Wikisource tlwikisource https://tl.wikisource.org/wiki/Unang_Pahina MediaWiki 1.46.0-wmf.21 first-letter Midya Natatangi Usapan Tagagamit Usapang tagagamit Wikisource Usapang Wikisource Talaksan Usapang talaksan MediaWiki Usapang MediaWiki Padron Usapang padron Tulong Usapang tulong Kategorya Usapang kategorya Manunulat Usapan sa manunulat Pahina Usapan sa pahina Indeks Usapan sa indeks TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 250 1426 21773 7209 2026-03-29T08:56:36Z ColossalMemer 179 21773 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Kxsteynn" />[[Category:Pakikipagsulatan ni Rizal sa kanyang mga kasambahay, 1876-1896 (JRNCC, 1962)]] [[Category:Tagalog]]</noinclude> {{c|'''28. Buhat sa iba't ibang tao para kay Rizal'''}} <br> <br> {{c|Ang Ilog sa Kalamba.}} {{c|''Kamatayan ng'' Diariong Tagalog.}} {{c|* * *}} <br>[{{sc|Ginoong Jose Rizal}},] <br>{{sc|Mahal kong Bayaw}}:<br/> Icalaua conang sulat sa iyo ito, ang una ay ibinabalita co sa iyo na icao ay may pamanquing isang magandang lalaque na buhat ngayo'i, cun mangyayari ay ihanap mo na diyan ng recomendacion at segurong di ca man abutin diyan ay bacas mo man lamang ay matunton, caya Jose rin ang aming itinauag; ñgayo'i, mataba, malacas at ualang saquit palibhasa'i, mag lalacbay sa malayong lugar. Dine ay maicalauang bumaguio di lubhang malalacas noong 20 nang Octubre at 5 nang Nov. datapuat ang tubig ay totoong lumaque, ang mañga bahay namin ay hinde nasisira, ang sa ñora Neneng ay napanitan nang caunting bubong, gayon din ang cay bilas na Antonino, ang ating ilog ay totoong masaya dahil sa sulong nang tubig totoong napacalaqui, ang sabi nang mañga matatanda ay hinde rao lumaqui nang ganito ang tubig cailan man cundi ngayon lamang caya ñga't, sa calzada patuñgo sa dagat, ay namamanca na buhat sa may puno nang tali say at ang mañga bahay sa tabi nang dagat ay iguiniba na nang tubig, ang mañga camalig nang azucal ay pinasoc nang tubig at marami ang natutunaw na azucal nang taga Tanauan. Sa caramihan nang tauong naliligo at nañgiñgista sa ilog, isang arao, si Turnino, anac ni cabesang Bastian, si Lucas na anac ni cabesang Moyses Ustar. . . at ang (cai)bigan mong si Basilio Salgado, ay nacacuha nang isang bata (ng bagong anac,) lalaqui at hinde pa napuputlan nang pusod (datapuat patay), ay ang guinaua ay ibinaon noon din sa tabi nang ilog at hinde nagbigay tanto sa Justicia, caya't, nang malaman sa Tribunal ay sila'i, napreso at guinnaua ang diligencia de “inbuma‍-<noinclude>{{c|—68—}}</noinclude> o9ic2hq2lda2zcywaz8wpbd11fxgtey 250 1427 21774 7212 2026-03-29T08:58:14Z ColossalMemer 179 21774 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Kxsteynn" />[[Category:Pakikipagsulatan ni Rizal sa kanyang mga kasambahay, 1876-1896 (JRNCC, 1962)]] [[Category:Tagalog]]</noinclude>ción" at sila'i, ipinadala sa Cabecera, at hanggang ngayon ay sinisiyazat cun sino ang iñá nang nasabing bata. Ang cólera ay lumilipas na dine at bagaman may namamatay ay isa isa na lamang, marahil, ay ang nagpalipas ay mañga baguiong nag daan sa balac nang iba ay ang namatay dine la mang sa ating bayan ay mahiguit sa limang daan pati mañga hinde taga rine, hindi co totoong na seseguro ang bilang ng tauong nañga matay. Yto at ang baguiong dumaan ang siyang dinadahilan nang pag tiguil nang Diariong Tagalog na totoong dinadamdam co na di umano'i, ang sabi sa canilang despedida ay sila'i, quinacapos nang personal. Hinde co na isusulat dito ang balita co sa nangyari sa Maynila tuncol sa baguio at sa cólera at segurong may tinangap canang balita, baquit cami ay hinde napapaluas, cundi noong icao ay bago caaalis lamang, ang iyong pag alis dine, aco lamang yata ang pinalad na nacaquita sa iyo caya pala gayo'i, si Lucía ay mag aanac nang isang magandang lalaqui na cun macacausap co lamang ang Dios ay hihiñgin cong huag munang cunin at hindi pa natatapus ang gagauin. Buhat na nang lumipas ang pag cacamatay nang tauo ay caming dalaua ni Paciano ay palagui nang nasasabundoc at doon na cami natutulog nang, cun sabado lamang cami umuui at cun lunes cami umaahon, dahilang si Paciano ay nag papagaua nang camalig napipihitan, ito pa ang dahilang hinde aco macasulat sa iyo, cun mausisa co'i, nacalacad na ang correo patungo diyan. Malaqui sana ang gusto co na sa tuing correo ay aco'i, macasulat sa iyo at sa catunayan ay ang mañga sulat mo ay hindi na halos mapalagay dine pate ang Cura ay naquiquibasa. Nang sinusulat co ito ay dumating dine ang sulat nang Tío Aben sa Biñan na doon dao sa canila ay to- totoong malaqui rin ang tubig na umabot hanggang sa loob nang Simbahan caya nga't, sa canilang pintuan nang solar ay hangang tuhod. Yto na lamang, inuulit ko sa iyo na icao ay may bayao dine na nag mamahal sa iyo, at cahimanauari ay tayo mag quiquita rin at mag utos. {{right|{{sc|Mariano Hervosa}}{{gap}}}} {{nop}}<noinclude>{{c|—69—}}</noinclude> 9855mdj3se9mcnllvevvx51o8afx6gu 250 1428 21776 7216 2026-03-29T09:21:39Z ColossalMemer 179 21776 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Kxsteynn" />[[Category:Pakikipagsulatan ni Rizal sa kanyang mga kasambahay, 1876-1896 (JRNCC, 1962)]] [[Category:Tagalog]]</noinclude> <br>{{sc|Ginoong Jose Rizal}}, <br>{{sc|Mahal kong Jose}}:<br/> Ng arau na icau ay umalis dine narinig co ang uica mong icau ay tatanghalien, ñg acoy mag bañgon uala na acong naquita (cu) ñg (hindi) ang licod lamang ñg calesa. Caya at ñg (dumating ang) sulat ni Tío Antonio na icau ay sumacay na sa vapor "Salvadora" ay totoong dinamdam co ang hindi natin pag cacausap lalu pa ñga at itoy may pagitan mahabang pa (na) hon, baquet ang isa pa ay noon na acoy nasa-talaga ng P. D. na cabuntisan co que José, salamat na lamang at aco'i, nacaraang mahusay sa pañganib na yon, ang aquin na lamang pinag lilibangan ay ang tacñga ni José, nacaparis ñg taenga mo, at aquing ibinabalita sayo na totoong caparis at harinañgang huag lamang ang matularan cundi pati ang iyong ugali at iyong cabaitan at casipagan sa mañga gauang magagaling. Acoy (tuluñgan) mong humiñge ñg aua sa Dios na tayo ay mag quiquita rin at huag tayong mag caramdam at lumiñgap ng macacayanan ng iyong capatid na nag mamahal sayo. Ang sulat na ito ay huag monang ipaquiquita sa iba at totoong acoy nag aantoc na ñg aquing sulaten. {{right|{{sc|Lucia Mercado.}}{{gap}}}} {{nop}}<noinclude>{{c|—70—}}</noinclude> ldkuvjdy0t35a26d8aajcs2ynt48eja 250 1962 21772 21721 2026-03-28T14:43:52Z ColossalMemer 179 21772 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ColossalMemer" /><div lang="es"></noinclude>ferreo con que por espacio de tres centurias nos tenía sujetos en la más degradante abyec&shy;ción de la esclavitud. Llegó el momento de nuestra anciada liber&shy;tad, en el horizonte, en sonrosados arreboles; amaneció la aurora de nuestra soñada I''ndepen&shy;dencia'', simbolizada en nuestra bandera tricolor que airosa y gallarda tremola por los ámbitos del Archipiélago. Bathala, nuestro Dios, así lo ha decretado y ¡Ay del osado que atente contra su inexorable tallo! La nación Americana toca hoy con las consecuencias de su osadia. Sus desastrosas derrotas ante el depuedo y empuje de nues&shy;tras huestes que, con la fé por escudo, y la jus&shy;ticia de nuestra causa por antorcha y arma, repelen la ruda invasión de ese colosal y am&shy;bisioso enemigo, hollándole en su grandeza y orgullo, son la prueba más confundente del jui&shy;cio sumarisimo sentenciado en sus inescrusta&shy;bles designios. Vuestro legendario valor se halla atestado de brillantes en las páginas de la Historia-Patria. Con él habeis puesto siempre un vallador al aterrador dominio español, no con intiendo que la libertad que se respira en vuestras monta&shy;ñas y campiñas, sea hollada por el detestable despotismo. Y hoy más que nunca, en el gi&shy;gantesco paso que hemos dado de haber con&shy;seguido nuestra I''ndependencia'' de hecho que el yanke con su criminal ambición quiera violarla, ya que un solo Dios nos ha dado el ser, una misma sangre circula por nuestras venas, un solo sol nos alumbra, un solo respire respiramos, en un mismo suelo nacimos y vivimos y nues&shy;tros sentimientos se funden en una sola aspi&shy;ración que es la libertad é I''ndependencia'', de nuestro pueblo para ponerle en concierto con el mundo internacional civilizado, <em style="font-style: normal; font-variant: small-caps;">Unámonos destestando y rechazando esa invasión hasta morir.</em> Cavite, Sta. Cruz de Malabon 10 de Agosto de 1899. {{right|{{sc|Mariano Trias.}}{{gap|2em}}}} </div> {{rule|5em}} <section end="s6"/> <section begin="s7"/> <div lang="tl"> <h4 style="text-align: center; font-weight: normal;">SA «EL FILIPINO LIBRE.»</h4> Sa nauukol sa periodicong ito ng̃ ica 23 ng̃ Agostong calampas, ay nababasa: <section begin="s7a"/> <h6 style="text-align: center; font-weight: normal; font-variant: small-caps;">«Consejo de Guerra.»</h6> «<q>Ang periódico Americano ''Manila Times'', ay nagsasalaysay na kinoconsejo de guerra ang da&shy;lauang sundalo Americano at isang cabo pa, na nauukol silang lahat sa compania C ng̃ 16.º Regimiento ng̃ Infanteria, na nangloob sa ilang bahay ng̃ mg̃a Tagalog ó Filipinos, na hindi la&shy;mang pinagcuha ng̃ mg̃a pagaareng mey mg̃a ha&shy;laga, cundi pinagsasactan pa ang mg̃a may bahay.</q>» Mga cababayan, tingnan ninyo ang mg̃a asal ng̃ mg̃a nagpupumilit mamahala sa atin: nasabi ang dalauang sundalo isang cabo; upang matac&shy;pan ang pangloloob ng̃ isang Companiang boo, isang batallon, ó isang Regimiento, ó ang gui&shy;naui nilang lahat. ¿Sino caya ang salvaje? ¿Ang may mg̃a suel&shy;dong anim napung piso para sa buan-buan ó ang sa tatlong piso,t, san salapi, na macagaui ng̃ gayong gauang casamasamaan? Panahon, mg̃a casi, na dapat natin ipagma&shy;saquit itong ating mg̃a bahay at mg̃a bayang tinuboan, sapagcat cung sila ang maghahar rito, quita natin ang gaua, at hindi lamang nabanguis cung saang lugal nang loob. </div> <section end="s7a"/> <section begin="s7b"/> <div lang="es"> <h5 style="text-align: center; font-weight: normal;">ATENCION COMPATRIOTAS.</h5> En el pueblo de Noveleta provinca de Ca&shy;vite, hay una tienda que se titula LA FRA&shy;TERNIDAD en que se preparan desayunos, co&shy;midas, meriendas, ponche y refresca de agua fil&shy;trida con limon y se venden varios artículos de Europa y del País, principalmente el arroz, como también toda clase de Emblemas, Estrellas, Bo&shy;tonaduras, Escarapelas y Barbaquejos proprios para el Ejército Filipino; y ademas se hacen tar&shy;jetas y reciben encargos para Manila con un precio barato. </div> <section end="s7b"/> <section begin="s7c"/> <div lang="tl"> <h5 style="text-align: center; font-weight: normal;">ACUDID COMPLOBANOS, ACUDID</h5> {{c|{{sc|El {{SIC|Patiota|Patriota}}.}}<br/> ''Macario Dacons.''}} Sa mg̃a bayang Noveleta at Naik sa la-lawi&shy;gang Tang̃uay ay me’i mg̃a tindahang nag-ngã&shy;ng̃alang LA CARIDAD NG FRATERNIDAD, na nagbi-bili ng̃ {{sc|Bigas, Langis, Gas, Casafuego, Picadura}} ng̃ {{sc|La Insular, Papel Ulmant}}, at ibat ibang clase ng̃ cigarillos, sa halagang mababa na kawang̃is sa Maynila. <section end="s7c"/> <section begin="s7d"/> <h5 style="text-align: center; font-weight: normal;">HALINA KAYO, HALINA.</h5> {{c|{{sc|Ang lumiling̃ap sa tinubuan.}}<br/> ''Macario Dacons.''}} <h6 style="text-align: center; font-weight: normal;">CORONEL SAN JUAN</h6> Ang mairuguin sa Inang Filipinas, ay binisita niya ang limbagan, at sa pagcamasid niya, ay caniyang isinaysay na caniang hahandugan ng̃ lubos na pagtulong, sa ikaaayos ng̃ limbag̃ang ito, at sa icalalauig ng̃ buhay nitong Lathal; la&shy;hat ng̃ mg̃a Jefes, oficials at ilang mg̃a clases sa caniyang masidhing Regimiento at mg̃a caual pa, ay sumanib na. ¡Buhay ca nauâ ng̃ mahabang panahon, oh hé&shy;roe sa San Pablo at sa Pasay at sa Sapote sa ataque ni Polavieja! <h6 style="text-align: center; font-weight: normal;">ISANG ANGEL.</h6> Nang ica 20 ng̃ Agostong nacaraan, umaquiat sa calualhatian, si Felicisimo S. Miguel at Ong&shy;capin, Anac ng̃ ating mairuiguin casamahan M. Lu&shy;ciano S. Miguel, General de Brigada ng̃ Hocbo nitong República Filipina. Isinisipi namin, laló na ang boong Cavite, ang lumbay sapagcauala ng̃ bung̃a ng sinta, sa mg̃a magulang at mg̃a camag anacan. <section end="s7"/> </div><noinclude><references/></noinclude> jgn9zziype8c3nvmq6u8l1hourchoj4 0 2464 21775 2026-03-29T09:19:13Z ColossalMemer 179 Nilikha ang pahina na may '{{header | title = [[../|{{BASEPAGENAME}}]] | author = | editor = | override-editor = Pambansang Komisyon ng Ikasandaang Taon ni José Rizal | translator = | section = Buhat sa iba't ibang tao para kay Rizal | previous = [[../27|Buhat kay Josefa at Maria para kay Rizal]] | next = [[../29|Buhat sa iba't ibang tao para kay Rizal]] | year = 1962 | contributor = |override-contributor = Mariano Hervosa | notes =...' 21775 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../|{{BASEPAGENAME}}]] | author = | editor = | override-editor = Pambansang Komisyon ng Ikasandaang Taon ni José Rizal | translator = | section = Buhat sa iba't ibang tao para kay Rizal | previous = [[../27|Buhat kay Josefa at Maria para kay Rizal]] | next = [[../29|Buhat sa iba't ibang tao para kay Rizal]] | year = 1962 | contributor = |override-contributor = Mariano Hervosa | notes = }} <div style="text-align:justify;"> <pages index="Pakikipagsulatan ni Rizal sa kanyang mga kasambahay, 1876-1896 (JRNCC, 1962).pdf" from=94 to=95/> {{smallrefs}} </div> [[Category:Pakikipagsulatan ni Rizal sa kanyang mga kasambahay, 1876-1896]] orx6t2pto680mxp5wvwi1bljpmoysis 21777 21775 2026-03-29T09:22:58Z ColossalMemer 179 21777 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../|{{BASEPAGENAME}}]] | author = | editor = | override-editor = Pambansang Komisyon ng Ikasandaang Taon ni José Rizal | translator = | section = Buhat sa iba't ibang tao para kay Rizal | previous = [[../27|Buhat kay Josefa at Maria para kay Rizal]] | next = [[../29|Buhat sa iba't ibang tao para kay Rizal]] | year = 1962 | contributor = |override-contributor = Mariano Hervosa and Lucia Mercado | notes = }} <div style="text-align:justify;"> <pages index="Pakikipagsulatan ni Rizal sa kanyang mga kasambahay, 1876-1896 (JRNCC, 1962).pdf" from=94 to=96/> {{smallrefs}} </div> [[Category:Pakikipagsulatan ni Rizal sa kanyang mga kasambahay, 1876-1896]] 8gso208wbik7ywvg3fbhg1649si62vo