Asijə

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tly">
  <siteinfo>
    <sitename>Vikipedija</sitename>
    <dbname>tlywiki</dbname>
    <base>https://tly.wikipedia.org/wiki/S%C9%99rlovh%C9%99</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Medja</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Xususi</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">No-pegət</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Okoədə</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Okoədə no-pegət</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Vikipedija</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Vikipedija no-pegət</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fajl</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Fajli no-pegət</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki no-pegət</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Šablon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Šabloni no-pegət</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Dastək</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Dastəki no-pegət</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategorijə</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategorijə no-pegət</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Moduli no-pegət</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Asijə</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4522</id>
    <revision>
      <id>124568</id>
      <parentid>124371</parentid>
      <timestamp>2026-04-28T19:41:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaduser</username>
        <id>426</id>
      </contributor>
      <origin>124568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17320" sha1="6xozjjc50o5pec7tplh4b0m4i6987t8" xml:space="preserve">{{Databox}} 
'''Asijə,Azija'''— əsosən xərem niməkurədə bino byə gitəj.  

Kanə Dynjo i poə byə Asijə 44.391.163 km2-nə kəfšən dynjodə iminə vyrədəj. Asijə kəfšən [[Amerikə]], [[Antarktidə]] inən [[Avstralijə]] ivo pegətə myǧojsədə Asijə inən iminə vyrədəj. Yn gitə Avrəsijə materiki xərem - xəšəxuni, xəšəxuni, nyso ijan nyso - xəšəxuni poəon gyrd kardə. Asijə kobəson bə xəšəxuni 10.200&amp;nbsp;km, xəremiku bə nyso 7.000&amp;nbsp;km məsafədə dyroz bedə. Avropə de Asijə šərti marzyš Ural bandon xəšəxuni poconku, Emba ru, Kaspi xərem kənoku, Kuma-Manyc etasiku, Sijo dyjo, Bosfor xyrtə, Mərmərə dyjo, Dardanel xyrtə, Egej dyjo ijan Arədə dyjoku ǧəbul byə. Afrikə dy Asijə jəndyku čo kardə Suvejš ǧənov, Syə dyjo, Babəlməndəb xyrtə ijan Ədən kəš čo kardə. 

Asijə ce Zəmini čojlijə gitəje ki, əj coglə okən gyrd gətedə. Asijə kəbəson ijan nyso-kəbəson tonokənon tike vej dəše-bešeje. Asjiə nyso kənon isə Hind okeani ovon šyrtedə. İjo  Ərəbiston inən Hindiston niməsəkuon, əvoni čo kardə Ərəbiston dyjo ijan Bengal körfəzi bino bedə.

Syə dyjo Asijə kənoədə binobuə ən tatə dyjoe. Asijə nyso kənondə səku kame. Šri-Lanka ijo ən jolə səkue. Hind okeani tonokənondə musson čərəjanon jolə təsiryšon heste. Atlantik okeani ovon Asijə nyso-kobəson tyk buə gədə Asijə niməsəku gyrd kardə.In niməsəku kobəson tonokənon vej dəše-bešeje. Kipr səku Atlantik okeani dəxyl buə cy Asijə nezədə gyrd jolə səkuje. Asijə i grup jolə səku ijan niməsəku buə jaməl, Tajmyr, cukot niməsəkuon inən Novosibrsk səkuon Xərem Biə okeanədə vyrə bedən. Bering xyrtə, Asijə Xəremi cy Xər. Amerikəku čo kardedə. Xərem Biə okeani dyjon vote bəbe həmmə zymostonədə biə davastən gyle Bering dyjoku čo.[[Fajl:Asia (orthographic projection).svg|thumb|gitə Asijə|çəpo]]
== Etimologijə ==
Asijə Assurijə zyvonədə asu-“xəšəxuni” syxaniədə pegətə byə. Hyškini təgribən 30% bəj aide. Xəremi niməkurrə čoǧrafi gušaǧon gətedə. Xəremiku bə nyso 8200&amp;nbsp;km, xəšəxuniku bə kobəson 8500&amp;nbsp;km dyroz bedə.

== Reljef ==
[[Fajl:Everest North Face toward Base Camp Tibet Luca Galuzzi 2006 edit 1.jpg|thumb|right|300px|Dynjo ən barzə band buə Everest]]
Asijə hyškini ən bylyndə gitəj. Zəmini kurə ən barzə bandə silsilə inən dyždə hojmon cəj kəfšənədəj. ce Asijə ən tykə bandə tyk byə de Everesti ən nyǧylə colə Mardə dyjo aradə bylyndiətiə  fərǧ 9,200 metrisə veje.gitə əsos ǧyədimə Avrasijə litosfer ovə təškil kardedə. Həmonə tovə Sibir, cin-Korejə, Hindiston, Ərəbiston platformonku ibarəte.čurbəčur geoloži devrondə bəsəomə bandbəməlomə proseson ym platformon de dəcoknie gitə kəfšənyš xejli hejvužyš kardə.Paleozoj eradə Altaj, Sajan, Tjanšan bandədimon, Dyždə Xingan bandon bəməl omən. Ce Asijə Lenə ru xəšəxuniədə vyrəbuə bandon Mezozoj gyrdəbuə devrədə bəməl omən.Asijə inən Hind-Avstralijə tovon dəcykə kəfšənondə Kajnazoj era syftədə zumandə banbəməlomə poseson bino buən, nətičədə əždəhoə Alp-Himalaj guršəǧi bəməl omə. Ovrə gədə Asijə niməsəku, İron jajlə, gafgaz. Hindiguš, Pamir, Tijanšan, Kunlun, Himalaj bandon, Hindcin niməsəku kobəson. Zond səkuon aide.Asijə xəšəxuniədə Sakit oken tovə Asijə tovə xəšəxuni kənonon de zənčivar syəku gevson inən nyǧylə səku colon bəməl vardəše.Im guršaǧi Kamcatkə niməsəku, Kuril,japon,Fillipin səkuon aide.Bəj “Sakit okean otəšə həlǧə”n votedən.Asijə ǧejd kardə poənədə Zəmini lu vej fəale, reljefi inkšofi ysən dəvom kardə.Im kəfšənondə rəre vulkan pešedə inən buməlarzə bedə.

Vulkanə rajonondə ve gylə honion-gejzeronənə rast oməjdə.Buməlarzə Asijə nysoədə sejsmik guršaǧədə xejli fəale.1902-nə sorədə šamaxi šəhərədə  buə 9 bal zuədə buməlarzə šəhəryš bitov vološ kardə.1911-nə sorədə Alma-Ata. 1948-nə sorədə Ašgabad, 1966-nə sorədə Daškənd šəhəri buməlarzə nətičədə viron buə, da həzo gylejon inson mardə.Asijə sejsmik guršaǧonədə xejli fəalijjətədə inə okyšiə vulkanon hestin.cy gitə fəalijjətdə buə ən bylyndə vulkan Kamcatkə niməsəkuədə buə Kljuci Sopkəj (4750m). Dyždə Zond səkuonədə binobuə Krakatau vulkan dy ve dəhšətin peše məhšure.Abšeron niməsəku inən gobustandə okyšiə inən fəalijjətdə buə tulə vulkanon hestin.Vukanon inən gamə honion ve muxtəlif məgsədondə istifadə kardedən.Zəbini nyǧyliədə bešə gamə honi inən ovonədə elektrik enerži sedən, kəon inən gaməxanon gam kardənZəmini dylə gamədə japonijədə, Risijədə, İndonezijədə inən čo kešvəronədə ve istifodə kardedən. 

Asijə muasir reljefədə bəməloməjon ǧədimə biəti rolyš veje. Ǧədimə bion Tajmyr niməsəku inən Ural bandon xərem səbuvyronku bə nyso hərəkət kardə hevužə kəfšənon egətəše.Bəzi kəfšənondə bion panəti 1,5-2 klimetri rəsedə.ǧədimə bion ce Asijə reljefi kəskin dəgišyš kardə. Xəremədə bion ov be nətičədə čurbəčur suxur tikon buə morenon dimədə panə lu bəməlyšon vardə.

Asijə kəfšənon nimədə vejni bandon inən jatlon gətedə.Hojmon bənə bandon bə mənšə gorə jəndyko fərg kardedən.İjo həm čyvon həmən, ǧədimə bandon hestin. Čyvonə ǧyryš byə bandon gitə xəšəxuniədə inən nyso kənoəvyronədə dyglə əždəhoə guršəǧ bəməl vardedən.Aalp-Himalaj guršəǧi Atlantik okeani kənonku detsə Sakit okeani dəvom kardedə.Im goršəǧ Asijə gyryǧ-fajli gafga, Pamir, Hinguš, Himalaj bandon aide. Himalaj bandon bənə govsi Hindiston bandonku xəremeku gətəše kobəsoniku bə xəšəxuni 2400&amp;nbsp;km dyroz bedə.cəj ən bylyndə tyk Everst bandije (8848m).Vejnə tykon voə inən de biə edoə buə.Himalaj bandi xəremiku 2 mljon km kəfšəni əhotə kardə  dynjo ən bylyndə jajlə buə Tibet jajlə bino bedə.Tibet jajlə xəremiku bəzi bandon bylyndi 7000 m-i rəsedə, voə inən bion edoə buə Kunlun bandon vyrəbedən.cəj dyrozi 2000&amp;nbsp;km –ku veje.ikijan xəremədə ce Mionə Asijə bylyndə hojmon hrjvižə kəfšən əhotə kardedən.cəvon ən joli gobi, Trym inən čungar bylyndətionin.ǧejd kardə bylyndə hojmon  hyškə həvo šəraitədə hejvižə səhra bəməl omə.Təkləməkan inən gobi səhron bomi misale. Himalaj bandin kobəsonədə de Hindiguš bandon, əvon isə dy Pamiri bənd bedən.Pamir bandon həmo, bylyndə dimədə 7000m-i ros byə guculiə tykon dyǧǧəti čəlb kardedən.Həmoə dim inən tykon dy bion edoə buə.Sijo dyjo inən Kaspi dyji arədə 15000&amp;nbsp;km drozətiədə gafgaz bandonnən čyvonə gyryšyǧon aide.Bnad bəməlomə proses ijə hələ šedə.jolə inən gədə gafgaz bandon arədə Kur-Araz inən Kolxidə məzon vyrə bedən. 

== Həvo ==
[[Fajl:Heavy clouds over Salt Lake, Calcutta.JPG|thumb|right|300px|Hindistonədə šəhəri səpe mussonə avəon]]
Asijə Zəmini ən myrəkkəb həvoə šəraiti molik buə poəje.cymi səbəb kəfšəni dyždiəti. Xysusən cəj xəremədə bə nyso inən kibəsonədə bə xəšəxuni ve hejvižə məsafədə dyroz beje.Xərem niməkurrədə ən sardə vyrə Asijədə vyrəbedə (Ojmjakon, -71č).Zəmini kurrə ən barzə rutubətən Asijə gitədə Himalaj bandon nəso-xəšəxuni bandədimondəj.Asijə həvi bəməloməjədə čoǧrafi panəti, kulokon, okean inən dyjon,dimə formə ve rol hənək kardedə.cy Asijə nysoə kəfšənon həšiku xəremə kəfšənon nisbətən tike ve hənurti sedən.Tropikə paniətiədə həšiku bə Zəmini dim omə hənurti (həši radiəsijə) 80-200kkal/sm², xəremə gutb dairədə 100kkal/sm² -e.Ərəbistan niməsəkuədə Zəmini kurrə ən vej həši radiəsə molik bu vyrəj(220kkal/sm²).Asijə iglim kobəsonədə bə xəšəxuni kəskin dəgiš be okeanon, dyjon inən hokim kulokon təsiri davaste bəbe.Asijə mulajim panion bə Avropə nisbətən kam rutubətine.cy Asijə xərem rajonon vejnə pon de voə edoəbuə, ymən həši šuon i poə əks karde inən həvo tempraturi bəjži eǧgndedə. 

Həvo bəməloməjədə atmosfer gardenonən ve rolyš heste.Xəremiku bə Asijə dəšə Arktikə həvo kutlon hevužə məsafədə materiki dylə poəon təsir karde.ginə xəšəxuniədə həvon tyostonədə Sakit okeaniku omə vovovšə dyjo həvo zəmostonədə isə gitə dylə poənədə omə kontinental həvo təsir heste.Kurosio čərəjani tropik paniətiədə cy Asijə mulajim paniətionədə , xusuijan Sakit okean səkuonədə tatəti inə vovoš oməjədə.Asijə nyso-xəšəxuni poəon həvoš mussononku ve aslije.Okeanonku bə hyškini gyniə mussonon dyštə xejli vovoš, zymostoni mussonon isə hyškini vardedən.Mussonə həvo Hindiston inən bə Hincin niməsəkuon  səčijjəvie.Hind okeaniku bə materik omə mussonə həvon lap ve vovoš vardedə.Zymostonədə mussonon materikiku bə dyjo larzedən.Ənəčəx tyvostonədə materiki səpe bejžiə təzjig  bəməl oməjədəd  ijo okeanonku ekvatoriəl həvon oməjdən.Asijə okean inən dyjokənonku bə mionə poəon šenčən vote bəbe ki, həmə kəfšənondə vovoš kame, həmən tepratur režimijan dəgiš bedə.

cy Asijə rangbərang reljef formon həvo bəməl oməjədə misilsyz rolyš heste.İjo əsosən kobəsoniku bə xəšəxuni dyroz buə bandon Himalaj, Kunlun, Tjanšan, gafgaz, Altaj, Sajan bandon sardə Arktikə həvo kutlon bə nyso ovašte ikon dojdənin.Atlantik okeani səpe omə həvo kutlon detsə Ural bandon buə kəfšənon bitov əhatə bykoən, Asijə myrəkkəb reljef əj bə Asijə gləvolo be haštəni.Hind okeaniku bə materik dəšə mussonə həvo Himalaj inən čo bandon bənə bylyndə sədd cəj və sedən.Bəcy gorə bandədimə poəondə sori vovoši myǧdor bəzən 10,000mm-ku vej bedən.Zəimini ən vej vovoš sə məntəǧə cerapunci məntəǧə ijo, Himalaj bandon nyso-xəšəxuniədə vyrə bedə.gafgaz bandon kobəsonədə Kolxidə məzədə inən Ozarbojžoni Tolyšə bandon bandədimədə bandon bənə səddi dyroz be gorə omə vovoši vəj sedən bəcy gorə ijoən vovoš ve vojdə.

Bə  əhali təsərrufat fəalijjəti həvo vej təsiryš heste.Asijə sardə xəremə kəfšənon kəndtəssərufati inkšofi həvo mane be holədə, tropin inən subekvatorial guršaǧonədə həvo šəraiti sorədə 1-2 kərə məhsul pegəte imkon dojdə.Lokin bəzi kəfšənon vovoš nyrəse problemi rast oməjdən.Mussonə həvo buə kəfšənon bo ditəsərrufati ve xose.Bəcy gorən həmonə kəfšənon lap ǧədimədə gətəbuə.Arə dyjo həvo subtropik bitkion, mulajim həvo, gandym, šiniə cəǧənde, angy, mejvə, mussonə həvoədə isə(həm tropik həmən subekvatoriələdə) šinə lejnə, caj, šartuk inən čo bitkion jol kardedən.

== Dylə ovon ==
[[Fajl:Caspian Sea from orbit.jpg|thumb|right|300px|Asijədə vyrəbuə Kaspi dyjo dynjoədə ən dyždə dərjacəje]]
Asijə cəmə planeti zəngin ovə ehtijati malik buə kəfšənondə gyleje.Zəmini i riə ru inən dərjacəon ijo vyrə bejdən.Lokin Asijə myrəkkəb reljef inən həvo šəraiti əloǧodər, ru inən dərjacon kəfšənondə gələvolo vyrə bejdən.Dimə ovon 2/3 poə cy gitə nyso-xəšəxuniə poədə gyrdə buə.Mionə inə Ortə Asijə ovə ehtijatyšon ve kame.Asijə ruon co hevzə aide.cymikuən čo gitə kəfšənon 1/3 poəndə vejni beaxarinə hevzə aide.

=== Ruon ===
Asijə ən muhum ruon jantsyzy, Xunaxe, gang, Hind, Ob. Lena, Amur, jenisej, Amudərja, Syrdərja, Barahmaputra, Mekong, Dəčlə inən Fərate.Jantsyzy ce Asijə ən dyrozə rue, cəj dyrozi 5800&amp;nbsp;km-sə veje.Mussoni vovoši  vaxtədə pešə yn ru. Kunlun bandon nyso-xəšəxuniədə səkgətedə inən Xəšəxuniə cini dyjo rubuədə gyle jolə deltə bəməl vardedə.Ru žinə axar bə gəmiəti bəvəč oməjdə, cəvədə bə zəmini ovdojədə heviž istifadə kardedən.jansyzy žinə axar hələ ǧədimədə gətə buə.Hozoədə cini əhali 25%-ə vejni jantsyzy ru hevzədəj.gang ru cy Asijə ən vejəovə rue.Əv ovi aximi həčmi gorə Amazon, Kongo inən Paranə ruonku bə dumo mandedə.gang yštə tyki Himalaj bandonku pegətedə inən ce Asijə ən vovošinə kəfšənondə davardə. Bə Bengəl kəši rubuə vyrədə, dy Brahmaputrə ru ivrədə əždəhoə deltə bəməl vardedə.Musson vošonku hard karde gorə tyvostonədə pešedə. Gang ru ovon bandonku xejli materialon vardedə.Hind ru isə Himalaj bandon biondə inən mussoni vošonku hard kardə, hyškə kəfšənədə davardə bə Ərəbistan dyjo rubedə. Xəremə Bijə okeani hevzə ən dyrozə ru buə Lena(4400&amp;nbsp;km), ən bolə ovinə ru isə jeniseje.Lenə  Bajkal bandonku yštə tyki pegətedə, Sibir tajgəku davardə bə Laptevlə dyjo rubedə.Əsosən voš inən voə ovonki hard kardə ym ru zymostonədə xəjli dəbidə. Asijə beaxərə hevzə aid buə ruon kamin.İjo ən vočib ruon Syrdərja, Amudərja, Narin inən Zərəfšane.Əvon bylyndə bandonku binokardən, hyškə səhra inən niməsəhronku  davardən, əsosən beaxarinə hevzon rubedən.In ruon hyškə, beovinə Ortə inən Mionə Asijə žimonədə jolə rol hənək kardedən. Əvon bečoninə zəmini žimon dojdən.Im ruon hesob vahon, dyšdə žimonə məntəǧon eǧandən.Beaxarinə hevzə aid buə ruon əsosən voə inən biəku hard kardən.   
=== Dərjacəon ===

Asijə kəfšənədə bənə ruon dərjacəonən gələvolon.gitə xəremi-xəšəxuni tərəfə poədə biə mənšəli dərjacon vyrə bedən.ǧədimə biə həzonej dəraučə colə bəməölyš vardə inən bə kəfšənon šinə ov gyrdə buə. Hyšk inən gamə rajonondə, həmən beaxarinə vyrondə dərjacon kam ovin inən nemekinin. Balxaš, Labnor, Ubsunur, Urmija dərjaca žyǧo dərjaconədəj.Dynjo ən jolə dərjacə buə Kaspi dyjo inən Aral dyjo i vaxt de dynjo okeani əlǧəš buə, zəmin ris be bəpešdə ym dyjon dy Dynjo okeani əlǧonyš byriə buə.Bandə kəfšənondə tektonik dərjacon bəməl omən.Asijə n jolə tektonik dərjacə Bajkale. Əv həmən dynjo ən nyǧylə dərjacəje(1720m). Zəmini kurrə pešomə ovi 20% Bajkal dərjacəjədəj. Tjanšan bandondə vyrə buə İsikkul dərjacən tektonik colədə vyrə buə, šəffof, təmizə ovyš heste.Asijə ən jolə dərjacondə gylən Ərəbistan niməsəkuə xərem-xəšəxuniədə, okeani səvijjəku 400m bəjži vyrəbuə Mardə dyjoe.cəj mionə nemekəti 260‰-e.

== Gitə əholi inən kišvəron ==
[[Fajl:Possible definitions of the boundary between Europe and Asia.png|thumb|300px|Bejnəlgxəlǧ čoǧrafija čəmijjəti tərəfədə zynəbuə Avropə inən Asijə aradə marz]]
[[Fajl:Asia satellite orthographic.jpg|thumb|252x252px|Bə Asijə pejkiku təmošə|çəpo]]
Asijə əholi 4 miljard nəfəri neze.Zəmini kurrə 2/3 poə nez Asijədə vyrəbuə.Dynjo ən vej əhali buə kešvəron cin inən Hindiston ijoe.cyvon ivoədə əholi 2,5 mljardiku veje.Asijə kešvəron əholi rə-re ziod bedən.Vejə kešvəron əholi har həzo kəsi 20 kəs zijodəti egynedə.Asijədə  vejə xəlǧon židən, əvon 600-a nez zyvonədə syxan kardən.Dynjo ən jolə xəlǧondə buə kitajon, hindion, bengalon, japonon ijo židən.Asijə xəlǧon 10-sə vej zyvynə xejzon inən 20-sə vej zyvony grupi aide.Əvon dynjoədə mevčyd buə har se irgi təmsil kardedən.gədə Asijə niməsəkuədə inən İron jajladə tyrkon, farson. Ərəbistan niməsəkuədə ərəbon, Hindiston inən Hindcin niməsəkuonədə hindijon, birmon, vjetnamon. Bengalon, Xəšəxuniə cini hojmədə cinon, Mionə Asijə jajlə inən hojmonədə mongolon, ujǧuron, tibetion. Tyrkon židən. Tyrk inən farson sio mu, pustonyšon sioəti že səčijjəvije.Kitəjon, japonon,vejtnamon barziətišon kamiši nyzyme. Əvon tynd sijo mu, tangə cəšon fərǧ kardən.

Asijə əholi nibərobər vyrəbuə. gitə əholi 80%-i nez cəj kəfšəni 20%-ədə gyrdə buə.Dynjo ən ve əholi band buə region ijoe.Əholi ve band be gyle səbə həm Asijə cokə čoǧrafi šəraityš be, zəngin təbii ehtijotyš be, həmə vyrə be ǧədimətikue.Asijə subtropik, mulajim inən subekvatorial guršaǧondə žimon karde ve coke.Hələ diəroə zəmonondə Hindiston niməsəkuədə, Xəšəxuniə cin hojmədə, gədə Asijə niməsəkuədə məskənyšon eǧandə.Hol hozoədə cy cini Xəšəxuniədə, gang ru deltadə, Hindistoni bəzi vyronədə əholi  bandiəti 1&amp;nbsp;km²-i 1000-1500 nəfəri rəsedə.japonə səkuon, Karejə niməsəku vejə poədə, java səkuoədə 1&amp;nbsp;km²-i 300 nəfərsi ve əholi židə.gagaz bandon bandədimədə, dyždə ruon šamonədə. Mesopotamijə məzonədə əholi  bandiəti ve bəpeje.Asijə ve vyrondə əholi gələvoloe.cy gitə sardə xəremə kəfšənondə əholi bandiəti 1&amp;nbsp;km²-i 10 nəfərisə kam egynidə.Tajgə , tundrə zonon vejə poəondə 1&amp;nbsp;km²-i 1 nəfərisə kam əholi židə.Arktikə səkon vejniədə vote bəbe inson židəni.

{{Asijə kišvəron}}
{{Buməkurə məholon}}
[[Tispir:Asijə]]
[[Tispir:Giton]]
[[Tispir:Asijə kišvəron]]</text>
      <sha1>6xozjjc50o5pec7tplh4b0m4i6987t8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124576</id>
      <parentid>124568</parentid>
      <timestamp>2026-04-29T11:37:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Гусейнага</username>
        <id>51</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Reverted edit by [[Special:Contributions/Kaduser|Kaduser]] ([[User talk:Kaduser|talk]]) to last revision by [[User:Гусейнага|Гусейнага]]</comment>
      <origin>112445</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17315" sha1="m82bs0rfxzqde7r0iomkp68m4fencny" xml:space="preserve">{{Databox}} 
'''Asijə''' — əsosən xərem niməkurədə bino byə gitəj.  

Kanə Dynjo i poə byə Asijə 44.391.163 km2-nə kəfšən dynjodə iminə vyrədəj. Asijə kəfšən [[Amerikə]], [[Antarktidə]] inən [[Avstralijə]] ivo pegətə myǧojsədə Asijə inən iminə vyrədəj. Yn gitə Avrəsijə materiki xərem - xəšəxuni, xəšəxuni, nyso ijan nyso - xəšəxuni poəon gyrd kardə. Asijə kobəson bə xəšəxuni 10.200&amp;nbsp;km, xəremiku bə nyso 7.000&amp;nbsp;km məsafədə dyroz bedə. Avropə de Asijə šərti marzyš Ural bandon xəšəxuni poconku, Emba ru, Kaspi xərem kənoku, Kuma-Manyc etasiku, Sijo dyjo, Bosfor xyrtə, Mərmərə dyjo, Dardanel xyrtə, Egej dyjo ijan Arədə dyjoku ǧəbul byə. Afrikə dy Asijə jəndyku čo kardə Suvejš ǧənov, Syə dyjo, Babəlməndəb xyrtə ijan Ədən kəš čo kardə. 

Asijə ce Zəmini čojlijə gitəje ki, əj coglə okən gyrd gətedə. Asijə kəbəson ijan nyso-kəbəson tonokənon tike vej dəše-bešeje. Asjiə nyso kənon isə Hind okeani ovon šyrtedə. İjo  Ərəbiston inən Hindiston niməsəkuon, əvoni čo kardə Ərəbiston dyjo ijan Bengal körfəzi bino bedə.

Syə dyjo Asijə kənoədə binobuə ən tatə dyjoe. Asijə nyso kənondə səku kame. Šri-Lanka ijo ən jolə səkue. Hind okeani tonokənondə musson čərəjanon jolə təsiryšon heste. Atlantik okeani ovon Asijə nyso-kobəson tyk buə gədə Asijə niməsəku gyrd kardə.In niməsəku kobəson tonokənon vej dəše-bešeje. Kipr səku Atlantik okeani dəxyl buə cy Asijə nezədə gyrd jolə səkuje. Asijə i grup jolə səku ijan niməsəku buə jaməl, Tajmyr, cukot niməsəkuon inən Novosibrsk səkuon Xərem Biə okeanədə vyrə bedən. Bering xyrtə, Asijə Xəremi cy Xər. Amerikəku čo kardedə. Xərem Biə okeani dyjon vote bəbe həmmə zymostonədə biə davastən gyle Bering dyjoku čo.[[Fajl:Asia (orthographic projection).svg|thumb|gitə Asijə|çəpo]]
== Etimologijə ==
Asijə Assurijə zyvonədə asu-“xəšəxuni” syxaniədə pegətə byə. Hyškini təgribən 30% bəj aide. Xəremi niməkurrə čoǧrafi gušaǧon gətedə. Xəremiku bə nyso 8200&amp;nbsp;km, xəšəxuniku bə kobəson 8500&amp;nbsp;km dyroz bedə.

== Reljef ==
[[Fajl:Everest North Face toward Base Camp Tibet Luca Galuzzi 2006 edit 1.jpg|thumb|right|300px|Dynjo ən barzə band buə Everest]]
Asijə hyškini ən bylyndə gitəj. Zəmini kurə ən barzə bandə silsilə inən dyždə hojmon cəj kəfšənədəj. ce Asijə ən tykə bandə tyk byə de Everesti ən nyǧylə colə Mardə dyjo aradə bylyndiətiə  fərǧ 9,200 metrisə veje.gitə əsos ǧyədimə Avrasijə litosfer ovə təškil kardedə. Həmonə tovə Sibir, cin-Korejə, Hindiston, Ərəbiston platformonku ibarəte.čurbəčur geoloži devrondə bəsəomə bandbəməlomə proseson ym platformon de dəcoknie gitə kəfšənyš xejli hejvužyš kardə.Paleozoj eradə Altaj, Sajan, Tjanšan bandədimon, Dyždə Xingan bandon bəməl omən. Ce Asijə Lenə ru xəšəxuniədə vyrəbuə bandon Mezozoj gyrdəbuə devrədə bəməl omən.Asijə inən Hind-Avstralijə tovon dəcykə kəfšənondə Kajnazoj era syftədə zumandə banbəməlomə poseson bino buən, nətičədə əždəhoə Alp-Himalaj guršəǧi bəməl omə. Ovrə gədə Asijə niməsəku, İron jajlə, gafgaz. Hindiguš, Pamir, Tijanšan, Kunlun, Himalaj bandon, Hindcin niməsəku kobəson. Zond səkuon aide.Asijə xəšəxuniədə Sakit oken tovə Asijə tovə xəšəxuni kənonon de zənčivar syəku gevson inən nyǧylə səku colon bəməl vardəše.Im guršaǧi Kamcatkə niməsəku, Kuril,japon,Fillipin səkuon aide.Bəj “Sakit okean otəšə həlǧə”n votedən.Asijə ǧejd kardə poənədə Zəmini lu vej fəale, reljefi inkšofi ysən dəvom kardə.Im kəfšənondə rəre vulkan pešedə inən buməlarzə bedə.

Vulkanə rajonondə ve gylə honion-gejzeronənə rast oməjdə.Buməlarzə Asijə nysoədə sejsmik guršaǧədə xejli fəale.1902-nə sorədə šamaxi šəhərədə  buə 9 bal zuədə buməlarzə šəhəryš bitov vološ kardə.1911-nə sorədə Alma-Ata. 1948-nə sorədə Ašgabad, 1966-nə sorədə Daškənd šəhəri buməlarzə nətičədə viron buə, da həzo gylejon inson mardə.Asijə sejsmik guršaǧonədə xejli fəalijjətədə inə okyšiə vulkanon hestin.cy gitə fəalijjətdə buə ən bylyndə vulkan Kamcatkə niməsəkuədə buə Kljuci Sopkəj (4750m). Dyždə Zond səkuonədə binobuə Krakatau vulkan dy ve dəhšətin peše məhšure.Abšeron niməsəku inən gobustandə okyšiə inən fəalijjətdə buə tulə vulkanon hestin.Vukanon inən gamə honion ve muxtəlif məgsədondə istifadə kardedən.Zəbini nyǧyliədə bešə gamə honi inən ovonədə elektrik enerži sedən, kəon inən gaməxanon gam kardənZəmini dylə gamədə japonijədə, Risijədə, İndonezijədə inən čo kešvəronədə ve istifodə kardedən. 

Asijə muasir reljefədə bəməloməjon ǧədimə biəti rolyš veje. Ǧədimə bion Tajmyr niməsəku inən Ural bandon xərem səbuvyronku bə nyso hərəkət kardə hevužə kəfšənon egətəše.Bəzi kəfšənondə bion panəti 1,5-2 klimetri rəsedə.ǧədimə bion ce Asijə reljefi kəskin dəgišyš kardə. Xəremədə bion ov be nətičədə čurbəčur suxur tikon buə morenon dimədə panə lu bəməlyšon vardə.

Asijə kəfšənon nimədə vejni bandon inən jatlon gətedə.Hojmon bənə bandon bə mənšə gorə jəndyko fərg kardedən.İjo həm čyvon həmən, ǧədimə bandon hestin. Čyvonə ǧyryš byə bandon gitə xəšəxuniədə inən nyso kənoəvyronədə dyglə əždəhoə guršəǧ bəməl vardedən.Aalp-Himalaj guršəǧi Atlantik okeani kənonku detsə Sakit okeani dəvom kardedə.Im goršəǧ Asijə gyryǧ-fajli gafga, Pamir, Hinguš, Himalaj bandon aide. Himalaj bandon bənə govsi Hindiston bandonku xəremeku gətəše kobəsoniku bə xəšəxuni 2400&amp;nbsp;km dyroz bedə.cəj ən bylyndə tyk Everst bandije (8848m).Vejnə tykon voə inən de biə edoə buə.Himalaj bandi xəremiku 2 mljon km kəfšəni əhotə kardə  dynjo ən bylyndə jajlə buə Tibet jajlə bino bedə.Tibet jajlə xəremiku bəzi bandon bylyndi 7000 m-i rəsedə, voə inən bion edoə buə Kunlun bandon vyrəbedən.cəj dyrozi 2000&amp;nbsp;km –ku veje.ikijan xəremədə ce Mionə Asijə bylyndə hojmon hrjvižə kəfšən əhotə kardedən.cəvon ən joli gobi, Trym inən čungar bylyndətionin.ǧejd kardə bylyndə hojmon  hyškə həvo šəraitədə hejvižə səhra bəməl omə.Təkləməkan inən gobi səhron bomi misale. Himalaj bandin kobəsonədə de Hindiguš bandon, əvon isə dy Pamiri bənd bedən.Pamir bandon həmo, bylyndə dimədə 7000m-i ros byə guculiə tykon dyǧǧəti čəlb kardedən.Həmoə dim inən tykon dy bion edoə buə.Sijo dyjo inən Kaspi dyji arədə 15000&amp;nbsp;km drozətiədə gafgaz bandonnən čyvonə gyryšyǧon aide.Bnad bəməlomə proses ijə hələ šedə.jolə inən gədə gafgaz bandon arədə Kur-Araz inən Kolxidə məzon vyrə bedən. 

== Həvo ==
[[Fajl:Heavy clouds over Salt Lake, Calcutta.JPG|thumb|right|300px|Hindistonədə šəhəri səpe mussonə avəon]]
Asijə Zəmini ən myrəkkəb həvoə šəraiti molik buə poəje.cymi səbəb kəfšəni dyždiəti. Xysusən cəj xəremədə bə nyso inən kibəsonədə bə xəšəxuni ve hejvižə məsafədə dyroz beje.Xərem niməkurrədə ən sardə vyrə Asijədə vyrəbedə (Ojmjakon, -71č).Zəmini kurrə ən barzə rutubətən Asijə gitədə Himalaj bandon nəso-xəšəxuni bandədimondəj.Asijə həvi bəməloməjədə čoǧrafi panəti, kulokon, okean inən dyjon,dimə formə ve rol hənək kardedə.cy Asijə nysoə kəfšənon həšiku xəremə kəfšənon nisbətən tike ve hənurti sedən.Tropikə paniətiədə həšiku bə Zəmini dim omə hənurti (həši radiəsijə) 80-200kkal/sm², xəremə gutb dairədə 100kkal/sm² -e.Ərəbistan niməsəkuədə Zəmini kurrə ən vej həši radiəsə molik bu vyrəj(220kkal/sm²).Asijə iglim kobəsonədə bə xəšəxuni kəskin dəgiš be okeanon, dyjon inən hokim kulokon təsiri davaste bəbe.Asijə mulajim panion bə Avropə nisbətən kam rutubətine.cy Asijə xərem rajonon vejnə pon de voə edoəbuə, ymən həši šuon i poə əks karde inən həvo tempraturi bəjži eǧgndedə. 

Həvo bəməloməjədə atmosfer gardenonən ve rolyš heste.Xəremiku bə Asijə dəšə Arktikə həvo kutlon hevužə məsafədə materiki dylə poəon təsir karde.ginə xəšəxuniədə həvon tyostonədə Sakit okeaniku omə vovovšə dyjo həvo zəmostonədə isə gitə dylə poənədə omə kontinental həvo təsir heste.Kurosio čərəjani tropik paniətiədə cy Asijə mulajim paniətionədə , xusuijan Sakit okean səkuonədə tatəti inə vovoš oməjədə.Asijə nyso-xəšəxuni poəon həvoš mussononku ve aslije.Okeanonku bə hyškini gyniə mussonon dyštə xejli vovoš, zymostoni mussonon isə hyškini vardedən.Mussonə həvo Hindiston inən bə Hincin niməsəkuon  səčijjəvie.Hind okeaniku bə materik omə mussonə həvon lap ve vovoš vardedə.Zymostonədə mussonon materikiku bə dyjo larzedən.Ənəčəx tyvostonədə materiki səpe bejžiə təzjig  bəməl oməjədəd  ijo okeanonku ekvatoriəl həvon oməjdən.Asijə okean inən dyjokənonku bə mionə poəon šenčən vote bəbe ki, həmə kəfšənondə vovoš kame, həmən tepratur režimijan dəgiš bedə.

cy Asijə rangbərang reljef formon həvo bəməl oməjədə misilsyz rolyš heste.İjo əsosən kobəsoniku bə xəšəxuni dyroz buə bandon Himalaj, Kunlun, Tjanšan, gafgaz, Altaj, Sajan bandon sardə Arktikə həvo kutlon bə nyso ovašte ikon dojdənin.Atlantik okeani səpe omə həvo kutlon detsə Ural bandon buə kəfšənon bitov əhatə bykoən, Asijə myrəkkəb reljef əj bə Asijə gləvolo be haštəni.Hind okeaniku bə materik dəšə mussonə həvo Himalaj inən čo bandon bənə bylyndə sədd cəj və sedən.Bəcy gorə bandədimə poəondə sori vovoši myǧdor bəzən 10,000mm-ku vej bedən.Zəimini ən vej vovoš sə məntəǧə cerapunci məntəǧə ijo, Himalaj bandon nyso-xəšəxuniədə vyrə bedə.gafgaz bandon kobəsonədə Kolxidə məzədə inən Ozarbojžoni Tolyšə bandon bandədimədə bandon bənə səddi dyroz be gorə omə vovoši vəj sedən bəcy gorə ijoən vovoš ve vojdə.

Bə  əhali təsərrufat fəalijjəti həvo vej təsiryš heste.Asijə sardə xəremə kəfšənon kəndtəssərufati inkšofi həvo mane be holədə, tropin inən subekvatorial guršaǧonədə həvo šəraiti sorədə 1-2 kərə məhsul pegəte imkon dojdə.Lokin bəzi kəfšənon vovoš nyrəse problemi rast oməjdən.Mussonə həvo buə kəfšənon bo ditəsərrufati ve xose.Bəcy gorən həmonə kəfšənon lap ǧədimədə gətəbuə.Arə dyjo həvo subtropik bitkion, mulajim həvo, gandym, šiniə cəǧənde, angy, mejvə, mussonə həvoədə isə(həm tropik həmən subekvatoriələdə) šinə lejnə, caj, šartuk inən čo bitkion jol kardedən.

== Dylə ovon ==
[[Fajl:Caspian Sea from orbit.jpg|thumb|right|300px|Asijədə vyrəbuə Kaspi dyjo dynjoədə ən dyždə dərjacəje]]
Asijə cəmə planeti zəngin ovə ehtijati malik buə kəfšənondə gyleje.Zəmini i riə ru inən dərjacəon ijo vyrə bejdən.Lokin Asijə myrəkkəb reljef inən həvo šəraiti əloǧodər, ru inən dərjacon kəfšənondə gələvolo vyrə bejdən.Dimə ovon 2/3 poə cy gitə nyso-xəšəxuniə poədə gyrdə buə.Mionə inə Ortə Asijə ovə ehtijatyšon ve kame.Asijə ruon co hevzə aide.cymikuən čo gitə kəfšənon 1/3 poəndə vejni beaxarinə hevzə aide.

=== Ruon ===
Asijə ən muhum ruon jantsyzy, Xunaxe, gang, Hind, Ob. Lena, Amur, jenisej, Amudərja, Syrdərja, Barahmaputra, Mekong, Dəčlə inən Fərate.Jantsyzy ce Asijə ən dyrozə rue, cəj dyrozi 5800&amp;nbsp;km-sə veje.Mussoni vovoši  vaxtədə pešə yn ru. Kunlun bandon nyso-xəšəxuniədə səkgətedə inən Xəšəxuniə cini dyjo rubuədə gyle jolə deltə bəməl vardedə.Ru žinə axar bə gəmiəti bəvəč oməjdə, cəvədə bə zəmini ovdojədə heviž istifadə kardedən.jansyzy žinə axar hələ ǧədimədə gətə buə.Hozoədə cini əhali 25%-ə vejni jantsyzy ru hevzədəj.gang ru cy Asijə ən vejəovə rue.Əv ovi aximi həčmi gorə Amazon, Kongo inən Paranə ruonku bə dumo mandedə.gang yštə tyki Himalaj bandonku pegətedə inən ce Asijə ən vovošinə kəfšənondə davardə. Bə Bengəl kəši rubuə vyrədə, dy Brahmaputrə ru ivrədə əždəhoə deltə bəməl vardedə.Musson vošonku hard karde gorə tyvostonədə pešedə. Gang ru ovon bandonku xejli materialon vardedə.Hind ru isə Himalaj bandon biondə inən mussoni vošonku hard kardə, hyškə kəfšənədə davardə bə Ərəbistan dyjo rubedə. Xəremə Bijə okeani hevzə ən dyrozə ru buə Lena(4400&amp;nbsp;km), ən bolə ovinə ru isə jeniseje.Lenə  Bajkal bandonku yštə tyki pegətedə, Sibir tajgəku davardə bə Laptevlə dyjo rubedə.Əsosən voš inən voə ovonki hard kardə ym ru zymostonədə xəjli dəbidə. Asijə beaxərə hevzə aid buə ruon kamin.İjo ən vočib ruon Syrdərja, Amudərja, Narin inən Zərəfšane.Əvon bylyndə bandonku binokardən, hyškə səhra inən niməsəhronku  davardən, əsosən beaxarinə hevzon rubedən.In ruon hyškə, beovinə Ortə inən Mionə Asijə žimonədə jolə rol hənək kardedən. Əvon bečoninə zəmini žimon dojdən.Im ruon hesob vahon, dyšdə žimonə məntəǧon eǧandən.Beaxarinə hevzə aid buə ruon əsosən voə inən biəku hard kardən.   
=== Dərjacəon ===

Asijə kəfšənədə bənə ruon dərjacəonən gələvolon.gitə xəremi-xəšəxuni tərəfə poədə biə mənšəli dərjacon vyrə bedən.ǧədimə biə həzonej dəraučə colə bəməölyš vardə inən bə kəfšənon šinə ov gyrdə buə. Hyšk inən gamə rajonondə, həmən beaxarinə vyrondə dərjacon kam ovin inən nemekinin. Balxaš, Labnor, Ubsunur, Urmija dərjaca žyǧo dərjaconədəj.Dynjo ən jolə dərjacə buə Kaspi dyjo inən Aral dyjo i vaxt de dynjo okeani əlǧəš buə, zəmin ris be bəpešdə ym dyjon dy Dynjo okeani əlǧonyš byriə buə.Bandə kəfšənondə tektonik dərjacon bəməl omən.Asijə n jolə tektonik dərjacə Bajkale. Əv həmən dynjo ən nyǧylə dərjacəje(1720m). Zəmini kurrə pešomə ovi 20% Bajkal dərjacəjədəj. Tjanšan bandondə vyrə buə İsikkul dərjacən tektonik colədə vyrə buə, šəffof, təmizə ovyš heste.Asijə ən jolə dərjacondə gylən Ərəbistan niməsəkuə xərem-xəšəxuniədə, okeani səvijjəku 400m bəjži vyrəbuə Mardə dyjoe.cəj mionə nemekəti 260‰-e.

== Gitə əholi inən kišvəron ==
[[Fajl:Possible definitions of the boundary between Europe and Asia.png|thumb|300px|Bejnəlgxəlǧ čoǧrafija čəmijjəti tərəfədə zynəbuə Avropə inən Asijə aradə marz]]
[[Fajl:Asia satellite orthographic.jpg|thumb|252x252px|Bə Asijə pejkiku təmošə|çəpo]]
Asijə əholi 4 miljard nəfəri neze.Zəmini kurrə 2/3 poə nez Asijədə vyrəbuə.Dynjo ən vej əhali buə kešvəron cin inən Hindiston ijoe.cyvon ivoədə əholi 2,5 mljardiku veje.Asijə kešvəron əholi rə-re ziod bedən.Vejə kešvəron əholi har həzo kəsi 20 kəs zijodəti egynedə.Asijədə  vejə xəlǧon židən, əvon 600-a nez zyvonədə syxan kardən.Dynjo ən jolə xəlǧondə buə kitajon, hindion, bengalon, japonon ijo židən.Asijə xəlǧon 10-sə vej zyvynə xejzon inən 20-sə vej zyvony grupi aide.Əvon dynjoədə mevčyd buə har se irgi təmsil kardedən.gədə Asijə niməsəkuədə inən İron jajladə tyrkon, farson. Ərəbistan niməsəkuədə ərəbon, Hindiston inən Hindcin niməsəkuonədə hindijon, birmon, vjetnamon. Bengalon, Xəšəxuniə cini hojmədə cinon, Mionə Asijə jajlə inən hojmonədə mongolon, ujǧuron, tibetion. Tyrkon židən. Tyrk inən farson sio mu, pustonyšon sioəti že səčijjəvije.Kitəjon, japonon,vejtnamon barziətišon kamiši nyzyme. Əvon tynd sijo mu, tangə cəšon fərǧ kardən.

Asijə əholi nibərobər vyrəbuə. gitə əholi 80%-i nez cəj kəfšəni 20%-ədə gyrdə buə.Dynjo ən ve əholi band buə region ijoe.Əholi ve band be gyle səbə həm Asijə cokə čoǧrafi šəraityš be, zəngin təbii ehtijotyš be, həmə vyrə be ǧədimətikue.Asijə subtropik, mulajim inən subekvatorial guršaǧondə žimon karde ve coke.Hələ diəroə zəmonondə Hindiston niməsəkuədə, Xəšəxuniə cin hojmədə, gədə Asijə niməsəkuədə məskənyšon eǧandə.Hol hozoədə cy cini Xəšəxuniədə, gang ru deltadə, Hindistoni bəzi vyronədə əholi  bandiəti 1&amp;nbsp;km²-i 1000-1500 nəfəri rəsedə.japonə səkuon, Karejə niməsəku vejə poədə, java səkuoədə 1&amp;nbsp;km²-i 300 nəfərsi ve əholi židə.gagaz bandon bandədimədə, dyždə ruon šamonədə. Mesopotamijə məzonədə əholi  bandiəti ve bəpeje.Asijə ve vyrondə əholi gələvoloe.cy gitə sardə xəremə kəfšənondə əholi bandiəti 1&amp;nbsp;km²-i 10 nəfərisə kam egynidə.Tajgə , tundrə zonon vejə poəondə 1&amp;nbsp;km²-i 1 nəfərisə kam əholi židə.Arktikə səkon vejniədə vote bəbe inson židəni.

{{Asijə kišvəron}}
{{Buməkurə məholon}}
[[Tispir:Asijə]]
[[Tispir:Giton]]
[[Tispir:Asijə kišvəron]]</text>
      <sha1>m82bs0rfxzqde7r0iomkp68m4fencny</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Erməniston</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5435</id>
    <revision>
      <id>124567</id>
      <parentid>124453</parentid>
      <timestamp>2026-04-28T19:41:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaduser</username>
        <id>426</id>
      </contributor>
      <origin>124567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="913" sha1="kvxygej8610nm28cxg9uwhf91dnp76w" xml:space="preserve">{{Databox}} 
[[Fajl:Flag of Armenia.svg|thumb|Ermənistoni parcəm]]
'''Erməniston,Armaniston''' — [[Asijə|Asijədə]] gyləj [[Kišvər|kišvəre]]. Rəsmi [[Zyvon|zyvonyš]] [[Erməni zyvon|ermənij]]. [[Pajtaxt|Pajtaxtyš]] [[Jerevən]]e. Əholiš 2,976,765 (2022)&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20231210105601/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/armenia/ The World Factbook, Armenia]&lt;/ref&gt;.

&lt;br&gt;&lt;gallery caption=&quot;Erməniston&quot;&gt;
Yerevan-Republic Square-44-Transport-2019-gje.jpg|Yerevan
Garni-20-Tempel-von Nordwesten-2019-gje.jpg|Garni
Vagharshapat-St Hripsime-04-2019-gje.jpg|Vagharshapat
Khor Virap-Muttergotteskirche-04-2019-gje.jpg|Khor Virap
Sevanavank-Sevansee-02-2019-gje.jpg|Sevanavank
Areni-1-Vogelhoehle-10-Eingang-2019-gje.jpg|Areni
&lt;/gallery&gt;

== Səvonon ==
&lt;references /&gt;

{{Avropə kišvəron}}
{{Asijə kišvəron}}
[[Tispir:Avropə kišvəron]]
[[Tispir:Asijə kišvəron]]</text>
      <sha1>kvxygej8610nm28cxg9uwhf91dnp76w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124575</id>
      <parentid>124567</parentid>
      <timestamp>2026-04-29T11:37:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Гусейнага</username>
        <id>51</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Reverted edit by [[Special:Contributions/Kaduser|Kaduser]] ([[User talk:Kaduser|talk]]) to last revision by [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]]</comment>
      <origin>124453</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="902" sha1="5g4706fecmbgplgnuzkuz34jz6csr8y" xml:space="preserve">{{Databox}} 
[[Fajl:Flag of Armenia.svg|thumb|Ermənistoni parcəm]]
'''Erməniston''' — [[Asijə|Asijədə]] gyləj [[Kišvər|kišvəre]]. Rəsmi [[Zyvon|zyvonyš]] [[Erməni zyvon|ermənij]]. [[Pajtaxt|Pajtaxtyš]] [[Jerevən]]e. Əholiš 2,976,765 (2022)&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20231210105601/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/armenia/ The World Factbook, Armenia]&lt;/ref&gt;.

&lt;br&gt;&lt;gallery caption=&quot;Erməniston&quot;&gt;
Yerevan-Republic Square-44-Transport-2019-gje.jpg|Yerevan
Garni-20-Tempel-von Nordwesten-2019-gje.jpg|Garni
Vagharshapat-St Hripsime-04-2019-gje.jpg|Vagharshapat
Khor Virap-Muttergotteskirche-04-2019-gje.jpg|Khor Virap
Sevanavank-Sevansee-02-2019-gje.jpg|Sevanavank
Areni-1-Vogelhoehle-10-Eingang-2019-gje.jpg|Areni
&lt;/gallery&gt;

== Səvonon ==
&lt;references /&gt;

{{Avropə kišvəron}}
{{Asijə kišvəron}}
[[Tispir:Avropə kišvəron]]
[[Tispir:Asijə kišvəron]]</text>
      <sha1>5g4706fecmbgplgnuzkuz34jz6csr8y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Islam</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6136</id>
    <revision>
      <id>124573</id>
      <parentid>124562</parentid>
      <timestamp>2026-04-29T11:30:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Гусейнага</username>
        <id>51</id>
      </contributor>
      <origin>124573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1139" sha1="czwj479l74llo6wdytuao6sod2h04la" xml:space="preserve">[[Fajl:Mecca1.jpg|thumbnail|[[Məkkə]]]]
'''Islam, mysylmonəti''' — dynjoədə ve məšhur byə dinonədə gyləje. Ce [[tolyšon]] bovə kardə [[Din|dine]]. 

Vote bəbe ki, [[Tolyšə vilajət|Tolyšə vilajəti]] bə Xydo bovə nykardə xonəxo pəjdo karde əbyni. Bə tolyš Islam din VIII-nə əsrdə omə. Din bəvədə kali zərdustə tolyšon islamyšon bə gišon nygətošone vitin šin bə [[Hindyston]]. Ysətən əjo ijən [[Pakistan|Pakistanədə]] žimon kardən. Islamədə hafto dyglə tərigət hestej. Ironədə žijə tolyšon vejni synni Šəfehi tərigətiədən. Ysətnə [[Azərbojčon|Azərbojčoni]] [[Kišvər|kišvərədə]] žijə tolyšon vejni (vote bəbe həmmə) šijə donzə imomin. Tolyšon Islamədə šijə tərigəti sərost, ce pejǧəmbəri tərigət zynedən. 1400 sor cymi bə nav Ərəbistonədə pəjdo byə pejǧəmbər [[Məhəmməd|Məhəmmədi]] vardə ym dini tolyšon dylysoxti ogətedən.


[[Tispir:Din]]


{{Link SM|ceb}}
{{Link SM|en}}
{{Link SM|he}}
{{Link SM|id}}
{{Link SM|pt}}
{{Link KM|es}}
{{Link SM|ar}}
{{Link KM|zh}}
{{Link SM|hu}}
{{Link SM|ms}}
[[Tispir:Fəlsəfə]]</text>
      <sha1>czwj479l74llo6wdytuao6sod2h04la</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124574</id>
      <parentid>124573</parentid>
      <timestamp>2026-04-29T11:31:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Гусейнага</username>
        <id>51</id>
      </contributor>
      <origin>124574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1181" sha1="gbm6u5bpo80m1kw17cwgugwtn23dntu" xml:space="preserve">{{Databox}}
[[Fajl:Mecca1.jpg|thumbnail|[[Məkkə]]]]
'''Islam, mysylmonəti''' — dynjoədə ve məšhur byə dinonədə gyləje. Ce [[tolyšon]] bovə kardə [[Din|dine]]. 

Vote bəbe ki, [[Tolyšə vilajət|Tolyšə vilajəti]] bə Xydo bovə nykardə xonəxo pəjdo karde əbyni. Bə tolyš Islam din VIII-nə əsrdə omə. Din bəvədə kali zərdustə tolyšon islamyšon bə gišon nygətošone vitin šin bə [[Hindyston]]. Ysətən əjo ijən [[Pakistan|Pakistanədə]] žimon kardən. Islamədə hafto dyglə tərigət hestej. Ironədə žijə tolyšon vejni synni Šəfehi tərigətiədən. Ysətnə [[Azərbojčon|Azərbojčoni]] [[Kišvər|kišvərədə]] žijə tolyšon vejni (vote bəbe həmmə) šijə donzə imomin. Tolyšon Islamədə šijə tərigəti sərost, ce pejǧəmbəri tərigət zynedən. 1400 sor cymi bə nav Ərəbistonədə pəjdo byə pejǧəmbər [[Məhəmməd|Məhəmmədi]] vardə ym dini tolyšon dylysoxti ogətedən.
{{Link SM|ceb}}
{{Link SM|en}}
{{Link SM|he}}
{{Link SM|id}}
{{Link SM|pt}}
{{Link KM|es}}
{{Link SM|ar}}
{{Link KM|zh}}
{{Link SM|hu}}
{{Link SM|ms}}
== Səvonon ==
{{Səvonon sijohi}}
[[Tispir:Din]]
[[Tispir:Fəlsəfə]]</text>
      <sha1>gbm6u5bpo80m1kw17cwgugwtn23dntu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mәntyǧ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7365</id>
    <revision>
      <id>124572</id>
      <parentid>124561</parentid>
      <timestamp>2026-04-29T11:30:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Гусейнага</username>
        <id>51</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Reverted edit by [[Special:Contributions/Kaduser|Kaduser]] ([[User talk:Kaduser|talk]]) to last revision by [[User:Гусейнага|Гусейнага]]</comment>
      <origin>65806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3287" sha1="j4gxeqw63lwh9hp8tdry6d5awakezmp" xml:space="preserve">[[Fajl:Aristotle Altemps Inv8575.jpg|thumb|260px|right|Aristotel]]
'''Məntyǧ''' (junan. λογική) — «mylohizon həxədə elm», «fikironədə ijən fəolijjətədə pebemonon həxədə elm» — məntyǧijə zyvoni de intellektə fame ǧanunon, metodon ijən formon həxədə elm. Məntyǧi həxədə zynəjon ki de təfəkkuri sə bejdən, əve əj ǧəbul karde bəbe bənə sərostə təfəkkuri həxədə elmi ǧəzinən. Ejni zəmonədə məntyǧi hisob karde bəbe təsdyǧ ijən təkzibi metodon həxədə elmi ǧəzinə. Məntyǧi de ǧəzənč kardə byə təčrubə ijən fame vositə həǧiǧəti bə dast varde elm hisob kardəkəsonən hestin.

Məntyǧi ovčədə [[Aristotel]] ijən [[Qottlob Freqeni|gottlob Fregeni]] rol jole. Məntyǧ əsosən baxš bejdə bə dy vyrə. Ənənəvi məntyǧi səpe soxtə byə Formal məntyǧ ijən [[formal mәntığ|formal məntyǧ]]i səpe soxtə byə [[riyozi mәntığ|rijozi məntyǧ]].

Məntyǧ hisob bejdə həmə elmon instrument.

==Məntyǧi məzmun==
Klassik məntyǧi nəzərijə izoh kardə bejdə de xysusi zyvoni, mylohizə bə nav doə bejdə de de maddi nymunon. Səhvon səpe nəzorət hələ soxtə byəni əjo, hələ gyrd forməjn byəni myǧjosinə šyn, hozy kardə byəni ce təsviron məhdudijət i.č.c.

ənčəx, demijən bə ičo, sərost mylohizə karde mədənijət ofəje zynəbe detobə məntyǧi elmi bə məjdon beše. Myəjjənkarde, təsnifot, təsdyǧ, təkzib ijən čo məntyǧi əməlijoton bə məjdon bešejdən har gylə odəmi tərəfo fikiri dynjoədə cəj yštəku vəbastə nybyə ijən de myvofiǧə səhvon. əve kali kəson žygo hisob kardejdən ki, šəxsi təfəkkur təbii gyləj prosese ijən cəj niše ehtijoč bə analizi. žygo hisob kardə bejdə ki, gəpžemon – təfəkkuri yštəne ki heste.

əmma ki, təfəkkur yštən-bəštə məntyǧi dumojəndyəti ni. Har gylə məsələ həllədə vočib be zynejdə har cij: dumojəndyəti, təsoduf, intuisijə, emosijə, šəxsi təčrubə, dynjo fame myǧjos i.č.c.

Məntyǧi əsos vəzifə ejni byə həmə dovronədə: nətičə bekardej mymkun byə harci tədǧyǧ ijən təhlil kardej. Demijən bə ičo, žygo hisob kardejdən ki, nətičə bə isə bande objekti məzmuniku ne, cəj tədǧyǧi metodonku. əve pijənin byə cij yme ki, tədǧyǧoti metodon rangbərang ijən subjektivə nəzəron vej bybun.

Taryxi dyrozi hežo de fatxəši dəgiš byən məntyǧi konkret sahon.

== Bə čo elmon cəj mynosibət ==
Taryxən məntyǧ umutə byə ce fəlsəfə gyləj tərkibi poə ǧəzinə.Halijədə əv ǧəbul kardə bejdə bənə gyləj mystəǧilə elmi. Həmcinin simvolik məntyǧi umutejdən həmən bənə rijozijoti ijən informatikə gyləj tərkibə poə ǧəzinə.
==Məntyǧi elmi əsosə famon==
* [[Abstraksiyә|Abstraksijə]]
* [[Analogijə]]
* [[Antinomijə]]
*  [[Argument]]
* Ce zynəj čuron
* Hipotez
* [[Deduksijə]]
* Təsdyǧ
* [[Məntyǧi ǧanunon]]
* Həǧiǧət
* Təsnifot
* Myšohidə
* Elmi eksperiment
* Umumikarde
* Myəjjənkarde
* Təkzib
* Paradoks
* Paralogijə
*  Fam
* əlomət
* Semantikə
* Sofizm
* Sofistikə
* Fame usulon
* Fərzijə
* Taftalogijə
* Nəzərijə
* Nətičə
* Fakt
* Formal zyvon
* Formalizm

==Xariči dəvardemonon==
[[Tispir:Məntyǧ]]</text>
      <sha1>j4gxeqw63lwh9hp8tdry6d5awakezmp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ovšum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7648</id>
    <revision>
      <id>124569</id>
      <parentid>124447</parentid>
      <timestamp>2026-04-28T19:42:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaduser</username>
        <id>426</id>
      </contributor>
      <origin>124569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="453" sha1="4r7wdo736tcjgdku4ye6vyo0ijzxp9o" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Ovšum, ošym'''&lt;ref&gt;F.F. Əbbaszodə. Urusə-tolyšə luǧət. - Moskva. s. 204 - 2011&lt;/ref&gt;''',ošum,ušum'''(simvol: [[file:Moon decrescent symbol (fixed width).svg|16px|☾]]) — kosmik hestemone. [[Zəmin|Cəmə planeti]] pejke. Əcəj ekvatorial radius 1738,14 кm-e. Əv bə 27 ruž, 7 saat, 44 dəjǧə i kərə gardejdə. De cəmə planeti məsafəš 384 467&amp;nbsp;km-e.
== Səvonon ==
{{Səvonon sijohi}}
[[Tispir:Astronomijə]]</text>
      <sha1>4r7wdo736tcjgdku4ye6vyo0ijzxp9o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124577</id>
      <parentid>124569</parentid>
      <timestamp>2026-04-29T11:37:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Гусейнага</username>
        <id>51</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Reverted edit by [[Special:Contributions/Kaduser|Kaduser]] ([[User talk:Kaduser|talk]]) to last revision by [[User:Гусейнага|Гусейнага]]</comment>
      <origin>124447</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="436" sha1="ttve4bsb7cxfsuqlt9vbc4rh71df3m9" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Ovšum, ošym'''&lt;ref&gt;F.F. Əbbaszodə. Urusə-tolyšə luǧət. - Moskva. s. 204 - 2011&lt;/ref&gt; (simvol: [[file:Moon decrescent symbol (fixed width).svg|16px|☾]]) — kosmik hestemone. [[Zəmin|Cəmə planeti]] pejke. Əcəj ekvatorial radius 1738,14 кm-e. Əv bə 27 ruž, 7 saat, 44 dəjǧə i kərə gardejdə. De cəmə planeti məsafəš 384 467&amp;nbsp;km-e.
== Səvonon ==
{{Səvonon sijohi}}
[[Tispir:Astronomijə]]</text>
      <sha1>ttve4bsb7cxfsuqlt9vbc4rh71df3m9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Robinzon Kruzo hejrətinə žimon ijən cəj mačəron</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9651</id>
    <revision>
      <id>124571</id>
      <parentid>124560</parentid>
      <timestamp>2026-04-29T11:30:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Гусейнага</username>
        <id>51</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Reverted edit by [[Special:Contributions/Kaduser|Kaduser]] ([[User talk:Kaduser|talk]]) to last revision by [[User:Гусейнага|Гусейнага]]</comment>
      <origin>114965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="277" sha1="nlf1rmc4z50jeetgpl3gl1o8kmttz64" xml:space="preserve">[[Fajl:Robinson von Offterdinger und Zweigle Kap 12 Schiff.jpg|miniatyur]]
'''Robinzon Kruzo hejrətinə žimon ijən cəj mačəron''' — soveti film, kom kəšə byə cy [[Daniel Defo]] «Robinzon Kruzo» romani bynədə.
== Səvonon ==
{{Səvonon sijohi}}
[[Tispir:Filmon]]</text>
      <sha1>nlf1rmc4z50jeetgpl3gl1o8kmttz64</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MediaWiki:RefToolbar.js</title>
    <ns>8</ns>
    <id>10080</id>
    <revision>
      <id>124570</id>
      <parentid>63950</parentid>
      <timestamp>2026-04-28T22:53:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Neriah</username>
        <id>371</id>
      </contributor>
      <comment>Standardisation of thumbnail sizes</comment>
      <origin>124570</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="31142" sha1="jwd7l1ympecqkwqody8pvl3z57nx8kv" xml:space="preserve">/*jshint smarttabs:true, loopfunc:true,forin:false*/
/*global mw, $, importScript */
// TODO: make autodate an option in the CiteTemplate object, not a preference

// Global object
// TODO:
// * Remove this once the page is moved to a module 'ext.gadget.refToolbarDialogs' depending on 'ext.gadget.refToolbarBase'
if (typeof CiteTB === 'undefined') {
  var CiteTB = {
    &quot;Templates&quot; : {}, // All templates
    &quot;Options&quot; : {}, // Global options
    &quot;UserOptions&quot; : {}, // User options
    &quot;DefaultOptions&quot; : {}, // Script defaults
    &quot;ErrorChecks&quot; : {} // Error check functions
  };
}

// Only execute on edit, unless it is a user JS/CSS page
// TODO: Remove tests already done by [[MediaWiki:Gadget-refToolbar.js]]
if (
	( mw.config.get('wgAction') === 'edit' || mw.config.get('wgAction') === 'submit' ) &amp;&amp;
	( ( mw.config.get('wgNamespaceNumber') !== 2 &amp;&amp; mw.config.get('wgNamespaceNumber') !== 4 ) ||
	( mw.config.get('wgPageName').indexOf('.js') === -1 &amp;&amp; mw.config.get('wgPageName').indexOf('.css') === -1 ) )
) {

// TODO: Move this to [[MediaWiki:Gadget-refToolbarDialogs.css]] and add it to the definition of module 'ext.gadget.refToolbarDialogs'
mw.util.addCSS(&quot;.cite-form-td {&quot;+
&quot;height: 0 !important;&quot;+
&quot;padding: 0.1em !important;&quot;+
&quot;}&quot;);  

// Default options, these mainly exist so the script won't break if a new option is added
CiteTB.DefaultOptions = {
  &quot;date format&quot; : &quot;&lt;year&gt;-&lt;zmonth&gt;-&lt;zdate&gt;&quot;,
  &quot;autodate fields&quot; : [],
  &quot;months&quot; : ['Jan', 'Feb', 'Mar', 'Apr', 'May', 'Jun', 'Jul', 'Aug', 'Sep', 'Oct', 'Nov', 'Dec'],
  &quot;modal&quot; : true,
  &quot;autoparse&quot; : false,
  &quot;expandtemplates&quot;: false
};

// Get an option - user settings override global which override defaults
CiteTB.getOption = function(opt) {
  if (CiteTB.UserOptions[opt] !== undefined) {
    return CiteTB.UserOptions[opt];
  } else if (CiteTB.Options[opt] !== undefined) {
    return CiteTB.Options[opt];
  }
  return CiteTB.DefaultOptions[opt];
};

CiteTB.init = function() {
  /* Main stuff, build the actual toolbar structure
   * 1. get the template list, make the dropdown list and set up the template dialog boxes
   * 2. actually build the toolbar:
   *    * A section for cites
   *    ** dropdown for the templates (previously defined)
   *    ** button for named refs with a dialog box
   *    ** button for errorcheck
   * 3. add the whole thing to the main toolbar
  */

  if (typeof $('div[rel=cites]')[0] !== 'undefined') { // Mystery IE bug workaround
    return;
  }
  $('head').trigger('reftoolbarbase');
  var $target = $('#wpTextbox1');
  var temlist = {};
  for (var t in CiteTB.Templates) {
    var tem = CiteTB.Templates[t];
    var sform = CiteTB.escStr(tem.shortform);
    var actionobj = { 
      type: 'dialog',
      module: 'cite-dialog-'+sform
    };
    var dialogobj = {};
    dialogobj['cite-dialog-'+sform] = {
      resizeme: false,
      titleMsg: 'cite-dialog-'+sform, 
      id: 'citetoolbar-'+sform,
      init: function() {}, 
      html: tem.getInitial(), 
      dialog: {
        width:675,
        open: function() { 
          $(this).html(CiteTB.getOpenTemplate().getForm());
          /** @param {jQuery.Event} e */
          $('.cite-prev-parse').on( 'click', function ( e ) {
            e.preventDefault();
            CiteTB.prevParseClick();
          });
        },
        buttons: {
          'cite-form-submit': function() {
            var ref = CiteTB.getRef(false, true);
            $(this).dialog( 'close' );
            $.wikiEditor.modules.toolbar.fn.doAction( $(this).data( 'context' ), {
              type: 'encapsulate',
              options: {
                post: ref
              }
            }, $(this) );
          },
          'cite-form-showhide': CiteTB.showHideExtra,
          'cite-refpreview': function() {   
            var ref = CiteTB.getRef(false, false);
            var template = CiteTB.getOpenTemplate();
            var div = $(&quot;#citetoolbar-&quot;+CiteTB.escStr(template.shortform));
            div.find('.cite-preview-label').show();
            div.find('.cite-ref-preview').text(ref).show();
            if (CiteTB.getOption('autoparse')) {
              CiteTB.prevParseClick();
            } else {
              div.find('.cite-prev-parse').show();
              div.find('.cite-prev-parsed-label').hide();
              div.find('.cite-preview-parsed').html('');
            }         
          },
          'wikieditor-toolbar-tool-link-cancel': function() {
            $(this).dialog( 'close' );
          },
          'cite-form-reset': function() {
            CiteTB.resetForm();
          }
        }
      } 
    };
    $target.wikiEditor('addDialog', dialogobj);
    //if (!CiteTB.getOption('modal')) {
      //$('#citetoolbar-'+sform).dialog('option', 'modal', false);
    //}
    temlist[sform] = {label: tem.templatename, action: actionobj };  
  }

  var refsection =  {
    'sections': {
      'cites': { 
        type: 'toolbar', 
        labelMsg: 'cite-section-label',
        groups: { 
          'template': {
            tools: {
              'template': {
                type: 'select',
                labelMsg: 'cite-template-list',
                list: temlist
              } 
            }
          },
          'namedrefs': {
            labelMsg: 'cite-named-refs-label',
            tools: {
              'nrefs': {
                type: 'button',
                action: {
                  type: 'dialog',
                  module: 'cite-toolbar-namedrefs'
                },
                icon: '//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/be/Nuvola_clipboard_lined.svg/60px-Nuvola_clipboard_lined.svg.png',
                section: 'cites',
                group: 'namedrefs',
                labelMsg: 'cite-named-refs-button'
              }
            }
          },
          'errorcheck': {
            labelMsg: 'cite-errorcheck-label',
            tools: {
              'echeck': {
                type: 'button',
                action: {
                  type: 'dialog',
                  module: 'cite-toolbar-errorcheck'           
                },
                icon: '//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/Nuvola_apps_korganizer-NO.png/60px-Nuvola_apps_korganizer-NO.png',
                section: 'cites',
                group: 'errorcheck',
                labelMsg: 'cite-errorcheck-button'
              }
            }
          }
        } 
      } 
    } 
  };
  
  var defaultdialogs = { 
    'cite-toolbar-errorcheck': {
      titleMsg: 'cite-errorcheck-label',
      id: 'citetoolbar-errorcheck',
      resizeme: false,
      init: function() {},
      html: '&lt;div id=&quot;cite-namedref-loading&quot;&gt;'+
        '&lt;img src=&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/42/Loading.gif&quot; /&gt;'+
        '&amp;nbsp;'+mw.usability.getMsg('cite-loading')+'&lt;/div&gt;',
      dialog: {
        width:550,
        open: function() { 
          CiteTB.loadRefs();
        },
        buttons: {
          'cite-errorcheck-submit': function() {
            var errorchecks = $(&quot;input[name='cite-err-test']:checked&quot;);
            var errors = [];
            for (var i=0; i&lt;errorchecks.length; i++) {
              errors = errors.concat(CiteTB.ErrorChecks[$(errorchecks[i]).val()].run());
            }
            CiteTB.displayErrors(errors);
            $(this).dialog( 'close' );                      
          },
          'wikieditor-toolbar-tool-link-cancel': function() {
            $(this).dialog( 'close' );
          }
        }
      }
    },
    'cite-toolbar-namedrefs': {
      titleMsg: 'cite-named-refs-title',
      resizeme: false,
      id: 'citetoolbar-namedrefs',
      html: '&lt;div id=&quot;cite-namedref-loading&quot;&gt;'+
        '&lt;img src=&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/42/Loading.gif&quot; /&gt;'+
        '&amp;nbsp;'+mw.usability.getMsg('cite-loading')+'&lt;/div&gt;',
      init: function() {},
      dialog: {
        width: 550,
        open: function() { 
          CiteTB.loadRefs();
        },
        buttons: {
          'cite-form-submit': function() {
            var refname = $(&quot;#cite-namedref-select&quot;).val();
            if (refname === '') {
              return;
            }
            $(this).dialog( 'close' );
            $.wikiEditor.modules.toolbar.fn.doAction( $(this).data( 'context' ), {
              type: 'encapsulate',
              options: {
                post: CiteTB.getNamedRef(refname, true)
              }
            }, $(this) );
          },
          'wikieditor-toolbar-tool-link-cancel': function() {
            $(this).dialog( 'close' );
          }                   
        }
      }      
    }
  };
  
  $target.wikiEditor('addDialog', defaultdialogs);
  $('#citetoolbar-namedrefs').off('dialogopen');
  if (!CiteTB.getOption('modal')) {
    //$('#citetoolbar-namedrefs').dialog('option', 'modal', false);
    //$('#citetoolbar-errorcheck').dialog('option', 'modal', false);
    mw.util.addCSS(&quot;.ui-widget-overlay {&quot;+
    &quot;display:none !important;&quot;+
    &quot;}&quot;);  
  }
  $target.wikiEditor('addToToolbar', refsection);
};

// Load local data - messages, cite templates, etc.
$(document).ready( function() {
  switch( mw.config.get('wgUserLanguage') ) {
    case 'de': // German
      importScript('MediaWiki:RefToolbarMessages-de.js');
      break;
    default: // English
      importScript('MediaWiki:RefToolbarMessages-en.js');
  }
});

// Setup the main object
CiteTB.mainRefList = [];
CiteTB.refsLoaded = false;

// REF FUNCTIONS
// Actually assemble a ref from user input
CiteTB.getRef = function(inneronly, forinsert) {
  var i;
  var template = CiteTB.getOpenTemplate();
  var templatename = template.templatename;
  var res = '';
  var refobj = {'shorttag':false};
  if (!inneronly) {
    var group = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-group').val();
    var refname = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-name').val();
    res += '&lt;ref';
    if (refname) {
      refname = $.trim(refname);
      res+=' name='+CiteTB.getQuotedString(refname);
      refobj.refname = refname;
    }
    if (group) {
      group = $.trim(group);
      res+=' group='+CiteTB.getQuotedString(group);
      refobj.refgroup = group;
    }
    res+='&gt;';
  }
  var content ='{{'+templatename;
  for( g in template.incrementables ) {
  	group = template.incrementables[g];
  	for (i=1; i&lt;=group.val; i++) {
		for (j=0; j&lt;group.fields.length; j++) {
  			var fieldname = group.fields[j].field;
  			var fieldid = fieldname.replace('&lt;N&gt;', i.toString());
  			var field = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-'+fieldid).val();
  			if (field) {
  				content+=' |'+fieldid+'=';
  				content+= $.trim(field);
  			}
  		}
  	}
  }
  for( i=0; i&lt;template.basic.length; i++ ) {
  	if (template.basic[i].increment_group) {
  		continue;
  	}
    var fieldname = template.basic[i].field;
    var field = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-'+fieldname).val();
    if (field) {
      content+=' |'+fieldname+'=';
      content+= $.trim(field);
    }
  }
  if ($('#cite-form-status').val() !== 'closed') {
    for( i=0; i&lt;template.extra.length; i++ ) {
      if (template.extra[i].increment_group) {
        continue;
      }
      var fieldname = template.extra[i].field;
      var field = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-'+fieldname).val();
      if (field) {
        content+=' |'+fieldname+'=';
        content+= $.trim(field);
      }
    }
  }
  content+= '}}';
  res+=content;
  refobj.content = content;
  if (!inneronly) {
    res+= '&lt;/ref&gt;';
  }
  if (forinsert) {
    CiteTB.mainRefList.push(refobj);
  }
  return res;
};

// Make a reference to a named ref
CiteTB.getNamedRef = function(refname, forinsert) {
  if (forinsert) {
    CiteTB.mainRefList.push( {'shorttag':true, 'refname':refname} );
  }
  return '&lt;ref name='+CiteTB.getQuotedString(refname)+' /&gt;';  
};

// Function to load the ref list
CiteTB.loadRefs = function() {
  if (CiteTB.refsLoaded) {
    return;
  }
  CiteTB.getPageText(CiteTB.loadRefsInternal);
};

// Function that actually loads the list from the page text
CiteTB.loadRefsInternal = function(text) { 
  // What this does:             extract first name/group                                     extract second name/group                                          shorttag   inner content
  var refsregex = /&lt; *ref(?: +(name|group) *= *(?:&quot;([^&quot;]*?)&quot;|'([^']*?)'|([^ '&quot;\/\&gt;]*?)) *)? *(?: +(name|group) *= *(?:&quot;([^&quot;]*?)&quot;|'([^']*?)'|([^ '&quot;\/\&gt;]*?)) *)? *(?:\/ *&gt;|&gt;((?:.|\n)*?)&lt; *\/ *ref *&gt;)/gim;
  // This should work regardless of the quoting used for names/groups and for linebreaks in the inner content  
  while (true) {
    var ref = refsregex.exec(text);
    if (ref === null) {
      break;
    }
    var refobj = {};
    if (ref[9]) { // Content + short tag check
      //alert('&quot;'+ref[9]+'&quot;');
      refobj.content = ref[9]; 
      refobj.shorttag = false;
    } else {
      refobj.shorttag = true;
    }
    if (ref[1] !== '') { // First name/group
      if (ref[2]) {
        refobj['ref'+ref[1]] = ref[2];
      } else if (ref[3]) {
        refobj['ref'+ref[1]] = ref[3];
      } else {
        refobj['ref'+ref[1]] = ref[4];
      }
    }
    if (ref[5] !== '') { // Second name/group
      if (ref[6]) {
        refobj['ref'+ref[5]] = ref[6];
      } else if (ref[7]) {
        refobj['ref'+ref[5]] = ref[7];
      } else {
        refobj['ref'+ref[5]] = ref[8];
      }
    }
    CiteTB.mainRefList.push(refobj);
  }
  CiteTB.refsLoaded = true;
  CiteTB.setupErrorCheck();
  CiteTB.setupNamedRefs();
};

// AJAX FUNCTIONS
// Parse some wikitext and hand it off to a callback function
CiteTB.parse = function(text, callback) {
  $.post( mw.util.wikiScript( 'api' ),
    {action:'parse', title:mw.config.get('wgPageName'), text:text, prop:'text', format:'json'},
    function(data) {
      var html = data.parse.text['*'];
      callback(html);
    },
    'json'
  );  
};

// Use the API to expand templates on some text
CiteTB.expandtemplates = function(text, callback) {
  $.post( mw.util.wikiScript( 'api' ),
    {action:'expandtemplates', title:mw.config.get('wgPageName'), text:text, format:'json'},
    function(data) {
      var restext = data.expandtemplates['*'];
      callback(restext);
    },
    'json'
  );
};

// Function to get the page text
CiteTB.getPageText = function(callback) {
  var section = $(&quot;input[name='wpSection']&quot;).val();
  if ( section !== '' ) {
    var postdata = {action:'query', prop:'revisions', rvprop:'content', pageids:mw.config.get('wgArticleId'), format:'json'};
    if (CiteTB.getOption('expandtemplates')) {
      postdata.rvexpandtemplates = '1';
    }
    $.get( mw.util.wikiScript( 'api' ),
      postdata,
      function(data) {
        var pagetext = data.query.pages[mw.config.get('wgArticleId').toString()].revisions[0]['*'];
        callback(pagetext);
      },
      'json'
    );
  } else {
    if (CiteTB.getOption('expandtemplates')) {
      CiteTB.expandtemplates($('#wpTextbox1').wikiEditor('getContents').text(), callback);
    } else {
      callback($('#wpTextbox1').wikiEditor('getContents').text());
    }
  }
};

// Autofill a template from an ID (ISBN, DOI, PMID, URL)
CiteTB.initAutofill = function() {
  var elemid = $(this).attr('id');
  var res = /^cite\-auto\-(.*?)\-(.*)\-(.*)$/.exec(elemid);
  var tem = res[1];
  var field = res[2];
  var autotype = res[3];
  var id = $('#cite-'+tem+'-'+field).val();
  if (!id) {
    return false;
  }
  var url = '//tools.wmflabs.org/reftoolbar/lookup.php?';
  url+=autotype+'='+encodeURIComponent(id);
  url+='&amp;template='+encodeURIComponent(tem);
  var s = document.createElement('script');
  s.setAttribute('src', url);
  s.setAttribute('type', 'text/javascript');
  document.getElementsByTagName('head')[0].appendChild(s);
  return false;
};

// Callback for autofill
//TODO: Autofill the URL, at least for DOI
CiteTB.autoFill = function(data, template, type) {
  var cl = 'cite-'+template+'-';
  var i,j, coauthors;
  $('.'+cl+'title').val(data.title);
  // Fill in authors
  if (data.authors &amp;&amp; data.authors.length &gt; 0) {
	  if ($('.'+cl+'last-incr-1').length != 0) {
		var classes = $('.'+cl+'last-incr-1').eq(0).attr('class').split(/\s+/);
		var group = false;
		var patt = /cite-[^-]*?-incr-(.*)/
		for (var c=0; c&lt;classes.length; c++) {
			if (patt.exec(classes[c])) {
				group = patt.exec(classes[c])[1];
				break;
			}
		}
		$('.'+cl+'last-incr-1').val(data.authors[0][0])
		$('.'+cl+'first-incr-1').val(data.authors[0][1])
		elemid = '#cite-incr-'+template+'-'+group;
		for (var i=2; i&lt;data.authors.length+1; i++) {
			$(elemid).click();
			$('.'+cl+'last-incr-'+i.toString()).val(data.authors[i-1][0])
			$('.'+cl+'first-incr-'+i.toString()).val(data.authors[i-1][1])
		}
	  } else if ($('.'+cl+'author-incr-1').length != 0) {
		var classes = $('.'+cl+'author-incr-1').eq(0).attr('class').split(/\s+/);
		var group = false;
		var patt = /cite-[^-]*?-incr-(.*)/
		for (var c=0; c&lt;classes.length; c++) {
			if (patt.exec(classes[c])) {
				group = patt.exec(classes[c])[1];
				break;
			}
		}
		$('.'+cl+'author-incr-1').val(data.authors[0].join(', '))
		elemid = '#cite-incr-'+template+'-'+group;
		for (var i=2; i&lt;data.authors.length+1; i++) {
			$(elemid).click();
			$('.'+cl+'author-incr-'+i.toString()).val(data.authors[i-1].join(', '))
		}
	  } else if ($('.'+cl+'last1').length != 0) {
		for(i=0; data.authors &amp;&amp; i&lt;data.authors.length; i++) {
		  if ($('.'+cl+'last'+(i+1)).length) {
			 $('.'+cl+'last'+(i+1)).val(data.authors[i][0]);
			 $('.'+cl+'first'+(i+1)).val(data.authors[i][1]);
		  } else {
			coauthors = [];
			for(j=i; j&lt;data.authors.length; j++) {
			  coauthors.push(data.authors[j].join(', '));
			}
			$('.'+cl+'coauthors').val(coauthors.join('; '));
			break;
		  }
		}
	  } else if($('.'+cl+'author1').length !== 0) {
		for(i=0; data.authors &amp;&amp; i&lt;data.authors.length; i++) {
		  if ($('.'+cl+'author'+(i+1)).length) {
			 $('.'+cl+'author'+(i+1)).val(data.authors[i].join(', '));
		  } else {
			coauthors = [];
			for(j=i; j&lt;data.authors.length; j++) {
			  coauthors.push(data.authors[j].join(', '));
			}
			$('.'+cl+'coauthors').val(coauthors.join('; '));
			break;
		  }
		}
	  } else {
		var authors = [];
		for(i=0; data.authors &amp;&amp; i&lt;data.authors.length; i++) {
		  authors.push(data.authors[i].join(', '));
		}
		$('.'+cl+'authors').val(authors.join('; '));
	  }
  }

  if (type === 'pmid' || type === 'doi') {
    if (data.date &amp;&amp; (data.fulldate || !$('.'+cl+'month').length)) {
      var DT = new Date(data.date);
      var useday = /\d{4}-\d{2}-\d{2}/.test(data.date);
      var usemonth = /\d{4}-\d{2}/.test(data.date);
      $('.'+cl+'date').val(CiteTB.formatDate(DT, useday, usemonth));
    } else if (!data.fulldate &amp;&amp; $('.'+cl+'month').length &amp;&amp; $('.'+cl+'year').length) {
      if (data.month) { // lookup.php sets month to false if it isn't provided
        $('.'+cl+'month').val( CiteTB.getOption('months')[parseInt(data.month)-1] );
      }
      $('.'+cl+'year').val(data.year);
    } else {
      $('.'+cl+'date').val(data.date);
    }
    $('.'+cl+'journal').val(data.journal);
    $('.'+cl+'volume').val(data.volume);
    $('.'+cl+'issue').val(data.issue);
    $('.'+cl+'pages').val(data.pages);
    if (type === 'pmid' &amp;&amp; data.doi) {
      $('.'+cl+'doi').val(data.doi);
    }
  } else if (type === 'isbn') {
    $('.'+cl+'publisher').val(data.publisher);
    $('.'+cl+'location').val(data.location);
    $('.'+cl+'year').val(data.year);
    $('.'+cl+'edition').val(data.edition);
  } else if (type === 'url') {
    if (data.date) {
  	  var DT = new Date(data.date);
      var useday = /\d{4}-\d{2}-\d{2}/.test(data.date) &amp;&amp; template !== 'book';
      var usemonth = /\d{4}-\d{2}/.test(data.date) &amp;&amp; template !== 'book';
      var yearOrDate = (template === 'book') ? 'year' : 'date';
      $('.'+cl+yearOrDate).val(CiteTB.formatDate(DT, useday, usemonth));
    }
    $('.'+cl+'journal').val(data.journal);
    $('.'+cl+'volume').val(data.volume);
    $('.'+cl+'issue').val(data.issue);
    $('.'+cl+'pages').val(data.pages);
    $('.'+cl+'publisher').val(data.publisher);
    $('.'+cl+'edition').val(data.edition);
    $('.'+cl+'isbn').val(data.isbn);
    $('.'+cl+'issn').val(data.issn);
    $('.'+cl+'doi').val(data.doi);
    // &quot;en-US&quot; isn't a valid value for the language parameter
    if (data.language &amp;&amp; data.language !== 'en-US' &amp;&amp; data.language !== 'en-GB') {
    	$('.'+cl+'language').val(data.language);
    }
    $('.'+cl+'chapter').val(data.chapter);
  }
};

// FORM DIALOG FUNCTIONS
// Add new incrementable fields
CiteTB.incrementFields = function() {
	template = CiteTB.getOpenTemplate();
	var currentrow = $(this).parents('tr')[0];
	$(this).prev().css('width', '100%')
	$(this).detach();
	var elemid = $(this).attr('id');
	var res = /^cite\-incr\-(.*?)\-(.*)$/.exec(elemid);
	group = res[2];
	increments = template.incrementables[group];
	fields = increments.fields;
	incrval = increments.val+1;
	template.incrementables[group].val += 1;
	trs = template.makeFormInner(fields, false);
	trs.reverse();
	for (var i=0; i&lt;trs.length; i++) {
		$(currentrow).after(trs[i]);
	}
};

// fill the accessdate param with the current date
CiteTB.fillAccessdate = function() {
  var elemid = $(this).attr('id');
  var res = /^cite\-date\-(.*?)\-(.*)$/.exec(elemid);
  var id = res[1];
  var field = res[2];
  var DT = new Date();
  var datestr = CiteTB.formatDate(DT);
  $('#cite-'+id+'-'+field).val(datestr);
  return false;
};

CiteTB.formatDate = function(DT, useday, usemonth) {
  if (typeof useday == &quot;undefined&quot;) {
    useday = true;	
  }
  if (typeof usemonth == &quot;undefined&quot;) {
    usemonth = true;	
  }
  var datestr = CiteTB.getOption('date format');
  var zmonth = '';
  var month = DT.getUTCMonth()+1;
  if (month &lt; 10) {
    zmonth = &quot;0&quot;+month.toString();
  } else {
    zmonth = month.toString();
  }
  month = month.toString();
  var zdate = '';
  var date = DT.getUTCDate();
  if (date &lt; 10) {
    zdate = &quot;0&quot;+date.toString();
  } else {
    zdate = date.toString();
  }
  date = date.toString();
  if (useday) {
    datestr = datestr.replace('&lt;date&gt;', date);
    datestr = datestr.replace('&lt;zdate&gt;', zdate);
  } else {
    datestr = datestr.replace('&lt;date&gt;', '');
    datestr = datestr.replace('&lt;zdate&gt;', '');
  }
  if (usemonth) {
    datestr = datestr.replace('&lt;month&gt;', month);
    datestr = datestr.replace('&lt;zmonth&gt;', zmonth);
    datestr = datestr.replace('&lt;monthname&gt;', CiteTB.getOption('months')[DT.getUTCMonth()]);
  } else {
    datestr = datestr.replace('&lt;month&gt;', '');
    datestr = datestr.replace('&lt;zmonth&gt;', '');
    datestr = datestr.replace('&lt;monthname&gt;', '');
  }  
  datestr = datestr.replace('&lt;year&gt;', DT.getUTCFullYear().toString());
  return datestr.replace(/^[ \/\-\,\.]*(.*?)[ \/\-\,\.]*$/g, &quot;$1&quot;); // Cleanup any dangling spaces or connectors that might result from omitting date/month
};

// Function called after the ref list is loaded, to actually set the contents of the named ref dialog
// Until the list is loaded, its just a &quot;Loading&quot; placeholder
CiteTB.setupNamedRefs = function() {
  var names = [], i;
  for( i=0; i&lt;CiteTB.mainRefList.length; i++) {
    if (!CiteTB.mainRefList[i].shorttag &amp;&amp; CiteTB.mainRefList[i].refname) {
      names.push(CiteTB.mainRefList[i]);
    }
  }
  var stuff = $('&lt;div&gt;');
  $('#citetoolbar-namedrefs').html( stuff );
  if (names.length === 0) {
    stuff.html(mw.usability.getMsg('cite-no-namedrefs'));
  } else {
    stuff.html(mw.usability.getMsg('cite-namedrefs-intro'));
    var select = $('&lt;select id=&quot;cite-namedref-select&quot;&gt;');
    select.append($('&lt;option value=&quot;&quot; /&gt;').text(mw.usability.getMsg('cite-named-refs-dropdown')));
    for(i=0; i&lt;names.length; i++) {
      select.append($('&lt;option /&gt;').text(names[i].refname));
    }
    stuff.after(select);
    select.before('&lt;br /&gt;');      
    var prevlabel = $('&lt;div id=&quot;cite-nref-preview-label&quot; style=&quot;display:none;&quot; /&gt;').html(mw.usability.getMsg('cite-raw-preview'));
    select.after(prevlabel);
    prevlabel.before(&quot;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&quot;);
    prevlabel.after('&lt;div id=&quot;cite-namedref-preview&quot; style=&quot;padding:0.5em; font-size:110%&quot; /&gt;');
    var parselabel = $('&lt;span id=&quot;cite-parsed-label&quot; style=&quot;display:none;&quot; /&gt;').html(mw.usability.getMsg('cite-parsed-label'));
    $('#cite-namedref-preview').after(parselabel);
    parselabel.after('&lt;div id=&quot;cite-namedref-parsed&quot; style=&quot;padding-bottom:0.5em; font-size:110%&quot; /&gt;');
    var link = $('&lt;a href=&quot;#&quot; id=&quot;cite-nref-parse&quot; style=&quot;margin:0 1em 0 1em; display:none; color:darkblue&quot; /&gt;');
    link.html(mw.usability.getMsg('cite-form-parse'));
    $('#cite-namedref-parsed').after(link);
    
    $(&quot;#cite-namedref-select&quot;).on( 'change', CiteTB.namedRefSelectClick);
    $('#cite-nref-parse').on( 'click', CiteTB.nrefParseClick);
  }      
};

// Function to get the errorcheck form HTML
CiteTB.setupErrorCheck = function() {
  var form = $('&lt;div id=&quot;cite-errorcheck-heading&quot; /&gt;').html(mw.usability.getMsg('cite-errorcheck-heading'));
  var ul = $(&quot;&lt;ul id='cite-errcheck-list' /&gt;&quot;);
  var test;
  for (var t in CiteTB.ErrorChecks) {
    test = CiteTB.ErrorChecks[t];
    ul.append(test.getRow());
  }
  form.append(ul);
  $('#citetoolbar-errorcheck').html(form);
};

// Callback function for parsed preview
CiteTB.fillNrefPreview = function(parsed) {
  $('#cite-parsed-label').show();
  $('#cite-namedref-parsed').html(parsed);
};

// Click handler for the named-ref parsed preview
CiteTB.nrefParseClick = function() {
  var choice = $(&quot;#cite-namedref-select&quot;).val();
  if (choice === '') {
    $('#cite-parsed-label').hide();
    $('#cite-namedref-parsed').text('');
    return false;
  }
  $('#cite-nref-parse').hide();
  for( var i=0; i&lt;CiteTB.mainRefList.length; i++) {
    if (!CiteTB.mainRefList[i].shorttag &amp;&amp; CiteTB.mainRefList[i].refname == choice) {
      CiteTB.parse(CiteTB.mainRefList[i].content, CiteTB.fillNrefPreview);
      return false;
    }
  }  
};

// Click handler for the named-ref dropdown
CiteTB.lastnamedrefchoice = '';
CiteTB.namedRefSelectClick = function() {
  var choice = $(&quot;#cite-namedref-select&quot;).val();
  if (CiteTB.lastnamedrefchoice == choice) {
    return;
  }
  CiteTB.lastnamedrefchoice = choice;
  $('#cite-parsed-label').hide();
  $('#cite-namedref-parsed').text('');
  if (choice === '') {
    $('#cite-nref-preview-label').hide();
    $('#cite-namedref-preview').text('');
    $('#cite-nref-parse').hide();
    return;
  }
  for( var i=0; i&lt;CiteTB.mainRefList.length; i++) {
    if (!CiteTB.mainRefList[i].shorttag &amp;&amp; CiteTB.mainRefList[i].refname == choice) {
      $('#cite-nref-preview-label').show();
      $('#cite-namedref-preview').text(CiteTB.mainRefList[i].content);
      if (CiteTB.getOption('autoparse')) {
        CiteTB.nrefParseClick();
      } else {
        $('#cite-nref-parse').show();
      }
    }
  }
};

// callback function for parsed preview
CiteTB.fillTemplatePreview = function(text) {
  var template = CiteTB.getOpenTemplate();
  var div = $(&quot;#citetoolbar-&quot;+CiteTB.escStr(template.shortform));
  div.find('.cite-prev-parsed-label').show();
  div.find('.cite-preview-parsed').html(text);
};

// Click handler for template parsed preview
CiteTB.prevParseClick = function() {
  var ref = CiteTB.getRef(true, false);
  var template = CiteTB.getOpenTemplate();
  var div = $(&quot;#citetoolbar-&quot;+CiteTB.escStr(template.shortform));
  div.find('.cite-prev-parse').hide();
  CiteTB.parse(ref, CiteTB.fillTemplatePreview);
};

// Show/hide the extra fields in the dialog box
CiteTB.showHideExtra = function() {
  var template = CiteTB.getOpenTemplate();
  var div = $(&quot;#citetoolbar-&quot;+CiteTB.escStr(template.shortform));
  var setting = div.find(&quot;.cite-form-status&quot;).val();
  if ( setting === 'closed' ) {
    div.find(&quot;.cite-form-status&quot;).val('open');
    div.find('.cite-extra-fields').show(1, function() {
      // jQuery adds &quot;display:block&quot;, which screws things up
      div.find('.cite-extra-fields').attr('style', 'width:100%; background-color:transparent;'); 
    });
  } else {
    div.find(&quot;.cite-form-status&quot;).val('closed');
    div.find('.cite-extra-fields').hide();
  } 
};

// Resets form fields and previews
// Resets form fields and previews
CiteTB.resetForm = function() {
  var template = CiteTB.getOpenTemplate();
  var div = $(&quot;#citetoolbar-&quot;+CiteTB.escStr(template.shortform));
  div.html(template.getForm());
};

// STRING UTILITY FUNCTIONS
// Returns a string quoted as necessary for name/group attributes
CiteTB.getQuotedString = function(s) {
  var sq = /\'/.test(s); // single quotes
  var dq = /\&quot;/.test(s); // double quotes
  if (!sq &amp;&amp; !dq) { // Always quotes for non-latin alphabet
    return '&quot;'+s+'&quot;';
  } else if (!dq) { // Can use double quotes
    return '&quot;'+s+'&quot;';
  } else if (!sq) { // Can use single quotes
    return &quot;'&quot;+s+&quot;'&quot;;
  } else { // Has double and single quotes
    s = s.replace(/\&quot;/g, '\'');
    return '&quot;'+s+'&quot;';
  }
};

// Fix up strings for output - capitalize first char, replace underscores with spaces
CiteTB.fixStr = function(s) {
  s = s.slice(0,1).toUpperCase() + s.slice(1);
  s = s.replace('_',' ');
  return s;
};

// Escape spaces and quotes for use in HTML classes/ids
CiteTB.escStr = function(s) {
  return s.replace(' ', '-').replace(&quot;'&quot;, &quot;\'&quot;).replace('&quot;', '\&quot;');
};

// MISC FUNCTIONS
// Determine which template form is open, and get the template object for it
CiteTB.getOpenTemplate = function() {
  var dialogs = $(&quot;.ui-dialog-content.ui-widget-content:visible&quot;);
  var templatename = $(dialogs[0]).find(&quot;.cite-template&quot;).val();
  return CiteTB.Templates[templatename];
};

// Display the report for the error checks
CiteTB.displayErrors = function(errors) {
  $('#cite-err-report').remove();
  var table = $('&lt;table id=&quot;cite-err-report&quot; style=&quot;width:100%; border:1px solid #A9A9A9; background-color:#FFEFD5; padding:0.25em; margin-top:0.5em&quot; /&gt;');
  $('#editpage-copywarn').before(table);
  var tr;
  var tr1 = $('&lt;tr style=&quot;width:100%&quot; /&gt;');
  var th1 = $('&lt;th style=&quot;width:60%; font-size:110%&quot; /&gt;').html(mw.usability.getMsg('cite-err-report-heading'));
  var th2 = $('&lt;th style=&quot;text-align:right; width:40%&quot; /&gt;');
  var im = $('&lt;img /&gt;').attr('src', '//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/Gtk-stop.svg/20px-Gtk-stop.svg.png');
  im.attr('alt', mw.usability.getMsg('cite-err-report-close')).attr('title', mw.usability.getMsg('cite-err-report-close'));
  var ad = $('&lt;a id=&quot;cite-err-check-close&quot; /&gt;').attr('href', '#');
  ad.append(im);
  th2.append(ad);
  tr1.append(th1).append(th2);
  table.append(tr1);
  $('#cite-err-check-close').on('click', function() {  $('#cite-err-report').remove(); });
  if (errors.length === 0) {
    tr = $('&lt;tr style=&quot;width:100%;&quot; /&gt;');
    var td = $('&lt;td style=&quot;text-align:center; margin:1.5px;&quot; /&gt;').html(mw.usability.getMsg('cite-err-report-empty'));
    tr.append(td);
    table.append(tr);
    
    return;
  }
  for(var e in errors) {
    var err = errors[e];
    tr = $('&lt;tr style=&quot;width:100%;&quot; /&gt;');
    var td1 = $('&lt;td style=&quot;border: 1px solid black; margin:1.5px; width:60%&quot; /&gt;').html(err.err);
    var td2 = $('&lt;td style=&quot;border: 1px solid black; margin:1.5px; width:40%&quot; /&gt;').html(mw.usability.getMsg(err.msg));
    tr.append(td1).append(td2);
    table.append(tr);
  }
};
   
} // End of code loaded only on edit</text>
      <sha1>jwd7l1ympecqkwqody8pvl3z57nx8kv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cin (diləg)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18902</id>
    <revision>
      <id>124578</id>
      <parentid>124565</parentid>
      <timestamp>2026-04-29T11:48:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Гусейнага</username>
        <id>51</id>
      </contributor>
      <origin>124578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1544" sha1="nkubqg1uaf4wb6hkt0dwkt6hecwkmr5" xml:space="preserve">[[Fajl:20.Falz.JPG|miniatyur|Cini šikil]]
'''Cin''', '''orəǧ'''&lt;ref&gt;[[Lija Pirejko|Пирейко Л. А.]] «Талышско-русский словарь. Толышә-үрүсә лүғәт». 308 s. 1976&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Lija Pirejko|Пирейко Л. А.]] «Талышско-русский словарь. Толышә-үрүсә лүғәт». 248 s. 1976&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Əboszodə F.F. «Urusə-tolyšə luǧət (60 000 syxan u ifodə)» / Абосзода Ф.Ф. «Русско-талышский словарь (60 000 слов и выражений)» А-Я. — Москва: ООО МФВТК-пресс, 478 c. 2011.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Məmmədov N.X. &quot;Tolyšə-urusə-tyrkə luǧət&quot; / Мамедов Н.Х. «Талышско-русско-азербайджанский словарь». (10 000 слов), Баку, &quot;Нурлан&quot;, 2006. - 440 с. - s. 284&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Миллер Б.В. Талышские тексты М.: Ранион, 1930. 213 с.— 261 стр.&lt;/ref&gt; ja '''do'''&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[[Lija Pirejko|Пирейко Л. А.]] «Талышско-русский словарь. Толышә-үрүсә лүғәт». 86 s. 1976&lt;/ref&gt; — kədə istifodə byə diləgonədə gyləj.

Šijəkon dijədə by diləgi &quot;do&quot; votejdən&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Do tolyši zyvonədə xəjli ve mənon dojdə.

Farsi və kurmanči zyvonədə bə cini «das» votejdən. [[Zazaki zyvon|Zazaki zyvonədə]] bə du «vašturi, vaštiri, vaštru» votedən. Əmma tačikon bymi dos votedən. 

== Səvonon ==
{{Səvonon sijohi}}
[[Tispir:Boǧi diləgon]]</text>
      <sha1>nkubqg1uaf4wb6hkt0dwkt6hecwkmr5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sijo jončə</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20301</id>
    <revision>
      <id>124579</id>
      <timestamp>2026-04-29T11:58:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Гусейнага</username>
        <id>51</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;'''Sijo jončə''' (latyn ''Medicágo)'' — isorinə ja vesorinə aləfe ja niməkulištyǧonədə Boxlə xyjzonədə, bə kom 103 gylə čur ičo bejdə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Aləfon]]&quot;</comment>
      <origin>124579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="209" sha1="rksb4vtqupm723w0tdpuqhkpxfragbh" xml:space="preserve">'''Sijo jončə''' (latyn ''Medicágo)'' — isorinə ja vesorinə aləfe ja niməkulištyǧonədə Boxlə xyjzonədə, bə kom 103 gylə čur ičo bejdə.
== Səvonon ==
{{Səvonon sijohi}}
[[Tispir:Aləfon]]</text>
      <sha1>rksb4vtqupm723w0tdpuqhkpxfragbh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124580</id>
      <parentid>124579</parentid>
      <timestamp>2026-04-29T11:58:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Гусейнага</username>
        <id>51</id>
      </contributor>
      <origin>124580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="221" sha1="owiibcaz6f9wd284trboayn1aihvxp4" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Sijo jončə''' (latyn ''Medicágo)'' — isorinə ja vesorinə aləfe ja niməkulištyǧonədə Boxlə xyjzonədə, bə kom 103 gylə čur ičo bejdə.
== Səvonon ==
{{Səvonon sijohi}}
[[Tispir:Aləfon]]</text>
      <sha1>owiibcaz6f9wd284trboayn1aihvxp4</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>