Vikipedija tlywiki https://tly.wikipedia.org/wiki/S%C9%99rlovh%C9%99 MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter Medja Xususi No-pegət Okoədə Okoədə no-pegət Vikipedija Vikipedija no-pegət Fajl Fajli no-pegət MediaWiki MediaWiki no-pegət Šablon Šabloni no-pegət Dastək Dastəki no-pegət Kategorijə Kategorijə no-pegət TimedText TimedText talk Modul Moduli no-pegət Event Event talk 0 4540 125070 123676 2026-06-16T08:27:59Z Kaduser 426 /* */ 125070 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Diadochi satraps babylon.png|miniatyur|366x366px|Aturopoti idorə kardə zəminon Iskəndəri marde bəpeštə]] '''Aturopot''' (bə junani zyvon: Aτρoπάτης) – [[Aturopotəkan]] [[Kišvər|kišvəri]] iminə sakka. Navkonəni Əhməni sətrop, yštən mədovož bə Aturopot ,cəmə eraku bə nav (YV) cominə əsri (20) vistminə soron orəxədə nuə onə kišvəri sərdor bedə. Ym kišvər Mədo, pešo deštə iminə sərdori nomi Atropetana byə. Tarixi səvonondə bə Atropoti nomi iminə bəžən cəmə eraku nə nav (331) sesasivyiminə sori oktjabyra mangi (1) iədə ce ǧədimə Assurija pajtaxt Nijnevu nezi Gavgamel nomədə Makedkidonjəvož İskəndəri de Əhəminon sərdor bə Dara aradə čangi jeǧnəǧədə rast omə bedə. Mədo sətrop Aturopot by čangədə yštə ehdədə bə kadusion, gafgazi albanon ijan de sisjakon bə ičo mədajon aspo ijan pijodə daston kuti sərdorəti kardəbe. Tarixənyvyšton žygo famedən ki, bə vaxti, mijonə əsrondə Aturopot Azərbajčoni həmə vyron ce Jolə Mədo i poə yštə dasti žintono ogətdəbe. Həmonə čangi bəpešt Aturopot bə İskəndəri bač dojku gi šat kardə. İskəndər əj ce taxtiku diəro kardə, əcəj vyrədə Oksadot nomədə gyləjni nodə. Oksadot İskəndəri umu puc kardə,eraku bə nav sesa vistyhəštminə sori Aturopoti ižən bə taxt ogordynidə. Aturopot de İskəndəri dešmenciəti karde riə befojdə ko zyne bəsə dəšedə, əve diplomatija ro səcynidə. De rojən əv Mədo zəminon i poə ce İskəndəri gətymiku gordynidə. Həmonə zəminon Gədə Mədo, Aturopoti Mədo cəjoən bənəj Atropetana nomyš səj. Aturopot Suzədəki təntənə vaxti yštə kinə bə İskəndəri səvori dastə sərdor, əcəj gyrd nezə odəmonədə gyləjni bə Perdikka nomədə odəmi bə šu dodə.. Demijan bənəj Mədo sərdori yštə nyštə taxti vyrə tikəjən ǧojm kardə. Cəmə eraku bə nav (324) sesa vistycominə sori orəxədə Bariaks nomədə gylə xonəxo yštəni Mədo sərdor səlo žedə, de gətyməkon bə čang rost bedə. Aturopot deštə zu ym čangi hytvonidə. Bariakasi dəcəj odəmon gətdə dəstgir kardə bə İskəndəri ehdə dodə. İskəndər əvoni kyšdə. İskəndər yštə imperija rə-rə nəvedəbe. Žygo gylə nəvemonədə, əv navkonəniku asp perosniədə nom bekardə, čər bə Atropetana marzi həndəvəriku Nysoj nomədə hajmə vyrədə yštə aspiku bə ži evodə. Aturopot ijo omedə tiriti vaxti de İskəndəri bə ičo dəvonidə. İskəndər ijoən šo-šortmə, harde- pešomə ǧonəǧəti dodə. By šošortmə ǧonəǧlyǧonədə gyləjniədə Aturopot İskəndəri holi šo kardero bə alaženon(amazonkon) tan merdə olət tankardə bəcəvon dast syvykə əbžoron, nizə ijan sərpuš dodə, əvoni aspisə de dastə bə məčlis vardə. Ǧədimə tarixənyvyšton ymoni ce Gafgazi Albanija penə bandonədə žiə əfsanəjnə alženon be votdən. Cəmə eraku bə nav, (323) sesa vistyseminə sori ijunə mangi 13- də Iskəndər yštə kešvəri dəparsiə pajtaxt Babilədə mardə. Əcəj mard sardon nybə sətrapon gyrdə bedən bə Babiliston bo kešvəri jəndy aradə baxš karde. Gədə Mədo sərdor bəštə ve peštypur bejro by gyrdəbemon šedəni. Cy Midija kešvəri sərdor bə Aturopoti zomo Perdikka dast dəšedə. Perdikka bo kešvəri pytypoə nybe canəndə hymyčym byko bə sətrapon šave bač ome zyndəni, cymi hučubətdə cəmə eraku bə nav (321) sesa vistyiminnə sori yštə žimoni bə sə žedə. Ce kišvəri dyminə baxš- baxš be bino bedə. Aturopoti sətrop cy baxškardemoniku bə kəno mandə, yštə kešvəri ogətdə. Akademik [[Igrar Əlijev]] žygo nyvyšdə: Cy vaxtiku Gədə Mədo bənəj səbəsožə kešvəri zyne bəbe. Gədə Mədo kamiši bəpešt bənəj Atropetana (Aderbadakan) nomədə gyləj kišvər pegardedə, Aturopot boštəno šah nomi pegətdə. Ce Mədo emardemoni bəpešt by həndəvəronədə Atropetana nomədə gyləj səbəsožə kešvər bə mijon bešedə. Ym kešvər bənəj Aturopoti diərovində odəmi onə kadusijon (tolyšon) kišvərbe. Gədə Mədo Aturopoti pandmandətiku xəšixuniədə(šərgədə) ce İskəndəri gətymiku perəxə iminə səbəsožə kešvər bedə.(žəgonə pegətədəj İskəndəri žiə vaxti Aturopoti sətropəti bənəj səbəsožə kešvəri be). Ǧədimə juani čoǧrafijašynos Strabon yštə čərə” Čoǧrafijada” nyvyštdə: “ Mədo bə dy vyrə poə bedə. Bə i poə Jolə Mədo nom doə bedə...dyminə poə ce Aturopoti Mədoj. Ym vyrə yštə nomyš sərdor Aturopoti nomikuš pegətəše. Aturopoti pidəšnybe ym zəminonən bənəj Jolə Mədo cy makedonijavyžon dasti žintono bybu. Sərdor Aturopot yštə sərzəmini səbəsožətiš yštənyš bə dərhəlyš varde. Əvə peš bəjən cy kišvəri sərdorəti əcəj vərəson kardəbin. Ym kišvər ləškərin be. Cy kišvəri (10000 ) da həzo aspo ijan (40000 ) cyl həzo pijodə čangəkəš hystbeše.” [[Tispir:Taryx]] [[Tispir:Šəxsijəton]] [[Tispir:Tolyšon taryx]] j9ff0fhru87n5suu8wobv8k8q6ryrnt 0 8630 125066 113895 2026-06-15T17:44:24Z CommonsDelinker 44 Removing [[:c:File:Iraq,_Saddam_Hussein_(222).jpg|Iraq,_Saddam_Hussein_(222).jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Abzeronow|Abzeronow]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Iraq, Saddam Hussein (222).jpg|]]. 125066 wikitext text/x-wiki '''Səddam Husejn''' ([[28 Aprel|28 aprel]] [[1937]] sor — [[30 Dekabr|30 dekabr]] [[2006]]) — [[Irag]]i 5-inə prezident byə. == Biografijə == [[Tikrit]]ədə becizə xyjzonədə bə dynjo omə. Diktator byə. 1956-inə sorədə bə krali vəjnə inǧylob karde pijəše. 1963-inə sorədə bə Irag hukumət dəšə. 1979-2003-inə soronədə ce Irag prezident byə. 1980-1988 soronədə de [[Iron]]i čang kardəše. 1990-i avgustədə [[Kuvejt]]i išǧal kardəše. 2003-inə sorədə de [[AIŠ|Amerikə Ibyə Štaton]] čang kardəše. Ym čangədə AIŠ əj bardəše. Əv peš ym čangi hakimijjətədə egynjə. Əv bə amerikanon əsir egynjə. 30 dekabr 2006-ədə əj kyštəšone. 2 gylə zoəš, 3 gylə kinəš bə. Əcəj zon 2003-inə čangədə mardən. Dəvon əcəj gylə nəvəšən mardə. Dy gylə jeznəš kyštəše. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Prezidenton]] 64vh1ril0nte6lwylczc9xxaaaxsiwu 0 20398 125065 2026-06-15T15:36:26Z Гусейнага 51 Created page with "{{Databox}} '''Gustav Maler''' (alm. ''Gustav Mahler''; [[7 Ijul|7 ijul]] [[1860]] sor, Kalište — [[18 Maj|18 maj]] [[1911]] sor, [[Vijana|Vjana]]) — avstijəvyžə bəstəkor, opera u simfonijə dirižor. Cy Gustav Maleri žimoni vaxtədə əv məšhur be bənə jolə dirižor, cy «pešvagneri penč kəs» nymojəndə. Maler cy orkestri idorə karde cəmi hicvaxt umutəš ni u bə čo kəsonən, əcəj təsir bə rukv həmron veje əve votejdən heste cy maleri m..." 125065 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Gustav Maler''' (alm. ''Gustav Mahler''; [[7 Ijul|7 ijul]] [[1860]] sor, Kalište — [[18 Maj|18 maj]] [[1911]] sor, [[Vijana|Vjana]]) — avstijəvyžə bəstəkor, opera u simfonijə dirižor. Cy Gustav Maleri žimoni vaxtədə əv məšhur be bənə jolə dirižor, cy «pešvagneri penč kəs» nymojəndə. Maler cy orkestri idorə karde cəmi hicvaxt umutəš ni u bə čo kəsonən, əcəj təsir bə rukv həmron veje əve votejdən heste cy maleri məktəb, u bə cəvon sijohi žygo məšhurə dirižoron dəǧandejdən bənə Villen Mingelberg, Bruno Valter u Otto Klemperer Maleri irs gədəlije, mahnejonin u simfonijon, u əvon oxonə penčo sorədə ǧojm bə konsertə repertuari dəšin, u həni cand dasoron dylədə əv ən ve ifo kardə byə bəstəkoronədə gyləje. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Avstrijə bəstəkoron]] rbz27qzf84fzc5entf6ks6iscna55at 0 20399 125067 2026-06-15T18:38:14Z Гусейнага 51 Created page with "{{Databox}} '''Volfgang Amadej Mozart''' (alm. ''Wolfgang Amadeus Mozart''; təmomə nom — '''Joann Xrizostom Volfgang Amadej Mozart''' (lat. ''Joannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart'', alm. ''Joannes Chrisostomus Wolfgang Gottlieb Mozart''); [[27 Janvar|27 janvar]], Zalsburg, Zalsburgi arxiepiskopəti, Myǧəddəsə Romə imperijə — [[5 Dekabr|5 dekabr]], [[Vjana]], Avstrijə Ersgersəti, Myǧəddəsə Romə imperijə) — avstrijəvyžə bəstəkor u mu..." 125067 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Volfgang Amadej Mozart''' (alm. ''Wolfgang Amadeus Mozart''; təmomə nom — '''Joann Xrizostom Volfgang Amadej Mozart''' (lat. ''Joannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart'', alm. ''Joannes Chrisostomus Wolfgang Gottlieb Mozart''); [[27 Janvar|27 janvar]], Zalsburg, Zalsburgi arxiepiskopəti, Myǧəddəsə Romə imperijə — [[5 Dekabr|5 dekabr]], [[Vjana]], Avstrijə Ersgersəti, Myǧəddəsə Romə imperijə) — avstrijəvyžə bəstəkor u musiǧijəvon-virtuoz. Klassikə bəstəkoronədə ən məšhur byə gylonədəje, ve jolə təsiryš kardə bə dynjo musiǧijə fərhəngi. De əcəj myosirə odəmon syxani vej cokə, fenomenalə məse ǧabiljət hestbe, cokə viryš u bo improvizasijə cəm. Cy Bolonijə filarminijə akademijə ən čyvonə uzv be (cy 1770 soriku) de əcəj təmom taryxi, u həmən cy Telinə špori ən čyvonə kavaker (1770). Cy XVIII əsri čo bəstəkoronku fərǧyš ym be ki əv yštə vaxti har gylə musiǧijə formonədə ko kardej syvoj, əmma u bəvonədə bə barzə ovand dərəsəj. Vejni əcəj nyvyštəjonədə cy simfonijə, konserti, kamera, opera u xori musiǧi šedevr hisob bedən. De [[Jozef Hajdn|Hajdn]]i u Bethoveni i rijədə cy Vjana klaasik məktəbi vej jolə nymojəndonədəj. Mozarti biografijə, məxsusən əcəj žimoni simo u əcəj čyvonətijədə marde šərton cy vej spekuljasijon u tasybon predmet be, komon bə čurbəčurə bədiijə pesoxtəjon u mifon soxtejro bynə došone. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Avstrijə bəstəkoron]] rg2cqu39jytlvo934ir3lhtyhadep3r 125068 125067 2026-06-15T18:41:48Z Гусейнага 51 125068 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Volfgang Amadej Mozart''' (alm. ''Wolfgang Amadeus Mozart''; təmomə nom — '''Joann Xrizostom Volfgang Amadej Mozart''' (lat. ''Joannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart'', alm. ''Joannes Chrisostomus Wolfgang Gottlieb Mozart''); [[27 Janvar|27 janvar]], Zalsburg, Zalsburgi arxiepiskopəti, Myǧəddəsə Romə imperijə — [[5 Dekabr|5 dekabr]], [[Vijana]], Avstrijə Ersgersəti, Myǧəddəsə Romə imperijə) — [[avstrijə]]<nowiki/>vyžə bəstəkor u musiǧijəvon-virtuoz. Klassikə bəstəkoronədə ən məšhur byə gylonədəje, ve jolə təsiryš kardə bə dynjo musiǧijə fərhəngi. De əcəj myosirə odəmon syxani vej cokə, fenomenalə məse ǧabiljət hestbe, cokə viryš u bo improvizasijə cəm. Cy Bolonijə filarmonijə akademijə taryxədə ən čyvonə uzv be (cy 1770 soriku), u həmən cy Telinə špori ən čyvonə kavaker (1770). Cy XVIII əsri čo bəstəkoronku fərǧyš ym be ki əv yštə vaxti har gylə musiǧijə formonədə ko kardej syvoj, əmma u bəvonədə bə barzə ovand dərəsəj. Vejni əcəj nyvyštəjonədə cy simfonijə, konserti, kamera, opera u xori musiǧi šedevr hisob bedən. De [[Jozef Hajdn]]i u Bethoveni i rijədə cy Vjana klaasik məktəbi vej jolə nymojəndonədəj. Mozarti biografijə, məxsusən əcəj žimoni simo u əcəj čyvonətijədə marde šərton cy vej spekuljasijon u tasybon predmet be, komon bə čurbəčurə bədiijə pesoxtəjon u mifon soxtejro bynə došone. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Avstrijə bəstəkoron]] axl4e5zm777lsms9wsl1hdto2n09sze 14 20400 125069 2026-06-15T18:42:34Z Гусейнага 51 Created page with "[[Tispir:Bəstəkoron]]" 125069 wikitext text/x-wiki [[Tispir:Bəstəkoron]] 3vmqmmld18f9dfgyvrr6zn7f2v29pvc