel Blumberg]]
| 1925-07-28
| 2011-04-05
| [[birolohiya]]
| [[Talaksan:Baruch Samuel Blumberg by Tom Trower (NASA) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 91
| [[:d:Q155764|Q155764]]
| [[Robert Brown]]
| 1773-12-21
| 1858-06-10
| [[botanika]]&lt;br/&gt;[[pisyolohiya ng halaman]]&lt;br/&gt;[[:Kategorya:Lumot]]&lt;br/&gt;[[mikroskopiya]]
| [[Talaksan:Robert brown botaniker.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 92
| [[:d:Q104607|Q104607]]
| [[Andrew Huxley]]
| 1917-11-22
| 2012-05-30
| [[pisyolohiya]]
| [[Talaksan:Andrew Fielding Huxley nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 93
| [[:d:Q137106|Q137106]]
| [[Howard Florey]]
| 1898-09-24
| 1968-02-21
| 
| [[Talaksan:Howard Walter Florey 1945.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 94
| [[:d:Q155375|Q155375]]
| [[Archibald Hill]]
| 1886-09-26
| 1977-06-03
| [[pisyolohiya]]
| [[Talaksan:Archibald Vivian Hill.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 95
| [[:d:Q202136|Q202136]]
| [[Barry Marshall]]
| 1951-09-30
| 
| [[mikrobiyolohiya]]
| [[Talaksan:Barry J Marshall.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 96
| [[:d:Q205772|Q205772]]
| [[Jared Diamond]]
| 1937-09-10
| 
| [[ekolohiya]]&lt;br/&gt;[[Biyolohiyang ebolutiba|ebolusyonaryong biyolohiya]]&lt;br/&gt;[[pisyolohiya]]&lt;br/&gt;[[biogeography]]
| [[Talaksan:Jared diamond.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 97
| [[:d:Q232024|Q232024]]
| [[John James Rickard Macleod]]
| 1876-09-06
| 1935-03-16
| [[pisyolohiya]]&lt;br/&gt;[[medisina]]
| [[Talaksan:J.J.R. Macleod ca. 1928.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 98
| [[:d:Q59478|Q59478]]
| [[George Gamow]]
| 1904-03-04
| 1968-08-19
| [[Pisikang teoretikal|theoretical physics]]&lt;br/&gt;[[astropisika]]&lt;br/&gt;[[pisikang nuklear]]&lt;br/&gt;[[physical cosmology]]&lt;br/&gt;[[biyokimika]]&lt;br/&gt;[[literary activity]]&lt;br/&gt;[[scientific non-fiction literature]]&lt;br/&gt;[[popular science literature]]&lt;br/&gt;[[children's and young adult literature]]
| [[Talaksan:Bragg lab1 1930 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 99
| [[:d:Q73093|Q73093]]
| [[Paul Karrer]]
| 1889-04-21
| 1971-06-18
| [[kimikang organiko]]
| [[Talaksan:UAZ DOK.005.059 Karrer.tif|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 100
| [[:d:Q157239|Q157239]]
| [[Artturi Ilmari Virtanen]]
| 1895-01-15
| 1973-11-11
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:A-I-Virtanen-portrait.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 101
| [[:d:Q158749|Q158749]]
| [[Albert François Lebrun]]
| 1871-08-29
| 1950-03-06
| [[politika]]
| [[Talaksan:Albert Lebrun 1932 (2).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 102
| [[:d:Q155914|Q155914]]
| [[Peter Simon Pallas]]
| 1741-09-22
| 1811-09-08
| [[soolohiya]]&lt;br/&gt;[[botanika]]&lt;br/&gt;[[heograpiya]]&lt;br/&gt;[[heolohiya]]&lt;br/&gt;[[etnograpiya]]&lt;br/&gt;[[pilolohiya]]
| [[Talaksan:Peter Simon Pallas. Stipple engraving by A. Tardieu after hi Wellcome V0004437.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 103
| [[:d:Q234949|Q234949]]
| [[David Baltimore]]
| 1938-03-07
| 2025-09-06
| [[biyokimika]]&lt;br/&gt;[[biyolohiyang molekular]]&lt;br/&gt;[[birolohiya]]&lt;br/&gt;[[biyolohiya]]&lt;br/&gt;[[henetika]]&lt;br/&gt;[[Inhenyeriyang henetiko]]
| [[Talaksan:Dr. David Baltimore2 crop2.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 104
| [[:d:Q216723|Q216723]]
| [[Ronald Fisher]]
| 1890-02-17
| 1962-07-29
| [[estadistika]]&lt;br/&gt;[[henetika]]
| [[Talaksan:Youngronaldfisher2.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 105
| [[:d:Q151593|Q151593]]
| [[Olivier Messiaen]]
| 1908-12-10
| 1992-04-27
| 
| [[Talaksan:Lezing Franse compoist Olivier Messiaen in Koninklijk Conservatorium in Den Haa, Bestanddeelnr 933-8262.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 106
| [[:d:Q57191|Q57191]]
| [[Hans Krebs]]
| 1900-08-25
| 1981-11-22
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:Hans Adolf Krebs.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 107
| [[:d:Q115478|Q115478]]
| [[Emil Theodor Kocher]]
| 1841-08-25
| 1917-07-27
| [[Pag-oopera|pagtistis]]
| [[Talaksan:Emil Theodor Kocher.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 108
| [[:d:Q52878|Q52878]]
| [[Gustaf VI Adolf of Sweden]]
| 1882-11-11
| 1973-09-15
| [[arkeolohiya]]&lt;br/&gt;[[botanika]]
| [[Talaksan:Gustaf VI Adolf of Sweden 1962.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 109
| [[:d:Q152187|Q152187]]
| [[August Krogh]]
| 1874-11-15
| 1949-09-13
| [[pisyolohiya]]
| [[Talaksan:August Krogh Bain 32006.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 110
| [[:d:Q191963|Q191963]]
| [[John Edward Gray]]
| 1800-02-12
| 1875-03-07
| [[kalikasan]]&lt;br/&gt;[[soolohiya]]&lt;br/&gt;[[botanika]]
| [[Talaksan:John Edward Gray. Photograph. Wellcome V0027572 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 111
| [[:d:Q70530|Q70530]]
| [[Alois Alzheimer]]
| 1864-06-14
| 1915-12-19
| [[sikiyatriya]]&lt;br/&gt;[[neuropathology]]
| [[Talaksan:Alois Alzheimer 002.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 112
| [[:d:Q193550|Q193550]]
| [[Frank Macfarlane Burnet]]
| 1899-09-03
| 1985-08-31
| [[immunology]]&lt;br/&gt;[[birolohiya]]
| [[Talaksan:Frank Macfarlane Burnet.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 113
| [[:d:Q12358575|Q12358575]]
| [[Alar Karis]]
| 1958-03-26
| 
| 
| [[Talaksan:Alar Karis 2024.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 114
| [[:d:Q237160|Q237160]]
| [[Bernardo Houssay]]
| 1887-04-10
| 1971-09-21
| [[pisyolohiya]]
| [[Talaksan:Bernado Houssay.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 115
| [[:d:Q180619|Q180619]]
| [[Stephen Jay Gould]]
| 1941-09-10
| 2002-05-20
| [[paleontolohiya]]&lt;br/&gt;[[kasaysayan ng agham]]&lt;br/&gt;[[ebolusyon]]
| [[Talaksan:Stephen Jay Gould.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 116
| [[:d:Q76604|Q76604]]
| [[Hans Fischer]]
| 1881-07-27
| 1945-03-31
| [[kimikang organiko]]&lt;br/&gt;[[biyokimika]]&lt;br/&gt;[[medisina]]&lt;br/&gt;[[panggagamot na panloob]]&lt;br/&gt;[[clinical chemistry]]
| [[Talaksan:Hans Fischer (Nobel).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 117
| [[:d:Q190626|Q190626]]
| [[Aaron Klug]]
| 1926-08-11
| 2018-11-20
| [[kimika]]&lt;br/&gt;[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Aaron Klug 1979.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 118
| [[:d:Q233026|Q233026]]
| [[Arne Tiselius]]
| 1902-08-10
| 1971-10-29
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:Arne Tiselius.jpg|center|128px]]
|}
----
&amp;sum; 118 items.
{{Wikidata list end}}</text>
      <sha1>0qijxgeyxspdc5z2ifkwbjjlivb58ny</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>LG</title>
    <ns>0</ns>
    <id>287789</id>
    <revision>
      <id>2205958</id>
      <parentid>2205627</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T19:50:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2205958</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1325" sha1="l7ctox4eza4d1j9fi1ek7lrswv2m6bl" xml:space="preserve">[[Talaksan:LG logo (2014).svg|thumb|Logo]]
Ang '''LG Corporation''' (dating kilala bilang '''Lucky-Goldstar''') ay isang multinasyonal na korporasyong [[Timog Korea]]no. Ito ang ika-apat na pinakamalaking ''[[chaebol]]'' sa Timog Korea. Matatagpuan ito sa gusali ng LG Twin Towers sa Yeouido-dong, Distrito ng Yeongdeungpo sa [[Seoul]].&lt;ref&gt;&quot;[http://www.lg.com/global/about-lg/corporate-information/at-a-glance/overview.jsp Overview]&quot;. LG Corp. Retrieved on 6 January 2010. &quot;Address: LG Twin Towers, 20 Yeouido-dong, Yeongdeungpo-gu, Seoul 150–721, Korea&quot;&lt;/ref&gt; Ang LG ay gumagawa ng mga electronics, kemikal, at mga produkto ng telecom at nagpapatakbo ng mga subsidiary tulad ng [[LG Electronics]], [[Zenith Electronics]], [[LG Display]], [[LG Uplus]], LG Innotek at [[LG Chem]] sa mahigit 80 bansa. Noong 1947, itinatag ang LuckyChemical Co, isa sa pinakaunang produkto nito ay ang Lucky Cream. Ngayon ang LuckyChemical Co ay tinatawag na LG Chem&lt;ref&gt;{{Cite web |title=About LG &gt; History |url=https://www.lgcorp.com/about/history/lgcorp.com%20/%20www.lgcorp.com |access-date=2026-04-30 |website=www.lgcorp.com |language=en }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

{{stub|Timog Korea}}{{authority control}}
[[Kategorya:Mga kompanya sa Timog Korea]]</text>
      <sha1>l7ctox4eza4d1j9fi1ek7lrswv2m6bl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Talaan ng mga tatak sa kasariang sariling pagpapakilanlan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295471</id>
    <revision>
      <id>2206035</id>
      <parentid>2167821</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T10:15:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2206035</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2604" sha1="swcdo8krbfo1b5q57tekekkxojyhouw" xml:space="preserve">
Ito ay isang '''talaan ng mga ginagamit na [[sariling-batid na kasarian |kasariang sariling pagpapakilanlan]]''' ([[Ingles]]: ''List of gender identities''). Ang kasariang sariling pagpapakilanlan ay maaaring maunawaan bilang kung paano inilalarawan, ipinapakita, at nararamdaman ng isang tao ang kaniyang sarili.&lt;ref name=&quot;CC 2022&quot;&gt;{{cite news |title=Understanding Gender Identity |url=https://health.clevelandclinic.org/what-is-gender-identity/ |access-date=4 June 2022 |work=[[Cleveland Clinic]] |date=March 30, 2022 |archive-date=8 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220608195644/https://health.clevelandclinic.org/what-is-gender-identity/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Ito ay hindi kapareho ng [[sekswal na oryentasyon]] o ng paraan ng [[pagpapahayag ng kasarian]].

== Mga tatak ==
{{See also|Oryentasyong sekswal}}
Sa ibaba ay mga ilang karaniwang tatak na ginagamit na kasariang sariling pagpapakilanlan (''gender identity'') sa kontemporanyong diskurso sa [[Wikang Ingles]], kasama ang paliwanag at katumbas sa [[Wikang Tagalog]].

'''''Transgender Woman''''' – Likas na lalaki ngunit maaring may kasariang sariling pagpapakilanlan bilang babaeng adulto.

'''''Transgender Man''''' – Likas na babae ngunit maaring may kasariang sariling pagpapakilanlan bilang lalaking adulto.

'''''Non-Binary''''' – May kasariang sariling pagpapakilanlan bilang na hindi eksklusibong babae o lalaki.

'''''Genderqueer''''' – May sariling-batid na kasarian bilang na sinasadyang lumilihis sa kinagisnang na konsepto ng babae at lalaki.

'''''Agender''''' – Walang nararamdamang kasariang sariling pagpapakilanlan.

'''''Bigender''''' – May dalawang kasariang sariling pagpapakilanlan.

'''''Genderfluid''''' – Nagbabago-bago ang kasariang sariling pagpapakilanlan sa paglipas ng panahon.

'''''Demiboy / Demiman''''' – May kasariang sariling pagpapakilanlan bilang lalaki ngunit hindi ganap.

'''''Demigirl / Demiwoman''''' – May kasariang sariling pagpapakilanlan bilang babae ngunit hindi ganap.

'''''Two-Spirit''''' – Isang kasariang sariling pagpapakilanlan sa ilang katutubong komunidad sa North America na may espiritwal at panlipunang papel.

'''''Androgynous''''' – May kombinasyong pambabae at panlalaking katangian.

'''''Neutrois''''' – Neutral ang kasariang sariling pagpapakilanlan, wala sa binary.

'''''Maverique''''' – May kasariang sariling pagpapakilanlan na malaya at hiwalay sa mga umiiral na kategoryang babae, lalaki, o wala.

==Tingnan rin==
* [[Kasarian]]
* [[Seksuwalidad]]

[[Kategorya:Sariling-batid na kasarian]]
[[Kategorya:Mga neolohismo]]</text>
      <sha1>swcdo8krbfo1b5q57tekekkxojyhouw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206036</id>
      <parentid>2206035</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T10:16:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Tingnan rin */</comment>
      <origin>2206036</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2599" sha1="tv7x8my113y1kp3mlxbxkdv05qkc78e" xml:space="preserve">
Ito ay isang '''talaan ng mga ginagamit na [[sariling-batid na kasarian |kasariang sariling pagpapakilanlan]]''' ([[Ingles]]: ''List of gender identities''). Ang kasariang sariling pagpapakilanlan ay maaaring maunawaan bilang kung paano inilalarawan, ipinapakita, at nararamdaman ng isang tao ang kaniyang sarili.&lt;ref name=&quot;CC 2022&quot;&gt;{{cite news |title=Understanding Gender Identity |url=https://health.clevelandclinic.org/what-is-gender-identity/ |access-date=4 June 2022 |work=[[Cleveland Clinic]] |date=March 30, 2022 |archive-date=8 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220608195644/https://health.clevelandclinic.org/what-is-gender-identity/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Ito ay hindi kapareho ng [[sekswal na oryentasyon]] o ng paraan ng [[pagpapahayag ng kasarian]].

== Mga tatak ==
{{See also|Oryentasyong sekswal}}
Sa ibaba ay mga ilang karaniwang tatak na ginagamit na kasariang sariling pagpapakilanlan (''gender identity'') sa kontemporanyong diskurso sa [[Wikang Ingles]], kasama ang paliwanag at katumbas sa [[Wikang Tagalog]].

'''''Transgender Woman''''' – Likas na lalaki ngunit maaring may kasariang sariling pagpapakilanlan bilang babaeng adulto.

'''''Transgender Man''''' – Likas na babae ngunit maaring may kasariang sariling pagpapakilanlan bilang lalaking adulto.

'''''Non-Binary''''' – May kasariang sariling pagpapakilanlan bilang na hindi eksklusibong babae o lalaki.

'''''Genderqueer''''' – May sariling-batid na kasarian bilang na sinasadyang lumilihis sa kinagisnang na konsepto ng babae at lalaki.

'''''Agender''''' – Walang nararamdamang kasariang sariling pagpapakilanlan.

'''''Bigender''''' – May dalawang kasariang sariling pagpapakilanlan.

'''''Genderfluid''''' – Nagbabago-bago ang kasariang sariling pagpapakilanlan sa paglipas ng panahon.

'''''Demiboy / Demiman''''' – May kasariang sariling pagpapakilanlan bilang lalaki ngunit hindi ganap.

'''''Demigirl / Demiwoman''''' – May kasariang sariling pagpapakilanlan bilang babae ngunit hindi ganap.

'''''Two-Spirit''''' – Isang kasariang sariling pagpapakilanlan sa ilang katutubong komunidad sa North America na may espiritwal at panlipunang papel.

'''''Androgynous''''' – May kombinasyong pambabae at panlalaking katangian.

'''''Neutrois''''' – Neutral ang kasariang sariling pagpapakilanlan, wala sa binary.

'''''Maverique''''' – May kasariang sariling pagpapakilanlan na malaya at hiwalay sa mga umiiral na kategoryang babae, lalaki, o wala.

==Tingnan rin==
* [[Kasarian]]
* [[Sekswal]]

[[Kategorya:Sariling-batid na kasarian]]
[[Kategorya:Mga neolohismo]]</text>
      <sha1>tv7x8my113y1kp3mlxbxkdv05qkc78e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206037</id>
      <parentid>2206036</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T10:16:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Tingnan rin */</comment>
      <origin>2206037</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2600" sha1="d5zomqs1uf2nijrqaq4ikx19rfl6op3" xml:space="preserve">
Ito ay isang '''talaan ng mga ginagamit na [[sariling-batid na kasarian |kasariang sariling pagpapakilanlan]]''' ([[Ingles]]: ''List of gender identities''). Ang kasariang sariling pagpapakilanlan ay maaaring maunawaan bilang kung paano inilalarawan, ipinapakita, at nararamdaman ng isang tao ang kaniyang sarili.&lt;ref name=&quot;CC 2022&quot;&gt;{{cite news |title=Understanding Gender Identity |url=https://health.clevelandclinic.org/what-is-gender-identity/ |access-date=4 June 2022 |work=[[Cleveland Clinic]] |date=March 30, 2022 |archive-date=8 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220608195644/https://health.clevelandclinic.org/what-is-gender-identity/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Ito ay hindi kapareho ng [[sekswal na oryentasyon]] o ng paraan ng [[pagpapahayag ng kasarian]].

== Mga tatak ==
{{See also|Oryentasyong sekswal}}
Sa ibaba ay mga ilang karaniwang tatak na ginagamit na kasariang sariling pagpapakilanlan (''gender identity'') sa kontemporanyong diskurso sa [[Wikang Ingles]], kasama ang paliwanag at katumbas sa [[Wikang Tagalog]].

'''''Transgender Woman''''' – Likas na lalaki ngunit maaring may kasariang sariling pagpapakilanlan bilang babaeng adulto.

'''''Transgender Man''''' – Likas na babae ngunit maaring may kasariang sariling pagpapakilanlan bilang lalaking adulto.

'''''Non-Binary''''' – May kasariang sariling pagpapakilanlan bilang na hindi eksklusibong babae o lalaki.

'''''Genderqueer''''' – May sariling-batid na kasarian bilang na sinasadyang lumilihis sa kinagisnang na konsepto ng babae at lalaki.

'''''Agender''''' – Walang nararamdamang kasariang sariling pagpapakilanlan.

'''''Bigender''''' – May dalawang kasariang sariling pagpapakilanlan.

'''''Genderfluid''''' – Nagbabago-bago ang kasariang sariling pagpapakilanlan sa paglipas ng panahon.

'''''Demiboy / Demiman''''' – May kasariang sariling pagpapakilanlan bilang lalaki ngunit hindi ganap.

'''''Demigirl / Demiwoman''''' – May kasariang sariling pagpapakilanlan bilang babae ngunit hindi ganap.

'''''Two-Spirit''''' – Isang kasariang sariling pagpapakilanlan sa ilang katutubong komunidad sa North America na may espiritwal at panlipunang papel.

'''''Androgynous''''' – May kombinasyong pambabae at panlalaking katangian.

'''''Neutrois''''' – Neutral ang kasariang sariling pagpapakilanlan, wala sa binary.

'''''Maverique''''' – May kasariang sariling pagpapakilanlan na malaya at hiwalay sa mga umiiral na kategoryang babae, lalaki, o wala.

==Tingnan rin==
* [[Kasarian]]
* [[Seksuwal]]

[[Kategorya:Sariling-batid na kasarian]]
[[Kategorya:Mga neolohismo]]</text>
      <sha1>d5zomqs1uf2nijrqaq4ikx19rfl6op3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Talaan ng mga bagyo sa Pilipinas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>301487</id>
    <revision>
      <id>2206005</id>
      <parentid>2205043</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T07:09:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Mga sanggunian */</comment>
      <origin>2206005</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19944" sha1="klnntgsz7vmxrnukuwf4swqvl107sud" xml:space="preserve">{{For|kasalukuyang bagyo|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026}}
{{Infobox hurricane
| Name = Super Bagyong Rolly (Goni)
| Basin = WPac
| Formed = Oktubre 26, 2020
| Dissipated = Nobyembre 6, 2020
| image = Goni 2020-10-31 1745Z.jpg
| caption = Ang Bagyong Rolly na nananalasa sa [[Bicol]] noong ika-31 ng Oktubre
| track = 
| 10-min winds = 145
| 1-min winds = 172.5
| Pressure = 884
| Fatalities = 32 nasawi
| Damages = 492 milyon
}}

Ang '''talaan ng mga bagyo sa Pilipinas''' ay naka hanay na alpabeto sa '''Bagyo sa Pilipinas''' ito ay sumusunod sa bawat patlang ng [[Philippine Area of Responsibility]] o (PAR) taong 1997 na likhain ang &quot;Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko&quot;.&lt;ref&gt;http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/learning-tools/philippine-tropical-cyclone-names&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archive copy |url=http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/tropical-cyclone/tropical-cyclone-summary |access-date=2020-08-15 |archive-date=2020-08-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929211617/http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/tropical-cyclone/tropical-cyclone-summary |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.moneymax.ph/lifestyle/articles/philippine-typhoon-names&lt;/ref&gt;

== Mga bagyong nag-landfall sa Pilipinas ==
{{See|Talaan ng mga rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas}}
{|class=&quot;collapsible collapsed wikitable toccolours&quot; width=60%
|-
!style=&quot;background: white&quot; colspan=4 align=&quot;center&quot; |Talaan ng mga tinangal na pangalan bagyo sa Pilipinas
|-
! style=&quot;background-color:gold&quot;| '''Local na pangalan (Luzon)'''
! style=&quot;background-color:gold&quot;| '''Taon'''
! style=&quot;background-color:gold&quot;|  '''Rehiyon'''
|-
| [[Bagyong Cosme|Cosme]] || 2008 || Rehiyon ng Ilocos
|-
| Crising || 2025 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Emong (2009)|Emong]] || 2009 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Emong|Emong]] || 2025 || Ilokos
|-
| [[Bagyong Glenda|Glenda]] || 2014 || Bicol, Calabarzon, Kalakhang Maynila
|-
| [[Bagyong Gorio (2017)|Gorio]] || 2017 || Luzon
|-
|Iliang || 1998 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Jenny (2019)|Jenny]] || 2019 || Luzon
|-
| [[Bagyong Jolina (2017)|Jolina]] || 2017 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Juan (2010)|Juan]] || 2010 || Hilagang Luzon
|-
| [[Bagyong Julian|Julian]] || 2024 || Batanes
|-
| [[Bagyong Karding (2022)|Karding]] || 2022 || Gitnang Luzon/Quezon
|-
| [[Bagyong Karen|Karen]] || 2016 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Kristine|Kristine]] || 2024 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Labuyo|Labuyo]] || 2013 || Gitna/Hilaga Luzon
|-
| [[Bagyong Lando|Lando]] || 2015 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Lawin|Lawin]] || 2016 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Leon|Leon]] || 2024 || Batanes
|-
| [[Bagyong Loleng|Loleng]] || 1998 || Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Maring (2017)|Maring]] || 2017 || Calabarzon
|-
| ''Maring'' || 2021 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Milenyo|Milenyo]] || 2006 || Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Mina|Mina]] || 2011 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Super Bagyong Nando|Nando]] || 2025 || Batanes
|-
| [[Bagyong Nona|Nona]] || 2015 || Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Nika|Nika]] || 2024 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Nina (2016)|Nina]] || 2016 || Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Odette (2017)|Odette]] || 2017 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Super Bagyong Ompong|Ompong]] || 2018 || Hilagang Luzon
|-
| [[Bagyong Ofel|Ofel]] || 2024 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Ondoy]] || 2009 || Gitnang Luzon, Kalakhang Maynila
|-
| [[Bagyong Paeng (2022)|Paeng]] || 2022 || Bicol, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Paolo|Paolo]] || 2025 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Pedring|Pedring]] || 2011 || Kalakhang Maynila
|-
| [[Bagyong Pepeng|Pepeng]] || 2009 || Hilagang Luzon
|-
| [[Bagyong Pepito (2020)|Pepito]] || 2020 || Gitnang Luzon
|-
| [[Super Bagyong Pepito|Pepito]] || 2024 || Lambak ng Cagayan
|-
| Queenie || 2006 || Aurora, Isabela
|-
| [[Bagyong Quinta|Quinta]] || 2020 || Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Ramon (2019)|Ramon]] || 2019 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Super Bagyong Rolly|Rolly]] || 2020 || Rehiyon ng Bicol, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Romina (2024)|Romina]] || 2024 || Palawan
|-
| [[Super Bagyong Rosing|Rosing]] || 1995 || Timog Luzon, Camarines Norte
|-
| [[Bagyong Rosita|Rosita]] || 2018 || Hilagang Luzon
|-
| [[Bagyong Ruby|Ruby]] || 2014 || Silangang Bisayas, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Santi|Santi]] || 2013 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Tino (2017)|Tino]] || 2017 || Palawan
|-
| [[Bagyong Tisoy|Tisoy]] || 2019 || rowspan=&quot;3&quot;| Timog Luzon
|-
| [[Bagyong Ulysses|Ulysses]] || 2020
|-
| [[Bagyong Unding|Unding]] || 2004 
|-
| [[Bagyong Vinta (2013)|Vinta]] || 2013 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Violeta|Violeta]] || 2004 || Gitnang Luzon
|-
| [[Bagyong Viring (2003)|Viring]] || 2003 || Lambak ng Cagayan
|-
| [[Bagyong Winnie|Winnie]] || rowspan=&quot;2&quot;| 2004 || Bicol, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Yoyong (2004)|Yoyong]] || Gitnang Luzon
|-
! style=&quot;background-color:silver&quot;| '''Local na pangalan (Bisayas)'''
! style=&quot;background-color:silvar&quot;| '''Taon'''
! style=&quot;background-color:silver&quot;|  '''Rehiyon'''
|-
| [[Bagyong Agaton|Agaton]] || 2022 || Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Ambo (2020)|Ambo]] || 2020 || Silangang Bisayas, Calabarzon
|-
| [[Bagyong Auring (2009)|Auring]] || 2009 || N/A
|-
| [[Bagyong Frank|Frank]] || 2008 || Kabisayaan
|-
| [[Bagyong Jolina (2021)|Jolina]] || rowspan=&quot;3&quot;| 2021 || [[Kabisayaan]], [[Timog Luzon]]
|-
| [[Bagyong Lannie (2021)|Lannie]] || Kabisayaan, Palawan
|-
| [[Super Bagyong Odette|Odette]] || Caraga, Kabisayaan
|-
| [[Bagyong Ofel (2020)|Ofel]] || 2020 || Timog Luzon, Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Opong|Opong]] || 2025 || Silangang Kabisayaan
|-
| [[Bagyong Ruping|Ruping]] || 1990 || Caraga, Kanlurang Bisayas
|-
| Salome || 2017 || rowspan=&quot;2&quot;| Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Seniang (2014)|Seniang]] || 2014 
|-
| Undang || 1984 || rowspan=&quot;2&quot;| Kabisayaan
|-
| Unsang || 1988 
|-
| [[Bagyong Urduja|Urduja]] || 2017 || rowspan=&quot;2&quot;| Silangang Bisayas
|-
| [[Bagyong Uring|Uring]] || 1991 
|-
| [[Bagyong Ursula|Ursula]] || 2019 || Kabisayaan, Mimaropa
|-
| [[Bagyong Usman|Usman]] || 2018 || Mindanao
|-
| [[Bagyong Weng (2003)|Weng]] || 2003 || rowspan=&quot;2&quot;| Kabisayaan
|-
| [[Bagyong Yolanda|Yolanda]] || 2013
|-
! style=&quot;background-color:lightyellow&quot;| '''Local na pangalan (Mindanao)'''
! style=&quot;background-color:lightyellow&quot;| '''Taon'''
! style=&quot;background-color:lightyellow&quot;|  '''Rehiyon'''
|-
| [[Bagyong Auring (2021)|Auring]] || rowspan=&quot;2&quot;| 2021 || rowspan=&quot;4&quot;| Davao Region, Caraga, N Mindanao
|-
| [[Bagyong Crising (2021)|Crising]] 
|-
| [[Bagyong Pablo|Pablo]] || 2012 
|-
| [[Bagyong Sendong|Sendong]] || 2011 
|-
| Seniang || 2006 || Silangang Bisayas
|-
| Querubin || 2024 || Davao Region, Caraga, N Mindanao
|-
| [[Bagyong Vinta|Vinta]] || 2017 || rowspan=&quot;2&quot;| Kabisayaan, Mindanao
|-
| [[Bagyong Vicky (2020)|Vicky]] || 2020
|-
! style=&quot;background-color:skyblue&quot;| '''Local na pangalan (Dagat Pilipinas)'''
! style=&quot;background-color:skyblue&quot;| '''Taon'''
! style=&quot;background-color:skyblue&quot;|  '''Rehiyon'''
|-
| Bising || rowspan=&quot;2&quot;| 2021 || rowspan=&quot;18&quot;| {{center|[[Karagatang Pasipiko]]}}
|-
|Dante
|-
| [[Bagyong Dindo (2020)|Dindo]] || 2020 
|-
| Emong || rowspan=&quot;2&quot;| 2021
|-
| [[Bagyong Fabian (2021)|Fabian]]
|-
| [[Bagyong Ferdie (2020)|Ferdie]] || 2020
|-
| Hanna || rowspan=&quot;2&quot;| 2019
|-
| Isang
|-
| [[Bagyong Julian (2020)|Julian]] || 2020
|-
| [[Bagyong Kiko (2021)|Kiko]] || 2021
|-
| [[Bagyong Kristine (2020)|Kristine]] || rowspan=&quot;2&quot;| 2020
|-
| [[Bagyong Leon (2020)|Leon]]
|-
| [[Bagyong Liwayway (2019)|Liwayway]] || 2019 
|-
| [[Bagyong Nika (2020)|Nika]] || 2020
|-
| [[Bagyong Quiel (2019)|Quiel]] || 2019
|-
| [[Bagyong Rolly (2004)|Rolly]] || 2004
|-
| [[Bagyong Sarah (2019)|Sarah]] || 2019 
|-
| [[Bagyong Yoyoy (2003)|Yoyoy]] || 2003 
|}

==Listahan ng mga mga bagyo sa bawat letra==
{{See|Panahon ng bagyo sa Pilipinas}}
{{Warning|'''[[Bagyo]]'''}}
{{div col start}}

==[[A]]==
* Ada
* [[Bagyong Agaton|Agaton]]
* [[Bagyong Aghon|Aghon]]
* Akang (''retired'')
* [[Bagyong Amang|Amang]]
* [[Bagyong Ambo|Ambo]]
* Asiang (''retired'')
* Atring (''retired'')
* [[Bagyong Auring|Auring]]

==[[B]]==
* Bebeng (''retired'')
* [[Bagyong Betty|Betty]]
* Bining (''retired'')
* Biring (''retired'')
* [[Bagyong Bising|Bising]]
* [[Bagyong Butchoy|Butchoy]]

==[[C]]==
* [[Bagyong Caloy|Caloy]]
* [[Bagyong Carina (paglilinaw)|Carina]]
* [[Bagyong Chedeng|Chedeng]]
* {{tcname unused|Chico}}
* [[Bagyong Crising (paglilinaw)|Crising]] (''retired'')

==[[D]]==
* Dading (''retired'')
* Daling (''retired'')
* [[Bagyong Dante|Dante]]
* Deling (''retired'')
* Didang (''retired'')
* Diding (''retired'')
* [[Bagyong Dindo|Dindo]]
* Ditang (''retired'')
* [[Bagyong Dodong|Dodong]]
* [[Bagyong Domeng|Domeng]]

==[[E]]==
* {{tcname unused|Edring}}
* [[Bagyong Egay|Egay]] (''retired'')
* Elang (''retired'')
* {{tcname unused|Elias}}
* Emang (''retired'')
* {{tcname unused|Emil}}
* [[Bagyong Emong (paglilinaw)|Emong]] (''retired'')
* Enteng (''retired'')
* Etang (''retired'')
* Eteng (''retired'')

==[[F]]==
* [[Bagyong Fabian|Fabian]]
* [[Bagyong Falcon|Falcon]]
* [[Bagyong Ferdie|Ferdie]]
* Feria (''retired'')
* [[Bagyong Florita|Florita]] (''retired'')
* {{tcname unused|Francisco}}
* Frank (''retired'')

==[[G]]==
* Gading (''retired'')
* {{tcname unused|Gavino}}
* [[Bagyong Gardo (paglilinaw)|Gardo]]
* [[Bagyong Gener (paglilinaw)|Gener]]
* Gening (''retired'')
* [[Bagyong Glenda (paglilinaw)|Glenda]] (''retired'')
* Gloring (''retired'')
* Goring (''retired'')
* [[Bagyong Gorio|Gorio]]

==[[H]]==
* [[Bagyong Hanna|Hanna]]
* [[Bagyong Helen (paglilinaw)|Helen]]
* Heling (''retired'')
* Helming (''retired'')
* [[Bagyong Henry|Henry]] 
* [[Bagyong Huaning|Huaning]]

==[[I]]==
* Ibiang (''retired'')
* [[Bagyong Igme (paglilinaw)|Igme]]
* Iliang (''retired'')
* [[Bagyong Inday (paglilinaw)|Inday]]
* [[Bagyong Ineng|Ineng]]
* [[Bagyong Isang|Isang]]
* Ising (''retired'')

==[[J]]==
* [[Bagyong Jacinto|Jacinto]]
* [[Bagyong Jenny|Jenny]]
* [[Bagyong Jolina|Jolina]] (''retired'')
* Jose (''retired'')
* {{tcname unused|Josefa}}
* Josie
* Juaning (''retired'')
* Julian (''retired'')

==[[K]]==
* [[Bagyong Kabayan (paglilinaw)|Kabayan]]
* Karen (''retired'')
* Karding (''retired'')
* Karing (''retired'')
* Katring (''retired'')
* {{tcname unused|Kidul}}
* [[Bagyong Kiko|Kiko]]
* {{tcname unused|Kiyapo}}
* Klaring (''retired'')
* Konsing (''retired'')
* Kristine (''retired'')
* Kuring (''retired'')

==[[L]]==
* Labuyo (''retired'')
* Lando (''retired'')
* [[Bagyong Lannie|Lannie]]
* {{tcname unused|Lekep}}
* Liwayway
* Loleng (''retired'') 
* Luding (''retired'')
* [[Bagyong Luis|Luis]]
* Luming (''retired'')
* Lusing (''retired'')

==[[M]]==
* {{tcname unused|Magyawan}}
* Mameng (''retired'')
* [[Bagyong Marce|Marce]]
* Marilyn 
* Maymay 
* Maring (''retired'')
* Mario (''retired'')
* Miding (''retired'')
* Milenyo (''retired'')
* Miling (''retired'')
* Mina (''retired'')
* Mirasol (''retired'')

==[[N]]==
* [[Bagyong Nando|Nando]] (''retired'')
* {{tcname unused|Nanolay}}
* Nanang (''retired'')
* Narsing (''retired'')
* Neneng 
* Nika (''retired'')
* {{tcname unused|Nilad}}
* Nimfa
* Nina (''retired'')
* Ningning (''retired'')
* Nona (''retired'')
* Nonoy (''retired'')
* Norming (''retired'')

==[[O]]==
* Obet
* Odette (''retired'')
* Ofel (''retired'')
* Ondoy (''retired'')
* {{tcname unused|Omar}}
* {{tcname unused|Onos}}
* Onyang (''retired'')
* [[Bagyong Onyok|Onyok]]
* Osang (''retired'')
* Openg (''retired'')
* Oyang (''retired'')

==[[P]]==
* Pablo (''retired'')
* Paeng (''retired'')
* {{grey|Paloma}}
* [[Bagyong Paolo|Paolo]]
* Paring (''retired'')
* Pasing (''retired'')
* [[Bagyong Perla (paglilinaw)|Perla]]
* Pening (''retired'')
* Pepang (''retired'')
* Pepeng (''retired'')
* {{tcname unused|Pilandok}}
* {{tcname unused|Puwok}}

==[[Q]]==
* {{grey|Quadro}}
* [[Bagyong Quedan|Quedan]]
* [[Bagyong Queenie|Queenie]]
* Querubin
* Quiel
* Quinta (''retired'')

==[[R]]==
* [[Bagyong Ramil|Ramil]]
* [[Bagyong Ramon|Ramon]] 
* {{grey|Rapido}}
* Reming (''retired'')
* Ritang (''retired'')
* {{grey|Roleta}}
* [[Bagyong Rolly|Rolly]] (''retired'')
* Romina
* [[Bagyong Rosal|Rosal]]
* Rosing (''retired'')
* {{grey|Roskas}}
* Rubing (''retired'')
* Ruby (''retired'')
* Ruping (''retired'')

==[[S]]==
* Saling (''retired'')
* [[Bagyong Salome|Salome]]
* [[Bagyong Samuel|Samuel]]
* Santi (''retired'')
* [[Bagyong Sarah (paglilinaw)|Sarah]]
* Sendang (''retired'')
* Sendong (''retired'')
* Sening (''retired'')
* Seniang (''retired'')
* {{grey|Sibasib}}
* Sikat (''retired'')
* [[Bagyong Siony|Siony]]
* Susang (''retired'')

==[[T]]==
* {{grey|Tagbanwa}}
* {{tcname unused|Tala}}
* {{grey|Talahib}}
* {{tcname unused|Tamaraw}}
* Tasing (''retired'')
* Tering (''retired'')
* [[Bagyong Tino|Tino]] (''retired'')
* Tisoy (''retired'')
* Trining (''retired'')
* [[Bagyong Tomas|Tomas]]
* [[Bagyong Tonyo (paglilinaw)|Tonyo]]
* Toyang (''retired'')

==[[U]]==
* {{grey|Ubbeng}}
* {{tcname unused|Ugong}}
* [[Bagyong Ulysses|Ulysses]] (''retired'')
* {{tcname unused|Umberto}}
* Undang (''retired'')
* Unding (''retired'')
* {{tcname unused|Upang}}
* {{tcname unused|Urbano}}
* Usman (''retired'')
* Upeng (''retired'')
* Urduja (''retired'')
* Ursula (''retired'')
* Uwan (''retired'')

==[[V]]==
* {{tcname unused|Venus}}
* [[Bagyong Verbena|Verbena]]
* [[Bagyong Vicky (paglilinaw)|Vicky]]
* [[Bagyong Vinta (paglilinaw)|Vinta]] (''retired'')
* Violeta (''retired'')
* [[Bagyong Viring|Viring]]

==[[W]]==
* {{grey|Walding}}
* {{tcname unused|Waldo}}
* Warling (''retired'')
* {{tcname unused|Warren}}
* Weling (''retired'')
* {{grey|Welpring}}
* [[Bagyong Weng|Weng]]
* [[Bagyong Wilma|Wilma]]
* Winnie (''retired'')
* {{grey|Wisik}}

=={{tcname unused|''X''}}==

==[[Y]]==
* {{tcname unused|Yasmin}}
* {{grey|Yaning}}
* Yayang
* {{grey|Yerling}}
* {{grey|Yeyeng}}
* Yoning (''retired'')
* Yoling (''retired'')
* Yolanda (''retired'')
* [[Bagyong Yoyong|Yoyong]]
* [[Bagyong Yoyoy|Yoyoy]]

==[[Z]]==
* {{tcname unused|Zeny}}
* Zigzag 
* [[Bagyong Zoraida|Zoriada]]
* Zosimo
* {{grey|Zuma}}
{{div col end}}

== Mga Super Bagyo (2010s at 2020s) ==
{{unbulleted list
| {{Color box|blueviolet|border=darkgray}} Kategorya 5
| {{Color box|crimson|border=darkgray}} Kategorya 4
}}

===Kategoryang umabot sa (5, 4)===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=font:size:100%
|'''Rango'''
|'''Bagyo'''
|'''Petsa'''
|'''Lakas ng hangin (''10 minuto'')'''
|'''Presyon'''
|'''Signal''' 
|'''Nasawi'''
|-
| style=&quot;background-color:blueviolet&quot;| 1 || '''[[Super Bagyong Rolly|Rolly (Goni)]]''' || Oktubre 26 - Nobyembre 6, 2020 || 220 km/h (140 mph) || 905 hPa (23.72 inHg) || Signals 1-5 || 32
|-
| style=&quot;background-color:blueviolet&quot;| 2 || ''[[Super Bagyong Yolanda|Yolanda (Haiyan)]]'' || Nobyembre 6 - 9, 2013 || 230 km/h (145 mph) || 895 hPa (26.43 inHG) || Signals 1-4 || 6, 300 
|-
| style=&quot;background-color:blueviolet&quot;| 3 || [[Bagyong Ferdie (2016)|Ferdie (Meranti)]] || Setyembre 4 - Setyembre 17, 2016 || 220 km/h (140 mph) || 895 hPa (26 inHg) || Signals 1-3 || 47
|-
| style=&quot;background-color:blueviolet&quot;| 4 || [[Bagyong Bising (2021)|Bising (Surigae)]] || Abril 12 - Abril 25, 2021 || 220 km/h (140 mph) || 895 hPa (26.03inHg) || Signals 1-3 || 10
|-
| style=&quot;background-color:blueviolet&quot;| 5 || [[Super Bagyong Warling|Warling (Tip)]] || Oktubre 4 – Oktubre 24, 1979 || 260 km/h (185 mph) || 875 hPa (23.72 inHg) || N/A || 99
|-
| style=&quot;background-color:blueviolet&quot;| 6 || [[Bagyong Juan|Juan (Megi)]] || Oktubre 15 - 20, 2010 || 230 km/h (145 mph) || 885 hPa (26.13 inHG) || Signals 1-4 || 33
|-
| style=&quot;background-color:blueviolet&quot;| 7 || [[Super Bagyong Rosing|Rosing (Angela)]] || Oktubre 25 - Nobyembre 7, 1995 || 215 km/h (130 mph) || 910 hPa (inHG) || Signals 1-4 || 936
|-
| style=&quot;background-color:blueviolet&quot;| 8 || [[Bagyong Lawin|Lawin (Haima)]] || Oktubre 16 - 21, 2016 || 215 km/h (130mph) || 900 hPa (26.58 inHG) || Signals 1-5 || 20
|-
| style=&quot;background-color:blueviolet&quot;| 9 || [[Bagyong Ruby|Ruby (Hagupit)]] || Disyembre 7-14, 2014 || 215 km/h (130 mph) || 905 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 22 
|-
| style=&quot;background-color:blueviolet&quot;| 10 || [[Bagyong Rosita|Rosita (Yutu)]] || Oktubre 21-Nobyembre 2, 2018 || 215 km/h (130 mph) || 900 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 29
|-
| style=&quot;background-color:blueviolet&quot;| 11 || [[Super Bagyong Ompong|Ompong (Mangkut)]] || Setyembre 7-17, 2018 || 205 km/h (125 mph) || 905 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 134
|- 
| style=&quot;background-color:blueviolet&quot;| 12 || [[Super Bagyong Pepito|Pepito (Man-yi)]] || Nobyembre 9-kasalukuyan || 195 km/h (260 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-5 || 1+
|-
| style=&quot;background-color:blueviolet&quot;| 13 || [[Super Bagyong Odette|Odette (Rai)]] || Disyembre 16-20, 2021 || 195 km/h (260 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 408
|-
| style=&quot;background-color:blueviolet&quot;| 14 || [[Bagyong Nina (2016)|Nina (Nock-ten)]] || Disyembre 22-28, 2016 || 195 km/h (120 mph) || 915 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 8
|-
| style=&quot;background-color:purple&quot;| 15 || [[Bagyong Pablo|Pablo (Bopha)]] || Disyembre 4 - 9, 2012 || 185 km/h (115 mph) || 930 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 1, 069
|-
| style=&quot;background-color:purple&quot;| 16 || [[Super Bagyong Ruping|Ruping (Mike)]] || Nobyembre 8 - 18, 1990 || 185 km/h (115 mph) || 915 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 1, 069
|-
| style=&quot;background-color:purple&quot;| 17 || [[Bagyong Mina|Mina (Nanmadol)]] || Agosto 21-31, 2011 || 185 km/h (115 mph) || 925 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 38
|-
| style=&quot;background-color:crimson&quot;| 18 || [[Bagyong Reming|Reming (Durian)]] || Nobyembre 25 - Disyembre 6, 2006 || 195 km/h (120 mph) || 915 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 1, 500 
|-
| style=&quot;background-color:crimson&quot;| 19 || [[Bagyong Labuyo|Labuyo (Utor)]] || Agosto 8 - 18, 2013 || 195 km/h (120 mph) || 925 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 97
|-
| style=&quot;background-color:crimson&quot;| 20 || [[Bagyong Pepeng|Pepeng (Parma)]] || Setyembre 27 - Oktubre 14, 2009 || 195 km/h (120 mph) || 920 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 465
|-
| style=&quot;background-color:crimson&quot;| 21 || Queenie (Chebi) || Nobyembre 8 - 14, 2006 || 195 km/h (120 mph) || 920 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 1
|-
| style=&quot;background-color:crimson&quot;| 22 || [[Bagyong Lando|Lando (Koppu)]] || Oktubre 11 - 24, 2015 || 185 km/h (115 mph) || 920 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 2
|-
| style=&quot;background-color:crimson&quot;| 23 || [[Bagyong Nona|Nona (Melor)]] || Disyembre 9 - 17, 2015 || 175 km/h (110 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 42
|-
| style=&quot;background-color:crimson&quot;| 24 || [[Bagyong Karen|Karen (Sarika)]] || Oktubre 13 - 19, 2016 || 175 km/h (110 mph) || 936 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 36
|-
| style=&quot;background-color:crimson&quot;| 25 || [[Bagyong Quiel (2011)|Quiel (Nalgae)]] || Setyembre 26 - Oktubre 11, 2011 || 175 km/h (110 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 18
|-
| style=&quot;background-color:crimson&quot;| 26 || [[Bagyong Yoyong (2004)|Yoyong (Nanmadol)]] || Nobyembre 28 - Disyembre 4, 2004 || 165 km/h (105 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-4 || 77
|-
| style=&quot;background-color:violet&quot;| 27 || [[Bagyong Glenda|Glenda (Rammasun)]] || Hulyo 9-20, 2014 || 165 km/h (105 mph) || 935 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 225
|-
| style=&quot;background-color:crimson&quot;| 28 || [[Bagyong Tisoy|Tisoy (Kammuri)]] || Nobyembre 23 - Disyembre 6, 2019 || 165 km/h (105 mph) || 955 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 17
|-
| style=&quot;background-color:crimson&quot;| 29 || [[Bagyong Milenyo|Milenyo (Xangsane)]] || Setyembre 25 - Oktubre 2, 2006 || 155 km/h (100 mph) || 940 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 312
|-
| style=&quot;background-color:crimson&quot;| 30 || [[Bagyong Pedring|Pedring (Nesat)]] || Setyembre 23 - 30, 2011 || 150 km/h (90 mph) || 950 hPa (mbar) || Signals 1-3 || 98
|-
| style=&quot;background-color:crimson&quot;| 31 || [[Bagyong Unding|Unding (Muifa)]] || Nobyembre 14 - 26, 2004 || 150 km/h (90 mph) || 215 km/h (130 mph) || Signals 1-3 || 180
|}

==Mga sanggunian==
{{reflist}}
{{Mga bagyo sa Pilipinas}}
[[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Pilipinas]]
[[Kategorya:Panahon]]

{{usbong|Panahon|Kalikasan}}</text>
      <sha1>klnntgsz7vmxrnukuwf4swqvl107sud</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Panahon ng bagyo sa Pilipinas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>303340</id>
    <revision>
      <id>2206003</id>
      <parentid>2205438</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T07:07:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2206003</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22763" sha1="13998jseimh07hbhagrohc1sn8nzt4s" xml:space="preserve">{{Main|Bagyo sa Pilipinas}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa Pilipinas''' ay isang dekadang napapanahon sa loob ng [[Pilipinas]] at [[Philippine Area of Responsibility]], taong 2000 ay nagpulungan at nag paligsahan ang [[PAGASA]] sa bawat ipapangalan sa mga [[bagyo]]ng dadaan at papasok sa Pilipinas sa natatakdang panahon, ito ay binigyang daan upang malaman ang lawak ng pinsala, fatality at nawalang gross sa mga lugar na dinaanan ng bagyo, Ito ay nakahanay sa alpabetikong &quot;A&quot; hanggang &quot;Z&quot; maliban sa letrang &quot;X&quot; na hindi na binigyang pansin. Ang bawat bagyo ay binigyan rin ng bawat kategorya. At dinagdagan ng Auxiliary names at list.&lt;ref&gt;http://www.travel-philippines.com/general-info/weather.htm&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;hypotheticalhurricanes.fandom.com/wiki/2021_Hypothetical_Pacific_Typhoon_Season_(KenMC)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.transcontinentaltimes.com/an-active-typhoon-season-expected-in-the-philippines.html&lt;/ref&gt;

==Daantaon==
{{Warning|'''[[Bagyo]]'''}}
{{See|Pagpapangalan sa bagyo}}
'''{{Color box|lightyellow|border=darkgray}}''' '''Mga Rinetirong pangalan'''
&lt;br&gt;Milyon milyon ang mga nasisirang Imprastraktura, Mga pang kabuhayan ang mga nasira nang mga nagdaang bagyo taon-taon, tinatayang aabot sa bilyon bilyon ang napinsala. Kaya't gumawa nang listahan nang mga retiradong bagyo rito sa Pilipinas.&lt;ref&gt;http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/climate/tropical-cyclone-information&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://hypotheticalhurricanes.fandom.com/wiki/2020_Hypothetical_Pacific_Typhoon_Season_(KenMC)&lt;/ref&gt;

===Mga pangalan sa pagitan ng 2001 at 2013===
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
|-
! 2001 !! 2002 !! colspan=2| 2003 !! colspan=2| 2004 !! 2005 !! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2006|2006]] !! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2007|2007]] !! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2008|2008]] !! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2009|2009]] !! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2010|2010]] !! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2011|2011]] !! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2012|2012]] !! colspan=2|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2013|2013]]
|-
| Auring || Agaton || Amang || Niña || Ambo || Nina || Auring || Agaton || Amang || Ambo || Auring || Agaton || Amang || Ambo || Auring || Nando
|-
| Barok || Basyang || Batibot || Onyok || Butchoy || Ofel || Bising || Basyang || Bebeng || Butchoy || Bising || Basyang || Bebeng || Butchoy || Bising || Odette
|-
| Crising || Caloy || Chedeng || Pogi || Cosme || Pablo || Crising || Caloy  || Chedeng || [[Bagyong Cosme|Cosme]] || Crising || Caloy || Chedeng || Carina || Crising || Paolo
|-
| Darna || Dagul || Dodong || Quiel || Dindo || Quinta || Dante|| Domeng || Dodong || Dindo || Dante || Domeng || Dodong || Dindo || Dante || [[Bagyong Quedan (2013)|Quedan]]
|-
| Emong || Espada || Egay || Roskas || Enteng || [[Bagyong Rolly (2004)|Rolly]] || Emong || Ester || Egay || Enteng || Emong || Ester || Egay || Enteng || Emong || Ramil
|-
| Feria || Florita || Falcon || Sikat || Frank || Siony || Feria || Florita || Falcon || [[Bagyong Frank|Frank]] || Feria || Florita || Falcon || Ferdie || Fabian || [[Bagyong Santi|Santi]]
|-
| Gorio || Gloria || Gilas || Tisoy || Gener || Tonyo || Gorio || Glenda || Goring || Gener || Gorio || Glenda || Goring || Gener || [[Bagyong Gorio (2013)|Gorio]] || Tino
|-
| Huaning || Hambalos || Harurot || Ursula || Helen || [[Bagyong Unding|Unding]] || Huaning || Henry || Hanna || Helen || Huaning || Henry || Hanna || Helen || Huaning || Urduja
|-
| Isang || Inday || Ineng || Viring || Igme || [[Bagyong Violeta|Violeta]] || Isang || Inday || Ineng || Igme || Isang || Inday || Ineng || Igme || Isang || [[Bagyong Vinta (2013)|Vinta]]
|-
| Jolina || Juan || Juaning || [[Bagyong Weng (2003)|Weng]] || Julian || [[Bagyong Winnie|Winnie]] ||Jolina || Juan || Juaning || Julian || Jolina || [[Bagyong Juan|Juan]] || Juaning || Julian || Jolina || [[Bagyong Wilma at BOB 05|Wilma]]
|-
| Kiko || Kaka || Kabayan || [[Bagyong Yoyoy (2003)|Yoyoy]] || Karen || [[Bagyong Yoyong (2004)|Yoyong]] || Kiko || Katring || Kabayan || Karen || Kiko || Katring || Kabayan || Karen || Kiko || [[Super Bagyong Yolanda|Yolanda]]
|-
| Labuyo || Lagalag || Lakay || Zigzag || Lawin || Zosimo || Labuyo || Luis || Lando || Lawin || Labuyo || || Lando || Lawin || [[Bagyong Labuyo|Labuyo]] || [[Bagyong Zoraida (2013)|Zoraida]]
|-
| Maring || Milenyo || Manang || || Marce || || Maring || [[Bagyong Milenyo|Milenyo]] || Mina || Marce || Maring || || [[Bagyong Mina|Mina]] || Marce || Maring ||
|-
| Nanang || Neneng || || || || || Nando || Neneng || || Nina || Nando || || Nonoy || Nina || ||
|-
| Ondoy || || || || || || Ondoy || Ompong || || Ofel || [[Typhoon Ketsana|Ondoy]] || || Onyok || Ofel || ||
|-
| Pabling || || || || || || Pepeng || Paeng || || Pablo || [[Bagyong Pepeng|Pepeng]] || || [[Bagyong Pedring|Pedring]] || [[Bagyong Pablo|Pablo]] || ||
|-
| Quedan || || || || || || Quedan || Queenie || || Quinta || Quedan || || [[Bagyong Quiel (2011)|Quiel]] || Quinta || ||
|-
| || || || || || || || [[Bagyong Reming|Reming]] || || Rolly || Ramil || || Ramon || || ||
|-
| || || || || || || || Seniang || || Siony || Santi || || [[Bagyong Sendong|Sendong]] || || ||
|-
| || || || || || || || Tomas || || Tonyo || Tino || || || || ||
|-
| || || || || || || || || || Ulysses || Urduja || || || || ||
|-
| || || || || || || || || || || Vinta || || || || ||
|-class=&quot;unsortable&quot;
!colspan=16|References:&lt;ref name=&quot;NHEM Review 07&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;NHEM Review 08&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;NHEM Review 09&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;NHEM Review 10&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;NHEM Review 11&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;NHEM Review 12&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;NHEM Review 13&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;NHEM Review 14&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;NHEM Review 15&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;NHEM Review 16&quot;/&gt;
|}

===Mga pangalan sa pagitan ng 2014 at 2026===
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
|-
! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2014|2014]] !! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2015|2015]] !! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2016|2016]] !! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2017|2017]] !! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2018|2018]] !! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2019|2019]] !! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2020|2020]] !! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2021|2021]] !! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2022|2022]] !! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2023|2023]]
! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024|2024]] !! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2025|2025]] || [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026|2026]]
|-
| Agaton || Amang || Ambo || Auring || Agaton || Amang || [[Bagyong Ambo (2020)|Ambo]] || [[Bagyong Auring (2021)|Auring]] || [[Bagyong Agaton|Agaton]] || Amang || [[Bagyong Aghon|Aghon]] || Auring || Ada
|-
| Basyang || Betty || [[Bagyong Butchoy (2016)|Butchoy]] || Bising || Basyang || Betty || [[Bagyong Butchoy (2020)|Butchoy]] || [[Bagyong Bising (2021)|Bising]] || [[Bagyong Basyang (2022)|Basyang]] || Betty || [[Bagyong Butchoy (2024)|Butchoy]] || Bising || [[Bagyong Basyang (2026)|Basyang]]
|-
| Caloy || Chedeng || Carina || Crising || Caloy || Chedeng || Carina || [[Bagyong Crising (2021)|Crising]] || Caloy || Chedeng || [[Bagyong Carina|Carina]] || [[Bagyong Crising|Crising]] || {{grey|Caloy}}
|-
| Domeng || Dodong || Dindo || Dante || Domeng || Dodong || [[Bagyong Dindo (2020)|Dindo]] || Dante || Domeng || [[Bagyong Dodong|Dodong]] || Dindo || [[Bagyong Dante (2025)|Dante]] || {{grey|Domeng}}
|-
| Ester || Egay || Enteng || Emong || Ester || Egay || Enteng || Emong || [[Bagyong Ester (2022)|Ester]] || [[Bagyong Egay|Egay]] || [[Bagyong Enteng|Enteng]] || [[Bagyong Emong|Emong]] || {{grey|Ester}}
|-
| Florita || Falcon || [[Bagyong Ferdie (2016)|Ferdie]] || Fabian || Florita || Falcon || [[Bagyong Ferdie (2020)|Ferdie]] || [[Bagyong Fabian (2021)|Fabian]] || [[Bagyong Florita (2022)|Florita]] || [[Bagyong Falcon|Falcon]] || Ferdie || Fabian || {{grey|''Francisco''}}
|-
| [[Bagyong Glenda|Glenda]] || Goring || Gener || [[Bagyong Gorio (2017)|Gorio]] || Gardo || Goring || Gener || Gorio || [[Bagyong Gardo (2022)|Gardo]] || [[Bagyong Goring|Goring]] || Gener || Gorio || {{grey|Gardo}}
|-
| Henry || [[Bagyong Hanna (2015)|Hanna]] || Helen || Huaning || Henry || Hanna || [[Bagyong Helen|Helen]] ||  Huaning || [[Bagyong Henry (2022)|Henry]] || Hanna || Helen  || Huaning ||{{grey|Henry}}
|-
| Inday || Ineng || Igme || [[Bagyong Isang (2017)|Isang]] || Inday || Ineng || Igme || Isang || [[Bagyong Inday (2022)|Inday]] || Ineng || [[Bagyong Igme (17W) (2024)|Igme ]] || [[Bagyong Isang (2025)|Isang]] || {{grey|Inday}}
|-
| Jose || Jenny || Julian || [[Bagyong Jolina (2017)|Jolina]] || Josie || [[Bagyong Jenny (2019)|Jenny]] || [[Bagyong Julian (2020)|Julian]] || [[Bagyong Jolina (2021)|Jolina]] || Josie || Jenny || [[Bagyong Julian|Julian]] || [[Bagyong Jacinto (2025)|Jacinto]] || {{grey|Josie}}
|-
| Karding || Kabayan || [[Bagyong Karen|Karen]] || Kiko || Karding || Kabayan || [[Bagyong Kristine (2020)|Kristine]] || [[Bagyong Kiko (2021)|Kiko]] || [[Bagyong Karding|Karding]] || Kabayan || [[Bagyong Kristine|Kristine]] || Kiko || {{grey|''Kiyapo''}}
|-
| Luis || [[Bagyong Lando|Lando]] || [[Bagyong Lawin|Lawin]] || Lannie || Luis || [[Bagyong Liwayway (2019)|Liwayway]] || [[Bagyong Leon (2020)|Leon]] || [[Bagyong Lannie (2021)|Lannie]] || Luis || {{grey|Liwayway}} || [[Bagyong Leon|Leon]] || Lannie || {{grey|Luis}}
|-
| [[Bagyong Mario|Mario]] || Marilyn || Marce || [[Bagyong Maring (2017)|Maring]] || Maymay || Marilyn || Marce || Maring || Maymay || {{grey|Marilyn}} || [[Bagyong Marce|Marce]] || [[Bagyong Mirasol (2025)|Mirasol]] || {{grey|Maymay}}
|-
| Neneng || [[Bagyong Nona|Nona]] || [[Bagyong Nina|Nina]] || Nando || Neneng || Nimfa || [[Bagyong Nika (2020)|Nika]] || [[Bagyong Nando (2021)|Nando]] || [[Bagyong Neneng (2022)|Neneng]] || {{grey|Nimfa}} || [[Bagyong Nika|Nika]] || [[Super Bagyong Nando|Nando]] || {{grey|Neneng}}
|-
| Ompong || Onyok || {{grey|Ofel}} || [[Bagyong Odette (2017)|Odette]] || [[Super Bagyong Ompong|Ompong]] || [[Bagyong Onyok (2019)|Onyok]] || [[Bagyong Ofel (2020)|Ofel]] || [[Super Bagyong Odette|Odette]] || Obet || {{grey|Onyok}} || [[Bagyong Ofel|Ofel]] || [[Bagyong Opong|Opong]] || {{grey|Obet}}
|-
| Paeng || {{grey|''Perla''}} || {{grey|''Pepito''}} || Paolo || Paeng || [[Bagyong Perla (2019)|Perla]] || [[Bagyong Pepito (2020)|Pepito]] || {{grey|Paolo}} || [[Bagyong Paeng|Paeng]] || {{grey|Perla}} || [[Super Bagyong Pepito|Pepito]] || [[Bagyong Paolo (2025)|Paolo]] || {{grey|''Pilandok''}}
|-
| Queenie || {{grey|Quiel}} || {{grey|Quinta}} || Quedan || Queenie || [[Bagyong Quiel (2019)|Quiel]] || [[Bagyong Quinta|Quinta]] || {{grey|Quedan}} || Queenie || {{grey|Quiel}} || [[Bagyong Querubin (2024)|Querubin]] || Quedan || {{grey|Queenie}}
|-
| [[Bagyong Ruby|Ruby]] || {{grey|Ramon}} || {{grey|Rolly}} || Ramil || [[Bagyong Rosita|Rosita]] || [[Bagyong Ramon (2019)|Ramon]] || [[Super Bagyong Rolly|Rolly]] || {{grey|Ramil}} || Rosal || {{grey|Ramon}} || [[Bagyong Romina (2024)|Romina]] || [[Bagyong Ramil (2025)|Ramil]] || {{grey|Rosal}}
|-
| [[Bagyong Seniang (2014)|Seniang]] || {{grey|''Sarah''}} || {{grey|Siony}} || Salome || [[Bagyong Samuel (2018)|Samuel]] || [[Bagyong Sarah (2019)|Sarah]] || [[Bagyong Siony (2020)|Siony]] || {{grey|Salome}} || {{grey|Samuel}} || {{grey|Sarah}} || {{grey|Siony}} || Salome || {{grey|Samuel}}
|-
| {{grey|Tomas}} || {{grey|Tisoy}} || {{grey|Tonyo}} || Tino || Tomas || [[Bagyong Tisoy|Tisoy]] || [[Bagyong Tonyo (2020)|Tonyo]] || {{grey|Tino}} || {{grey|Tomas}} || {{grey|''Tamaraw''}} || {{grey|Tonyo}} || [[Bagyong Tino|Tino]] || {{grey|Tomas}}
|-
| {{grey|''Usman''}} || {{grey|Ursula}} || {{grey|Ulysses}} || [[Bagyong Urduja|Urduja]] || [[Bagyong Usman|Usman]] || [[Bagyong Ursula|Ursula]] || [[Bagyong Ulysses|Ulysses]] || {{grey|''Uwan''}} || {{grey|''Umberto''}} || {{grey|''Ugong''}} || {{grey|Upang}} || [[Bagyong Uwan|Uwan]] || {{grey|''Umberto''}}
|-
| {{grey|''Venus''}} || {{grey|Viring}} || {{grey|Vicky}} || [[Bagyong Vinta|Vinta]] || {{grey|''Venus''}} || {{grey|Viring}} || [[Bagyong Vicky (2020)|Vicky]] || {{grey|''Verbena''}} || {{grey|''Venus''}} || {{grey|Viring}} || {{grey|Vicky}} || Verbena || {{grey|''Venus''}}
|-
| {{grey|''Waldo''}} || {{grey|Weng}} || {{grey|''Warren''}} || {{grey|Wilma}} || {{grey|''Waldo''}} || {{grey|Weng}} || {{grey|''Warren''}} || {{grey|Wilma}} || {{grey|''Waldo''}} || {{grey|Weng}} || {{grey|''Warren''}} || [[Bagyong Wilma (2025)|Wilma]] || {{grey|''Waldo''}}
|-
| {{grey|Yayang}} || {{grey|Yoyoy}} || {{grey|Yoyong}} || {{grey|''Yasmin''}} || {{grey|Yayang}} || {{grey|Yoyoy}} || {{grey|Yoyong}} || {{grey|''Yasmin''}} || {{grey|Yayang}} || {{grey|Yoyoy}} || {{grey|Yoyong}} || {{grey|''Yasmin''}} || {{grey|Yayang}} 
|-
| {{grey|''Zeny''}} || {{grey|Zigzag}} || {{grey|Zosimo}} || {{grey|Zoraida}} || {{grey|''Zeny''}} ||  {{grey|Zigzag}} || {{grey|Zosimo}} || {{grey|Zoraida}} || {{grey|''Zeny''}} ||  {{grey|Zigzag}} || {{grey|Zosimo}} || {{grey|Zoraida}} || {{grey|''Zeny''}} 
|-class=&quot;unsortable&quot;
!colspan=15|References:&lt;ref name=&quot;NHEM Review 15&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;NHEM Review 16&quot;/&gt;
|}

===Mga pangalan sa pagitan ng 2027 at 2029===
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
|-
! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2027|2027]] !! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2028|2028]] !! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2029|2029]] 
|-
| {{grey|Amang}} || {{grey|''Amuyao''}} || {{grey|Auring}}
|-
| {{grey|Betty}} || {{grey|Butchoy}} || {{grey|Bising}}
|-
| {{grey|Chedeng}} || {{grey|Carina}} || {{grey|''Chico''}}
|-
| {{grey|Dodong}} || {{grey|Dindo}} || {{grey|Dante}}
|-
| {{grey|''Emil''}} || {{grey|''Edring''}} || {{grey|''Elias''}}
|-
| {{grey|Falcon}} || {{grey|Ferdie}} || {{grey|Fabian}}
|-
| {{grey|''Gavino''}} || {{grey|Gener}} || {{grey|Gorio}}
|-
| {{grey|Hanna}} || {{grey|Helen}} || {{grey|Huaning}}
|-
| {{grey|Ineng}} || {{grey|Igme}} || {{grey|Isang}}
|-
| {{grey|Jenny}} || {{grey|''Josefa''}} || {{grey|Jacinto}}
|-
| {{grey|Kabayan}} || {{grey|''Kidul''}} || {{grey|Kiko}}
|-
| {{grey|Liwayway}} || {{grey|''Lekep''}} || {{grey|Lannie}}
|-
| {{grey|Marilyn}} || {{grey|Marce}} || {{grey|''Magyawan''}}
|-
| {{grey|Nimfa}} || {{grey|''Nanolay''}} || {{grey|''Nilad''}}
|-
| {{grey|Onyok}} || {{grey|''Onos''}} || {{grey|''Omar''}}
|-
| {{grey|Perla}} || {{grey|''Puwok''}} || {{grey|Paolo}}
|-
| {{grey|Quiel}} || {{grey|Querubin}} || {{grey|Quedan}}
|-
| {{grey|Ramon}} ||{{grey|Romina}} || {{grey|Ramil}} 
|-
| {{grey|Sarah}} || {{grey|Siony}} || {{grey|Salome}}
|-
| {{grey|''Tamaraw''}} || {{grey|Tonyo}} || {{grey|''Tala''}}
|-
| {{grey|''Ugong''}} || {{grey|''Upang''}} || {{grey|''Urbano''}}
|-
| {{grey|Viring}} || {{grey|Vicky}} || {{grey|Verbena}}
|-
| {{grey|Weng}} || {{grey|''Warren''}} || {{grey|Wilma}}
|-
|  {{grey|Yoyoy}} || {{grey|Yoyong}} || {{grey|''Yasmin''}} 
|-
| {{grey|Zigzag}} || {{grey|Zosimo}} || {{grey|Zoraida}}
|-class=&quot;unsortable&quot;
!colspan=15|References:&lt;ref name=&quot;NHEM Review 15&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;NHEM Review 16&quot;/&gt;
|}

===Mga pangalan at palayaw ng bawat bagyo===
{{See|Talaan ng mga bagyo sa Pilipinas}}
Ang mga pangalan ng bawat bagyo ay ibinibigay sa ilalim ng PAGASA, ito ay pinapalitan kapag ang isang bagyo ay nakapinsala ng mahigit sa bilyon at nakapatay mula 200 pataas, ngunit ang mga pangalan na hindi umabot sa binangit ay uulitin bawat apat na taon.

{|class=&quot;collapsible collapsed wikitable toccolours&quot; width=60%
|-
!style=&quot;background: white&quot; colspan=4 align=&quot;center&quot; |Talaan ng mga pangalan at palayaw ng bawat bagyo
|-
! style=&quot;background-color:silver&quot;| '''Pangalang Ingles (53)'''
! style=&quot;background-color:silver&quot;| '''Taon'''
! style=&quot;background-color:silver&quot;|  '''Kasarian'''
|-
| [[Bagyong Betty|Betty]] || 2019 || rowspan=&quot;3&quot;| Babae
|-
| &lt;s&gt;Carina&lt;/s&gt; || 2020 
|-
| [[Bagyong Ester|Ester]] || 2018 
|-
| Fabian || 2021 || Lalake
|-
| &lt;s&gt;Florita&lt;/s&gt; || 2022 || Babae
|-
| Falcon || 2023 || [[Agila]]
|-
| [[Bagyong Ferdie|Ferdie]] || 2024 || rowspan=&quot;2&quot;| Lalake
|-
| &lt;s&gt;Frank&lt;/s&gt; || 2008
|-
| &lt;s&gt;Glenda&lt;/s&gt; || 2014 || Babae
|-
| [[Bagyong Gorio|Gorio]] || 2021 || rowspan=&quot;3&quot;| Lalake
|-
| Gener || 2024 
|-
| [[Bagyong Henry|Henry]] || 2022 
|-
| [[Bagyong Hanna|Hanna]] || 2023 || Babae 
|-
| &lt;s&gt;Jose&lt;/s&gt; || 2014 || Lalake
|-
| &lt;s&gt;[[Bagyong Jolina|Jolina]]&lt;/s&gt; || 2021 || rowspan=&quot;2&quot;| Babae
|-
| Jenny || 2023 
|-
| &lt;s&gt;Julian&lt;/s&gt; || rowspan=&quot;2&quot;| 2024 || Unisex
|-
| &lt;s&gt;Kristine&lt;/s&gt; || Babae
|-
| [[Bagyong Luis|Luis]] || 2022 || Lalake
|-
| &lt;s&gt;Leon&lt;/s&gt; || 2024 || [[Leon]]
|-
| Marilyn || 2023 || Babae
|-
| Marce || 2024 || rowspan=&quot;2&quot;| Lalake
|-
| &lt;s&gt;Mario&lt;/s&gt; || 2014
|-
| Nimfa || 2023 || rowspan=&quot;5&quot;| Babae
|-
| &lt;s&gt;Nika&lt;/s&gt; || 2024 
|-
| &lt;s&gt;Nina&lt;/s&gt; || 2016
|-
| &lt;s&gt;[[Bagyong Odette|Odette]]&lt;/s&gt; || 2021
|-
| &lt;s&gt;[[Bagyong Ofel|Ofel]]&lt;/s&gt; || 2024 
|-
| [[Bagyong Paolo|Paolo]] || 2021 || Lalake
|-
| [[Bagyong Queenie|Queenie]] || 2022 || rowspan=&quot;2&quot;| Babae
|-
| &lt;s&gt;[[Bagyong Quinta (paglilinaw)|Quinta]]&lt;/s&gt; || 2020 
|-
| [[Bagyong Quiel|Quiel]] || 2023 || Lalake
|-
| Querubin || 2024 || [[Anghel]]
|-
| &lt;s&gt;[[Bagyong Rolly|Rolly]]&lt;/s&gt; || 2020 || Lalake
|-
| &lt;s&gt;Ruby&lt;/s&gt; || 2014 || Bato/Babae
|-
| Rosal || 2022 || [[Bulaklak]]
|-
| Romina || 2024 ||  rowspan=&quot;3&quot;| Babae
|-
| Sarah || 2023
|-
| [[Bagyong Siony|Siony]] || 2024
|-
| {{tcname unused|Umberto}} || 2022 || rowspan=&quot;2&quot;| Lalake
|-
| &lt;s&gt;[[Bagyong Ulysses (paglilinaw)|Ulysses]]&lt;/s&gt; || 2020
|-
| &lt;s&gt;[[Bagyong Urduja (paglilinaw)|Urduja]]&lt;/s&gt; || 2017 || rowspan=&quot;2&quot;| Babae
|-
| &lt;s&gt;Ursula&lt;/s&gt; || 2019
|-
| {{tcname unused|Verbena}} || 2021 || [[Bulaklak]]
|-
| {{tcname unused|Venus}} || 2022 || Babae/[[Planeta]]
|-
| [[Bagyong Vicky (paglilinaw)|Vicky]] || 2024 || Babae
|-
| &lt;s&gt;[[Bagyong Vinta (paglilinaw)|Vinta]]&lt;/s&gt; || 2017 || [[Bangka]]
|-
| Wilma || 2021 || Babae
|-
| {{tcname unused|Warren}} || 2024 || Lalake
|-
| {{tcname unused|Yasmin}} || 2021 || rowspan=&quot;4&quot;| Babae
|-
| &lt;s&gt;Yolanda&lt;/s&gt; || 2013 
|-
| Zoraida || 2021
|-
| {{tcname unused|Zeny}} || 2022 
|-
! style=&quot;background-color:lightyellow&quot;| '''Pangalang Tagalog (56)'''
! style=&quot;background-color:lightyellow&quot;| '''Taon'''
! style=&quot;background-color:lightyellow&quot;|  '''Kasarian'''
|-
| &lt;s&gt;[[Bagyong Agaton (paglilinaw)|Agaton]]&lt;/s&gt; || 2022 || rowspan=&quot;10&quot;| Lalake
|-
| &lt;s&gt;Aghon&lt;/s&gt; || 2024
|-
| {{tcname unused|Amuyao}} || 2028
|-
| &lt;s&gt;[[Bagyong Ambo|Ambo]]&lt;/s&gt; || 2020
|-
| [[Bagyong Butchoy|Butchoy]] || 2024
|-
| [[Bagyong Caloy|Caloy]] || 2022 
|-
| &lt;s&gt;Cosme&lt;/s&gt; || 2008
|-
| [[Bagyong Dante|Dante]] || 2021 
|-
| [[Bagyong Dindo|Dindo]] || 2024
|-
| &lt;s&gt;Egay&lt;/s&gt; || 2022 
|-
| &lt;s&gt;Gloria&lt;/s&gt; || 2002 || Babae
|-
| Gardo || 2022 || Lalake
|-
| &lt;s&gt;Harurot&lt;/s&gt; || 2003 || ---
|-
| Helen || 2024 || Babae
|-
| Igme || 2024 || Lalake
|-
| Josie || 2022 || rowspan=&quot;2&quot;| Babae
|-
| {{tcname unused|Josefa}} || 2028 
|-
| &lt;s&gt;Juan&lt;/s&gt; || 2010 || rowspan=&quot;3&quot;| Lalake
|-
| Kiko || 2021 
|-
| Kabayan || 2022 
|-
| &lt;s&gt;Karen&lt;/s&gt; || 2016 || Babae
|-
| &lt;s&gt;Labuyo&lt;/s&gt; || 2013 || [[Sili]]
|-
| &lt;s&gt;Lando&lt;/s&gt; || 2015 || Lalake
|-
| &lt;s&gt;Lawin&lt;/s&gt; || 2016 || [[Ibon]]
|-
| {{tcname unused|Kidul}} || 2028 
|-
| Lannie || 2021 || rowspan=&quot;3&quot;| Babae
|-
| {{tcname unused|Lekep}} || 2028 
|-
| Liwayway || 2023
|-
| [[Bagyong Maymay|Maymay]] || 2022
|-
| &lt;s&gt;Milenyo&lt;/s&gt; || 2006 || Milenyum
|-
| &lt;s&gt;Mina&lt;/s&gt; || 2011 || Babae
|-
| {{tcname unused|Mirasol}} || 2025 || Babae/[[Bulaklak]]
|-
| [[Bagyong Nando|Nando]] || 2021 || Lalake
|-
| {{tcname unused|Nanolay}} || 2028 
|-
| &lt;s&gt;Nona&lt;/s&gt; || 2015 || Babae
|-
| Obet || 2022 || rowspan=&quot;6&quot;| Lalake
|-
| &lt;s&gt;[[Bagyong Ompong|Ompong]]&lt;/s&gt; || 2018
|-
| &lt;s&gt;Ondoy&lt;/s&gt; || 2009
|-
| {{tcname unused|Onos}} || 2028
|-
| [[Bagyong Onyok|Onyok]] || 2023 
|-
| {{tcname unused|Opong}} || 2025 
|-
| &lt;s&gt;Pablo&lt;/s&gt; || 2012
|-
| &lt;s&gt;Paeng&lt;/s&gt; || 2022
|-
| Perla || 2023 || Babae
|-
| &lt;s&gt;Pepito&lt;/s&gt; || 2024 || rowspan=&quot;4&quot;| Lalake
|-
| {{tcname unused|Puwok}} || 2028 
|-
| [[Bagyong Quedan|Quedan]] || 2022
|-
| [[Bagyong Ramil|Ramil]] || 2021
|-
| [[Bagyong Ramon|Ramon]] || 2023 
|-
| &lt;s&gt;Rosita&lt;/s&gt; || 2018 || Babae
|-
| &lt;s&gt;[[Bagyong Santi (paglilinaw)|Santi]]&lt;/s&gt; || 2013 || Lalake
|-
| Salome || 2021 || Babae
|-
| [[Bagyong Samuel (paglilinaw)|Samuel]] || 2022 || rowspan=&quot;3&quot;| Lalake
|-
| [[Bagyong Tino|Tino]] || 2021
|-
| &lt;s&gt;Tisoy&lt;/s&gt; || 2019 
|-
| {{tcname unused|Tamaraw}} || 2023 || Kalabaw
|-
| [[Bagyong Tomas|Tomas]] || 2022 || Lalake
|-
| [[Bagyong Tonyo (paglilinaw)|Tonyo]] || 2024 || rowspan=&quot;3&quot;| Lalake
|-
| &lt;s&gt;Usman&lt;/s&gt; || 2018
|-
| {{tcname unused|Uwan}} || 2021
|-
| &lt;s&gt;Violeta&lt;/s&gt; || 2004 || Babae/[[Kulay]]
|-
| {{tcname unused|Waldo}} || 2022 || rowspan=&quot;2&quot;| Lalake
|-
| Yoyoy || 2023 
|-
| Zigzag || 2023 || ---
|-
| Zosimo || 2024 || Lalake
|-
! style=&quot;background-color:lightblue&quot;| '''Pangalang Palayaw (56)'''
! style=&quot;background-color:lightblue&quot;| '''Taon'''
! style=&quot;background-color:lightblue&quot;|  '''Kasarian'''
|-
| [[Bagyong Amang|Amang]] || 2023 || rowspan=&quot;2&quot;| Lalake
|-
| &lt;s&gt;Atang&lt;/s&gt; || 1978 
|-
| Auring || 2021 || rowspan=&quot;6&quot;| Babae
|-
| [[Bagyong Basyang|Basyang]] || 2022
|-
| &lt;s&gt;Bebeng&lt;/s&gt; || 2011
|-
| [[Bagyong Bising|Bising]] || rowspan=&quot;2&quot;| 2021 
|-
| [[Bagyong Crising|Crising]]
|-
| [[Bagyong Chedeng|Chedeng]] || 2023 
|-
| &lt;s&gt;Dading&lt;/s&gt; || 1964 || Lalake
|-
| &lt;s&gt;Diding&lt;/s&gt; || 1976 || Babae
|-
| [[Bagyong Domeng|Domeng]] || 2022 || rowspan=&quot;5&quot;| Lalake
|-
| Dodong || 2023
|-
| {{tcname unused|Edring}} || 2028
|-
| [[Bagyong Emong|Emong]] || 2021
|-
| &lt;s&gt;Enteng&lt;/s&gt; || 2024
|-
| &lt;s&gt;Goring&lt;/s&gt; || 2023 || rowspan=&quot;7&quot;| Babae 
|-
| &lt;s&gt;Herming&lt;/s&gt; || 1987
|-
| [[Bagyong Huaning|Huaning]] || 2021
|-
| &lt;s&gt;Iliang&lt;/s&gt; || 1998 
|-
| Inday || 2022
|-
| [[Bagyong Isang|Isang]] || 2021 
|-
| &lt;s&gt;Juaning&lt;/s&gt; || 2011 
|-
| &lt;s&gt;Karding&lt;/s&gt; || 2021 || rowspan=&quot;2&quot;| Lalake
|-
| &lt;s&gt;Kading&lt;/s&gt; || 1978
|-
| &lt;s&gt;Loleng&lt;/s&gt; || 1998 || rowspan=&quot;4&quot;| Babae 
|-
| [[Bagyong Maring|Maring]] || 2021 
|-
| &lt;s&gt;Monang&lt;/s&gt; || --- 
|-
| &lt;s&gt;Nitang&lt;/s&gt; || 1984 
|-
| [[Bagyong Neneng|Neneng]] ||rowspan=&quot;2&quot;| 2022 || Babae
|-
| &lt;s&gt;Paeng&lt;/s&gt; || rowspan=&quot;3&quot;| Lalake
|-
| &lt;s&gt;Pedring&lt;/s&gt; || 2011 
|-
| &lt;s&gt;Pepeng&lt;/s&gt; || 2009
|-
| &lt;s&gt;Pitang&lt;/s&gt; || 1970 || rowspan=&quot;3&quot;| Babae
|-
| &lt;s&gt;Reming&lt;/s&gt; || 2006
|-
| &lt;s&gt;Rosing&lt;/s&gt; || 1995 
|-
| &lt;s&gt;Ruping&lt;/s&gt; || 1990 || rowspan=&quot;2&quot;| Lalake
|-
| &lt;s&gt;Sendong&lt;/s&gt; || 2011 
|-
| &lt;s&gt;Seniang&lt;/s&gt; || 2014 || rowspan=&quot;4&quot;| Babae
|-
| &lt;s&gt;Sening&lt;/s&gt; || rowspan=&quot;3&quot;| 1970 
|-
| &lt;s&gt;Sisang&lt;/s&gt;
|-
| &lt;s&gt;Titang&lt;/s&gt;
|-
| {{tcname unused|Ugong}} || 2023 || Tunog
|-
| &lt;s&gt;Undang&lt;/s&gt; || 1984 || Babae
|-
| &lt;s&gt;Unding&lt;/s&gt; || 2004 || Lalake
|-
| &lt;s&gt;Unsang&lt;/s&gt; || 1988 || rowspan=&quot;4&quot;| Babae
|-
| &lt;s&gt;Uring&lt;/s&gt; || 1991
|-
| {{tcname unused|Upang}} || 2024 
|-
| Viring || rowspan=&quot;2&quot;| 2023 
|-
| Weng || Unisex
|-
| &lt;s&gt;Warling&lt;/s&gt; || 1979 || rowspan=&quot;6&quot;| Babae
|-
| &lt;s&gt;Welming&lt;/s&gt; || 1967
|-
| &lt;s&gt;Wening&lt;/s&gt; || 1974
|-
| Yayang || 2022 
|-
| &lt;s&gt;Yoling&lt;/s&gt; || 1970 
|-
| &lt;s&gt;Yoning&lt;/s&gt; || 1988 
|-
| Yoyong || 2024 || Lalake
|}

==Sanggunian==
{{reflist}} 
{{Mga bagyo sa Pilipinas}}

[[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Pilipinas]]
[[Kategorya:Panahon]]</text>
      <sha1>13998jseimh07hbhagrohc1sn8nzt4s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Katedral ng Banal na Pangalan, Mumbai</title>
    <ns>0</ns>
    <id>304960</id>
    <revision>
      <id>2205956</id>
      <parentid>2004823</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T18:52:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2205956</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3147" sha1="fm0rht31t0ce1792hhj6imxayevca1i" xml:space="preserve">{{Infobox church|name=Katedral ng Banal na Pangalan|circuit=|canonpastor=|canon=|viceprovost=|provost-rector=|provost=|subdean=|dean=|bishop=|archbishop=[[Kardinal (Katolisismo)|Kardinal]] [[Oswald Gracias]]|subdivision=|division=|district=|synod=|archdeacon=|presbytery=|province=|diocese=|archdiocese=|archdeaconry=|deanery=|parish=|materials=|spire height=|spire quantity=|dome dia inner=|dome dia outer=|precentor=|prebendary=|dome height outer=|reader=|logo=|serversguild=|parishadmin=|musicgroup=|flowerguild=|warden=|laychapter=|chapterclerk=|organscholar=|organist=|director=|organistdom=|chaplain=|rector=|abbot=|pastor=|seniorpastor=|deaconness=|deacon=|honpriest=|assistant=|minister=|asstpriest=|priest=|priestincharge=|curate=|vicar=|dome height inner=|dome quantity=|fullname=|longm=|former name=|website=|attendance=|membership=|churchmanship=|previous denomination=|denomination=[[Katoliko Romano]]|country=[[India]]|location=[[Colaba]], [[Mumbai]]|coordinates=|longEW=|longs=|longd=|founded date=|latNS=|lats=|latm=|latd=|map caption=|pushpin mapsize=|pushpin map alt=|pushpin label position=|pushpin map=|caption=Loob ng Katedral|landscape=|imagesize=|image=Holy-Name-Cathedral-Bombay.jpg|bull date=|founder=|floor area=|groundbreaking=|floor count=|other dimensions=|diameter=|height=|width nave=|width=|length=|capacity=|demolished date=|closed date=|construction cost=|completed date=|style=|dedication=|architectural type=|architect=|designated date=|heritage designation=|functional status=Aktibo|status=[[Katedral]]|people=|past bishop=|events=|relics=|cult=|consecrated date=|dedicated date=|logosize=}}
Ang '''Katedral ng Banal na Pangalan''' o '''Banal na Pangalan Katedral''' ay isang [[Simbahang Katolika Romana|Katoliko Romanong]] katedral sa [[India|Indian]]&lt;nowiki/&gt;ong lungsod ng [[Mumbai]] (Bombay) at ang luklukan ng [[Katoliko Romanong Arkidiyosesis ng Bombay|Arsobispo ng Bombay]] at luklukan ng Katoliko Romanong [[Katoliko Romanong Arkidiyosesis ng Bombay|Arkidiyosesis ng Bombay]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mid-day.com/articles/god-has-now-started-working-from-home/22713240|title=God has now started working from home|date=5 April 2020|website=mid-day|access-date=19 Nobiyembre 2020|archive-date=28 Nobiyembre 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128004849/https://www.mid-day.com/articles/god-has-now-started-working-from-home/22713240|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=3vKiDwAAQBAJ&amp;pg=PT65|title=DK Eyewitness Top 10 Mumbai|first=D. K.|last=Eyewitness|date=3 October 2019|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=9780241430460|via=Google Books}}&lt;/ref&gt; Ang katedral ay matatagpuan sa pook [[Colaba]] sa [[Timog Mumbai]], at itinayo sa istilong [[Arkitekturang Neogotiko|Neogotiko]].

Matatagpuan ito sa loob ng Mataas na Paaralan ng Banal na Pangalan na itinatag noong 1939

== Mga sanggunian ==
[[File:Cathedral of the Holy Name, Mumbai.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cathedral%20of%20the%20Holy%20Name,%20Mumbai.jpg|left|thumb|Labas{{Dead link|date=Septiyembre 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ng Katedral.]]</text>
      <sha1>fm0rht31t0ce1792hhj6imxayevca1i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hari at Sukhmani</title>
    <ns>0</ns>
    <id>315853</id>
    <revision>
      <id>2205950</id>
      <parentid>2058354</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T16:35:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2205950</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4251" sha1="ji5koyvztrwn9kdx7bn3e6ynfmhvgg2" xml:space="preserve">Ang '''Hari at Sukhmani''' (na inistilo din bilang '''Hari + Sukhmani''') ay isang Indiyanong [[folktronika]]ng duo na binubuo nina Hari Singh Jaaj at Sukhmani Malik, na kilala sa pagsasanib ng tradisyonal na [[awiting-pambayan ng Punjab]] sa [[elektronikong musika]], at pagsasama ng mga elemento mula sa [[panulaang Sufi]] ng [[Bulle Shah]], [[Baba Farid]], [[Kabir]], at [[Shah Hussain]], sa kanilang mga komposisyon.&lt;ref name=&quot;auto13&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.mid-day.com/articles/culture-news-hari-and-sukhmani-to-perform-at-a-mumbai-gig-tomorrow-lifestyle-mumbai-event/18176159|title=Punjabi Folk from the console: Hari and Sukhmani to perform at a Mumbai gig tomorrow|date=18 April 2017|website=mid-day}}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto23&quot;&gt;{{Cite web|url=https://rollingstoneindia.com/in-the-studio-hari-and-sukhmani/|title=In The Studio: Hari and Sukhmani -|date=1 August 2012|via=Rolling Stone India}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto33&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.business-standard.com/article/news-ani/punjabi-folktronica-duo-hari-sukhmani-perform-in-new-delhi-114060900126_1.html|title=Punjabi 'folktronica' duo Hari-Sukhmani perform in New Delhi|date=9 June 2014|via=Business Standard}}&lt;/ref&gt;

== Kalagayan ==

=== Hari Singh ===
Si Hari Singh Jaaj ay ipinanganak sa [[Chandigarh]] at nag-aral sa [[Ang Doon School|The Doon School]] sa Dehradun. Nagtapos siya ng degree sa matematika mula sa [[Kolehiyong St. Xavier, Mumbai]].&lt;ref name=&quot;auto23&quot;/&gt; Pagkatapos ay nag-aral siya ng [[audio engineer]]ing sa [[Chennai]], at kalaunan ay nagpakadalubhasa sa [[Teknolohiyang musika (elektroniko at digital)|produksiyon ng elektronikong musika]] sa [[Manchester]], UK.&lt;ref name=&quot;auto23&quot;/&gt; Gumaganap siya bilang backing vocalist at producer at audio engineer.{{fact}}

=== Sukhmani Malik ===
Si Sukhmani Malik ay ipinanganak sa [[New Delhi]] at lumaki sa [[Chandigarh]], nakikinig sa mga katutubong kanta at [[musikang Sufi]].&lt;ref name=&quot;auto53&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.asianage.com/entertainment/music/271119/the-musical-jodi.html|title=The musical jodi|first=Mayank|last=Goyal|date=27 November 2019|website=The Asian Age}}&lt;/ref&gt; Nakakuha siya ng [[batsilyer na degree]] sa sikolohiya at musika at pagkatapos ay nagtapos ng master sa [[Klasikal na musikang Hindustani|klasikal na bokal na musikang Hindustani]] sa Chandigarh.&lt;ref name=&quot;auto23&quot;/&gt; Sa pagitan ng 2003 at 2007, nagsanay siya kasama ang isang klasikal na bokalista sa [[Rampur-Sahaswan gharana|Rampur gharana]].&lt;ref name=&quot;auto23&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;auto33&quot;/&gt;

=== Banda ===
Nagkita sina Singh at Malik noong Nobyembre 2008, at natuklasan ang magkaparehong interes sa katutubong musika.&lt;ref name=&quot;auto53&quot;/&gt; Bumuo sila ng banda noong 2009, gumawa ng 10 kanta at nakuha ang kanilang unang [[Gig (musika)|gig]] sa loob ng &quot;ilang linggo&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.redbull.com/in-en/know-your-track-with-hari-and-sukhmani|title=Know your Track with Hari and Sukhmani|website=Red Bull}}&lt;/ref&gt; Parehong kumakanta sina Singh at Malik, habang ang una ay nagtatrabaho din bilang isang producer at nagpapatakbo ng console sa panahon ng mga live na pagtatanghal.&lt;ref name=&quot;auto13&quot;/&gt; Pinagsasama ng kanilang mga kanta ang [[awiting-pambayan ng Punjab]] at [[elektronikong musika]], at hinugot mula sa mga tula ng mga santo ng Sufi tulad nina [[Bulle Shah]], [[Baba Farid]], [[Kabir]], at [[Shah Hussain]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ahmedabadmirror.indiatimes.com/others/sunday-read/Electronic-poets/articleshow/51373798.cms|title=Electronic poets|website=Ahmedabad Mirror}}&lt;/ref&gt; Ang mga komposisyon ay kilala upang ang mga madla ngayon ay makakabasa ng mga akda ng mga manunulang Sufi.{{fact}} Sa isang panayam noong 2013 sa ''[[Ang Hindu|The Hindu]]'', ipinaliwanag ni Malik ang kanilang piniling genre, &quot;Ang ideya ay gumawa ng mga lumang katutubong kanta, dahil hindi sila naririnig ng bagong henerasyon. At gusto ni Hari na pumunta sa isang chill-out zone kasama nito.&quot;&lt;ref name=&quot;auto42&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/music/folk-tales-from-chandigarh/article4272899.ece|title=Folk tales from Chandigarh|first=Budhaditya|last=Bhattacharya|date=4 January 2013|via=www.thehindu.com}}&lt;/ref&gt;

== Mga sanggunian ==</text>
      <sha1>ji5koyvztrwn9kdx7bn3e6ynfmhvgg2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Eskudo ng Costa Rica</title>
    <ns>0</ns>
    <id>327219</id>
    <revision>
      <id>2205949</id>
      <parentid>2205280</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T15:06:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2205949</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22057" sha1="eyi546xpsayo5xi9r414bnl24nr6lvh" xml:space="preserve">{{Infobox coat of arms
|name             = Coat of arms of Costa Rica
|image            = Coat of arms of Costa Rica.svg
|image_width      = 250
|middle           = 
|middle_width     = 
|middle_caption   = 
|lesser           = 
|lesser_width     = 
|lesser_caption   = 
|armiger          = [[Costa Rica|Republic of Costa Rica]]
|year_adopted     = 1848 &lt;br&gt; (5 May 1998 alteration added smoke to volcanoes&lt;ref&gt;[http://www.visitcostarica.com/ict/paginas/informacion.asp National Symbols, Instituto Costarricense de Turismo] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717215236/http://www.visitcostarica.com/ict/paginas/informacion.asp |date=2011-07-17 }} Accessed 2011-07-19&lt;/ref&gt;)
|crest            = An ribbon azure bearing the legend &quot;[[Central America|AMÉRICA CENTRAL]]&quot;.
|torse            = 
|shield           = 
|supporters       = 
|compartment      = 
|motto            = [[Costa Rica|REPÚBLICA DE COSTA RICA]]
|orders           = 
|other_elements   = A [[Console (heraldry)|console]] or.
|earlier_versions = 
|use              = 
}}

Ang '''eskudo ng Costa Rica''' {{lang-es|escudo de Costa Rica}} ay idinisenyo noong 1848, na may mga pagbabago noong 1906, 1964, at 1998. Ang pinakahuling pagbabago ay ang pagdaragdag ng usok upang makilala ang tatlong bulkan.&lt;ref name= &quot;1998ExecDecree&quot;&gt;[http://196.40.56.12/scij/scripts/TextoCompleto.dll?Texto&amp;nNorma=43741&amp;nVersion=46098&amp;nTamanoLetra=10&amp;strWebNormativa=http://www.pODgSCj/NSCJ. =sa;PWD=scij;DATABASE=SCIJ_NRM;&amp;strServidor=\\pgr04&amp;strUnidad=D:&amp;strJavaScript=NO Ang 1998 Executive Decree]{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=1998 Executive Decree]{{Dead link|date=Marso 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=1 -07-19 {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;

== Pre-1821 colony of Spanish Empire ==
Bago ang 1821, [[Costa Rica]] ay bahagi ng [[Imperyong Espanyol]] at walang lokal na eskudo. Ang mga braso ng naghaharing monarko ang ginamit sa halip. Ang tanging lungsod na nagkaroon ng lokal na eskudo ay ang lungsod ng [[Cartago, Costa Rica|Cartago]], na iginawad ni Haring [[Philip II ng Espanya|Phillip II]] noong 1565. Pagkatapos ng kalayaan nito mula sa [[Spain] ] noong 1821, ang [[Costa Rica]] ay nagtatag ng iba't ibang lupon ng pamahalaan na nagsisikap na magpasya sa hinaharap nito, na nagdedebate sa pagitan ng pagiging malaya (republikano) o sumali sa [[Mexican Empire]] (imperyalista). Ang kawalan ng desisyon ay humantong sa [[Labanan ng Ochomogo]] noong 5 Abril 1823, na may desisyon na manatiling independyente at ilipat ang kabiserang lungsod mula Cartago patungong San José. Dahil sa malalayong distansya at mahirap na komunikasyon noong panahong iyon, napagtanto ng mga imperyalista na ang [[Mexican Empire]] ay hindi na umiiral mula noong Marso 1823.

== Sandata ng pederal at estado ==
Noong Marso 1824, nang sumali ang Costa Rica sa [[Federal Republic of Central America|United Provinces of Central America]] na mga armas na ipinahayag ng konstitusyon ng bagong republika ay naging mga sandata ng Estado ng Costa Rica. Ang coat of arm na ito ay binubuo ng isang tatsulok, kung saan limang bulkan ang tumaas mula sa dagat na sumisimbolo sa limang miyembrong estado ng United Provinces; sa itaas ng mga bulkan ay may nagniningning na pulang [[Phrygian cap]] at isang [[bahaghari]]. Ang coat of arm na ito na may maliliit na pagbabago ay ginagamit pa rin ng pambansang coat of arms ng [[El Salvador]] at [[Nicaragua]].

Noong 2 Nobyembre 1824, pinagtibay ng Costa Rica ang unang eskudo nito bilang isang estado sa loob ng pederasyon na nagpapakita ng kanang bahagi ng dibdib ng isang hubad na lalaki at nakataas na braso na napapalibutan ng bilog ng berdeng mga bundok at ang malayang estado ng Costa Rica.&lt;ref name=&quot;historia&quot;&gt;[http://www.historia.fcs.ucr.ac.cr/mod-cole/2004/bandyescudos/escudos.htm History of the Coat of Arms of Costa Rica] {{webarchive|url= https://web.archive.org/web/20090120045345/http://historia.fcs.ucr.ac.cr/mod-cole/2004/bandyescudos/escudos.htm |date=2009-01-20 }} Na-access 2008-02-01 {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;

== Mga armas ng isang malayang estado ==
Noong 1840, pagkatapos ng pag-alis ng Costa Rica mula sa federation, isang bagong coat of arms ang pinagtibay, ang una para sa Costa Rica bilang isang soberanya at independiyenteng estado. Binubuo ito ng isang walong-tulis na nagniningning na bituin sa isang asul na patlang na napapalibutan ng dilaw na bilog na may alamat na Estado ng Costa Rica. Ang coat of arm na ito ay pinigilan noong 1842 ni [[Francisco Morazán]] sa panahon ng kanyang bigong bid na muling pagsamahin ang [[Federal Republic of Central America]]. Ang 1824 na armas ay ginamit sa panahong ito.&lt;ref name=&quot;historia&quot; /&gt;

==Makasaysayang eskudo ng republika==
[[File:Unang postal stamp CR 4 Reales 1863.jpg|thumb|150px|Ang disenyo ng 1848 coat of arms ay itinampok sa unang Costa Rican [[postal stamp]], na inilabas noong 1863.]]
Ang batayan ng kasalukuyang pambansang coat of arms ng Costa Rica ay pinagtibay noong Setyembre 29, 1848, sa panahon ng pagkapangulo ni Dr [[Jose Maria Castro Madriz]] kasama ang bagong watawat. Ang parehong mga disenyo ay iniuugnay kay Pacifica Fernandez, asawa ni Mr Castro Madriz. Ang mga sandata na ito ay makabuluhang binago ng batas bilang 18 ng 27 Nobyembre 1906, na nag-alis ng mga simbolo ng militar, pambansang watawat at sungay ng kasaganaan na nakapaloob sa disenyo noong 1848.&lt;ref name=&quot;historia&quot; /&gt;</text>
      <sha1>eyi546xpsayo5xi9r414bnl24nr6lvh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>DYSI</title>
    <ns>0</ns>
    <id>332498</id>
    <revision>
      <id>2205977</id>
      <parentid>2144352</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T04:20:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26790-06</username>
        <id>161416</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Clean up</comment>
      <origin>2205977</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4648" sha1="2lb7kfp45rhxnkwt9v7r3cc0qu7hurt" xml:space="preserve">{{Infobox radio station
| name                = Super Radyo Iloilo
| callsign            = DYSI
| logo                = 
| city                = [[Lungsod ng Iloilo]]
| area                = [[Iloilo]], [[Guimaras]] at mga karatig na lugar
| branding            = GMA Super Radyo DYSI 1323
| airdate             = Setyembre 1, 1985
| frequency           = 1323 kHz
| repeater            = {{ubl|[[Bacolod]]: DYSB 1179 kHz|[[Roxas, Capiz|Roxas]]: DYBB 1503 kHz}}
| format              = [[News]], [[:en:Public affairs (broadcasting)|Public Affairs]], [[:en:Talk radio|Talk]]
| language            = [[Hiligaynon language|Hiligaynon]], [[Filipino language|Filipino]]
| licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]]
| power               = 10,000 watts
| erp                 = 20,000 watts
| class               = B
| callsign_meaning    = '''S'''uper Radyo '''I'''loilo
| former_callsigns    = DYXX-AM (1985–1997)
| former_frequencies  = 873 kHz (2006–2007)
| network             = Super Radyo
| owner               = [[GMA Network (company)|GMA Network Inc.]]
| sister_stations     = [[DYMK]] (Barangay FM 93.5) &lt;br&gt; DYXX-TV ([[GMA Network|GMA TV-6 Iloilo]]) &lt;br&gt; DYKV-TV ([[GTV (Philippine TV network)|GTV 28 Iloilo]])
| website             = [http://www.gmanetwork.com GMANetwork.com]
| webcast             = 
}}

Ang '''DYSI''' (1323 [[:en:AM broadcasting|AM]]) '''Super Radyo''' ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc.]] Ang estudo nito ay matatagpuan sa loob ng GMA Compound, Phase 5, Alta Tierra Village, Brgy. Quntin Salas, Jaro, [[Lungsod ng Iloilo]], at ang transmiter nito ay matatagpuan sa Brgy. Navais, Mandurriao, [[Lungsod ng Iloilo]].&lt;ref&gt;[https://nnc.gov.ph/regional-offices/visayas/region-vi-western-visayas/2149-nnc-r6-gma-super-radyo-dysi-1323-broadcast-first-nutrition-school-on-the-air-in-western-visayas NNC R6, GMA Super Radyo DYSI 1323 broadcast first Nutrition School-on-the-Air in Western Visayas]{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://fo6.dswd.gov.ph/2020/10/dswd-6-recognizes-media-suppport-in-wv/ DSWD-6 recognizes media {{sic|sup|pport|nolink=y}} in WV]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://lawphil.net/judjuris/juri2014/sep2014/gr_205357_so_2014.html G.R. No. 205357]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=RMN ends Bombo era in Iloilo – survey |url=https://archive.dailyguardian.com.ph/rmn-ends-bombo-era-in-iloilo-survey/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210113215614/https://archive.dailyguardian.com.ph/rmn-ends-bombo-era-in-iloilo-survey/ |archive-date=2021-01-13 |access-date=2021-01-12}}&lt;/ref&gt;

==Listahan ng mga programang palabas sa DYSI Iloilo=
Most of the programs are hooked up to [[DZBB-AM|DZBB]] Manila.

===Balita===
* ''[[24 Oras|24 Oras sa DYSI Iloilo]]'' &lt;small&gt;(simulcast over [[GMA Network]])&lt;/small&gt;
* ''24 Oras Western Visayas sa DYSI'' &lt;small&gt;(delayed simulcast over GMA Iloilo)&lt;/small&gt;
* ''Bigtime Balita'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]]) &lt;/small&gt;
* ''Buena Manong Balita'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Hataw sa Hapon'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Melo del Prado sa Super Radyo DZBB'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Ratsada sa Radyo''
* ''Ronda Iloilo''
* ''Super Balita''
** ''Super Balita sa Umaga Nationwide'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]] and [[GMA News TV]])&lt;/small&gt;
** ''Super Balita sa Tanghali Nationwide'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Super Balita: Numero Uno''
* ''[[Saksi]]'' &lt;small&gt;(simulcast over [[GMA Network]])&lt;/small&gt;
* ''Saksi sa Dobol B'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;

===General commentary===
* ''Dobol Weng sa Dobol B''
* ''Sentensyador''
* ''Pasada 1323''
* ''TKO: Talakayan, Komentaryo at Opinyon'' &lt;small&gt;([[DZBB-AM|DZBB]] hookup)&lt;/small&gt;

===Serbisyo publiko===
* ''Bayan Mo, I-Patrol Mo sa Radyo''
* ''I M Ready sa Dobol B'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Oplan 1323''

===Health and lifestyle issues===
* ''Pinoy MD sa Super Radyo DZBB'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;

===Entertainment===
* ''Sumasapuso sa DYSI''
* ''Sakto'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Todo-Todo, Walang Preno'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Trending''

===General love advice, personal at musika===
* ''Dr. Love Radio Show'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
** ''Dr. Love: Always and Forever''

== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}

{{Iloilo City Radio}}

[[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Iloilo]]</text>
      <sha1>2lb7kfp45rhxnkwt9v7r3cc0qu7hurt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2205978</id>
      <parentid>2205977</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T04:20:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26790-06</username>
        <id>161416</id>
      </contributor>
      <comment>/* Listahan ng mga programang palabas sa DYSI Iloilo */ Clean up</comment>
      <origin>2205978</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4649" sha1="tjjvzqv26xc01kcclzors78vak0865z" xml:space="preserve">{{Infobox radio station
| name                = Super Radyo Iloilo
| callsign            = DYSI
| logo                = 
| city                = [[Lungsod ng Iloilo]]
| area                = [[Iloilo]], [[Guimaras]] at mga karatig na lugar
| branding            = GMA Super Radyo DYSI 1323
| airdate             = Setyembre 1, 1985
| frequency           = 1323 kHz
| repeater            = {{ubl|[[Bacolod]]: DYSB 1179 kHz|[[Roxas, Capiz|Roxas]]: DYBB 1503 kHz}}
| format              = [[News]], [[:en:Public affairs (broadcasting)|Public Affairs]], [[:en:Talk radio|Talk]]
| language            = [[Hiligaynon language|Hiligaynon]], [[Filipino language|Filipino]]
| licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]]
| power               = 10,000 watts
| erp                 = 20,000 watts
| class               = B
| callsign_meaning    = '''S'''uper Radyo '''I'''loilo
| former_callsigns    = DYXX-AM (1985–1997)
| former_frequencies  = 873 kHz (2006–2007)
| network             = Super Radyo
| owner               = [[GMA Network (company)|GMA Network Inc.]]
| sister_stations     = [[DYMK]] (Barangay FM 93.5) &lt;br&gt; DYXX-TV ([[GMA Network|GMA TV-6 Iloilo]]) &lt;br&gt; DYKV-TV ([[GTV (Philippine TV network)|GTV 28 Iloilo]])
| website             = [http://www.gmanetwork.com GMANetwork.com]
| webcast             = 
}}

Ang '''DYSI''' (1323 [[:en:AM broadcasting|AM]]) '''Super Radyo''' ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc.]] Ang estudo nito ay matatagpuan sa loob ng GMA Compound, Phase 5, Alta Tierra Village, Brgy. Quntin Salas, Jaro, [[Lungsod ng Iloilo]], at ang transmiter nito ay matatagpuan sa Brgy. Navais, Mandurriao, [[Lungsod ng Iloilo]].&lt;ref&gt;[https://nnc.gov.ph/regional-offices/visayas/region-vi-western-visayas/2149-nnc-r6-gma-super-radyo-dysi-1323-broadcast-first-nutrition-school-on-the-air-in-western-visayas NNC R6, GMA Super Radyo DYSI 1323 broadcast first Nutrition School-on-the-Air in Western Visayas]{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://fo6.dswd.gov.ph/2020/10/dswd-6-recognizes-media-suppport-in-wv/ DSWD-6 recognizes media {{sic|sup|pport|nolink=y}} in WV]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://lawphil.net/judjuris/juri2014/sep2014/gr_205357_so_2014.html G.R. No. 205357]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=RMN ends Bombo era in Iloilo – survey |url=https://archive.dailyguardian.com.ph/rmn-ends-bombo-era-in-iloilo-survey/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210113215614/https://archive.dailyguardian.com.ph/rmn-ends-bombo-era-in-iloilo-survey/ |archive-date=2021-01-13 |access-date=2021-01-12}}&lt;/ref&gt;

==Listahan ng mga programang palabas sa DYSI Iloilo==
Most of the programs are hooked up to [[DZBB-AM|DZBB]] Manila.

===Balita===
* ''[[24 Oras|24 Oras sa DYSI Iloilo]]'' &lt;small&gt;(simulcast over [[GMA Network]])&lt;/small&gt;
* ''24 Oras Western Visayas sa DYSI'' &lt;small&gt;(delayed simulcast over GMA Iloilo)&lt;/small&gt;
* ''Bigtime Balita'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]]) &lt;/small&gt;
* ''Buena Manong Balita'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Hataw sa Hapon'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Melo del Prado sa Super Radyo DZBB'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Ratsada sa Radyo''
* ''Ronda Iloilo''
* ''Super Balita''
** ''Super Balita sa Umaga Nationwide'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]] and [[GMA News TV]])&lt;/small&gt;
** ''Super Balita sa Tanghali Nationwide'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Super Balita: Numero Uno''
* ''[[Saksi]]'' &lt;small&gt;(simulcast over [[GMA Network]])&lt;/small&gt;
* ''Saksi sa Dobol B'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;

===General commentary===
* ''Dobol Weng sa Dobol B''
* ''Sentensyador''
* ''Pasada 1323''
* ''TKO: Talakayan, Komentaryo at Opinyon'' &lt;small&gt;([[DZBB-AM|DZBB]] hookup)&lt;/small&gt;

===Serbisyo publiko===
* ''Bayan Mo, I-Patrol Mo sa Radyo''
* ''I M Ready sa Dobol B'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Oplan 1323''

===Health and lifestyle issues===
* ''Pinoy MD sa Super Radyo DZBB'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;

===Entertainment===
* ''Sumasapuso sa DYSI''
* ''Sakto'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Todo-Todo, Walang Preno'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Trending''

===General love advice, personal at musika===
* ''Dr. Love Radio Show'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
** ''Dr. Love: Always and Forever''

== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}

{{Iloilo City Radio}}

[[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Iloilo]]</text>
      <sha1>tjjvzqv26xc01kcclzors78vak0865z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2205982</id>
      <parentid>2205978</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T04:30:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26790-06</username>
        <id>161416</id>
      </contributor>
      <comment>/* Entertainment */ Clean up</comment>
      <origin>2205982</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4672" sha1="tsgn9o4yl03my7ktarnjlih2by01ra7" xml:space="preserve">{{Infobox radio station
| name                = Super Radyo Iloilo
| callsign            = DYSI
| logo                = 
| city                = [[Lungsod ng Iloilo]]
| area                = [[Iloilo]], [[Guimaras]] at mga karatig na lugar
| branding            = GMA Super Radyo DYSI 1323
| airdate             = Setyembre 1, 1985
| frequency           = 1323 kHz
| repeater            = {{ubl|[[Bacolod]]: DYSB 1179 kHz|[[Roxas, Capiz|Roxas]]: DYBB 1503 kHz}}
| format              = [[News]], [[:en:Public affairs (broadcasting)|Public Affairs]], [[:en:Talk radio|Talk]]
| language            = [[Hiligaynon language|Hiligaynon]], [[Filipino language|Filipino]]
| licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]]
| power               = 10,000 watts
| erp                 = 20,000 watts
| class               = B
| callsign_meaning    = '''S'''uper Radyo '''I'''loilo
| former_callsigns    = DYXX-AM (1985–1997)
| former_frequencies  = 873 kHz (2006–2007)
| network             = Super Radyo
| owner               = [[GMA Network (company)|GMA Network Inc.]]
| sister_stations     = [[DYMK]] (Barangay FM 93.5) &lt;br&gt; DYXX-TV ([[GMA Network|GMA TV-6 Iloilo]]) &lt;br&gt; DYKV-TV ([[GTV (Philippine TV network)|GTV 28 Iloilo]])
| website             = [http://www.gmanetwork.com GMANetwork.com]
| webcast             = 
}}

Ang '''DYSI''' (1323 [[:en:AM broadcasting|AM]]) '''Super Radyo''' ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc.]] Ang estudo nito ay matatagpuan sa loob ng GMA Compound, Phase 5, Alta Tierra Village, Brgy. Quntin Salas, Jaro, [[Lungsod ng Iloilo]], at ang transmiter nito ay matatagpuan sa Brgy. Navais, Mandurriao, [[Lungsod ng Iloilo]].&lt;ref&gt;[https://nnc.gov.ph/regional-offices/visayas/region-vi-western-visayas/2149-nnc-r6-gma-super-radyo-dysi-1323-broadcast-first-nutrition-school-on-the-air-in-western-visayas NNC R6, GMA Super Radyo DYSI 1323 broadcast first Nutrition School-on-the-Air in Western Visayas]{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://fo6.dswd.gov.ph/2020/10/dswd-6-recognizes-media-suppport-in-wv/ DSWD-6 recognizes media {{sic|sup|pport|nolink=y}} in WV]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://lawphil.net/judjuris/juri2014/sep2014/gr_205357_so_2014.html G.R. No. 205357]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=RMN ends Bombo era in Iloilo – survey |url=https://archive.dailyguardian.com.ph/rmn-ends-bombo-era-in-iloilo-survey/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210113215614/https://archive.dailyguardian.com.ph/rmn-ends-bombo-era-in-iloilo-survey/ |archive-date=2021-01-13 |access-date=2021-01-12}}&lt;/ref&gt;

==Listahan ng mga programang palabas sa DYSI Iloilo==
Most of the programs are hooked up to [[DZBB-AM|DZBB]] Manila.

===Balita===
* ''[[24 Oras|24 Oras sa DYSI Iloilo]]'' &lt;small&gt;(simulcast over [[GMA Network]])&lt;/small&gt;
* ''24 Oras Western Visayas sa DYSI'' &lt;small&gt;(delayed simulcast over GMA Iloilo)&lt;/small&gt;
* ''Bigtime Balita'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]]) &lt;/small&gt;
* ''Buena Manong Balita'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Hataw sa Hapon'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Melo del Prado sa Super Radyo DZBB'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Ratsada sa Radyo''
* ''Ronda Iloilo''
* ''Super Balita''
** ''Super Balita sa Umaga Nationwide'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]] and [[GMA News TV]])&lt;/small&gt;
** ''Super Balita sa Tanghali Nationwide'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Super Balita: Numero Uno''
* ''[[Saksi]]'' &lt;small&gt;(simulcast over [[GMA Network]])&lt;/small&gt;
* ''Saksi sa Dobol B'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;

===General commentary===
* ''Dobol Weng sa Dobol B''
* ''Sentensyador''
* ''Pasada 1323''
* ''TKO: Talakayan, Komentaryo at Opinyon'' &lt;small&gt;([[DZBB-AM|DZBB]] hookup)&lt;/small&gt;

===Serbisyo publiko===
* ''Bayan Mo, I-Patrol Mo sa Radyo''
* ''I M Ready sa Dobol B'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Oplan 1323''

===Health and lifestyle issues===
* ''Pinoy MD sa Super Radyo DZBB'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;

===Entertainment===
* ''Gwapo Ka! Iloilo''
* ''Sumasapuso sa DYSI''
* ''Sakto'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Todo-Todo, Walang Preno'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Trending''

===General love advice, personal at musika===
* ''Dr. Love Radio Show'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
** ''Dr. Love: Always and Forever''

== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}

{{Iloilo City Radio}}

[[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Iloilo]]</text>
      <sha1>tsgn9o4yl03my7ktarnjlih2by01ra7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>DXGM-AM</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333675</id>
    <revision>
      <id>2205979</id>
      <parentid>2154604</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T04:26:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26790-06</username>
        <id>161416</id>
      </contributor>
      <comment>/* Listahan ng mga programang palabas sa DXGM Davao */ Clean up</comment>
      <origin>2205979</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4138" sha1="bxjejp5w7em2xxj01nwelj30nl9dq2x" xml:space="preserve">{{Infobox radio station
| name                = Super Radyo Davao
| callsign            = DXGM
| logo                = 
| logo_size           = 230px
| city                = [[Lungsod ng Davao]]
| area                = [[Rehiyon ng Davao]] at mga karatig na lugar
| branding            = GMA Super Radyo DXGM 1125
| airdate             = 1977 (sa 900 kHz) &lt;br&gt;Marso 9, 1996 (sa 1125 kHz)
| frequency           = 1125 kHz
| format              = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs programming|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]]
| language            = [[Cebuano language|Cebuano]], [[Filipino language|Filipino]]
| licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]]
| power               = 10,000 [[watt]]s
| erp                 =
| class               = 
| former_frequencies  = [[DXIP|900 kHz]] (1977–1994)
| callsign_meaning    = '''G'''lobal '''M'''edia Arts
| network             = Super Radyo
| owner               = [[GMA Network (company)|GMA Network Inc.]]
| sister_stations     = [[DXRV-FM|Barangay FM 103.5]]&lt;br&gt; [[DXMJ-TV|GMA 5 Davao]] &lt;br&gt; [[DXRA-TV|GTV 27 Davao]]
| website             = [http://www.gmanetwork.com www.gmanetwork.com/radio] 
}}

Ang '''DXGM''' (1125 [[:en:AM broadcasting|AM]]) '''Super Radyo''' ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]. Ang estudyo nito ay matatagpuan sa GMA Network Complex, Shrine Hills, Matina, [[Lungsod ng Davao]], at ang transmiter nito ay matatagpuan sa Ma-a, [[Lungsod ng Davao]].&lt;ref&gt;{{cite news |date=March 9, 1996 |title=GMA Network inaugurates two new radio stations in Davao City |newspaper=[[Manila Standard]] |url=https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&amp;dat=19960309&amp;printsec=frontpage&amp;hl=en |access-date=January 13, 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://edgedavao.net/the-big-news/2014/06/23/dxgm-super-radyo-conquers-airwave/ DXGM Super Radyo conquers airwave]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.pressreader.com/philippines/sunstar-davao/20140710/281994670597222 ‘Good programming’ as a strength]&lt;/ref&gt;

==Listahan ng mga programang palabas sa DXGM Davao==
Most of the programs are hooked up to [[DZBB-AM|DZBB]] Manila.

===Balita===
* ''[[24 Oras|24 Oras sa DXGM]]'' &lt;small&gt;(simulcast over [[GMA Network]])&lt;/small&gt;
* ''24 Oras Southern Mindanao sa DXGM'' &lt;small&gt;(delayed simulcast over GMA Cebu)&lt;/small&gt;
* ''Bigtime Balita'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]]) &lt;/small&gt;
* ''Buena Manong Balita'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Buntag na, Davao!''
* ''DXGM Express Balita''
* ''Hataw sa Hapon'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Melo del Prado sa Super Radyo DZBB'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Super Radyo: Super Balita''
** ''Super Balita sa Umaga Nationwide'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]] and [[GMA News TV]])&lt;/small&gt;
** ''Super Balita sa Tanghali Nationwide'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''[[Saksi]]'' &lt;small&gt;(simulcast over [[GMA Network]])&lt;/small&gt;
* ''Saksi sa Dobol B'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;

===General commentary===
* ''Jun Baring on Board: Saksi''
* ''Dobol Weng sa Dobol B''
* ''One on One sa Super Radyo''
* ''Pasada 999''
* ''TKO: Talakayan, Komentaryo at Opinyon'' &lt;small&gt;([[DZBB-AM|DZBB]] hookup)&lt;/small&gt;

===Serbisyo publiko===
* ''Bayan Mo, I-Patrol Mo sa Radyo''
* ''I M Ready sa Dobol B'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Imbestigador Southern Mindanao''

===Health and lifestyle issues===
* ''Pinoy MD sa Super Radyo DZBB'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;

===Entertainment===
* ''From Susan with Love''
* ''Paswerte sa Herbal Coffee''
* ''Sumasapuso sa DXGM''
* ''Sakto'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Todo-Todo, Walang Preno'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Trending''

===General love advice, personal at musika===
* ''Dr. Love Radio Show'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
** ''Dr. Love: Always and Forever''

== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}

{{Davao City Radio}}

[[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Lungsod ng Davao]]</text>
      <sha1>bxjejp5w7em2xxj01nwelj30nl9dq2x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2205980</id>
      <parentid>2205979</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T04:26:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26790-06</username>
        <id>161416</id>
      </contributor>
      <comment>/* Balita */ Clean up</comment>
      <origin>2205980</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4157" sha1="oaa5qg7oz4red41spu8kdb6nf995j1h" xml:space="preserve">{{Infobox radio station
| name                = Super Radyo Davao
| callsign            = DXGM
| logo                = 
| logo_size           = 230px
| city                = [[Lungsod ng Davao]]
| area                = [[Rehiyon ng Davao]] at mga karatig na lugar
| branding            = GMA Super Radyo DXGM 1125
| airdate             = 1977 (sa 900 kHz) &lt;br&gt;Marso 9, 1996 (sa 1125 kHz)
| frequency           = 1125 kHz
| format              = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs programming|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]]
| language            = [[Cebuano language|Cebuano]], [[Filipino language|Filipino]]
| licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]]
| power               = 10,000 [[watt]]s
| erp                 =
| class               = 
| former_frequencies  = [[DXIP|900 kHz]] (1977–1994)
| callsign_meaning    = '''G'''lobal '''M'''edia Arts
| network             = Super Radyo
| owner               = [[GMA Network (company)|GMA Network Inc.]]
| sister_stations     = [[DXRV-FM|Barangay FM 103.5]]&lt;br&gt; [[DXMJ-TV|GMA 5 Davao]] &lt;br&gt; [[DXRA-TV|GTV 27 Davao]]
| website             = [http://www.gmanetwork.com www.gmanetwork.com/radio] 
}}

Ang '''DXGM''' (1125 [[:en:AM broadcasting|AM]]) '''Super Radyo''' ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]. Ang estudyo nito ay matatagpuan sa GMA Network Complex, Shrine Hills, Matina, [[Lungsod ng Davao]], at ang transmiter nito ay matatagpuan sa Ma-a, [[Lungsod ng Davao]].&lt;ref&gt;{{cite news |date=March 9, 1996 |title=GMA Network inaugurates two new radio stations in Davao City |newspaper=[[Manila Standard]] |url=https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&amp;dat=19960309&amp;printsec=frontpage&amp;hl=en |access-date=January 13, 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://edgedavao.net/the-big-news/2014/06/23/dxgm-super-radyo-conquers-airwave/ DXGM Super Radyo conquers airwave]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.pressreader.com/philippines/sunstar-davao/20140710/281994670597222 ‘Good programming’ as a strength]&lt;/ref&gt;

==Listahan ng mga programang palabas sa DXGM Davao==
Most of the programs are hooked up to [[DZBB-AM|DZBB]] Manila.

===Balita===
* ''[[24 Oras|24 Oras sa DXGM]]'' &lt;small&gt;(simulcast over [[GMA Network]])&lt;/small&gt;
* ''24 Oras Southern Mindanao sa DXGM'' &lt;small&gt;(delayed simulcast over GMA Cebu)&lt;/small&gt;
* ''Bigtime Balita'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]]) &lt;/small&gt;
* ''Buena Manong Balita'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Buntag na, Davao!''
* ''DXGM Express Balita''
* ''Hataw sa Hapon'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Melo del Prado sa Super Radyo DZBB'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Super Radyo: Super Balita''
* ''Super Balita''
** ''Super Balita sa Umaga Nationwide'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]] and [[GMA News TV]])&lt;/small&gt;
** ''Super Balita sa Tanghali Nationwide'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''[[Saksi]]'' &lt;small&gt;(simulcast over [[GMA Network]])&lt;/small&gt;
* ''Saksi sa Dobol B'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;

===General commentary===
* ''Jun Baring on Board: Saksi''
* ''Dobol Weng sa Dobol B''
* ''One on One sa Super Radyo''
* ''Pasada 999''
* ''TKO: Talakayan, Komentaryo at Opinyon'' &lt;small&gt;([[DZBB-AM|DZBB]] hookup)&lt;/small&gt;

===Serbisyo publiko===
* ''Bayan Mo, I-Patrol Mo sa Radyo''
* ''I M Ready sa Dobol B'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Imbestigador Southern Mindanao''

===Health and lifestyle issues===
* ''Pinoy MD sa Super Radyo DZBB'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;

===Entertainment===
* ''From Susan with Love''
* ''Paswerte sa Herbal Coffee''
* ''Sumasapuso sa DXGM''
* ''Sakto'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Todo-Todo, Walang Preno'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Trending''

===General love advice, personal at musika===
* ''Dr. Love Radio Show'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
** ''Dr. Love: Always and Forever''

== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}

{{Davao City Radio}}

[[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Lungsod ng Davao]]</text>
      <sha1>oaa5qg7oz4red41spu8kdb6nf995j1h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2205981</id>
      <parentid>2205980</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T04:27:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26790-06</username>
        <id>161416</id>
      </contributor>
      <comment>/* Balita */ Clean up</comment>
      <origin>2205981</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4158" sha1="jcstyyd8oe1tkuz26w6k80suqdvswf3" xml:space="preserve">{{Infobox radio station
| name                = Super Radyo Davao
| callsign            = DXGM
| logo                = 
| logo_size           = 230px
| city                = [[Lungsod ng Davao]]
| area                = [[Rehiyon ng Davao]] at mga karatig na lugar
| branding            = GMA Super Radyo DXGM 1125
| airdate             = 1977 (sa 900 kHz) &lt;br&gt;Marso 9, 1996 (sa 1125 kHz)
| frequency           = 1125 kHz
| format              = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs programming|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]]
| language            = [[Cebuano language|Cebuano]], [[Filipino language|Filipino]]
| licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]]
| power               = 10,000 [[watt]]s
| erp                 =
| class               = 
| former_frequencies  = [[DXIP|900 kHz]] (1977–1994)
| callsign_meaning    = '''G'''lobal '''M'''edia Arts
| network             = Super Radyo
| owner               = [[GMA Network (company)|GMA Network Inc.]]
| sister_stations     = [[DXRV-FM|Barangay FM 103.5]]&lt;br&gt; [[DXMJ-TV|GMA 5 Davao]] &lt;br&gt; [[DXRA-TV|GTV 27 Davao]]
| website             = [http://www.gmanetwork.com www.gmanetwork.com/radio] 
}}

Ang '''DXGM''' (1125 [[:en:AM broadcasting|AM]]) '''Super Radyo''' ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]. Ang estudyo nito ay matatagpuan sa GMA Network Complex, Shrine Hills, Matina, [[Lungsod ng Davao]], at ang transmiter nito ay matatagpuan sa Ma-a, [[Lungsod ng Davao]].&lt;ref&gt;{{cite news |date=March 9, 1996 |title=GMA Network inaugurates two new radio stations in Davao City |newspaper=[[Manila Standard]] |url=https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&amp;dat=19960309&amp;printsec=frontpage&amp;hl=en |access-date=January 13, 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://edgedavao.net/the-big-news/2014/06/23/dxgm-super-radyo-conquers-airwave/ DXGM Super Radyo conquers airwave]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.pressreader.com/philippines/sunstar-davao/20140710/281994670597222 ‘Good programming’ as a strength]&lt;/ref&gt;

==Listahan ng mga programang palabas sa DXGM Davao==
Most of the programs are hooked up to [[DZBB-AM|DZBB]] Manila.

===Balita===
* ''[[24 Oras|24 Oras sa DXGM]]'' &lt;small&gt;(simulcast over [[GMA Network]])&lt;/small&gt;
* ''24 Oras Southern Mindanao sa DXGM'' &lt;small&gt;(delayed simulcast over GMA Davao)&lt;/small&gt;
* ''Bigtime Balita'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]]) &lt;/small&gt;
* ''Buena Manong Balita'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Buntag na, Davao!''
* ''DXGM Express Balita''
* ''Hataw sa Hapon'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Melo del Prado sa Super Radyo DZBB'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Super Radyo: Super Balita''
* ''Super Balita''
** ''Super Balita sa Umaga Nationwide'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]] and [[GMA News TV]])&lt;/small&gt;
** ''Super Balita sa Tanghali Nationwide'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''[[Saksi]]'' &lt;small&gt;(simulcast over [[GMA Network]])&lt;/small&gt;
* ''Saksi sa Dobol B'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;

===General commentary===
* ''Jun Baring on Board: Saksi''
* ''Dobol Weng sa Dobol B''
* ''One on One sa Super Radyo''
* ''Pasada 999''
* ''TKO: Talakayan, Komentaryo at Opinyon'' &lt;small&gt;([[DZBB-AM|DZBB]] hookup)&lt;/small&gt;

===Serbisyo publiko===
* ''Bayan Mo, I-Patrol Mo sa Radyo''
* ''I M Ready sa Dobol B'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Imbestigador Southern Mindanao''

===Health and lifestyle issues===
* ''Pinoy MD sa Super Radyo DZBB'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;

===Entertainment===
* ''From Susan with Love''
* ''Paswerte sa Herbal Coffee''
* ''Sumasapuso sa DXGM''
* ''Sakto'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Todo-Todo, Walang Preno'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
* ''Trending''

===General love advice, personal at musika===
* ''Dr. Love Radio Show'' &lt;small&gt;(simulcast over [[DZBB-AM|DZBB]])&lt;/small&gt;
** ''Dr. Love: Always and Forever''

== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}

{{Davao City Radio}}

[[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Lungsod ng Davao]]</text>
      <sha1>jcstyyd8oe1tkuz26w6k80suqdvswf3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>CoinsBee</title>
    <ns>0</ns>
    <id>335160</id>
    <revision>
      <id>2205940</id>
      <parentid>2172602</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T12:54:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2205940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6507" sha1="rwg6k8b2090sy43uzny1teusc9ojzyw" xml:space="preserve">{{Infobox company|name=CoinsBee|type=Pribado|industry=Cryptocurrency, E-commerce|founded=Enero 2019|founders=Tobias S., Marius H.|hq_location=Stuttgart, Alemanya|area_served=Buong mundo|key_people=Tobias S. (Managing Director), Marius H. (Managing Director)|products=Gift cards, mobile top-ups, payment cards|website=https://www.coinsbee.com/tl/}}

Ang '''CoinsBee''' ay isang Alemang kompanyang pang-teknolohiya na nakahimpil sa Stuttgart, Alemanya. Pinatatakbo nito ang pinakamalaking crypto gift card platform sa buong mundo.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Chainwire |date=2025-06-03 |title=CoinsBee Surpasses 5,000 Gift Card Brands, Becoming the Largest Crypto Gift Card Platform Worldwide |url=https://www.finsmes.com/2025/06/coinsbee-surpasses-5000-gift-card-brands-becoming-the-largest-crypto-gift-card-platform-worldwide.html |access-date=2025-07-22 |website=FinSMEs |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Mula noong 2025, nag-aalok ang platform nito ng halos 5,000 brands sa higit sa 195 bansa.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |last=Vigneault |first=Monique Z. |date=2024-05-09 |title=El inverosímil mercado que convierte tarjetas regalo en bitcoins |url=https://cincodias.elpais.com/mercados-financieros/2024-05-09/el-inverosimil-mercado-que-convierte-tarjetas-regalo-en-bitcoins.html |access-date=2025-07-22 |website=Cinco Días |language=es }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2025-05-07 |title=How CoinsBee Helps You Spend Crypto in Real World: Hands-On Review |language=en |work=U.Today |url=https://u.today/reviews/how-coinsbee-helps-you-spend-crypto-in-real-world-hands-on-review |access-date=2025-07-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Kasaysayan ==
Naitatag ang CoinsBee noong Enero 2019 sa Stuttgart ni Tobias S. at Marius H. Paunang tumakbo ang kumpanya sa ilalim ng pangalang TSMH GmbH bago nagrebrand sa CoinsBee GmbH.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |title=CoinBee Surpasses 5,000 Gift Card Brands, Cementing Status as World’s Largest Crypto Spending Platform |url=https://www.ainvest.com/news/coinbee-surpasses-5-000-gift-card-brands-cementing-status-world-largest-crypto-spending-platform-2506/ |access-date=2025-07-22 |website=Ainvest}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2025-05-07 |title=How CoinsBee Helps You Spend Crypto in Real World: Hands-On Review |language=en |work=U.Today |url=https://u.today/reviews/how-coinsbee-helps-you-spend-crypto-in-real-world-hands-on-review |access-date=2025-07-22}}&lt;/ref&gt;

Noong Setyembre 2019, ang online platform ng kumpanya, coinsbee.com, ay nag-live. Sa buong 2020, pinalawig ng CoinsBee ang alok at suporta sa wika nito para isama ang Russian, Spanish, French, at Chinese, bukod pa sa Aleman at English.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Media |date=2020-12-13 |title=Coinsbee Lets You Buy Gift Cards for More Than 500 Brands With Crypto – Sponsored Bitcoin News |url=https://news.bitcoin.com/coinsbee-lets-you-buy-gift-cards-for-more-than-500-brands-with-crypto/ |access-date=2025-07-22 |website=Bitcoin News}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web |last=Lama |first=Shilpa |date=2021-10-06 |title=Coinsbee Review: Buy Gift Cards With Bitcoin and 70+ Other Crypto |url=https://beincrypto.com/coinsbee-review-buy-gift-cards-with-bitcoin-other-crypto/ |access-date=2025-07-22 |website=BeInCrypto |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite web |date=2025-02-11 |title=Crypto Meets Commerce: Coinsbee's Art of Turning Crypto into Gift Card - Crypto News Flash |url=https://www.crypto-news-flash.com/crypto-meets-commerce-coinsbees-art-of-turning-crypto-into-gift-card/ |access-date=2025-07-22 |language=en-US }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Noong 2020 at 2021, pinalaki ang hanay ng produkto nito sa pamamagitan ng mga bagong integrasyon at kolaborasyon: noong 2021, nakipagpartner ang CoinsBee sa mga cryptocurrency exchange tulad ng Binance at Remitano.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Noong 2021 din, nirehistro ng kumpanya ang brand nito sa buong mundo.

Sa kaagahan ng 2022, kinumpleto ng kumpanya ang unang financing round nito, na may suporta sa Uplift1 sa anyo ng kapital na utang (debt capital). Ang halaga ng investment ay hindi ibinunyag.&lt;ref&gt;{{Cita web|url=https://helsinki.dealroom.co/companies/undefined/companies/coinsbee|título=Helsinki {{!}} Coinsbee company information, funding &amp; investors|fechaacceso=2025-07-22|sitioweb=Helsinki|idioma=en}}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== Operasyon ==
Binibigyang-daan ng CoinsBee ang mga user na bumili ng mga digital na produkto gamit ang cryptocurrencies.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Skiba |first=Richard |url=https://books.google.com/books?id=mDkWEQAAQBAJ&amp;pg=PT253&amp;dq=%22CoinsBee%22&amp;hl=uk&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjarKCtitWNAxV8HxAIHc55IGAQ6AF6BAgJEAM#v=onepage&amp;q=%22CoinsBee%22&amp;f=false |title=Cryptocurrency: A Guide to Navigating the World of Digital Assets |date=2024-07-26 |publisher=After Midnight Publishing |isbn=978-1-7636112-9-0 |language=en}}&lt;/ref&gt; Mula noong Enero 2025, nag-aalok ang platform ng higit sa 59,000 na produkto mula sa halos 5000 brands, kabilang ang Amazon, Netflix, Spotify, Google Play, Apple, Steam, at Razer. Suportado ang Mobile top-ups para sa 500 providers sa 148 bansa.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Appadoo |first=Kewyn |url=https://books.google.com/books?id=OmmwEAAAQBAJ&amp;pg=PA56&amp;dq=%22CoinsBee%22&amp;hl=uk&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjarKCtitWNAxV8HxAIHc55IGAQ6AF6BAgGEAM#v=onepage&amp;q=%22CoinsBee%22&amp;f=false |title=Web3 Made Easy: Your ultimate guide to the new internet. Breaking down Blockchain, Metaverse, NFT, DAO, Crypto, and more into an easy-to-understand language. |date=2023-03-01 |publisher=Little Elephant Digital Agency, Inc |isbn=979-8-9875628-0-2 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

Available ang serbisyo sa higit 195 bansa at nakapagsilbi na sa higit 500,000 customers. Nakahimpil ang CoinsBee sa Stuttgart, Alemanya. Ang team ng kumpanya ay tumatakbo sa maraming bansa, kabilang ang Alemanya, Turkey, Poland, at Ukraine.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;

Si Tobias S. ang naglilingkod bilang Managing Director mula nang itinatag ang kumpanya noong 2019. Nakituwang ang kapwa-tagapagtatag na si Marius H. bilang Managing Director noong Enero 2023.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Mula noong 2025, tangan ng CoinsBee ang rating na 4.5 out of 5 stars sa Trustpilot, base sa mga review ng users.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

== Mga sanggunian ==
&lt;references /&gt;

[[Kategorya:Salaping kripto]]</text>
      <sha1>rwg6k8b2090sy43uzny1teusc9ojzyw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tagagamit:GinawaSaHapon/burador</title>
    <ns>2</ns>
    <id>336972</id>
    <revision>
      <id>2206010</id>
      <parentid>2205924</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T07:42:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GinawaSaHapon</username>
        <id>102500</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2206010</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4902" sha1="e2j7drvymogep5in1h5r9uoxfqgnonk" xml:space="preserve">{{Use dmy dates}}&lt;!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa. --&gt;

{{IPA notice}}

Sa [[ponetika]], '''katínig na pasitsít''' o '''sibilánte''' ang tawag sa isang grupo ng mga [[katinig na pasutsot]] at [[Katinig na pasara-sutsot|pasara-sutsot]] na may matinis na tunog na parang sumisipol. Sa [[wikang Tagalog]], ito ang mga tunog na {{IPA|[s ʃ]}} kagaya sa ''sinta'' o ''pasya'' gayundin sa {{IPA|[z]}} sa mga [[salitang hiram]] tulad ng ''[[zoo]]''. Natutukoy ang mga katinig na pasitsit sa tinis nito kumpara sa ibang mga kauri nito, at madalas magamit sa [[paralingguwistika]] bilang pantawag ng pansin (hal. ''psst!'' kapag may tinatawag o ''shh!'' kung may pinapatahimik).

Kalimitang itinuturing ang mga katinig na pasitsit bilang bahagi ng mga '''matitinis na katinig''' o '''estridente''', bagamat hindi malinaw ang pagtatangi sa dalawa. Gayunpaman, karaniwang itinatangi ang mga katinig na pasitsit bilang mga mas matitinis na uri ng grupo.

== Uri ==
Mga [[katinig sa harapan]] ang mga katinig na pasitsit; ibig sabihin, nabubuo sila sa harapang bahagi ng [[dila]]. Naitatangi sila sa isa't isa batay sa hugis ng dila, [[lugar ng artikulasyon]], at kung saang bahagi ng dila ang tumama sa itaas na bahagi ng bibig.

=== Hugis ng dila ===
Pangunahing ginagamit bilang pantangi sa mga katinig na pasitsit ang hugis ng dila. Nakadepende sa hugis ng dila ang magiging tunog ng isang katinig, na agad na maitatangi kahit sa parehong mga wika. Makikita sa talahanayan ang mga kinikilalang hugis ng dila sa lingguwistika, nakaayos mula sa pinakamatinis pababa.

{| class=&quot;wikitable&quot;
! [[Lugar ng artikulasyon]]!! Hugis ng dila !! Tindi ng palatalisasyon !! Halimbawa !! Paliwanag
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Katinig sa gilagid|Gilagid]] || rowspan=&quot;3&quot; | {{nowrap|kaliwa–pakanan}} nakalubog || wala || {{IPA|[s z]}} || Nakalubog ang dila. Dahil dito, lumalabas ang hangin nang may puwersa at nagreresulta sa isang matinis na tunog na parang sumisipol. Isa ito sa mga pinakakaraniwang katinig dahil sa dali ng paggawa nito, kabilang na ang [[wikang Tagalog]] (hal. ''saya'' o ''zoo'').
|-
|[[Sekundaryong artikulasyon|sekundaryo]] (paiba-iba)
|{{IPA|[sʲ zʲ]}}
|Pagsasama ng nakalubog na dila at [[palatalisasyon]] (dulot ng pag-angat o pagkurba ng gitna ng dila). Karaniwang maririnig ang mga tunog na ito sa [[mga wikang Eslabo]] kagaya ng [[wikang Ruso]], kung saan may pagtatanging inilalarawan sa mga ito bilang &quot;matigas&quot; at &quot;malambot&quot;.
|-
|[[Katinig sa ngipin-gilagid|Ngipin-gilagid]]
|wala
|{{IPA|[s̪ z̪]}}
|Pagsasama ng nakalubog na dila at [[dentalisasyon]]. Nabubuo ito sa pagtama ng dulo ng dila o parehong dulo at gitnang bahagi ng dila sa likurang bahagi ng itaas na ngipin, na nagreresulta sa isang malambot na tunog na maikukumpara sa {{Lang|en|th}} sa mga [[Wikang Ingles|salitang Ingles]] na {{Lang|en|think}} ('mag-isip') o {{Lang|en|this}} ('ito'). Bihira lamang marinig ang tunog na ito sa mga wika, ngunit maririnig ito sa ilang dayalekto ng [[wikang Kastila]] sa rehiyon ng [[Andalucía|Andalucia]] at ilang mga katutubong wika sa katimugang [[California]] sa [[Estados Unidos]].
|-
|[[Katinig sa gilagid-paleta|Gilagid-paleta]]
|makitid na nakaumbok (patusok)
|matindi
|{{IPA|[ɕ ʑ]}}
|Nakaumbok ang dila ngunit makitid at may matinding palatalisasyon. Maririnig sa [[Mga wikang Sino-Tibetano|mga barayti ng wikang Tsino]], gayundin sa wikang Ruso at [[Wikang Polako|Polako]].
|-
|[[Katinig sa paleta-gilagid|Paleta-gilagid]]
|malapad na nakaumbok ([[Lungaw|palungaw]])
|katamtaman
|{{IPA|[ʃ ʒ]}}
|Nakaumbok ang dila na parang lungaw, bahagya ang palatalisasyon. Maririnig sa wikang Tagalog sa mga salitang ''siya'' o ''tiyan'' (kung bibigkasin bilang ''sh'' at ''ch'').
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |[[Katinig sa dilang pulupot|Dilang pulupot]]
|patag
| rowspan=&quot;3&quot; |wala
|{{IPA|[ʂ̻ ʐ̻]}}
|Nabubuo sa pamamagitan ng nakaatras na dila, hindi pulupot, nakaangat sa paleta, o nakaumbok o nakalubog. Kumpara sa ibang mga kapares nito, hindi masyadong nakaatras ang mga ito at madalas na pinakapatag sa lahat ng mga katinig na pasitsit, bagamat maaari pa rin silang magkaroon ng bahagyang paglubog o pag-umbok. 
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |harap-likod nakaumbok
|{{IPA|[ʂ̺ ʐ̺]}}
|Nabubuo sa pamamagitan ng bahagyang nakaumbok at nakaatras na dila at walang palatalisasyon. Bagamat nakaumbok, hindi gaano ang pagkakurba nito kumpara sa uri sa ibaba. Maaari silang magpakita ng [[belarisasyon]] (dahil sa lapit nito sa ngala-ngala) o magkaroon na tunog na [[Rotikong katinig|mala-titik ''R'']].
|-
|{{IPA|[ʂ ʐ]}}
|Matindi ang pagkaumbok at pag-atras ng dila sa puntong nakapulupot na ito at walang nagaganap na palatalisasyon. Dahil dito, ito ang pinakamahina sa mga katinig na pasitsit batay sa tinis. Maaaring magpakita ang mga ito ng antas ng belarisasyon, at halos malapit na ito sa tunog ng titik ''R''.
|}

=== Pagtama sa dila ===

=== Lugar ng artikulasyon ===</text>
      <sha1>e2j7drvymogep5in1h5r9uoxfqgnonk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206011</id>
      <parentid>2206010</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T08:06:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GinawaSaHapon</username>
        <id>102500</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2206011</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4824" sha1="l2wdl9ly267qefpllnjn8yeey8du5x6" xml:space="preserve">{{Use dmy dates}}&lt;!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa. --&gt;

{{IPA notice}}

Sa [[ponetika]], '''katínig na pasitsít''' o '''sibilánte''' ang tawag sa isang grupo ng mga [[katinig na pasutsot]] at [[Katinig na pasara-sutsot|pasara-sutsot]] na may matinis na tunog na parang sumisipol. Sa [[wikang Tagalog]], ito ang mga tunog na {{IPA|[s ʃ]}} kagaya sa ''sinta'' o ''pasya'' gayundin sa {{IPA|[z]}} sa mga [[salitang hiram]] tulad ng ''[[zoo]]''. Natutukoy ang mga katinig na pasitsit sa tinis nito kumpara sa ibang mga kauri nito, at madalas magamit sa [[paralingguwistika]] bilang pantawag ng pansin (hal. ''psst!'' kapag may tinatawag o ''shh!'' kung may pinapatahimik).

Kalimitang itinuturing ang mga katinig na pasitsit bilang bahagi ng mga '''matitinis na katinig''' o '''estridente''', bagamat hindi malinaw ang pagtatangi sa dalawa. Gayunpaman, karaniwang itinatangi ang mga katinig na pasitsit bilang mga mas matitinis na uri ng grupo.

== Uri ==
Mga [[katinig sa harapan]] ang mga katinig na pasitsit; ibig sabihin, nabubuo sila sa harapang bahagi ng [[dila]]. Naitatangi sila sa isa't isa batay sa hugis ng dila, [[lugar ng artikulasyon]], at kung saang bahagi ng dila ang tumama sa itaas na bahagi ng bibig.

Pangunahing ginagamit bilang pantangi sa mga katinig na pasitsit ang hugis ng dila. Nakadepende sa hugis ng dila ang magiging tunog ng isang katinig, na agad na maitatangi kahit sa parehong mga wika. Makikita sa talahanayan ang mga kinikilalang hugis ng dila sa lingguwistika, nakaayos mula sa pinakamatinis pababa.

{| class=&quot;wikitable&quot;
! [[Lugar ng artikulasyon]]!! Hugis ng dila !! Tindi ng palatalisasyon !! Halimbawa !! Paliwanag
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Katinig sa gilagid|Gilagid]] || rowspan=&quot;3&quot; | {{nowrap|kaliwa–pakanan}} nakalubog || wala || {{IPA|[s z]}} || Nakalubog ang dila. Dahil dito, lumalabas ang hangin nang may puwersa at nagreresulta sa isang matinis na tunog na parang sumisipol. Isa ito sa mga pinakakaraniwang katinig dahil sa dali ng paggawa nito, kabilang na ang [[wikang Tagalog]] (hal. ''saya'' o ''zoo'').
|-
|[[Sekundaryong artikulasyon|sekundaryo]] (paiba-iba)
|{{IPA|[sʲ zʲ]}}
|Pagsasama ng nakalubog na dila at [[palatalisasyon]] (dulot ng pag-angat o pagkurba ng gitna ng dila). Karaniwang maririnig ang mga tunog na ito sa [[mga wikang Eslabo]] kagaya ng [[wikang Ruso]], kung saan may pagtatanging inilalarawan sa mga ito bilang &quot;matigas&quot; at &quot;malambot&quot;.
|-
|[[Katinig sa ngipin-gilagid|Ngipin-gilagid]]
|wala
|{{IPA|[s̪ z̪]}}
|Pagsasama ng nakalubog na dila at [[dentalisasyon]]. Nabubuo ito sa pagtama ng dulo ng dila o parehong dulo at gitnang bahagi ng dila sa likurang bahagi ng itaas na ngipin, na nagreresulta sa isang malambot na tunog na maikukumpara sa {{Lang|en|th}} sa mga [[Wikang Ingles|salitang Ingles]] na {{Lang|en|think}} ('mag-isip') o {{Lang|en|this}} ('ito'). Bihira lamang marinig ang tunog na ito sa mga wika, ngunit maririnig ito sa ilang dayalekto ng [[wikang Kastila]] sa rehiyon ng [[Andalucía|Andalucia]] at ilang mga katutubong wika sa katimugang [[California]] sa [[Estados Unidos]].
|-
|[[Katinig sa gilagid-paleta|Gilagid-paleta]]
|makitid na nakaumbok (patusok)
|matindi
|{{IPA|[ɕ ʑ]}}
|Nakaumbok ang dila ngunit makitid at may matinding palatalisasyon. Maririnig sa [[Mga wikang Sino-Tibetano|mga barayti ng wikang Tsino]], gayundin sa wikang Ruso at [[Wikang Polako|Polako]].
|-
|[[Katinig sa paleta-gilagid|Paleta-gilagid]]
|malapad na nakaumbok ([[Lungaw|palungaw]])
|katamtaman
|{{IPA|[ʃ ʒ]}}
|Nakaumbok ang dila na parang lungaw, bahagya ang palatalisasyon. Maririnig sa wikang Tagalog sa mga salitang ''siya'' o ''tiyan'' (kung bibigkasin bilang ''sh'' at ''ch'').
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |[[Katinig sa dilang pulupot|Dilang pulupot]]
|patag
| rowspan=&quot;3&quot; |wala
|{{IPA|[ʂ̻ ʐ̻]}}
|Nabubuo sa pamamagitan ng nakaatras na dila, hindi pulupot, nakaangat sa paleta, o nakaumbok o nakalubog. Kumpara sa ibang mga kapares nito, hindi masyadong nakaatras ang mga ito at madalas na pinakapatag sa lahat ng mga katinig na pasitsit, bagamat maaari pa rin silang magkaroon ng bahagyang paglubog o pag-umbok. 
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |harap-likod nakaumbok
|{{IPA|[ʂ̺ ʐ̺]}}
|Nabubuo sa pamamagitan ng bahagyang nakaumbok at nakaatras na dila at walang palatalisasyon. Bagamat nakaumbok, hindi gaano ang pagkakurba nito kumpara sa uri sa ibaba. Maaari silang magpakita ng [[belarisasyon]] (dahil sa lapit nito sa ngala-ngala) o magkaroon na tunog na [[Rotikong katinig|mala-titik ''R'']].
|-
|{{IPA|[ʂ ʐ]}}
|Matindi ang pagkaumbok at pag-atras ng dila sa puntong nakapulupot na ito at walang nagaganap na palatalisasyon. Dahil dito, ito ang pinakamahina sa mga katinig na pasitsit batay sa tinis. Maaaring magpakita ang mga ito ng antas ng belarisasyon, at halos malapit na ito sa tunog ng titik ''R''.
|}</text>
      <sha1>l2wdl9ly267qefpllnjn8yeey8du5x6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206015</id>
      <parentid>2206011</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T08:16:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GinawaSaHapon</username>
        <id>102500</id>
      </contributor>
      <origin>2206015</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6801" sha1="0933zve1f5cpb8tn7dqanwu529ogpfc" xml:space="preserve">{{Use dmy dates}}&lt;!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa. --&gt;

{{IPA notice}}

Sa [[ponetika]], '''katínig na pasitsít''' o '''sibilánte''' ang tawag sa isang grupo ng mga [[katinig na pasutsot]] at [[Katinig na pasara-sutsot|pasara-sutsot]] na may matinis na tunog na parang sumisipol. Sa [[wikang Tagalog]], ito ang mga tunog na {{IPA|[s ʃ]}} kagaya sa ''sinta'' o ''pasya'' gayundin sa {{IPA|[z]}} sa mga [[salitang hiram]] tulad ng ''[[zoo]]''. Natutukoy ang mga katinig na pasitsit sa tinis nito kumpara sa ibang mga kauri nito, at madalas magamit sa [[paralingguwistika]] bilang pantawag ng pansin (hal. ''psst!'' kapag may tinatawag o ''shh!'' kung may pinapatahimik).

Kalimitang itinuturing ang mga katinig na pasitsit bilang bahagi ng mga '''matitinis na katinig''' o '''estridente''', bagamat hindi malinaw ang pagtatangi sa dalawa. Gayunpaman, karaniwang itinatangi ang mga katinig na pasitsit bilang mga mas matitinis na uri ng grupo.

== Uri ==
Mga [[katinig sa harapan]] ang mga katinig na pasitsit; ibig sabihin, nabubuo sila sa harapang bahagi ng [[dila]]. Naitatangi sila sa isa't isa batay sa hugis ng dila, [[lugar ng artikulasyon]], at kung saang bahagi ng dila ang tumama sa itaas na bahagi ng bibig.

Pangunahing ginagamit bilang pantangi sa mga katinig na pasitsit ang hugis ng dila. Nakadepende sa hugis ng dila ang magiging tunog ng isang katinig, na agad na maitatangi kahit sa parehong mga wika. Makikita sa talahanayan ang mga kinikilalang hugis ng dila sa lingguwistika, nakaayos mula sa pinakamatinis pababa.

{| class=&quot;wikitable&quot;
! [[Lugar ng artikulasyon]]!! Hugis ng dila !! Tindi ng palatalisasyon !! Halimbawa !! Paliwanag
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Katinig sa gilagid|Gilagid]] || rowspan=&quot;3&quot; | {{nowrap|kaliwa–pakanan}} nakalubog || wala || {{IPA|[s z]}} || Nakalubog ang dila. Dahil dito, lumalabas ang hangin nang may puwersa at nagreresulta sa isang matinis na tunog na parang sumisipol. Isa ito sa mga pinakakaraniwang katinig dahil sa dali ng paggawa nito, kabilang na ang [[wikang Tagalog]] (hal. ''saya'' o ''zoo'').
|-
|[[Sekundaryong artikulasyon|sekundaryo]] (paiba-iba)
|{{IPA|[sʲ zʲ]}}
|Pagsasama ng nakalubog na dila at [[palatalisasyon]] (dulot ng pag-angat o pagkurba ng gitna ng dila). Karaniwang maririnig ang mga tunog na ito sa [[mga wikang Eslabo]] kagaya ng [[wikang Ruso]], kung saan may pagtatanging inilalarawan sa mga ito bilang &quot;matigas&quot; at &quot;malambot&quot;.
|-
|[[Katinig sa ngipin-gilagid|Ngipin-gilagid]]
|wala
|{{IPA|[s̪ z̪]}}
|Pagsasama ng nakalubog na dila at [[dentalisasyon]]. Nabubuo ito sa pagtama ng dulo ng dila o parehong dulo at gitnang bahagi ng dila sa likurang bahagi ng itaas na ngipin, na nagreresulta sa isang malambot na tunog na maikukumpara sa {{Lang|en|th}} sa mga [[Wikang Ingles|salitang Ingles]] na {{Lang|en|think}} ('mag-isip') o {{Lang|en|this}} ('ito'). Bihira lamang marinig ang tunog na ito sa mga wika, ngunit maririnig ito sa ilang dayalekto ng [[wikang Kastila]] sa rehiyon ng [[Andalucía|Andalucia]] at ilang mga katutubong wika sa katimugang [[California]] sa [[Estados Unidos]].
|-
|[[Katinig sa gilagid-paleta|Gilagid-paleta]]
|makitid na nakaumbok (patusok)
|matindi
|{{IPA|[ɕ ʑ]}}
|Nakaumbok ang dila ngunit makitid at may matinding palatalisasyon. Maririnig sa [[Mga wikang Sino-Tibetano|mga barayti ng wikang Tsino]], gayundin sa wikang Ruso at [[Wikang Polako|Polako]].
|-
|[[Katinig sa paleta-gilagid|Paleta-gilagid]]
|malapad na nakaumbok ([[Lungaw|palungaw]])
|katamtaman
|{{IPA|[ʃ ʒ]}}
|Nakaumbok ang dila na parang lungaw, bahagya ang palatalisasyon. Maririnig sa wikang Tagalog sa mga salitang ''siya'' o ''tiyan'' (kung bibigkasin bilang ''sh'' at ''ch'').
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |[[Katinig sa dilang pulupot|Dilang pulupot]]
|patag
| rowspan=&quot;3&quot; |wala
|{{IPA|[ʂ̻ ʐ̻]}}
|Nabubuo sa pamamagitan ng nakaatras na dila, hindi pulupot, nakaangat sa paleta, o nakaumbok o nakalubog. Kumpara sa ibang mga kapares nito, hindi masyadong nakaatras ang mga ito at madalas na pinakapatag sa lahat ng mga katinig na pasitsit, bagamat maaari pa rin silang magkaroon ng bahagyang paglubog o pag-umbok. 
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |harap-likod nakaumbok
|{{IPA|[ʂ̺ ʐ̺]}}
|Nabubuo sa pamamagitan ng bahagyang nakaumbok at nakaatras na dila at walang palatalisasyon. Bagamat nakaumbok, hindi gaano ang pagkakurba nito kumpara sa uri sa ibaba. Maaari silang magpakita ng [[belarisasyon]] (dahil sa lapit nito sa ngala-ngala) o magkaroon na tunog na [[Rotikong katinig|mala-titik ''R'']].
|-
|{{IPA|[ʂ ʐ]}}
|Matindi ang pagkaumbok at pag-atras ng dila sa puntong nakapulupot na ito at walang nagaganap na palatalisasyon. Dahil dito, ito ang pinakamahina sa mga katinig na pasitsit batay sa tinis. Maaaring magpakita ang mga ito ng antas ng belarisasyon, at halos malapit na ito sa tunog ng titik ''R''.
|}

== Notasyom ==

== Sanggunian ==

=== Pagsipi ===
{{Reflist}}

=== Pinagkunan ===

* {{citation |last=Bright |first=William |title=Sibilants and naturalness in aboriginal California |journal=Journal of California Anthropology, Papers in Linguistics |volume=1 |pages=39–63 |year=1978 |trans-title=Mga katinig na pasitsit at ang pagiging likas nito sa aborihinal na California |language=en}}
* {{cite book |last=Catford |first=J. C. |author-link=J. C. Catford |url=https://archive.org/details/fundamentalprobl0000catf_t1d4/ |title=Fundamental Problems in Phonetics |publisher=Indiana University Press |year=1982 |isbn=0-253-32520-X |language=en |trans-title=Mga Pangunahing Problema sa Ponetika |orig-year=1977}}
* {{citation |last=Dalbor |first=John B. |title=Observations on Present-Day Seseo and Ceceo in Southern Spain |journal=Hispania |volume=63 |issue=1 |pages=5–19 |year=1980 |trans-title=Mga Obserbasyon sa Kasalukuyang Seseo at Ceceo sa Katimugang Espanya |publisher=American Association of Teachers of Spanish and Portuguese |language=en |doi=10.2307/340806 |jstor=340806}}
* {{citation |last=Hualde |first=José Ignacio |title=Basque phonology |year=1991 |trans-title=Ponolohiya ng wikang Basque |place=London |publisher=Routledge |language=en |jstor=340806}}
* {{SOWL}}
* {{citation |last=Obaid |first=Antonio H. |title=The Vagaries of the Spanish 'S' |journal=Hispania |volume=56 |issue=1 |pages=60–67 |year=1973 |trans-title=Mga Di-Inaasahan sa 'S' ng wikang Kastila |publisher=American Association of Teachers of Spanish and Portuguese |language=en |doi=10.2307/339038 |jstor=339038}}
* {{citation |last=Shosted |first=Ryan K. |title=Just put your lips together and blow? The whistled fricatives of Southern Bantu |url=http://www.cefala.org/issp2006/cdrom/articles/shosted.pdf |year=2006 |trans-title=Basta idikit mo lang ang mga labi mo saka buga? Ang mga sinisipol na katinig na pasutsot ng wikang Katimugang Bantu |language=en}}
{{Articulation navbox}}</text>
      <sha1>0933zve1f5cpb8tn7dqanwu529ogpfc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lobsann</title>
    <ns>0</ns>
    <id>337243</id>
    <revision>
      <id>2205945</id>
      <parentid>2198131</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T13:20:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2205945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3765" sha1="reufq5kwugi61v89qc1egppojw0pzr4" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = Lobsann
|native_name = Lüsann
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Lobsann eglise st wendelin1.jpg
|image_caption = Simbahan ni San Wendelin.
|image_shield = Blason ville fr Lobsann (Bas-Rhin).svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Lobsann
|subdivision_type       = Bansa
|subdivision_name       = {{Flag|France}}
|subdivision_type1      = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] 
|subdivision_name1      = [[Grand Est]]
|subdivision_type2      = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2      = [[Bas-Rhin]]
|subdivision_type3      =  Arrondissement
|subdivision_name3      = [[Arrondissement of Haguenau-Wissembourg|Haguenau-Wissembourg]]
|subdivision_type4      = 
|subdivision_name4      =
|leader_title = Alkade (2026-2032)
|leader_name = Jean-Yves JUNG
|area_total_km2           = 2.73
|population_as_of = 2023
|population_total = 663
|population_density_km2 = auto
|website =
|coordinates            = {{coord|48.9642|7.8467|format=dms|display=inline,title}}
|population_demonym = Lobsannais, Lobsannaises
|elevation_m = 
|elevation_min_m = 157
|elevation_max_m = 308
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|postal_code = 67250/67271
}}

Ang '''Lobsann''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Bas-Rhin]], isang departamento sa [[Grand Est]] sa hilagang-silangang [[Pransiya]].

==Heograpiya==
Ang Lobsann ay matatagpuan sa [[kanton ng Soultz-sous-Forêts]], sa loob ng [[Northern Vosges Regional Natural Park]].

Ang bayan ay 2.2 km mula sa Lampertsloch, 3.6 km mula sa Merkwiller-Pechelbronn, at 4.4 km mula sa Soultz-sous-Forêts.

Ang mga kalapit na bayan ay ang [[Kutzenhausen]], [[Lampertsloch]], [[Merkwiller-Pechelbronn]], at [[Soultz-sous-Forêts]].

==Toponimiya==
Noong ika-18 siglo, ang nayon ng Lobsann ay tinawag na: ''Lobsen''.

==Istorya==
Ang kasaysayan ng Lobsann ay kumukuha ng mga sanggunian mula sa ilang mga dokumento, kabilang ang mga mapa ng Lower Alsace, na bihirang gamitin noon. Maaaring napigilan nito ang mga hypotheses na, gaano man katula, ay hindi nakabatay sa maaasahang ebidensya. Ang teritoryong rural na ito ay malamang na nalinis noong malaking pagdagsa ng populasyon noong ika-13 siglo, na humantong sa paglilinis at pag-aararo ng mga kagubatan na tinatawid ng mga kalsada. Ang pamilyang Fleckenstein, mga panginoon ng Lembach at Soultz, ay nakitang angkop na magtatag ng mga serf bilang mga pastol sa hindi nabubungkal at mamasa-masang lugar na ito na nasa hangganan ng kabundukan ng Hochwald.

Isang komunidad ng mga pastol, na inilagay sa ilalim ng proteksyon ni Saint Wendelin, ang umunlad sa loob ng isang tradisyonal na ekonomiyang rural. Ang Lobsann, na kilala rin bilang Lausau, ay hindi kailanman itinatag bilang isang parokya at, depende sa panahon at mga desisyon ng mga administrador, ay isang annex ng Soultz o Kutzenhausen, o pareho. Ang ikapu ay kinokolekta sa lokal ng isa o ng iba pang kamalig ng ikapu, ngunit walang sinuman ang hindi na-exempt.

Ang unang balon ng langis sa mundo, na hinukay noong 1813, ay matatagpuan sa direksyon ng [[Merkwiller-Pechelbronn]] (isang dating lugar ng langis sa Pransya) sa loob ng mga hangganan ng munisipalidad ng [[Kutzenhausen]].

==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Lobsann (Bas-Rhin).svg|thumb|Lobsann]]

Tuwing kwarter: una at ikaapat na bersiyon na may tatlong pilak na baras, pangalawa at pangatlo o may saltire sable.

Mga Detalye: Ang eskudo de armas ng Lobsann ay sumasalamin sa pagmamay-ari ng pamilya sa dalawang panginoon, ang Fleckenstein at Hanau-Lichtenberg. Ang ilog ay naghihiwalay sa kanilang mga ari-arian sa ilalim ng Ancien Régime. Ang kanang pampang ay pagmamay-ari ng Hanau, ang kaliwang pampang ay kay Fleckenstein.

[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]</text>
      <sha1>reufq5kwugi61v89qc1egppojw0pzr4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2205946</id>
      <parentid>2205945</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T13:37:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <origin>2205946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8690" sha1="8z4116e3g6rksawh4l565jvhsvmxpbp" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = Lobsann
|native_name = Lüsann
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Lobsann eglise st wendelin1.jpg
|image_caption = Simbahan ni San Wendelin.
|image_shield = Blason ville fr Lobsann (Bas-Rhin).svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Lobsann
|subdivision_type       = Bansa
|subdivision_name       = {{Flag|France}}
|subdivision_type1      = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] 
|subdivision_name1      = [[Grand Est]]
|subdivision_type2      = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2      = [[Bas-Rhin]]
|subdivision_type3      =  Arrondissement
|subdivision_name3      = [[Arrondissement of Haguenau-Wissembourg|Haguenau-Wissembourg]]
|subdivision_type4      = 
|subdivision_name4      =
|leader_title = Alkade (2026-2032)
|leader_name = Jean-Yves JUNG
|area_total_km2           = 2.73
|population_as_of = 2023
|population_total = 663
|population_density_km2 = auto
|website =
|coordinates            = {{coord|48.9642|7.8467|format=dms|display=inline,title}}
|population_demonym = Lobsannais, Lobsannaises
|elevation_m = 
|elevation_min_m = 157
|elevation_max_m = 308
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|postal_code = 67250/67271
}}

Ang '''Lobsann''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Bas-Rhin]], isang departamento sa [[Grand Est]] sa hilagang-silangang [[Pransiya]].

Ang bayang ito ay matatagpuan sa makasaysayan at kultural na rehiyon ng [[Alsace]].

==Heograpiya==
Ang Lobsann ay matatagpuan sa [[kanton ng Soultz-sous-Forêts]], sa loob ng [[Northern Vosges Regional Natural Park]].

Ang bayan ay 2.2 km mula sa Lampertsloch, 3.6 km mula sa Merkwiller-Pechelbronn, at 4.4 km mula sa Soultz-sous-Forêts.

Ang mga kalapit na bayan ay ang [[Kutzenhausen]], [[Lampertsloch]], [[Merkwiller-Pechelbronn]], at [[Soultz-sous-Forêts]].

==Pangalan==
Noong ika-18 siglo, ang nayon ng Lobsann ay tinawag na: ''Lobsen''.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Le site du patronyme JOURAND |url=http://jourand.free.fr/outils/casimir/cartes-de-cassini-noir-et-blanc.php |website=jourand.free.fr |access-date=2024-02-18}}.&lt;/ref&gt;

==Istorya==
Ang kasaysayan ng Lobsann ay kumukuha ng mga sanggunian mula sa ilang mga dokumento, kabilang ang mga mapa ng Lower Alsace, na bihirang gamitin noon. Maaaring napigilan nito ang mga hypotheses na, gaano man katula, ay hindi nakabatay sa maaasahang ebidensya. Ang teritoryong rural na ito ay malamang na nalinis noong malaking pagdagsa ng populasyon noong ika-13 siglo, na humantong sa paglilinis at pag-aararo ng mga kagubatan na tinatawid ng mga kalsada. Ang pamilyang Fleckenstein, mga panginoon ng Lembach at Soultz, ay nakitang angkop na magtatag ng mga serf bilang mga pastol sa hindi nabubungkal at mamasa-masang lugar na ito na nasa hangganan ng kabundukan ng Hochwald.

Isang komunidad ng mga pastol, na inilagay sa ilalim ng proteksyon ni Saint Wendelin, ang umunlad sa loob ng isang tradisyonal na ekonomiyang rural. Ang Lobsann, na kilala rin bilang Lausau, ay hindi kailanman itinatag bilang isang parokya at, depende sa panahon at mga desisyon ng mga administrador, ay isang annex ng Soultz o Kutzenhausen, o pareho. Ang ikapu ay kinokolekta sa lokal ng isa o ng iba pang kamalig ng ikapu, ngunit walang sinuman ang hindi na-exempt.

Ang unang balon ng langis sa mundo, na hinukay noong 1813, ay matatagpuan sa direksyon ng [[Merkwiller-Pechelbronn]] (isang dating lugar ng langis sa Pransya) sa loob ng mga hangganan ng munisipalidad ng [[Kutzenhausen]].

==Mga lugar at monumento==
&lt;gallery widths=&quot;180&quot; heights=&quot;180&quot;&gt;
Lobsann Villa Stichaner.jpg|Villa Stichaner.
Lobsann-04-Rue Principale-Mairie-gje.jpg|Pangunahing kalye.
Lobsann eglise protestante.jpg|Simbahang Protestante.
Banc-reposoir Marienbronn.jpg|Bangko para sa pagpapahinga.
&lt;/gallery&gt; 

* Isang bahay na may bubong na mansard na itinayo sa istilong burges ng Pransiya na binubuo ng isang bahay-bukid at isang bahay-tirahan, kumpleto sa isang kaakit-akit na pormal na hardin na tinatanaw ang isang ubasan at taniman ng prutas. Pag-aari ng pamilyang Dournay, ito ay tahanan ni Boussingault, direktor ng minahan ng aspalto, isang inhinyero ng pagmimina, at isang mananaliksik sa kimika ng agrikultura; nagpagawa siya ng mga greenhouse doon upang mag-eksperimento sa mga kakaibang pananim tulad ng mga kamatis. Pagkatapos ng pagsasanib noong 1871, ang ari-arian ay binili ni Baron Stichaner at pinalaki sa pamamagitan ng pagkuha ng kalapit na lupain, na kinailangan ang paglipat ng umiiral na bahay-tirahan.

* Nagtayo si Baron Stichaner ng isang villa sa istilong Palladian at nilagyan ng tanawin ang bakuran gamit ang isang pormal na hardin ng Pransya sa ibabang palapag at isang hardin ng Ingles sa itaas na palapag. Isang ubasan ang umunlad sa dalisdis na nakaharap sa timog. Sa parkeng ito, bukod sa mga sinaunang puno ng linden, nananatili ang isang kahanga-hangang puno ng ginkgo, na may parehong pinagmulan tulad ng mga nasa Place de la République sa Strasbourg. Sa kabilang kalye, ang malalaking kuwadra at isang kamalig ay dating tahanan ng mga kabayo at mga pram. Pagkatapos nitong bumalik sa France, isang restawran na sikat sa piano nito ang nagbigay ng lugar para sa mga lokal at burges na nagsasaya upang sumayaw. Noong 1961, ang ari-arian ay naging pag-aari ng unyon ng mga manggagawa sa riles ng CFTC salamat sa inisyatiba ng pinuno ng unyon na si Théo Braun. May usap-usapan na gagawin itong isang retreat at training center para sa mga miyembro nito, ngunit ang mga pangyayari ay pumigil sa pagsasakatuparan ng proyekto. Isang grupo ng mga pamilyang Strasbourg ang gumamit nito bilang isang bahay-bakasyunan na pinagsasaluhan. Ang bahay, na kilala bilang &quot;Château,&quot; ay nagsilbi rin bilang isang training at reflection center para sa mga lokal na environmentalist at kalaunan bilang isang lugar ng pahinga para sa mga taong nahihirapan. Kasunod ng mga pagkamatay, pag-alis, at iba pang mga isyu, bumaba ang mga aktibidad, at ang bahay ay naibenta noong 2012.&lt;ref&gt;Ayon sa ibang mga sanggunian, taliwas sa naiulat, ang &quot;kastilyo&quot; ay naibenta noong 1995 sa isang mamimiling Aleman at pagkatapos, pagkamatay nito, sa isang siruhano mula sa Karlsruhe noong 2012.&lt;/ref&gt;

* Harding Botanikal.

* Kapilya ng Marienbronn. Isang kumbento ng mga madre na itinatag sa Marienbronn noong ika-12 siglo ay ganap na nawasak noong Rebolusyong Pranses. Ang 16-ektaryang ari-arian, na binili ng &quot;Diocesan Association for Health and Sobriety,&quot; ay naging isang &quot;Post-Treatment Center&quot; noong 1959. Noong 2010, pinahintulutan ng Alsace Regional Health Agency ang pasilidad na magpatuloy sa pagpapatakbo bilang isang full-hospital rehabilitation at follow-up care center, na nagbibigay ng espesyal na paggamot para sa mga kondisyon na may kaugnayan sa mga nakakahumaling na pag-uugali.

* [[Mga bangko ng pahingahan ng Ikalawang Imperyo]].

* Ang pamanang kanayunan ay nakalista ng rehiyonal na departamento ng General Inventory of Cultural Heritage.

:: Mga gilingan.

===Pamana ng relihiyon===
* Simbahan ng Parokya ni San Wendelin.
:: Ang mga kagamitan sa simbahan ng parokya ng Saint Wendelin.
:: Banyera ng Binyag.
:: Estatwa ng prusisyon: Kalinis-linisang Paglilihi.
:: Krus: Kristo sa Krus
* Malaking krus: Si Kristo sa krus.
* Templo, paaralan.
:: Ito ang paaralang-simbahan na itinayo noong bandang 1837 ng munisipalidad para sa kapakinabangan ng parokyang Protestante. Tinapos nito ang kaugalian ng pagbabahagi ng simbahan at simbahan sa nayon at pinayagan ang mga batang Protestante na pumasok sa paaralan sa isang nakalaang espasyo. Nagtapos ang sitwasyong ito noong 1975 sa desisyon na gawing sekular ang mga paaralan.
::Ang mga kagamitan sa paaralang-simbahan.
::Kalis ng Protestante.
* Kalbaryo: Kristo sa Krus, Santa Maria Magdalena.
* Alaala ng Digmaan. Mga digmaang ginunita: Mga Digmaang Pandaigdig 1914-1918 at 1939-1945.

==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Lobsann (Bas-Rhin).svg|thumb|Lobsann]]

Tuwing kwarter: una at ikaapat na bersiyon na may tatlong pilak na baras, pangalawa at pangatlo o may saltire sable.

Mga Detalye: Ang eskudo de armas ng Lobsann ay sumasalamin sa pagmamay-ari ng pamilya sa dalawang panginoon, ang Fleckenstein at Hanau-Lichtenberg. Ang ilog ay naghihiwalay sa kanilang mga ari-arian sa ilalim ng Ancien Régime. Ang kanang pampang ay pagmamay-ari ng Hanau, ang kaliwang pampang ay kay Fleckenstein.&lt;ref&gt;[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=13222 Eskudo dearmas ng Lobsann.]&lt;/ref&gt;

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

==Mga panlabas na link==
* [https://www.facebook.com/communelobsann/ Commune de Lobsann sa Facebook]

[[Kategorya:Lobsann]]
[[Kategorya:Bas-Rhin]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]</text>
      <sha1>8z4116e3g6rksawh4l565jvhsvmxpbp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2205964</id>
      <parentid>2205946</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T22:29:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kasaysayan */</comment>
      <origin>2205964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8693" sha1="0w01nqbo2lfv6xsxoea85b7sivkimpj" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = Lobsann
|native_name = Lüsann
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Lobsann eglise st wendelin1.jpg
|image_caption = Simbahan ni San Wendelin.
|image_shield = Blason ville fr Lobsann (Bas-Rhin).svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Lobsann
|subdivision_type       = Bansa
|subdivision_name       = {{Flag|France}}
|subdivision_type1      = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] 
|subdivision_name1      = [[Grand Est]]
|subdivision_type2      = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2      = [[Bas-Rhin]]
|subdivision_type3      =  Arrondissement
|subdivision_name3      = [[Arrondissement of Haguenau-Wissembourg|Haguenau-Wissembourg]]
|subdivision_type4      = 
|subdivision_name4      =
|leader_title = Alkade (2026-2032)
|leader_name = Jean-Yves JUNG
|area_total_km2           = 2.73
|population_as_of = 2023
|population_total = 663
|population_density_km2 = auto
|website =
|coordinates            = {{coord|48.9642|7.8467|format=dms|display=inline,title}}
|population_demonym = Lobsannais, Lobsannaises
|elevation_m = 
|elevation_min_m = 157
|elevation_max_m = 308
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|postal_code = 67250/67271
}}

Ang '''Lobsann''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Bas-Rhin]], isang departamento sa [[Grand Est]] sa hilagang-silangang [[Pransiya]].

Ang bayang ito ay matatagpuan sa makasaysayan at kultural na rehiyon ng [[Alsace]].

==Heograpiya==
Ang Lobsann ay matatagpuan sa [[kanton ng Soultz-sous-Forêts]], sa loob ng [[Northern Vosges Regional Natural Park]].

Ang bayan ay 2.2 km mula sa Lampertsloch, 3.6 km mula sa Merkwiller-Pechelbronn, at 4.4 km mula sa Soultz-sous-Forêts.

Ang mga kalapit na bayan ay ang [[Kutzenhausen]], [[Lampertsloch]], [[Merkwiller-Pechelbronn]], at [[Soultz-sous-Forêts]].

==Pangalan==
Noong ika-18 siglo, ang nayon ng Lobsann ay tinawag na: ''Lobsen''.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Le site du patronyme JOURAND |url=http://jourand.free.fr/outils/casimir/cartes-de-cassini-noir-et-blanc.php |website=jourand.free.fr |access-date=2024-02-18}}.&lt;/ref&gt;

==Kasaysayan==
Ang kasaysayan ng Lobsann ay kumukuha ng mga sanggunian mula sa ilang mga dokumento, kabilang ang mga mapa ng Lower Alsace, na bihirang gamitin noon. Maaaring napigilan nito ang mga hypotheses na, gaano man katula, ay hindi nakabatay sa maaasahang ebidensya. Ang teritoryong rural na ito ay malamang na nalinis noong malaking pagdagsa ng populasyon noong ika-13 siglo, na humantong sa paglilinis at pag-aararo ng mga kagubatan na tinatawid ng mga kalsada. Ang pamilyang Fleckenstein, mga panginoon ng Lembach at Soultz, ay nakitang angkop na magtatag ng mga serf bilang mga pastol sa hindi nabubungkal at mamasa-masang lugar na ito na nasa hangganan ng kabundukan ng Hochwald.

Isang komunidad ng mga pastol, na inilagay sa ilalim ng proteksyon ni Saint Wendelin, ang umunlad sa loob ng isang tradisyonal na ekonomiyang rural. Ang Lobsann, na kilala rin bilang Lausau, ay hindi kailanman itinatag bilang isang parokya at, depende sa panahon at mga desisyon ng mga administrador, ay isang annex ng Soultz o Kutzenhausen, o pareho. Ang ikapu ay kinokolekta sa lokal ng isa o ng iba pang kamalig ng ikapu, ngunit walang sinuman ang hindi na-exempt.

Ang unang balon ng langis sa mundo, na hinukay noong 1813, ay matatagpuan sa direksyon ng [[Merkwiller-Pechelbronn]] (isang dating lugar ng langis sa Pransya) sa loob ng mga hangganan ng munisipalidad ng [[Kutzenhausen]].

==Mga lugar at monumento==
&lt;gallery widths=&quot;180&quot; heights=&quot;180&quot;&gt;
Lobsann Villa Stichaner.jpg|Villa Stichaner.
Lobsann-04-Rue Principale-Mairie-gje.jpg|Pangunahing kalye.
Lobsann eglise protestante.jpg|Simbahang Protestante.
Banc-reposoir Marienbronn.jpg|Bangko para sa pagpapahinga.
&lt;/gallery&gt; 

* Isang bahay na may bubong na mansard na itinayo sa istilong burges ng Pransiya na binubuo ng isang bahay-bukid at isang bahay-tirahan, kumpleto sa isang kaakit-akit na pormal na hardin na tinatanaw ang isang ubasan at taniman ng prutas. Pag-aari ng pamilyang Dournay, ito ay tahanan ni Boussingault, direktor ng minahan ng aspalto, isang inhinyero ng pagmimina, at isang mananaliksik sa kimika ng agrikultura; nagpagawa siya ng mga greenhouse doon upang mag-eksperimento sa mga kakaibang pananim tulad ng mga kamatis. Pagkatapos ng pagsasanib noong 1871, ang ari-arian ay binili ni Baron Stichaner at pinalaki sa pamamagitan ng pagkuha ng kalapit na lupain, na kinailangan ang paglipat ng umiiral na bahay-tirahan.

* Nagtayo si Baron Stichaner ng isang villa sa istilong Palladian at nilagyan ng tanawin ang bakuran gamit ang isang pormal na hardin ng Pransya sa ibabang palapag at isang hardin ng Ingles sa itaas na palapag. Isang ubasan ang umunlad sa dalisdis na nakaharap sa timog. Sa parkeng ito, bukod sa mga sinaunang puno ng linden, nananatili ang isang kahanga-hangang puno ng ginkgo, na may parehong pinagmulan tulad ng mga nasa Place de la République sa Strasbourg. Sa kabilang kalye, ang malalaking kuwadra at isang kamalig ay dating tahanan ng mga kabayo at mga pram. Pagkatapos nitong bumalik sa France, isang restawran na sikat sa piano nito ang nagbigay ng lugar para sa mga lokal at burges na nagsasaya upang sumayaw. Noong 1961, ang ari-arian ay naging pag-aari ng unyon ng mga manggagawa sa riles ng CFTC salamat sa inisyatiba ng pinuno ng unyon na si Théo Braun. May usap-usapan na gagawin itong isang retreat at training center para sa mga miyembro nito, ngunit ang mga pangyayari ay pumigil sa pagsasakatuparan ng proyekto. Isang grupo ng mga pamilyang Strasbourg ang gumamit nito bilang isang bahay-bakasyunan na pinagsasaluhan. Ang bahay, na kilala bilang &quot;Château,&quot; ay nagsilbi rin bilang isang training at reflection center para sa mga lokal na environmentalist at kalaunan bilang isang lugar ng pahinga para sa mga taong nahihirapan. Kasunod ng mga pagkamatay, pag-alis, at iba pang mga isyu, bumaba ang mga aktibidad, at ang bahay ay naibenta noong 2012.&lt;ref&gt;Ayon sa ibang mga sanggunian, taliwas sa naiulat, ang &quot;kastilyo&quot; ay naibenta noong 1995 sa isang mamimiling Aleman at pagkatapos, pagkamatay nito, sa isang siruhano mula sa Karlsruhe noong 2012.&lt;/ref&gt;

* Harding Botanikal.

* Kapilya ng Marienbronn. Isang kumbento ng mga madre na itinatag sa Marienbronn noong ika-12 siglo ay ganap na nawasak noong Rebolusyong Pranses. Ang 16-ektaryang ari-arian, na binili ng &quot;Diocesan Association for Health and Sobriety,&quot; ay naging isang &quot;Post-Treatment Center&quot; noong 1959. Noong 2010, pinahintulutan ng Alsace Regional Health Agency ang pasilidad na magpatuloy sa pagpapatakbo bilang isang full-hospital rehabilitation at follow-up care center, na nagbibigay ng espesyal na paggamot para sa mga kondisyon na may kaugnayan sa mga nakakahumaling na pag-uugali.

* [[Mga bangko ng pahingahan ng Ikalawang Imperyo]].

* Ang pamanang kanayunan ay nakalista ng rehiyonal na departamento ng General Inventory of Cultural Heritage.

:: Mga gilingan.

===Pamana ng relihiyon===
* Simbahan ng Parokya ni San Wendelin.
:: Ang mga kagamitan sa simbahan ng parokya ng Saint Wendelin.
:: Banyera ng Binyag.
:: Estatwa ng prusisyon: Kalinis-linisang Paglilihi.
:: Krus: Kristo sa Krus
* Malaking krus: Si Kristo sa krus.
* Templo, paaralan.
:: Ito ang paaralang-simbahan na itinayo noong bandang 1837 ng munisipalidad para sa kapakinabangan ng parokyang Protestante. Tinapos nito ang kaugalian ng pagbabahagi ng simbahan at simbahan sa nayon at pinayagan ang mga batang Protestante na pumasok sa paaralan sa isang nakalaang espasyo. Nagtapos ang sitwasyong ito noong 1975 sa desisyon na gawing sekular ang mga paaralan.
::Ang mga kagamitan sa paaralang-simbahan.
::Kalis ng Protestante.
* Kalbaryo: Kristo sa Krus, Santa Maria Magdalena.
* Alaala ng Digmaan. Mga digmaang ginunita: Mga Digmaang Pandaigdig 1914-1918 at 1939-1945.

==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Lobsann (Bas-Rhin).svg|thumb|Lobsann]]

Tuwing kwarter: una at ikaapat na bersiyon na may tatlong pilak na baras, pangalawa at pangatlo o may saltire sable.

Mga Detalye: Ang eskudo de armas ng Lobsann ay sumasalamin sa pagmamay-ari ng pamilya sa dalawang panginoon, ang Fleckenstein at Hanau-Lichtenberg. Ang ilog ay naghihiwalay sa kanilang mga ari-arian sa ilalim ng Ancien Régime. Ang kanang pampang ay pagmamay-ari ng Hanau, ang kaliwang pampang ay kay Fleckenstein.&lt;ref&gt;[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=13222 Eskudo dearmas ng Lobsann.]&lt;/ref&gt;

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

==Mga panlabas na link==
* [https://www.facebook.com/communelobsann/ Commune de Lobsann sa Facebook]

[[Kategorya:Lobsann]]
[[Kategorya:Bas-Rhin]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]</text>
      <sha1>0w01nqbo2lfv6xsxoea85b7sivkimpj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Groises</title>
    <ns>0</ns>
    <id>337754</id>
    <revision>
      <id>2206020</id>
      <parentid>2202732</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T08:46:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <origin>2206020</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4228" sha1="191hdmdlzhpjbu2s4vi1pdexobjm44m" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = Groises
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = 006 Groises ( 18140 ).JPG
|image_caption = Bulwagan ng bayan sa Groises
|image_shield = Blason ville fr Groises (Cher).svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Groises
|subdivision_type       = Bansa
|subdivision_name       = {{Flag|France}}
|subdivision_type1      = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] 
|subdivision_name1      = [[Centre-Val de Loire]]
|subdivision_type2      = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2      = [[Cher (departamento)|Cher]]
|subdivision_type3      =  Arrondissement
|subdivision_name3      = [[Arrondissement of Bourges|Bourges]]
|subdivision_type4      = 
|subdivision_name4      =
|leader_title = Alkade (2020–2026)
|leader_name = Marie-Pierre Verneau&lt;ref&gt;{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|publisher=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=13 September 2022|language=fr}}&lt;/ref&gt;
|area_total_km2           = 17.63
|population_as_of = 2023
|population_total = 129
|population_density_km2 = auto
|website = 
|coordinates            = {{coord|47.21|2.8106|format=dms|display=inline,title}}
|postal_code = 18140
|postal_code_type = Postal code
|elevation_min_m = 167
|elevation_max_m = 208
|elevation_m = 183
}}

Ang '''Groises''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Pransiya]] na matatagpuan sa departamento ng [[Cher (departamento)|Cher]] sa rehiyon ng [[Centre-Val de Loire]].

Dahil nalantad sa isang nabagong klima ng karagatan, ito ay dinadaluyan ng [[Ilog Chanteraine]] at ilang iba pang maliliit na sapa.

Ang Groises ay isang rural na komyun na may populasyon na 129 noong 2023, matapos umabot sa pinakamataas na bilang ng mga naninirahan na 480 noong 1876.

==Heograpiya==
Ang komyun ay bahagi ng kanton ng Sancergues; sa 2015, kasunod ng muling pagguhit ng mga kanton ng departamento, ito ay magiging bahagi ng kanton ng Avord.&lt;ref&gt;[http://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do?cidTexte=JORFTEXT000028652446 Décret No. 2014-206 du 21 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département du Cher]&lt;/ref&gt;

==Pagpaplano ng lungsod==
===Tipolohiya===
Simula Enero 1, 2024, ang Groises ay ikinategorya bilang isang munisipalidad sa kanayunan na may kalat-kalat na pabahay, ayon sa bagong 7-level na municipal density grid na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng mga yunit ng urbano at sa labas ng impluwensya ng mga lungsod.
===Paggamit ng lupa===
Ang paggamit ng lupa sa munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa pamamagitan ng malaking dami ng lupang pang-agrikultura (88.8% noong 2018), isang proporsyon na kapareho ng noong 1990 (88.8%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: lupang maaaring sakahin (80.3%), kagubatan (9.6%), damuhan (8.5%), at mga urbanisadong lugar (1.6%).

[[File:18104-Groises-Sols.png|thumb|center|alt=Carte en couleurs présentant l'occupation des sols.|Carte des infrastructures et de l'occupation des sols de la commune en 2018 ([[Corine Land Cover|CLC]]).]]
==Pangalan==
Lumitaw ang Groise sa wikang Pranses noong 1250. Pangngalang panlalaki. Anyong diyalekto ng salitang Pranses na ''grès'', mula sa mababang Latin na nagmula sa Gaulish na ''gresum'' = mabatong lupa, at kolektibong hulaping ia; ''groise'' = graba, mabuhanging gilid, durog na bato (F.E.W., XVI, 57a); ang huling s ay parasitiko at tahimik.
==Mga lugar at monumento at Esukdo de armas==
* Simbahan ni San Martin

[[File:Blason ville fr Groises (Cher).svg|thumb|Groises]]

''Naka-tier sa nakabaligtad na pares: unang gules na may simbahan ng Saint-Martin ng lugar o, pangalawang vert na may lababo ng lugar o nakalagay sa perspektibo, ikatlong kulay argente na may tatlong kulot na baras na kulay asul.''&lt;ref&gt;[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=21015 Eskudo de armas ng Groises]&lt;/ref&gt;

==Tingnan din==

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Groises]]
[[Kategorya:Cher (departamento)]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]</text>
      <sha1>191hdmdlzhpjbu2s4vi1pdexobjm44m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jane E. Bartlett</title>
    <ns>0</ns>
    <id>337866</id>
    <revision>
      <id>2205951</id>
      <parentid>2203638</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T17:39:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2205951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2463" sha1="dm3p3sp99ixp4g8m8wulxokqzmgzkn7" xml:space="preserve">Si '''Bartlett''' ay ipinanganak sa [[Harmony, Maine]] . Nag-aral siya sa ilalim [[William Morris Hunt|ni William Morris Hunt]] sa Boston noong huling bahagi ng dekada 1860. Nakabuo siya ng isang istilo ng pagpipinta batay sa mga prinsipyong itinuro niya, kabilang ang isang kusang pamamaraan at kawalan ng mga simpleng detalye. Nanirahan siya sa Colorado at Minnesota bago bumalik sa Boston noong 1877, kung saan nagtrabaho siya sa isang studio sa 17 South Russell Street hanggang 1887. &lt;ref name=&quot;brooklynmuseum&quot;&gt;{{Cite book |last=Carbone |first=Teresa A. |url=https://books.google.com/books?id=VfAxAQAAIAAJ&amp;q=American+Paintings+in+the+Brooklyn+Museum,+Artists+Born+by+1876 |title=American Paintings in the Brooklyn Museum, Artists Born by 1876 |date=2006 |publisher=Brooklyn Museum, in association with D. Giles |isbn=9781904832089 |edition=Volume 1 |pages=260–262}}&lt;/ref&gt;

Pagkatapos ng 1887, nagpatuloy siya sa pagpipinta sa Boston sa Irvington Street Studio Building at sa Harcourt Building. Noong 1907, inatasan siya ng [[Pamantasang Estatal ng Kansas|Kansas State Agricultural College]] na magpinta ng mga larawan ng mga pangulo ng kolehiyo nito. &lt;ref name=&quot;industrialist&quot;&gt;{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=OQQTAAAAYAAJ&amp;q=The+Industrialist,+Volume+34 |title=The Industrialist |date=1907 |publisher=Kansas State Agricultural College |access-date=11 April 2015}}&lt;/ref&gt;

== Mga parangal at pagkilala ==
Nagtanghal si Bartlett ng dalawang gawa sa Philadelphia Centennial Exhibition noong 1876, at ginawaran ng medalyang pilak sa Massachusetts Mechanics' Fair noong 1880. Pinuri ng mga kontemporaryong kritiko si Bartlett dahil sa pagkakaroon ng &quot;sariwa, malakas na kamay at masigla, hindi naapektuhang paraan ng pagtingin at pagpipinta ng mga bagay,&quot; at para sa kanyang &quot;matitibay na pag-iisip, matapang at panlalaki sa hindi mapanglaw na kulay at may kumpiyansang paghawak.&quot;

Ang larawan ni Bartlett ng aktres na [[Sarah Cowell Le Moyne|si Sarah Cowell Le Moyne]] ay nakadispley sa [[Brooklyn Museum]] . &lt;ref name=&quot;museumpage&quot;&gt;{{Cite web |title=Collections: Jane E. Bartlett |url=http://www.brooklynmuseum.org/opencollection/artists/864/Jane_E._Bartlett |access-date=11 April 2015 |website=Brooklyn Museum }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== Tingnan din ==
[[List of 20th-century women artists|Talaan ng mga babaeng artista noong ika-20 siglo]]

== Mga Sanggunian ==
&lt;references /&gt;
{{stub}}</text>
      <sha1>dm3p3sp99ixp4g8m8wulxokqzmgzkn7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Elizabeth Ethel Copeland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>337953</id>
    <revision>
      <id>2205948</id>
      <parentid>2204713</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T14:45:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2205948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3676" sha1="0ygvyy4laqejv1fxbegawzpe6hq4593" xml:space="preserve">{{Infobox artist|name=Elizabeth Ethel Copeland|image=|imagesize=|caption=|birth_name=|other_names=|birth_date={{Birth year|1866}}|birth_place=Revere, Massachusetts, United States|death_date={{Death year and age|1957|1866}}|death_place=Boston, Massachusetts, United States|nationality=|education=|field=Silversmith, enameler|training=|movement=[[Arts and Crafts movement|Arts and Crafts]]|works=|patrons=|awards=|spouse=|partner=|website=|alma_mater=Cowles Art School}}

Si '''Elizabeth Ethel Copeland''' (1866–1957) ay isang Amerikanong [[Silversmith|panday-pilak]] at [[Vitreous enamel|enameler]] na kilala sa kanyang mga kahong may enamelong pilak.

Si Copeland ay ipinanganak sa Revere, Massachusetts noong 1866. &lt;ref name=&quot;Hirshler&quot;&gt;{{Cite book |last=Hirshler |first=Erica E. |title=A studio of her own: women artists in Boston, 1870-1940 [exhibition, Museum of fine arts, Boston, August 15-December 2, 2001] |url=https://archive.org/details/studioofherownwo00hirs |date=2001 |publisher=Museum of fine arts |isbn=0878464824 |location=Boston, Mass |page=[https://archive.org/details/studioofherownwo00hirs/page/178 178]}}&lt;/ref&gt; Nag-aral siya sa [[Cowles Art School]] kung saan siya tinuruan nina [[Amy Maria Sacker]] at [[Laurin Hovey Martin]] . &lt;ref name=&quot;Two Red Roses Foundation&quot;&gt;{{Cite web |title=Richly Wrought: A Chalice by Elizabeth Copeland {{!}} Two Red Roses Foundation |url=https://www.tworedroses.com/newsletters/newsletter08172016.html |access-date=3 January 2025 |website=Two Red Roses Foundation}}&lt;/ref&gt; Sa pagpasok ng ika-20 siglo, napansin siya ni [[Sarah Choate Sears]], na siyang nag-sponsor kay Copeland sa isang paglalakbay sa Inglatera kung saan nag-aral siya ng enameling kasama si [[Alexander Fisher (painter)|Alexander Fisher]] (1864–1936). &lt;ref name=&quot;Velvet Box Society&quot;&gt;{{Cite web |title=Elizabeth Copeland |url=https://www.velvetboxsociety.com/elizabethcopeland.html?srsltid=AfmBOorR-2j_3cjw6qQ1wbeERv2edEhH-i3Lm90jVUuAhxZYW0WrKPYL#/ |access-date=3 January 2025 |website=Velvet Box Society |language=en}}&lt;/ref&gt;

May sarili siyang pagawaan sa [[Boylston Street]] at kumita bilang isang artista. &lt;ref name=&quot;Museum Bites&quot;&gt;{{Cite web |date=26 March 2021 |title=Silver Streak: Quick Bite |url=https://cjverb.com/2021/03/26/silver-streak-quick-bite/ |access-date=3 January 2025 |website=Museum Bites |language=en}}&lt;/ref&gt; Nahalal siya sa [[The Society of Arts and Crafts of Boston]] noong 1901. Nag-exhibit siya sa 1915 [[Panama–Pacific International Exposition]] . 

Namatay si Craig noong 1957 sa Boston, Massachusetts.

Ang kanyang mga gawa ay nasa [[Art Institute of Chicago]], &lt;ref name=&quot;The Art Institute of Chicago&quot;&gt;{{Cite web |date=1866 |title=Elizabeth E. Copeland |url=https://www.artic.edu/artists/30800/elizabeth-e-copeland |access-date=3 January 2025 |website=The Art Institute of Chicago |language=en}}&lt;/ref&gt; sa [[Brooklyn Museum]], &lt;ref name=&quot;Brooklyn Museum&quot;&gt;{{Cite web |title=Elizabeth E. Copeland – American, 1866–1957 |url=https://www.brooklynmuseum.org/opencollection/artists/8071/objects |access-date=3 January 2025 |website=Brooklyn Museum }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; sa [[Museum of Fine Arts Boston]], &lt;ref name=&quot;Museum of Fine Arts Boston&quot;&gt;{{Cite web |title=Box |url=https://collections.mfa.org/objects/38109 |access-date=3 January 2025 |website=Museum of Fine Arts Boston |language=en}}&lt;/ref&gt; at sa [[Metropolitan Museum of Art]] . &lt;ref name=&quot;Metropolitan Museum of Art&quot;&gt;{{Cite web |title=Box |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/751576 |access-date=3 January 2025 |website=Metropolitan Museum of Art}}&lt;/ref&gt;

==Sanggunian==
&lt;references /&gt;
{{stub}}</text>
      <sha1>0ygvyy4laqejv1fxbegawzpe6hq4593</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cécile Douard</title>
    <ns>0</ns>
    <id>337967</id>
    <revision>
      <id>2205944</id>
      <parentid>2205677</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T13:11:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2205944</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3054" sha1="jsiad685z8far48i0j2k8xq9evg5dyg" xml:space="preserve">{{Infobox person/Wikidata}}

Si '''Cécile Douard''' (1866-1941) ay isang [[Belgians|Belgian]] artist. &lt;ref name=&quot;AskArt&quot;&gt;{{Cite web |title=Cecile Douard |url=https://www.askart.com/artist/Cecile_Douard/11084772/Cecile_Douard.aspx |access-date=12 April 2021 |website=AskArt}}&lt;/ref&gt;

== Talambuhay ==
Si Douard ay ipinanganak na Cécile Leseine &lt;ref name=&quot;Benezit&quot;&gt;{{Cite web |year=2011 |title=Douard, Cécile |url=https://www.oxfordartonline.com/benezit/view/10.1093/benz/9780199773787.001.0001/acref-9780199773787-e-00053235 |access-date=12 April 2021 |website=Benezit Dictionary of Artists |language=en |doi=10.1093/benz/9780199773787.article.B00053235}}&lt;/ref&gt; noong ika-29 ng Disyembre 1866 sa [[Rouen]], France. Nag-aral siya sa ilalim {{Interlanguage link|Antoine Bourlard|fr}} . &lt;ref name=&quot;RKD&quot;&gt;{{Cite web |title=Cécile Douard |url=https://rkd.nl/nl/explore/artists/23987 |access-date=12 April 2021 |website=RKD |language=nl}}&lt;/ref&gt; Madalas ipinipinta ni Douard ang mga tao at tanawin ng bayan ng pagmimina ng karbon [[Borinage|na Borinage]] . &lt;ref name=&quot;Dictionnaire des Peintres belges&quot;&gt;{{Cite web |title=Douard, Cécile |url=http://balat.kikirpa.be/peintres/Detail_notice.php?id=2061 |access-date=12 April 2021 |website=Dictionnaire des Peintres belges}}&lt;/ref&gt;

Sa edad na 33, nawalan ng paningin si Douard. &lt;ref name=&quot;Ligue Braille&quot;&gt;{{Cite web |title=Cécile Douard |url=https://www.braille.be/fr/a-propos-de-nous/la-ligue-braille/structure/cecile-douard |access-date=12 April 2021 |website=Ligue Braille |language=fr }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Dahil hindi na siya makapagpinta, naging iskultor siya. Tumugtog din siya ng piano at biyolin. Sumulat siya ng dalawang libro; &quot;Impressions of a Second Life&quot; noong 1923, at &quot;Paysages indistincts&quot; noong 1929. &lt;ref name=&quot;Dictionnaire des Peintres belges2&quot;&gt;{{Cite web |title=Douard, Cécile |url=http://balat.kikirpa.be/peintres/Detail_notice.php?id=2061 |access-date=12 April 2021 |website=Dictionnaire des Peintres belges}}&lt;/ref&gt; Noong 1926, naging pangulo siya ng ''Ligue Braille'' (Braille League). Naglingkod siya sa posisyong iyon hanggang 1937. &lt;ref name=&quot;RTBF Info&quot;&gt;{{Cite web |date=26 November 2014 |title=Mons: artiste opiniâtre, Cécile Douard a bravé les obstacles pour réussir |url=https://www.rtbf.be/info/regions/detail_mons-artiste-opiniatre-cecile-douard-a-brave-les-obstacles-pour-reussir?id=8459836 |access-date=12 April 2021 |website=RTBF Info |language=fr}}&lt;/ref&gt;

Namatay si Douard noong ika-14 ng Enero 1941 &lt;ref name=&quot;RKD2&quot;&gt;{{Cite web |title=Cécile Douard |url=https://rkd.nl/nl/explore/artists/23987 |access-date=12 April 2021 |website=RKD |language=nl}}&lt;/ref&gt; sa Brussels, Belgium. &lt;ref name=&quot;Musée d'Orsay&quot;&gt;{{Cite web |title=Cecile Douard |url=https://www.musee-orsay.fr/fr/espace-professionnels/professionnels/chercheurs/rech-rec-art-home/notice-artiste.html?nnumid=11253 |access-date=12 April 2021 |website=Musée d'Orsay: Notice d'Artiste}}&lt;/ref&gt;

==Sanggunian==
&lt;references /&gt;
{{stub}}

[[Kategorya:Mga pintor]]</text>
      <sha1>jsiad685z8far48i0j2k8xq9evg5dyg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mercedes Delfinado</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338007</id>
    <revision>
      <id>2205962</id>
      <parentid>2204551</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T21:27:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2205962</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11518" sha1="jmv6o8530k6idrjiwhmucvir0xv93es" xml:space="preserve">{{Short description|Acarologist na Pilipino-Amerikano}}
{{Infobox scientist
| name              = Mercedes Delfinado
| birth_date        = {{birth date and age|df=y|1933|1|16}} &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |last=Congress |first=The Library of |title=Delfinado, Mercedes D. (Mercedes Delfino), 1933- - LC Linked Data Service: Authorities and Vocabularies {{!}} Library of Congress, from LC Linked Data Service: Authorities and Vocabularies (Library of Congress) |url=https://id.loc.gov/authorities/names/no2011030229.html |access-date=2022-12-23 |website=id.loc.gov}}&lt;/ref&gt;
| birth_place       = [[Cabuyao]], [[Laguna (lalawigan)|Laguna]], [[Pamahalaang Insular ng mga Kapuluang Pilipino|Mga Kapuluang Pilipino]]
| citizenship       = {{flagicon|USA}} Amerikano
| alma_mater        = [[Pamantasang Cornell]]&lt;br&gt;[[Pamantasan ng Hawaiʻi]]
| thesis_year       = 1966
| known_for         = Ang pag-aaral ng mga [[Varroa destructor|bee mite]]
| awards            = [[Guggenheim Fellowship]]
| spouse            = Edward W. Baker
}}
Si '''Mercedes D. Delfinado''' (ipinanganak noong ika-16 ng Enero 1933) ay isang Pilipinong [[Akarolohiya|akarologist]]. Siya ay isang espesyalista sa mga bee mite, at malawakang nailathala tungkol sa mga insekto ng timog-silangang Asya. Sa loob ng mahigit dalawampung taon, siya ay naging Punong Patnugot para sa [[International Journal of Acarology]]. Maraming uri ng hayop ang ipinangalan sa kanya. Noong 1962, si Delfinado ay nakatanggap ng [[Listahan ng mga Guggenheim Fellowship na iginawad noong 1962|Guggenheim Fellowship]].

== Talambuhay ==
Si Delfinado ay ipinanganak sa [[Cabuyao]], [[Laguna (lalawigan)|Laguna]] noong 16 Enero 1933. Nagtapos siya na may digri na [[Master ng Agham]] sa [[entomolohiya]] mula sa [[Unibersidad ng Cornell]] noong 1960.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Appropriations |first=United States Congress House Committee on |url=https://books.google.com/books?id=yussAAAAIAAJ&amp;dq=Mercedes+Delfinado&amp;pg=RA1-PA327 |title=Departments of State and Justice, the Judiciary, and Related Agencies Appropriations for 1961: The Judiciary, Hearings Before the Subcommittee of the Committee on Appropriations, House of Representatives, Eighty-sixth Congress, Second Session |date=1960 |publisher=U.S. Government Printing Office |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Ginawaran siya ng [[Listahan ng mga Guggenheim Fellowship na iginawad noong 1962|Guggenheim Fellowship noong 1962]] para sa kanyang trabaho sa organikong biyolohiya at ekolohiya.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Mercedes D. Delfinado |url=https://www.gf.org/fellows/all-fellows/mercedes-d-delfinado/ |access-date=2022-12-23 |website=John Simon Guggenheim Memorial Foundation |language=en-US }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Noong 1966, nagtapos siya sa [[Unibersidad ng Hawaiʻi]] na may [[Doktor ng Pilosopiya|PhD]] sa [[akarolohiya]].&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Habang naroon, isa siya sa mga naghanda ng isang katalogo ng mga [[Fly|Diptera]] ng Pilipinas..&lt;ref&gt;{{Cite book |last=History |first=American Museum of Natural |url=https://books.google.com/books?id=-OQ_AAAAYAAJ&amp;q=Mercedes+Delfinado |title=The ... Annual Report of the American Museum of Natural History |publisher=American Museum of Natural History |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Gagne, Raymond J. [http://hbs.bishopmuseum.org/pi/pdf/11(3)-561.pdf &quot;A review of Felt’s Philippine genera and species of Cecidomyiidae (Diptera).&quot;] ''Pacific Insects'' 11.3-4 (1969): 561-570.&lt;/ref&gt; Pinakasalan niya si [[Edward W. Baker]], isang akarologo rin, na kasama niyang nagtrabaho sa Systematic Entomology Laboratory ng [[Kagawaran ng Agrikultura ng Estados Unidos]] (USDA) sa [[Beltsville, Maryland|Beltsville]], na siyang bumubuo ng koleksyon doon, at noong 1999 ay pinalawak ang lugar upang mapaunlakan ang mas maraming mananaliksik.&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=1999-12-01 |title=Acarology news, national and international meetings |url=https://doi.org/10.1080/01647959908684174 |journal=International Journal of Acarology |volume=25 |issue=4 |pages=342–343 |doi=10.1080/01647959908684174 |issn=0164-7954|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;

Habang nasa USDA, nagpakadalubhasa si Delfinado sa pag-aaral ng mga [[bubuyog]] sa Beneficial Insects Laboratory.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite journal |last=Corpuz-Raros |first=L.A. |date=1998-12-01 |title=Twelve new species and one new record of cheyletidae (Acari) from the Philippines |url=https://doi.org/10.1080/01647959808683594 |journal=International Journal of Acarology |volume=24 |issue=4 |pages=259–290 |doi=10.1080/01647959808683594 |issn=0164-7954|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Houck |first=Marilyn A. |url=https://books.google.com/books?id=dZ3hBwAAQBAJ&amp;dq=Mercedes+Delfinado&amp;pg=PA247 |title=Mites: Ecological and Evolutionary Analyses of Life-History Patterns |date=2012-12-06 |publisher=Springer Science &amp; Business Media |isbn=978-1-4615-2389-5 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Lindquist |first=Evert E. |date=1989-03-24 |title=The Bee Situation: Africanized Honey Bees and Bee Mites |url=http://dx.doi.org/10.1126/science.243.4898.1618-a |journal=Science |volume=243 |issue=4898 |pages=1618–1619 |doi=10.1126/science.243.4898.1618-a |pmid=17847267 |s2cid=5802172 |issn=0036-8075|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; Kasama rito ang pagtukoy sa honey bee mite na  ''[[Acarapis woodi|Acarapsis woodi]]'' at siya ang unang nag-ulat ng presensya ng ''[[Melittiphis alvearius]]'' sa [[Estados Unidos]]''.''&lt;ref&gt;{{Cite book |url=http://archive.org/details/CAT30852465 |title=110 years of biological control research and development in the United States Department of Agriculture : 1883-1993 |date=2000 |publisher=[Beltsville, MD?] : U.S. Dept. of Agriculture, Agricultural Research Service; Springfield, VA : Available from National Technical Information Service |others=National Agricultural Library U. S. Department of Agriculture}}&lt;/ref&gt; Malaki ang kaugnayan sa [[International Journal of Acarology]], Siya ay naging Punong Patnugot nang mahigit dalawampung taon hanggang sa kanyang pagreretiro noong 1999.&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=1999-09-01 |title=Acarology news, national and international meetings |url=https://doi.org/10.1080/01647959908684159 |journal=International Journal of Acarology |volume=25 |issue=3 |pages=239 |doi=10.1080/01647959908684159 |s2cid=214653869 |issn=0164-7954|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; Siya at ang kanyang asawa ay nagretiro sa Pilipinas,&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal |date=2000-09-01 |title=Acarology news, national and international meetings |url=https://doi.org/10.1080/01647950008684202 |journal=International Journal of Acarology |volume=26 |issue=3 |pages=293 |doi=10.1080/01647950008684202 |s2cid=214650513 |issn=0164-7954|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; at itinatag niya ang isang research fellowship sa mite taxonomy bilang parangal sa kanya.&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=1997-06-01 |title=Acarology news, national and international meetings |url=https://doi.org/10.1080/01647959708683112 |journal=International Journal of Acarology |volume=23 |issue=2 |pages=143 |doi=10.1080/01647959708683112 |issn=0164-7954|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;

== Mga uri ng eponymous ==
{{Wikispecies|Mercedes D. Delfinado}}
* [[Ker mercedesae]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
* ''[[Culex uniformis|Culex (Lophoceraomyia) uniformis]] ssp. mercedesae''&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Baisas |first=Francisco Edlagan |url=https://books.google.com/books?id=sf5MAAAAYAAJ&amp;dq=Mercedes+Delfinado&amp;pg=PA123 |title=The Mosquito Fauna of Subic Bay Naval Reservation, Republic of the Philippines |date=1972 |publisher=Headquarters, First Medical Service Wing (PACAF) |language=en}}&lt;/ref&gt; 
* ''[[Culicoides delfinadoae]]''&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Wirth |first1=Willis Wagner |url=https://books.google.com/books?id=PwL9vDIer0kC&amp;q=Mercedes+Delfinado |title=The Culicoides of Southeast Asia (Diptera:Ceratopogonidae) |last2=Hubert |first2=Alexander A. |date=1989 |publisher=American Entomological Institute |isbn=978-1-56665-043-4 |language=en}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Tipula]] (Sinotipula) delfinadoae''&lt;ref&gt;{{Cite book |last=C P Alexander |url=http://archive.org/details/biostor-13753 |title=New exotic crane-flies (Tipulidae: Diptera). Part XXIII |date=1973}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Tarsonemus mercedesae]]''&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=A Hill |url=http://archive.org/details/biostor-76158 |title=2 New Species Of Tarsonemus (Acari Tarsonemidae) Associated With Commercial Mushroom Production |last2=K L Deahl |date=1978 |language=English}}&lt;/ref&gt;

== Mga piling publikasyon ==

* Smiley, Robert L., W. Baker Edward, and Mercedes Delfinado Baker. &quot;New species of Hypoaspis (Acari: Mesostigmata: Laelapidae) from the nest of a stingless bee in Malaysia (Hymenoptera: Meliponinae, Apidae).&quot; ''Anales del Instituto de Biología serie Zoología'' 67.002 (1996).&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Smiley |first1=Robert L. |last2=Edward |first2=W. Baker |last3=Baker |first3=Mercedes Delfinado |date=1996 |title=New species of Hypoaspis (Acari: Mesostigmata: Laelapidae) from the nest of a stingless bee in Malaysia (Hymenoptera: Meliponinae, Apidae) |url=https://revistas.unam.mx/index.php/zoo/article/view/7157 |journal=Anales del Instituto de Biología serie Zoología |language=es |volume=67 |issue=2 |issn=0368-8720}}&lt;/ref&gt;
* Delfinado-Baker, Mercedes, and Christine YS Peng. &quot;Varroa jacobsoni and Tropilaelaps clareae: A perspective of life history and why Asian bee-mites preferred European honey bees.&quot; ''American bee journal (USA)'' (1995).
* Delfinado, Mercedes D., and Edward W. Baker. &quot;Varroidae, a new family of mites on honey bees (Mesostigmata: Acarina).&quot; ''Journal of the Washington Academy of Sciences'' (1974): 4–10.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Delfinado |first1=M. D. |last2=Baker |first2=E. W. |date=1974 |title=Varroidae, A New Family of Mites on Honey Bees (Mesostigmata: Acarina) |url=https://www.jstor.org/stable/24535743 |journal=Journal of the Washington Academy of Sciences |volume=64 |issue=1 |pages=4–10 |jstor=24535743 |issn=0043-0439}}&lt;/ref&gt;
* Delfinado, Mercedes O. &quot;New species of shore flies from Hong Kong and Taiwan (Diptera: Canaceidae).&quot; ''Oriental Insects'' 5.1 (1971): 117–123.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Delfinado |first=Mercedes O. |date=1971-01-01 |title=New species of shore flies from Hong Kong and Taiwan (Diptera : Canaceidae) |url=https://doi.org/10.1080/00305316.1971.10433997 |journal=Oriental Insects |volume=5 |issue=1 |pages=117–123 |doi=10.1080/00305316.1971.10433997 |issn=0030-5316|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;
* Mercedes D. Delfinado, Notes on Philippine Black Flies (Diptera : Simuliidae), ''Journal of Medical Entomology'', Volume 6, Issue 2, 1 May 1969, Pages 199–207&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Delfinado |first=Mercedes |date=1969 |title=Notes on Philippine Black Flies (Diptera : Simuliidae) |url=https://doi.org/10.1093/jmedent/6.2.199 |access-date=2022-12-23 |journal=Journal of Medical Entomology |volume=6 |issue=2 |pages=199–207 |doi=10.1093/jmedent/6.2.199|pmid=5807862 }}&lt;/ref&gt;
* Delfinado, Mercedes D. &quot;Mites of the honeybee in South-East Asia.&quot; ''Journal of Apicultural Research'' 2.2 (1963): 113–114.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Delfinado |first=Mercedes D. |date=1963-01-01 |title=Mites of the Honeybee in South-East Asia |url=https://doi.org/10.1080/00218839.1963.11100070 |journal=Journal of Apicultural Research |volume=2 |issue=2 |pages=113–114 |doi=10.1080/00218839.1963.11100070 |issn=0021-8839|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;

== Mga Sanggunian ==
&lt;references /&gt;

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Delfinado, Mercedes}}</text>
      <sha1>jmv6o8530k6idrjiwhmucvir0xv93es</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Groléjac</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338027</id>
    <revision>
      <id>2205985</id>
      <parentid>2205135</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T05:17:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2205985</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10383" sha1="52uoyq0462aftik3cibsze7g7a170c1" xml:space="preserve">
{{Infobox settlement
|name = Groléjac
|native_name = Graulejac
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Groléjac - Église Saint-Léger -01.JPG
|image_caption = Ang simbahan ng Saint-Léger sa Groléjac.
|image_shield = Blason ville fr Groléjac 24.svg
|pushpin_map = France#France Nouvelle-Aquitaine
|pushpin_map_caption = Lokasyon ng Groléjac
|subdivision_type       = Bansa
|subdivision_name       = {{Flag|France}}
|subdivision_type1      = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] 
|subdivision_name1      = [[Nouvelle-Aquitaine|Nòva Aquitània]]
|subdivision_type2      = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2      = [[Dordogne|Dordonha]]
|subdivision_type3      =  Arrondissement
|subdivision_name3      = [[Arrondissement of Sarlat-la-Canéda|Sarlat e La Canedat]]
|subdivision_type4      = 
|subdivision_name4      =
|leader_title = Alkade (2021-2026)
|leader_name = Bernard Mazet&lt;ref&gt;{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|publisher=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=4 May 2022|language=fr}}&lt;/ref&gt;
|area_total_km2           = 12.28
|population_as_of = 2023
|population_total = 686
|population_demonym = Groléjacois
|population_density_km2 = auto
|website = http://www.grolejac.fr/
|coordinates = {{coord|44.8181|1.2964|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_m            = 
|elevation_min_m = 61
|elevation_max_m = 282
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|postal_code = 24207/24250
}}

Ang '''Groléjac''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Pransiya]] na matatagpuan sa departamento ng [[Dordogne]], sa rehiyon ng [[Nouvelle-Aquitaine]].

==Heograpiya==
Sa rehiyon ng [[Périgord Noir]], sa timog-silangang bahagi ng departamento ng Dordogne, ang komyun ng Groléjac ay halos nasa kaliwang pampang ng [[Ilog Dordogne]]. Isang lawak lamang na humigit-kumulang dalawampung ektarya sa paligid ng lokalidad ng Le Peyrou ang nasa kanang pampang. Ito ay isang rural na komyun&lt;ref&gt;{{PDF}} [https://www.dordogne.gouv.fr/contenu/telechargement/43194/343737/file/recueil-24-2023-066%20RAA%20normal%20n%C2%B04%20du%2022%20d%C3%A9cembre%202023.pdf Arrêté fixant la liste des communes rurales 2023], Recueil des actes administratifs normal no. 4, Préfecture de la Dordogne, décembre 2023, p. 126-140.&lt;/ref&gt; na bahagi ng lugar ng pag-agos ng tubig ng Sarlat-la-Canéda,&lt;ref&gt;[https://www.insee.fr/fr/metadonnees/cog/aire-d-attraction-des-villes-2020/AAV2020233-sarlat-la-caneda Aire d'attraction des villes 2020 de Sarlat-la-Canéda (233)], [[Insee]], consulté le 21 janvier 2024.&lt;/ref&gt; isang lugar ng pag-aaral na tinukoy ng INSEE (ang French National Institute of Statistics and Economic Studies), na pumalit sa [[urban area ng Sarlat-la-Canéda]] noong 2020.

Tinatawid ng departmental road (RD) 704, ang nayon ng Groléjac ay matatagpuan, sa mga distansyang orthodromic, sampung kilometro sa timog-silangan ng Sarlat-la-Canéda at labimpitong kilometro sa timog-kanluran ng Souillac.

Ang bayan ay pinaglilingkuran din ng RD 50.

Sa pagitan ng [[Domme]] at [[Saint-Cirq-Madelon]], ang GR 64 long-distance hiking trail ay tumatawid sa teritoryo ng bayan sa loob ng anim na kilometro. Mula sa [[Carsac-Aillac]], ang variant nito, ang GR 64B, ay tumatawid sa Ilog Dordogne, dumadaan sa sentro ng bayan, at muling sumasama sa GR 64 malapit sa nayon ng La Mouline.

Ang Groléjac ay may hangganan sa anim na komyun, dalawa sa mga ito ay nasa departamento ng [[Lot]]. Ang [[Milhac]] ay may hangganan sa silangan na may isang quadripoint.

==Pangalan==
Ang unang naitalang pagkakataon ng pangalan ng lugar ay lumitaw noong 1152 bilang ''Gaulegac''. Ang anyong Latin noong 1283 ay ''Gaulejacum'', na binanggit bilang Gaulejac noong 1640. Ang pangalan ng bayan ay naging ''Grolegeac'' o ''Graulejac'' lamang noong ika-18 siglo.&lt;ref&gt;Chantal Tanet et Tristan Hordé, « Groléjac », dans ''Les noms de lieu ou de lieux-dits du Périgord'', Bordeaux, Éditions Sud Ouest, 2018 p.144-145&lt;/ref&gt;

Sa Oksitano, ang bayan ay tinatawag na ''Graulejac''.&lt;ref&gt;[https://communes-oc.dordogne.fr/cantons/domme/GROLEJAC.htm Le nom occitan des communes du Périgord - Graulejac] sur le site du Conseil général de la Dordogne, consulté le 9 novembre 2021.&lt;/ref&gt;

==Kasaysayan==
Si Groléjac ay kilala bilang Gaulejac hanggang ika-18 siglo.

Ayon kay Pierre-Louis Lainé, si Jean de Salignac, anak nina Jean I de Salignac at Gaillarde de Montauriol, ay panginoon ng Concorès sa Quercy, Fénelon, at Gaulejac. Gumawa siya ng kanyang testamento noong 1445. Tila namatay siya nang walang anak. Ang mga pagkapanginoon nina Fénelon at Gaulejac ay hindi bahagi ng ari-arian ng pamilyang Salignac noon. Ang mga ito noon ay mga magkasanib na pagkapanginoon lamang. Nakuha sila ni Jean de Massaut, pinuno ng isang pangkat na naglilingkod sa Hari ng Pransya. Ang mga magkasanib na pagkapanginoon na ito ay dating pag-aari ng pamilyang Félenon, na pumasok sa serbisyo ng Hari ng Inglatera. Kinumpiska ang kanilang ari-arian. Si Louis I ng Anjou, na namuno para sa hari sa Guyenne, ay hinirang si Jean de Massaut bilang kapitan ng kanilang mga pagkapanginoon noong 1375, pagkatapos ay ibinenta ang mga ito sa kanya sa halagang 1,600 gintong florin. Walang ganitong halaga si Jean de Massaut at kinailangang umutang upang mabayaran ang lahat ng kanyang utang. Ang mga kapwa-panginoon ay kailangang magsilbing kolateral para sa isang utang. Sa kanyang testamento noong 1445, ipinamana ni Jean de Salignac ang kanyang fief ng Concorès sa kanyang kapatid na si Guillaume, at ang kanyang mga kapwa-panginoon ng Fénelon at Gaulejac sa kanyang nakatatandang kapatid na si Raymond de Salignac at sa kanyang nakababatang anak na si Jean II de Salignac, na nagtatag ng sangay ng La Mothe-Salignac. Pinangalanan ni Raymond de Salignac ang kanyang panganay na anak na si Antoine, bilang kanyang tagapagmana. Sa pamamagitan ng isang kasunduang ginawa noong Pebrero 25, 1464, sa pagitan nina Antoine at ng kanyang kapatid na si Jean II, nanatiling si Antoine ang nag-iisang panginoon ng lupain ng Salignac, na itinaas sa isang barony noong 1460, habang hawak ni Jean II ang buong pagmamay-ari ng magkasanib na mga panginoon ng Fénelon at La Mothe-Massaut. Pagkatapos ay ginamit ni Jean II ang pangalang La Mothe-Fénelon.

Ang pagkapanginoon ni Gaulejac ay nakuha ng pamilyang Salignac kasabay ng Fénelon. Ito ay ibinigay kay Annet de Salignac, anak ni Hélie II de Salignac de La Mothe-Fénelon. Pinakasalan niya si Anne de Mensignac, isang ginang ng La Ponsie, noong 1550, at siya ang ninuno ng nakababatang sangay ng La Ponsie, na ang lupain ay matatagpuan sa [[Saint-Jean-d'Estissac]].

Noong Pebrero 1652, sa panahon ng Fronde, sinakop ng rehimeng Marchin&lt;ref&gt;[[Jean-Gaspard Ferdinand de Marchin]] ou Marsin, seigneur de [[Modave]], officier d'origine liégeoise, commande en Périgord les troupes du [[Louis II de Bourbon-Condé|prince de Condé]].&lt;/ref&gt; ang Gaulejac at posibleng ang mga kalapit na lupain ng Fénelon. Sa pagtatapos ng Disyembre, sinimulan ni Marchin ang pagkubkob sa [[Sarlat]], na sumuko noong Enero 1, 1653.

Noong Hunyo 8, 1944, ang bayan ay dumanas ng mga paghihiganti mula sa SS Der Führer Regiment, bahagi ng dibisyon ng Das Reich, na pinamumunuan noong araw na iyon ni Sturmbannführer Adolf Diekmann, patungo sa Normandiya.&lt;ref&gt;Stéphane Simonnet, Claire Levasseur (cartogr.) et Guillaume Balavoine (cartogr.) (préf. Olivier Wieviorka), ''Atlas de la libération de la France : 6 juin 1944- 8 mai 1945 : des débarquements aux villes libérées'', Paris, éd. Autrement, coll. « Atlas-Mémoire », 2004 (1re éd. 1994), 79 p., p 43&lt;/ref&gt; Sa RD 704, sa pasukan ng nayon ng Groléjac, isang monumento ang gumugunita sa madugong sagupaan sa pagitan ng Resistance at ng SS division.

==Mga lugar at monumento==
[[File:Although it looks like a (concrete) suspension bridge over the Dordogne, it is an ordinary cantilevering bridge from both sides of the river and a hinged inner part for thermal movement possibility - panoramio.jpg|thumb|L'ancien pont de Groléjac.]]

* Simbahan ng Saint-Léger.

* Pinalitan ang isang single-lane na metal footbridge na itinayo noong 1845, ang reinforced concrete suspension bridge ay nagpapahintulot sa departmental road ng D704 na tumawid sa Ilog Dordogne, na nagdurugtong sa Groléjac at Carsac-Aillac.&lt;ref name=&quot;SO-19-11-2022&quot;&gt;Léna Badin, « Les travaux sur le pont ont commencé », ''[[Sud Ouest]] édition Dordogne'', 19 novembre 2022, p. 24e.&lt;/ref&gt; Ito ay isang three-span bridge (42 m - 70 m - 42 m) na dinisenyo ni Albert Caquot at itinayo ng kompanyang Vandewalle noong 1932.&lt;ref&gt;Bernard Marrey, ''Les ponts modernes. 20e siècle'', p. 73, Picard éditeur, Paris, 1995 {{ISBN|2-7084-0484-9}}.&lt;/ref&gt; Kilala sa lokal bilang &quot;White Bridge,&quot; ito ay sumasailalim sa mga pagbabago sa istruktura, kabilang ang pagsasama-sama ng mga pier sa katapusan ng 2022, na susundan ng demolisyon at muling pagtatayo ng deck noong 2023-2024.&lt;ref name=&quot;SO-19-11-2022&quot;/&gt; Dahil sa trabaho, kinailangan itong isara noong Abril 2023.&lt;ref&gt;Marianne Dabbadie, « Le pont est déconstruit, la fin des travaux est prévue au printemps », ''[[Sud Ouest]] édition Dordogne / Lot-et-Garonne'', 24 janvier 2024, p.|20b.&lt;/ref&gt; Ang kalsada ay palalawakin mula 4.85 metro hanggang anim na metro, at ang mga bangketa na may lapad na 0.94 metro ay palalawigin sa pagitan ng 1.40 metro at 3.35 metro, kasama ang pagdaragdag ng mga balkonahe sa mga pier.&lt;ref&gt;Franck Delage, « Le pont de Groléjac va être fermé pendant onze mois », ''[[Sud Ouest]] édition Dordogne'', 20 janvier 2023, p. 20c.&lt;/ref&gt; Magbubukas muli ito sa kalagitnaan ng Abril 2024.&lt;ref&gt;Boris Rebeyrotte, « Après un an de chantier, la nouveau pont ouvre ce samedi », ''[[Sud Ouest]] édition Dordogne'', 13 avril 2024, p. 20d.&lt;/ref&gt;

* Insectorama, ang pagtuklas sa mundo ng mga insekto.&lt;ref&gt;[http://insectorama.fr Insectorama]. Consulté le 21 août 2010.&lt;/ref&gt;

==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Groléjac 24.svg|thumb|Groléjac]]

''Argent, isang chevron azure na may kasamang dalawang bituin sa pangunahin at isang leon sa base, pawang mga gule.''

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Groléjac]]
[[Kategorya:Dordogne]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]</text>
      <sha1>52uoyq0462aftik3cibsze7g7a170c1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lugos</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338058</id>
    <revision>
      <id>2205961</id>
      <parentid>2205505</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T20:47:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2205961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6337" sha1="21yr5f0qkls8b71eqmztofi6d40dved" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = Lugos
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Eglise du vieux lugos - gironde - france.jpg
|image_caption = Ang simbahan ng Lumang Lugo.
|image_shield = Blason ville fr Lugos (Gironde).svg
|pushpin_map = France#France Nouvelle-Aquitaine
|pushpin_map_caption = Lokasyon ng Lugos
|subdivision_type       = Bansa
|subdivision_name       = {{Flag|France}}
|subdivision_type1      = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] 
|subdivision_name1      = [[Nouvelle-Aquitaine]]
|subdivision_type2      = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2      = [[Gironda]]
|subdivision_type3      =  Arrondissement
|subdivision_name3      = [[Arrondissement of Arcachon|Arcachon]]
|subdivision_type4      = 
|subdivision_name4      =
|leader_title = Alkade (2020-2026)
|leader_name = Emmanuelle Tostain&lt;ref&gt;{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/en/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=9 August 2021|language=fr}}&lt;/ref&gt;
|area_total_km2           = 62.14
|population_as_of = 2023
|population_total = 1208
|population_demonym = Lugosiens
|population_density_km2 = auto
|website = https://commune-lugos.fr/
|coordinates = {{coord|44.4839|-0.8836|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_m            = 24
|elevation_min_m = 11
|elevation_max_m = 49
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|postal_code = 33260/33830
}}

Ang [[Lugos]] ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa timog-kanlurang [[Pransiya]] na matatagpuan sa departamento ng [[Gironda]] sa rehiyon ng [[Nouvelle-Aquitaine]].

==Heograpiya==
Ang teritoryo ng komyun ay matatagpuan sa [[rehiyonal na natural na parke ng Landes de Gascogne]] sa [[rehiyon ng Buch]] sa [[kagubatan ng Landes]] sa [[linya ng Burdeos - Irun]].

Ang mga kalapit na komyun ay ang [[Belin-Béliet]] sa silangan, [[Saugnac-et-Muret]] sa timog-timog-silangan, [[Ychoux]] sa timog-timog-kanluran, [[Parentis-en-Born]] sa dulong timog-kanluran, sa isang quadripoint (punto sa ibabaw ng Daigdig na dumadampi sa apat na magkakaibang rehiyon), [[Sanguinet]] sa kanluran-timog-kanluran — ang huling apat na komyun na ito ay nasa Landes — at [[Salles, Gironde|Salles]] sa hilagang-kanluran at hilaga.

==Pangalan==
Ang pangalan ng bayan ay maaaring hango sa pangalan ng [[diyos ng Keltiko]] na si [[Lug (panginoon)|Lug]], o mula sa salitang &quot;luragon,&quot; na nangangahulugang tuyong lupain sa Basque at Lumang Akitanya. Ang toponym na ito ay binubuo ng &quot;''lurr''&quot; (na nagiging ''lu'' bago ang isang katinig), na nangangahulugang lupain, at ''gorr'', na nangangahulugang ''tuyo'', ''matigas'', o ''hubad'' sa modernong Basque, o &quot;''gorri''&quot;, na nangangahulugang pula sa kahulugan ng ''ferrugineux''.&lt;ref name=Visaq&gt;[http://visites.aquitaine.fr/lugos Lugos] sur le site « Visites en Aquitaine - Région Aquitaine » (CC-[[Licence Creative Commons#Attribution|BY]]-[[Licence Creative Commons#Partage dans les mêmes conditions|SA]]), consulté le 19 mai 2015.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=gasconha&gt;[http://www.gasconha.com/spip.php?page=loc&amp;id_loc=6960 Lugos] sur Gasconha.com, consulté le 19 mai 2015.&lt;/ref&gt;

Sa Gascon, ang pangalan ng bayan ay ''Lugòs'' (dahil sa impluwensya ng mga toponym na nagtatapos sa ''-os''), o ''Lugòr'', o ''Lugò''.&lt;ref name=gasconha/&gt;

==Kasaysayan==
Noong panahon ng [[Rebolusyong Pranses|Rebolusyon]], ang parokya ng Notre-Dame de Lugos ang bumuo ng komyun ng Lugos.&lt;ref&gt;[http://gael.gironde.fr/pages/Histo_commune.pdf Historique des communes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130124070328/http://gael.gironde.fr/pages/Histo_commune.pdf |date=2013-01-24 }}, p. 32, sur GAEL (Gironde Archives en ligne) des Archives départementales de la Gironde, consulté le 19 mai 2015.&lt;/ref&gt;

==Mga lugar at monumento==
[[File:Église Notre-Dame de Lugos.jpg|thumb|150x150px|L'[[Église (édifice)|église]] [[Marie (mère de Jésus)|Notre-Dame]] de Lugos.]]

* Ang [[Simbahan ng Lumang Lugo]],&lt;ref&gt;[http://visites.aquitaine.fr/chapelle-saint-michel-du-vieux-lugo Chapelle Saint-Michel du Vieux Lugo] sur le site « Visites en Aquitaine - Région Aquitaine » (CC-[[Licence Creative Commons#Attribution|BY]]-[[Licence Creative Commons#Partage dans les mêmes conditions|SA]]), consulté le 19 mai 2015.&lt;/ref&gt; isang dating simbahang parokya na inialay kay San Miguel, na itinayo noong ika-11 siglo at binago noong ika-15 siglo na may pagdaragdag ng mga bintana sa nabe at apse at pagpapalit ng kampana ng isang pinatibay na parisukat na toreng sandstone, ay nakalista bilang isang makasaysayang monumento mula noong 1957. Nagtatampok ito ng isang mural na naglalarawan sa alamat ng tatlong buhay at mga patay: tatlong binata ang nilapitan sa isang sementeryo ng tatlong bangkay na nagpapaalala sa kanila ng kaiklian ng buhay at ang kahalagahan ng kaligtasan ng kanilang mga kaluluwa.

* Simbahan ng [[Maria (ina ni Hesus)|Mahal na Birhen]] ng Lugos.

* Kasunod ng pagpapanumbalik ng tore at tangke noong 2023, ang Tore ng tubig ng Lugos ay pinalamutian ng isang fresco na naglalarawan ng isang puno ng pino ng Landes, na nilikha ng artist na si Frédéric Gracia.&lt;ref&gt;Patricia Droge, « Lugos : Le nouveau look du château d’eau », ''Sud Ouest'',‎ 25 août 2023&lt;/ref&gt;

==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Lugos (Gironde).svg|thumb|Lugos]]

''May apat na bahagi: unang asul, dalawang tungkod ng peregrino o nakalagay nang pahalang at may kasamang scallop argent sa base; pangalawa per fess, unang asul, isang escutcheon vert na may espadang nakabababang kulay asul, ang hawakan sa kabuuan ay nasa isang pares ng pakpak nito, ang kalasag ay napapalibutan ng dalawang ulo ng tupa na kulay sable na may hinanakit at nakakunot na mga kuwit; pangalawa gules, ang lokal na simbahang kulay asul, na may terasa nito; pangatlo gules, isang pinutol na puno ng pino na kulay asul, isang stag passant o kabuuan at isang papalubog na araw nito; pang-apat na asul, isang balon ng langis na kulay asul sa isang terasa nito, may kasamang isang nagliliyab na kulay asul.''&lt;ref&gt;[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=13462 Eskudo de armas ng Lugos.]&lt;/ref&gt;

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Lugos]]
[[Kategorya:Gironda]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]</text>
      <sha1>21yr5f0qkls8b71eqmztofi6d40dved</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chermignac</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338064</id>
    <revision>
      <id>2205986</id>
      <parentid>2205728</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T05:24:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2205986</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6630" sha1="b4odbg6lszfie2pbh6t815vmenjfq3q" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = Chermignac
|settlement_type = [[Talaan ng mga komyun sa Charente-Maritime|Bayan]]
|image_skyline = Eglisechermignac1.jpg
|image_caption = Ang simbahan ng Chermignac.
|image_shield = Blason ville FR Chermignac (Charente Maritime).svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Chermignac
|subdivision_type       = Bansa
|subdivision_name       = {{Flag|France}}
|subdivision_type1      = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] 
|subdivision_name1      = [[Nouvelle-Aquitaine]]
|subdivision_type2      = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2      = [[Charente-Maritime]]
|subdivision_type3      =  Arrondissement
|subdivision_name3      = [[Arrondissement of Saintes|Saintes]]
|subdivision_type4      = 
|subdivision_name4      =
|leader_title = Alkade (2026-2032)
|leader_name = Jean-Michel Rouger
|area_total_km2           = 13.43
|population_as_of = 2023
|population_total = 1265
|population_density_km2 = auto
|website = https://www.chermignac.fr/
|coordinates            = {{coord|45.6842|-0.6706|format=dms|display=inline,title}}
|postal_code = 17102/17460
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|elevation_m            = 
|elevation_min_m        = 25
|elevation_max_m        = 68
|population_demonym = Chermignacais
}}

Ang '''Chermignac''' ({{IPA|fr|ʃɛʁmiɲak}}) ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa timog-kanlurang [[Pransiya]], na matatagpuan sa departamento ng [[Charente-Maritime]] (rehiyon ng [[Nouvelle-Aquitaine]]).

Ang mga naninirahan dito ay tinatawag na Chermignacais at Chermignacaises.&lt;ref&gt;[https://www.habitants.fr/habitants_departement_charente-maritime_17.html Les gentilés de Charente-Maritime]&lt;/ref&gt;

==Heograpiya==
Ang komyun ay karaniwang rural na tanawin, lalo na sa agrikultura mula sa silangang bahagi; habang ang panggugubat ay karaniwang nasa kanlurang bahagi, na natatakpan ng mga kagubatan. Ang lugar ng pagtatambak (tulad ng mga gusali), ay matatagpuan sa timog-gitnang bahagi ng teritoryo ng komyun.

Ang ilog Le Saint-Christophe na dumadaloy sa komyun sa timog-kanlurang bahagi, sa loob ng kalapit na hangganan ng [[Rétaud]] at [[Thénac, Charente-Maritime|Thénac]].

==Urbanismo==
===Tipolohiya===
Noong Enero 1, 2024, ang Chermignac ay ikinategorya bilang isang bayan sa kanayunan, ayon sa bagong 7-level na iskala ng densidad ng populasyon ng munisipyo na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng isang urban area. Bukod pa rito, ang bayan ay bahagi ng Saintes catchment area, kung saan ito ay isang peripheral municipality. Ang lugar na ito, na kinabibilangan ng 62 munisipalidad, ay ikinategorya bilang may populasyon sa pagitan ng 50,000 at 200,000.

===Paggamit ng lupa===
Ang paggamit ng lupa sa munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa pamamagitan ng malaking dami ng lupang pang-agrikultura (75.4% noong 2018), isang pagbaba kumpara sa 1990 (76.6%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: lupang maaaring sakahin (54.8%), magkakaibang lugar na pang-agrikultura (20.6%), kagubatan (18.6%), at mga urbanisadong lugar (6%).

[[File:17102-Chermignac-Sols.png|thumb|upright=1.4|center|alt=Carte en couleurs présentant l'occupation des sols.|Carte des infrastructures et de l'occupation des sols de la commune en 2018 ([[Corine Land Cover|CLC]]).]]

==Pangalan==
Ang pangalan ng nayon ay nauugnay sa paglikha ng isang ari-arian noong panahon ng Gallo-Romano. Ito ay nagmula sa personal na pangalang [[Gallo-Romano]] na ''Carminius'' na may [[hulaping -acum]]. Samakatuwid, ang Chermignac ay kumakatawan sa isang sinaunang ''Carminiacum'' o ''villa Carminii''. Ayon sa mga toponymista, &quot;''Le village s'est donc développé à partir du domaine gallo-romain de Carminius, un riche propriétaire terrien''&quot;.&lt;ref&gt;''Origine des Noms de Villes et Villages de Charente-Maritime''. Jean-Marie Cassagne- Stéphane Seguin. Éditions Jean-Michel Bordessoules&lt;/ref&gt;

==Kasaysayan==
Ang mga tao ay nanirahan na sa lugar ng Barrets simula pa noong panahon ng Neolitiko, at muli noong panahon ng Gallo-Romano, gaya ng pinatutunayan ng mga nahukay na tisa sa bubong at mga palayok.

Natuklasan ang iba pang sinaunang labi, kabilang ang isang tirahan na may mga bintana, isang tambol na ginawang isang balon sa ''Puits Mérolé'', at mga barya at isang batong libing na nahukay sa ''aux Guillots'', kung saan ang kalsadang Romano mula sa [[Blaye]] ay nahahati upang makarating sa [[Périgueux]] o [[Poitiers]] sa pamamagitan ng [[Saintes]].

Noong ika-19 na siglo, ginawa ni ''Adolphe Ménudier'' ang kanyang ari-arian sa Plaud bilang isang paaralan ng sakahan at aktibong lumahok sa muling pagtatanim ng mga ubasan pagkatapos ng krisis ng [[phylloxera]].

Mula 1894 hanggang 1947, ang bayan ay pinaglilingkuran ng linya ng magaan na riles ng Charentes, ang Saintes-[[Mortagne-sur-Gironde]]. Ang linya ay may mga opsyonal na hintuan sa Chadignac at Les Guillots. Ang istasyon, na naroon pa rin, ay nasa tapat ng mga ''Établissements Bailly'' sa kasalukuyang kalsada ng Saintes-Chermignac.&lt;ref&gt;'' Le patrimoine des communes des Villes de la Charente-Maritime''.&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
garechermignac.jpg|Istasyon ng Chermignac (Charente-Maritime, Pransiya).
Cassinichermignac.jpg|[[Carte de Cassini]] Chermignac.
&lt;/gallery&gt;

==Mga lugar at monumento==
* Noong ika-12 siglo, itinayo ang Simbahan ng Saint-Quentin, sa ilalim ng hurisdiksyon ng kabanata ng Saintes. Ang gusaling ito, na halos Gothic na ngayon, ay naglalaman ng isang kampana na itinayo noong 1601.

Ang [[Simbahan ng Saint-Quentin sa Chermignac]] at ang [[Krus na Hosanna ng Chermignac]] ay nakalista bilang mga makasaysayang monumento simula noong Nobyembre 5, 1906.

&lt;gallery&gt;
Croixhosannierechermignac1.jpg|Krus na Hosanna noong ika-15 siglo.
Croixhosannierechermignac2.jpg|Tingnan mula sa ibang anggulo.
Eglisechermignac2.jpg|Simbahan ni San Quentin, ika-12-13 siglo.
Monument aux morts chermignac1.jpg|Monument aux morts.
&lt;/gallery&gt;

==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville FR Chermignac (Charente Maritime).svg|thumb|Chermignac]]

''Hinati bawat fess sa sinister: una vert isang hosanna cross argent, pangalawa argent isang kumpol ng ubas o may tangkay na tenné at may dahon na vert, pangatlo gules isang kaldero na nasa gilid ng dalawang sanga ng laurel na namumutla, lahat o.''&lt;ref&gt;[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=20560 Eskudo de armas ng Chermignac.]&lt;/ref&gt;

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Chermignac]]
[[Kategorya:Charente-Maritime]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]</text>
      <sha1>b4odbg6lszfie2pbh6t815vmenjfq3q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Adamus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338071</id>
    <revision>
      <id>2206045</id>
      <parentid>2205806</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T10:55:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2206045</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="797" sha1="pucsb4c7kptz4s04p94qvyva0cirqjy" xml:space="preserve">{{Infobox character|name=Adamus|image=[[File:Kelvin Miranda.jpg|200px]]|caption=Si Hara Alena ng Adamya|first=[[Encantadia]]|last=[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|Encantadia]]|color=green|portrayer=[[Kelvin Miranda]] (2026)|creator=[[Suzette Doctolero]]|occupation=Hari ng Adamya|gender=[[lalaki]]|residence=Adamya|partner=Deia|family=[[Alena]] (mother)&lt;br&gt;[[Terra (Encantadia)|Terra]] (cousin)&lt;br&gt;[[Flamarra]] (cousin)}}

Si '''Sang'gre Adamus''' isang karakter at isa sa mga protagonists ng serye Encantadia, isinulat ni Suzette Doctolero. Ang Encantadia franchise, na binubuo ng apat na serye Encantadia (2025), Na ginampanan ni [[Kelvin Miranda]] ay isa sa mga taga pagligtas ng Encantadia ay ang lalaking anak ni Sang'gre [[Alena]].


[[Kategorya:Encantadia]]
[[Kategorya:Diwata]]</text>
      <sha1>pucsb4c7kptz4s04p94qvyva0cirqjy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Monbéqui</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338077</id>
    <revision>
      <id>2205963</id>
      <parentid>2205822</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T21:51:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2205963</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5638" sha1="0jtiua1vki4779mf56l4zm8ubog4d94" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = Monbéqui
|native_name = Montbequin
|settlement_type = [[Talaan ng mga komyun sa Tarn-et-Garonne|Bayan]]
|image_skyline = Monbéqui Mairie.jpg
|image_caption = Ang munisipyo ng Monbéqui.
|image_shield = Blason ville fr Monbéqui (Tarn-et-Garonne).svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Monbéqui
|subdivision_type       = Bansa
|subdivision_name       = {{Flag|France}}
|subdivision_type1      = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] 
|subdivision_name1      = [[Occitanie]]
|subdivision_type2      = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2      = [[Tarn-et-Garonne]]
|subdivision_type3      =  Arrondissement
|subdivision_name3      = [[Arrondissement of Montauban|Montauban]]
|subdivision_type4      = 
|subdivision_name4      =
|leader_title = Alkade (2020-2026)
|leader_name = Alfred Marty&lt;ref&gt;{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|publisher=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=13 September 2022|language=fr}}&lt;/ref&gt;
|area_total_km2           = 6.78
|population_as_of = 2023
|population_total = 665
|population_density_km2 = auto
|website = http://www.monbequi.fr/
|coordinates            = {{coord|43.8936|1.2406|format=dms|display=inline,title}}
|postal_code = 82114/82170
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|elevation_m            = 97
|elevation_min_m        = 88
|elevation_max_m        = 104
|population_demonym = Monbéquinois, Monbéquinoise
}}

Ang '''Monbéqui''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] ng [[Pransiya]] na matatagpuan sa timog ng departamento ng [[Tarn-et-Garonne]], sa rehiyon ng [[Occitanie]]. Sa kasaysayan at kultura, ang komyun ay bahagi ng Pays Montalbanais, na katumbas ng katimugang bahagi ng [[Quercy]].

Dahil nakalantad sa isang nabagong klima ng karagatan, ito ay dinadaluyan ng [[Ilog Garonne]], ng [[batis ng Tauris]], ng batis ng Lamothe, at ilan pang maliliit na daluyan ng tubig. Ipinagmamalaki ng bayan ang isang kahanga-hangang likas na pamana: dalawang lugar ng Natura 2000 (&quot;Garonne, Ariège, Hers, Salat, Pique at Neste&quot; at ang &quot;Garonne Valley mula Muret hanggang Moissac&quot;), dalawang protektadong lugar (&quot;ang mga ilog ng Garonne, Aveyron, Viaur at Tarn&quot; at ang &quot;Mga Isla ng Verdun-Pescay&quot;), at dalawang likas na lugar na may interes sa ekolohiya, fauna, at bulaklak.

Ang Monbéqui ay isang bayan sa kanayunan na may populasyon na 665 noong 2023, na nakaranas ng makabuluhang paglago mula noong 1975. Ito ay bahagi ng mas malawak na lugar ng Toulouse. Ang mga naninirahan dito ay tinatawag na Monbéquinois (lalaki) o Monbéquinoises (babae).

==Heograpiya==
Komunidad na matatagpuan sa lambak ng Garonne sa kanang pampang sa lumang pambansang kalsada 113 sa pagitan ng [[Grisolles, Tarn-et-Garonne|Grisolles]] at Castelsarrasin.

Ang [[Ilog Garonne]] ay dumadaloy sa kanlurang bahagi ng komyun.

Malaking bahagi ng komyun ay natatakpan ng lupang sakahan, na may iba't ibang uri ng pananim.

Ang Monbéqui ay may hangganan sa limang iba pang munisipalidad. Ang mga karatig-pook na munisipalidad ay ang [[Bessens]], [[Finhan]], [[Mas-Grenier]], [[Montbartier]] at [[Verdun-sur-Garonne]].

Ang lawak ng komyun ay 678 ektarya; ang taas nito ay mula 88 hanggang 104 metro.&lt;ref&gt;''Répertoire géographique des communes'', publié par l'[[Institut national de l'information géographique et forestière]], [http://professionnels.ign.fr/rgc#tab-3 lire en ligne] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150108205314/http://professionnels.ign.fr/rgc#tab-3 |date=2015-01-08 }}.&lt;/ref&gt;

==Urbanismo==
===Tipolohiya===
Simula Enero 1, 2024, ang Monbéqui ay ikinategorya bilang isang bayan sa kanayunan, ayon sa bagong pitong-antas na iskala ng densidad ng populasyon ng munisipyo na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng isang urban area. Bukod pa rito, ang bayan ay bahagi ng metropolitan area ng Toulouse, kung saan ito ay isang peripheral municipality. Ang lugar na ito, na kinabibilangan ng 527 munisipalidad, ay ikinategorya bilang may populasyon na 700,000 o higit pa (hindi kasama ang Paris).

===Paggamit ng lupa===
Ang paggamit ng lupa sa munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa pamamagitan ng malaking presensya ng lupang pang-agrikultura (88.6% noong 2018), isang pagtaas kumpara sa 1990 (86.6%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: lupang maaaring sakahin (86.3%), mga urbanisadong lugar (9%), mga katubigan sa loob ng bansa (2.4%), at mga heterogeneous na lugar ng agrikultura (2.3%).

[[File:82114-Monbéqui-Sols.png|thumb|upright=1.4|center|alt=Carte en couleurs présentant l'occupation des sols.|Mapa ng imprastraktura at paggamit ng lupa ng Monbéqui. Halos buong lugar ay sakop ng lupang sakahan.]]

==Kasaysayan==
Ang komyun ay bahagi ng Bas-Montauban.

==Mga lugar at monumento==
* Simbahan ng Saint-Amans sa Monbéqui.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Monbéqui Mairie 2.jpg|Ang munisipyo
Monbéqui Monument aux Morts.jpg|Le monument aux morts.
Monbéqui église.jpg|La façade de l'église.
&lt;/gallery&gt;

==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Monbéqui (Tarn-et-Garonne).svg|thumb|alt=Monbéqui|Eskudo de armas ng Monbéqui]]

''Gupitin ang may ukit na pilak at asul.''&lt;ref&gt;[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=15193 Eskudo de armas ng Monbéqui.]&lt;/ref&gt;

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Monbéqui]]
[[Kategorya:Tarn-et-Garonne]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]</text>
      <sha1>0jtiua1vki4779mf56l4zm8ubog4d94</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Le Puy, Gironda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338079</id>
    <revision>
      <id>2205960</id>
      <parentid>2205855</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T20:19:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2205960</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5193" sha1="8ncvzfysex3vbr8r3mdaa5bi5t8oya3" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = Le Puy
|native_name = Lo Puèi&lt;br/&gt;Lo Pueg
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Le Puy 33 Mairie.jpg
|image_caption = Bulwagan ng bayan
|image_shield = Blason ville fr Le Puy (Gironde).svg
|pushpin_map = France#France Nouvelle-Aquitaine
|pushpin_map_caption = Lokasyon ng Le Puy
|subdivision_type       = Bansa
|subdivision_name       = {{Flag|France}}
|subdivision_type1      = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] 
|subdivision_name1      = [[Nouvelle-Aquitaine]]
|subdivision_type2      = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2      = [[Gironda]]
|subdivision_type3      =  Arrondissement
|subdivision_name3      = [[Arrondissement of Langon|Langon]]
|subdivision_type4      = 
|subdivision_name4      =
|leader_title = Alkade (2020-2026)
|leader_name = Joël Le Houarner&lt;ref&gt;{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/en/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=9 August 2021|language=fr}}&lt;/ref&gt;
|area_total_km2           = 8.15
|population_as_of = 2023
|population_total = 393
|population_demonym = Podiens
|population_density_km2 = auto
|website = 
|coordinates = {{coord|44.6619|0.0739|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_m            = 27
|elevation_min_m = 18
|elevation_max_m = 115
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|postal_code = 33345/33580
}}

Ang '''Le Puy''' (''Lo Puèi'' sa [[Wikang Gascon|Gascon]]) ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa Timog-Kanluran ng Pransiya, na matatagpuan sa departamento ng [[Gironda]] (rehiyon ng [[Nouvelle-Aquitaine]]).

Ang mga naninirahan dito ay tinatawag na les Podiens.&lt;ref&gt;Nom des habitants de la commune sur [http://www.habitants.fr/habitants_le-puy_33345.html habitants.fr], consulté le 5 avril 2012.&lt;/ref&gt;

==Heograpiya==
Ang komyun, na ang [[Dropt]] ang bumubuo sa katimugang hangganan ng teritoryo ng munisipyo, ay matatagpuan sa rehiyon ng [[Entre-deux-Mers]], 64 km silangan-timog-silangan ng [[Burdeos]], ang kabisera ng departamento, 34 km hilagang-silangan ng [[Langon]], ang kabisera ng distrito at 1.7 km hilaga ng [[Monségur, Gironda|Monségur]], ang kabisera ng kanton.

Ang mga kalapit na komyun ay ang [[Dieulivol]] sa hilagang-silangan, [[Monségur, Gironda|Monségur]] sa timog-silangan, [[Saint-Sulpice-de-Guilleragues]] sa timog, [[Coutures, Gironda|Coutures]] sa kanluran at [[Saint-Ferme]] sa hilaga.

==Urbanismo==
===Tipolohiya===
Noong Enero 1, 2024, ang Le Puy ay ikinategorya bilang isang munisipalidad sa kanayunan na may nakakalat na pabahay, ayon sa bagong pitong-antas na munisipal na densidad ng grid na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng mga yunit ng urbano at sa labas ng impluwensya ng mga lungsod.

===Paggamit ng lupa===
[[File:33345-Le Puy-Sols.png|thumb|center=1.4|alt=Carte en couleurs présentant l'occupation des sols.|Mapa ng imprastruktura at paggamit ng lupa sa Le Puy]]

Ang paggamit ng lupa sa munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa pamamagitan ng malaking dami ng lupang pang-agrikultura (81.7% noong 2018), isang pagbaba kumpara sa 1990 (90.2%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: lupang maaaring sakahin (33.6%), magkakaibang mga lugar na pang-agrikultura (32.7%), permanenteng pananim (15.5%), kagubatan (9.8%), at mga urbanisadong lugar (8.5%).

==Kasaysayan==
Noong panahon ng Rebolusyon, ang parokya ng Sainte-Anne du Puy at ang annex nito, ang kapilya ng Coutures, ang bumuo sa komyun ng Le Puy.&lt;ref&gt;[http://gael.gironde.fr/pages/Histo_commune.pdf Historique des communes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130124070328/http://gael.gironde.fr/pages/Histo_commune.pdf |date=2013-01-24 }}, p. 43, sur GAEL (Gironde Archives en ligne) des Archives départementales de la Gironde, consulté le 28 mars 2013.&lt;/ref&gt;

==Mga lugar at monumento==
* Ang simbahang istilong Gotiko ng Saint Anne ay matatagpuan sa isang taluktok sa kanluran ng nayon.

&lt;gallery&gt;
Le Puy 33 Église Sainte-Anne 01.jpg|L'église Sainte-Anne (''mars&amp;nbsp;2012'')
Le Puy 33 Église Sainte-Anne 02.jpg|La façade ouest de l'église (''mars&amp;nbsp;2012'')
Le Puy 33 Église Sainte-Anne 03.jpg|Le promontoire couronné par l'église (''mars&amp;nbsp;2012'')
Le Puy 33 Mam.jpg|Le monument aux morts au carrefour des RD15 et RD230 (''mars&amp;nbsp;2012'')
&lt;/gallery&gt;

==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Le Puy (Gironde).svg|thumb|Le Puy]]

''Party: Una, asul na kulay, isang pilak na liryo sa hardin, pangalawa, isang kumpol ng mga lilang ubas na may tangkay at dahon na pawang magkakahiwalay; lahat ay napapalibutan ng isang punong leopardo na sumusugod na may kasamang gintong leopardo, na armado at matamlay na asul na kulay.''

'''Mga Detalye:''' Ang liryo sa hardin ay kumakatawan kay Santa Ana, ang mga ubas ay kumakatawan sa ubasan sa komyun, at ang leopardo ay kumakatawan sa Aquitaine.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Le Puy, Gironda|Le Puy]]
[[Kategorya:Gironda]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]</text>
      <sha1>8ncvzfysex3vbr8r3mdaa5bi5t8oya3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bonvillet</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338080</id>
    <revision>
      <id>2205943</id>
      <parentid>2205936</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T13:11:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* Urbanismo */ Inayos</comment>
      <origin>2205943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11097" sha1="09qbbk8toz9fdoq55zllo6fqp0fch2g" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = Bonvillet
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Bonvillet, Église Saint-Epvre.jpg
|image_caption = Ang simbahan ng Saint-Epvre sa Bonvillet
|image_shield = Blason ville fr Bonvillet (Vosges).svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Bonvillet
|subdivision_type       = Bansa
|subdivision_name       = {{Flag|France}}
|subdivision_type1      = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] 
|subdivision_name1      = [[Grand Est]]
|subdivision_type2      = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2      = [[Vosges]]
|subdivision_type3      =  Arrondissement
|subdivision_name3      = [[Arrondissement of Neufchâteau, Vosges|Neufchâteau]]
|subdivision_type4      = 
|subdivision_name4      =
|leader_title = Alkade (2020–2026)
|leader_name = François Thiery&lt;ref&gt;{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/en/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=9 August 2021|language=fr}}&lt;/ref&gt;
|area_total_km2           = 10.09
|population_as_of = 2023
|population_total = 272
|population_density_km2 = auto
|website = http://bonvillet.com/
|coordinates            = {{coord|48.1003|6.0575|format=dms|display=inline,title}}
|population_demonym = Bonvillageoises, Bonvillageois
|elevation_m = 290
|elevation_min_m = 264
|elevation_max_m = 342
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|postal_code = 88065/88260
}}

Ang '''Bonvillet''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] ng [[Pransiya]] na matatagpuan sa timog-kanluran ng departamento ng [[Vosges]], sa rehiyon ng [[Grand Est]].

==Heograpiya==
Ang Bonvillet ay matatagpuan sa itaas na lambak ng [[Ilog Sâone|Saône]], ang unang nayon sa bandang itaas ng agos mula sa [[Darney]]; ang nayon ngayon (2014) ay bahagi na ng urban area ng Darney.

Ang La Forge-Kaitel ay isang liblib na nayon sa daan patungong [[Épinal]].

{{multiple image | align =center | direction =horizontal | header =Mga representasyon ng kartograpiko ng munisipalidad | caption_align =center | total_width = 600 | image1 =Bonvillet OSM 01.png | caption1 =Mapang OpenStreetMap | image2 =Bonvillet OSM 02.png | caption2 =Mapang topograpiko | image3 =Bonvillet OSM 03.png | caption3 = Mapa na nagpapakita ng mga nakapalibot na bayan at nayon }}

Ang komyun ay bahagi ng mga komyun ng [[Kabundukan ng Vosges]]&lt;ref&gt;[http://www.gipeblor.com/donnees/cms/pdf/actualit%C3%A9s/FA3R/annexe-1-liste-des-communes-du-massif-vosgien-concernees(3).pdf  Liste des communes du Massif vosgien]&lt;/ref&gt; at ng &quot;mga kagubatan at komyun ng gumagamit noong ika-19 na siglo&quot;.&lt;ref&gt;[https://docnum.univ-lorraine.fr/public/DDOC_T_2012_0207_TAVELLA_ANNEXES.pdf Chronique d'une fin annoncée. La disparition de la forêt usagère au XIXe siècle, Annexe 3], p. 77 et s.&lt;/ref&gt;

===Hidrograpiya===
Mga daluyan ng tubig sa loob o sa ibaba ng agos ng munisipalidad:&lt;ref&gt;[http://sierm.eaurmc.fr/l-eau-pres-de-chez-vous/eau-bonvillet-88065.php L'eau dans la commune]&lt;/ref&gt;

* [[Ilog Saône]];

* Mga sapa ng Joncey, Grand Moulin, Thuillières,&lt;ref&gt;[http://www.vosges.gouv.fr/layout/set/print/Politiques-publiques/Environnement/Eau/Procedure-loi-sur-l-eau/Loi-sur-l-eau-Recepisse-de-declaration2/Loi-sur-l-eau-Recepisse-de-declaration-2017/88-2017-00062-travaux-de-restauration-de-la-continuite-ecologique-du-ruisseau-des-Thuillieres-au-niveau-du-barrage-de-l-ancien-etang-des-Rochottes-BONVILLET travaux de restauration de la continuité écologique du ruisseau des Thuillières au niveau du barrage de l'ancien étang des Rochottes Bonvillet]{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; at Velrupt Pond;

* Mga lawa ng Rochottes at Harcourt.
==Urbanismo==
===Tipolohiya===
Simula Enero 1, 2024, ang Bonvillet ay ikinategorya bilang isang munisipalidad sa kanayunan na may kalat-kalat na pabahay, ayon sa bagong pitong-antas na iskala ng densidad ng populasyon ng munisipyo na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng isang urban area. Bukod pa rito, ang munisipalidad ay bahagi ng Vittel-Contrexéville catchment area, kung saan ito ay isang peripheral municipality. Ang lugar na ito, na kinabibilangan ng 72 munisipalidad, ay ikinategorya bilang may mas mababa sa 50,000 naninirahan.

===Paggamit ng lupa===
Ang paggamit ng lupa sa munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa pamamagitan ng malaking presensya ng mga kagubatan at semi-natural na lugar (50.2% noong 2018), isang proporsyon na halos katumbas ng noong 1990 (50.3%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: kagubatan (50.2%), damuhan (40.3%), magkakaibang mga lugar na pang-agrikultura (5.9%), at mga urbanisadong lugar (3.6%).&lt;ref name=&quot;CLC&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.statistiques.developpement-durable.gouv.fr/corine-land-cover-0 |title=CORINE Land Cover (CLC) - Répartition des superficies en 15 postes d'occupation des sols (métropole). |website=le site des données et études statistiques du ministère de la Transition écologique.|access-date = 2021-05-20}}.&lt;/ref&gt;

[[File:88065-Bonvillet-Sols.png|thumb|upright=2.1|centet|alt=Carte en couleurs présentant l'occupation des sols.|Mapa ng imprastruktura at paggamit ng lupa sa Bonvillet.]]

==Pangalan==
Ang pangalan ng lokalidad ay pinatutunayan sa mga anyong: ''Apud Boenivillam'' (bago ang 1124); ''Boinvillers'' (1241); ''En banc de Bonvillé'' (1256); ''Bonviler'' (1290); ''Bonviller'' (1290); ''Boinviller'' (1297); ''Bonvellet'' (1308); ''Bonvilleir'' (1336); ''Bonvillet'' (bago ang 1312); ''De Bono Vil-lario'' (1325); ''Bonveller'' (1338); ''Bonvillé'' (1494); ''Bonvillers'' (1504); ''Bonvelet'' (1549); ''Bonvillerd lez Darney'' (1560); ''Bronvillers'' (1656); ''Bonvilliers'' (1666); ''Bonville'' (ika-17 siglo); ''Bonvilley'' (1731); ''Bonviller-sur-Saône'' (1779); ''Bonvilet'' (ika-2 taon).&lt;ref&gt;Paul Marichal, ''Dictionnaire topographique de la France : Dictionnaire topographique du département des Vosges'', Paris, Impr. nationale, 1941, p. 54.&lt;/br&gt;

==Kasaysayan==
Ang kalsada ba ng mga Romano mula Langres patungong Strasbourg ay dumaan sa hilagang-kanluran ng Bonvillet, sa ilalim ng pangalang &quot;Creuse voie&quot;?&lt;ref&gt;[http://www.verreriedeportieux.fr/cdvisitedeportieux/voieromaine.html La voie romaine Langres-Strasbourg sur le territoire de la commune de Portieux (88)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181216194514/http://www.verreriedeportieux.fr/cdvisitedeportieux/voieromaine.html |date=2018-12-16 }}, par Jean-Marie Hanus&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://archeovosges.blogspot.fr/2017/10/la-voie-romaine-langres-strasbourg-une_24.html La voie romaine dite « de Langres à Strasbourg » : une fausse bonne idée ?]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://pmillot88.free.fr/Archeologie/idoux.htm Voies romaines de Langres à Strasbourg et de Corre à Charmes]&lt;/ref&gt;

Sa ilalim ng Ancien Régime, ang Bonvillet ay pagmamay-ari ng Duchy of Lorraine. Ang pangalan ng nayon, ''Boisvillers'', ay pinatunayan noon pang 1241 at binaybay na ''Bonvellet'' sa isang teksto mula sa simbahang kolegiate ng Darney na mula pa noong 1308.&lt;ref&gt;Lepage, Le département des Vosges, 1845.&lt;/ref&gt; Ang seigneury ng Bonvillet&lt;ref&gt;[http://www.hennezel.net/voyages/belrupt.htm Christophe I de Hennezel est qualifié  « Seigneur de Bonvillet et de Belrupt en partie »]&lt;/ref&gt; ay bahagyang nasa ilalim ng hurisdiksyon ng kabanata ng Darney at bahagyang nasa ilalim ng Baron ng Vioménil.&lt;ref&gt;[https://gw.geneanet.org/garric?lang=fr&amp;n=du+houx+de+viomenil&amp;oc=0&amp;p=antoine+charles Antoine Charles du Houx de Vioménil. Baron DE Vioménil]&lt;/ref&gt;

Pagkatapos ng [[Rebolusyong Pranses]], ang Bonvillet ay naging bahagi ng canton ng Darney. Sa eklesiastiko, ang Bonvillet ay kabilang sa [[deanery]] ng Faverney,&lt;ref&gt;[http://cths.fr/dico-topo/dictionnaires/fichiers/DictionnaireTopographiqueVosges.pdf Diocèse de Besançon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150406204227/http://cths.fr/dico-topo/dictionnaires/fichiers/DictionnaireTopographiqueVosges.pdf |date=2015-04-06 }}, p.53&lt;/ref&gt; sa [[diyosesis ng Besançon]].

Ang Simbahan ng Saint-Epvre ay mula pa noong 1764.

==Eknonomiya==
===Mga negosyo at tindahan===
====Agrikultura====
*Agrikultura at pagsasaka ng mga hayop.

====Turismo====
* Akomodasyon at restawrant sa Dombasle-devant-Darney, Claudon, Monthureux-sur-Saône, at Vittel.

* Gîtes&lt;ref&gt;[https://www.gites-de-france.com/recherche/location-vacances-bonvillet-88065.html Gîtes de France]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.a-gites.com/lorraine/bonvillet/location-saisonniere-a-la-pierre-du-lays-an54917.html |title=À La pierre du Lays |access-date=2026-05-02 |archive-date=2018-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180425032004/https://www.a-gites.com/lorraine/bonvillet/location-saisonniere-a-la-pierre-du-lays-an54917.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

====Mga Tindahan====
* Mga lokal na tindahan at serbisyo.

* Dating minahan ng batong-buhangin na nagtustos ng bato para sa simbahan.&lt;ref&gt;[https://www.grand-est.developpement-durable.gouv.fr/IMG/pdf/RAPPORT_et_annexes_de_1_a_4_SCD88_cle055f29.pdf Schéma Départemental des Carrières des Vosges], p.38&lt;/ref&gt;

==Mga lugar at monumento==
&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;250px&quot; perrow=&quot;&quot;&gt;
Image:Bonvillet, Église Saint-Epvre 2.jpg|&lt;center&gt;Ang simbahan ng Saint-Epvre at ang bantayog ng digmaan.&lt;/center&gt;
Image:Les Vosges - panoramio (9).jpg|&lt;center&gt;Ang nayon noong Disyembre 24, 2011.&lt;/center&gt;
&lt;/gallery&gt;

* Simbahan ng Saint-Epvre, itinayo noong 1764.&lt;ref&gt;[https://www.vosgesmatin.fr/edition-de-la-plaine/2017/02/12/l-eglise-a-la-disposition-des-paroissiens L’église à la disposition des paroissiens]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.geneanet.org/cartes-postales/view/141095#0 Cartes postales Bonvillet] : l'église et le monument aux morts&lt;/ref&gt;

* Pamana sa kanayunan: ang serbisyo sa imbentaryo sa rehiyon ay nagsagawa ng isang panrehiyong tematikong survey (arkitekturang kanayunan ng Lorraine: katimugang Vosges).&lt;ref&gt;[https://pop.culture.gouv.fr/search/list?mainSearch=%22Bonvillet%22 inventaire des fermes]&lt;/ref&gt;

* Alaala ng digmaan (1914-1918).ref&gt;[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/23375/bonvillet-presdeleglise/ Conflits commémorés 1914-1918 - 1939-1945 - autres]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.geneanet.org/cartes-postales/view/141096#0 Le monument aux morts inauguré le 2 septembre 1923]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.geneanet.org/cimetieres/view/3517135 Monument (Morts aux guerres)]&lt;/ref&gt;.

* Lumang bahay-hugasan.

==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Bonvillet (Vosges).svg|thumb|Bonvillet]]

''Magkahanay-kahanay sa nakabaligtad na pares: unang gule na may dalawang pilak na piko ng mga quarryer na kulay saltire, pangalawa o may isang tunay na puno ng fir, pangatlo asul na may kulot na pilak na fess.''&lt;ref&gt;[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=19606 Eskudo de armas ng Bonvillet.]&lt;/ref&gt;

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Bonvillet]]
[[Kategorya:Vosges]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]</text>
      <sha1>09qbbk8toz9fdoq55zllo6fqp0fch2g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dekada 1940</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338081</id>
    <revision>
      <id>2205990</id>
      <parentid>2205919</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:24:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2205990</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13573" sha1="0vpxt2p9nyywn268raqz9hsliw9gaa9" xml:space="preserve">{{Decadebox|194}}Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na &quot;labinsiyam na apatnapu&quot;; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949.

Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito.

Ang dekada 1940 sa [[Pilipinas]] ay nagsimula sa isang panahon ng sigla at pag-unlad bago ito sinalubong ng digmaan. Noong 1940–1941, ang [[Maynila]] ay isang masiglang sentrong pangkultura at pang-ekonomiya, na madalas tawaging &quot;[[Perlas ng Silangan]]&quot; dahil sa aktibong kalakalan, maunlad na edukasyon, at umuunlad na sining at pamumuhay [[Pook na urbano|urbano]]. Noong 1940, isinagawa ang mga susog sa [[Saligang Batas ng Pilipinas|Saligang Batas ng 1935]] na nagpanumbalik ng Kongreso na may dalawang kapulungan at nagbigay-daan kay [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Manuel L. Quezon]] na tumakbo muli para sa reeleksiyon. Sa gitna ng digmaan, si Quezon ay namatay sa pagkakatapon noong 1944, at siya ay hinalinhan ni [[Sergio Osmeña]], na naging Pangulo ng Komonwelt at nagpatuloy sa pamahalaang Pilipino sa pagpapatapon. Kasama ang mga puwersang Alyado, bumalik si Osmeña sa Pilipinas sa huling yugto ng pagpapalaya ng bansa.

Noong 1941–1942, [[Pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|sinakop ng mga Hapones ang Pilipinas]], na sinundan ng [[Martsa ng Kamatayan sa Bataan]] (Abril 1942)&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 14, 2015 |title=Surrender at Bataan Led to One of the Worst Atrocities in Modern Warfare |url=https://www.uso.org/stories/122-surrender-at-bataan-led-to-one-of-the-worst-atrocities-in-modern-warfare |access-date=2026-05-02 |website=United Service Organizations |language=en}}&lt;/ref&gt; at ang [[Labanan ng Corregidor|Pagbagsak ng Corregidor]] (Mayo 1942),&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Fall of Corregidor |url=https://corregidor.org/chs_army/morton_04.htm |access-date=2026-05-02 |website=corregidor.org |language=en}}&lt;/ref&gt; na nagmarka ng ganap na pagbagsak ng organisadong depensa sa bansa. Sa ilalim ng pananakop, itinayo ng mga Hapones ang [[Ikalawang Republika ng Pilipinas]] noong 1943, sa pamumuno ni [[Jose P. Laurel]] bilang pangulo, na isang pamahalaang itinuturing na kolaborasyonista sa ilalim ng kontrol ng [[Hapon]]. Kasabay nito, lumakas ang mga kilusang gerilya, kabilang ang [[Hukbalahap]] (Huks), na nagsagawa ng tuloy-tuloy na lihim na pakikidigma laban sa mga mananakop.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Nobyembre 4, 2019 |title=The 1940s remembered |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/11/04/1965713/1940s-remembered |access-date=2026-05-02 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Noong Oktubre 1944, bumalik si Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Leyte]] kasama ang mga puwersang Alyado, na nagpasimula ng pagpapalaya sa bansa. Sa sumunod na taon, noong 1945, naganap ang [[Labanan sa Maynila (1945)|Labanan sa Maynila]], na nagdulot ng matinding pagkawasak sa kabisera na itinuturing na isa sa mga pinakanapinsalang lungsod noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-01-01 |title=1945 Battle of Manila: The Intramuros Experience {{!}} Intramuros Administration |url=https://intramuros.gov.ph/2020/05/27/1945-battle-of-manila-the-intramuros-experience/ |access-date=2026-05-02 |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Sa pagitan ng 1942 at 1945, naranasan ng Pilipinas ang matinding hirap sa ilalim ng okupasyon, kasabay ng malawakang paglaban ng mga gerilya. Noong 1946, nakamit ng bansa ang ganap na kalayaan mula sa Estados Unidos at itinatag ang [[Ikatlong Republika ng Pilipinas|Ikatlong Republika]] sa pamumuno ni [[Manuel Roxas]]. 

Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Markwell |first=Donald |title=John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=978-0-198-29236-4 |location=Oxford |language=en}}&lt;/ref&gt;

Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba't ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula.

Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Calling Mr Smith |url=https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210221202910/https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |archive-date=2021-02-21 |access-date=2021-02-13 |website=Centre Pompidou |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag.

Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Les Enfants du Paradis - Film (Movie) Plot and Review - Publications |url=http://www.filmreference.com/Films-Dr-Ex/Les-Enfants-du-Paradis.html |website=www.filmreference.com |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Les Enfants du Paradis |url=http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113153911/http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |archive-date=2009-01-13 |website=www.eufs.org.uk |language=en}} Gio MacDonald, Edinburgh University Film Society program notes, 1994–95&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Quoted by Roger Ebert, ''Children of Paradise'', ''Chicago Sun-Times'', 6 January 2002 review of the Criterion DVD release |url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20020106/REVIEWS08/201060301/1023 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120920084900/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20020106%2FREVIEWS08%2F201060301%2F1023 |archive-date=20 Setyembre 2012 |access-date=27 Disyembre 2021 |language=en}}&lt;/ref&gt; Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949).

Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965.

Samantala, sa Pilipinas, ang [[bodabil]] ay nagbago dahil sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Bago sumiklab ang digmaan, umunlad ang bodabil bilang isang masiglang anyo ng tanghalang aliwan na malakas ang impluwensiya ng kulturang Amerikano, lalo na sa pamamagitan ng mga awit, sayaw, at komedyang panggagaya. Subalit nang ipagbawal ng mga Hapones ang mga pelikula at musikang Kanluranin, lubhang nagbago ang tanawin ng aliwan sa bansa. Sa pagkawala ng mga pelikulang Hollywood, muling naging pangunahing anyo ng pampublikong libangan ang bodabil at napuno ang mga [[tanghalan]] ng mga pagtatanghal na higit na umaasa sa malikhaing kakayahan at lokal na pagpapatawa ng mga Pilipino.

Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Goles |first=Kelly |date=2023-01-19 |title=What Not to Wear: Clothing Rationing During World War II {{!}} In Custodia Legis |url=https://blogs.loc.gov/law/2023/01/what-not-to-wear-clothing-rationing-during-world-war-ii/ |access-date=2025-04-06 |website=The Library of Congress |language=en}}&lt;/ref&gt; Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga [[tela]] dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng [[seda]] at [[balahibo]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=How Clothes Rationing Affected Fashion In The Second World War |url=https://www.iwm.org.uk/history/how-clothes-rationing-affected-fashion-in-the-second-world-war |access-date=2025-04-06 |website=Imperial War Museums |language=en}}&lt;/ref&gt; Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na &quot;''atomic prints''&quot; o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=1940's Fashion Trends |url=http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718075216/http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |archive-date=2011-07-18 |access-date=2011-03-01 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1940]]</text>
      <sha1>0vpxt2p9nyywn268raqz9hsliw9gaa9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2205994</id>
      <parentid>2205990</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:37:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2205994</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14051" sha1="d2bwwb10ijjys0kxffoldlskjxh5bc1" xml:space="preserve">{{Decadebox|194}}Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na &quot;labinsiyam na apatnapu&quot;; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949.

Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito.

Ang dekada 1940 sa [[Pilipinas]] ay nagsimula sa isang panahon ng sigla at pag-unlad bago ito sinalubong ng digmaan. Noong 1940–1941, ang [[Maynila]] ay isang masiglang sentrong pangkultura at pang-ekonomiya, na madalas tawaging &quot;[[Perlas ng Silangan]]&quot; dahil sa aktibong kalakalan, maunlad na edukasyon, at umuunlad na sining at pamumuhay [[Pook na urbano|urbano]]. Noong 1940, isinagawa ang mga susog sa [[Saligang Batas ng Pilipinas|Saligang Batas ng 1935]] na nagpanumbalik ng Kongreso na may dalawang kapulungan at nagbigay-daan kay [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Manuel L. Quezon]] na tumakbo muli para sa reeleksiyon. Sa gitna ng digmaan, si Quezon ay namatay sa pagkakatapon noong 1944, at siya ay hinalinhan ni [[Sergio Osmeña]], na naging Pangulo ng Komonwelt at nagpatuloy sa pamahalaang Pilipino sa pagpapatapon. Kasama ang mga puwersang Alyado, bumalik si Osmeña sa Pilipinas sa huling yugto ng pagpapalaya ng bansa.

Noong 1941–1942, [[Pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|sinakop ng mga Hapones ang Pilipinas]], na sinundan ng [[Martsa ng Kamatayan sa Bataan]] (Abril 1942)&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 14, 2015 |title=Surrender at Bataan Led to One of the Worst Atrocities in Modern Warfare |url=https://www.uso.org/stories/122-surrender-at-bataan-led-to-one-of-the-worst-atrocities-in-modern-warfare |access-date=2026-05-02 |website=United Service Organizations |language=en}}&lt;/ref&gt; at ang [[Labanan ng Corregidor|Pagbagsak ng Corregidor]] (Mayo 1942),&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Fall of Corregidor |url=https://corregidor.org/chs_army/morton_04.htm |access-date=2026-05-02 |website=corregidor.org |language=en}}&lt;/ref&gt; na nagmarka ng ganap na pagbagsak ng organisadong depensa sa bansa. Sa ilalim ng pananakop, itinayo ng mga Hapones ang [[Ikalawang Republika ng Pilipinas]] noong 1943, sa pamumuno ni [[Jose P. Laurel]] bilang pangulo, na isang pamahalaang itinuturing na kolaborasyonista sa ilalim ng kontrol ng [[Hapon]]. Kasabay nito, lumakas ang mga kilusang gerilya, kabilang ang [[Hukbalahap]] (Huks), na nagsagawa ng tuloy-tuloy na lihim na pakikidigma laban sa mga mananakop.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Nobyembre 4, 2019 |title=The 1940s remembered |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/11/04/1965713/1940s-remembered |access-date=2026-05-02 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Noong Oktubre 1944, bumalik si Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Leyte]] kasama ang mga puwersang Alyado, na nagpasimula ng pagpapalaya sa bansa. Sa sumunod na taon, noong 1945, naganap ang [[Labanan sa Maynila (1945)|Labanan sa Maynila]], na nagdulot ng matinding pagkawasak sa kabisera na itinuturing na isa sa mga pinakanapinsalang lungsod noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-01-01 |title=1945 Battle of Manila: The Intramuros Experience {{!}} Intramuros Administration |url=https://intramuros.gov.ph/2020/05/27/1945-battle-of-manila-the-intramuros-experience/ |access-date=2026-05-02 |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Sa pagitan ng 1942 at 1945, naranasan ng Pilipinas ang matinding hirap sa ilalim ng okupasyon, kasabay ng malawakang paglaban ng mga gerilya. Noong 1946, nakamit ng bansa ang ganap na kalayaan mula sa Estados Unidos at itinatag ang [[Ikatlong Republika ng Pilipinas|Ikatlong Republika]] sa pamumuno ni [[Manuel Roxas]]. 

Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Markwell |first=Donald |title=John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=978-0-198-29236-4 |location=Oxford |language=en}}&lt;/ref&gt;

Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba't ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula.

Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Calling Mr Smith |url=https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210221202910/https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |archive-date=2021-02-21 |access-date=2021-02-13 |website=Centre Pompidou |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag.

Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Les Enfants du Paradis - Film (Movie) Plot and Review - Publications |url=http://www.filmreference.com/Films-Dr-Ex/Les-Enfants-du-Paradis.html |website=www.filmreference.com |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Les Enfants du Paradis |url=http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113153911/http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |archive-date=2009-01-13 |website=www.eufs.org.uk |language=en}} Gio MacDonald, Edinburgh University Film Society program notes, 1994–95&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Quoted by Roger Ebert, ''Children of Paradise'', ''Chicago Sun-Times'', 6 January 2002 review of the Criterion DVD release |url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20020106/REVIEWS08/201060301/1023 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120920084900/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20020106%2FREVIEWS08%2F201060301%2F1023 |archive-date=20 Setyembre 2012 |access-date=27 Disyembre 2021 |language=en}}&lt;/ref&gt; Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949).

Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965.

Samantala, sa Pilipinas, ang [[bodabil]] ay nagbago dahil sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Bago sumiklab ang digmaan, umunlad ang bodabil bilang isang masiglang anyo ng tanghalang aliwan na malakas ang impluwensiya ng kulturang Amerikano, lalo na sa pamamagitan ng mga awit, sayaw, at komedyang panggagaya. Subalit nang ipagbawal ng mga Hapones ang mga pelikula at musikang Kanluranin, lubhang nagbago ang tanawin ng aliwan sa bansa. Sa pagkawala ng mga pelikulang Hollywood, muling naging pangunahing anyo ng pampublikong libangan ang bodabil at napuno ang mga [[tanghalan]] ng mga pagtatanghal na higit na umaasa sa malikhaing kakayahan at lokal na pagpapatawa ng mga Pilipino.

Nagpatuloy ang mga pagtatanghal ng bodabil sa kabila ng sensura, at ang mga artista tulad nina [[Katy de la Cruz]], [[Dely Atay-Atayan]], at [[Bayani Casimiro]] ay nagbigay-aliw at pag-asa sa mga manonood. Nagsilbi rin ang bodabil bilang tahimik na pagpapahayag ng katatagan ng mga Pilipino sa panahon ng digmaan. Ang katambal at asawa in Dely na si [[Andoy Balunbalunan]] ay tumanggi magtanghal dahil galit siya sa mga Hapon. Namatay si Andoy dahil sa pagkainis sa mga Hapon.

Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Goles |first=Kelly |date=2023-01-19 |title=What Not to Wear: Clothing Rationing During World War II {{!}} In Custodia Legis |url=https://blogs.loc.gov/law/2023/01/what-not-to-wear-clothing-rationing-during-world-war-ii/ |access-date=2025-04-06 |website=The Library of Congress |language=en}}&lt;/ref&gt; Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga [[tela]] dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng [[seda]] at [[balahibo]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=How Clothes Rationing Affected Fashion In The Second World War |url=https://www.iwm.org.uk/history/how-clothes-rationing-affected-fashion-in-the-second-world-war |access-date=2025-04-06 |website=Imperial War Museums |language=en}}&lt;/ref&gt; Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na &quot;''atomic prints''&quot; o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=1940's Fashion Trends |url=http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718075216/http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |archive-date=2011-07-18 |access-date=2011-03-01 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1940]]</text>
      <sha1>d2bwwb10ijjys0kxffoldlskjxh5bc1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2205995</id>
      <parentid>2205994</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:37:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2205995</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14308" sha1="bhpk928jaw6kaom3jfoiqtoao6qeg3b" xml:space="preserve">{{Decadebox|194}}Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na &quot;labinsiyam na apatnapu&quot;; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949.

Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito.

Ang dekada 1940 sa [[Pilipinas]] ay nagsimula sa isang panahon ng sigla at pag-unlad bago ito sinalubong ng digmaan. Noong 1940–1941, ang [[Maynila]] ay isang masiglang sentrong pangkultura at pang-ekonomiya, na madalas tawaging &quot;[[Perlas ng Silangan]]&quot; dahil sa aktibong kalakalan, maunlad na edukasyon, at umuunlad na sining at pamumuhay [[Pook na urbano|urbano]]. Noong 1940, isinagawa ang mga susog sa [[Saligang Batas ng Pilipinas|Saligang Batas ng 1935]] na nagpanumbalik ng Kongreso na may dalawang kapulungan at nagbigay-daan kay [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Manuel L. Quezon]] na tumakbo muli para sa reeleksiyon. Sa gitna ng digmaan, si Quezon ay namatay sa pagkakatapon noong 1944, at siya ay hinalinhan ni [[Sergio Osmeña]], na naging Pangulo ng Komonwelt at nagpatuloy sa pamahalaang Pilipino sa pagpapatapon. Kasama ang mga puwersang Alyado, bumalik si Osmeña sa Pilipinas sa huling yugto ng pagpapalaya ng bansa.

Noong 1941–1942, [[Pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|sinakop ng mga Hapones ang Pilipinas]], na sinundan ng [[Martsa ng Kamatayan sa Bataan]] (Abril 1942)&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 14, 2015 |title=Surrender at Bataan Led to One of the Worst Atrocities in Modern Warfare |url=https://www.uso.org/stories/122-surrender-at-bataan-led-to-one-of-the-worst-atrocities-in-modern-warfare |access-date=2026-05-02 |website=United Service Organizations |language=en}}&lt;/ref&gt; at ang [[Labanan ng Corregidor|Pagbagsak ng Corregidor]] (Mayo 1942),&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Fall of Corregidor |url=https://corregidor.org/chs_army/morton_04.htm |access-date=2026-05-02 |website=corregidor.org |language=en}}&lt;/ref&gt; na nagmarka ng ganap na pagbagsak ng organisadong depensa sa bansa. Sa ilalim ng pananakop, itinayo ng mga Hapones ang [[Ikalawang Republika ng Pilipinas]] noong 1943, sa pamumuno ni [[Jose P. Laurel]] bilang pangulo, na isang pamahalaang itinuturing na kolaborasyonista sa ilalim ng kontrol ng [[Hapon]]. Kasabay nito, lumakas ang mga kilusang gerilya, kabilang ang [[Hukbalahap]] (Huks), na nagsagawa ng tuloy-tuloy na lihim na pakikidigma laban sa mga mananakop.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Nobyembre 4, 2019 |title=The 1940s remembered |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/11/04/1965713/1940s-remembered |access-date=2026-05-02 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Noong Oktubre 1944, bumalik si Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Leyte]] kasama ang mga puwersang Alyado, na nagpasimula ng pagpapalaya sa bansa. Sa sumunod na taon, noong 1945, naganap ang [[Labanan sa Maynila (1945)|Labanan sa Maynila]], na nagdulot ng matinding pagkawasak sa kabisera na itinuturing na isa sa mga pinakanapinsalang lungsod noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-01-01 |title=1945 Battle of Manila: The Intramuros Experience {{!}} Intramuros Administration |url=https://intramuros.gov.ph/2020/05/27/1945-battle-of-manila-the-intramuros-experience/ |access-date=2026-05-02 |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Sa pagitan ng 1942 at 1945, naranasan ng Pilipinas ang matinding hirap sa ilalim ng okupasyon, kasabay ng malawakang paglaban ng mga gerilya. Noong 1946, nakamit ng bansa ang ganap na kalayaan mula sa Estados Unidos at itinatag ang [[Ikatlong Republika ng Pilipinas|Ikatlong Republika]] sa pamumuno ni [[Manuel Roxas]]. 

Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Markwell |first=Donald |title=John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=978-0-198-29236-4 |location=Oxford |language=en}}&lt;/ref&gt;

Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba't ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula.

Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Calling Mr Smith |url=https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210221202910/https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |archive-date=2021-02-21 |access-date=2021-02-13 |website=Centre Pompidou |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag.

Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Les Enfants du Paradis - Film (Movie) Plot and Review - Publications |url=http://www.filmreference.com/Films-Dr-Ex/Les-Enfants-du-Paradis.html |website=www.filmreference.com |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Les Enfants du Paradis |url=http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113153911/http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |archive-date=2009-01-13 |website=www.eufs.org.uk |language=en}} Gio MacDonald, Edinburgh University Film Society program notes, 1994–95&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Quoted by Roger Ebert, ''Children of Paradise'', ''Chicago Sun-Times'', 6 January 2002 review of the Criterion DVD release |url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20020106/REVIEWS08/201060301/1023 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120920084900/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20020106%2FREVIEWS08%2F201060301%2F1023 |archive-date=20 Setyembre 2012 |access-date=27 Disyembre 2021 |language=en}}&lt;/ref&gt; Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949).

Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965.

Samantala, sa Pilipinas, ang [[bodabil]] ay nagbago dahil sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Bago sumiklab ang digmaan, umunlad ang bodabil bilang isang masiglang anyo ng tanghalang aliwan na malakas ang impluwensiya ng kulturang Amerikano, lalo na sa pamamagitan ng mga awit, sayaw, at komedyang panggagaya. Subalit nang ipagbawal ng mga Hapones ang mga pelikula at musikang Kanluranin, lubhang nagbago ang tanawin ng aliwan sa bansa. Sa pagkawala ng mga pelikulang Hollywood, muling naging pangunahing anyo ng pampublikong libangan ang bodabil at napuno ang mga [[tanghalan]] ng mga pagtatanghal na higit na umaasa sa malikhaing kakayahan at lokal na pagpapatawa ng mga Pilipino.

Nagpatuloy ang mga pagtatanghal ng bodabil sa kabila ng sensura, at ang mga artista tulad nina [[Katy de la Cruz]], [[Dely Atay-Atayan]], at [[Bayani Casimiro]] ay nagbigay-aliw at pag-asa sa mga manonood. Nagsilbi rin ang bodabil bilang tahimik na pagpapahayag ng katatagan ng mga Pilipino sa panahon ng digmaan. Ang katambal at asawa in Dely na si [[Andoy Balunbalunan]] ay tumanggi magtanghal dahil galit siya sa mga Hapon. Namatay si Andoy dahil sa pagkainis sa mga Hapon.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Antonio |first=Teo T. |url=https://books.google.com/books?id=2TWWDwAAQBAJ |title=Bagay Bagay: Contemporary Philippine Poetry |date=2017-11-22 |publisher=Anvil Publishing, Inc. |isbn=978-971-27-3334-5 |language=en, tl}}&lt;/ref&gt;

Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Goles |first=Kelly |date=2023-01-19 |title=What Not to Wear: Clothing Rationing During World War II {{!}} In Custodia Legis |url=https://blogs.loc.gov/law/2023/01/what-not-to-wear-clothing-rationing-during-world-war-ii/ |access-date=2025-04-06 |website=The Library of Congress |language=en}}&lt;/ref&gt; Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga [[tela]] dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng [[seda]] at [[balahibo]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=How Clothes Rationing Affected Fashion In The Second World War |url=https://www.iwm.org.uk/history/how-clothes-rationing-affected-fashion-in-the-second-world-war |access-date=2025-04-06 |website=Imperial War Museums |language=en}}&lt;/ref&gt; Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na &quot;''atomic prints''&quot; o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=1940's Fashion Trends |url=http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718075216/http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |archive-date=2011-07-18 |access-date=2011-03-01 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1940]]</text>
      <sha1>bhpk928jaw6kaom3jfoiqtoao6qeg3b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2205999</id>
      <parentid>2205995</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:48:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2205999</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14495" sha1="60gaj0pxx3dtgogvlemycce381g2nwe" xml:space="preserve">{{Decadebox|194}}Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na &quot;labinsiyam na apatnapu&quot;; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949.

Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito.

Ang dekada 1940 sa [[Pilipinas]] ay nagsimula sa isang panahon ng sigla at pag-unlad bago ito sinalubong ng digmaan. Noong 1940–1941, ang [[Maynila]] ay isang masiglang sentrong pangkultura at pang-ekonomiya, na madalas tawaging &quot;[[Perlas ng Silangan]]&quot; dahil sa aktibong kalakalan, maunlad na edukasyon, at umuunlad na sining at pamumuhay [[Pook na urbano|urbano]]. Noong 1940, isinagawa ang mga susog sa [[Saligang Batas ng Pilipinas|Saligang Batas ng 1935]] na nagpanumbalik ng Kongreso na may dalawang kapulungan at nagbigay-daan kay [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Manuel L. Quezon]] na tumakbo muli para sa reeleksiyon. Sa gitna ng digmaan, si Quezon ay namatay sa pagkakatapon noong 1944, at siya ay hinalinhan ni [[Sergio Osmeña]], na naging Pangulo ng Komonwelt at nagpatuloy sa pamahalaang Pilipino sa pagpapatapon. Kasama ang mga puwersang Alyado, bumalik si Osmeña sa Pilipinas sa huling yugto ng pagpapalaya ng bansa.

Noong 1941–1942, [[Pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|sinakop ng mga Hapones ang Pilipinas]], na sinundan ng [[Martsa ng Kamatayan sa Bataan]] (Abril 1942)&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 14, 2015 |title=Surrender at Bataan Led to One of the Worst Atrocities in Modern Warfare |url=https://www.uso.org/stories/122-surrender-at-bataan-led-to-one-of-the-worst-atrocities-in-modern-warfare |access-date=2026-05-02 |website=United Service Organizations |language=en}}&lt;/ref&gt; at ang [[Labanan ng Corregidor|Pagbagsak ng Corregidor]] (Mayo 1942),&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Fall of Corregidor |url=https://corregidor.org/chs_army/morton_04.htm |access-date=2026-05-02 |website=corregidor.org |language=en}}&lt;/ref&gt; na nagmarka ng ganap na pagbagsak ng organisadong depensa sa bansa. Sa ilalim ng pananakop, itinayo ng mga Hapones ang [[Ikalawang Republika ng Pilipinas]] noong 1943, sa pamumuno ni [[Jose P. Laurel]] bilang pangulo, na isang pamahalaang itinuturing na kolaborasyonista sa ilalim ng kontrol ng [[Hapon]]. Kasabay nito, lumakas ang mga kilusang gerilya, kabilang ang [[Hukbalahap]] (Huks), na nagsagawa ng tuloy-tuloy na lihim na pakikidigma laban sa mga mananakop.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Nobyembre 4, 2019 |title=The 1940s remembered |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/11/04/1965713/1940s-remembered |access-date=2026-05-02 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Noong Oktubre 1944, bumalik si Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Leyte]] kasama ang mga puwersang Alyado, na nagpasimula ng pagpapalaya sa bansa. Sa sumunod na taon, noong 1945, naganap ang [[Labanan sa Maynila (1945)|Labanan sa Maynila]], na nagdulot ng matinding pagkawasak sa kabisera na itinuturing na isa sa mga pinakanapinsalang lungsod noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-01-01 |title=1945 Battle of Manila: The Intramuros Experience {{!}} Intramuros Administration |url=https://intramuros.gov.ph/2020/05/27/1945-battle-of-manila-the-intramuros-experience/ |access-date=2026-05-02 |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Sa pagitan ng 1942 at 1945, naranasan ng Pilipinas ang matinding hirap sa ilalim ng okupasyon, kasabay ng malawakang paglaban ng mga gerilya. Noong 1946, nakamit ng bansa ang ganap na kalayaan mula sa Estados Unidos at itinatag ang [[Ikatlong Republika ng Pilipinas|Ikatlong Republika]] sa pamumuno ni [[Manuel Roxas]]. 

Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Markwell |first=Donald |title=John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=978-0-198-29236-4 |location=Oxford |language=en}}&lt;/ref&gt;

Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba't ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula.

Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Calling Mr Smith |url=https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210221202910/https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |archive-date=2021-02-21 |access-date=2021-02-13 |website=Centre Pompidou |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag.

Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Les Enfants du Paradis - Film (Movie) Plot and Review - Publications |url=http://www.filmreference.com/Films-Dr-Ex/Les-Enfants-du-Paradis.html |website=www.filmreference.com |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Les Enfants du Paradis |url=http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113153911/http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |archive-date=2009-01-13 |website=www.eufs.org.uk |language=en}} Gio MacDonald, Edinburgh University Film Society program notes, 1994–95&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Quoted by Roger Ebert, ''Children of Paradise'', ''Chicago Sun-Times'', 6 January 2002 review of the Criterion DVD release |url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20020106/REVIEWS08/201060301/1023 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120920084900/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20020106%2FREVIEWS08%2F201060301%2F1023 |archive-date=20 Setyembre 2012 |access-date=27 Disyembre 2021 |language=en}}&lt;/ref&gt; Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949).

Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965.

Samantala, sa Pilipinas, ang [[bodabil]] ay nagbago dahil sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Bago sumiklab ang digmaan, umunlad ang bodabil bilang isang masiglang anyo ng tanghalang aliwan na malakas ang impluwensiya ng kulturang Amerikano, lalo na sa pamamagitan ng mga awit, sayaw, at komedyang panggagaya. Subalit nang ipagbawal ng mga Hapones ang mga pelikula at musikang Kanluranin, lubhang nagbago ang tanawin ng aliwan sa bansa. Sa pagkawala ng mga pelikulang Hollywood, muling naging pangunahing anyo ng pampublikong libangan ang bodabil at napuno ang mga [[tanghalan]] ng mga pagtatanghal na higit na umaasa sa malikhaing kakayahan at lokal na pagpapatawa ng mga Pilipino.

Nagpatuloy ang mga pagtatanghal ng bodabil sa kabila ng sensura, at ang mga artista tulad nina [[Katy de la Cruz]], [[Dely Atay-Atayan]], at [[Bayani Casimiro]] ay nagbigay-aliw at pag-asa sa mga manonood. Nagsilbi rin ang bodabil bilang tahimik na pagpapahayag ng katatagan ng mga Pilipino sa panahon ng digmaan.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-01-28 |title=War and Vaudeville |url=https://www.victormanibo.com/blog/war-and-vaudeville |access-date=2026-05-03 |website=Victor Manibo |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Ang katambal at asawa in Dely na si [[Andoy Balunbalunan]] ay tumanggi magtanghal dahil galit siya sa mga Hapon. Namatay si Andoy dahil sa pagkainis sa mga Hapon.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Antonio |first=Teo T. |url=https://books.google.com/books?id=2TWWDwAAQBAJ |title=Bagay Bagay: Contemporary Philippine Poetry |date=2017-11-22 |publisher=Anvil Publishing, Inc. |isbn=978-971-27-3334-5 |language=en, tl}}&lt;/ref&gt;

Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Goles |first=Kelly |date=2023-01-19 |title=What Not to Wear: Clothing Rationing During World War II {{!}} In Custodia Legis |url=https://blogs.loc.gov/law/2023/01/what-not-to-wear-clothing-rationing-during-world-war-ii/ |access-date=2025-04-06 |website=The Library of Congress |language=en}}&lt;/ref&gt; Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga [[tela]] dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng [[seda]] at [[balahibo]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=How Clothes Rationing Affected Fashion In The Second World War |url=https://www.iwm.org.uk/history/how-clothes-rationing-affected-fashion-in-the-second-world-war |access-date=2025-04-06 |website=Imperial War Museums |language=en}}&lt;/ref&gt; Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na &quot;''atomic prints''&quot; o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=1940's Fashion Trends |url=http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718075216/http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |archive-date=2011-07-18 |access-date=2011-03-01 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1940]]</text>
      <sha1>60gaj0pxx3dtgogvlemycce381g2nwe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206001</id>
      <parentid>2205999</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T07:05:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206001</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14599" sha1="nqnalfyx0im58w23001ipweufysbpci" xml:space="preserve">{{Decadebox|194}}Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na &quot;labinsiyam na apatnapu&quot;; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949.

Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito.

Ang dekada 1940 sa [[Pilipinas]] ay nagsimula sa isang panahon ng sigla at pag-unlad bago ito sinalubong ng digmaan. Noong 1940–1941, ang [[Maynila]] ay isang masiglang sentrong pangkultura at pang-ekonomiya, na madalas tawaging &quot;[[Perlas ng Silangan]]&quot; dahil sa aktibong kalakalan, maunlad na edukasyon, at umuunlad na sining at pamumuhay [[Pook na urbano|urbano]]. Noong 1940, isinagawa ang mga susog sa [[Saligang Batas ng Pilipinas|Saligang Batas ng 1935]] na nagpanumbalik ng Kongreso na may dalawang kapulungan at nagbigay-daan kay [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Manuel L. Quezon]] na tumakbo muli para sa reeleksiyon. Sa gitna ng digmaan, si Quezon ay namatay sa pagkakatapon noong 1944, at siya ay hinalinhan ni [[Sergio Osmeña]], na naging Pangulo ng Komonwelt at nagpatuloy sa pamahalaang Pilipino sa pagpapatapon. Kasama ang mga puwersang Alyado, bumalik si Osmeña sa Pilipinas sa huling yugto ng pagpapalaya ng bansa.

Noong 1941–1942, [[Pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|sinakop ng mga Hapones ang Pilipinas]], na sinundan ng [[Martsa ng Kamatayan sa Bataan]] (Abril 1942)&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 14, 2015 |title=Surrender at Bataan Led to One of the Worst Atrocities in Modern Warfare |url=https://www.uso.org/stories/122-surrender-at-bataan-led-to-one-of-the-worst-atrocities-in-modern-warfare |access-date=2026-05-02 |website=United Service Organizations |language=en}}&lt;/ref&gt; at ang [[Labanan ng Corregidor|Pagbagsak ng Corregidor]] (Mayo 1942),&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Fall of Corregidor |url=https://corregidor.org/chs_army/morton_04.htm |access-date=2026-05-02 |website=corregidor.org |language=en}}&lt;/ref&gt; na nagmarka ng ganap na pagbagsak ng organisadong depensa sa bansa. Sa ilalim ng pananakop, itinayo ng mga Hapones ang [[Ikalawang Republika ng Pilipinas]] noong 1943, sa pamumuno ni [[Jose P. Laurel]] bilang pangulo, na isang pamahalaang itinuturing na kolaborasyonista sa ilalim ng kontrol ng [[Hapon]]. Kasabay nito, lumakas ang mga kilusang gerilya, kabilang ang [[Hukbalahap]] (Huks), na nagsagawa ng tuloy-tuloy na lihim na pakikidigma laban sa mga mananakop.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Nobyembre 4, 2019 |title=The 1940s remembered |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/11/04/1965713/1940s-remembered |access-date=2026-05-02 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Noong Oktubre 1944, bumalik si Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Leyte]] kasama ang mga puwersang Alyado, na nagpasimula ng pagpapalaya sa bansa. Sa sumunod na taon, noong 1945, naganap ang [[Labanan sa Maynila (1945)|Labanan sa Maynila]], na nagdulot ng matinding pagkawasak sa kabisera na itinuturing na isa sa mga pinakanapinsalang lungsod noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-01-01 |title=1945 Battle of Manila: The Intramuros Experience {{!}} Intramuros Administration |url=https://intramuros.gov.ph/2020/05/27/1945-battle-of-manila-the-intramuros-experience/ |access-date=2026-05-02 |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Sa pagitan ng 1942 at 1945, naranasan ng Pilipinas ang matinding hirap sa ilalim ng okupasyon, kasabay ng malawakang paglaban ng mga gerilya. Noong 1946, nakamit ng bansa ang ganap na kalayaan mula sa Estados Unidos at itinatag ang [[Ikatlong Republika ng Pilipinas|Ikatlong Republika]] sa pamumuno ni [[Manuel Roxas]]. 

Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Markwell |first=Donald |title=John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=978-0-198-29236-4 |location=Oxford |language=en}}&lt;/ref&gt;

Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba't ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula.

Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Calling Mr Smith |url=https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210221202910/https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |archive-date=2021-02-21 |access-date=2021-02-13 |website=Centre Pompidou |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag.

Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Les Enfants du Paradis - Film (Movie) Plot and Review - Publications |url=http://www.filmreference.com/Films-Dr-Ex/Les-Enfants-du-Paradis.html |website=www.filmreference.com |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Les Enfants du Paradis |url=http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113153911/http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |archive-date=2009-01-13 |website=www.eufs.org.uk |language=en}} Gio MacDonald, Edinburgh University Film Society program notes, 1994–95&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Quoted by Roger Ebert, ''Children of Paradise'', ''Chicago Sun-Times'', 6 January 2002 review of the Criterion DVD release |url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20020106/REVIEWS08/201060301/1023 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120920084900/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20020106%2FREVIEWS08%2F201060301%2F1023 |archive-date=20 Setyembre 2012 |access-date=27 Disyembre 2021 |language=en}}&lt;/ref&gt; Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949).

Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965.

Samantala, sa Pilipinas, ang [[bodabil]] ay nagbago dahil sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Bago sumiklab ang digmaan, umunlad ang bodabil bilang isang masiglang anyo ng tanghalang aliwan na malakas ang impluwensiya ng kulturang Amerikano, lalo na sa pamamagitan ng mga awit, sayaw, at komedyang panggagaya. Subalit nang ipagbawal ng mga Hapones ang mga pelikula at musikang Kanluranin, lubhang nagbago ang tanawin ng aliwan sa bansa. Sa pagkawala ng mga pelikulang Hollywood, muling naging pangunahing anyo ng pampublikong libangan ang bodabil at napuno ang mga [[tanghalan]] ng mga pagtatanghal na higit na umaasa sa malikhaing kakayahan at lokal na pagpapatawa ng mga Pilipino.

Nagpatuloy ang mga pagtatanghal ng bodabil sa kabila ng sensura, at ang mga artista tulad nina [[Katy de la Cruz]], [[Dely Atay-Atayan]], at [[Bayani Casimiro]] ay nagbigay-aliw at pag-asa sa mga manonood. Nagsilbi rin ang bodabil bilang tahimik na pagpapahayag ng katatagan ng mga Pilipino sa panahon ng digmaan.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-01-28 |title=War and Vaudeville |url=https://www.victormanibo.com/blog/war-and-vaudeville |access-date=2026-05-03 |website=Victor Manibo |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Nagsimula ang tinaguriang Hari ng Komedya na si [[Dolphy]] noong dekada '40 sa pagtatanghal sa bodabil. Ang katambal at asawa in Dely na si [[Andoy Balunbalunan]] ay tumanggi magtanghal dahil galit siya sa mga Hapon. Namatay si Andoy dahil sa pagkainis sa mga Hapon.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Antonio |first=Teo T. |url=https://books.google.com/books?id=2TWWDwAAQBAJ |title=Bagay Bagay: Contemporary Philippine Poetry |date=2017-11-22 |publisher=Anvil Publishing, Inc. |isbn=978-971-27-3334-5 |language=en, tl}}&lt;/ref&gt;

Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Goles |first=Kelly |date=2023-01-19 |title=What Not to Wear: Clothing Rationing During World War II {{!}} In Custodia Legis |url=https://blogs.loc.gov/law/2023/01/what-not-to-wear-clothing-rationing-during-world-war-ii/ |access-date=2025-04-06 |website=The Library of Congress |language=en}}&lt;/ref&gt; Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga [[tela]] dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng [[seda]] at [[balahibo]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=How Clothes Rationing Affected Fashion In The Second World War |url=https://www.iwm.org.uk/history/how-clothes-rationing-affected-fashion-in-the-second-world-war |access-date=2025-04-06 |website=Imperial War Museums |language=en}}&lt;/ref&gt; Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na &quot;''atomic prints''&quot; o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=1940's Fashion Trends |url=http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718075216/http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |archive-date=2011-07-18 |access-date=2011-03-01 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1940]]</text>
      <sha1>nqnalfyx0im58w23001ipweufysbpci</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206006</id>
      <parentid>2206001</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T07:11:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206006</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14904" sha1="q2s0x5ye0l74q750i1fscwgjcohpzhn" xml:space="preserve">{{Decadebox|194}}Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na &quot;labinsiyam na apatnapu&quot;; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949.

Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito.

Ang dekada 1940 sa [[Pilipinas]] ay nagsimula sa isang panahon ng sigla at pag-unlad bago ito sinalubong ng digmaan. Noong 1940–1941, ang [[Maynila]] ay isang masiglang sentrong pangkultura at pang-ekonomiya, na madalas tawaging &quot;[[Perlas ng Silangan]]&quot; dahil sa aktibong kalakalan, maunlad na edukasyon, at umuunlad na sining at pamumuhay [[Pook na urbano|urbano]]. Noong 1940, isinagawa ang mga susog sa [[Saligang Batas ng Pilipinas|Saligang Batas ng 1935]] na nagpanumbalik ng Kongreso na may dalawang kapulungan at nagbigay-daan kay [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Manuel L. Quezon]] na tumakbo muli para sa reeleksiyon. Sa gitna ng digmaan, si Quezon ay namatay sa pagkakatapon noong 1944, at siya ay hinalinhan ni [[Sergio Osmeña]], na naging Pangulo ng Komonwelt at nagpatuloy sa pamahalaang Pilipino sa pagpapatapon. Kasama ang mga puwersang Alyado, bumalik si Osmeña sa Pilipinas sa huling yugto ng pagpapalaya ng bansa.

Noong 1941–1942, [[Pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|sinakop ng mga Hapones ang Pilipinas]], na sinundan ng [[Martsa ng Kamatayan sa Bataan]] (Abril 1942)&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 14, 2015 |title=Surrender at Bataan Led to One of the Worst Atrocities in Modern Warfare |url=https://www.uso.org/stories/122-surrender-at-bataan-led-to-one-of-the-worst-atrocities-in-modern-warfare |access-date=2026-05-02 |website=United Service Organizations |language=en}}&lt;/ref&gt; at ang [[Labanan ng Corregidor|Pagbagsak ng Corregidor]] (Mayo 1942),&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Fall of Corregidor |url=https://corregidor.org/chs_army/morton_04.htm |access-date=2026-05-02 |website=corregidor.org |language=en}}&lt;/ref&gt; na nagmarka ng ganap na pagbagsak ng organisadong depensa sa bansa. Sa ilalim ng pananakop, itinayo ng mga Hapones ang [[Ikalawang Republika ng Pilipinas]] noong 1943, sa pamumuno ni [[Jose P. Laurel]] bilang pangulo, na isang pamahalaang itinuturing na kolaborasyonista sa ilalim ng kontrol ng [[Hapon]]. Kasabay nito, lumakas ang mga kilusang gerilya, kabilang ang [[Hukbalahap]] (Huks), na nagsagawa ng tuloy-tuloy na lihim na pakikidigma laban sa mga mananakop.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Nobyembre 4, 2019 |title=The 1940s remembered |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/11/04/1965713/1940s-remembered |access-date=2026-05-02 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Noong Oktubre 1944, bumalik si Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Leyte]] kasama ang mga puwersang Alyado, na nagpasimula ng pagpapalaya sa bansa. Sa sumunod na taon, noong 1945, naganap ang [[Labanan sa Maynila (1945)|Labanan sa Maynila]], na nagdulot ng matinding pagkawasak sa kabisera na itinuturing na isa sa mga pinakanapinsalang lungsod noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-01-01 |title=1945 Battle of Manila: The Intramuros Experience {{!}} Intramuros Administration |url=https://intramuros.gov.ph/2020/05/27/1945-battle-of-manila-the-intramuros-experience/ |access-date=2026-05-02 |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Sa pagitan ng 1942 at 1945, naranasan ng Pilipinas ang matinding hirap sa ilalim ng okupasyon, kasabay ng malawakang paglaban ng mga gerilya. Noong 1946, nakamit ng bansa ang ganap na kalayaan mula sa Estados Unidos at itinatag ang [[Ikatlong Republika ng Pilipinas|Ikatlong Republika]] sa pamumuno ni [[Manuel Roxas]]. 

Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Markwell |first=Donald |title=John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=978-0-198-29236-4 |location=Oxford |language=en}}&lt;/ref&gt;

Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba't ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula.

Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Calling Mr Smith |url=https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210221202910/https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |archive-date=2021-02-21 |access-date=2021-02-13 |website=Centre Pompidou |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag.

Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Les Enfants du Paradis - Film (Movie) Plot and Review - Publications |url=http://www.filmreference.com/Films-Dr-Ex/Les-Enfants-du-Paradis.html |website=www.filmreference.com |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Les Enfants du Paradis |url=http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113153911/http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |archive-date=2009-01-13 |website=www.eufs.org.uk |language=en}} Gio MacDonald, Edinburgh University Film Society program notes, 1994–95&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Quoted by Roger Ebert, ''Children of Paradise'', ''Chicago Sun-Times'', 6 January 2002 review of the Criterion DVD release |url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20020106/REVIEWS08/201060301/1023 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120920084900/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20020106%2FREVIEWS08%2F201060301%2F1023 |archive-date=20 Setyembre 2012 |access-date=27 Disyembre 2021 |language=en}}&lt;/ref&gt; Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949).

Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965.

Samantala, sa Pilipinas, ang [[bodabil]] ay nagbago dahil sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Bago sumiklab ang digmaan, umunlad ang bodabil bilang isang masiglang anyo ng tanghalang aliwan na malakas ang impluwensiya ng kulturang Amerikano, lalo na sa pamamagitan ng mga awit, sayaw, at komedyang panggagaya. Subalit nang ipagbawal ng mga Hapones ang mga pelikula at musikang Kanluranin, lubhang nagbago ang tanawin ng aliwan sa bansa. Sa pagkawala ng mga pelikulang Hollywood, muling naging pangunahing anyo ng pampublikong libangan ang bodabil at napuno ang mga [[tanghalan]] ng mga pagtatanghal na higit na umaasa sa malikhaing kakayahan at lokal na pagpapatawa ng mga Pilipino.

Nagpatuloy ang mga pagtatanghal ng bodabil sa kabila ng sensura, at ang mga artista tulad nina [[Katy de la Cruz]], [[Dely Atay-Atayan]], at [[Bayani Casimiro]] ay nagbigay-aliw at pag-asa sa mga manonood. Nagsilbi rin ang bodabil bilang tahimik na pagpapahayag ng katatagan ng mga Pilipino sa panahon ng digmaan.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-01-28 |title=War and Vaudeville |url=https://www.victormanibo.com/blog/war-and-vaudeville |access-date=2026-05-03 |website=Victor Manibo |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Nagsimula ang tinaguriang Hari ng Komedya na si [[Dolphy]] noong dekada '40 sa pagtatanghal sa bodabil.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Siazon |first=Rachelle |date=Hulyo 12, 2012 |title=Dolphy's early years in showbiz: From vaudeville to a certified movie star |work=ABS-CBN |url=https://www.abs-cbn.com/2012/7/12/fresh-scoops/dolphys-early-years-in-showbiz-from-vaudeville-to--14350 |access-date=Mayo 3, 2026}}&lt;/ref&gt; Ang katambal at asawa in Dely na si [[Andoy Balunbalunan]] ay tumanggi magtanghal dahil galit siya sa mga Hapon. Namatay si Andoy dahil sa pagkainis sa mga Hapon.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Antonio |first=Teo T. |url=https://books.google.com/books?id=2TWWDwAAQBAJ |title=Bagay Bagay: Contemporary Philippine Poetry |date=2017-11-22 |publisher=Anvil Publishing, Inc. |isbn=978-971-27-3334-5 |language=en, tl}}&lt;/ref&gt;

Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Goles |first=Kelly |date=2023-01-19 |title=What Not to Wear: Clothing Rationing During World War II {{!}} In Custodia Legis |url=https://blogs.loc.gov/law/2023/01/what-not-to-wear-clothing-rationing-during-world-war-ii/ |access-date=2025-04-06 |website=The Library of Congress |language=en}}&lt;/ref&gt; Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga [[tela]] dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng [[seda]] at [[balahibo]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=How Clothes Rationing Affected Fashion In The Second World War |url=https://www.iwm.org.uk/history/how-clothes-rationing-affected-fashion-in-the-second-world-war |access-date=2025-04-06 |website=Imperial War Museums |language=en}}&lt;/ref&gt; Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na &quot;''atomic prints''&quot; o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=1940's Fashion Trends |url=http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718075216/http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |archive-date=2011-07-18 |access-date=2011-03-01 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1940]]</text>
      <sha1>q2s0x5ye0l74q750i1fscwgjcohpzhn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Biganos</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338091</id>
    <revision>
      <id>2205941</id>
      <timestamp>2026-05-02T13:00:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2205941</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7991" sha1="lcgincp1kmqdw5inrel3389nya9z0uc" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = Biganos
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Port de Biganos (Gironde).jpg
|image_caption = Mga bahay sa Biganos.
|image_shield = Blason ville fr Biganos (Gironde).svg
|pushpin_map = France#France Nouvelle-Aquitaine
|pushpin_map_caption = Lokasyon ng Biganos
|subdivision_type       = Bansa
|subdivision_name       = {{Flag|France}}
|subdivision_type1      = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] 
|subdivision_name1      = [[Nouvelle-Aquitaine]]
|subdivision_type2      = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2      = [[Gironda]]
|subdivision_type3      =  Arrondissement
|subdivision_name3      = [[Arrondissement of Arcachon|Arcachon]]
|subdivision_type4      = 
|subdivision_name4      =
|leader_title = Alkade (2026-2032)
|leader_name = Bruno Lafon
|area_total_km2           = 24.56
|population_as_of = 2023
|population_total = 11431
|population_demonym = Boïens
|population_density_km2 = auto
|website = https://villedebiganos.fr/
|coordinates = {{coord|44.645|-0.9772|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_m            = 13
|elevation_min_m = 0
|elevation_max_m = 45
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|postal_code = 33051/33380
}}

Ang '''Biganos''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa timog-Kanluran ng [[Pransiya]], na matatagpuan sa [[basin ng Arcachon]] sa departamento ng [[Gironda]] sa rehiyon ng [[Nouvelle-Aquitaine]].

Ang mga naninirahan dito ay tinatawag na ''Boïens''.

==Heograpiya==
[[File:CarteBassinArcachon.png|thumb|300px|Carte du bassin d'Arcachon.]] 

Matatagpuan sa rehiyon ng [[Pays de Buch]], sa puso ng ''Landes de Gascogne Regional Natural Park'', ang Biganos ay isa sa sampung bayan na nasa hangganan ng [[Arcachon Basin]] at nasa sangandaan ng hilaga at timog na bahagi ng basin.

Ang bayan ay nasa hangganan ng [[Ilog Eyre|Eyre]], isang ilog sa baybayin na dumadaloy patungo sa Arcachon Basin sa pamamagitan ng isang delta. Ang isa sa mga sanga nito, o isang maikling tributary, ay tinatawag na Eyga, o &quot;Leygat stream&quot;.

Ang mga kalapit na munisipalidad ay ang [[Audenge]], [[Marcheprime]], [[Mios]] at [[Le Teich]].

==Pangalan==
Ang kasalukuyang pangalan ng lugar ay pinatunayan sa parehong anyo simula noong 1339 (''Sanctus Gervasius de Biganos'').

Dati, ang distrito ng [[Biganos-Lamothe|La Mothe]] ang kabisera ng [[Pays de Buch]], na kilala sa mga sumusunod na pangalan:

* ''Boios''&lt;ref&gt;[[Itinéraire d'Antonin]]&lt;/ref&gt; o ''Boii'' (pinangalanan sa mga taong ''[[Boïates|Boii]]''), ''Bogium'' (1307-1317)...;

* ''La Mota de Bugh'' (1289), ''La Mothe en Buch'', ''Lamothe''...

Ang toponym na Biganos ay isang pangalan ng domain ng Aquitano-Romance, na malamang ay batay sa personal na pangalang *''Vicanus'' (mula sa Latin na ''vicanus'' 'tagabaryo') at sa panlaping -''otz/-os''.
==Kasaysayan==
===Sinaunang Panahon at ang Gitnang Panahon===

* Ilang mga burol mula sa Maagang Panahon ng Bakal ang natukoy ni Dr. Peyneau sa kaliwang pampang ng ilog Tagon noong 1926: malamang na minarkahan ng mga ito ang isang sinaunang ruta na nagdurugtong sa mga lambak ng Garonne at Leyre.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://shaa.fr/file/SHAA_032_opt.pdf|title=Vingt siècles d'incertitude|access-date = 2023-10-27}}.&lt;/ref&gt; Natagpuan ang mga bakas ng pananakop sa lokalidad ng Lamothe (sa delta ng Eyre sa pagitan ng Biganos at Le Teich). Sinamantala ng mga Gaul ang mga alios (isang uri ng hardpan) bilang iron ore.

* Ang mga kakahuyan ng Lamothe ay unti-unting nabubunyag bilang ang sinaunang Boios, kabisera ng Pays de Buch at posibleng isang obispo.

* Ang demonyong ''Boïen'' ng Biganos ay ang pangalan ng mga lokal na tao (may mga taong Celtic na may parehong pangalan sa Bohemia).

Ang hulaping ''-os-'' sa Biganos ay matatagpuan sa halos buong Gascony, lalo na sa ilang mga lugar sa kahabaan ng Ilog Leyre at hanggang sa Arcachon Basin (Biganos, [[Mios]], [[Caudos]], [[Andernos-les-Bains|Andernos]], [[Pissos]]). Ito ay nagmula sa hulaping ''-otz(e)'', katangian ng Aquitanian, isang wikang itinuturing na proto-Basque, na sinasalita bago ang kolonisasyon ng mga Romano.&lt;ref&gt;Bénédicte Boyrie-Fénié, ''Dictionnaire toponymique des communes, Gironde'', éd. CAIRN, Pau, 2008, p. 71&lt;/ref&gt; Ang kaso ng Lugos, sa parehong lugar, ay magkatulad.

Ang kalsadang Bougès, na nagdurugtong sa [[Burdigala]] at La Mothe, ay dumaan sa Argenteyres (nakasentro sa kasalukuyang mababang distrito), na ngayon ay muling isinulat bilang ''Argentières''.

===Modernong Panahon===
Para sa kalagayan ng komyun noong ika-18 siglo, tingnan ang akda ni [[Jacques Baurein]].&lt;ref&gt;Jacques Baurein, ''Variétés Bordeloises'', t. 3, Bordeaux, 1876, 2e éd. (1re éd. 1786)&lt;/ref&gt;

===Kontemporaryong Panahon===
Sa simula ng ika-20 siglo, ang bayan ay pinaglilingkuran ng riles. Ang lokasyon ng Facture ay minarkahan ang sangandaan ng linya ng Bordeaux-Arcachon at ng linya ng Bordeaux-Bayonne-Irun. Isang labi ng industriya ng metalworking ang umiiral pa rin sa Biganos, kasama ang pagkakaroon ng maliliit na pandayan.

Mula sa Facture umalis ang mga lokomotibo ng CC 7107 at BB 9004, na nagtakda ng mga rekord ng bilis ng riles noong 1955 na nakatulong upang matugunan ang mga hamon ng high-speed rail access, isang paunang kinakailangan para sa pag-unlad ng hinaharap na TGV.

Nasaksihan sa pagtatapos ng ika-20 siglo ang malakas na paglaki ng populasyon sa bayan sa kabila ng pagbaba ng mga industriya nito. Sa simula ng ika-21 siglo, ang industriya ng metalworking ay isa na lamang alaala. Ang Cellulose du Pin, na ngayon ay Smurfit Kappa, ay nananatiling nangungunang tagagawa sa Europa ng kraft paper base para sa karton, ngunit ang highly automated na plantang ito ay hindi na ang pinakamalaking employer ng bayan (ang titulong iyon ay pagmamay-ari ng supermarket ng Auchan). Ang bayan, na ngayon ay medyo malaki na, ay sumasaklaw sa mga dating kalapit na nayon nito, kabilang ang Facture at iba pa, na ngayon ay bahagi na ng mga distrito ng bayan.

==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Biganos (Gironde).svg|thumb|Biganos]]

''Asul, isang toreng pilak na nakabukas at binalangkas na sable sa isang bertikal na terasa.''

==Ekonomiya==
Ipinagmamalaki ng Biganos ang isang sakahan ng sturgeon na gumagawa ng &quot;Aquitaine caviar&quot;, na matatagpuan din sa isang dating gilingan, ang Cassadote Mill. Orihinal na itinayo sa batis ng Lacanau, ito ay gumawa ng harina. Kalaunan, isang sakahan ng isda ang itinatag, at nagsimula ang produksyon ng sturgeon. Pagkatapos ng ilang pagsubok, isang uri ng isda ang matagumpay na na-acclimatize.

Kilala rin ang Biganos sa gilingan ng [[kraft paper]] nito, na gumagamit ng [[kagubatan ng Landes]] para sa produksyon nito. Kasalukuyang pagmamay-ari ng internasyonal na kumpanyang [[Smurfit Kappa]], ito ay dating pagmamay-ari ng [[Saint-Gobain]] sa loob ng maraming taon. Ang industriyang ito ay may mahabang kasaysayan sa lugar, dahil ang isang gilingan ng papel ay orihinal na itinayo sa batis ng Lacanau sa Mios, sa isang lugar na tinatawag na Pont Nau. Ang mga labi ng gilingan na ito ay makikita pa rin sa timog na pasukan ng bayan.

==Mga lugar at monumento==
* Dalawang tunay na daungan na napreserba sa Biganos kasama ang kanilang mga pinasses at kubo ng mga magsasaka ng talaba.
** Ang daungan ng Biganos ay inuri bilang isang protektadong lugar. Ito lamang ang daungan na matatagpuan sa loob ng kagubatan.
** Ang daungan ng Les Tuiles ay nasa ilalim ng proteksyon ng Coastal and Shoreline Conservancy.
* Ang gilingan ng Cassadotte, kasama ang sakahan ng isda at produksyon ng caviar sa Gironde.
* Ang Simbahan ng Saint-Gervais, na itinayo noong 1866, na naglalaman ng isang Romanong bautismuhan.
* Ang arkeolohikong lugar ng Biganos, na binubuo ng isang Romanong bayan na nakalibing sa pagitan ng mga ilog Eyre at Eyga. Ang mga lalaki ay inilibing noong panahon ng Merovingian sa mga sarcophagi na bato malapit sa sinaunang simbahang Kristiyano ng Boii o Boios.
* Isla ng Malprat (nangangahulugang &quot;masamang parang&quot;), na matatagpuan sa delta ng Eyre.</text>
      <sha1>lcgincp1kmqdw5inrel3389nya9z0uc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2205942</id>
      <parentid>2205941</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T13:03:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2205942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8240" sha1="c5ecspa5ms0wm96s2dg2chfhy82tb0i" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = Biganos
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Port de Biganos (Gironde).jpg
|image_caption = Mga bahay sa Biganos.
|image_shield = Blason ville fr Biganos (Gironde).svg
|pushpin_map = France#France Nouvelle-Aquitaine
|pushpin_map_caption = Lokasyon ng Biganos
|subdivision_type       = Bansa
|subdivision_name       = {{Flag|France}}
|subdivision_type1      = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] 
|subdivision_name1      = [[Nouvelle-Aquitaine]]
|subdivision_type2      = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2      = [[Gironda]]
|subdivision_type3      =  Arrondissement
|subdivision_name3      = [[Arrondissement of Arcachon|Arcachon]]
|subdivision_type4      = 
|subdivision_name4      =
|leader_title = Alkade (2026-2032)
|leader_name = Bruno Lafon
|area_total_km2           = 24.56
|population_as_of = 2023
|population_total = 11431
|population_demonym = Boïens
|population_density_km2 = auto
|website = https://villedebiganos.fr/
|coordinates = {{coord|44.645|-0.9772|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_m            = 13
|elevation_min_m = 0
|elevation_max_m = 45
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|postal_code = 33051/33380
}}

Ang '''Biganos''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa timog-Kanluran ng [[Pransiya]], na matatagpuan sa [[basin ng Arcachon]] sa departamento ng [[Gironda]] sa rehiyon ng [[Nouvelle-Aquitaine]].

Ang mga naninirahan dito ay tinatawag na ''Boïens''.

==Heograpiya==
[[File:CarteBassinArcachon.png|thumb|300px|Carte du bassin d'Arcachon.]] 

Matatagpuan sa rehiyon ng [[Pays de Buch]], sa puso ng ''Landes de Gascogne Regional Natural Park'', ang Biganos ay isa sa sampung bayan na nasa hangganan ng [[Arcachon Basin]] at nasa sangandaan ng hilaga at timog na bahagi ng basin.

Ang bayan ay nasa hangganan ng [[Ilog Eyre|Eyre]], isang ilog sa baybayin na dumadaloy patungo sa Arcachon Basin sa pamamagitan ng isang delta. Ang isa sa mga sanga nito, o isang maikling tributary, ay tinatawag na Eyga, o &quot;Leygat stream&quot;.

Ang mga kalapit na munisipalidad ay ang [[Audenge]], [[Marcheprime]], [[Mios]] at [[Le Teich]].

==Pangalan==
Ang kasalukuyang pangalan ng lugar ay pinatunayan sa parehong anyo simula noong 1339 (''Sanctus Gervasius de Biganos'').

Dati, ang distrito ng [[Biganos-Lamothe|La Mothe]] ang kabisera ng [[Pays de Buch]], na kilala sa mga sumusunod na pangalan:

* ''Boios''&lt;ref&gt;[[Itinéraire d'Antonin]]&lt;/ref&gt; o ''Boii'' (pinangalanan sa mga taong ''[[Boïates|Boii]]''), ''Bogium'' (1307-1317)...;

* ''La Mota de Bugh'' (1289), ''La Mothe en Buch'', ''Lamothe''...

Ang toponym na Biganos ay isang pangalan ng domain ng Aquitano-Romance, na malamang ay batay sa personal na pangalang *''Vicanus'' (mula sa Latin na ''vicanus'' 'tagabaryo') at sa panlaping -''otz/-os''.
==Kasaysayan==
===Sinaunang Panahon at ang Gitnang Panahon===

* Ilang mga burol mula sa Maagang Panahon ng Bakal ang natukoy ni Dr. Peyneau sa kaliwang pampang ng ilog Tagon noong 1926: malamang na minarkahan ng mga ito ang isang sinaunang ruta na nagdurugtong sa mga lambak ng Garonne at Leyre.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://shaa.fr/file/SHAA_032_opt.pdf|title=Vingt siècles d'incertitude|access-date = 2023-10-27}}.&lt;/ref&gt; Natagpuan ang mga bakas ng pananakop sa lokalidad ng Lamothe (sa delta ng Eyre sa pagitan ng Biganos at Le Teich). Sinamantala ng mga Gaul ang mga alios (isang uri ng hardpan) bilang iron ore.

* Ang mga kakahuyan ng Lamothe ay unti-unting nabubunyag bilang ang sinaunang Boios, kabisera ng Pays de Buch at posibleng isang obispo.

* Ang demonyong ''Boïen'' ng Biganos ay ang pangalan ng mga lokal na tao (may mga taong Celtic na may parehong pangalan sa Bohemia).

Ang hulaping ''-os-'' sa Biganos ay matatagpuan sa halos buong Gascony, lalo na sa ilang mga lugar sa kahabaan ng Ilog Leyre at hanggang sa Arcachon Basin (Biganos, [[Mios]], [[Caudos]], [[Andernos-les-Bains|Andernos]], [[Pissos]]). Ito ay nagmula sa hulaping ''-otz(e)'', katangian ng Aquitanian, isang wikang itinuturing na proto-Basque, na sinasalita bago ang kolonisasyon ng mga Romano.&lt;ref&gt;Bénédicte Boyrie-Fénié, ''Dictionnaire toponymique des communes, Gironde'', éd. CAIRN, Pau, 2008, p. 71&lt;/ref&gt; Ang kaso ng Lugos, sa parehong lugar, ay magkatulad.

Ang kalsadang Bougès, na nagdurugtong sa [[Burdigala]] at La Mothe, ay dumaan sa Argenteyres (nakasentro sa kasalukuyang mababang distrito), na ngayon ay muling isinulat bilang ''Argentières''.

===Modernong Panahon===
Para sa kalagayan ng komyun noong ika-18 siglo, tingnan ang akda ni [[Jacques Baurein]].&lt;ref&gt;Jacques Baurein, ''Variétés Bordeloises'', t. 3, Bordeaux, 1876, 2e éd. (1re éd. 1786)&lt;/ref&gt;

===Kontemporaryong Panahon===
Sa simula ng ika-20 siglo, ang bayan ay pinaglilingkuran ng riles. Ang lokasyon ng Facture ay minarkahan ang sangandaan ng linya ng Bordeaux-Arcachon at ng linya ng Bordeaux-Bayonne-Irun. Isang labi ng industriya ng metalworking ang umiiral pa rin sa Biganos, kasama ang pagkakaroon ng maliliit na pandayan.

Mula sa Facture umalis ang mga lokomotibo ng CC 7107 at BB 9004, na nagtakda ng mga rekord ng bilis ng riles noong 1955 na nakatulong upang matugunan ang mga hamon ng high-speed rail access, isang paunang kinakailangan para sa pag-unlad ng hinaharap na TGV.

Nasaksihan sa pagtatapos ng ika-20 siglo ang malakas na paglaki ng populasyon sa bayan sa kabila ng pagbaba ng mga industriya nito. Sa simula ng ika-21 siglo, ang industriya ng metalworking ay isa na lamang alaala. Ang Cellulose du Pin, na ngayon ay Smurfit Kappa, ay nananatiling nangungunang tagagawa sa Europa ng kraft paper base para sa karton, ngunit ang highly automated na plantang ito ay hindi na ang pinakamalaking employer ng bayan (ang titulong iyon ay pagmamay-ari ng supermarket ng Auchan). Ang bayan, na ngayon ay medyo malaki na, ay sumasaklaw sa mga dating kalapit na nayon nito, kabilang ang Facture at iba pa, na ngayon ay bahagi na ng mga distrito ng bayan.

==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Biganos (Gironde).svg|thumb|Biganos]]

''Asul, isang toreng pilak na nakabukas at binalangkas na sable sa isang bertikal na terasa.''&lt;ref&gt;[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=3259 Eskudo de armas ng Biganos]&lt;/ref&gt;.

==Ekonomiya==
Ipinagmamalaki ng Biganos ang isang sakahan ng sturgeon na gumagawa ng &quot;Aquitaine caviar&quot;, na matatagpuan din sa isang dating gilingan, ang Cassadote Mill. Orihinal na itinayo sa batis ng Lacanau, ito ay gumawa ng harina. Kalaunan, isang sakahan ng isda ang itinatag, at nagsimula ang produksyon ng sturgeon. Pagkatapos ng ilang pagsubok, isang uri ng isda ang matagumpay na na-acclimatize.

Kilala rin ang Biganos sa gilingan ng [[kraft paper]] nito, na gumagamit ng [[kagubatan ng Landes]] para sa produksyon nito. Kasalukuyang pagmamay-ari ng internasyonal na kumpanyang [[Smurfit Kappa]], ito ay dating pagmamay-ari ng [[Saint-Gobain]] sa loob ng maraming taon. Ang industriyang ito ay may mahabang kasaysayan sa lugar, dahil ang isang gilingan ng papel ay orihinal na itinayo sa batis ng Lacanau sa Mios, sa isang lugar na tinatawag na Pont Nau. Ang mga labi ng gilingan na ito ay makikita pa rin sa timog na pasukan ng bayan.

==Mga lugar at monumento==
* Dalawang tunay na daungan na napreserba sa Biganos kasama ang kanilang mga pinasses at kubo ng mga magsasaka ng talaba.
** Ang daungan ng Biganos ay inuri bilang isang protektadong lugar. Ito lamang ang daungan na matatagpuan sa loob ng kagubatan.
** Ang daungan ng Les Tuiles ay nasa ilalim ng proteksyon ng Coastal and Shoreline Conservancy.
* Ang gilingan ng Cassadotte, kasama ang sakahan ng isda at produksyon ng caviar sa Gironde.
* Ang Simbahan ng Saint-Gervais, na itinayo noong 1866, na naglalaman ng isang Romanong bautismuhan.
* Ang arkeolohikong lugar ng Biganos, na binubuo ng isang Romanong bayan na nakalibing sa pagitan ng mga ilog Eyre at Eyga. Ang mga lalaki ay inilibing noong panahon ng Merovingian sa mga sarcophagi na bato malapit sa sinaunang simbahang Kristiyano ng Boii o Boios.
* Isla ng Malprat (nangangahulugang &quot;masamang parang&quot;), na matatagpuan sa delta ng Eyre.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Biganos]]
[[Kategorya:Gironda]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]</text>
      <sha1>c5ecspa5ms0wm96s2dg2chfhy82tb0i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tagagamit:Ejrreyes65</title>
    <ns>2</ns>
    <id>338092</id>
    <revision>
      <id>2205953</id>
      <timestamp>2026-05-02T17:40:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ejrreyes65</username>
        <id>156909</id>
      </contributor>
      <comment>Wala po, nag-Update lamang po AKO ng kasalukuyang kong Email Address Account sa Google na siya kong ginagamit sa bawat anumang TRANSACTION sa loob ng aking mga Apps at Websites Browser, Google, Microsoft, Facebook, Instagram, X , TikTok, Wikipedia, Malwarebytes, at sa Lahat ng Nagustuhan kong mga Serbisyo sa loob ng Digital Platforms... Salamat po 🤗👋🎶💖✨...</comment>
      <origin>2205953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="408" sha1="j337hppwrf0ypevgbah0x6a2nlmabe6" xml:space="preserve">pasensya napo KAHIT saang Social Media platform ay wala pa po akong sariling Pages o Channel,,, maliban lamang po sa Youtube pero hindi naman AKO Aktibo,, Paki-Guide na lamang po ang inyong Abang Lingkod 

Ernesto Jr. Reyes/Jhun Reyes (Ernesto C. Reyes Jr. jhunreyese2025@gmail.com 

ernestojrreyes304@gmail.com 

jhunreyes_e17@outlook.com /  Phone 📱 926 061 4816 👈[[963701]]  

🤗👋🎶💖👍...</text>
      <sha1>j337hppwrf0ypevgbah0x6a2nlmabe6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diskograpiya ni MNL48</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338093</id>
    <revision>
      <id>2205965</id>
      <timestamp>2026-05-02T23:04:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HannaHanni</username>
        <id>151687</id>
      </contributor>
      <comment>Inilikha sa pagsalin ng pahinang &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1333020975|MNL48 discography]]&quot;</comment>
      <origin>2205965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8834" sha1="qvdtp7641ocuir35qbbsx01q4e2qjx0" xml:space="preserve">{{Infobox artist discography|Artist=[[MNL48]]|Image=MNL48_Logo.svg|Studio=|Live=|Compilation=|Video=|Music videos=11|Tribute=|EP=1|Singles=7|B-sides=12|Soundtrack=}}

== Mga kanta ==

=== Bilang lead artists ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
!Titulo
! Mga Detalye
|-
!&quot;Aitakatta&quot;
|
* Inilabas: Agosto 17, 2018
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: [[Star Music]]
|-
! &quot; Pag-ibig Fortune Cookie &quot;
|
* Inilabas: Nobyembre 25, 2018
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: [[Star Music]]
|-
! &quot; 365 Araw ng Eroplanong Papel &quot;
|
* Inilabas: Abril 11, 2019
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: [[Star Music]]
|-
!&quot;Ikaw ang Melody&quot;
|
* Inilabas: Nobyembre 22, 2019
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: [[Star Music]]
|-
!&quot;High Tension&quot;
|
* Inilabas: Pebrero 19, 2020
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: [[Star Music]]
|-
!&quot;River&quot;
|
* Inilabas: Nobyembre 28, 2020
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: HalloHallo Entertainment
|-
!&quot;No Way Man&quot;
|
* Inilabas: Abril 1, 2022
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: HalloHallo Entertainment, [[Universal Records (Pilipinas)|Universal Records]]
|-
!&quot;Summertime&quot;
|
* Inilabas: Hunyo 12, 2024
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: HalloHallo Entertainment
|-
!&quot;Oh My Pumpkin!&quot;
|
* Inilabas: Agosto 13, 2025
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: MNL48, Inc. (Independiyente)
|}

=== Bilang featured artists ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
!Titulo
! Taon
! Album
|-
! &quot; Dalawang Pag-ibig Niya &quot;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; {{Small|(with Krystal Brimner and [[Sheena Belarmino]])}}
| 2018
| ''Himig Handog 2018''
|-
!&quot;Wonderful Moments&quot; 
(kasama AJ Colico, Dylan Burton, at Francis Adaya''')'''
| 2025
|Wokderful Moments Music Festival
|}

== Mga music video ==

=== Bilang lead artists ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;margin-right: 0;&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Taon
! scope=&quot;col&quot; |Titulo
! scope=&quot;col&quot; |Direktor
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2018
| ''Aitakatta – Gustong Makita''
| Sho Makino
|-
| ''Talulot ng Sakura''
| [[:ja:ハシテツヤ|Tetsuya Hashi]]
|-
| ''Pag-ibig Fortune Cookie''
|Unknown
|-
|Amazing Grace (My Chains Are Gone)
|Unknown
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2019
| ''Palusot Ko'y Maybe''
| Carlo Francisco Manatad
|-
| ''365 Araw ng Eroplanong Papel''
| Carlo Francisco Manatad
|-
| ''Igai ni Mango''
| Zeph Burgos
|-
| ''Ikaw Ang Melody''
| Peewee Gonzales
|-
| ''Gingham Check''
| Zeph Burgos
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2020
|High Tension
| Miko Pelino
|-
|River
| Miko Pelino
|-
| ''Hashlove''
| rowspan=&quot;2&quot; | Mia D'Bayan
|-
| 2021
| ''Sampung Taon ng Sakura''
|-
| 2022
|No Way Man
| Miko Pelino
|}

=== Bilang featured artists ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;margin-right: 0;&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Taon
! scope=&quot;col&quot; |Titulo
! scope=&quot;col&quot; |Direktor
|-
| 2018
|&quot;Dalawang Pag-ibig Niya&quot;
(kasama Krystal Brimner at Sheena Belarmino)
| Frank Lloyd Mamaril
|}

== Filmograpiya ==

=== Pelikula ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|- style=&quot;vertical-align:top;&quot;
!Taon
!Titulo
!Direktor
!Nota
|-
| 2019
|ICYMI: I See Me
| Carlo Francisco Manatad
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=&quot;ICYMI: I See Me – An MNL48 First Generation Documentary&quot;: The truth untold about MNL48's idol journey |url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/icymi-i-see-me-an-mnl48-first-generation-documentary-the-truth-untold-about-mnl48s-idol-journey/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200128121027/https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/icymi-i-see-me-an-mnl48-first-generation-documentary-the-truth-untold-about-mnl48s-idol-journey/ |archive-date=January 28, 2020 |access-date=January 8, 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2020
| ''Seikimatsu Blue''
| Tetsuya Hashi
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=MNL48 Abby is set to star in a Japanese film adaption of Seikimatsu Blue |url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/mnl48-abby-is-set-to-star-in-a-japanese-film-adaption-of-seikimatsu-blue/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200209063113/https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/mnl48-abby-is-set-to-star-in-a-japanese-film-adaption-of-seikimatsu-blue/ |archive-date=February 9, 2020 |access-date=January 8, 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2021
| ''Kun Maupay Man It Panahon (Whether the Weather is Fine)''
| Carlo Francisco Manatad
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Look: Charo Santos, Daniel Padilla to star in new movie about Yolanda aftermath |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/12/12/19/look-charo-santos-daniel-padilla-to-star-in-new-movie-about-yolanda-aftermath |website=news.abs-cbn.com}}&lt;/ref&gt;
|}

=== Telebisyon ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;margin-right: 0;&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Taon
! scope=&quot;col&quot; |Titulo
! scope=&quot;col&quot; |Network
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2018–present
|''[[It's Showtime]]''
|[[ABS-CBN]] &lt;small&gt;(2018–2020)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[A2Z]]/[[Kapamilya Channel]] &lt;small&gt;(2020–present)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[All TV|ALLTV]]/[[GMA Network]] &lt;small&gt;(2024–present)&lt;/small&gt;
|-
|''Letters and Music''
|[[Net 25]]
|-
|''[[ASAP (programang pantelebisyon)|ASAP]]''
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ABS-CBN]] &lt;small&gt;(2018–2020)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[A2Z]]/[[Kapamilya Channel]] &lt;small&gt;(2020–present)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5]] &lt;small&gt;(2021–2025)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[All TV|ALLTV]] &lt;small&gt;(2026–present)&lt;/small&gt;
|-
|''[[iWant]] [[ASAP (programang pantelebisyon)|ASAP]]''
|-
|2018–2020
|''[[Umagang Kay Ganda]]''
|[[ABS-CBN]]
|-
| rowspan=&quot;9&quot; |2019
|''Warrior ANGEL with Brenda Domato''
|Inquirer 990 Television&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[DZIQ|Radyo Inquirer]]
|-
|''Showbiz FM with MJ Marfori''
|[[One PH]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[DWFM|Radyo5]]
|-
|''Hado Pilipinas''
|[[ABS-CBN Sports and Action|ABS-CBN S+A]]
|-
|''MYXed Lives''
|[[Myx]]
|-
|''[[Matanglawin]]''
|[[ABS-CBN]]
|-
|''[[Banana Split|Banana Sundae]]''
|[[ABS-CBN]]
|-
|''Family is Forever:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;The 2019 ABS-CBN Christmas Special''
|[[ABS-CBN]]
|-
|''MYX Live! Performance''
|[[Myx]]
|-
|''70th NHK Kōhaku Uta Gassen''
|[[NHK]] ([[Hapon|Japan]])
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2020
|''OMJ''
|[[DZMM TeleRadyo]]
|-
|''[[Magandang Buhay]]''
|[[ABS-CBN]]
|-
|''Team FitFil''
|[[Kapamilya Channel]]
|-
|''[[Pinoy Big Brother: Connect]]''
| rowspan=&quot;4&quot; |[[A2Z]]/[[Kapamilya Channel]]
|-
|''Ikaw ang Liwanag at Ligaya:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;The 2020 ABS-CBN Christmas Special''
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2021
|''[[Magandang Buhay]]''
|-
|''I Can See Your Voice'' (season 3)
|-
|''I Feel U''
|[[Cinema One]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[Jeepney TV]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[Myx]]
|-
|''[[Pilipinas, Game KNB?|Game Ka Na Ba?]]''
|[[Jeepney TV]]
|-
|''Sakto''
|[[Kapamilya Channel]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[DZMM TeleRadyo|TeleRadyo]]
|-
|''We Rise Together''
|[[Kapamilya Channel]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[Jeepney TV]]
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2022
|''[[Rated K|Rated Korina]]''
|[[A2Z]]/[[Kapamilya Channel]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[One PH]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5]]
|-
|''[[Pinoy Big Brother: Kumunity Season 10]]''
|[[A2Z]]/[[Kapamilya Channel]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[Jeepney TV]]
|-
|''[[Magandang Buhay]]''
| rowspan=&quot;2&quot; |[[A2Z]]/[[Kapamilya Channel]]
|-
|''I Can See Your Voice (season 4)''
|-
|''Barangay PIE''
|PIE
|-
|''[[TikTok]] for You Stage (Powered by [[Oppo]])''
|RCTI ([[Indonesya|Indonesia]])
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2025
|''Kada Umaga''
|[[Net 25]]
|-
|''Gud Morning Kapatid''
|RPTV/[[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5]]
|-
|''Rise and Shine Pilipinas''
|[[Intercontinental Broadcasting Corporation|IBC]]/[[People's Television Network|PTV]]
|-
|''[[All-Out Sundays|All Out Sundays]]''
| rowspan=&quot;3&quot; |[[GMA Network]]
|-
|''TiktoClock''
|-
|''[[Family Feud (game show sa Pilipinas)|Family Feud]]''
|}

=== Web ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;margin-right: 0;&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Taon
! scope=&quot;col&quot; |Titulo
|-
| 2017–2018
| scope=&quot;row&quot; |MNL48 Online Update
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2018
| scope=&quot;row&quot; | ''MNLife''
|-
| scope=&quot;row&quot; | ''MNLaugh''
|-
| scope=&quot;row&quot; | ''MNL48 I-School''
|-
| scope=&quot;row&quot; |MNL48 Christmas Special
|-
| scope=&quot;row&quot; |MNL48 New Year Special
|-
| 2019
| scope=&quot;row&quot; | ''MNL48 Interactive Live''
|-
|2019-kasalukunyan
| scope=&quot;row&quot; | ''MNL48 KUMU Live Interaction''
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2020
| ''Kapamilya Chat: MNL48 Ecka and Sela''
|-
| scope=&quot;row&quot; |MNL48 Presents: 2020 Vision
|-
| scope=&quot;row&quot; |MNL48 Presents: Chain
|-
| scope=&quot;row&quot; |MNL48 Presents: Bye, Us
|-
|MNL48 Presents: Pranks Not Dead
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 2021
| ''CinemaOne Pop Cinema''
|-
| ''[[It's Showtime|It's Showtime Online U]]''
|-
|MNL48 Third Generation Virtual Conference
|-
|We Rise Together
|-
|Kapamilya Chat: MNL48 Third Generation
|-
|I Feel U
|-
| ''CinemaOne Pop Cinema''
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 2022
|By Request 3
|-
| ''Star Magic Game Zone''
|-
| ''OKM: P-pop Hangout''
|-
|Tiktok Awards Philippines
|-
| ''Star Magic Lounge''
|-
| ''Bahay ni Kumu''
|-
| 2023
|MNL48 Game Time
|}

== Nota ==</text>
      <sha1>qvdtp7641ocuir35qbbsx01q4e2qjx0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2205966</id>
      <parentid>2205965</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T23:06:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HannaHanni</username>
        <id>151687</id>
      </contributor>
      <origin>2205966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8815" sha1="klz5zq6obxzygdlqeds801ziw18zs9x" xml:space="preserve">{{Infobox artist discography|Artist=[[MNL48]]|Image=MNL48_Logo.svg|Studio=|Live=|Compilation=|Video=|Music videos=11|Tribute=|EP=1|Singles=7|B-sides=12|Soundtrack=}}

== Mga kanta ==

=== Bilang lead artists ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
!Titulo
! Mga Detalye
|-
!&quot;Aitakatta&quot;
|
* Inilabas: Agosto 17, 2018
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: [[Star Music]]
|-
! &quot; Pag-ibig Fortune Cookie &quot;
|
* Inilabas: Nobyembre 25, 2018
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: [[Star Music]]
|-
! &quot; 365 Araw ng Eroplanong Papel &quot;
|
* Inilabas: Abril 11, 2019
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: [[Star Music]]
|-
!&quot;Ikaw ang Melody&quot;
|
* Inilabas: Nobyembre 22, 2019
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: [[Star Music]]
|-
!&quot;High Tension&quot;
|
* Inilabas: Pebrero 19, 2020
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: [[Star Music]]
|-
!&quot;River&quot;
|
* Inilabas: Nobyembre 28, 2020
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: HalloHallo Entertainment
|-
!&quot;No Way Man&quot;
|
* Inilabas: Abril 1, 2022
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: HalloHallo Entertainment, [[Universal Records (Pilipinas)|Universal Records]]
|-
!&quot;Summertime&quot;
|
* Inilabas: Hunyo 12, 2024
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: HalloHallo Entertainment
|-
!&quot;Oh My Pumpkin!&quot;
|
* Inilabas: Agosto 13, 2025
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: MNL48, Inc. (Independiyente)
|}

=== Bilang featured artists ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
!Titulo
! Taon
! Album
|-
! &quot; Dalawang Pag-ibig Niya &quot;&lt;br /&gt; {{Small|(with Krystal Brimner and [[Sheena Belarmino]])}}
| 2018
| ''Himig Handog 2018''
|-
!&quot;Wonderful Moments&quot;
(kasama AJ Colico, Dylan Burton, at Francis Adaya''')'''
| 2025
|Wokderful Moments Music Festival
|}

== Mga music video ==

=== Bilang lead artists ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;margin-right: 0;&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Taon
! scope=&quot;col&quot; |Titulo
! scope=&quot;col&quot; |Direktor
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2018
| ''Aitakatta – Gustong Makita''
| Sho Makino
|-
| ''Talulot ng Sakura''
| [[:ja:ハシテツヤ|Tetsuya Hashi]]
|-
| ''Pag-ibig Fortune Cookie''
|Unknown
|-
|Amazing Grace (My Chains Are Gone)
|Unknown
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2019
| ''Palusot Ko'y Maybe''
| Carlo Francisco Manatad
|-
| ''365 Araw ng Eroplanong Papel''
| Carlo Francisco Manatad
|-
| ''Igai ni Mango''
| Zeph Burgos
|-
| ''Ikaw Ang Melody''
| Peewee Gonzales
|-
| ''Gingham Check''
| Zeph Burgos
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2020
|High Tension
| Miko Pelino
|-
|River
| Miko Pelino
|-
| ''Hashlove''
| rowspan=&quot;2&quot; | Mia D'Bayan
|-
| 2021
| ''Sampung Taon ng Sakura''
|-
| 2022
|No Way Man
| Miko Pelino
|}

=== Bilang featured artists ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;margin-right: 0;&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Taon
! scope=&quot;col&quot; |Titulo
! scope=&quot;col&quot; |Direktor
|-
| 2018
|&quot;Dalawang Pag-ibig Niya&quot;
(kasama Krystal Brimner at Sheena Belarmino)
| Frank Lloyd Mamaril
|}

== Filmograpiya ==

=== Pelikula ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|- style=&quot;vertical-align:top;&quot;
!Taon
!Titulo
!Direktor
!Nota
|-
| 2019
|ICYMI: I See Me
| Carlo Francisco Manatad
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=&quot;ICYMI: I See Me – An MNL48 First Generation Documentary&quot;: The truth untold about MNL48's idol journey |url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/icymi-i-see-me-an-mnl48-first-generation-documentary-the-truth-untold-about-mnl48s-idol-journey/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200128121027/https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/icymi-i-see-me-an-mnl48-first-generation-documentary-the-truth-untold-about-mnl48s-idol-journey/ |archive-date=January 28, 2020 |access-date=January 8, 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2020
| ''Seikimatsu Blue''
| Tetsuya Hashi
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=MNL48 Abby is set to star in a Japanese film adaption of Seikimatsu Blue |url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/mnl48-abby-is-set-to-star-in-a-japanese-film-adaption-of-seikimatsu-blue/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200209063113/https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/mnl48-abby-is-set-to-star-in-a-japanese-film-adaption-of-seikimatsu-blue/ |archive-date=February 9, 2020 |access-date=January 8, 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2021
| ''Kun Maupay Man It Panahon (Whether the Weather is Fine)''
| Carlo Francisco Manatad
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Look: Charo Santos, Daniel Padilla to star in new movie about Yolanda aftermath |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/12/12/19/look-charo-santos-daniel-padilla-to-star-in-new-movie-about-yolanda-aftermath |website=news.abs-cbn.com}}&lt;/ref&gt;
|}

=== Telebisyon ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;margin-right: 0;&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Taon
! scope=&quot;col&quot; |Titulo
! scope=&quot;col&quot; |Network
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2018–present
|''[[It's Showtime]]''
|[[ABS-CBN]] &lt;small&gt;(2018–2020)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[A2Z]]/[[Kapamilya Channel]] &lt;small&gt;(2020–present)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[All TV|ALLTV]]/[[GMA Network]] &lt;small&gt;(2024–present)&lt;/small&gt;
|-
|''Letters and Music''
|[[Net 25]]
|-
|''[[ASAP (programang pantelebisyon)|ASAP]]''
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ABS-CBN]] &lt;small&gt;(2018–2020)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[A2Z]]/[[Kapamilya Channel]] &lt;small&gt;(2020–present)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5]] &lt;small&gt;(2021–2025)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[All TV|ALLTV]] &lt;small&gt;(2026–present)&lt;/small&gt;
|-
|''[[iWant]] [[ASAP (programang pantelebisyon)|ASAP]]''
|-
|2018–2020
|''[[Umagang Kay Ganda]]''
|[[ABS-CBN]]
|-
| rowspan=&quot;9&quot; |2019
|''Warrior ANGEL with Brenda Domato''
|Inquirer 990 Television&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[DZIQ|Radyo Inquirer]]
|-
|''Showbiz FM with MJ Marfori''
|[[One PH]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[DWFM|Radyo5]]
|-
|''Hado Pilipinas''
|[[ABS-CBN Sports and Action|ABS-CBN S+A]]
|-
|''MYXed Lives''
|[[Myx]]
|-
|''[[Matanglawin]]''
|[[ABS-CBN]]
|-
|''[[Banana Split|Banana Sundae]]''
|[[ABS-CBN]]
|-
|''Family is Forever:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;The 2019 ABS-CBN Christmas Special''
|[[ABS-CBN]]
|-
|''MYX Live! Performance''
|[[Myx]]
|-
|''70th NHK Kōhaku Uta Gassen''
|[[NHK]] ([[Hapon|Japan]])
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2020
|''OMJ''
|[[DZMM TeleRadyo]]
|-
|''[[Magandang Buhay]]''
|[[ABS-CBN]]
|-
|''Team FitFil''
|[[Kapamilya Channel]]
|-
|''[[Pinoy Big Brother: Connect]]''
| rowspan=&quot;4&quot; |[[A2Z]]/[[Kapamilya Channel]]
|-
|''Ikaw ang Liwanag at Ligaya:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;The 2020 ABS-CBN Christmas Special''
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2021
|''[[Magandang Buhay]]''
|-
|''I Can See Your Voice'' (season 3)
|-
|''I Feel U''
|[[Cinema One]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[Jeepney TV]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[Myx]]
|-
|''[[Pilipinas, Game KNB?|Game Ka Na Ba?]]''
|[[Jeepney TV]]
|-
|''Sakto''
|[[Kapamilya Channel]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[DZMM TeleRadyo|TeleRadyo]]
|-
|''We Rise Together''
|[[Kapamilya Channel]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[Jeepney TV]]
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2022
|''[[Rated K|Rated Korina]]''
|[[A2Z]]/[[Kapamilya Channel]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[One PH]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5]]
|-
|''[[Pinoy Big Brother: Kumunity Season 10]]''
|[[A2Z]]/[[Kapamilya Channel]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[Jeepney TV]]
|-
|''[[Magandang Buhay]]''
| rowspan=&quot;2&quot; |[[A2Z]]/[[Kapamilya Channel]]
|-
|''I Can See Your Voice (season 4)''
|-
|''Barangay PIE''
|PIE
|-
|''[[TikTok]] for You Stage (Powered by [[Oppo]])''
|RCTI ([[Indonesya|Indonesia]])
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2025
|''Kada Umaga''
|[[Net 25]]
|-
|''Gud Morning Kapatid''
|RPTV/[[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5]]
|-
|''Rise and Shine Pilipinas''
|[[Intercontinental Broadcasting Corporation|IBC]]/[[People's Television Network|PTV]]
|-
|''[[All-Out Sundays|All Out Sundays]]''
| rowspan=&quot;3&quot; |[[GMA Network]]
|-
|''TiktoClock''
|-
|''[[Family Feud (game show sa Pilipinas)|Family Feud]]''
|}

=== Web ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;margin-right: 0;&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Taon
! scope=&quot;col&quot; |Titulo
|-
| 2017–2018
| scope=&quot;row&quot; |MNL48 Online Update
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2018
| scope=&quot;row&quot; | ''MNLife''
|-
| scope=&quot;row&quot; | ''MNLaugh''
|-
| scope=&quot;row&quot; | ''MNL48 I-School''
|-
| scope=&quot;row&quot; |MNL48 Christmas Special
|-
| scope=&quot;row&quot; |MNL48 New Year Special
|-
| 2019
| scope=&quot;row&quot; | ''MNL48 Interactive Live''
|-
|2019-kasalukunyan
| scope=&quot;row&quot; | ''MNL48 KUMU Live Interaction''
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2020
| ''Kapamilya Chat: MNL48 Ecka and Sela''
|-
| scope=&quot;row&quot; |MNL48 Presents: 2020 Vision
|-
| scope=&quot;row&quot; |MNL48 Presents: Chain
|-
| scope=&quot;row&quot; |MNL48 Presents: Bye, Us
|-
|MNL48 Presents: Pranks Not Dead
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 2021
| ''CinemaOne Pop Cinema''
|-
| ''[[It's Showtime|It's Showtime Online U]]''
|-
|MNL48 Third Generation Virtual Conference
|-
|We Rise Together
|-
|Kapamilya Chat: MNL48 Third Generation
|-
|I Feel U
|-
| ''CinemaOne Pop Cinema''
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 2022
|By Request 3
|-
| ''Star Magic Game Zone''
|-
| ''OKM: P-pop Hangout''
|-
|Tiktok Awards Philippines
|-
| ''Star Magic Lounge''
|-
| ''Bahay ni Kumu''
|-
| 2023
|MNL48 Game Time
|}

== Nota ==</text>
      <sha1>klz5zq6obxzygdlqeds801ziw18zs9x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2205967</id>
      <parentid>2205966</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T23:06:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HannaHanni</username>
        <id>151687</id>
      </contributor>
      <origin>2205967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8813" sha1="3t73c9wi2u7p3j72qqy15wsvhksgo81" xml:space="preserve">{{Infobox artist discography|Artist=[[MNL48]]|Image=MNL48_Logo.svg|Studio=|Live=|Compilation=|Video=|Music videos=11|Tribute=|EP=1|Singles=7|B-sides=12|Soundtrack=}}

== Mga kanta ==

=== Bilang lead artists ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
!Titulo
! Mga Detalye
|-
!&quot;Aitakatta&quot;
|
* Inilabas: Agosto 17, 2018
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: [[Star Music]]
|-
! &quot; Pag-ibig Fortune Cookie &quot;
|
* Inilabas: Nobyembre 25, 2018
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: [[Star Music]]
|-
! &quot; 365 Araw ng Eroplanong Papel &quot;
|
* Inilabas: Abril 11, 2019
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: [[Star Music]]
|-
!&quot;Ikaw ang Melody&quot;
|
* Inilabas: Nobyembre 22, 2019
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: [[Star Music]]
|-
!&quot;High Tension&quot;
|
* Inilabas: Pebrero 19, 2020
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: [[Star Music]]
|-
!&quot;River&quot;
|
* Inilabas: Nobyembre 28, 2020
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: HalloHallo Entertainment
|-
!&quot;No Way Man&quot;
|
* Inilabas: Abril 1, 2022
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: HalloHallo Entertainment, [[Universal Records (Pilipinas)|Universal Records]]
|-
!&quot;Summertime&quot;
|
* Inilabas: Hunyo 12, 2024
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: HalloHallo Entertainment
|-
!&quot;Oh My Pumpkin!&quot;
|
* Inilabas: Agosto 13, 2025
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: MNL48, Inc. (Independiyente)
|}

=== Bilang featured artists ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
!Titulo
! Taon
! Album
|-
! &quot; Dalawang Pag-ibig Niya &quot;&lt;br /&gt; {{Small|(with Krystal Brimner and [[Sheena Belarmino]])}}
| 2018
| ''Himig Handog 2018''
|-
!&quot;Wonderful Moments&quot;
(with AJ Colico, Dylan Burton, at Francis Adaya''')'''
| 2025
|Wokderful Moments Music Festival
|}

== Mga music video ==

=== Bilang lead artists ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;margin-right: 0;&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Taon
! scope=&quot;col&quot; |Titulo
! scope=&quot;col&quot; |Direktor
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2018
| ''Aitakatta – Gustong Makita''
| Sho Makino
|-
| ''Talulot ng Sakura''
| [[:ja:ハシテツヤ|Tetsuya Hashi]]
|-
| ''Pag-ibig Fortune Cookie''
|Unknown
|-
|Amazing Grace (My Chains Are Gone)
|Unknown
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2019
| ''Palusot Ko'y Maybe''
| Carlo Francisco Manatad
|-
| ''365 Araw ng Eroplanong Papel''
| Carlo Francisco Manatad
|-
| ''Igai ni Mango''
| Zeph Burgos
|-
| ''Ikaw Ang Melody''
| Peewee Gonzales
|-
| ''Gingham Check''
| Zeph Burgos
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2020
|High Tension
| Miko Pelino
|-
|River
| Miko Pelino
|-
| ''Hashlove''
| rowspan=&quot;2&quot; | Mia D'Bayan
|-
| 2021
| ''Sampung Taon ng Sakura''
|-
| 2022
|No Way Man
| Miko Pelino
|}

=== Bilang featured artists ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;margin-right: 0;&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Taon
! scope=&quot;col&quot; |Titulo
! scope=&quot;col&quot; |Direktor
|-
| 2018
|&quot;Dalawang Pag-ibig Niya&quot;
(kasama Krystal Brimner at Sheena Belarmino)
| Frank Lloyd Mamaril
|}

== Filmograpiya ==

=== Pelikula ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|- style=&quot;vertical-align:top;&quot;
!Taon
!Titulo
!Direktor
!Nota
|-
| 2019
|ICYMI: I See Me
| Carlo Francisco Manatad
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=&quot;ICYMI: I See Me – An MNL48 First Generation Documentary&quot;: The truth untold about MNL48's idol journey |url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/icymi-i-see-me-an-mnl48-first-generation-documentary-the-truth-untold-about-mnl48s-idol-journey/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200128121027/https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/icymi-i-see-me-an-mnl48-first-generation-documentary-the-truth-untold-about-mnl48s-idol-journey/ |archive-date=January 28, 2020 |access-date=January 8, 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2020
| ''Seikimatsu Blue''
| Tetsuya Hashi
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=MNL48 Abby is set to star in a Japanese film adaption of Seikimatsu Blue |url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/mnl48-abby-is-set-to-star-in-a-japanese-film-adaption-of-seikimatsu-blue/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200209063113/https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/mnl48-abby-is-set-to-star-in-a-japanese-film-adaption-of-seikimatsu-blue/ |archive-date=February 9, 2020 |access-date=January 8, 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2021
| ''Kun Maupay Man It Panahon (Whether the Weather is Fine)''
| Carlo Francisco Manatad
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Look: Charo Santos, Daniel Padilla to star in new movie about Yolanda aftermath |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/12/12/19/look-charo-santos-daniel-padilla-to-star-in-new-movie-about-yolanda-aftermath |website=news.abs-cbn.com}}&lt;/ref&gt;
|}

=== Telebisyon ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;margin-right: 0;&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Taon
! scope=&quot;col&quot; |Titulo
! scope=&quot;col&quot; |Network
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2018–present
|''[[It's Showtime]]''
|[[ABS-CBN]] &lt;small&gt;(2018–2020)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[A2Z]]/[[Kapamilya Channel]] &lt;small&gt;(2020–present)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[All TV|ALLTV]]/[[GMA Network]] &lt;small&gt;(2024–present)&lt;/small&gt;
|-
|''Letters and Music''
|[[Net 25]]
|-
|''[[ASAP (programang pantelebisyon)|ASAP]]''
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ABS-CBN]] &lt;small&gt;(2018–2020)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[A2Z]]/[[Kapamilya Channel]] &lt;small&gt;(2020–present)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5]] &lt;small&gt;(2021–2025)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[All TV|ALLTV]] &lt;small&gt;(2026–present)&lt;/small&gt;
|-
|''[[iWant]] [[ASAP (programang pantelebisyon)|ASAP]]''
|-
|2018–2020
|''[[Umagang Kay Ganda]]''
|[[ABS-CBN]]
|-
| rowspan=&quot;9&quot; |2019
|''Warrior ANGEL with Brenda Domato''
|Inquirer 990 Television&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[DZIQ|Radyo Inquirer]]
|-
|''Showbiz FM with MJ Marfori''
|[[One PH]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[DWFM|Radyo5]]
|-
|''Hado Pilipinas''
|[[ABS-CBN Sports and Action|ABS-CBN S+A]]
|-
|''MYXed Lives''
|[[Myx]]
|-
|''[[Matanglawin]]''
|[[ABS-CBN]]
|-
|''[[Banana Split|Banana Sundae]]''
|[[ABS-CBN]]
|-
|''Family is Forever:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;The 2019 ABS-CBN Christmas Special''
|[[ABS-CBN]]
|-
|''MYX Live! Performance''
|[[Myx]]
|-
|''70th NHK Kōhaku Uta Gassen''
|[[NHK]] ([[Hapon|Japan]])
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2020
|''OMJ''
|[[DZMM TeleRadyo]]
|-
|''[[Magandang Buhay]]''
|[[ABS-CBN]]
|-
|''Team FitFil''
|[[Kapamilya Channel]]
|-
|''[[Pinoy Big Brother: Connect]]''
| rowspan=&quot;4&quot; |[[A2Z]]/[[Kapamilya Channel]]
|-
|''Ikaw ang Liwanag at Ligaya:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;The 2020 ABS-CBN Christmas Special''
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2021
|''[[Magandang Buhay]]''
|-
|''I Can See Your Voice'' (season 3)
|-
|''I Feel U''
|[[Cinema One]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[Jeepney TV]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[Myx]]
|-
|''[[Pilipinas, Game KNB?|Game Ka Na Ba?]]''
|[[Jeepney TV]]
|-
|''Sakto''
|[[Kapamilya Channel]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[DZMM TeleRadyo|TeleRadyo]]
|-
|''We Rise Together''
|[[Kapamilya Channel]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[Jeepney TV]]
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2022
|''[[Rated K|Rated Korina]]''
|[[A2Z]]/[[Kapamilya Channel]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[One PH]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5]]
|-
|''[[Pinoy Big Brother: Kumunity Season 10]]''
|[[A2Z]]/[[Kapamilya Channel]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[Jeepney TV]]
|-
|''[[Magandang Buhay]]''
| rowspan=&quot;2&quot; |[[A2Z]]/[[Kapamilya Channel]]
|-
|''I Can See Your Voice (season 4)''
|-
|''Barangay PIE''
|PIE
|-
|''[[TikTok]] for You Stage (Powered by [[Oppo]])''
|RCTI ([[Indonesya|Indonesia]])
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2025
|''Kada Umaga''
|[[Net 25]]
|-
|''Gud Morning Kapatid''
|RPTV/[[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5]]
|-
|''Rise and Shine Pilipinas''
|[[Intercontinental Broadcasting Corporation|IBC]]/[[People's Television Network|PTV]]
|-
|''[[All-Out Sundays|All Out Sundays]]''
| rowspan=&quot;3&quot; |[[GMA Network]]
|-
|''TiktoClock''
|-
|''[[Family Feud (game show sa Pilipinas)|Family Feud]]''
|}

=== Web ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;margin-right: 0;&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Taon
! scope=&quot;col&quot; |Titulo
|-
| 2017–2018
| scope=&quot;row&quot; |MNL48 Online Update
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2018
| scope=&quot;row&quot; | ''MNLife''
|-
| scope=&quot;row&quot; | ''MNLaugh''
|-
| scope=&quot;row&quot; | ''MNL48 I-School''
|-
| scope=&quot;row&quot; |MNL48 Christmas Special
|-
| scope=&quot;row&quot; |MNL48 New Year Special
|-
| 2019
| scope=&quot;row&quot; | ''MNL48 Interactive Live''
|-
|2019-kasalukunyan
| scope=&quot;row&quot; | ''MNL48 KUMU Live Interaction''
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2020
| ''Kapamilya Chat: MNL48 Ecka and Sela''
|-
| scope=&quot;row&quot; |MNL48 Presents: 2020 Vision
|-
| scope=&quot;row&quot; |MNL48 Presents: Chain
|-
| scope=&quot;row&quot; |MNL48 Presents: Bye, Us
|-
|MNL48 Presents: Pranks Not Dead
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 2021
| ''CinemaOne Pop Cinema''
|-
| ''[[It's Showtime|It's Showtime Online U]]''
|-
|MNL48 Third Generation Virtual Conference
|-
|We Rise Together
|-
|Kapamilya Chat: MNL48 Third Generation
|-
|I Feel U
|-
| ''CinemaOne Pop Cinema''
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 2022
|By Request 3
|-
| ''Star Magic Game Zone''
|-
| ''OKM: P-pop Hangout''
|-
|Tiktok Awards Philippines
|-
| ''Star Magic Lounge''
|-
| ''Bahay ni Kumu''
|-
| 2023
|MNL48 Game Time
|}

== Nota ==</text>
      <sha1>3t73c9wi2u7p3j72qqy15wsvhksgo81</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2205968</id>
      <parentid>2205967</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T23:06:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HannaHanni</username>
        <id>151687</id>
      </contributor>
      <origin>2205968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8811" sha1="1mwuk0u729vt74jfbkjxf5xz27yhqdx" xml:space="preserve">{{Infobox artist discography|Artist=[[MNL48]]|Image=MNL48_Logo.svg|Studio=|Live=|Compilation=|Video=|Music videos=11|Tribute=|EP=1|Singles=7|B-sides=12|Soundtrack=}}

== Mga kanta ==

=== Bilang lead artists ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
!Titulo
! Mga Detalye
|-
!&quot;Aitakatta&quot;
|
* Inilabas: Agosto 17, 2018
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: [[Star Music]]
|-
! &quot; Pag-ibig Fortune Cookie &quot;
|
* Inilabas: Nobyembre 25, 2018
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: [[Star Music]]
|-
! &quot; 365 Araw ng Eroplanong Papel &quot;
|
* Inilabas: Abril 11, 2019
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: [[Star Music]]
|-
!&quot;Ikaw ang Melody&quot;
|
* Inilabas: Nobyembre 22, 2019
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: [[Star Music]]
|-
!&quot;High Tension&quot;
|
* Inilabas: Pebrero 19, 2020
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: [[Star Music]]
|-
!&quot;River&quot;
|
* Inilabas: Nobyembre 28, 2020
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: HalloHallo Entertainment
|-
!&quot;No Way Man&quot;
|
* Inilabas: Abril 1, 2022
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: HalloHallo Entertainment, [[Universal Records (Pilipinas)|Universal Records]]
|-
!&quot;Summertime&quot;
|
* Inilabas: Hunyo 12, 2024
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: HalloHallo Entertainment
|-
!&quot;Oh My Pumpkin!&quot;
|
* Inilabas: Agosto 13, 2025
* Format: Digital na pag-download, streaming
* Label: MNL48, Inc. (Independiyente)
|}

=== Bilang featured artists ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
!Titulo
! Taon
! Album
|-
! &quot; Dalawang Pag-ibig Niya &quot;&lt;br /&gt; {{Small|(with Krystal Brimner and [[Sheena Belarmino]])}}
| 2018
| ''Himig Handog 2018''
|-
!&quot;Wonderful Moments&quot;
(with AJ Colico, Dylan Burton, at Francis Adaya''')'''
| 2025
|Wokderful Moments Music Festival
|}

== Mga music video ==

=== Bilang lead artists ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;margin-right: 0;&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Taon
! scope=&quot;col&quot; |Titulo
! scope=&quot;col&quot; |Direktor
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2018
| ''Aitakatta – Gustong Makita''
| Sho Makino
|-
| ''Talulot ng Sakura''
| [[:ja:ハシテツヤ|Tetsuya Hashi]]
|-
| ''Pag-ibig Fortune Cookie''
|Unknown
|-
|Amazing Grace (My Chains Are Gone)
|Unknown
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2019
| ''Palusot Ko'y Maybe''
| Carlo Francisco Manatad
|-
| ''365 Araw ng Eroplanong Papel''
| Carlo Francisco Manatad
|-
| ''Igai ni Mango''
| Zeph Burgos
|-
| ''Ikaw Ang Melody''
| Peewee Gonzales
|-
| ''Gingham Check''
| Zeph Burgos
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2020
|High Tension
| Miko Pelino
|-
|River
| Miko Pelino
|-
| ''Hashlove''
| rowspan=&quot;2&quot; | Mia D'Bayan
|-
| 2021
| ''Sampung Taon ng Sakura''
|-
| 2022
|No Way Man
| Miko Pelino
|}

=== Bilang featured artists ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;margin-right: 0;&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Taon
! scope=&quot;col&quot; |Titulo
! scope=&quot;col&quot; |Direktor
|-
| 2018
|&quot;Dalawang Pag-ibig Niya&quot;
(with Krystal Brimner at Sheena Belarmino)
| Frank Lloyd Mamaril
|}

== Filmograpiya ==

=== Pelikula ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|- style=&quot;vertical-align:top;&quot;
!Taon
!Titulo
!Direktor
!Nota
|-
| 2019
|ICYMI: I See Me
| Carlo Francisco Manatad
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=&quot;ICYMI: I See Me – An MNL48 First Generation Documentary&quot;: The truth untold about MNL48's idol journey |url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/icymi-i-see-me-an-mnl48-first-generation-documentary-the-truth-untold-about-mnl48s-idol-journey/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200128121027/https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/icymi-i-see-me-an-mnl48-first-generation-documentary-the-truth-untold-about-mnl48s-idol-journey/ |archive-date=January 28, 2020 |access-date=January 8, 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2020
| ''Seikimatsu Blue''
| Tetsuya Hashi
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=MNL48 Abby is set to star in a Japanese film adaption of Seikimatsu Blue |url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/mnl48-abby-is-set-to-star-in-a-japanese-film-adaption-of-seikimatsu-blue/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200209063113/https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/mnl48-abby-is-set-to-star-in-a-japanese-film-adaption-of-seikimatsu-blue/ |archive-date=February 9, 2020 |access-date=January 8, 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2021
| ''Kun Maupay Man It Panahon (Whether the Weather is Fine)''
| Carlo Francisco Manatad
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Look: Charo Santos, Daniel Padilla to star in new movie about Yolanda aftermath |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/12/12/19/look-charo-santos-daniel-padilla-to-star-in-new-movie-about-yolanda-aftermath |website=news.abs-cbn.com}}&lt;/ref&gt;
|}

=== Telebisyon ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;margin-right: 0;&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Taon
! scope=&quot;col&quot; |Titulo
! scope=&quot;col&quot; |Network
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2018–present
|''[[It's Showtime]]''
|[[ABS-CBN]] &lt;small&gt;(2018–2020)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[A2Z]]/[[Kapamilya Channel]] &lt;small&gt;(2020–present)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[All TV|ALLTV]]/[[GMA Network]] &lt;small&gt;(2024–present)&lt;/small&gt;
|-
|''Letters and Music''
|[[Net 25]]
|-
|''[[ASAP (programang pantelebisyon)|ASAP]]''
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ABS-CBN]] &lt;small&gt;(2018–2020)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[A2Z]]/[[Kapamilya Channel]] &lt;small&gt;(2020–present)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5]] &lt;small&gt;(2021–2025)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[All TV|ALLTV]] &lt;small&gt;(2026–present)&lt;/small&gt;
|-
|''[[iWant]] [[ASAP (programang pantelebisyon)|ASAP]]''
|-
|2018–2020
|''[[Umagang Kay Ganda]]''
|[[ABS-CBN]]
|-
| rowspan=&quot;9&quot; |2019
|''Warrior ANGEL with Brenda Domato''
|Inquirer 990 Television&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[DZIQ|Radyo Inquirer]]
|-
|''Showbiz FM with MJ Marfori''
|[[One PH]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[DWFM|Radyo5]]
|-
|''Hado Pilipinas''
|[[ABS-CBN Sports and Action|ABS-CBN S+A]]
|-
|''MYXed Lives''
|[[Myx]]
|-
|''[[Matanglawin]]''
|[[ABS-CBN]]
|-
|''[[Banana Split|Banana Sundae]]''
|[[ABS-CBN]]
|-
|''Family is Forever:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;The 2019 ABS-CBN Christmas Special''
|[[ABS-CBN]]
|-
|''MYX Live! Performance''
|[[Myx]]
|-
|''70th NHK Kōhaku Uta Gassen''
|[[NHK]] ([[Hapon|Japan]])
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2020
|''OMJ''
|[[DZMM TeleRadyo]]
|-
|''[[Magandang Buhay]]''
|[[ABS-CBN]]
|-
|''Team FitFil''
|[[Kapamilya Channel]]
|-
|''[[Pinoy Big Brother: Connect]]''
| rowspan=&quot;4&quot; |[[A2Z]]/[[Kapamilya Channel]]
|-
|''Ikaw ang Liwanag at Ligaya:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;The 2020 ABS-CBN Christmas Special''
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2021
|''[[Magandang Buhay]]''
|-
|''I Can See Your Voice'' (season 3)
|-
|''I Feel U''
|[[Cinema One]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[Jeepney TV]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[Myx]]
|-
|''[[Pilipinas, Game KNB?|Game Ka Na Ba?]]''
|[[Jeepney TV]]
|-
|''Sakto''
|[[Kapamilya Channel]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[DZMM TeleRadyo|TeleRadyo]]
|-
|''We Rise Together''
|[[Kapamilya Channel]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[Jeepney TV]]
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2022
|''[[Rated K|Rated Korina]]''
|[[A2Z]]/[[Kapamilya Channel]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[One PH]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5]]
|-
|''[[Pinoy Big Brother: Kumunity Season 10]]''
|[[A2Z]]/[[Kapamilya Channel]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[Jeepney TV]]
|-
|''[[Magandang Buhay]]''
| rowspan=&quot;2&quot; |[[A2Z]]/[[Kapamilya Channel]]
|-
|''I Can See Your Voice (season 4)''
|-
|''Barangay PIE''
|PIE
|-
|''[[TikTok]] for You Stage (Powered by [[Oppo]])''
|RCTI ([[Indonesya|Indonesia]])
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2025
|''Kada Umaga''
|[[Net 25]]
|-
|''Gud Morning Kapatid''
|RPTV/[[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5]]
|-
|''Rise and Shine Pilipinas''
|[[Intercontinental Broadcasting Corporation|IBC]]/[[People's Television Network|PTV]]
|-
|''[[All-Out Sundays|All Out Sundays]]''
| rowspan=&quot;3&quot; |[[GMA Network]]
|-
|''TiktoClock''
|-
|''[[Family Feud (game show sa Pilipinas)|Family Feud]]''
|}

=== Web ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;margin-right: 0;&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Taon
! scope=&quot;col&quot; |Titulo
|-
| 2017–2018
| scope=&quot;row&quot; |MNL48 Online Update
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2018
| scope=&quot;row&quot; | ''MNLife''
|-
| scope=&quot;row&quot; | ''MNLaugh''
|-
| scope=&quot;row&quot; | ''MNL48 I-School''
|-
| scope=&quot;row&quot; |MNL48 Christmas Special
|-
| scope=&quot;row&quot; |MNL48 New Year Special
|-
| 2019
| scope=&quot;row&quot; | ''MNL48 Interactive Live''
|-
|2019-kasalukunyan
| scope=&quot;row&quot; | ''MNL48 KUMU Live Interaction''
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2020
| ''Kapamilya Chat: MNL48 Ecka and Sela''
|-
| scope=&quot;row&quot; |MNL48 Presents: 2020 Vision
|-
| scope=&quot;row&quot; |MNL48 Presents: Chain
|-
| scope=&quot;row&quot; |MNL48 Presents: Bye, Us
|-
|MNL48 Presents: Pranks Not Dead
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 2021
| ''CinemaOne Pop Cinema''
|-
| ''[[It's Showtime|It's Showtime Online U]]''
|-
|MNL48 Third Generation Virtual Conference
|-
|We Rise Together
|-
|Kapamilya Chat: MNL48 Third Generation
|-
|I Feel U
|-
| ''CinemaOne Pop Cinema''
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 2022
|By Request 3
|-
| ''Star Magic Game Zone''
|-
| ''OKM: P-pop Hangout''
|-
|Tiktok Awards Philippines
|-
| ''Star Magic Lounge''
|-
| ''Bahay ni Kumu''
|-
| 2023
|MNL48 Game Time
|}

== Nota ==</text>
      <sha1>1mwuk0u729vt74jfbkjxf5xz27yhqdx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Teatro Massimo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338094</id>
    <revision>
      <id>2205988</id>
      <timestamp>2026-05-03T06:11:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ryomaandres</username>
        <id>8044</id>
      </contributor>
      <comment>Inilikha sa pagsalin ng pahinang &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1328821423|Teatro Massimo]]&quot;</comment>
      <origin>2205988</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3285" sha1="9u0kx8uz7jpwcbxp9fq6s8lq3d91w5s" xml:space="preserve">
{{Infobox venue|name=Teatro Massimo|image=16. Mai 1897 An diesem Tag wurde die Oper von Palermo eröffnet. 02.jpg|image_size=300px|caption=Teatro Massimo|address=Piazza Verdi|city=[[Palermo]]|country=[[Italya]]|designation=|architect=Giovanni Battista Filippo Basile (1874–1880), Ernesto Basile (1891–1897)|owner=Comune di Palermo|capacity=1,387|type=|opened=1897|rebuilt=|closed=|production=|website=http://www.teatromassimo.it/}}

Ang '''Teatro Massimo Vittorio Emanuele''' ay isang [[bahay opera]] at kompanya ng opera na matatagpuan sa Piazza Verdi sa [[Palermo]], [[Sicilia]]. Ito ay inialay kay Haring [[Victor Manuel II|Victor Emanuel II]]. Ito ang pinakamalaki sa Italya, at isa sa pinakamalaki sa Europa (noong panahon ng pagpapasinaya nito, ito ay—na may lawak na {{Convert|7730|m2}}—ang pangatlong pinakamalaking bahay-opera sa Europa pagkatapos ng [[Palais Garnier]] sa [[Paris]], at ng [[Opera Estatal ng Vienna|KK Hof-Opernhaus]] sa [[Viena|Vienna]] ),&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Storia &amp;#124; il Teatro |url=http://www.teatromassimo.it/il-teatro/storia.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170106201851/http://www.teatromassimo.it/il-teatro/storia.html |archive-date=2017-01-06 |access-date=2020-02-25}}&lt;/ref&gt; na kilala sa perpektong [[akustika]] nito.

== Konstruksiyon at pagbubukas ==
Isang internasyonal na kompetisyon para sa paglikha ng [[bahay opera]] ang inanunsiyo ng Konseho ng Palermo noong 1864 sa pangunguna ng alkalde, si [[Antonio Starrabba di Rudinì]]. Sa loob ng maraming taon, may usap-usapan tungkol sa pagtatayo ng isang malaking bagong [[Tanghalan|teatro]] sa Palermo, na karapat-dapat sa pangalawang pinakamalaking lungsod sa timog Italya (kasunod ng [[Napoles]]) at idinisenyo upang itaguyod ang imahen ng lungsod kasunod ng [[pag-iisa ng Italya]] noong 1861.
[[Talaksan:Verdi_palermo_bust_200805.jpg|left|thumb|Busto ni [[Giuseppe Verdi]] sa labas ng Teatro Massimo]]
Ang bahay opera ay dinisenyo, at pinangasiwaan ng Italyanong arkitektong si [[Giovan Battista Filippo Basile]], na kilala sa Sicilia dahil sa kaniyang dating disenyo ng pagpapanumbalik ng [[katedral]] sa lungsod ng [[Acireale]], pati na rin sa mga disenyo ng hardin at [[villa]] sa lungsod ng [[Palermo]] at [[Caltagirone]]. Kasunod ng pagkamatay ni GBF Basile noong 1891, ang konstruksiyon ay pinangasiwaan ng kanyang anak na si Arkitekto [[Ernesto Basile]].

Ang mga busto ng mga sikat na kompositor ay inukit para sa teatro ng Italyanong eskultor na si Giusto Liva (ipinanganak sa Montebelluna, Treviso noong 1847) at ilan sa kaniyang mga anak na lalaki.

== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}

== Mga panlabas na link ==

* [http://www.teatromassimo.it/ Opisyal na website ng Teatro Massimo] (kasama ang isang virtual na pagbisita) {{In lang|it}}
* [https://web.archive.org/web/20070312082946/http://www.comune.palermo.it/siti_esteri/english/massimo.htm Teatro Massimo: Ang Sining at Kasaysayan Nito] {{In lang|en}}
* [https://web.archive.org/web/20070312082946/http://www.comune.palermo.it/siti_esteri/english/massimo.htm Opisyal na website ng Lungsod ng Palermo] {{In lang|en}}
{{Music venues in Italy}}&lt;templatestyles src=&quot;Module:Coordinates/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Coord|38|07|13|N|13|21|26|E|region:IT-PA_type:landmark_source:dewiki}}</text>
      <sha1>9u0kx8uz7jpwcbxp9fq6s8lq3d91w5s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Padron:Mga kompanya sa Laguna</title>
    <ns>10</ns>
    <id>338095</id>
    <revision>
      <id>2205991</id>
      <timestamp>2026-05-03T06:27:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <comment>Bagong pahina: {{Navbox |name = Pagkaing kompanya sa Laguna |title = Pangunahing kompanya sa [[Laguna]] |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |group1 = Kompanyang pagkain |list1 =  * [[Edward Keller Phils Inc.]] * Leslie Corporation * [[Mix Plant, Inc.]] * [[Newly Weds Foods|Newly Weds Foods Phils]] * New Zealand Creamery, Inc. * [[Purechem Corporation|Purechem Corporation–FERNA]] * [[Tolman Manufacturing Inc.]] * [[Zenith Foods Corporation]]  |group2 = Kompanyang elektroni...</comment>
      <origin>2205991</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="848" sha1="i1rn88fi0bw46xii18pi3cyldq36ejb" xml:space="preserve">{{Navbox
|name = Pagkaing kompanya sa Laguna
|title = Pangunahing kompanya sa [[Laguna]]
|state = {{{state|autocollapse}}}
|listclass = hlist
|group1 = Kompanyang pagkain
|list1 = 
* [[Edward Keller Phils Inc.]]
* Leslie Corporation
* [[Mix Plant, Inc.]]
* [[Newly Weds Foods|Newly Weds Foods Phils]]
* New Zealand Creamery, Inc.
* [[Purechem Corporation|Purechem Corporation–FERNA]]
* [[Tolman Manufacturing Inc.]]
* [[Zenith Foods Corporation]]

|group2 = Kompanyang elektronika
|list2 =
* Asian Transmission
* Asia Scopro Optics, Ltd.
* Gotoh Phils Corp.
* Sanritsu
* Sercomm, Philippines Inc.
* Shindengen Phils
* SIIX 
* Tong Hsing
* Toshiba

|group3 = Kompanyang kemikal
|list3 =
* ACS Manufacturing Corp.
* Agchem 
* Engtek
* Pioneer 
}}&lt;noinclude&gt;
{{navbox documentation}}
[[Category:Philippine education navigational boxes]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i1rn88fi0bw46xii18pi3cyldq36ejb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2205996</id>
      <parentid>2205991</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:39:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2205996</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="937" sha1="q9bnuj9w0ekdjpki80jk2lesjcxji5j" xml:space="preserve">{{Navbox
|name = Pagkaing kompanya sa Laguna
|title = Pangunahing kompanya sa [[Laguna]]
|state = {{{state|autocollapse}}}
|listclass = hlist
|group1 = Kompanyang pagkain
|list1 = 
* [[Edward Keller Phils Inc.]]
* Leslie Corporation
* [[Mix Plant, Inc.]]
* [[Newly Weds Foods|Newly Weds Foods Phils]]
* New Zealand Creamery, Inc.
* [[Purechem Corporation|Purechem Corporation–FERNA]]
* [[Tolman Manufacturing Inc.]]
* [[Zenith Foods Corporation]]

|group2 = Kompanyang elektronika
|list2 =
* Asian Transmission
* Asia Scopro Optics, Ltd.
* Daikyo
* Denso
* Fuji Electric, Phils Inc.
* Fuji Film
* Gotoh Phils Corp.
* Microchip 
* Sanritsu
* Sercomm, Philippines Inc.
* Shindengen Phils
* SIIX 
* Tong Hsing
* Toshiba

|group3 = Kompanyang kemikal
|list3 =
* ACS Manufacturing Corp.
* Agchem 
* Engtek
* Enkei
* Pioneer 
* Toyo-Ink
}}&lt;noinclude&gt;
{{navbox documentation}}
[[Category:Philippine education navigational boxes]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q9bnuj9w0ekdjpki80jk2lesjcxji5j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2205997</id>
      <parentid>2205996</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:43:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2205997</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="963" sha1="sbirjcc5wq5su53mpr99an65dk7h0uh" xml:space="preserve">{{Navbox
|name = Pagkaing kompanya sa Laguna
|title = Pangunahing kompanya sa [[Laguna]]
|state = {{{state|autocollapse}}}
|listclass = hlist
|group1 = Kompanyang pagkain
|list1 = 
* [[Edward Keller Phils Inc.]]
* Leslie Corporation
* [[Mix Plant, Inc.]]
* [[Newly Weds Foods|Newly Weds Foods Phils]]
* New Zealand Creamery, Inc.
* [[Purechem Corporation|Purechem Corporation–FERNA]]
* [[Tolman Manufacturing Inc.]]
* [[Zenith Foods Corporation]]

|group2 = Kompanyang elektronika
|list2 =
* Asian Transmission
* Asia Scopro Optics Co, Ltd.
* Daikyo
* Denso
* Fuji Electric, Phils Inc.
* Fuji Film
* Gotoh Phils Corp.
* Microchip 
* Sanritsu
* Sercomm, Philippines Inc.
* Shindengen Phils
* SIIX 
* Tong Hsing
* Toshiba

|group3 = Kompanyang kemikal
|list3 =
* ACS Manufacturing Corp.
* Agchem 
* Engtek
* Enkei
* Pioneer 
* Purechem Corporation
* Toyo-Ink
}}&lt;noinclude&gt;
{{navbox documentation}}
[[Category:Philippine education navigational boxes]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sbirjcc5wq5su53mpr99an65dk7h0uh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206000</id>
      <parentid>2205997</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:50:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2206000</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="961" sha1="o4rtwtjr1r158f03wig4rb5tfi7l9ge" xml:space="preserve">{{Navbox
|name = Pagkaing kompanya sa Laguna
|title = Pangunahing kompanya sa [[Laguna]]
|state = {{{state|autocollapse}}}
|listclass = hlist
|group1 = Kompanyang pagkain
|list1 = 
* [[Edward Keller Phils Inc.]]
* Leslie Corporation
* [[Mix Plant, Inc.]]
* [[Newly Weds Foods|Newly Weds Foods Phils]]
* New Zealand Creamery, Inc.
* [[Purechem Corporation|Purechem Corporation–FERNA]]
* [[Tolman Manufacturing Inc.]]
* [[Zenith Foods Corporation]]

|group2 = Kompanyang elektronika
|list2 =
* Asian Transmission
* Asia Scopro Optics Co, Ltd.
* Daikyo
* Denso
* Fuji Electric, Phils Inc.
* Fuji Film
* Gotoh Phils Corp.
* Microchip 
* Sanritsu
* Sercomm, Philippines Inc.
* Shindengen Phils
* SIIX 
* Tong Hsing
* Toshiba

|group3 = Kompanyang kemikal
|list3 =
* ACS Manufacturing Corp.
* Agchem 
* Engtek
* Enkei
* Pioneer 
* Purechem Corporation
* Toyo-Ink
}}&lt;noinclude&gt;
{{navbox documentation}}
[[Category:Philippine company navigational boxes]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o4rtwtjr1r158f03wig4rb5tfi7l9ge</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Padron:Mga bagyo sa Pilipinas</title>
    <ns>10</ns>
    <id>338096</id>
    <revision>
      <id>2206002</id>
      <timestamp>2026-05-03T07:06:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <comment>Bagong pahina: {{Navbox |name = Mga pangalan ng bagyo sa Pilipinas |title = Pangunahing bagyo sa Pilipinas |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |group1 = Mga Super bagyo |list1 =  * [[Super Bagyong Egay|STY Egay]] * [[Super Bagyong Nando|STY Nando]] * [[Super Bagyong Odette|STY Odette]] * [[Super Bagyong Ompong|STY Ompong]] * [[Super Bagyong Pepito|STY Pepito]] * [[Super Bagyong Rolly|STY Rolly]] * [[Super Bagyong Rosing|STY Rosing]] * [[Super Bagyong Ruping|STY Ruping]] * [...</comment>
      <origin>2206002</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1313" sha1="9og0tal5ngzkjahjy7jpkkwkg9qz0ky" xml:space="preserve">{{Navbox
|name = Mga pangalan ng bagyo sa Pilipinas
|title = Pangunahing bagyo sa Pilipinas
|state = {{{state|autocollapse}}}
|listclass = hlist
|group1 = Mga Super bagyo
|list1 = 
* [[Super Bagyong Egay|STY Egay]]
* [[Super Bagyong Nando|STY Nando]]
* [[Super Bagyong Odette|STY Odette]]
* [[Super Bagyong Ompong|STY Ompong]]
* [[Super Bagyong Pepito|STY Pepito]]
* [[Super Bagyong Rolly|STY Rolly]]
* [[Super Bagyong Rosing|STY Rosing]]
* [[Super Bagyong Ruping|STY Ruping]]
* [[Super Bagyong Yolanda|STY Yolanda]]

|group2 = Mga mapaminsalang bagyo
|list2 =
* [[Super Bagyong Egay|STY Egay]]
* [[Bagyong Glenda|TY Glenda]]
* [[Bagyong Kristine|STS Kristine]]
* [[Super Bagyong Odette|STY Odette]]
* [[Super Bagyong Ompong|STY Ompong]]
* [[Bagyong Pablo|TY Pablo]]
* [[Bagyong Pepeng|TY Pepeng]]
* [[Super Bagyong Rolly|STY Rolly]]
* [[Bagyong Ulysses|TY Ulysses]]
* [[Super Bagyong Yolanda|STY Yolanda]]

|group3 = Mga nakamatay na bagyo
|list3 =
* TS Angela
* [[Bagyong Frank|TY Frank]]
* TY Nitang
* October 1887
* [[Bagyong Pablo|TY Pablo]]
* [[Bagyong Reming|TY Reming]]
* [[Bagyong Sendong|TS Sendong]]
* [[Bagyong Uring|TS Uring]]
* [[Bagyong Winnie|TD Winnie]]
* [[Super Bagyong Yolanda|STY Yolanda]]

}}&lt;noinclude&gt;
{{navbox documentation}}
[[Category:Philippine storms navigational boxes]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9og0tal5ngzkjahjy7jpkkwkg9qz0ky</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206016</id>
      <parentid>2206002</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T08:19:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <origin>2206016</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1253" sha1="rg21e42id1gv4qpww1pioptmual9zbt" xml:space="preserve">{{Navbox
|name = Mga pangalan ng bagyo sa Pilipinas
|title = Pangunahing bagyo sa Pilipinas
|state = {{{state|autocollapse}}}
|listclass = hlist
|group1 = Mga Super bagyo
|list1 = 
* [[Super Bagyong Bising|Bising]]
* [[Super Bagyong Egay|Egay]]
* [[Super Bagyong Nando|Nando]]
* [[Super Bagyong Odette|Odette]]
* [[Super Bagyong Ompong|Ompong]]
* [[Super Bagyong Pepito|Pepito]]
* [[Super Bagyong Rolly|Rolly]]
* [[Super Bagyong Rosing|Rosing]]
* [[Super Bagyong Ruping|Ruping]]
* [[Super Bagyong Yolanda|Yolanda]]

|group2 = Mga mapaminsalang bagyo
|list2 =
* [[Super Bagyong Egay|Egay]]
* [[Bagyong Glenda|Glenda]]
* [[Bagyong Kristine|Kristine]]
* [[Super Bagyong Odette|Odette]]
* [[Super Bagyong Ompong|Ompong]]
* [[Bagyong Pablo|Pablo]]
* [[Bagyong Pepeng|Pepeng]]
* [[Super Bagyong Rolly|Rolly]]
* [[Bagyong Ulysses|Ulysses]]
* [[Super Bagyong Yolanda|Yolanda]]

|group3 = Mga nakamatay na bagyo
|list3 =
* TS Angela
* [[Bagyong Frank|Frank]]
* TY Nitang
* October 1887
* [[Bagyong Pablo|Pablo]]
* [[Bagyong Reming|Reming]]
* [[Bagyong Sendong|Sendong]]
* [[Bagyong Uring|Uring]]
* [[Bagyong Winnie|Winnie]]
* [[Super Bagyong Yolanda|Yolanda]]

}}&lt;noinclude&gt;
{{navbox documentation}}
[[Category:Philippine storms navigational boxes]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rg21e42id1gv4qpww1pioptmual9zbt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206018</id>
      <parentid>2206016</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T08:23:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2206018</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1247" sha1="iwghvnasedenvu8fyyk8ehrwk8vhxbl" xml:space="preserve">{{Navbox
|name = Mga pangalan ng bagyo sa Pilipinas
|title = Pangunahing bagyo sa Pilipinas
|state = {{{state|autocollapse}}}
|listclass = hlist
|group1 = Mga Super bagyo
|list1 = 
* [[Super Bagyong Bising|Bising]]
* [[Super Bagyong Egay|Egay]]
* [[Super Bagyong Nando|Nando]]
* [[Super Bagyong Odette|Odette]]
* [[Super Bagyong Ompong|Ompong]]
* [[Super Bagyong Pepito|Pepito]]
* [[Super Bagyong Rolly|Rolly]]
* [[Super Bagyong Rosing|Rosing]]
* [[Super Bagyong Ruping|Ruping]]
* [[Super Bagyong Yolanda|Yolanda]]

|group2 = Mga mapaminsalang bagyo
|list2 =
* [[Super Bagyong Egay|Egay]]
* [[Bagyong Glenda|Glenda]]
* [[Bagyong Kristine|Kristine]]
* [[Super Bagyong Odette|Odette]]
* [[Super Bagyong Ompong|Ompong]]
* [[Bagyong Pablo|Pablo]]
* [[Bagyong Pepeng|Pepeng]]
* [[Super Bagyong Rolly|Rolly]]
* [[Bagyong Ulysses|Ulysses]]
* [[Super Bagyong Yolanda|Yolanda]]

|group3 = Mga nakamatay na bagyo
|list3 =
* Angela
* [[Bagyong Frank|Frank]]
* Nitang
* October 1887
* [[Bagyong Pablo|Pablo]]
* [[Bagyong Reming|Reming]]
* [[Bagyong Sendong|Sendong]]
* [[Bagyong Uring|Uring]]
* [[Bagyong Winnie|Winnie]]
* [[Super Bagyong Yolanda|Yolanda]]

}}&lt;noinclude&gt;
{{navbox documentation}}
[[Category:Philippine storms navigational boxes]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>iwghvnasedenvu8fyyk8ehrwk8vhxbl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Padron:Mga aktor at modelo sa Amerika</title>
    <ns>10</ns>
    <id>338097</id>
    <revision>
      <id>2206007</id>
      <timestamp>2026-05-03T07:32:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <comment>Bagong pahina: {{Navbox |name = Mga modelo at aktor sa [[Estados Unidos]] |title = Mga tanyag na [[tao]] |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |group1 = Mga [[aktor]] |list1 =  * [[Charlie DePew]] * [[Chase Chrisley]] * [[Dylan Minnette]] * [[Harris Dickinson]] * Parker Bates * [[Preston Oliver]] * [[Tom Holland]] * [[Tye Sheridan]]  |group2 = Mga [[modelo]] |list2 = * [[Austin Sikora]] * [[Mick Lovell]] * [[Nick Sandell]]  |group3 = Mga [[YouTuber]] |list3 = * [[Ben Azelart]...</comment>
      <origin>2206007</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="681" sha1="fb16oofyzkw701hi22wqu6776g9pe6j" xml:space="preserve">{{Navbox
|name = Mga modelo at aktor sa [[Estados Unidos]]
|title = Mga tanyag na [[tao]]
|state = {{{state|autocollapse}}}
|listclass = hlist
|group1 = Mga [[aktor]]
|list1 = 
* [[Charlie DePew]]
* [[Chase Chrisley]]
* [[Dylan Minnette]]
* [[Harris Dickinson]]
* Parker Bates
* [[Preston Oliver]]
* [[Tom Holland]]
* [[Tye Sheridan]]

|group2 = Mga [[modelo]]
|list2 =
* [[Austin Sikora]]
* [[Mick Lovell]]
* [[Nick Sandell]]

|group3 = Mga [[YouTuber]]
|list3 =
* [[Ben Azelart]]
* [[Felipe Leal]]
* Gavin Magnus
* [[Sawyer Sharbino]]
* [[Walker Bryant]]
* [[Zach Clayton]]

}}&lt;noinclude&gt;
{{navbox documentation}}
[[Category:American celebrities navigational boxes]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fb16oofyzkw701hi22wqu6776g9pe6j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206008</id>
      <parentid>2206007</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T07:34:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <origin>2206008</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="676" sha1="rcc5pev020ibxt881vpxo44208wr8yh" xml:space="preserve">{{Navbox
|name = Modelo at aktor sa [[Estados Unidos]]
|title = Mga tanyag na [[tao]]
|state = {{{state|autocollapse}}}
|listclass = hlist
|group1 = Mga [[aktor]]
|list1 = 
* [[Charlie DePew]]
* [[Chase Chrisley]]
* [[Dylan Minnette]]
* [[Harris Dickinson]]
* Parker Bates
* [[Preston Oliver]]
* [[Tom Holland]]
* [[Tye Sheridan]]

|group2 = Mga [[modelo]]
|list2 =
* [[Austin Sikora]]
* [[Mick Lovell]]
* [[Nick Sandell]]

|group3 = Mga [[YouTuber]]
|list3 =
* [[Ben Azelart]]
* [[Felipe Leal]]
* Gavin Magnus
* [[Sawyer Sharbino]]
* [[Walker Bryant]]
* [[Zach Clayton]]
}}&lt;noinclude&gt;
{{navbox documentation}}
[[Category:American celebrities navigational boxes]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rcc5pev020ibxt881vpxo44208wr8yh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206009</id>
      <parentid>2206008</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T07:35:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <origin>2206009</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="673" sha1="s3o00jk2jayez78xc0eh0iezft94fok" xml:space="preserve">{{Navbox
|name = Modelo at aktor sa Estados Unidos
|title = Mga tanyag na [[tao]]
|state = {{{state|autocollapse}}}
|listclass = hlist
|group1 = Mga [[aktor]]
|list1 = 
* [[Charlie DePew]]
* [[Chase Chrisley]]
* [[Dylan Minnette]]
* [[Harris Dickinson]]
* Parker Bates
* [[Preston Oliver]]
* [[Tom Holland]]
* [[Tye Sheridan]]

|group2 = Mga [[modelo]]
|list2 =
* [[Austin Sikora]]
* [[Mick Lovell]]
* [[Nick Sandell]]

|group3 = Mga [[YouTuber]]
|list3 =
* [[Ben Azelart]]
* [[Felipe Leal]]
* Gavin Magnus
* [[Sawyer Sharbino]]
* [[Walker Bryant]]
* [[Zach Clayton]]

}}&lt;noinclude&gt;
{{navbox documentation}}
[[Category:American celebrities navigational boxes]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s3o00jk2jayez78xc0eh0iezft94fok</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Padron:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas</title>
    <ns>10</ns>
    <id>338098</id>
    <revision>
      <id>2206012</id>
      <timestamp>2026-05-03T08:12:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <comment>Bagong pahina: {{Navbox |name=Rinetirong pangalan ng mga bagyo |title=[[ Talaan ng mga rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas|Rinetirong pangalan ng PAGASA]] |listclass = hlist |- |group1 = 1960s | list1  = * Dading * Welming |group2 = 1970s | list2  =  * Pitang * Sening * Titang * Yoling * Wening]]  * Didang * Unding * Atang * Kading | group3 = 1980s | list3  =  * Nitang * Undang * Katring * Herming * Sisang * Unsang * Yoning | group4 = 1990s | list4  =  * [[Super Bagyong Ruping|Ruping]...</comment>
      <origin>2206012</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2614" sha1="8grlhuxk87uem9ckdal70n7jf56ebvh" xml:space="preserve">{{Navbox
|name=Rinetirong pangalan ng mga bagyo
|title=[[
Talaan ng mga rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas|Rinetirong pangalan ng PAGASA]]
|listclass = hlist
|-
|group1 = 1960s
| list1  =
* Dading
* Welming
|group2 = 1970s
| list2  = 
* Pitang
* Sening
* Titang
* Yoling
* Wening]] 
* Didang
* Unding
* Atang
* Kading
| group3 = 1980s
| list3  = 
* Nitang
* Undang
* Katring
* Herming
* Sisang
* Unsang
* Yoning
| group4 = 1990s
| list4  = 
* [[Super Bagyong Ruping|Ruping]]
* [[Bagyong Uring|Uring]]
* Monang
* [[Super Bagyong Rosing|Rosing]]
* Iliang
* Loleng
| group5 = 2000s
| list5  = 
* Nanang
* Harurot
* [[Bagyong Unding|Unding]]
* [[Bagyong Violeta|Violeta]]
* [[Bagyong Winnie|Winnie]]
* [[Bagyong Milenyo|Milenyo]]
* [[Bagyong Reming|Reming]]
* [[Bagyong Cosme|Cosme]]
* [[Bagyong Frank|Frank]]
* Feria
* [[Bagyong Ondoy|Ondoy]]
* [[Bagyong Pepeng|Pepeng]]
| group6 = 2010s
| list6  = 
* [[Bagyong Juan|Juan]]
* Katring
* Bebeng
* Juaning
* [[Bagyong Mina|Mina]]
* [[Bagyong Pedring|Pedring]]
* [[Bagyong Sendong|Sendong]]
* [[Bagyong Pablo|Pablo]]
* [[Bagyong Labuyo|Labuyo]]
* [[Bagyong Santi|Santi]]
* [[Super Bagyong Yolanda|Yolanda]]
* [[Bagyong Glenda|Glenda]]
* Jose
* [[Bagyong Mario|Mario]]
* [[Bagyong Ruby|Ruby]]
* [[Bagyong Seniang (2014)|Seniang]]
* [[Bagyong Lando|Lando]]
* [[Bagyong Nona|Nona]]
* [[Bagyong Karen|Karen]]
* [[Bagyong Lawin|Lawin]]
* [[Bagyong Nina|Nina]]
* [[Bagyong Urduja|Urduja]]
* [[Bagyong Vinta|Vinta]]
* [[Super Bagyong Ompong|Ompong]]
* [[Bagyong Rosita|Rosita]]
* [[Bagyong Usman|Usman]]
* [[Bagyong Tisoy|Tisoy]]
* [[Bagyong Ursula|Ursula]]
| group7 = 2020s
| list7  = 
* [[Bagyong Ambo (2020)|Ambo]]
* [[Bagyong Quinta|Quinta]]
* [[Super Bagyong Rolly|Rolly]]
* [[Bagyong Ulysses|Ulysses]]
* [[Bagyong Jolina (2021)|Jolina]]
* Maring
* [[Super Bagyong Odette|Odette]]
* [[Tropical Storm Megi|Agaton]]
* [[Tropical Storm Ma-on|Florita]]
* [[Bagyong Karding|Karding]]
* [[Bagyong Paeng|Paeng]]
* [[Bagyong Egay|Egay]]
* [[Bagyong Goring|Goring]]  
* [[Bagyong Aghon|Aghon]]
* [[Bagyong Enteng|Enteng]]
* [[Bagyong Julian|Julian]]
* [[Bagyong Kristine|Kristine]]
* [[Bagyong Leon|Leon]]
* [[Bagyong Nika|Nika]]
* [[Bagyong Ofel|Ofel]]
* [[Super Bagyong Pepito|Pepito]]
* [[Bagyong Crising|Crising]]
* [[Bagyong Emong|Emong]]
* [[Bagyong Mirasol (2025)|Mirasol]]
* [[Super Bagyong Nando|Nando]]
* [[Bagyong Opong|Opong]]
* [[Bagyong Tino|Tino]]
* [[Bagyong Uwan|Uwan]]
}}&lt;noinclude&gt;

[[Category:Retired Philippine typhoon names]]
[[Category:Tropical cyclone retired name templates|PAGASA]]
[[Category:Pacific typhoon templates|PAGASA Retirees]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8grlhuxk87uem9ckdal70n7jf56ebvh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206013</id>
      <parentid>2206012</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T08:13:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2206013</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2608" sha1="70ok6raso60w5m4utuj13f5nboyuh3l" xml:space="preserve">{{Navbox
|name=Rinetirong pangalan ng mga bagyo
|title=[[
Talaan ng mga rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas|Rinetirong pangalan ng PAGASA]]
|listclass = hlist
|-
|group1 = 1960s
| list1  =
* Dading
* Welming
|group2 = 1970s
| list2  = 
* Pitang
* Sening
* Titang
* Yoling
* Wening
* Didang
* Unding
* Atang
* Kading
| group3 = 1980s
| list3  = 
* Nitang
* Undang
* Katring
* Herming
* Sisang
* Unsang
* Yoning
| group4 = 1990s
| list4  = 
* [[Super Bagyong Ruping|Ruping]]
* [[Bagyong Uring|Uring]]
* Monang
* [[Super Bagyong Rosing|Rosing]]
* Iliang
* Loleng
| group5 = 2000s
| list5  = 
* Nanang
* Harurot
* [[Bagyong Unding|Unding]]
* [[Bagyong Violeta|Violeta]]
* [[Bagyong Winnie|Winnie]]
* [[Bagyong Milenyo|Milenyo]]
* [[Bagyong Reming|Reming]]
* [[Bagyong Cosme|Cosme]]
* [[Bagyong Frank|Frank]]
* Feria
* [[Bagyong Ondoy|Ondoy]]
* [[Bagyong Pepeng|Pepeng]]
| group6 = 2010s
| list6  = 
* [[Bagyong Juan|Juan]]
* Katring
* Bebeng
* Juaning
* [[Bagyong Mina|Mina]]
* [[Bagyong Pedring|Pedring]]
* [[Bagyong Sendong|Sendong]]
* [[Bagyong Pablo|Pablo]]
* [[Bagyong Labuyo|Labuyo]]
* [[Bagyong Santi|Santi]]
* [[Super Bagyong Yolanda|Yolanda]]
* [[Bagyong Glenda|Glenda]]
* Jose
* [[Bagyong Mario|Mario]]
* [[Bagyong Ruby|Ruby]]
* [[Bagyong Seniang (2014)|Seniang]]
* [[Bagyong Lando|Lando]]
* [[Bagyong Nona|Nona]]
* [[Bagyong Karen|Karen]]
* [[Bagyong Lawin|Lawin]]
* [[Bagyong Nina|Nina]]
* [[Bagyong Urduja|Urduja]]
* [[Bagyong Vinta|Vinta]]
* [[Super Bagyong Ompong|Ompong]]
* [[Bagyong Rosita|Rosita]]
* [[Bagyong Usman|Usman]]
* [[Bagyong Tisoy|Tisoy]]
* [[Bagyong Ursula|Ursula]]
| group7 = 2020s
| list7  = 
* [[Bagyong Ambo (2020)|Ambo]]
* [[Bagyong Quinta|Quinta]]
* [[Super Bagyong Rolly|Rolly]]
* [[Bagyong Ulysses|Ulysses]]
* [[Bagyong Jolina (2021)|Jolina]]
* Maring
* [[Super Bagyong Odette|Odette]]
* [[Bagyong Agaton|Agaton]]
* [[Bagyong Florita (2022)|Florita]]
* [[Bagyong Karding|Karding]]
* [[Bagyong Paeng|Paeng]]
* [[Bagyong Egay|Egay]]
* [[Bagyong Goring|Goring]]  
* [[Bagyong Aghon|Aghon]]
* [[Bagyong Enteng|Enteng]]
* [[Bagyong Julian|Julian]]
* [[Bagyong Kristine|Kristine]]
* [[Bagyong Leon|Leon]]
* [[Bagyong Nika|Nika]]
* [[Bagyong Ofel|Ofel]]
* [[Super Bagyong Pepito|Pepito]]
* [[Bagyong Crising|Crising]]
* [[Bagyong Emong|Emong]]
* [[Bagyong Mirasol (2025)|Mirasol]]
* [[Super Bagyong Nando|Nando]]
* [[Bagyong Opong|Opong]]
* [[Bagyong Tino|Tino]]
* [[Bagyong Uwan|Uwan]]
}}&lt;noinclude&gt;

[[Category:Retired Philippine typhoon names]]
[[Category:Tropical cyclone retired name templates|PAGASA]]
[[Category:Pacific typhoon templates|PAGASA Retirees]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>70ok6raso60w5m4utuj13f5nboyuh3l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206017</id>
      <parentid>2206013</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T08:20:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2206017</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2615" sha1="od3g48isvu5tnkse0fc15nk1bbm6wf1" xml:space="preserve">{{Navbox
|name=Rinetirong pangalan ng mga bagyo
|title=[[
Talaan ng mga rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas|Rinetirong pangalan ng PAGASA]]
|listclass = hlist
|-
|group1 = 1960s
| list1  =
* Dading
* Welming
|group2 = 1970s
| list2  = 
* Pitang
* Sening
* Titang
* Yoling
* Wening
* Didang
* Unding
* Atang
* Kading
| group3 = 1980s
| list3  = 
* Nitang
* Undang
* Katring
* Herming
* Sisang
* Unsang
* Yoning
| group4 = 1990s
| list4  = 
* [[Super Bagyong Ruping|Ruping]]
* [[Bagyong Uring|Uring]]
* Monang
* [[Super Bagyong Rosing|Rosing]]
* Iliang
* Loleng
| group5 = 2000s
| list5  = 
* Nanang
* Harurot
* [[Bagyong Unding|Unding]]
* [[Bagyong Violeta|Violeta]]
* [[Bagyong Winnie|Winnie]]
* [[Bagyong Milenyo|Milenyo]]
* [[Bagyong Reming|Reming]]
* [[Bagyong Cosme|Cosme]]
* [[Bagyong Frank|Frank]]
* Feria
* [[Bagyong Ondoy|Ondoy]]
* [[Bagyong Pepeng|Pepeng]]
| group6 = 2010s
| list6  = 
* [[Bagyong Juan|Juan]]
* Katring
* Bebeng
* Juaning
* [[Bagyong Mina|Mina]]
* [[Bagyong Pedring|Pedring]]
* [[Bagyong Sendong|Sendong]]
* [[Bagyong Pablo|Pablo]]
* [[Bagyong Labuyo|Labuyo]]
* [[Bagyong Santi|Santi]]
* [[Super Bagyong Yolanda|Yolanda]]
* [[Bagyong Glenda|Glenda]]
* Jose
* [[Bagyong Mario|Mario]]
* [[Bagyong Ruby|Ruby]]
* [[Bagyong Seniang (2014)|Seniang]]
* [[Bagyong Lando|Lando]]
* [[Bagyong Nona|Nona]]
* [[Bagyong Karen|Karen]]
* [[Bagyong Lawin|Lawin]]
* [[Bagyong Nina (2016)|Nina]]
* [[Bagyong Urduja|Urduja]]
* [[Bagyong Vinta|Vinta]]
* [[Super Bagyong Ompong|Ompong]]
* [[Bagyong Rosita|Rosita]]
* [[Bagyong Usman|Usman]]
* [[Bagyong Tisoy|Tisoy]]
* [[Bagyong Ursula|Ursula]]
| group7 = 2020s
| list7  = 
* [[Bagyong Ambo (2020)|Ambo]]
* [[Bagyong Quinta|Quinta]]
* [[Super Bagyong Rolly|Rolly]]
* [[Bagyong Ulysses|Ulysses]]
* [[Bagyong Jolina (2021)|Jolina]]
* Maring
* [[Super Bagyong Odette|Odette]]
* [[Bagyong Agaton|Agaton]]
* [[Bagyong Florita (2022)|Florita]]
* [[Bagyong Karding|Karding]]
* [[Bagyong Paeng|Paeng]]
* [[Bagyong Egay|Egay]]
* [[Bagyong Goring|Goring]]  
* [[Bagyong Aghon|Aghon]]
* [[Bagyong Enteng|Enteng]]
* [[Bagyong Julian|Julian]]
* [[Bagyong Kristine|Kristine]]
* [[Bagyong Leon|Leon]]
* [[Bagyong Nika|Nika]]
* [[Bagyong Ofel|Ofel]]
* [[Super Bagyong Pepito|Pepito]]
* [[Bagyong Crising|Crising]]
* [[Bagyong Emong|Emong]]
* [[Bagyong Mirasol (2025)|Mirasol]]
* [[Super Bagyong Nando|Nando]]
* [[Bagyong Opong|Opong]]
* [[Bagyong Tino|Tino]]
* [[Bagyong Uwan|Uwan]]
}}&lt;noinclude&gt;

[[Category:Retired Philippine typhoon names]]
[[Category:Tropical cyclone retired name templates|PAGASA]]
[[Category:Pacific typhoon templates|PAGASA Retirees]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>od3g48isvu5tnkse0fc15nk1bbm6wf1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chavannes, Cher</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338099</id>
    <revision>
      <id>2206021</id>
      <timestamp>2026-05-03T08:46:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2206021</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15441" sha1="575bx9hordqu5tmde0kd3u0j50rq1e8" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = Chavannes
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Mairie de Chavannes (Cher).JPG
|image_caption = Ang munisipyo.
|image_shield = Blason ville fr Chavannes (Cher).svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Chavannes
|subdivision_type       = Bansa
|subdivision_name       = {{Flag|France}}
|subdivision_type1      = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] 
|subdivision_name1      = [[Centre-Val de Loire]]
|subdivision_type2      = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2      = [[Cher (departamento)|Cher]]
|subdivision_type3      =  Arrondissement
|subdivision_name3      = [[Arrondissement of Saint-Amand-Montrond|Saint-Amand-Montrond]]
|subdivision_type4      = 
|subdivision_name4      =
|leader_title = Alkade (2020–2026)
|leader_name = Guy Moreau&lt;ref&gt;{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|publisher=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=13 September 2022|language=fr}}&lt;/ref&gt;
|area_total_km2           = 24.06
|population_as_of = 2023
|population_total = 151
|population_density_km2 = auto
|website = 
|coordinates            = {{coord|46.8539|2.3764|format=dms|display=inline,title}}
|postal_code = 18063/18190
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|elevation_min_m = 155
|elevation_max_m = 179
|elevation_m = 170
}}

Ang '''Chavannes''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Pransiya]] na matatagpuan sa departamento ng [[Cher (departamento)|Cher]] sa rehiyon ng [[Centre-Val de Loire]].

Dahil nalantad sa isang nabagong klima ng karagatan, ito ay pinadadalhan ng ilog Marais at dalawang maliliit na daluyan ng tubig. Ipinagmamalaki ng komyun ang isang kahanga-hangang likas na pamana, kabilang ang isang protektadong natural na lugar na may interes sa ekolohiya, fauna, at bulaklak.

Ang Chavannes ay isang rural na komyun na may populasyon na 151 noong 2023, na umabot sa pinakamataas na bilang ng mga naninirahan na 354 noong 1856. Ito ay bahagi ng kalakhang lugar ng Bourges.

==Heograpiya==
Ang komyun ng Chavannes ay matatagpuan 28 km timog ng [[Bourges]] at 20 km hilagang-kanluran ng [[Saint-Amand-Montrond]], sa katimugang gilid ng Paris Basin. Sa timog ng komyun, sa kabila ng [[Ilog Cher]], nagsisimula ang mga tanawin ng katimugang rehiyon ng [[Boischaut]], at ilang distansya (40 km), ang mga paanan ng Massif Central ([[Creuse]]), ang dating teritoryo ng [[Marche (lalawigan sa Pransiya)|La Marche]]. Ito ay matatagpuan 10 km hilagang-kanluran ng [[Bruère-Allichamps]], isang komyun na nagsasabing nasa sentrong heograpikal ng Pransiya kasama ang [[Épineuil-le-Fleuriel]], at 13 km mula sa [[Noirlac]] Abbey. Sa ilalim ng [[Ancien Régime]] at hanggang 1790, ang Chavannes ay itinalaga bilang bahagi ng rehiyon ng [[Bourbonnais]];&lt;ref&gt;Même en 1844, dans son &quot;Dictionnaire des communes de France&quot;, page 569, son auteur [[Girault de Saint Pargeau]], donne Chavannes en Bourbonnais.&lt;/ref&gt; noong 1790, ang mga kalapit na komyun ng Saint-Loup-des-Chaumes at Uzay-le-Venon ang bumuo ng hangganan ng Bourbonnais.

Sa administratibo, ang Chavannes ay kabilang sa [[kanton ng Trouy]]. Matatagpuan sa katimugang gilid ng lacustrine limestone plateau ng [[Champagne berrichonne]], ang nayon ay 2 km lamang ang layo mula sa Ilog Cher.

==Lugar==
Ang komyun ay isang patag, bukas na lugar sa kanayunan, bunga ng makasaysayang paglilinis ng lupa at kampanya ng pagsasama-sama ng lupa noong huling bahagi ng dekada 1970. Ang mga bakod (kilala sa lokal bilang ''bouchures'') ay bihira, kung hindi man wala, dahil sa mga kasanayan at pamamaraan sa agrikultura na pangunahing nakatuon sa pagtatanim ng trigo, mga buto ng langis, at mais. Iisa lamang ang batis na naitala, ang batis ng Chevrier, na nagmumula sa mga bukal na pinapakain ng mababaw na talaan ng tubig at dumadaloy mula sa timog-kanluran ng nayon sa halos tuwid na linya patungo sa Ilog Cher.

Ang batis na ito, na nagpapakain sa isang artipisyal na lawa (na pumapalit sa lumang medyebal na lawa ng Chevrier, na ginagamit pa rin noong ika-19 na siglo), ay matatagpuan sa isang fault line na puno ng organikong bagay (peat). Ito ang pinakamababang punto sa komyun.

Isang grupo ng mga lumang quarry ng limestone, na ginagamit para sa mga materyales sa pagtatayo at para sa pagpuno ng mga kalsada, ay matatagpuan sa loob ng teritoryo ng komyun. Ang mga quarry na ito, na ngayon ay hindi na aktibo, ay dating ginamit bilang mga landfill. Dahil tinutubuan ng mga halaman, bumubuo ang mga ito ng mga kakahuyan na may iba't ibang laki.

Ilang operasyon ng pagtotroso, na may magkahalong mga puno ng oak, hornbeam, wild cherry, at fir, ang pumuputol sa nakakabagot na tanawing ito sa kanayunan. Ang pinakamalaking kakahuyan ay ang kakahuyan ng Bouard, na matatagpuan sa hilagang-silangan ng nayon. Ang kakahuyang ito ay pag-aari ng munisipyo at nasa hangganan ng kagubatan ng estado ng Soudrain, na umaabot dito sa hilaga. 1.5 km sa timog ng nayon, isang pribadong grupo ng panggugubat ang namamahala sa kakahuyan ng Sapiens, isang lugar na 2 km ang haba at ilang daang metro ang lapad.

Ang tanawing kanayunan, na labis na naapektuhan ng aktibidad ng tao, ay nag-iiwan ng kaunting espasyo para sa natural na mga hayop, na medyo limitado sa ilang uri na ang kaligtasan ay bahagyang nakasalalay sa mga mahigpit na regulasyon na namamahala sa pangangaso: ''roe deer'', ''wild boar'', ilang bihirang ''malalaking usa'', ''common buzzard'', ''sparrowhawk'', ''European hare'', kunehong Europeo, ''partridge'', ''fox'', ardilya, paniki, at maliliit na daga. Ang kalapitan ng Ilog Cher at ang pagkakaroon ng isang komunal na lawa ay umaakit ng ilang grey heron. Kapansin-pansin, ang komune ay nasa ruta ng pandarayuhan ng mga common crane, na palaging lumilipat patimog sa taglagas at hilaga muli sa Pebrero at Marso.

===Heolohiya===
Sa isang base ng [[Bajocian]] lacustrine limestone, isang pinaghalong halos makapal na slabs na naglalaman ng kaunting silicified limestone at mga detrital pocket na resulta ng mga proseso ng karst na humahantong sa pagbuo ng mga iron oxide, ang heolohiya ng Chavannes ay nag-aalok ng ilang kawili-wiling ebidensya ng mga Quaternary episode. Hindi gaanong halata kaysa sa katabing mga pormasyon sa ibabaw ng [[Châteauneuf-sur-Cher]], na kabilang sa mga itaas na terasa ng Ilog Cher (pagkakaroon ng mga buhangin na walang silt), ang ilang halos leached remnants ay nagpapatotoo sa mga fluvial silts, mga pinaghalong buhangin at clay na nagmula sa detrital. Ang mga pormasyong ito sa ibabaw ay manipis (wala pang 1 metro). Ang mga kontemporaryong pamamaraan sa agrikultura (pag-aararo o paglilinis) ay nagbibigay-daan sa atin na masuri ang kalapitan ng ''bedrock''.

Sa pinagmumulan ng batis na kilala bilang batis ''Chevrier'', isang kawili-wiling kababalaghan ang maaaring maobserbahan. Sa fault na humahati sa limestone plateau, isang abot-tanaw ng organikong bagay, na resulta ng agnas ng mga halaman (mga tambo – lokal na tinatawag na ''arrauches'', atbp.), ang nabuo sa paglipas ng panahon upang bumuo ng isang itim na lupa, na nagkakamaling natukoy bilang peat.&lt;ref&gt;Les parcelles en aval de l'étang dites ''le marais de Chavannes'' ont été classées en 2012 site naturel protégé. C'est le ''Conservatoire des espaces naturels de la région Centre'' qui par convention avec la commune et sur la base d'un bail emphytéotique de 20 ans doit en assurer la conservation et le développement. Voir [http://www.cen-centre.org/du-local-au-regional/le-reseau-despaces-naturels/29-cher/269-marais-de-chavannes-le ici]&lt;/ref&gt; Ang depositong ito, na nananatiling palaging mamasa-masa sa buong taon, ay ginagamit sa mga pribadong hardin ng gulay.&lt;ref&gt;Un texte daté du début du XVIe siècle, accorde la jouissance des arrauches et le pacage des bêtes aux ''foyers'' de Chavannes. Chaque maison de Chavannes avait la ''jouissance'' (ou l'usufruit) de ce terrain, mais n'en était pas propriétaire - Source : Archives Départementales du Cher.&lt;/ref&gt;

==Pangalan==
Mula sa pinagmulang pre-Celtic, ang Huling Latin na ''capanna'', na nangangahulugang kubo, ay lumilitaw sa Isidore ng Sevilla, ika-7 siglo: “Tugurium, parva casa est: hoc rustici capanna vocant” (''Origines ou Étymologies'', XV, 12). Ang ''Capanna'' ay lumalambot sa ''cavanna'' sa ''Reichenau Glossary'', ika-8 siglo, kung saan ang ''tugurium'' ay isinalin bilang ''cavanna''; ang salita ay unang kilala sa pangmaramihan, pagkatapos ay sa isahan. Binubuo ng ''capanna'' at ng kolektibong hulaping ''-ia'', ang Huling Latin na ''capannia'' ay nangangahulugang grupo ng mga kubo, mga tirahan sa kanayunan. Ang accusative plural na ''capannas'' ay nagiging ''chavannes'', kadalasang isinasalin bilang ''chavagnes'', na may parehong kahulugan ng ''capannia'' at nangangahulugang: grupo ng mga kubo, mga tirahan sa kanayunan (FEW, II, 244a), isang kahulugang pinagtibay sa Pranses: grupo ng mga kubo, mga tirahan sa kanayunan.

Chavano, 1204 (Mga Arkibos ng Kagawaran ng Cher-8 H 38); Apud Chavanes, 1217 (Mga Arkibos ng Kagawaran ng Cher-8 H 38); Chevanes, 1217 (Mga Arkibos ng Kagawaran ng Cher-8 H 38); Parokya ng Chavanes, 1221 (Mga Arkibos ng Kagawaran ng Cher-8 H 38); Chavanes, 1221 (Mga Arkibos ng Kagawaran ng Cher-8 H 38); Parokya ng Chavenis, 1292 (Mga Arkibos ng Kagawaran ng Cher-8 H 38); Parokya ng Chevanes, 1298 (Mga Arkibos ng Kagawaran ng Cher-8 H 38); Chaveynes, 1390 (Mga Arkibos ng Kagawaran ng Cher-8 H 39); Ang parokya ng Chavenes, 1405 (Mga Arkibos ng Kagawaran ng Cher-E, seigneury ng Saint-Amand-Montrond); Nayon at bukid ng Chavannes, 1468 (Mga Arkibos ng Kagawaran ng Cher-8 H 39); Ang parokya ng Chavaynes, 1545 (Cher Departmental Archives-E, seigneury ng Saint-Amand-Montrond); Chavannes, nayon [ng halalan ng Saint Amand], 1569 (Nicolay, Pangkalahatang Paglalarawan ng Bourbonnais, p. 129); Chavannes, 1569 (Nicolay, Pangkalahatang Paglalarawan ng Bourbonnais, p. 132); Ang parokya ng Chavennes, 1580 (Cher Departmental Archives-8 H 40); Ang maliit na sakahan ng Chavanne, 1772 (A.D. 18-E, seigneury ng Saint-Amand-Montrond); Chavannes, Nobyembre 6, 1788 (Cher Departmental Archives-C 1109, Saint-Amand-Montrond Election); Chavanne, ika-18 siglo (Cassini Map). Iminungkahing pagsasanib ng Serruelles sa Chavannes, 1840 (Pambansang Arkibos-F 2 II Cher 1).

==Kasaysayan==
{{expand section}}

==Mga nayon ng Chavannes==
* Celon
* Boisday
* Bois Sapiens
* Coudron
* Praingnault
* Les Brosses

Ang Coudron ay isang seigneury sa parokya ng Chavannes. Ito ay sunod-sunod na pagmamay-ari, noong ika-15, ika-16, at ika-17 siglo, ng mga pamilyang mula kay Berry na malapit sa korte ng hari: ang mga pamilyang Vulcob at [[Genton]], mga panginoon ng Coudron at Saint-Germain-des-Bois. Pagkatapos, sa pamamagitan ng kasal, ang seigneury ay naipasa sa pamilyang [[Gamaches]], mga panginoon ng Jussy, Quincampoix, at [[Raymond (Cher)]].&lt;ref&gt;Sur la généalogie de la famille de Gamaches, voir Anselme de Sainte-Marie, Ange de Sainte-Rosalie, ''Histoire de la Maison Royale de France et des Officiers de la Couronne'', 1733. Pages 692 sq.&lt;/ref&gt; Ang seigneury ay sa wakas ay naipasa sa pamilyang Gamaches sa pamamagitan ng kasal nina Marie Genton, anak na babae ni Claude Genton, panginoon ng Brosses, Coudron, at Saint-Germain-des-Bois (provost ng mga marshal ng Berry, katiwala ni Marguerite de France), at Marthe de Calonne de Courtebonne. Pinakasalan ni Marie Genton si Claude de Gamaches, panginoon ng Jussy, Quincampoix, at Raymond, noong Oktubre 9, 1626.

Ang mga pamilyang Vulcob, Genton, at Gamaches ay lumahok sa administrasyon ni Berry, bilang mga opisyal ng hukuman at pananalapi o bilang mga opisyal ng militar.&lt;ref&gt;Outre la référence ci-dessus, consulter Gaspard Thaumas de la Thaumassière, ''Histoire de Berry'', 1689. Livre XI, chapitre 21, page 897, ainsi que l'ouvrage de Pierre-Louis Joseph Bétencourt et François Morand, ''Noms Féodaux''. Éditions Schlesinger Frères, 1867, page 190.&lt;/ref&gt; Mahalagang tandaan na isa sa mga kapatid ni Claude de Gamaches (asawa ni Marie de Genton), si Charles de Gamaches, Panginoon ng [[Châteaumeillant]], ay nagpakasal kay Éléonore Eyquem de Montaigne, anak na babae ni Michel Eyquem de [[Montaigne]].

Ang Château de Coudron, na makikita pa rin sa mga mapa ng ika-18 siglo (Trudaine Atlas), ay nawasak. Tanging ang mga pundasyon at mga gusaling pang-bukid lamang ang natitira.&lt;ref&gt;Atlas de Trudaine pour la généralité de Bourges. no. 11. Route de Bourges à Montluçon par Saint-Amand, depuis Bourges jusqu'au moulin de Beaumont près Urset. 8 cartes 3/4&quot;. &quot;Route de Bourges à Montluçon jusqu'et au-delà Saint-Amand&quot;. Portion de route traversant le bois de &quot;Coudron&quot; jusqu'au village et château de &quot;Coudron&quot;, à hauteur de Barantheaume (&quot;Barantios&quot;). Aquarelle visible à cette [https://www.culture.gouv.fr/Wave/image/archim/trudaine/frdafanchat_8463p014r01-p.jpg adresse]&lt;/ref&gt;

*Le Plaix
*Le Pringnault

==Ekonomiya==
Ang lokal na ekonomiya ay pangunahing nailalarawan sa pamamagitan ng mga sakahan na nakatuon sa masinsinang pagtatanim ng mga cereal at oilseed. Ang mga sakahang ito ay kakaunti sa bilang dahil sa magkakasunod na mga patakaran sa agrikultura na ipinatupad mula noong dekada 1960, na naglalayong—at patuloy na naglalayong—para sa mataas na produktibidad na naging posible sa pamamagitan ng mekanisasyon ng mga pamamaraan ng pagsasaka. Samakatuwid, ang mga mapagkukunang pang-ekonomiya ng munisipalidad ay hindi nakabatay sa ganitong uri ng aktibidad, na ang mga pamamaraan ng produksyon ay nangangailangan ng kaunting trabaho. Ang saklaw ng aktibidad na pang-ekonomiya ay nakasalalay sa trabaho sa labas ng munisipalidad (mga trabaho sa sektor ng serbisyo, pagmamanupaktura, logistik) at ang kalapitan ng lungsod ng Bourges; ang mga retirado at ang mga wala sa workforce ay bumubuo ng isang malaking bahagi ng populasyon ng munisipalidad. Dahil sa maliit na populasyon, ang mga pribadong negosyo (sa labas ng sektor ng agrikultura) ay limitado sa bilang (pagkukumpuni ng kotse, pagsasaayos ng bahay, mga restawran). Nakikinabang din ang munisipalidad mula sa buwis sa negosyo na binabayaran ng kumpanya ng APRR motorway, dahil ang isang bahagi ng A71 motorway ay dumadaan sa teritoryo nito.

==Mga lugar at monumento==
[[File:Église Sainte-Anne, Chavannes.JPG|thumb|right|Église Sainte-Anne, Chavannes.]]
[[File:Église Sainte-Anne, Chavannes (2).JPG|thumb|right|Église Sainte-Anne, Chavannes (2).]]

* Simbahan ni Santa Ana.

==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Chavannes (Cher).svg|thumb|Chavannes]]

''May pahabang pares na nakabaligtad: una o may koronang laurel na bertikal, pangalawa ay asul na may tungkos ng trigo o nakatali na mga gules, pangatlo ay may pilak na bukas na kubo na bato na gawa sa mason na sable, isang pilak na fleur-de-lis sa hardin sa gitna ng partisyon.''&lt;ref&gt;[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=19832 Eskudo de armas ng Chavannes]&lt;/ref&gt;

Ang koronang laurel ay kumakatawan sa Romanong nakaraan ng komyun, ang tungkos ng trigo ay nagpapaalala sa kasalukuyang pagsasaka ng cereal, ang kubo na gawa sa tuyong bato ay nagpapaalala sa maraming naglahong ubasan, at ang fleur-de-lis ay isang katangian ni Santa Ana, ang patron ng parokya.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Chavannes, Cher]]
[[Kategorya:Cher (departamento)]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]</text>
      <sha1>575bx9hordqu5tmde0kd3u0j50rq1e8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206025</id>
      <parentid>2206021</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T09:42:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lugar */</comment>
      <origin>2206025</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15443" sha1="4optdzjbgz07l6ggn1myo9rdi1kjj4y" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = Chavannes
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Mairie de Chavannes (Cher).JPG
|image_caption = Ang munisipyo.
|image_shield = Blason ville fr Chavannes (Cher).svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Chavannes
|subdivision_type       = Bansa
|subdivision_name       = {{Flag|France}}
|subdivision_type1      = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] 
|subdivision_name1      = [[Centre-Val de Loire]]
|subdivision_type2      = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2      = [[Cher (departamento)|Cher]]
|subdivision_type3      =  Arrondissement
|subdivision_name3      = [[Arrondissement of Saint-Amand-Montrond|Saint-Amand-Montrond]]
|subdivision_type4      = 
|subdivision_name4      =
|leader_title = Alkade (2020–2026)
|leader_name = Guy Moreau&lt;ref&gt;{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|publisher=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=13 September 2022|language=fr}}&lt;/ref&gt;
|area_total_km2           = 24.06
|population_as_of = 2023
|population_total = 151
|population_density_km2 = auto
|website = 
|coordinates            = {{coord|46.8539|2.3764|format=dms|display=inline,title}}
|postal_code = 18063/18190
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|elevation_min_m = 155
|elevation_max_m = 179
|elevation_m = 170
}}

Ang '''Chavannes''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Pransiya]] na matatagpuan sa departamento ng [[Cher (departamento)|Cher]] sa rehiyon ng [[Centre-Val de Loire]].

Dahil nalantad sa isang nabagong klima ng karagatan, ito ay pinadadalhan ng ilog Marais at dalawang maliliit na daluyan ng tubig. Ipinagmamalaki ng komyun ang isang kahanga-hangang likas na pamana, kabilang ang isang protektadong natural na lugar na may interes sa ekolohiya, fauna, at bulaklak.

Ang Chavannes ay isang rural na komyun na may populasyon na 151 noong 2023, na umabot sa pinakamataas na bilang ng mga naninirahan na 354 noong 1856. Ito ay bahagi ng kalakhang lugar ng Bourges.

==Heograpiya==
Ang komyun ng Chavannes ay matatagpuan 28 km timog ng [[Bourges]] at 20 km hilagang-kanluran ng [[Saint-Amand-Montrond]], sa katimugang gilid ng Paris Basin. Sa timog ng komyun, sa kabila ng [[Ilog Cher]], nagsisimula ang mga tanawin ng katimugang rehiyon ng [[Boischaut]], at ilang distansya (40 km), ang mga paanan ng Massif Central ([[Creuse]]), ang dating teritoryo ng [[Marche (lalawigan sa Pransiya)|La Marche]]. Ito ay matatagpuan 10 km hilagang-kanluran ng [[Bruère-Allichamps]], isang komyun na nagsasabing nasa sentrong heograpikal ng Pransiya kasama ang [[Épineuil-le-Fleuriel]], at 13 km mula sa [[Noirlac]] Abbey. Sa ilalim ng [[Ancien Régime]] at hanggang 1790, ang Chavannes ay itinalaga bilang bahagi ng rehiyon ng [[Bourbonnais]];&lt;ref&gt;Même en 1844, dans son &quot;Dictionnaire des communes de France&quot;, page 569, son auteur [[Girault de Saint Pargeau]], donne Chavannes en Bourbonnais.&lt;/ref&gt; noong 1790, ang mga kalapit na komyun ng Saint-Loup-des-Chaumes at Uzay-le-Venon ang bumuo ng hangganan ng Bourbonnais.

Sa administratibo, ang Chavannes ay kabilang sa [[kanton ng Trouy]]. Matatagpuan sa katimugang gilid ng lacustrine limestone plateau ng [[Champagne berrichonne]], ang nayon ay 2 km lamang ang layo mula sa Ilog Cher.

===Lugar===
Ang komyun ay isang patag, bukas na lugar sa kanayunan, bunga ng makasaysayang paglilinis ng lupa at kampanya ng pagsasama-sama ng lupa noong huling bahagi ng dekada 1970. Ang mga bakod (kilala sa lokal bilang ''bouchures'') ay bihira, kung hindi man wala, dahil sa mga kasanayan at pamamaraan sa agrikultura na pangunahing nakatuon sa pagtatanim ng trigo, mga buto ng langis, at mais. Iisa lamang ang batis na naitala, ang batis ng Chevrier, na nagmumula sa mga bukal na pinapakain ng mababaw na talaan ng tubig at dumadaloy mula sa timog-kanluran ng nayon sa halos tuwid na linya patungo sa Ilog Cher.

Ang batis na ito, na nagpapakain sa isang artipisyal na lawa (na pumapalit sa lumang medyebal na lawa ng Chevrier, na ginagamit pa rin noong ika-19 na siglo), ay matatagpuan sa isang fault line na puno ng organikong bagay (peat). Ito ang pinakamababang punto sa komyun.

Isang grupo ng mga lumang quarry ng limestone, na ginagamit para sa mga materyales sa pagtatayo at para sa pagpuno ng mga kalsada, ay matatagpuan sa loob ng teritoryo ng komyun. Ang mga quarry na ito, na ngayon ay hindi na aktibo, ay dating ginamit bilang mga landfill. Dahil tinutubuan ng mga halaman, bumubuo ang mga ito ng mga kakahuyan na may iba't ibang laki.

Ilang operasyon ng pagtotroso, na may magkahalong mga puno ng oak, hornbeam, wild cherry, at fir, ang pumuputol sa nakakabagot na tanawing ito sa kanayunan. Ang pinakamalaking kakahuyan ay ang kakahuyan ng Bouard, na matatagpuan sa hilagang-silangan ng nayon. Ang kakahuyang ito ay pag-aari ng munisipyo at nasa hangganan ng kagubatan ng estado ng Soudrain, na umaabot dito sa hilaga. 1.5 km sa timog ng nayon, isang pribadong grupo ng panggugubat ang namamahala sa kakahuyan ng Sapiens, isang lugar na 2 km ang haba at ilang daang metro ang lapad.

Ang tanawing kanayunan, na labis na naapektuhan ng aktibidad ng tao, ay nag-iiwan ng kaunting espasyo para sa natural na mga hayop, na medyo limitado sa ilang uri na ang kaligtasan ay bahagyang nakasalalay sa mga mahigpit na regulasyon na namamahala sa pangangaso: ''roe deer'', ''wild boar'', ilang bihirang ''malalaking usa'', ''common buzzard'', ''sparrowhawk'', ''European hare'', kunehong Europeo, ''partridge'', ''fox'', ardilya, paniki, at maliliit na daga. Ang kalapitan ng Ilog Cher at ang pagkakaroon ng isang komunal na lawa ay umaakit ng ilang grey heron. Kapansin-pansin, ang komune ay nasa ruta ng pandarayuhan ng mga common crane, na palaging lumilipat patimog sa taglagas at hilaga muli sa Pebrero at Marso.

===Heolohiya===
Sa isang base ng [[Bajocian]] lacustrine limestone, isang pinaghalong halos makapal na slabs na naglalaman ng kaunting silicified limestone at mga detrital pocket na resulta ng mga proseso ng karst na humahantong sa pagbuo ng mga iron oxide, ang heolohiya ng Chavannes ay nag-aalok ng ilang kawili-wiling ebidensya ng mga Quaternary episode. Hindi gaanong halata kaysa sa katabing mga pormasyon sa ibabaw ng [[Châteauneuf-sur-Cher]], na kabilang sa mga itaas na terasa ng Ilog Cher (pagkakaroon ng mga buhangin na walang silt), ang ilang halos leached remnants ay nagpapatotoo sa mga fluvial silts, mga pinaghalong buhangin at clay na nagmula sa detrital. Ang mga pormasyong ito sa ibabaw ay manipis (wala pang 1 metro). Ang mga kontemporaryong pamamaraan sa agrikultura (pag-aararo o paglilinis) ay nagbibigay-daan sa atin na masuri ang kalapitan ng ''bedrock''.

Sa pinagmumulan ng batis na kilala bilang batis ''Chevrier'', isang kawili-wiling kababalaghan ang maaaring maobserbahan. Sa fault na humahati sa limestone plateau, isang abot-tanaw ng organikong bagay, na resulta ng agnas ng mga halaman (mga tambo – lokal na tinatawag na ''arrauches'', atbp.), ang nabuo sa paglipas ng panahon upang bumuo ng isang itim na lupa, na nagkakamaling natukoy bilang peat.&lt;ref&gt;Les parcelles en aval de l'étang dites ''le marais de Chavannes'' ont été classées en 2012 site naturel protégé. C'est le ''Conservatoire des espaces naturels de la région Centre'' qui par convention avec la commune et sur la base d'un bail emphytéotique de 20 ans doit en assurer la conservation et le développement. Voir [http://www.cen-centre.org/du-local-au-regional/le-reseau-despaces-naturels/29-cher/269-marais-de-chavannes-le ici]&lt;/ref&gt; Ang depositong ito, na nananatiling palaging mamasa-masa sa buong taon, ay ginagamit sa mga pribadong hardin ng gulay.&lt;ref&gt;Un texte daté du début du XVIe siècle, accorde la jouissance des arrauches et le pacage des bêtes aux ''foyers'' de Chavannes. Chaque maison de Chavannes avait la ''jouissance'' (ou l'usufruit) de ce terrain, mais n'en était pas propriétaire - Source : Archives Départementales du Cher.&lt;/ref&gt;

==Pangalan==
Mula sa pinagmulang pre-Celtic, ang Huling Latin na ''capanna'', na nangangahulugang kubo, ay lumilitaw sa Isidore ng Sevilla, ika-7 siglo: “Tugurium, parva casa est: hoc rustici capanna vocant” (''Origines ou Étymologies'', XV, 12). Ang ''Capanna'' ay lumalambot sa ''cavanna'' sa ''Reichenau Glossary'', ika-8 siglo, kung saan ang ''tugurium'' ay isinalin bilang ''cavanna''; ang salita ay unang kilala sa pangmaramihan, pagkatapos ay sa isahan. Binubuo ng ''capanna'' at ng kolektibong hulaping ''-ia'', ang Huling Latin na ''capannia'' ay nangangahulugang grupo ng mga kubo, mga tirahan sa kanayunan. Ang accusative plural na ''capannas'' ay nagiging ''chavannes'', kadalasang isinasalin bilang ''chavagnes'', na may parehong kahulugan ng ''capannia'' at nangangahulugang: grupo ng mga kubo, mga tirahan sa kanayunan (FEW, II, 244a), isang kahulugang pinagtibay sa Pranses: grupo ng mga kubo, mga tirahan sa kanayunan.

Chavano, 1204 (Mga Arkibos ng Kagawaran ng Cher-8 H 38); Apud Chavanes, 1217 (Mga Arkibos ng Kagawaran ng Cher-8 H 38); Chevanes, 1217 (Mga Arkibos ng Kagawaran ng Cher-8 H 38); Parokya ng Chavanes, 1221 (Mga Arkibos ng Kagawaran ng Cher-8 H 38); Chavanes, 1221 (Mga Arkibos ng Kagawaran ng Cher-8 H 38); Parokya ng Chavenis, 1292 (Mga Arkibos ng Kagawaran ng Cher-8 H 38); Parokya ng Chevanes, 1298 (Mga Arkibos ng Kagawaran ng Cher-8 H 38); Chaveynes, 1390 (Mga Arkibos ng Kagawaran ng Cher-8 H 39); Ang parokya ng Chavenes, 1405 (Mga Arkibos ng Kagawaran ng Cher-E, seigneury ng Saint-Amand-Montrond); Nayon at bukid ng Chavannes, 1468 (Mga Arkibos ng Kagawaran ng Cher-8 H 39); Ang parokya ng Chavaynes, 1545 (Cher Departmental Archives-E, seigneury ng Saint-Amand-Montrond); Chavannes, nayon [ng halalan ng Saint Amand], 1569 (Nicolay, Pangkalahatang Paglalarawan ng Bourbonnais, p. 129); Chavannes, 1569 (Nicolay, Pangkalahatang Paglalarawan ng Bourbonnais, p. 132); Ang parokya ng Chavennes, 1580 (Cher Departmental Archives-8 H 40); Ang maliit na sakahan ng Chavanne, 1772 (A.D. 18-E, seigneury ng Saint-Amand-Montrond); Chavannes, Nobyembre 6, 1788 (Cher Departmental Archives-C 1109, Saint-Amand-Montrond Election); Chavanne, ika-18 siglo (Cassini Map). Iminungkahing pagsasanib ng Serruelles sa Chavannes, 1840 (Pambansang Arkibos-F 2 II Cher 1).

==Kasaysayan==
{{expand section}}

==Mga nayon ng Chavannes==
* Celon
* Boisday
* Bois Sapiens
* Coudron
* Praingnault
* Les Brosses

Ang Coudron ay isang seigneury sa parokya ng Chavannes. Ito ay sunod-sunod na pagmamay-ari, noong ika-15, ika-16, at ika-17 siglo, ng mga pamilyang mula kay Berry na malapit sa korte ng hari: ang mga pamilyang Vulcob at [[Genton]], mga panginoon ng Coudron at Saint-Germain-des-Bois. Pagkatapos, sa pamamagitan ng kasal, ang seigneury ay naipasa sa pamilyang [[Gamaches]], mga panginoon ng Jussy, Quincampoix, at [[Raymond (Cher)]].&lt;ref&gt;Sur la généalogie de la famille de Gamaches, voir Anselme de Sainte-Marie, Ange de Sainte-Rosalie, ''Histoire de la Maison Royale de France et des Officiers de la Couronne'', 1733. Pages 692 sq.&lt;/ref&gt; Ang seigneury ay sa wakas ay naipasa sa pamilyang Gamaches sa pamamagitan ng kasal nina Marie Genton, anak na babae ni Claude Genton, panginoon ng Brosses, Coudron, at Saint-Germain-des-Bois (provost ng mga marshal ng Berry, katiwala ni Marguerite de France), at Marthe de Calonne de Courtebonne. Pinakasalan ni Marie Genton si Claude de Gamaches, panginoon ng Jussy, Quincampoix, at Raymond, noong Oktubre 9, 1626.

Ang mga pamilyang Vulcob, Genton, at Gamaches ay lumahok sa administrasyon ni Berry, bilang mga opisyal ng hukuman at pananalapi o bilang mga opisyal ng militar.&lt;ref&gt;Outre la référence ci-dessus, consulter Gaspard Thaumas de la Thaumassière, ''Histoire de Berry'', 1689. Livre XI, chapitre 21, page 897, ainsi que l'ouvrage de Pierre-Louis Joseph Bétencourt et François Morand, ''Noms Féodaux''. Éditions Schlesinger Frères, 1867, page 190.&lt;/ref&gt; Mahalagang tandaan na isa sa mga kapatid ni Claude de Gamaches (asawa ni Marie de Genton), si Charles de Gamaches, Panginoon ng [[Châteaumeillant]], ay nagpakasal kay Éléonore Eyquem de Montaigne, anak na babae ni Michel Eyquem de [[Montaigne]].

Ang Château de Coudron, na makikita pa rin sa mga mapa ng ika-18 siglo (Trudaine Atlas), ay nawasak. Tanging ang mga pundasyon at mga gusaling pang-bukid lamang ang natitira.&lt;ref&gt;Atlas de Trudaine pour la généralité de Bourges. no. 11. Route de Bourges à Montluçon par Saint-Amand, depuis Bourges jusqu'au moulin de Beaumont près Urset. 8 cartes 3/4&quot;. &quot;Route de Bourges à Montluçon jusqu'et au-delà Saint-Amand&quot;. Portion de route traversant le bois de &quot;Coudron&quot; jusqu'au village et château de &quot;Coudron&quot;, à hauteur de Barantheaume (&quot;Barantios&quot;). Aquarelle visible à cette [https://www.culture.gouv.fr/Wave/image/archim/trudaine/frdafanchat_8463p014r01-p.jpg adresse]&lt;/ref&gt;

*Le Plaix
*Le Pringnault

==Ekonomiya==
Ang lokal na ekonomiya ay pangunahing nailalarawan sa pamamagitan ng mga sakahan na nakatuon sa masinsinang pagtatanim ng mga cereal at oilseed. Ang mga sakahang ito ay kakaunti sa bilang dahil sa magkakasunod na mga patakaran sa agrikultura na ipinatupad mula noong dekada 1960, na naglalayong—at patuloy na naglalayong—para sa mataas na produktibidad na naging posible sa pamamagitan ng mekanisasyon ng mga pamamaraan ng pagsasaka. Samakatuwid, ang mga mapagkukunang pang-ekonomiya ng munisipalidad ay hindi nakabatay sa ganitong uri ng aktibidad, na ang mga pamamaraan ng produksyon ay nangangailangan ng kaunting trabaho. Ang saklaw ng aktibidad na pang-ekonomiya ay nakasalalay sa trabaho sa labas ng munisipalidad (mga trabaho sa sektor ng serbisyo, pagmamanupaktura, logistik) at ang kalapitan ng lungsod ng Bourges; ang mga retirado at ang mga wala sa workforce ay bumubuo ng isang malaking bahagi ng populasyon ng munisipalidad. Dahil sa maliit na populasyon, ang mga pribadong negosyo (sa labas ng sektor ng agrikultura) ay limitado sa bilang (pagkukumpuni ng kotse, pagsasaayos ng bahay, mga restawran). Nakikinabang din ang munisipalidad mula sa buwis sa negosyo na binabayaran ng kumpanya ng APRR motorway, dahil ang isang bahagi ng A71 motorway ay dumadaan sa teritoryo nito.

==Mga lugar at monumento==
[[File:Église Sainte-Anne, Chavannes.JPG|thumb|right|Église Sainte-Anne, Chavannes.]]
[[File:Église Sainte-Anne, Chavannes (2).JPG|thumb|right|Église Sainte-Anne, Chavannes (2).]]

* Simbahan ni Santa Ana.

==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Chavannes (Cher).svg|thumb|Chavannes]]

''May pahabang pares na nakabaligtad: una o may koronang laurel na bertikal, pangalawa ay asul na may tungkos ng trigo o nakatali na mga gules, pangatlo ay may pilak na bukas na kubo na bato na gawa sa mason na sable, isang pilak na fleur-de-lis sa hardin sa gitna ng partisyon.''&lt;ref&gt;[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=19832 Eskudo de armas ng Chavannes]&lt;/ref&gt;

Ang koronang laurel ay kumakatawan sa Romanong nakaraan ng komyun, ang tungkos ng trigo ay nagpapaalala sa kasalukuyang pagsasaka ng cereal, ang kubo na gawa sa tuyong bato ay nagpapaalala sa maraming naglahong ubasan, at ang fleur-de-lis ay isang katangian ni Santa Ana, ang patron ng parokya.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Chavannes, Cher]]
[[Kategorya:Cher (departamento)]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]</text>
      <sha1>4optdzjbgz07l6ggn1myo9rdi1kjj4y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Koulamoutou</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338100</id>
    <revision>
      <id>2206022</id>
      <timestamp>2026-05-03T09:14:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2206022</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7645" sha1="r1siwz6xcs4maelqhngwhhp3qh9es1a" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--&gt;
&lt;!-- Basic info  ----------------&gt;
|official_name          = Koulamoutou
|other_name             = Kulamutu
|native_name            =  &lt;!-- for cities whose native name is not in English --&gt;
|nickname               = 
|settlement_type        = Bayan&lt;!--For Town or Village (Leave blank for the default City)--&gt;
|motto                  =
&lt;!-- images and maps  -----------&gt;
|image_skyline          = Koulamoutou.jpg
|imagesize              = 300px
|image_caption          = 
|image_flag             = 
|flag_size              =
|image_seal             = 
|seal_size              =
|image_shield           = Coat of arms of Koulamoutou, Gabon.svg
|shield_size            =
|image_blank_emblem     = 
|blank_emblem_type      =
|blank_emblem_size      =
|image_map              = 
|mapsize                = 
|map_caption            = 
|image_map1             = 
|mapsize1               = 
|map_caption1           = 
|image_dot_map          =
|dot_mapsize            =
|dot_map_caption        =
|dot_x =  |dot_y =
|pushpin_map            = Gabon &lt;!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --&gt;
|pushpin_label_position =bottom
|pushpin_mapsize        =300
|pushpin_map_caption    =Lokasyon sa Gabon&lt;!-- Location ------------------&gt;
|subdivision_type       = Country
|subdivision_name       = {{flag|Gabon}}
|subdivision_type1      = [[Mga Lalawigan ng Gabon|Lalawigan]] 
|subdivision_name1      = [[Lalawigan ng Ogooué-Lolo]]
|subdivision_type2      = [[Mga Departmento ng Gabon|Departmento]]
|subdivision_name2      = [[Lolo-Bouenguedi]]
|subdivision_type3      = 
|subdivision_name3      = 
|subdivision_type4      = 
|subdivision_name4      =
&lt;!-- Politics -----------------&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           = Alkalde
|leader_name            = Victor Ngouassanga
|leader_title1          =  &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|leader_title2          =
|leader_name2           =
|leader_title3          =
|leader_name3           =
|leader_title4          =
|leader_name4           =
|established_title      =  &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       = 
|established_title2     =  &lt;!-- Incorporated (town) --&gt;
|established_date2      = 
|established_title3     =  &lt;!-- Incorporated (city) --&gt;
|established_date3      =
&lt;!-- Area    ---------------------&gt;
|area_magnitude         = 
|unit_pref                =Imperial &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 
|area_land_km2            = &lt;!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--&gt;
|area_water_km2           =
|area_total_sq_mi         =
|area_land_sq_mi          =
|area_water_sq_mi         =
|area_water_percent       =
|area_urban_km2           =
|area_urban_sq_mi         =
|area_metro_km2           =
|area_metro_sq_mi         =
|area_blank1_title        =
|area_blank1_km2          =
|area_blank1_sq_mi        =
&lt;!-- Population   -----------------------&gt;
|population_as_of               = 2010
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 16,222
|population_density_km2         =
|population_density_sq_mi       =
|population_metro               =
|population_density_metro_km2   =
|population_density_metro_sq_mi =
|population_urban               =
|population_density_urban_km2   =
|population_density_urban_sq_mi =
|population_blank1_title        =Ethnicities
|population_blank1              =
|population_blank2_title        =Religions
|population_blank2              =
|population_density_blank1_km2 =   
|population_density_blank1_sq_mi =
&lt;!-- General information  ---------------&gt;
|timezone               = 
|utc_offset             = 
|timezone_DST           = 
|utc_offset_DST         = 
|coordinates            = {{coord|1|8|S|12|29|E|region:GA|display=inline;title}}
|elevation_footnotes    =  &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            = 
|elevation_ft           = &lt;!-- accord. to Google Earth--&gt;
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --------&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|blank1_name            =
|blank1_info            =
|website                = 
|footnotes              = 
}}

Ang '''Koulamoutou''' ay ang bayan o kabisera ng [[Lalawigan ng Ogooué-Lolo]] sa silangang-gitnang [[Gabon]], na may populasyon na humigit-kumulang 16,000 katao. Ito ay matatagpuan sa tagpuan ng [[Ilog Lolo]] at [[Ilog Bouenguidi]] at sa kalsadang N6. Ang bayan ay [[Paliparan ng Koulamoutou|may paliparan]] at binuo ng isang Ministro ng Turismo na ipinanganak sa isang kalapit na nayon.

Ang bayan ay may museo, sinehan, paliparan at kilala rin sa panggabing buhay nito. Ang mga [[Kabundukan ng du Chaillu]] at ang [[Talon ng Mbougou]] ay matatagpuan malapit sa Koulamoutou.

==Heograpiya==
===Sitwasyon===
Ang Koulamoutou ay hinahati ng [[Ilog Bouenguidi]], na naghahati sa bayan sa dalawang pampang. Ang kanang pampang ay tahanan ng karamihan sa mga pampublikong gusali, mga tanggapan ng gobyerno, ang Koto leisure complex, ang Paul Kouya Media and Information Center (CDI), at isang studio ng pelikula at telebisyon. Ang kaliwang pampang ay naglalaman ng mga residential area na tinitirhan ng iba't ibang grupong etniko na bumubuo sa lokal na populasyon (Nzebi, Pové, Akélé, at Massango). Ang kaliwang pampang na ito, na itinuturing ng maraming residente ng Koulamoutou na masigla, ay nagtatampok din ng interseksyon ng Édouard Mambenda, ang paaralan ng Notre-Dame de la Salette, ang ''Paul Kouya Scientific and Technological High School'',&lt;ref&gt;{{Cite web |language=en |title=BaubleBar Outlet : Disney,Jewelry And Sports |url=http://www.lstpaulkouya.com |website=LSTPAULKOUYA |access-date=2023-12-04}}&lt;/ref&gt; at mga kapitbahayan ng uring manggagawa, na pawang sulit bisitahin. Ang mga pangunahing kapitbahayan ng Koulamoutou ay: Ménage, Mikalou &quot;La Concorde&quot;, Bambomo, Babambo, Bouvendo, Mandji, Koungou, Bakélé, Mayang, Mibaka, at Moussesse.

Lumalawak ang lungsod kasabay ng pagpapaunlad ng pabahay sa Idzamba o Koulamoutou II, at mga bagong kapitbahayan tulad ng DIBA-DIBA.

===Lupain===
Ang Koulamoutou, na kilala rin sa lokal bilang Km Lungsod o Kaboul, ay may malawak na bulubunduking lupain. Ang lungsod ay mayroon ding napaka-ulan na klima sa ekwador tuwing tag-ulan at napakainit na klima tuwing tag-araw. Bukod sa Ilog Bouenguidi, ang lungsod ay tinatawid ng [[Ilog Lolo]], isang sanga ng [[Ilog Ogooué]], kung saan kinuha ang pangalan ng lalawigan, na administratibong itinalaga ng G7 bilang ikapitong lalawigan.

==Kasaysayan==
Ang Koula-Moutou ay nagmula sa salitang &quot;Kouloumoutou&quot; sa wikang Nzebi na nangangahulugang &quot;Patriyarka&quot; o &quot;kolomoto&quot; na nangangahulugang matandang tao (o nakatatanda) sa wikang [[Wikang Vove|Ghé-vové]] (sinasalita ng mga Povés).

==Ekonomiya==
Tulad ng karamihan sa mga kabisera ng probinsya sa bansa (maliban sa [[Libreville]] at [[Port-Gentil]]), ang Koula-Moutou ay isang administratibong bayan kung saan ang karamihan sa mga nagtatrabahong populasyon ay mga kawani ng gobyerno. Gayunpaman, ang pagpapakilala ng pagtatanim ng kape at [[kakaw]], pati na rin ang pagtotroso (nasa katamtamang antas pa rin), ay nakatulong upang mapalakas ang lokal na ekonomiya.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Koulamoutou]]
[[Kategorya:Gabon]]</text>
      <sha1>r1siwz6xcs4maelqhngwhhp3qh9es1a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mitzic</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338101</id>
    <revision>
      <id>2206023</id>
      <timestamp>2026-05-03T09:28:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2206023</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7168" sha1="5m0b71vqds2cdwv8nfttkwzsvwvg2fv" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--&gt;
&lt;!-- Basic info  ----------------&gt;| official_name                   = Mitzic
| other_name                      = 
| native_name                     = &lt;!-- for cities whose native name is not in English --&gt;
| nickname                        = 
| settlement_type                 = Bayan
| motto                           = &lt;!-- images and maps  -----------&gt;
| image_skyline                   = 
| imagesize                       = 
| image_caption                   = 
| image_flag                      = 
| flag_size                       = 
| image_seal                      = 
| seal_size                       = 
| image_shield                    = Mitzic.jpg
| shield_size                     = 
| image_blank_emblem              = 
| blank_emblem_type               = 
| blank_emblem_size               = 
| image_map                       = 
| mapsize                         = 
| map_caption                     = 
| image_map1                      = 
| mapsize1                        = 
| map_caption1                    = 
| image_dot_map                   = 
| dot_mapsize                     = 
| dot_map_caption                 = 
| dot_x                           = 
| dot_y                           = 
| pushpin_map                     = Gabon &lt;!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --&gt;
| pushpin_label_position          = bottom
| pushpin_mapsize                 = 300
| pushpin_map_caption             = Lokasyon sa Gabon&lt;!-- Location ------------------&gt;
| subdivision_type                = Bansa
| subdivision_name                = {{flag|Gabon}}
| subdivision_type1               = [[Mga Lalawigan ng Gabon|Lalawigan]]
| subdivision_name1               = [[Lalawigan ng Woleu-Ntem]]
| subdivision_type2               = [[Mga Departmento ng Gabon|Departmento]]
| subdivision_name2               = [[Okano]]
| subdivision_type3               = 
| subdivision_name3               = 
| subdivision_type4               = 
| subdivision_name4               = &lt;!-- Politics -----------------&gt;
| government_footnotes            = 
| government_type                 = [[Mayor-council]]
| leader_title                    = 
| leader_name                     = 
| leader_title1                   = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
| leader_name1                    = 
| leader_title2                   = 
| leader_name2                    = 
| leader_title3                   = 
| leader_name3                    = 
| leader_title4                   = 
| leader_name4                    = 
| established_title               = &lt;!-- Settled --&gt;
| established_date                = 
| established_title2              = &lt;!-- Incorporated (town) --&gt;
| established_date2               = 
| established_title3              = &lt;!-- Incorporated (city) --&gt;
| established_date3               = &lt;!-- Area    ---------------------&gt;
| area_magnitude                  = 
| unit_pref                       = Imperial &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
| area_footnotes                  = 
| area_total_km2                  = 
| area_land_km2                   = &lt;!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--&gt;
| area_water_km2                  = 
| area_total_sq_mi                = 
| area_land_sq_mi                 = 
| area_water_sq_mi                = 
| area_water_percent              = 
| area_urban_km2                  = 
| area_urban_sq_mi                = 
| area_metro_km2                  = 
| area_metro_sq_mi                = 
| area_blank1_title               = 
| area_blank1_km2                 = 
| area_blank1_sq_mi               = &lt;!-- Population   -----------------------&gt;
| population_as_of                = 2009
| population_footnotes            = 
| population_note                 = 
| population_total                = 4926
| population_density_km2          = 
| population_density_sq_mi        = 
| population_metro                = 
| population_density_metro_km2    = 
| population_density_metro_sq_mi  = 
| population_urban                = 
| population_density_urban_km2    = 
| population_density_urban_sq_mi  = 
| population_blank1_title         = Ethnicities
| population_blank1               = 
| population_blank2_title         = Religions
| population_blank2               = 
| population_density_blank1_km2   = 
| population_density_blank1_sq_mi = &lt;!-- General information  ---------------&gt;
| timezone                        = 
| utc_offset                      = +1
| timezone_DST                    = 
| utc_offset_DST                  = 
| coordinates                     = {{coord|0|47|N|11|34|E|region:GA|display=inline}}
| elevation_footnotes             = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
| elevation_m                     = 
| elevation_ft                    = &lt;!-- accord. to Google Earth--&gt;
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --------&gt;| postal_code_type                = &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
| postal_code                     = 
| area_code                       = 
| blank_name                      = 
| blank_info                      = 
| blank1_name                     = 
| blank1_info                     = 
| website                         = 
| footnotes                       = 
| name                            = 
| native_name_lang                = 
}}

Ang '''Mitzic''' ay isang bayan na matatagpuan sa [[lalawigan ng Woleu-Ntem]], [[Gabon]]. Ang Mitzic ay matatagpuan 322.71 km mula sa [[Libreville]], ang kabisera ng Gabon, at 111.47 km mula sa [[Oyem]], ang kabisera ng Woleu-Ntem.

==Kasaysayan==
Ang akda ni Moise Nkoghe Mvé, na pinamagatang ''l'histoire de Mitzic'', ay nagsasalaysay na ang bayan ng Mitzic ay unti-unting itinatag sa pagitan ng 1905 at 1910.

Noong Oktubre 27, 1940, isang detatsment ng [[Malayang Puwersang Pranses]] mula sa [[Cameroon]] ang bumihag sa Mitzic matapos ang ilang labanan sa mga puwersa ng Vichy, kaya isinama ang Gabon sa [[Malayang Pranses na Aprika]].

Noong Pebrero 1947, isang kongreso ang ginanap sa Mitzic, na nagtipon-tipon sa mga kinatawan ng iba't ibang populasyon na nagsasalita ng [[Wikang Fang|Fang]] at may magkakaibang kultura mula sa Gabon, Cameroon, at [[Ekwatoryal Ginea]].&lt;ref&gt;[[Georges Balandier]], « Aspects de l'évolution sociale chez les Fang du Gabon », ''Cahiers internationaux de sociologie'', Paris, Presses universitaires de France, vol. 9,‎ 1950, p. 76-106&lt;/ref&gt;

==Kolonyal na bakas==
Ang bayan ng Mitzic ay may ilang mga gusali na nagmula pa noong panahon ng kolonyal, ang ilan sa mga ito ay nagsilbing mga tanggapan ng administrasyon ng bayan o bilang mga tirahan para sa mga opisyal nito. Ilang mga gusali na pagmamay-ari ng Mataas na Paaralan ng Moïse Nkoghe Mvé ay nagmula rin sa panahong ito ng kolonyal. Ang isa pang pamana ng panahong ito ay ang sementeryo ng bayan para sa mga sundalong Pranses na namatay sa labanan noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]].

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Mitzic]]
[[Kategorya:Gabon]]</text>
      <sha1>5m0b71vqds2cdwv8nfttkwzsvwvg2fv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tchibanga</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338102</id>
    <revision>
      <id>2206024</id>
      <timestamp>2026-05-03T09:40:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2206024</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10217" sha1="a2kgf6ox4hem31w1uceanf8k5sihx55" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--&gt;
&lt;!-- Basic info  ----------------&gt;
|official_name          = Tchibanga
|other_name             =
|native_name            =  &lt;!-- for cities whose native name is not in English --&gt;
|nickname               = 
|settlement_type        = Lungsod&lt;!--For Town or Village (Leave blank for the default City)--&gt;
|motto                  =
&lt;!-- images and maps  -----------&gt;
|image_skyline          = 
|imagesize              = 
|image_caption          = 
|image_flag             = 
|flag_size              =
|image_seal             = 
|seal_size              =
|image_shield           = Coat of arms of Tchibanga, Gabon.svg
|shield_size            =
|image_blank_emblem     = 
|blank_emblem_type      =
|blank_emblem_size      =
|image_map              = 
|mapsize                = 
|map_caption            = 
|image_map1             = 
|mapsize1               = 
|map_caption1           = 
|image_dot_map          =
|pushpin_map            = Gabon &lt;!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --&gt;
|pushpin_label_position =bottom
|pushpin_mapsize        =300
|pushpin_map_caption    =Location in  Gabon&lt;!-- Location ------------------&gt;
|subdivision_type       = Bansa
|subdivision_name       = {{flag|Gabon}}
|subdivision_type1      = [[Mga Lalawigan ng Gabon|Lalawigan]] 
|subdivision_name1      = [[Lalawigan ng Nyanga]]
|subdivision_type2      = [[Mga Departmento ng Gabon|Departmento]]
|subdivision_name2      = [[Mougoutsi]]
|subdivision_type3      = 
|subdivision_name3      = 
|subdivision_type4      = 
|subdivision_name4      =
&lt;!-- Politics -----------------&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           = Alkalde
|leader_name            = Pierre Boussougou
|leader_title1          =  &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|leader_title2          =
|leader_name2           =
|leader_title3          =
|leader_name3           =
|leader_title4          =
|leader_name4           =
|established_title      =  &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       = 
|established_title2     =  &lt;!-- Incorporated (town) --&gt;
|established_date2      = 
|established_title3     =  &lt;!-- Incorporated (city) --&gt;
|established_date3      =
&lt;!-- Area    ---------------------&gt;
|area_magnitude         = 
|unit_pref                =Imperial &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 
|area_land_km2            = &lt;!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--&gt;
|area_water_km2           =
|area_total_sq_mi         =
|area_land_sq_mi          =
|area_water_sq_mi         =
|area_water_percent       =
|area_urban_km2           =
|area_urban_sq_mi         =
|area_metro_km2           =
|area_metro_sq_mi         =
|area_blank1_title        =
|area_blank1_km2          =
|area_blank1_sq_mi        =
&lt;!-- Population   -----------------------&gt;
|population_as_of               =2019
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 53000
|population_density_km2         =
|population_density_sq_mi       =
|population_metro               =
|population_density_metro_km2   =
|population_density_metro_sq_mi =
|population_urban               =
|population_density_urban_km2   =
|population_density_urban_sq_mi =
|population_blank1_title        =Ethnicities
|population_blank1              =
|population_blank2_title        =Religions
|population_blank2              =
|population_density_blank1_km2 =   
|population_density_blank1_sq_mi =
&lt;!-- General information  ---------------&gt;
|timezone               = 
|utc_offset             = 
|timezone_DST           = 
|utc_offset_DST         = 
|coordinates            = {{coord|2|56|0|S|11|0|0|E|region:GA|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    =  &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            = 
|elevation_ft           = &lt;!-- accord. to Google Earth--&gt;
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --------&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|blank1_name            =
|blank1_info            =
|website                = 
|footnotes              = 
}}

Ang '''Tchibanga''' ay isang lungsod sa [[Lalawigan ng Nyanga]] sa katimugang [[Gabon]], na matatagpuan sa [[Ilog Nyanga]]. Ito ay may tinatayang populasyon na 24,000 (2008). Ang bayan ay nasa kalsadang N6 at tahanan ng [[Paliparan ng Tchibanga]] at isang [[pamilihan]]. Ito ay malapit sa [[Talon ng Ivela]].

Ang Tchibanga ay ang kabisera ng lalawigan ng Nyanga. Ang Tchibanga ay tahanan ng humigit-kumulang 15,000 kataong Gabonese, ngunit tahanan din ito ng malaking populasyon ng mga refugee mula sa [[Congo-Brazzaville]]. Ang [[UNHCR]] ay nagpapatakbo ng isang tanggapan doon na nagbibigay ng mga serbisyo para sa mga refugee at mga lokal.&lt;ref&gt;[http://www.unhcr.org/4148013d4.pdf Congolese refugees in Gabon]&lt;/ref&gt; Ang karamihan sa mga taong naninirahan sa Tchibanga, kabilang ang karamihan sa mga refugee ng Congo, ay kabilang sa grupong etniko ng [[Bapounou]].

Ang Tchibanga ay nasa pampang ng [[Ilog Nyanga]]. Ito ay matatagpuan sa katimugang rehiyon ng [[damuhan]] ng Gabon at walang malalim na kapaligirang gubat ng maraming lungsod ng Gabonese. Ang Tchibanga ay may maunlad na distrito ng komersyo, isang ospital, dalawang mataas na paaralan, isang post office, isang malaking simbahang Katoliko, at isang paliparan. Ang isang maliit na planta ng kuryente at isang bukal na may sariwang tubig ay nagbibigay ng kuryente at tubig sa sentro ng bayan. Si Pangulong [[Omar Bongo]] ay may isang bahay-tag-init sa Tchibanga na hindi pa niya nagagamit. Ang Ministro ng Panloob ay mayroon ding bahay doon.

Mapupuntahan ang Tchibanga sa pamamagitan ng labindalawang oras na biyahe sa bush taxi mula [[Libreville]] o sa pamamagitan ng eroplano papuntang Tchibanga Airport. Ang isang lokal na berdeng at puting taxi ay nagkakahalaga ng humigit-kumulang 200 [[CFA Franc|CFA francs]].

Ang Tchibanga ay may ilang mga restawran na naghahain ng parehong [[Kanluranin]] at [[tradisyonal na pagkain]]. Ang ilang mga restawran ay naghahain ng [[bushmeat]], kabilang ang [[ahas]] at [[antelop]] sa isang tradisyonal na sarsa ng palm oil na tinatawag na Nyengui. Ang Tchibanga ay kilala sa pagkakaroon ng pinakamahusay na kamoteng kahoy ([[cassava]]) sa Gabon. Ang mga baton, o mga patpat ng kamoteng kahoy na nakabalot sa mga dahon, ay maaaring mabili sa halagang 100 Mga franc ng Girang Aprika sa palengke. Maraming iba't ibang lokal na ani ang makukuha sa palengke, kabilang ang mga lokal na [[saging]], [[mani]] at maanghang na [[sili]]; ang mga palengke ay madalas na nagbebenta ng bushmeat, tulad ng antelope at unggoy. Ang Tchibanga ay isa ring magandang lugar para bumili ng mga tradisyonal na hinabing paninda, kabilang ang mga banig at basket.

==Klima==
Ang Tchibanga ay may tropikal na klimang savanna (klasipikasyon ng klima ng Köppen na ''Aw''), tipikal sa rehiyong ito ng kanluran-gitnang Aprika at hindi naiiba sa [[Kinshasa]] o [[Pointe-Noire]]. Hindi tulad ng karamihan sa mga lugar na may tropikal na klimang savanna, ang tag-araw mula Hunyo hanggang Setyembre ay labis na maulap at walang araw dahil sa impluwensya ng malamig na [[Benguela Current]]. Sa katunayan, na may humigit-kumulang 1,260 oras lamang ng sikat ng araw bawat taon, ang Tchibanga ay isa sa mga lugar na hindi gaanong maaraw sa Aprika at tumatanggap ng mas kaunting sikat ng araw kaysa sa mga lungsod tulad ng [[London]] o [[Juneau]].

{{Weather box
|width = auto
|location = Tchibanga (1961-1990)
|single line = Yes
|metric first = Yes

|Jan high C = 31.2
|Feb high C = 31.9
|Mar high C = 32.5
|Apr high C = 32.7
|May high C = 31.4
|Jun high C = 28.8
|Jul high C = 27.8
|Aug high C = 26.7
|Sep high C = 28.8
|Oct high C = 30.3
|Nov high C = 30.5
|Dec high C = 30.5
|year high C = 30.3
|Jan mean C = 26.8
|Feb mean C = 27.1
|Mar mean C = 27.5
|Apr mean C = 27.7
|May mean C = 26.8
|Jun mean C = 24.3
|Jul mean C = 23.3
|Aug mean C = 22.8
|Sep mean C = 25.0
|Oct mean C = 26.3
|Nov mean C = 26.4
|Dec mean C = 26.4
|year mean C = 25.9
|Jan low C = 22.3
|Feb low C = 22.3
|Mar low C = 22.5
|Apr low C = 22.6
|May low C = 22.2
|Jun low C = 19.8
|Jul low C = 18.7
|Aug low C = 18.8
|Sep low C = 21.1
|Oct low C = 22.3
|Nov low C = 22.2
|Dec low C = 22.3
|year low C = 21.4
|precipitation colour = green
|Jan precipitation mm = 176.2
|Feb precipitation mm = 169.9
|Mar precipitation mm = 205.9
|Apr precipitation mm = 200.6
|May precipitation mm = 104.7
|Jun precipitation mm = 5.5
|Jul precipitation mm = 0.1
|Aug precipitation mm = 0.3
|Sep precipitation mm = 6.0
|Oct precipitation mm = 127.9
|Nov precipitation mm = 272.5
|Dec precipitation mm = 171.6
|year precipitation mm = 1441.2
|Jan humidity = 81
|Feb humidity = 80
|Mar humidity = 79
|Apr humidity = 80
|May humidity = 81
|Jun humidity = 80
|Jul humidity = 78
|Aug humidity = 78
|Sep humidity = 77
|Oct humidity = 79
|Nov humidity = 81
|Dec humidity = 82
|year humidity = 80
|Jan precipitation days = 13.6
|Feb precipitation days = 14.5
|Mar precipitation days = 16.2
|Apr precipitation days = 14.8
|May precipitation days = 7.0
|Jun precipitation days = 0.7
|Jul precipitation days = 0.2
|Aug precipitation days = 0.4
|Sep precipitation days = 2.1
|Oct precipitation days = 14.1
|Nov precipitation days = 20.3
|Dec precipitation days = 15.1
|year precipitation days = 119.0
|Jan sun = 137.2
|Feb sun = 137.5
|Mar sun = 146.6
|Apr sun = 144.8
|May sun = 116.9
|Jun sun = 77.5
|Jul sun = 80.1
|Aug sun = 58.9
|Sep sun = 43.2
|Oct sun = 87.9
|Nov sun = 112.6
|Dec sun = 115.0
|year sun = 1258.2
|source 1 = NOAA&lt;ref name= NOAA&gt;{{Cite FTP | url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG__I/GN/64507.TXT
| server = [[National Oceanic and Atmospheric Administration]]
| title = Tchiban Climate Normals 1961–1990
| accessdate = 6 November 2016}}&lt;/ref&gt;

}}

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Tchibanga]]
[[Kategorya:Gabon]]</text>
      <sha1>a2kgf6ox4hem31w1uceanf8k5sihx55</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Makokou</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338103</id>
    <revision>
      <id>2206026</id>
      <timestamp>2026-05-03T09:52:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2206026</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12196" sha1="0xkgi2cbi06p41i9mcg09ch8s1ynbwx" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--&gt;
&lt;!-- Basic info ----------------&gt;
| official_name                   = Makokou
| other_name                      = 
| native_name                     = &lt;!-- for cities whose native name is not in English --&gt;
| nickname                        = 
| settlement_type                 = Lungsod&lt;!--For Town or Village (Leave blank for the default City)--&gt;
| motto                           = 
&lt;!-- images and maps -----------&gt;
| image_skyline                   = 
| imagesize                       = 
| image_caption                   = 
| image_flag                      = 
| flag_size                       = 
| image_seal                      = 
| seal_size                       = 
| image_shield                    = Coat of arms of Makokou, Gabon.svg
| shield_size                     = 
| image_blank_emblem              = 
| blank_emblem_type               = 
| blank_emblem_size               = 
| image_map                       = 
| mapsize                         = 
| map_caption                     = 
| image_map1                      = 
| mapsize1                        = 
| map_caption1                    = 
| image_dot_map                   = 
| dot_mapsize                     = 
| dot_map_caption                 = 
| dot_x                           = 
| dot_y                           = 
| pushpin_map                     = Gabon &lt;!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --&gt;
| pushpin_label_position          = bottom
| pushpin_mapsize                 = 300
| pushpin_map_caption             = Lokasyon sa Gabon&lt;!-- Location ------------------&gt;
| subdivision_type                = Bansa
| subdivision_name                = {{flag|Gabon}}
| subdivision_type1               = [[Mga Lalawigan ng Gabon|Lalawigan]]
| subdivision_name1               = [[Lalawigan ng Ogooué-Ivindo]]
| subdivision_type2               = [[Mga Departmento ng Gabon|Departmento]]
| subdivision_name2               = [[Departmento ng Ivindo|Ivindo]]
| subdivision_type3               = 
| subdivision_name3               = 
| subdivision_type4               = 
| subdivision_name4               = 
&lt;!-- Politics -----------------&gt;
| government_footnotes            = 
| leader_title                    = Alkalde
| leader_name                     = Andre Nkoghe Ella
| leader_title1                   = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
| leader_name1                    = 
| leader_title2                   = 
| leader_name2                    = 
| leader_title3                   = 
| leader_name3                    = 
| leader_title4                   = 
| leader_name4                    = 
| established_title               = &lt;!-- Settled --&gt;
| established_date                = 
| established_title2              = &lt;!-- Incorporated (town) --&gt;
| established_date2               = 
| established_title3              = &lt;!-- Incorporated (city) --&gt;
| established_date3               = 
&lt;!-- Area ---------------------&gt;
| area_magnitude                  = 
| unit_pref                       = Imperial &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
| area_footnotes                  = 
| area_total_km2                  = 
| area_land_km2                   = &lt;!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--&gt;
| area_water_km2                  = 
| area_total_sq_mi                = 
| area_land_sq_mi                 = 
| area_water_sq_mi                = 
| area_water_percent              = 
| area_urban_km2                  = 
| area_urban_sq_mi                = 
| area_metro_km2                  = 
| area_metro_sq_mi                = 
| area_blank1_title               = 
| area_blank1_km2                 = 
| area_blank1_sq_mi               = 
&lt;!-- Population -----------------------&gt;
| population_as_of                = 2006
| population_footnotes            = 
| population_note                 = 
| population_total                = 13881
| population_density_km2          = 
| population_density_sq_mi        = 
| population_metro                = 
| population_density_metro_km2    = 
| population_density_metro_sq_mi  = 
| population_urban                = 
| population_density_urban_km2    = 
| population_density_urban_sq_mi  = 
| population_blank1_title         = Ethnicities
| population_blank1               = 
| population_blank2_title         = Religions
| population_blank2               = 
| population_density_blank1_km2   = 
| population_density_blank1_sq_mi = 
&lt;!-- General information ---------------&gt;
| timezone                        = 
| utc_offset                      = 
| timezone_DST                    = 
| utc_offset_DST                  = 
| coordinates                     = {{coord|0|34|N|12|52|E|region:GA|display=inline}}
| elevation_footnotes             = &lt;!--for references: use&lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
| elevation_m                     = 308
| elevation_ft                    = &lt;!-- accord. to Google Earth--&gt;
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --------&gt;
| postal_code_type                = &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
| postal_code                     = 
| area_code                       = 
| blank_name                      = 
| blank_info                      = 
| blank1_name                     = 
| blank1_info                     = 
| website                         = 
| footnotes                       = 
}}

Ang '''Makokou''' ay ang rehiyonal na kabisera ng [[Lalawigan ng Ogooué-Ivindo]] sa [[Gabon]].

Ang Makokou ay itinalaga bilang isang lungsod para sa pag-aaral ayon sa UNESCO, kasama ang Libreville sa listahan ng mga lungsod na nagpapahalaga sa edukasyon.&lt;ref&gt;{{Cite web |language=fr |title=Libreville et Makokou, villes apprenantes de l'Unesco |url=https://www.union.sonapresse.com/fr/libreville-et-makokou-villes-apprenantes-de-lunesco |website=www.union.sonapresse.com |access-date=2025-06-06}}&lt;/ref&gt;

Ang lungsod ay matatagpuan sa [[Ilog Ivindo]] at sa kalsadang N4, at malapit ito sa [[Ivindo National Park]]. Ito ay umunlad kaugnay ng pagmimina ng iron ore.

==Heograpiya==
Matatagpuan malapit sa tagpuan ng mga [[ilog Liboumba]] at [[Ilog Ivindo|Ivindo]], ang Makokou ay itinatag noong 1912 bilang isang estratehikong himpilan militar. Ang bayan ay sumasaklaw sa humigit-kumulang 8,708 ektarya. Sa 15,000 naninirahan nito, kasalukuyan itong isang katamtamang kabisera ng rehiyon na may malaking potensyal para sa paglago sa hinaharap. Ang nakapalibot na lugar ay mayaman sa iron ore, na kasalukuyang hindi pa nagagamit. Upang mapaunlad ang mineral na ito, isang bahagi ng [[Trans-Gabon Railway]] ang kailangang itayo upang maghatid ng mineral. Ang proyektong ito ay kasalukuyang naantala dahil sa mga limitasyon sa pananalapi. Gayunpaman, kung ang mga presyo ng kalakal ay biglang tataas, maaari itong muling buhayin. Ang riles ng tren ay magbibigay-daan din sa malawakang pagtotroso at posibleng magsusuplay sa [[Libreville]] ng mga ani sa hardin sa pamilihan.

==Transportasyon==
Isang sangay ng [[Trans-Gabon Railway]] ang orihinal na pinlanong magtapos sa bayan, ngunit kalaunan ay inabandona ang ruta. Ang bayan ay may isang paliparan, ang [[Paliparan ng Makokou]].

==Relihiyon==
Ang Cathédrale Notre-Dame des Victoires nito ay ang see ng [[Bikariato Apostoliko ng Makokou]].

==Klima==
Ang Makokou ay may tropikal na tuyong sabana (klasipikasyon ng klima ng Köppen na ''As'').

{{Weather box
| location                = Makokou (1961–1990, extremes 1949–present)
| single line             = Yes
| metric first            = Yes
| Jan record high C       = 34.0
| Feb record high C       = 41.5
| Mar record high C       = 37.0
| Apr record high C       = 39.5
| May record high C       = 41.1
| Jun record high C       = 37.3
| Jul record high C       = 32.5
| Aug record high C       = 33.0
| Sep record high C       = 35.4
| Oct record high C       = 37.2
| Nov record high C       = 36.0
| Dec record high C       = 33.5
| year record high C      = 41.5
| Jan high C              = 29.2
| Feb high C              = 30.1
| Mar high C              = 30.5
| Apr high C              = 30.5
| May high C              = 29.8
| Jun high C              = 27.7
| Jul high C              = 25.8
| Aug high C              = 26.6
| Sep high C              = 28.7
| Oct high C              = 29.2
| Nov high C              = 28.7
| Dec high C              = 27.6
| year high C             = 28.7
| Jan mean C              = 24.4
| Feb mean C              = 24.9
| Mar mean C              = 25.2
| Apr mean C              = 25.3
| May mean C              = 24.8
| Jun mean C              = 23.4
| Jul mean C              = 22.2
| Aug mean C              = 22.5
| Sep mean C              = 24.0
| Oct mean C              = 24.4
| Nov mean C              = 24.1
| Dec mean C              = 23.5
| year mean C             = 24.1
| Jan low C               = 19.5
| Feb low C               = 19.7
| Mar low C               = 19.8
| Apr low C               = 20.0
| May low C               = 19.8
| Jun low C               = 19.0
| Jul low C               = 18.6
| Aug low C               = 18.4
| Sep low C               = 19.2
| Oct low C               = 19.5
| Nov low C               = 19.5
| Dec low C               = 19.3
| year low C              = 19.4
| Jan record low C        = 15.9
| Feb record low C        = 15.0
| Mar record low C        = 16.3
| Apr record low C        = 16.6
| May record low C        = 16.8
| Jun record low C        = 14.2
| Jul record low C        = 11.5
| Aug record low C        = 13.0
| Sep record low C        = 13.5
| Oct record low C        = 15.0
| Nov record low C        = 17.0
| Dec record low C        = 15.2
| year record low C       = 11.5
| precipitation colour    = green
| Jan precipitation mm    = 88.1
| Feb precipitation mm    = 106.9
| Mar precipitation mm    = 190.0
| Apr precipitation mm    = 206.7
| May precipitation mm    = 187.7
| Jun precipitation mm    = 54.1
| Jul precipitation mm    = 9.0
| Aug precipitation mm    = 29.3
| Sep precipitation mm    = 142.9
| Oct precipitation mm    = 297.3
| Nov precipitation mm    = 225.7
| Dec precipitation mm    = 103.3
| year precipitation mm   = 1641.0
| Jan humidity            = 82
| Feb humidity            = 79
| Mar humidity            = 79
| Apr humidity            = 79
| May humidity            = 80
| Jun humidity            = 83
| Jul humidity            = 85
| Aug humidity            = 83
| Sep humidity            = 80
| Oct humidity            = 80
| Nov humidity            = 81
| Dec humidity            = 83
| year humidity           = 81
| Jan precipitation days  = 7.3
| Feb precipitation days  = 8.9
| Mar precipitation days  = 13.7
| Apr precipitation days  = 14.7
| May precipitation days  = 15.4
| Jun precipitation days  = 6.5
| Jul precipitation days  = 2.6
| Aug precipitation days  = 3.6
| Sep precipitation days  = 11.2
| Oct precipitation days  = 20.9
| Nov precipitation days  = 17.9
| Dec precipitation days  = 8.8
| year precipitation days = 131.5
| Jan sun                 = 131.6
| Feb sun                 = 137.4
| Mar sun                 = 158.2
| Apr sun                 = 160.5
| May sun                 = 150.4
| Jun sun                 = 101.5
| Jul sun                 = 60.9
| Aug sun                 = 58.1
| Sep sun                 = 95.5
| Oct sun                 = 134.1
| Nov sun                 = 132.3
| Dec sun                 = 122.8
| year sun                = 1443.3
| source 1                = NOAA&lt;ref name=&quot;NOAA&quot;&gt;{{Cite FTP | url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG__I/GN/64556.TXT
| server = [[National Oceanic and Atmospheric Administration]]
| title = Makokou Climate Normals 1961–1990
| accessdate = 6 November 2016}}&lt;/ref&gt;
| source 2                = Meteo Climat (record highs and lows)&lt;ref name=&quot;meteoclimat&quot;&gt;{{cite web
| url = http://meteo-climat-bzh.dyndns.org/index.php?page=stati&amp;id=1522
| title = Station Makokou
| publisher = Meteo Climat
| language = French
| accessdate = 6 November 2016}}&lt;/ref&gt;
}}

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Makokou]]
[[Kategorya:Gabon]]</text>
      <sha1>0xkgi2cbi06p41i9mcg09ch8s1ynbwx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mékambo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338104</id>
    <revision>
      <id>2206027</id>
      <timestamp>2026-05-03T10:03:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2206027</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7324" sha1="ronyidr8s5y6zp7cmjmc3y6riid858m" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--&gt;
&lt;!-- Basic info  ----------------&gt;
|official_name          = Mékambo
|other_name             =
|native_name            =  &lt;!-- for cities whose native name is not in English --&gt;
|nickname               = 
|settlement_type        = Bayan&lt;!--For Town or Village (Leave blank for the default City)--&gt;
|motto                  =
&lt;!-- images and maps  -----------&gt;
|image_skyline          = 
|imagesize              = 
|image_caption          = 
|image_flag             = 
|flag_size              =
|image_seal             = 
|seal_size              =
|image_shield           = 
|shield_size            =
|image_blank_emblem     = 
|blank_emblem_type      =
|blank_emblem_size      =
|image_map              = 
|mapsize                = 
|map_caption            = 
|image_map1             = 
|mapsize1               = 
|map_caption1           = 
|image_dot_map          =
|pushpin_map            = Gabon &lt;!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --&gt;
|pushpin_label_position =bottom
|pushpin_mapsize        =300
|pushpin_map_caption    =Lokasyon sa Gabon&lt;!-- Location ------------------&gt;
|subdivision_type       = Bansa
|subdivision_name       = {{flag|Gabon}}
|subdivision_type1      = [[Mga Lalawigan ng Gabon|Lalawigan]] 
|subdivision_name1      = [[Lalawigan ng Ogooué-Ivindo]]
|subdivision_type2      = [[Mga Departmento ng Gabon|Departmento]]
|subdivision_name2      = [[Departamento ng Zadié|Zadié]]
|subdivision_type3      = 
|subdivision_name3      = 
|subdivision_type4      = 
|subdivision_name4      =
&lt;!-- Politics -----------------&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          =  &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|leader_title2          =
|leader_name2           =
|leader_title3          =
|leader_name3           =
|leader_title4          =
|leader_name4           =
|established_title      =  &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       = 
|established_title2     =  &lt;!-- Incorporated (town) --&gt;
|established_date2      = 
|established_title3     =  &lt;!-- Incorporated (city) --&gt;
|established_date3      =
&lt;!-- Area    ---------------------&gt;
|area_magnitude         = 
|unit_pref                =Imperial &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 
|area_land_km2            = &lt;!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--&gt;
|area_water_km2           =
|area_total_sq_mi         =
|area_land_sq_mi          =
|area_water_sq_mi         =
|area_water_percent       =
|area_urban_km2           =
|area_urban_sq_mi         =
|area_metro_km2           =
|area_metro_sq_mi         =
|area_blank1_title        =
|area_blank1_km2          =
|area_blank1_sq_mi        =
&lt;!-- Population   -----------------------&gt;
|population_as_of               = 
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 4891
|population_density_km2         =
|population_density_sq_mi       =
|population_metro               =
|population_density_metro_km2   =
|population_density_metro_sq_mi =
|population_urban               =
|population_density_urban_km2   =
|population_density_urban_sq_mi =
|population_blank1_title        =Ethnicities
|population_blank1              =
|population_blank2_title        =Religions
|population_blank2              =
|population_density_blank1_km2 =   
|population_density_blank1_sq_mi =
&lt;!-- General information  ---------------&gt;
|timezone               = 
|utc_offset             = 
|timezone_DST           = 
|utc_offset_DST         = 
|coordinates            = {{coord|1|1|N|13|56|E|region:GA|display=inline}}
|elevation_footnotes    =  &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            = 
|elevation_ft           = &lt;!-- accord. to Google Earth--&gt;
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --------&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|blank1_name            =
|blank1_info            =
|website                = 
|footnotes              = 
}}

Ang '''Mékambo''' ay isang maliit na bayan sa hilagang-silangang [[Gabon]] sa pampang ng [[ilog Zadié]]. Ito ay matatagpuan sa [[lalawigan ng Ogooué-Ivindo]] ng Gabon at siyang sentro ng [[Departamento ng Zadié]]. Nakatanggap ito ng internasyonal na balita tungkol sa mga kamakailang pagsiklab ng Ebola hemorrhagic fever noong 1994 at 1997.

Ito ay pinaglilingkuran ng [[Paliparan ng Mékambo]].

Ang bayan ay natatakpan ng mga kagubatan. Humigit-kumulang 507 kilometro sa dulong kanluran sa [[Libreville]], ang kabisera ng bansa.

==Klima==
Ang Mékambo ay may tropikal na tuyong savanna (klasipikasyon ng klima ng Köppen na ''As'').

Ang Hulyo ay hindi gaanong maulan habang ang Oktubre ay mas maulan.

{{Weather box
|location = Mékambo (1961–1990)
|single line = Yes
|metric first = Yes
|Jan high C = 29.3
|Feb high C = 30.3
|Mar high C = 30.6
|Apr high C = 30.8
|May high C = 30.0
|Jun high C = 28.3
|Jul high C = 26.7
|Aug high C = 27.2
|Sep high C = 28.7
|Oct high C = 29.3
|Nov high C = 29.0
|Dec high C = 30.0
|year high C = 29.2
|Jan mean C = 23.8
|Feb mean C = 24.4
|Mar mean C = 24.8
|Apr mean C = 25.0
|May mean C = 24.7
|Jun mean C = 23.4
|Jul mean C = 22.1
|Aug mean C = 22.5
|Sep mean C = 23.7
|Oct mean C = 24.2
|Nov mean C = 23.9
|Dec mean C = 24.6
|year mean C = 23.9
|Jan low C = 18.3
|Feb low C = 18.4
|Mar low C = 18.9
|Apr low C = 19.2
|May low C = 19.3
|Jun low C = 18.5
|Jul low C = 17.4
|Aug low C = 17.8
|Sep low C = 18.6
|Oct low C = 19.0
|Nov low C = 18.7
|Dec low C = 19.2
|year low C = 18.6
|precipitation colour = green
|Jan precipitation mm = 69.4
|Feb precipitation mm = 88.5
|Mar precipitation mm = 166.3
|Apr precipitation mm = 167.7
|May precipitation mm = 173.6
|Jun precipitation mm = 80.2
|Jul precipitation mm = 25.9
|Aug precipitation mm = 45.1
|Sep precipitation mm = 183.2
|Oct precipitation mm = 294.8
|Nov precipitation mm = 200.5
|Dec precipitation mm = 88.6
|year precipitation mm = 1583.8
|Jan humidity = 81
|Feb humidity = 79
|Mar humidity = 79
|Apr humidity = 79
|May humidity = 80
|Jun humidity = 84
|Jul humidity = 85
|Aug humidity = 83
|Sep humidity = 82
|Oct humidity = 81
|Nov humidity = 82
|Dec humidity = 83
|year humidity = 82
|Jan precipitation days = 6.7
|Feb precipitation days = 8.5
|Mar precipitation days = 13.4
|Apr precipitation days = 13.4
|May precipitation days = 13.7
|Jun precipitation days = 7.8
|Jul precipitation days = 3.5
|Aug precipitation days = 5.0
|Sep precipitation days = 14.3
|Oct precipitation days = 18.5
|Nov precipitation days = 15.9
|Dec precipitation days = 8.1
|year precipitation days = 128.8
|source 1 = NOAA&lt;ref name= NOAA&gt;{{Cite FTP | url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG__I/GN/64545.TXT
| server = [[National Oceanic and Atmospheric Administration]]
| title = Mkambo Climate Normals 1961–1990
| accessdate = 6 November 2016}}&lt;/ref&gt;
}}

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Mékambo]]
[[Kategorya:Gabon]]</text>
      <sha1>ronyidr8s5y6zp7cmjmc3y6riid858m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Griyegong Ortodoksong Simbahan ng Herusalem</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338105</id>
    <redirect title="Griyegong Ortodoksong Simbahan ng Herusalen" />
    <revision>
      <id>2206029</id>
      <timestamp>2026-05-03T10:08:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ryomaandres</username>
        <id>8044</id>
      </contributor>
      <comment>Nilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Griyegong Ortodoksong Simbahan ng Herusalem]] sa [[Griyegong Ortodoksong Simbahan ng Herusalen]] mula sa redirect</comment>
      <origin>2206029</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="nh91pb4clvlh9ymhxzgoqs1rcpukq5w" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Griyegong Ortodoksong Simbahan ng Herusalen]]</text>
      <sha1>nh91pb4clvlh9ymhxzgoqs1rcpukq5w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Herusalem</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338106</id>
    <redirect title="Herusalen" />
    <revision>
      <id>2206031</id>
      <timestamp>2026-05-03T10:09:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ryomaandres</username>
        <id>8044</id>
      </contributor>
      <comment>Nilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Herusalem]] sa [[Herusalen]] mula sa redirect</comment>
      <origin>2206031</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="0useastadrkk4e2e1i5qe9fble7ccpt" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Herusalen]]</text>
      <sha1>0useastadrkk4e2e1i5qe9fble7ccpt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Usapan:Herusalem</title>
    <ns>1</ns>
    <id>338107</id>
    <redirect title="Usapan:Herusalen" />
    <revision>
      <id>2206033</id>
      <timestamp>2026-05-03T10:09:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ryomaandres</username>
        <id>8044</id>
      </contributor>
      <comment>Nilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Usapan:Herusalem]] sa [[Usapan:Herusalen]] mula sa redirect</comment>
      <origin>2206033</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30" sha1="jt59vtm83q0ilz48jncyp5shzaajtnt" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Usapan:Herusalen]]</text>
      <sha1>jt59vtm83q0ilz48jncyp5shzaajtnt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Simbahan ni San Porfirio</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338108</id>
    <revision>
      <id>2206034</id>
      <timestamp>2026-05-03T10:11:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ryomaandres</username>
        <id>8044</id>
      </contributor>
      <comment>Inilikha sa pagsalin ng pahinang &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1340091154|Church of Saint Porphyrius]]&quot;</comment>
      <origin>2206034</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4324" sha1="ttxte9nhzbs6vvk8pu7efypt4jihhg8" xml:space="preserve">
{{Infobox church|name=Simbahan ni San Porfitio|native_name=كنيسة القديس برفيريوس|native_name_lang=Arabic|image=Image:Tolerance_-_panoramio.jpg|caption=Simbahan ni San Porfirio at minaret|coordinates={{Coord|31.5033|34.4621|region:PS_type:landmark|display=inline,title}}|country=[[Estado ng Palestine]]|location=[[Lungsod ng Gaza]]|denomination=[[Greek Orthodox Patriarchate of Jerusalem]]|tradition=|dedication=[[San Porfirio]]|consecrated date=|completed date=1150s/1160s&lt;ref name = DP6/&gt;|length={{convert|22.9|m|ft|sp=us}} (loob)|width={{convert|8.9|m|ft|sp=us}} (loob)|archdiocese=Arkidiyosesis ng Tiberias{{cn|date=September 2025}}|archbishop=Alexios Moschonas{{when|date=September 2025}}}}Ang '''Simbahan ni San Porfirio''' ({{Langx|el|Εκκλησία του Αγίου Πορφυρίου|Ekklisía tou Agíou Porfyríou}}; {{Langx|ar|كَنِيسَة الْقِدِّيس بُرْفِيرْيُوس}}) ay isang simbahang [[Simbahang Griyegong Ortodokso|Griyego Ortodokso]] sa [[Lungsod ng Gaza]], [[Estado ng Palestina|Palestina]]. Ito ay kabilang sa [[Griyegong Ortodoksong Simbahan ng Herusalen]] at ang pinakamatandang aktibong simbahan sa lungsod. Matatagpuan sa [[Kuwarto Zaytun]] ng Lumang Lungsod ng Gaza, ipinangalan ito sa obispo ng Gaza noong ika-5 siglo, si [[San Porfirio]], na ang libingan ay matatagpuan sa hilagang-silangang sulok ng simbahan.{{Sfn|Dumper|2007}}

Noong ika-19 ng Oktubre 2023, noong panahon ng [[Digmaan sa Gaza (2023-kasalukuyan)|digmaan sa Gaza]], isang gusali mula sa compound ng simbahan ang nasira sa isang [[Atakeng himpapawid sa Simbahan ng San Porfirio|atakeng panghimpapawid ng Israel]], na ikinamatay ng 18 sibilyang [[Mga Palestino|Palestino]], ngunit ang gusali mismo ng simbahan ay hindi nasira.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Lakritz |first=Talia |last2=Makhoul |first2=Reem |date=24 October 2023 |title=Photos show Gaza's Church of Saint Porphyrius, one of the oldest churches in the world, after the complex was damaged by Israeli airstrikes |work=[[Business Insider]] |url=https://www.businessinsider.com/israel-gaza-war-church-airstrikes-damage-2023-10#debris-littered-the-grounds-of-the-church-as-search-and-rescue-teams-looked-for-survivors-8 |access-date=23 September 2025}} Business Insider cites [[The New York Times]] as its source.&lt;/ref&gt;

== Kasaysayan ==

=== San Porfirio ng Gaza ===
Hinirang ng [[Maaagang obispo ng Herusalen|Patriyarka ng Jerusalen]] si San Porfirio (c. 347–420), noong siya ay 45 taong gulang, bilang tagapangalaga ng [[Tunay na Krus|Kagalang-galang na Kahoy ng Krus ng Panginoon]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=St. Porphyrius the Bishop of Gaza. Commemorated on February 26 |url=http://orthochristian.com/101423.html |access-date=11 February 2024 |website=OrthoChristian.Com}}&lt;/ref&gt; Inilarawan siya ng Romanong Kristiyanong hagiograpo na si [[Marcos ang Diyakono]], kasama ni Porfirio mula 395 hanggang 420, bilang Kristiyano ng &quot;mga masuwaying paganong tao ng Gaza.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Chrysopoulos |first=Philip |date=30 October 2023 |title=Saint Porphyrius: The Bishop Who Brought Christianity to Gaza |url=https://greekreporter.com/2023/10/30/saint-porphyrius-christianity-gaza/ |website=Greek Reporter}}&lt;/ref&gt; Ayon sa alamat, nagkaroon ng matinding tagtuyot sa Gaza na natapos lamang matapos manalangin si San Porfirio at isang grupo ng 280 Kristiyano sa Diyos nang may &quot;pag-aayuno, pagbabantay, at prusisyon.&quot; Ito ang humantong sa pagbabalik-loob ng 25 pagano, dahil ang ulan sa rehiyong ito ay itinuturing na pinakadakilang regalo ng Diyos.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Philippides |first=Anastasios |date=26 February 2014 |editor-last=John Sanidopoulos |title=Saint Porphyrios of Gaza and the World of Late Antiquity |url=https://www.johnsanidopoulos.com/2014/02/saint-porphyrios-of-gaza-and-world-of.html |access-date=11 February 2024 |website=Orthodox Christianity Then and Now |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Mga sanggunian ==
{{Reflist|33em}}

== Bibliograpiya ==
 

== Mga panlabas na link ==
{{Commonscatinline}}

* [https://gazahistoire.hypotheses.org/1201 Église Saint-Porphyre] (sa French), bahagi ng Gaza, inventaire d'un patrimoine bombardé
{{Gaza City}}{{whole Gaza Strip}}{{Religious sites in Palestine}}
[[Kategorya:Lahat ng mga artikulong may pangungusap na walang pinagmulan]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]</text>
      <sha1>ttxte9nhzbs6vvk8pu7efypt4jihhg8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206038</id>
      <parentid>2206034</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T10:24:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ryomaandres</username>
        <id>8044</id>
      </contributor>
      <origin>2206038</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13734" sha1="d1v3c1d7twbggywg1fpyl51nw8tkg4w" xml:space="preserve">
{{Infobox church|name=Simbahan ni San Porfitio|native_name=كنيسة القديس برفيريوس|native_name_lang=Arabic|image=Image:Tolerance_-_panoramio.jpg|caption=Simbahan ni San Porfirio at minaret|coordinates={{Coord|31.5033|34.4621|region:PS_type:landmark|display=inline,title}}|country=[[Estado ng Palestine]]|location=[[Lungsod ng Gaza]]|denomination=[[Greek Orthodox Patriarchate of Jerusalem]]|tradition=|dedication=[[San Porfirio]]|consecrated date=|completed date=1150s/1160s&lt;ref name = DP6/&gt;|length={{convert|22.9|m|ft|sp=us}} (loob)|width={{convert|8.9|m|ft|sp=us}} (loob)|archdiocese=Arkidiyosesis ng Tiberias{{cn|date=September 2025}}|archbishop=Alexios Moschonas{{when|date=September 2025}}}}Ang '''Simbahan ni San Porfirio''' ({{Langx|el|Εκκλησία του Αγίου Πορφυρίου|Ekklisía tou Agíou Porfyríou}}; {{Langx|ar|كَنِيسَة الْقِدِّيس بُرْفِيرْيُوس}}) ay isang simbahang [[Simbahang Griyegong Ortodokso|Griyego Ortodokso]] sa [[Lungsod ng Gaza]], [[Estado ng Palestina|Palestina]]. Ito ay kabilang sa [[Griyegong Ortodoksong Simbahan ng Herusalen]] at ang pinakamatandang aktibong simbahan sa lungsod. Matatagpuan sa [[Kuwarto Zaytun]] ng Lumang Lungsod ng Gaza, ipinangalan ito sa obispo ng Gaza noong ika-5 siglo, si [[San Porfirio]], na ang libingan ay matatagpuan sa hilagang-silangang sulok ng simbahan.{{Sfn|Dumper|2007}}

Noong ika-19 ng Oktubre 2023, noong panahon ng [[Digmaan sa Gaza (2023-kasalukuyan)|digmaan sa Gaza]], isang gusali mula sa compound ng simbahan ang nasira sa isang [[Atakeng himpapawid sa Simbahan ng San Porfirio|atakeng panghimpapawid ng Israel]], na ikinamatay ng 18 sibilyang [[Mga Palestino|Palestino]], ngunit ang gusali mismo ng simbahan ay hindi nasira.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Lakritz |first=Talia |last2=Makhoul |first2=Reem |date=24 October 2023 |title=Photos show Gaza's Church of Saint Porphyrius, one of the oldest churches in the world, after the complex was damaged by Israeli airstrikes |work=[[Business Insider]] |url=https://www.businessinsider.com/israel-gaza-war-church-airstrikes-damage-2023-10#debris-littered-the-grounds-of-the-church-as-search-and-rescue-teams-looked-for-survivors-8 |access-date=23 September 2025}} Business Insider cites [[The New York Times]] as its source.&lt;/ref&gt;

== Kasaysayan ==

=== San Porfirio ng Gaza ===
Hinirang ng [[Maaagang obispo ng Herusalen|Patriyarka ng Jerusalen]] si San Porfirio (c. 347–420), noong siya ay 45 taong gulang, bilang tagapangalaga ng [[Tunay na Krus|Kagalang-galang na Kahoy ng Krus ng Panginoon]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=St. Porphyrius the Bishop of Gaza. Commemorated on February 26 |url=http://orthochristian.com/101423.html |access-date=11 February 2024 |website=OrthoChristian.Com}}&lt;/ref&gt; Inilarawan siya ng Romanong Kristiyanong hagiograpo na si [[Marcos ang Diyakono]], kasama ni Porfirio mula 395 hanggang 420, bilang Kristiyano ng &quot;mga masuwaying paganong tao ng Gaza.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Chrysopoulos |first=Philip |date=30 October 2023 |title=Saint Porphyrius: The Bishop Who Brought Christianity to Gaza |url=https://greekreporter.com/2023/10/30/saint-porphyrius-christianity-gaza/ |website=Greek Reporter}}&lt;/ref&gt; Ayon sa alamat, nagkaroon ng matinding tagtuyot sa Gaza na natapos lamang matapos manalangin si San Porfirio at isang grupo ng 280 Kristiyano sa Diyos nang may &quot;pag-aayuno, pagbabantay, at prusisyon.&quot; Ito ang humantong sa pagbabalik-loob ng 25 pagano, dahil ang ulan sa rehiyong ito ay itinuturing na pinakadakilang regalo ng Diyos.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Philippides |first=Anastasios |date=26 February 2014 |editor-last=John Sanidopoulos |title=Saint Porphyrios of Gaza and the World of Late Antiquity |url=https://www.johnsanidopoulos.com/2014/02/saint-porphyrios-of-gaza-and-world-of.html |access-date=11 February 2024 |website=Orthodox Christianity Then and Now |language=en}}&lt;/ref&gt;

=== Mga simbahan noong panahonng Bisantino at Krusada ===
Isang simbahan ang itinayo sa lugar na ito noon pang AD 425,{{Sfn|Cohen|Lewis|1978}} at [[Kombersiyon ng mga 'di-Islamikong pook-sambahan tungong mga masjid|ginawang masjid]] noong [[Pananakop ng mga Muslim sa Syria|ika-7 siglo]].&lt;ref name=&quot;desk&quot;&gt;{{Cite magazine |date=20 October 2023 |title=World's third-oldest church damaged in deadly Gaza rocket strike |url=https://www.artforum.com/news/worlds-third-oldest-church-damaged-deadly-gaza-rocket-strike-518096/ |access-date=11 February 2024 |department=News Desk |magazine=Artforum |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

Ang kasalukuyang simbahan ay itinayo ng mga [[Kaharian ng Herusalem|Krusada]] noong mga 1150 o 1160; malamang na inialay din nila ito kay San Porfirio.&lt;ref name=&quot;desk2&quot;&gt;{{Cite magazine |date=20 October 2023 |title=World's third-oldest church damaged in deadly Gaza rocket strike |url=https://www.artforum.com/news/worlds-third-oldest-church-damaged-deadly-gaza-rocket-strike-518096/ |access-date=11 February 2024 |department=News Desk |magazine=Artforum |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, ipinapakita ng mga tala mula ika-15 siglo na ang simbahan ay inialay din kay [[Maria|Birheng Maria]].&lt;ref name=&quot;DP6&quot;&gt;{{Harvard citation no brackets|Pringle|1993}}&lt;/ref&gt;

Ang simbahan ay muling isinaayos noong 1856.{{Sfn|Dumper|2007}}
[[Talaksan:Église_Saint-Porphyre.jpg|thumb|Ang simbahan at sementeryo noong 1922, tanawin mula sa timog-kanluran]]

=== Mga digmaan sa Gaza ===
Noong [[Digmaan sa Gaza noong 2014|Digmaang Gaza noong 2014]], humigit-kumulang 2,000 Palestino ang natulog sa compound ng simbahan noong pambobomba ng Israel.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=22 July 2014 |title=Greek Orthodox church in Gaza shelters Muslims fleeing war |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-palestinians-israel-gaza-church-idUSKBN0FR1O520140722 |access-date=29 November 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=28 July 2014 |title=Israel-Gaza conflict: Greek Orthodox church of St Porphyrios becomes a |url=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/israelgaza-conflict-greek-orthodox-church-of-st-porphyrios-becomes-a-small-refuge-in-the-heart-of-gaza-s-bloodletting-9631777.html |access-date=29 November 2022 |website=The Independent |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang gusali ng simbahan ay muling ginamit bilang kanlungan ng daan-daang sibilyan noong [[Digmaan sa Gaza (2023-kasalukuyan)|digmaan sa Gaza]], &lt;ref&gt;{{Cite news |date=16 October 2023 |title='War knows no religion': Gaza's oldest church shelters Muslims, Christians |language=en |work=Al Jazeera |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/10/16/war-knows-no-religion-gazas-oldest-church-shelters-muslims-christians |access-date=16 October 2023}}&lt;/ref&gt; na nagsimula noong [[Mga atake noong Oktubre 7|Oktubre 7, 2023.]] Noong Oktubre 19, 2023, ito ang lugar ng isang [[Atakeng himpapawid sa Simbahan ng San Porfirio|atakeng panghimpapawid ng Hukbong Panghimpapawid ng Israel]],&lt;ref&gt;{{Cite news |date=20 October 2023 |title=Orthodox church says it was hit by Israeli air strike in Gaza |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/orthodox-church-says-it-was-hit-by-israeli-air-strike-gaza-2023-10-20/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=19 October 2023 |title='Dozens of Palestinian feared dead after Orthodox Church Complex in Gaza targeted' |work=Roya News |url=https://en.royanews.tv/news/45536/2023-10-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=19 October 2023 |title='Blast Goes Off at Orthodox Church Campus in Gaza' |work=Wall Street Journal |url=https://www.wsj.com/livecoverage/israel-hamas-war-biden/card/blast-goes-off-at-orthodox-church-campus-in-gaza-oWLl1hHFxw5GmKWdXIIm}}&lt;/ref&gt; na tumama sa dalawang bulwagan na nagkukubli sa mga Palestinong Muslim at Kristiyano sa Gaza, na nagdulot ng pagguho ng kahit isang gusali,&lt;ref&gt;{{Cite news |date=20 October 2023 |title=Historic church sheltering civilians struck in deadly Gaza City blast |work=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/world/2023/10/20/gaza-church-strike-saint-porphyrius/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=19 October 2023 |title=Greek Orthodox church building collapses in Gaza due to 'Israeli airstrikes' |work=Roya News |url=https://en.royanews.tv/news/45535/2023-10-19}}&lt;/ref&gt; at pumatay ng 18 sibilyan. Mahigit 450 Palestino ang nanirahan doon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=20 November 2023 |title=Israel/OPT: 'Nowhere safe in Gaza': Unlawful Israeli strikes illustrate callous disregard for Palestinian lives |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2023/11/israel-opt-nowhere-safe-in-gaza-unlawful-israeli-strikes-illustrate-callous-disregard-for-palestinian-lives/ |access-date=1 December 2023 |publisher=Amnesty International}}&lt;/ref&gt; Isang annex ng simbahan ang muling inasinta noong Hulyo 2024.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=WCC condemns attacks on St Porphyrius Church in Gaza and Golan Heights |url=https://www.oikoumene.org/news/wcc-condemns-attacks-on-st-porphyrius-church-in-gaza-and-golan-heights |access-date=18 August 2024 |website=World Council of Churches}}&lt;/ref&gt;

== Paglalarawan ==
[[Talaksan:Saint_Porphyrius_Church_Archaeological_researches_in_Palestine_during_the_years_1873-1874_(2).png|thumb|Elebasyon mula kanluran, Clermont-Ganneau (1873/74). Walang portiko na nakalarawan.]]
Ang bangketa ng simbahan ay malayo sa ilalim ng antas ng lupa ({{Convert|1.8|m|ft|sp=us}} sa katimugang bahagi nito, at {{Convert|3|m|ft|sp=us}} sa hilagang bahagi), na nagmumungkahi na ang kasalukuyang gusali ay itinayo sa ibabaw ng isang naunang istruktura ng simbahan.&lt;ref name=&quot;DP62&quot;&gt;{{Harvard citation no brackets|Pringle|1993}}&lt;/ref&gt; May ilang mga [[kornisa]] at base na nagmula pa sa [[Kronolohiya ng rehiyong Palestina|panahong Krusada]], ngunit karamihan sa iba pang mga bahagi ay mga karagdagang pagdaragdag.&lt;ref name=&quot;SBF&quot;&gt;Alliata, Eugenio; de Luca, Stefano (19 December 2000). [http://www.christusrex.net/www1/ofm/mad/discussion/123discuss.html &quot;Gaza – (Gaza, al-'Azzah)&quot;] ''Christus Rex''. Jerusalem: Studium Biblicum Franciscanum. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723041959/http://www.christusrex.net/www1/ofm/mad/discussion/123discuss.html|date=23 July 2011}}&lt;/ref&gt;
[[Talaksan:Saint_Porphyrius_Church_Archaeological_researches_in_Palestine_during_the_years_1873-1874_(4).png|thumb|Elebasyon mula timog, Clermont-Ganneau (1873/74)]]
Ang simbahan ay hugis parihaba, na may bubong [[Kalahating simboryo|na kalahating simboryo]] sa ibabaw ng abside ng altar.&lt;ref name=&quot;MET&quot;&gt;{{Cite web |title=Gaza - Culture: The Greek Orthodox Church |url=http://www.mideasttravelling.net/palestine/gaza/gaza_culture.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20130823050026/http://www.mideasttravelling.net/palestine/gaza/gaza_culture.htm |archive-date=23 August 2013 |publisher=MidEast Travelling}}&lt;/ref&gt; Binubuo ito ng isang [[pasilyo]] na binubuo ng dalawang [[Tramo (arkitektura)|tramo]] na may [[bobeda na arista]], na may nakausling kalahating bilog na [[abside]] na sinusundan ng isang [[Kansel|presbiteryong]] may [[bobeda na kanyon]]. Sa loob, ang gusali ay may sukat na {{Convert|22.9|m|ft|sp=us}} nang {{Convert|8.9|m|ft|sp=us}}, kasama na ang abside. Mayroon itong mga pagkakatulad sa arkitektura at konstruksiyon sa dating Katedral ni San Juan Bautista noong panahon ng mga Krusada (kasalukuyang [[Dakilang Masjid ng Gaza]]).&lt;ref name=&quot;DP63&quot;&gt;{{Harvard citation no brackets|Pringle|1993}}&lt;/ref&gt;

Ang simbahan ay may tatlong pasukan. Ang pangunahing pasukan ay nasa kanlurang [[patsada]] at may [[portiko]] na may tatlong haliging [[marmol]] na sumusuporta sa dalawang matutulis na arko.&lt;ref name=&quot;MET2&quot;&gt;{{Cite web |title=Gaza - Culture: The Greek Orthodox Church |url=http://www.mideasttravelling.net/palestine/gaza/gaza_culture.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20130823050026/http://www.mideasttravelling.net/palestine/gaza/gaza_culture.htm |archive-date=23 August 2013 |publisher=MidEast Travelling}}&lt;/ref&gt; Ang mga base ng haligi ay mula pa noong panahon ng mga Krusada.{{Sfn|Meyer|1907}} Ang pangalawang pasukan ay dumadaan sa dating bintanang medyebal sa katimugang bahagi ng kanlurang look, na pinalaki upang maging isang pintong pambungad sa isang galeriya ng kababaihan na idinagdag sa modernong panahon, na may mga hagdan para bumaba sa antas ng bangketa.&lt;ref name=&quot;SBF2&quot;&gt;Alliata, Eugenio; de Luca, Stefano (19 December 2000). [http://www.christusrex.net/www1/ofm/mad/discussion/123discuss.html &quot;Gaza – (Gaza, al-'Azzah)&quot;] ''Christus Rex''. Jerusalem: Studium Biblicum Franciscanum. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723041959/http://www.christusrex.net/www1/ofm/mad/discussion/123discuss.html|date=23 July 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DP9&quot;&gt;{{Harvard citation no brackets|Pringle|1993}}&lt;/ref&gt; Ang ikatlong pasukan, na nag-aalok ng daanan mula sa hilagang bahagi patungo sa silangang look, ay tila kamakailan lamang din sa kasalukuyang anyo nito, marahil ay mula pa noong 1856 na pagpapanumbalik, ngunit nananatili ang ilang elementong medyebal.&lt;ref name=&quot;DP9&quot; /&gt;
[[Talaksan:Saint_Porphyrius_Church,_Gaza_City.jpg|thumb|Pader sa timog na may modernong pasukan sa galeriya ng kababaihan (2022)]]
Ang makakapal na pader na estruktura ay sinusuportahan ng mga pahalang na haligi at [[pilastra]] na gawa sa marmol at [[granito]].{{Sfn|Dumper|2007}}
[[Talaksan:Saint_Porphyrius_Church_in_Gaza-_Gaza_war_2023-2025.jpg|thumb|Mga taga-Kuwait na bumibisita sa simbahan noong panahon ng digmaan (Disyembre 2, 2024)]]

== Mga sanggunian ==
{{Reflist|33em}}

== Bibliograpiya ==
 

== Mga panlabas na link ==
{{Commonscatinline}}

* [https://gazahistoire.hypotheses.org/1201 Église Saint-Porphyre] (sa French), bahagi ng Gaza, inventaire d'un patrimoine bombardé
{{Gaza City}}{{whole Gaza Strip}}{{Religious sites in Palestine}}
[[Kategorya:Lahat ng mga artikulong may pangungusap na walang pinagmulan]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]</text>
      <sha1>d1v3c1d7twbggywg1fpyl51nw8tkg4w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lungsod Gaza</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338109</id>
    <revision>
      <id>2206039</id>
      <timestamp>2026-05-03T10:32:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ryomaandres</username>
        <id>8044</id>
      </contributor>
      <comment>Inilikha sa pagsalin ng pahinang &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1349063782|Gaza City]]&quot;</comment>
      <origin>2206039</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3457" sha1="q8e77fguvbt8t4p834swmiqtmsc2v4t" xml:space="preserve">


Ang '''Lungsod Gaza''',{{Efn|{{langx|ar|مَدِينَةُ ﻏَﺰَّة‎|Madīnat Ḡazza}}}} na kadalasang tinatawag lamang na '''Gaza''',{{Efn|{{IPAc-en|ˈ|g|ɑː|z|ə|audio=Gaza pronunciation.mp3}} {{respell|GAH|zə}};&lt;ref name=&quot;OED-Gaza Strip&quot;&gt;''The New Oxford Dictionary of English'' (1998), {{ISBN|0-19-861263-X}}, p. 761 &quot;'''Gaza Strip''' /'gɑːzə/ a strip of territory in Palestine, on the SE Mediterranean coast including the town of Gaza...&quot;.&lt;/ref&gt; {{langx|ar|غَزَّة|Ḡazza}}, {{IPA|ar|ˈɣaz.za|IPA|audio=Ar-Gaza.oga}}; [[Palestinian Arabic]]: ''Ḡazze'', {{IPA|apc|ˈɣaz.ze|IPA}}}} ay isang lungsod sa [[Piraso ng Gaza]], Palestina, at ang kabesera ng [[Gobernasyon ng Gaza]]. Matatagpuan sa baybaying Mediteraneo, {{Convert|76.6|km|mi}} timog-kanluran ng [[Herusalen]], ito ang tahanan ng [[Daungan ng Gaza|tanging daungan ng Palestina]]. Sa populasyon na 590,481 katao noong 2017, ang Lungsod ng Gaza ang pinakamataong lungsod sa [[Estado ng Palestina|Palestina]] hanggang sa ang [[Digmaan sa Gaza (2023-kasalukuyan)|digmaan sa Gaza]] ay naging sanhi ng paglikas ng karamihan sa populasyon.

Tinitirhan mula pa noong ika-15 siglo BK,&lt;ref name=&quot;DicHistPl&quot;&gt;{{Cite encyclopedia |year=1996 |title=Gaza (Gaza Strip) |encyclopedia=International Dictionary of Historic Places |publisher=Fitzroy Dearborn Publishers |volume=4 |pages=87–290}}&lt;/ref&gt; ang Lungsod Gaza ay pinangungunahan ng iba't ibang tao at imperyo sa buong kasaysayan nito. Ginawa itong bahagi ng kanilang [[Filistea|pentapolis]] ng mga [[Mga Filisteo|Filisteo]] matapos itong pamunuan ng mga [[Sinaunang Ehipto|sinaunang Ehipsiyo]] sa loob ng halos 350 taon. Sa ilalim ng [[Imperyong Romano]], nakaranas ang Lungsod ng Gaza ng relatibong kapayapaan at umunlad ang [[Daungan ng Gaza|daungan nito sa Mediteraneo]]. Noong 635 AD, ito ang naging unang lungsod sa [[Palestina (rehiyon)|rehiyon ng Palestina]] na nasakop ng [[hukbong Rashidun]] at mabilis na umunlad bilang isang sentro ng [[Fiqh|batas Islamiko]]. Gayunpaman, nang maitatag ang mga [[Mga estado ng nagkrusada|estadong Krusada]] noong 1099, ang Lungsod ng Gaza ay nawasak. Sa mga sumunod na siglo, nakaranas ang Lungsod ng Gaza ng ilang paghihirap—mula sa mga [[Mga pandarambong ng mga Mongol sa Palestina|pagsalakay ng mga Mongol]] hanggang sa matinding pagbaha at mga [[Balang|kuyog ng balang]], na naging isang nayon lamang noong ika-16 na siglo, nang ito ay maisama sa [[Imperyong Otomano]]. Sa unang kalahati ng pamamahala ng Ottoman, kinontrol ng [[dinastiyang Ridwan]] ang Lungsod ng Gaza at ang lungsod ay dumaan sa isang panahon ng malaking komersiyo at kapayapaan. Ang munisipalidad ng Lungsod ng Gaza ay itinatag noong 1893.

== Mga sanggunian ==

== Mga panlabas na link ==

* [https://www.mogaza.org/ Munisipalidad ng Gaza]
* [https://x.com/AsemAlnabeh Tagapagsalita para sa Munisipalidad ng Gaza]
* [https://maps.google.com/maps?ll=31.513289,34.463425&amp;spn=0.133744,0.240704&amp;t=k Gaza sa Google Maps]
* [http://www.gaza-city.org/image/publications/The%20achievements%20of%20the%20municipal%20council%20for%20a%20period%20of%205%20years.pdf Ang mga nagawa ng konseho ng munisipyo sa loob ng 5 taon (2008–2013) sa wikang Arabic.] Archived  
{{Gaza City}}{{Gaza Governorate|state=collapsed}}{{whole Gaza Strip}}{{Cities in Palestinian National Authority areas}}{{Ancient states and regions of the Levant}}
[[Kategorya:CS1: long volume value]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Arabe]]</text>
      <sha1>q8e77fguvbt8t4p834swmiqtmsc2v4t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206042</id>
      <parentid>2206039</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T10:38:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ryomaandres</username>
        <id>8044</id>
      </contributor>
      <origin>2206042</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7040" sha1="rne46e7gcc4oa66xei1snq9ii79xf2z" xml:space="preserve">


Ang '''Lungsod Gaza''',{{Efn|{{langx|ar|مَدِينَةُ ﻏَﺰَّة‎|Madīnat Ḡazza}}}} na kadalasang tinatawag lamang na '''Gaza''',{{Efn|{{IPAc-en|ˈ|g|ɑː|z|ə|audio=Gaza pronunciation.mp3}} {{respell|GAH|zə}};&lt;ref name=&quot;OED-Gaza Strip&quot;&gt;''The New Oxford Dictionary of English'' (1998), {{ISBN|0-19-861263-X}}, p. 761 &quot;'''Gaza Strip''' /'gɑːzə/ a strip of territory in Palestine, on the SE Mediterranean coast including the town of Gaza...&quot;.&lt;/ref&gt; {{langx|ar|غَزَّة|Ḡazza}}, {{IPA|ar|ˈɣaz.za|IPA|audio=Ar-Gaza.oga}}; [[Palestinian Arabic]]: ''Ḡazze'', {{IPA|apc|ˈɣaz.ze|IPA}}}} ay isang lungsod sa [[Piraso ng Gaza]], Palestina, at ang kabesera ng [[Gobernasyon ng Gaza]]. Matatagpuan sa baybaying Mediteraneo, {{Convert|76.6|km|mi}} timog-kanluran ng [[Herusalen]], ito ang tahanan ng [[Daungan ng Gaza|tanging daungan ng Palestina]]. Sa populasyon na 590,481 katao noong 2017, ang Lungsod ng Gaza ang pinakamataong lungsod sa [[Estado ng Palestina|Palestina]] hanggang sa ang [[Digmaan sa Gaza (2023-kasalukuyan)|digmaan sa Gaza]] ay naging sanhi ng paglikas ng karamihan sa populasyon.

Tinitirhan mula pa noong ika-15 siglo BK,&lt;ref name=&quot;DicHistPl&quot;&gt;{{Cite encyclopedia |year=1996 |title=Gaza (Gaza Strip) |encyclopedia=International Dictionary of Historic Places |publisher=Fitzroy Dearborn Publishers |volume=4 |pages=87–290}}&lt;/ref&gt; ang Lungsod Gaza ay pinangungunahan ng iba't ibang tao at imperyo sa buong kasaysayan nito. Ginawa itong bahagi ng kanilang [[Filistea|pentapolis]] ng mga [[Mga Filisteo|Filisteo]] matapos itong pamunuan ng mga [[Sinaunang Ehipto|sinaunang Ehipsiyo]] sa loob ng halos 350 taon. Sa ilalim ng [[Imperyong Romano]], nakaranas ang Lungsod ng Gaza ng relatibong kapayapaan at umunlad ang [[Daungan ng Gaza|daungan nito sa Mediteraneo]]. Noong 635 AD, ito ang naging unang lungsod sa [[Palestina (rehiyon)|rehiyon ng Palestina]] na nasakop ng [[hukbong Rashidun]] at mabilis na umunlad bilang isang sentro ng [[Fiqh|batas Islamiko]]. Gayunpaman, nang maitatag ang mga [[Mga estado ng nagkrusada|estadong Krusada]] noong 1099, ang Lungsod ng Gaza ay nawasak. Sa mga sumunod na siglo, nakaranas ang Lungsod ng Gaza ng ilang paghihirap—mula sa mga [[Mga pandarambong ng mga Mongol sa Palestina|pagsalakay ng mga Mongol]] hanggang sa matinding pagbaha at mga [[Balang|kuyog ng balang]], na naging isang nayon lamang noong ika-16 na siglo, nang ito ay maisama sa [[Imperyong Otomano]]. Sa unang kalahati ng pamamahala ng Ottoman, kinontrol ng [[dinastiyang Ridwan]] ang Lungsod ng Gaza at ang lungsod ay dumaan sa isang panahon ng malaking komersiyo at kapayapaan. Ang munisipalidad ng Lungsod ng Gaza ay itinatag noong 1893.

Bumagsak ang Gaza City sa mga puwersang Briton noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]], at naging [[Subdistrito ng Gaza, Mandato ng Palestina|bahagi]] ng [[Mandato ng Palestina]]. Bilang resulta ng [[Digmaang Arabe-Israeli ng 1948]], pinangasiwaan ng Ehipto ang bagong tatag na teritoryo ng Gaza Strip at ilang mga pagpapabuti ang isinagawa sa lungsod. Mabilis na tumaas ang populasyon nito matapos ang pagdagsa ng [[mga Palestinong lumikas]] na nawalan ng tirahan dahil sa digmaan at sa sumunod na [[Nakba]]. [[Mga teritoryong sinasakop ng Israel|Sinakop]] ng [[Israel]] ang Lungsod Gaza sa [[Digmaang Anim na Araw]] noong 1967, at noong 1993, inilipat ang lungsod sa bagong tatag na [[Pambansang Awtoridad ng Palestina]]. Sa mga buwan kasunod ng halalan noong 2006, sumiklab ang isang [[Sigalot ng Fatah-Hamas|armadong tunggalian]] sa pagitan ng mga paksyong pampulitika ng Palestino na [[Fatah]] at [[Hamas]], na nagresulta sa [[Digmaan sa Gaza (2007)|pagkuha ng kapangyarihan ng huli sa Gaza]]. Ang Piraso ng Gaza ay sumailalim noon sa isang [[Blokeo ng Piraso ng Gaza|blokeo]] na pinamunuan ng Israel at sinuportahan ng Ehipto.&lt;ref name=&quot;IBRAHIM BARZAK 07/ 5/11 08:34 AM ET&quot;&gt;[http://www.huffingtonpost.com/2011/07/05/gaza-economy-benefits-fro_n_890181.html Gaza Benefiting From Israel Easing Economic Blockade]&lt;/ref&gt; Pinagaan ng Israel ang blokeo na nagpapahintulot sa mga produktong pangkonsumo noong Hunyo 2010, at muling binuksan ng Ehipto ang [[Tawiran ng Hangganan ng Rafah]] noong 2011 para sa mga naglalakad.&lt;ref name=&quot;IBRAHIM BARZAK 07/ 5/11 08:34 AM ET2&quot;&gt;[http://www.huffingtonpost.com/2011/07/05/gaza-economy-benefits-fro_n_890181.html Gaza Benefiting From Israel Easing Economic Blockade]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;IBRAHIM BARZAK 06/21/11 08:13 AM ET&quot;&gt;[http://www.huffingtonpost.com/2011/06/21/gaza-border-opening-bring_n_881127.html Gaza Border Opening Brings Little Relief]&lt;/ref&gt; Ang lungsod ay halos nawasak ng mga pag-atake sa himpapawid ng Israel simula nang magsimula ang digmaan sa Gaza noong Oktubre 2023, kabilang ang [[Pagwasak ng pamanang kultura sa paglusod ng Israel sa Piraso ng Gaza|malaking halaga ng mahahalagang pamanang kultura]] sa [[Lumang Lungsod ng Gaza]].

Ang mga pangunahing gawaing pang-ekonomiya ng Lungsod Gaza ay maliliit na industriya at agrikultura. Gayunpaman, ang pagharang at paulit-ulit na mga tunggalian ay naglagay sa ekonomiya sa ilalim ng matinding presyur.&lt;ref name=&quot;Oxfam&quot;&gt;{{Cite web |title=The Gaza Strip: A Humanitarian Implosion |url=http://mediciconafrica.altervista.org/newsletter/gaza.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131224105507/http://mediciconafrica.altervista.org/newsletter/gaza.pdf |archive-date=24 December 2013 |access-date=19 January 2009 |publisher=[[Oxfam]]}}&lt;/ref&gt; Ang karamihan sa mga naninirahan sa Lungsod ng Gaza na Palestino ay [[Muslim]], bagaman mayroon ding [[Mga Palestinong Kristiyanong|Kristiyanong minorya]]. Ang Lungsod Gaza ay may napakabatang populasyon, na humigit-kumulang 75% ay wala pang 25 taong gulang. Noong May 2026, maraming residente ang tumakas o inilikas sa Katimugang Piraso ng Gaza, o namatay dahil sa mga pananakop ng Israel sa hilaga. Samakatuwid, ang mga naunang naitalang o tinatayang bilang ng populasyon ay hindi na napapanahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=23 November 2023 |title=Gaza has become a moonscape in war. When the battles stop, many fear it will remain uninhabitable |url=https://apnews.com/article/palestinians-gaza-israel-bombing-destruction-hamas-reconstruction-f299a28410b70ee05dd764df97d8d3a0 |access-date=27 November 2023 |website=AP}}&lt;/ref&gt;

== Mga sanggunian ==

== Mga panlabas na link ==

* [https://www.mogaza.org/ Munisipalidad ng Gaza]
* [https://x.com/AsemAlnabeh Tagapagsalita para sa Munisipalidad ng Gaza]
* [https://maps.google.com/maps?ll=31.513289,34.463425&amp;spn=0.133744,0.240704&amp;t=k Gaza sa Google Maps]
* [http://www.gaza-city.org/image/publications/The%20achievements%20of%20the%20municipal%20council%20for%20a%20period%20of%205%20years.pdf Ang mga nagawa ng konseho ng munisipyo sa loob ng 5 taon (2008–2013) sa wikang Arabic.] Archived  
{{Gaza City}}{{Gaza Governorate|state=collapsed}}{{whole Gaza Strip}}{{Cities in Palestinian National Authority areas}}{{Ancient states and regions of the Levant}}
[[Kategorya:CS1: long volume value]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Arabe]]</text>
      <sha1>rne46e7gcc4oa66xei1snq9ii79xf2z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lungsod ng Gaza</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338110</id>
    <redirect title="Lungsod Gaza" />
    <revision>
      <id>2206043</id>
      <timestamp>2026-05-03T10:38:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ryomaandres</username>
        <id>8044</id>
      </contributor>
      <comment>Ikinakarga sa [[Lungsod Gaza]]</comment>
      <origin>2206043</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26" sha1="h1wo37bui4bsdyjucwxvzw6cz1z06pw" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Lungsod Gaza]]</text>
      <sha1>h1wo37bui4bsdyjucwxvzw6cz1z06pw</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>