lipu Wikipesija
tokwiki
https://tok.wikipedia.org/wiki/lipu_open
MediaWiki 1.46.0-wmf.24
case-sensitive
Media
ilo
toki
jan
jan la toki
pali
pali la toki
sitelen
sitelen la toki
MediaWiki
MediaWiki la toki
kipisi
kipisi la toki
nasin ilo
nasin ilo la toki
kulupu
kulupu la toki
nimi
nimi la toki
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
lipu open
0
1
64442
61586
2026-04-25T14:04:19Z
Throwaway76
5663
Lol why can I edit the main page?
64442
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{{lipu open la lawa kule}}<div class="lipuopen-top">
<div class="lipuopen-top-column-1">
<p class="welcome">o kama pona tawa [[lipu Wikipesija|lipu Wikipesija]]</p>
<p>jan {{ale}} li ken pali e lipu sona ni pi [[toki pona]]</p>
{{hlist|class=center plainlinks}}
* jan [[ilo:Statistics|{{NUMBEROFACTIVEUSERS}}]] li pali lon tenpo poka
* lipu sona [{{fullurl:ilo:AllPages|hideredirects=1}} {{NUMBEROFARTICLES}}]
* lipu nimi [[:kulupu:nimi|{{PAGESINCATEGORY:nimi|pages}}]]
{{hlist|end}}
</div>
<div class="lipuopen-top-column-2">
<ul>
<li>[[sitelen:ilo - sitelen pona pu (monospaced).svg|14px|link=|alt=|class=skin-invert]] [[:kulupu:ilo|ilo]]</li>
<li>[[sitelen:jan - sitelen pona pu (monospaced).svg|14px|link=|alt=|class=skin-invert]] [[:kulupu:jan|jan]]</li>
<li>[[sitelen:kulupu - sitelen pona pu (monospaced).svg|14px|link=|alt=|class=skin-invert]] [[:kulupu:kulupu|kulupu]]</li>
<li>[[sitelen:ma - sitelen pona pu (monospaced).svg|14px|link=|alt=|class=skin-invert]] [[:kulupu:ma|ma]]</li>
<li>[[sitelen:musi - sitelen pona pu (monospaced).svg|14px|link=|alt=|class=skin-invert]] [[:kulupu:musi|musi]]</li>
<li>[[sitelen:nasin - sitelen pona pu (monospaced).svg|14px|link=|alt=|class=skin-invert]] [[:kulupu:nasin|nasin]]</li>
<li>[[sitelen:sona - sitelen pona pu (monospaced).svg|14px|link=|alt=|class=skin-invert]] [[:kulupu:sona|sona]]</li>
<li>[[sitelen:toki - sitelen pona pu (monospaced).svg|14px|link=|alt=|class=skin-invert]] [[:kulupu:toki|toki]]</li>
<li>[[sitelen:tenpo - sitelen pona pu (monospaced).svg|14px|link=|alt=|class=skin-invert]] [[:kulupu:tenpo pini|tenpo]]</li>
</ul>
</div>
</div>
<div class="lipuopen-nav">
{{#tag:inputbox|
type=create
width=30
bgcolor=#ffffff
buttonlabel=o pali e lipu sin
}}
{{hlist}}
* [[pali:lipu open pali|lipu open pali]]
* [[pali:tomo toki|tomo toki]]
* [[pali:ma mi lon ilo Siko|ma mi lon ilo Siko</span>
[Discord]]]
* <span lang="en">[[pali:tomo pi toki ante|Help for non-speakers]]
{{hlist|end}}
</div>
<div class="lipuopen-announcement">
<h2>toki suli</h2>
<div class="lipuopen-announcement-body">
<div class="lipuopen-announcement-side-1">[[sitelen:kulupu - sitelen pona in Sonja Lang's handwriting.svg|48x48px|class=skin-invert|link=|alt=]]</div>
<p class="lipuopen-announcement-text">'''lipu Wikipesija li kama lon kulupu Wikimesija!''' nimi ilo ona li ante tan "wikipesija.org" tawa "tok.wikipedia.org". wawa a!</p>
<div class="lipuopen-announcement-side-2">[[sitelen:kulupu - sitelen pona in Sonja Lang's handwriting.svg|48x48px|class=skin-invert|link=|alt=]]</div>
</div>
</div>
<div class="lipuopen-main">
<div class="lipuopen-main-flex">
<div class="lipuopen-main-column-1">
<h2>[[sitelen:Cscr-featured.png|14px|link=Wikipesija:lipu pi pona mute|alt=featured article icon]] lipu sin pi pona mute</h2>
{{lipu sin pi pona mute}}
</div>
<div class="lipuopen-main-column-2">
<h2>sina sona ala sona?</h2>
{{sina sona ala sona?}}
</div>
</div>
<div class="lipuopen-main-flex">
<div class="lipuopen-main-column-3">
<h2>[[sitelen:Symbol support vote.svg|14px|link=Wikipesija:lipu pona|alt=good article icon]] lipu pona sin</h2>
{{lipu pona sin}}
</div>
<div class="lipuopen-main-column-4">
<h2>seme li sin?</h2>
{{lipu open la seme li sin lon ma}}
</div>
</div>
</div>
<div class="lipuopen-featured-media">
<div class="lipuopen-featured-media-head">
<div class="lipuopen-featured-media-side-1">
[[sitelen:Sitelen - sitelen pona pu (monospaced).svg|50px|none|class=skin-invert|link=|alt=]]
</div>
<div class="lipuopen-featured-media-head-text">tenpo suno nanpa {{REVISIONDAY:kipisi:lipu open la sitelen sin}} pi tenpo mun nanpa {{REVISIONMONTH:kipisi:lipu open la sitelen sin}} pi tenpo sike nanpa {{REVISIONYEAR:kipisi:lipu open la sitelen sin}} la<h2>sitelen sin</h2></div>
<div class="lipuopen-featured-media-side-2">[[sitelen:Sin - sitelen pona pu (monospaced).svg|50px|none|class=skin-invert|link=|alt=]]</div>
</div>
<div class="lipuopen-featured-media-main">
{{lipu open la sitelen sin}}
</div>
</div>
[[kulupu:lipu Wikipesija]]
s1l2jni3iu9prqux8n67uizgf5r11gt
jan Misali
0
988
64460
64085
2026-04-26T03:53:27Z
Jan Imon
5833
mi ante e "nasin lawa pi musi mawijo" ni li kama "nasin lawa mawijo
64460
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''jan Misali'''|Mitch Halley|toki Inli}} li jan pi [[toki pona]] li pali e [[sitelen tawa]]. ona li tan [[ma Mewika]]. ona li [[tonsi]] (kon pi nasin tu ala). ona li [[jan pi wile unpa ala|wile ala e unpa]]. ona li [[jan pi wile ala e jan olin|wile ala e jan olin]]. ona li jo e [[lawa kule]] (ASD).
ona li pana e sitelen tawa lon [[ilo Jutu]]. ona li pali e sitelen tawa pi [[toki sin]]. sitelen mute li lon la nimi pi kulupu sitelen ni li ''"Conlang Critic"''. ona la ona li toki e pona pi toki sin e ike ona. ona la toki pona li toki sin nanpa wan.
ona li pali e sitelen tawa ''[https://www.youtube.com/playlist?list=PLuYLhuXt4HrQIv3xnDxZqRaLfmxB2U5rJ 12 Days of sona pi toki pona]''. jan mute li kama sona e toki pona kepeken ona.
ona li pali e sitelen tawa pi ijo ante kin. ijo ni wan li musi ''Hangman''.
ona li toki e ni: nasin nanpa pi nanpa luka wan li pona mute.
ona li toki e ni: nanpa pi nasin lawa [[musi pi jan Malijo|Mawijo]] li seme?<ref>{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=jan Misali|linja=https://www.youtube.com/watch?v=XejJ6PzPtEw|tan=how many Super Mario games are there?|tenpo=2021-07-30|tenpo lukin=2026-04-21}}</ref>
== lipu ante ==
* [https://youtube.com/c/HBMmaster sitelen tawa pi jan Misali] ([[:wikia:youtube:jan Misali|pi]])
* [https://conlangcritic.bandcamp.com kalama musi pi jan Misali]
[[kulupu:jan pi toki pona]]
[[kulupu:jan pi ilo Jutu]]
{{DEFAULTSORT:Misali, jan}}
3hffn7r4mhe5qfnqx6epxdwmxujdn79
ma Mesiko
0
1213
64458
64438
2026-04-25T20:01:52Z
Benscat
3375
mi linja e lipu pi ma tomo Melita
64458
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona ma|
| nimi ma = ma Mesiko
| nimi mama = México
| ma = ma
| sitelen =
| toki pi anpa sitelen =
| len ma = [[sitelen:Flag of Mexico.svg|130px]]
| sitelen lawa = [[sitelen:Coat of arms of Mexico.svg|100px]]
| kalama musi ma = ''Himno Nacional Mexicano''<br>(kalama musi ma pi ma Mesiko) [[File:Himno Nacional Mexicano instrumental.ogg]]
| ma tomo lawa = [[ma tomo Mesiko]]
| ma suli =
| toki lawa = ala (lon lipu lawa)<br>[[toki Epanja]] (lon pali)
| toki ante = [[toki Nawa]]<br>[[toki Maja]]<br>toki ante mute pi [[kulupu jan nanpa wan pi ma Amelika]]
| nasin sewi =
| nasin lawa =
| jan lawa = [[jan Kasija Senpan Pato]]
| mani = mani Peso pi ma Mesiko
| tenpo = UTC-5 tawa UTC-8
| ISO 3166 = MX
| sitelen ma = [[sitelen:MEX orthographic.svg|200px]]
| toki anpa pi sitelen ma = ma Mesiko (laso)
| lipu ilo = https://www.gob.mx/
| ma lili =
|ma tomo pi mute jan nanpa wan=}}
{{nimi ijo|'''ma Mesiko'''|Mexihco|toki Nawa|ipa=/meˈʃi.ko/}} anu {{nimi ijo|'''ma Mekiko'''|México|toki Epanja|ipa=[ˈmexiko]}} li ma lawa lon [[ma Amelika lete]]. ona li lon poka pi [[ma Mewika]], lon poka pi [[ma Katemala|ma Watemala]], lon poka pi [[ma Peli]]. telo suli la, ma Mesiko li lon poka pi [[telo suli Pasipi]], lon poka pi [[telo suli Kalipi]], lon poka pi [[telo suli Mesiko]]. [[ma tomo Mesiko]] li ma tomo lawa ona. mute jan la, ma tomo ni li nanpa wan lon ma Mesiko.
nasin kulupu pi ma Mesiko li tan tenpo ona. nasin pi [[ma Mesomelika]] en nasin pi [[ma Epanja]] li wan la, nasin kulupu pi ma Mesiko li kama lon.
==nimi==
{{nimi ijo|[[ma Epanja sin]]|Nueva España|toki Epanja}} li pini la, kulupu Mesiko li wile e nimi sin tawa ma ona. ona li wile nimi ''México''. nimi ni li kama tan {{nimi ijo|[[ma tomo Mesiko-Tenosilan]]|Tenochtitlan|toki Nawa}}. ma tomo ni li ma tomo lawa Mesika, li kama [[ma tomo Mesiko]]. taso, kon pi nimi ''México'' li len tawa jan pi tenpo lon.
pilin pi jan sona la, nimi "México" li kama tan nimi tu. nimi nanpa wan li tan nimi ''Mexitl''. nimi ''Mexitl'' li nimi ante pi {{nimi ijo|[[jan sewi Wisilopoli]]|Huitzilopochtli|toki Nawa|ipa=[wiːtsiloːˈpoːtʃtɬi]}} pi [[kulupu Mesika#nasin sewi|nasin sewi Mesika]]. nimi ''-co'' li nimi nanpa tu la, kon ona li "ma". ken la'','' nimi ''México'' li "ma pi jan sewi Wisilopoli" tan ni. pilin pi jan sona ante la, nimi ''México'' li kama tan nimi tu wan. nimi nanpa wan li ''metzli'' li "mun" lon toki pona. nimi nanpa tu li ''xictli'' li "insa" lon toki pona. nimi nanpa tu wan li "-co" li "ma" lon toki pona. nimi ni li wan la, ona li toki e ni: "ma lon insa mun".
==tenpo pini==
[[Image:Mesoamérica.png|left|thumb|248px|ma kipisi pi ma Mesomelika.]]
=== tenpo pi ma Mesomelika ===
tenpo pini mute la [[jan nanpa wan pi ma Amelika|kulupu jan]] li kama lon ma Mesiko. ona li alasa e kasi e soweli. ona li kama sona e pali kasi la, ona li open pali e tomo e ma lawa. ni la, ona li pali e ijo musi, e nasin sewi, e nasin kulupu. tenpo la, [[kulupu Olimeka]] li kama suli nanpa wan lon ma Mesomelika. kulupu ante li kama suli lon, la [[kulupu Maja pi tenpo pini|kulupu Maja]] li kama suli li pali e ma tomo mute, li pali e sitelen toki li sona e nasin mun. tenpo sike nanpa 1300 la, [[kulupu Mesika]] li kama lon li pali e ma suli lawa. ona li utala li anpa e kulupu ante la, ona li lawa e ma mute.
=== ma Elopa li kama lon ma Amelika ===
[[jan Kitopa Kulunpu]] li kama lon [[ma Amelika]] lon tenpo sike nanpa 1492 la, ma Epanja li wile suli e ma lawa ona. ona li tawa ma Amelika li utala e jan la, {{nimi ijo|[[jan Enan Kote]]|Hernán Cortés|toki Epanja}} li utala li anpa e kulupu Mesika lon ma tomo Mesiko-Tenosilan lon tenpo sike nanpa 1521. ma Epanja li kama lawa e ma ni la, ma ni li kama ma Epanja sin. ni la, ma tomo Tenosilan li kama ma tomo Mesiko li kama ma tomo lawa. lawa pi kulupu Epanja li ante e toki tawa toki Epanja, li ante e nasin sewi tawa [[kulupu Katolika|nasin sewi Katolika]], li ante e nasin kulupu tawa nasin ona. kulupu pi ma Amelika en kulupu pi ma Elopa li wan lon tenpo ni. taso, jan pi ma Amelika li anpa tawa jan pi ma Elopa.
[[Image:Miguel_Hidalgo.jpg|left|thumb|124px|jan Mike Itako li utala e lawa pi ma Epanja.]]
=== ma Mesiko li kama ma wan ===
tenpo sike nanpa 1810 la, kulupu jan pi ma Epanja sin li open utala e lawa Epanja. {{nimi ijo|[[jan Mike Itako]]|Miguel Hidalgo y Costilla|toki Epanja}} en jan ante pi pilin sama li open e utala ni. tenpo mute utala la, ma Epanja sin li weka e ma Epanja, li kama ma Mesiko lon tenpo sike nanpa 1821. ma Mesiko li kama [[ma lawa suli]] li kama {{nimi ijo|[[ma lawa suli Mesiko nanpa wan]]|Primer Imperio Mexicano|toki Epanja}} la, jan lawa nanpa wan li {{nimi ijo|[[jan Akusin Te Itupite]]|Agustín de Iturbide|toki Epanja}}. taso, tenpo sike nanpa 1823 la, jan li weka e jan Akusin tan ma Mesiko. ni la, ma Mesiko li kama e {{lipu li ala|ma lawa pi ma kulupu|Q43702}}. {{nimi ijo|[[jan Watalupe Pitolija]]|Guadalupe Victoria|toki Epanja}} li kama jan lawa lon tenpo ni.
=== weka ma ===
tenpo sike nanpa 1833 la, {{nimi ijo|[[jan Antonjo Lope Te Santa Ana]]|Antonio López de Santa Anna|toki Epanja}} li kama jan lawa pi ma Mesiko la, ona li lawa wawa ike e ma Mesiko. jan lawa nanpa tu li alasa pona e ma li alasa ante e lawa. kulupu mute li pilin ike tawa ni la, ona li utala. kulupu mute li wile weka li alasa weka tan ma Mesiko. ni la, jan pi [[ma Tesa]] li wile [[jo jan|jo e jan]] li wile weka tan ma Mesiko la ona li weka. tenpo sama la, [[ma Kanse]] li utala ma Mesiko tan utala esun.
tenpo sike nanpa 1845 la, ma Mewika li kama jo e ma Tesa. taso, ma Mewika li wile suli mute. ona li utala e ma Mesiko tan ni. ma Mewika li jo e ma tomo Mesiko la, jan lawa pi ma Mesiko li weka e [[ma Kaliponija]], e [[ma Niwata]], e [[ma Juta]], e [[ma Ewisona]], e [[ma Numesiko]], e kipisi pi [[ma Okajoma]], e kipisi pi [[ma Kansa]], e kipisi pi [[ma Kolowato]], e kipisi pi [[ma Wajomin]], tawa ma Mewika. [[sitelen:Photograph of Benito Juarez.jpg|thumb|171x171px|jan Penito Wale li jan lawa pi ma Mesiko.]]
=== utala pi lipu lawa ante ===
utala ni li pini la, utala insa li awen. tenpo sike nanpa 1854 la, kulupu jan pi [[ma Kelelo]] li utala li anpa jan Santa Ana. ni la, jan lawa sin li pali e {{nimi ijo|lipu lawa sin|Leyes de Reforma|toki Epanja}}. lipu lawa ni li ike tawa kulupu pi nasin sewi tan ni: ma Mesiko li pini jo e nasin sewi lawa. {{nimi ijo|kulupu pi lipu lawa sin|Liberales|toki Epanja}} en {{nimi ijo|kulupu pi lipu lawa sin ala|Conservadores|toki Epanja}} li utala tan ni.
utala pini la, {{nimi ijo|[[jan Penito Wale]]|Benito Juárez|toki Epanja}} li kama jan lawa. ma Elopa li pana e mani tawa ma Mesiko la, ma Mesiko li wile pana e mani sin tawa ma Elopa. taso, ma Mesiko li ken ala pana e mani tan utala ale. ni li ike tawa ma Epanja, tawa [[ma Juke]], tawa ma Kanse. ma Mesiko li toki tawa ale la, ma Epanja en ma Juke li pilin pona. taso ma Kanse li wile utala. kulupu Mesiko li utala li anpa e kulupu Kanse lon {{nimi ijo|[[ma tomo Puwepa]]|Puebla|toki Epanja}} lon {{ts|1862-05-05}}, taso ma Kanse li kama jo e ma tomo lon tenpo sike nanpa 1863. ni la, ma Mesiko li kama {{nimi ijo|[[ma lawa suli Mesiko nanpa tu]]|Segundo Imperio Mexicano|toki Epanja}}, la {{nimi ijo|[[jan Masimilijen nanpa wan]]|Maximiliano I|toki Epanja}} li kama jan lawa suli ona. kulupu mute li pilin ike tawa lawa ni la, jan Penito Wale en kulupu mute li utala li anpa e jan lawa.
=== utala pi tawa wawa ===
jan Penito Wale li moli lon tenpo sike nanpa 1872, la {{nimi ijo|[[jan Popilijo Tija]]|Porfirio Díaz|toki Epanja}} li kama lawa. ona li lawa suli lon ma Mesiko li lawa lon tenpo suli. tenpo lawa ona la, ma Mesiko li suli mani. taso, kulupu lawa taso li jo e mani; kulupu wawa ala li jo e mani ala. kulupu jan li alasa utala e jan lawa la, jan lawa li anpa e ona. tenpo sike 1910 la, jan Popilijo Tija li anpa e {{nimi ijo|[[jan Pansiko Matelo]]|Francisco I. Madero|toki Epanja}} lon wile lawa, li alasa jo e ona. ona li weka tan tomo jo la, ona en kulupu utala ona li utala li anpa e lawa pi jan Popilijo Tija. ni la, kulupu jan li wile lawa li lawa e jan Pansiko Matelo. taso, kulupu mute li awen utala e ona. tenpo sike nanpa 1913 la, {{nimi ijo|[[jan Pitolijano Weta]]|Victoriano Huerta|toki Epanja}} li utala li moli e jan Pansiko Matelo, li kama jan lawa.
{{nimi ijo|[[jan Emilijano Sapata]]|Emiliano Zapata|toki Epanja}} en {{nimi ijo|[[jan Pansiko Pija]]|Francisco Villa|toki Epanja}} en {{nimi ijo|[[jan Penusijano Calansa]]|Venustiano Carranza|toki Epanja}} en {{nimi ijo|[[jan Apalo Opekon]]|Álvaro Obregón|toki Epanja}} li lawa e kulupu utala ante li awen utala e kulupu lawa. ni la, jan Pitolijano Weta li weka. ike la, utala li awen tan ni: kulupu utala ante li pilin ante tawa nasin pi ma Mesiko. tan ni, jan Penusijano Calansa li kama lawa. ona li pali e lipu lawa suli sin lon tenpo sike nanpa 1917. lipu lawa ni li lipu lawa suli pi ma Mesiko lon tenpo lon.
== soweli lon ==
ma Mesiko li ma mama tawa soweli mute. {{lipu li ala|soweli Pantela Onka|Q35694}}, en {{lipu li ala|waso Akila Kisato|Q41181}}, en {{lipu li ala|Atele Jeposi Wejelosu|Q1176401}} en soweli mute ante li lon ma Mesiko.
<gallery mode=packed>
Chapultepec Zoo - Jaguar (02).jpg|soweli Pantela Onka
Chrysaetos La Cañada 20120114 1.jpg|waso Akila Kisato
Ateles_geoffroyi_vellerosus_-Miami_Zoo-8.jpg|soweli Atele Jeposi Wejelosu
</gallery>
soweli mute li lon ma Mesiko taso. soweli ni li {{lipu li ala|akesi Asolote|Q22718}}, li {{lipu li ala|kala Pakita|Q725493}}, li {{lipu li ala|soweli Tepolinko|Q668030}}, li {{lipu li ala|kala Totowapa|Q1756572}} li soweli mute ante. <ref>{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=Secretaría de Medio Ambiente y Recursos Naturales|toki tan=es|linja=http://www.gob.mx/semarnat/articulos/conoce-10-especies-endemicas-mexicanas-orgullo-nacional?idiom=es|tan=Conoce 8 especies endémicas mexicanas, orgullo nacional|tenpo lukin=2026-04-20}}</ref>
<gallery mode=packed>
Axolotl Ambystoma mexicanum Aquarium Liège 30012016 3.jpg|akesi Asolote pimeja
Vaquita2 Olson NOAA.jpg|kala Pakita
Romerolagus diazi - Zoologico de Chapultepec, Ciudad de México - Cropped2x.jpg|soweli Tepolinko
Totoaba.jpg|kala Totowapa
</gallery>
== ma kipisi ==
{| class="sortable wikitable" style="text-align:left; font-size:85%;"
! style="width:120px;" |[[ma kipisi]]
! style="width:120px;" |nimi toki Epanja
! style="width:160px;" |[[ma tomo lawa]]
! style="width:85px;" |mute jan<ref>{{tan sona|toki tan=toki Epanja|linja=https://www.inegi.org.mx/app/tabulados/interactivos/?pxq=Poblacion_Poblacion_01_e60cd8cf-927f-4b94-823e-972457a12d4b|tan=Población total por entidad federativa y grupo quinquenal de edad según sexo, serie de años censales de 1990 a 2020|ijo pana=INEGI|tenpo=2020-03-15|tenpo lukin=2026-04-22}}</ref>
|-
|[[ma Awakalijente]]
|''Aguascalientes''
|[[ma tomo Awakalijente]]
|1,425,607
|-
|[[ma Kaliponja anpa]]
|''Baja California''
|[[ma tomo Mesikali]]
|3,769,020
|-
|[[ma Kaliponja anpa seli]]
|''Baja California Sur''
|[[ma tomo Pa (ma Mesiko)|ma tomo La Pa]]
|798,447
|-
|[[ma Kanpese]]
|''Campeche''
|[[ma tomo Kanpese]]
|928,363
|-
|[[ma Sijapa]]
|''Chiapas''
|[[ma tomo Tuta Kusijele]]
|5,543,828
|-
|[[ma Siwawa]]
|''Chihuahua''
|[[ma tomo Siwawa]]
|3,741,869
|-
|[[ma Kowawila]]
|''Coahuila''
|[[ma tomo Sasijo]]
|3,146,771
|-
|[[ma Kolima]]
|''Colima''
|[[ma tomo Kolima]]
|731,391
|-
|[[ma Tulanko]]
|''Durango''
|[[ma tomo Tulanko]]
|1,832,650
|-
|[[ma Wanakuwato]]
|''Guanajuato''
|[[ma tomo Wanakuwato]]
|6,166,934
|-
|[[ma Kelelo]]
|''Guerrero''
|[[ma tomo Sipansinko]]
|3,540,685
|-
|[[ma Itako]]
|''Hidalgo''
|[[ma tomo Pasuka]]
|3,082,841
|-
|[[ma Kalisiko]]
|''Jalisco''
|[[ma tomo Watalakala (ma Mesiko)|ma tomo Watalakala]]
|8,348,151
|-
|[[ma kipisi Mesiko|ma kipisi Mesiko]]
|''México''
|[[ma tomo Toluka]]
|16,992,418
|-
|[[ma tomo Mesiko]]
|''Ciudad de México''
|[[ma tomo Mesiko]]
|9,209,944
|-
|[[ma Misowakan]]
|''Michoacán''
|[[ma tomo Molelija]]
|4,748,846
|-
|[[ma Molelo]]
|''Morelos''
|[[ma tomo Kuwenawaka|ma tomo Kuwenapaka]]
|1,971,520
|-
|[[ma Najali]]
|''Nayarit''
|[[ma tomo Tepi]]
|1,235,456
|-
|[[ma Lejon sin]]
|''Nuevo León''
|[[ma tomo Montele]]
|5,784,442
|-
|[[ma Wakaka]]
|''Oaxaca''
|[[ma tomo Wakaka]]
|4,132,148
|-
|[[ma Puwepa]]
|''Puebla''
|[[ma tomo Puwepa]]
|6,583,278
|-
|[[ma Keletalo]]
|''Querétaro''
|[[ma tomo Keletalo]]
|2,368,467
|-
|[[ma Kintana Lo]]
|''Quintana Roo''
|[[ma tomo Setuma]]
|1,857,985
|-
|[[ma San Luwi Potosi]]
|''San Luis Potosí''
|[[ma tomo San Luwi Potosi]]
|2,822,255
|-
|[[ma Sinalowa]]
|''Sinaloa''
|[[ma tomo Kulijakan Losale]]
|3,026,943
|-
|[[ma Sonola]]
|''Sonora''
|[[ma tomo Emosijo]]
|2,944,840
|-
|[[ma Tapako]]
|''Tabasco''
|[[ma tomo Wijawemosa|ma tomo Pijalemosa]]
|2,402,598
|-
|[[ma Tamalipa]]
|''Tamaulipas''
|[[ma tomo Witolija (ma Mesiko)|ma tomo Pikitolija]]
|3,527,735
|-
|[[ma Tasakala]]
|''Tlaxcala''
|[[ma tomo Tasakala Te Sikotenka|ma tomo Takala]]
|1,342,977
|-
|[[ma Pelaku]]
|''Veracruz''
|[[ma tomo Kalapa]]
|8,062,579
|-
|[[ma Jukatan]]
|''Yucatán''
|[[ma tomo Melita lon ma Mesiko|ma tomo Melita]]
|2,320,898
|-
|[[ma Sakateka]]
|''Zacatecas''
|[[ma tomo Sakateka]]
|1,622,138
|}
== ma poka ==
{{ma lon pi sona ma|poka lete=[[ma Mewika]]|poka seli=[[telo suli Pasipi]]|poka kama suno=[[telo suli Mesiko]]
[[ma Kupa]]|poka weka suno=[[telo suli Pasipi]]|poka kama suno en poka seli=[[telo suli Kalipi]]
[[ma Katemala]]
[[ma Peli]]|poka weka suno en poka seli=[[telo suli Pasipi]]|poka weka suno en poka lete=[[telo suli Pasipi]]|poka kama suno en poka lete=[[ma Mewika]]|insa=ma Mesiko}}
== tan sona ==
<references />
{{ma Amelika}}
[[kulupu:ma Amelika lete]]
[[kulupu:ma Mesiko| ]]
[[kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin]]
{{DEFAULTSORT:Mesiko, ma}}
[[kulupu:ma lawa]]
tc03pgt56vwf6afjxhi74sfpsl8fedn
musi Mikaliwi
0
1370
64455
16709
2026-04-25T19:14:29Z
Benscat
3375
mi pona e toki open
64455
wikitext
text/x-wiki
{{wile pali}}
[[sitelen:Altardediademuertos.jpg|thumb|supa sewi pi tenpo Mikaliwi]]
{{nimi ijo|'''tenpo musi Mikaliwi'''|Mihcailhuitl|toki Nawa|ipa=/mik.kaˈil.wit͡ɬ/}} anu {{nimi ijo|'''tenpo musi pi jan moli'''|Día de Muertos|toki Epanja|ipa=[ˈd̪ia ð̞e ˈmweɾt̪os]}} li tenpo musi suli lon [[ma Mesiko]]. kin, ona li lon [[ma Amelika insa]], lon [[ma Sulamelika]]. tenpo musi ni li ante tawa [[tenpo Alowin]], taso, ona li jo e ijo sama. tenpo musi pi [[ma Mesomelika]] en tenpo musi pi [[ma Elopa]] li wan la, tenpo musi Mikaliwi li kama lon.
kulupu mama li pali e supa sewi tawa kon pi jan moli. ona li pana e sitelen pi jan moli, e ijo pona tawa ona, lon supa. ona li pana e kili, e pan, e moku, e {{nimi ijo|[[kasi Senpowasosi]]|Cempohualxochitl|toki Nawa}}, e telo nasa, e ijo sewi, e ijo musi ante lon supa sewi. kin, jan li tawa lupa pi jan moli, li pana e ijo pona lon ni.
musi ijo ante lon tenpo Mikaliwi li moku e {{nimi ijo|"pan moli"|Pan de Muerto|toki Epanja}} e {{nimi ijo|kiwen lawa suwi|Calaveritas de Ázucar|toki Epanja}}, li toki e {{nimi ijo|toki musi lon jan lon|Calaveritas Literarias|toki Epanja}}. taso, toki musi ni la, jan ona li moli.
<gallery type="slideshow" widths="386" position="center">
panteon.jpg|jan mute li tawa ma pi jan moli
tk-kiwenwalokule.jpg|moli li kule
tk-musi.jpg|musi Wemikaliwi
</gallery>
== tan ==
tan pi musi ni li sin ala mute mute. tenpo pi jan Epanja li lon ala lon ma Mesiko la musi ni li lon. nasa la jan Mesiko pi tenpo pini li pilin e ni: moli li ijo suli. jan ni li pali e musi ni.
== pilin ==
jan Mesiko li jan Mesiko pilin e ni: '''moli li pona'''. ona li pilin e ni: jan moli li kama tawa pata ona. jan Mesiko li pilin e ni:
* jan moli li jan pona
* kama pi jan moli li ijo musi li pona
* moli li pona li musi li kule
== musi==
musi ni la jan mute mute li tawa ma pi jan moli li pana e ijo mute tawa jan moli. ona li pana e kasi kule e moku e ili suno. jan li pilin pona.
== pana moku ==
jan li pana e moku tawa jan moli. pana moku li jo e moku pona tawa jan moli. moku suli pi musi ni li "pan pi jan moli"
<gallery widths="232" orientation="landscape" position="center">
pandemuerto.jpg
pana moku.jpg
</gallery>
== meli moli (jan Ketelina) ==
[[File:Catrina.jpg|thumb|308px|jan Katelina]]meli moli li jo e nimi Katelina. jan Katelina li jan suli pi musi Wemikaliwi. jan Katelina li pona li ike ala.
[[kulupu:tenpo musi]]
[[kulupu:musi pi ma Mesiko]]
[[kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin]]
96oknz5gi5sjpttwjkcrplirvuxk6vt
64461
64455
2026-04-26T05:07:34Z
Benscat
3375
mi pona e toki. mi weka e kipisi ike, li pana e sitelen
64461
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Altardediademuertos.jpg|thumb|supa sewi pi tenpo Mikaliwi]]
{{nimi ijo|'''tenpo musi Mikaliwi'''|Mihcailhuitl|toki Nawa|ipa=/mik.kaˈil.wit͡ɬ/}} anu {{nimi ijo|'''tenpo musi pi jan moli'''|Día de Muertos|toki Epanja|ipa=[ˈd̪ia ð̞e ˈmweɾt̪os]}} li tenpo musi suli lon [[ma Mesiko]]. kin, ona li lon [[ma Amelika insa]], lon [[ma Sulamelika]]. tenpo ni li lon tenpo suno nanpa wan pi tenpo mun nanpa luka luka wan. tenpo musi ni li ante tawa [[tenpo Alowin]], taso, ona li jo e ijo sama. tenpo musi pi [[ma Mesomelika]] en tenpo musi pi [[ma Elopa]] li wan la, tenpo musi Mikaliwi li kama lon. kulupu mama li pali li namako e supa sewi tawa kon pi jan moli. kin, jan li tawa lupa pi jan moli, li pana e ijo pona lon ni.
musi ijo ante lon tenpo Mikaliwi li moku e {{nimi ijo|"pan pi jan moli"|Pan de Muerto|toki Epanja}} e {{nimi ijo|kiwen lawa suwi|Calaveritas de Ázucar|toki Epanja}}, li toki e {{nimi ijo|toki musi lon jan lon|Calaveritas Literarias|toki Epanja}}. taso, toki musi ni la, jan ona li moli.
== supa sewi ==
kulupu mama mute li pali e supa sewi tawa kon pi jan moli. ona li pali e supa kepeken poki pi kiwen kasi. ona li namako e supa ni kepeken {{nimi ijo|[[kasi kule Senpowasosi]]|Cempohualxochitl|toki Nawa}}, kepeken kasi kule ante, kepeken lipu kule, kepeken palisa seli, kepeken namako sewi lili. ni la, jan li pana e sitelen pi jan moli lon supa. jan li pana e ijo pona tawa jan moli ni. tenpo mute la, jan li pana e kili, e pan suwi, e moku, e telo nasa, e ijo sewi, e ijo musi ante lon supa sewi. ijo ale ni li pona tawa jan moli. <gallery mode="nolines" widths="285" heights="285" perrow="4" caption="supa sewi li jo e sijelo ante">
sitelen:Offering "Day of the Dead" Szeto´s Family.jpg|
sitelen:Altar de día de muertos Huaquechula.jpg|
sitelen:Altar02.JPG|
sitelen:Ofrenda casera III.jpg
</gallery>
== meli moli Katalina ==
[[File:Catrina.jpg|thumb|308px|jan Katalina lon poka pi supa sewi pi musi Mikaliwi.|left]]{{nimi ijo|meli moli Katalina|La Catrina|toki Epanja}} li jan moli pi lon ala. sijelo pi jan Katalina li kiwen pi sijelo insa. ona li len kepeken len namako kule. jan ni pi lon ala li suli lon tenpo Mikaliwi.
{{DEFAULTSORT:Mikaliwi, musi}}
[[kulupu:tenpo musi]]
[[kulupu:musi pi ma Mesiko]]
[[kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin]]
aheon8es42mqfro4pvzsvf77tehuzc5
sona mun
0
2225
64464
58303
2026-04-26T05:34:52Z
Jan Sapilisan
2676
64464
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Star Trails and the Lone Twin.jpg|thumb|ilo suli pi lukin mun]]
'''sona mun''' li [[nasin sona]] tawa [[mun]] tawa [[sewi pimeja]]. [[sona lon]] en [[sona nanpa]] li suli tawa kama pi suno mun. jan pi sona mun li kama sona e [[mun seli]] e [[mun sike]] e [[mun poka]] e [[kulupu mun]] e [[mun lili]] e [[pakala mun]] e ijo mun ante. tenpo pini weka la, jan li kama alasa sona e mun.
{{lili ike}}
[[kulupu:mun]]
[[kulupu:nasin sona]]
0jwjk8zfta6ksd0fvxdwbxz4y4honm1
mun ma
0
2226
64463
22854
2026-04-26T05:34:27Z
Jan Sapilisan
2676
tenpo pini la lipu ni li tawa [[mun tawa]]. mi ante e ni tawa [[sike ma]].
64463
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[sike ma]]
bw1bsj5cx1cki3nbwdb8u5aigf2heun
kulupu Mojen
0
2481
64445
23964
2026-04-25T16:19:42Z
~2026-25298-53
5825
64445
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Mojang Studios Logo (2020, wide).svg|thumb|sitelen lawa pi kulupu Mojen tan tenpo sike nanpa 2020]]
{{nimi ijo|'''kulupu Mojen'''|Mojang||ipa=/ˈmoʊˌdʒæŋ/}}<ref>[https://twitter.com/Marc_IRL/status/1262066231399657475/]</ref> li kulupu pi [[ma Sensa]]. ona li pali e [[musi ilo]]. jan mute li sona e ona tan ni: ona li pali e [[musi Manka]].
== tenpo pini ==
tenpo sike nanpa 2009 la, {{nimi ijo|[[jan Mako "Nosi" Pason]]|Markus "Notch" Persson|||ipa=}} li pali e musi pi ilo nanpa sin: [[musi Manka]]. ni la ona li wile pali e kulupu sin: '''kulupu Mojen'''.
tenpo sike nanpa 2014 la, [[kulupu Makoso]] li esun e kulupu Mojen kepeken mani Tala 2500000000 pi ma Mewika.
== musi tan kulupu Mojang ==
* {{nimi ijo|[[musi Manka]]|Minecraft|||ipa=}} - tenpo sike nanpa 2011
* {{nimi ijo|musi Kala Pen|Caller's Bane|toki Inli|ike pi jan toki||ipa=}} - tenpo sike nanpa 2014
* {{nimi ijo|musi Kan en Kansi|Crown and Council||||ipa=}} - tenpo sike nanpa 2016
* {{nimi ijo|musi Manka Tansen|Minecraft Dungeons||||ipa=}} - tenpo sike nanpa 2020
* {{nimi ijo|musi Manka Leken|Minecraft Legends}} - tenpo sike nanpa 2023
== tan sona ==
<references/>
{{DEFAULTSORT:Mojen}}
[[kulupu:kulupu esun]]
63j5y0l25plwshfb3vp1xyojsdxcr39
64446
64445
2026-04-25T16:22:37Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
64446
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Mojang Studios Logo (2020, wide).svg|thumb|sitelen lawa pi kulupu Mojen tan tenpo sike nanpa 2020]]
{{nimi ijo|'''kulupu Mojen'''|Mojang||ipa=/mʊˈjɛŋ/}}<ref>[https://twitter.com/Marc_IRL/status/1262066231399657475/]</ref> li kulupu pi [[ma Sensa]]. ona li pali e [[musi ilo]]. jan mute li sona e ona tan ni: ona li pali e [[musi Manka]].
== tenpo pini ==
tenpo sike nanpa 2009 la, {{nimi ijo|[[jan Mako "Nosi" Pason]]|Markus "Notch" Persson|||ipa=}} li pali e musi pi ilo nanpa sin: [[musi Manka]]. ni la ona li wile pali e kulupu sin: '''kulupu Mojen'''.
tenpo sike nanpa 2014 la, [[kulupu Makoso]] li esun e kulupu Mojen kepeken mani Tala 2500000000 pi ma Mewika.
== musi tan kulupu Mojang ==
* {{nimi ijo|[[musi Manka]]|Minecraft|||ipa=}} - tenpo sike nanpa 2011
* {{nimi ijo|musi Kala Pen|Caller's Bane|toki Inli|ike pi jan toki||ipa=}} - tenpo sike nanpa 2014
* {{nimi ijo|musi Kan en Kansi|Crown and Council||||ipa=}} - tenpo sike nanpa 2016
* {{nimi ijo|musi Manka Tansen|Minecraft Dungeons||||ipa=}} - tenpo sike nanpa 2020
* {{nimi ijo|musi Manka Leken|Minecraft Legends}} - tenpo sike nanpa 2023
== tan sona ==
<references/>
{{DEFAULTSORT:Mojen}}
[[kulupu:kulupu esun]]
t3j5yy8gm74qewbe8bexnpvzvzq0zqc
64447
64446
2026-04-25T16:24:17Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
64447
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Mojang Studios Logo (2020, wide).svg|thumb|sitelen lawa pi kulupu Mojen tan tenpo sike nanpa 2020]]
{{nimi ijo|'''kulupu Mojen'''|Mojang|toki Sensa|ilo|ipa=/mʊˈjɛŋ/}}<ref>[https://twitter.com/Marc_IRL/status/1262066231399657475/]</ref> li kulupu pi [[ma Sensa]]. ona li pali e [[musi ilo]]. jan mute li sona e ona tan ni: ona li pali e [[musi Manka]].
== tenpo pini ==
tenpo sike nanpa 2009 la, {{nimi ijo|[[jan Mako "Nosi" Pason]]|Markus "Notch" Persson|||ipa=}} li pali e musi pi ilo nanpa sin: [[musi Manka]]. ni la ona li wile pali e kulupu sin: '''kulupu Mojen'''.
tenpo sike nanpa 2014 la, [[kulupu Makoso]] li esun e kulupu Mojen kepeken mani Tala 2500000000 pi ma Mewika.
== musi tan kulupu Mojang ==
* {{nimi ijo|[[musi Manka]]|Minecraft|||ipa=}} - tenpo sike nanpa 2011
* {{nimi ijo|musi Kala Pen|Caller's Bane|toki Inli|ike pi jan toki||ipa=}} - tenpo sike nanpa 2014
* {{nimi ijo|musi Kan en Kansi|Crown and Council||||ipa=}} - tenpo sike nanpa 2016
* {{nimi ijo|musi Manka Tansen|Minecraft Dungeons||||ipa=}} - tenpo sike nanpa 2020
* {{nimi ijo|musi Manka Leken|Minecraft Legends}} - tenpo sike nanpa 2023
== tan sona ==
<references/>
{{DEFAULTSORT:Mojen}}
[[kulupu:kulupu esun]]
5z4nr61n8i58vomw5cak8q8nsbxutak
leko Lupiko
0
3024
64444
57542
2026-04-25T16:00:03Z
~2026-25442-65
5824
pali e nasin tawa ilo Jutu
64444
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Rubiks cube by keqs.jpg|thumb|leko Lupiko pi kule sama ala]]
'''leko Lupiko''' li [[ilo musi]] leko tan {{nimi ijo|[[jan Lupiko Eno]]|Rubik Ernő|toki Mosijo}}. jan Lupiko li kama tan [[ma Mosijo]] li pali e ilo musi ni lon tenpo sike nanpa 1974. taso jan li ken esun e ona lon tenpo sike nanpa 1980.
tenpo open la, nimi pi leko Lupiko li ‘leko nasa’. jan 450 000 000 li esun e ilo musi ni! ilo musi ni li wile e ni: lawa jan li pali mute. ni la, leko Lupiko li jo e nasin 43 252 003 274 489 856 000. nasin pali li ni: sina ken ante e sijelo ona. jan li wile e ni: sinpin ale ona li jo e kule wan. ken la, pilin sina li ni: ona li wile ala e lawa suli. taso jan Lupiko li wile pini e musi ni la ona li wile e tenpo mun wan.
tenpo ni la, jan li ken kepeken musi ni kepeken tenpo lili a. jan Xuanyi Geng<!-- mi sona ala e kalama pi nimi tan toki Sonko la, mi wile ala ante e ona. sina sona e toki Sonko la, o pona e ni. --> (''<small>[[toki Sonko]] la, 耿暄一</small>'') li kepeken ona kepeken [[tenpo Sekon]] 3.05. toki pini la, leko Lupiko li wile e ni: lawa jan li pali mute. taso jan ale li ken kama sona nasin e ona. [[ilo Jutu|lipu Jutu]] li jo e sitelen tawa mute pi kama sona pona. tenpo ni la, leko Lupiko li ken leko ante. leko Lupiko li ken jo e sinpin mute e kule mute. jan li ken utala lon tenpo utala pi leko Lupiko lon ma ale.
[[kulupu:ilo musi]]
[[kulupu:musi]]
jn6je4ow02qbl947o1tmjqpcqmckgl5
sitelen tawa pi Utala pi Ma Poka Telo pi Toki Lape Pona
0
3071
64457
54383
2026-04-25T19:39:43Z
EmausBot
1362
Fixing double redirect from [[sitelen tawa "utala lon ma telo pi sitelen lape"]] to [[sitelen tawa "utala li lon ma telo pi sitelen lape"]]
64457
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[sitelen tawa "utala li lon ma telo pi sitelen lape"]]
pnk7m5ofauyiqukp3d5m3v2vroyoqx7
ma tomo Mesiko
0
3091
64452
64439
2026-04-25T18:29:12Z
Benscat
3375
mi linja e ni tawa kulupu:ma tomo pi ma Mesiko
64452
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona ma|
| nimi ma = ma tomo Mesiko
| nimi mama = Ciudad de México
| ma = ma tomo lawa
| sitelen = [[sitelen:Sobrevuelos CDMX HJ2A4913 (25514321687) (cropped).jpg|270px]]
| len ma =
| sitelen lawa = [[sitelen:Coat of arms of Mexico City, Mexico.svg|100px]]
| ma suli = [[ma Mesiko]]
| jan lawa = [[jan Kala Pukata]]
| tenpo open = tenpo sike 1325 (ma tomo Tenosilan)<br>tenpo sike 1521 (ma tomo Mesiko)
| mani = mani Peso pi ma Mesiko
| tenpo = UTC-6
| ISO 3166 = MX-CMX
| sitelen ma = [[sitelen:Mexico (city) in Mexico (zoom).svg|250px]]
| toki anpa pi sitelen ma = ma tomo Mesiko lon ma Mesiko (loje)
| lipu ilo = https://www.cdmx.gob.mx/
| mute jan = 9,209,944
}}
{{nimi ijo|'''ma tomo Mesiko'''|Ciudad de México|toki Epanja}} li [[ma tomo lawa]] pi [[ma Mesiko]]. tenpo sike 2020 la jan 9,209,944 li lon ona.<ref>{{tan sona|linja=https://www.inegi.org.mx/programas/ccpv/2020/|nimi tan kepeken toki tan=Censo de Población y Vivienda (CPV) 2020|kulupu toki=kulupu INEGI|toki tan=toki Epanja|tenpo lukin=2026-04-08}}</ref> mute jan la, ona li ma tomo nanpa wan lon [[ma Amelika lete]] tan ni.
tenpo pini la, {{nimi ijo|[[ma tomo Tenosilan]]|Tenōchtitlan|toki Nawa}} li lon ma pi ma tomo ni. ona li ma tomo lawa pi {{lipu li ala|ma lawa Mesika|Q2608489}}. [[ma Epanja]] li lanpan e ma Mesiko la, ona li pali ma tomo Mesiko lon ma pi ma tomo Tenosilan. ma Mesiko li weka lawa pi ma Epanja la, ma tomo Mesiko li kama ma tomo lawa ona.
== tan sona ==
{{sona pi tan sona}}
{{lili ike}}
[[kulupu:ma tomo]] [[kulupu:ma kipisi pi ma Mesiko]] [[kulupu:ma tomo pi ma Mesiko]]
{{DEFAULTSORT:Mesiko, ma tomo}}
6aydsan5gcs95uakyrwseyvlgsc5rsw
nimi:bʰeh₂ǵʰús
100
5817
64454
61039
2026-04-25T19:09:25Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
64454
wikitext
text/x-wiki
[[kulupu:nimi pi toki mama Palata Elopa]]
2blrqj0xwn4krbe61ast18hpz6c0pfi
64459
64454
2026-04-25T22:39:24Z
Babelball
517
mi weka e ante #[[Special:Diff/64454|64454]] tan jan [[Special:Contributions/Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq|Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq]] ([[User talk:Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq|toki]])
64459
wikitext
text/x-wiki
==[[toki mama Palata Elopa]]==
===kon===
'''1''' [[nimi ijo]]: palisa suli luka. (palisa luka li kulupu ala, palisa luka tu li lon [[jan]] wan.)
===nasin ante===
bʰāǵʰus
[[kulupu:nimi pi toki mama Palata Elopa]]
adde1iz5tlhcb29v7zz4xe7xbiznxgf
ma Man
0
7712
64465
58974
2026-04-26T11:16:10Z
Modahabbab
293
64465
wikitext
text/x-wiki
{{kon ante|ma kipisi pi ma Utun|ma lili lon ma Juke|ma Manin}}{{kon ante|ma kipisi pi ma Utun|ma tomo pi nimi sama|ma tomo Man}}{{poki sona ma|nimi ma=ma Man|nimi mama=معان|ma=ma kipisi|ma tomo lawa=ma tomo Man|mute jan la ma tomo suli=ma tomo Man|ma suli=ma Utun|toki lawa=toki Alapi|toki ante=toki Inli|ISO 3166=JO-MN|sitelen ma=[[File:Ma'an in Jordan.svg|ma Man lon ma Utun|300px]]|sitelen=[[File:Petra Jordan BW 21.JPG|jan mute li lukin tawa tomo pi awen mani pi ma tomo Peta (Al-Khazna)|300px]]|toki pi anpa sitelen=jan mute li lukin tawa tomo pi awen mani pi ma tomo Peta|toki anpa pi sitelen ma=ma Man lon ma Utun|ma lili=[[ma Peta]] <br>
[[ma Usenija]] <br>
[[ma Sopa]] <br>
[[ma Kasapa Man]]}}
{{nimi ijo|ma Man|مَعَان|toki Alapi}} li [[ma kipisi]] lon [[ma Utun]]. ona li suli pi nanpa wan lon ma on li jo e [[ma tomo Peta]]. ma tomo Peta li wan tan [[pona suli luka tu sin pi ma ale|pona suli luka tu pi ma ale]].
[[kulupu:ma kipisi pi ma Utun]]
[[kulupu:ma Utun]]
[[kulupu: ma Asija]]
{{DEFAULTSORT:Man, ma}}
k8fa8t6a7yx65k0qj1liza364v1k3yq
sitelen tawa "utala pi ma lon telo pi sitelen lape"
0
9024
64456
53684
2026-04-25T19:39:33Z
EmausBot
1362
Fixing double redirect from [[sitelen tawa "utala lon ma telo pi sitelen lape"]] to [[sitelen tawa "utala li lon ma telo pi sitelen lape"]]
64456
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[sitelen tawa "utala li lon ma telo pi sitelen lape"]]
pnk7m5ofauyiqukp3d5m3v2vroyoqx7
kulupu:ma kipisi pi ma Mesiko
14
10053
64451
59709
2026-04-25T18:28:15Z
Benscat
3375
mi linja e kulupu ni tawa kulupu:ma Mesiko tawa kulupu:ma kipisi
64451
wikitext
text/x-wiki
[[kulupu:ma kipisi]][[kulupu:ma Mesiko]]
aueg0vc26idsqo4wduzodovneiuvj0o
ma Jukatan
0
10081
64453
64107
2026-04-25T18:30:43Z
Benscat
3375
mi linja e lipu pi ma tomo Melita
64453
wikitext
text/x-wiki
{{
poki sona ma
|nimi ma = ma Jukatan
|nimi mama = Yucatán
|ma = ma kipisi
|len ma = [[File:Flag of Yucatan.svg|100px]]
|sitelen lawa = [[File:Coat of arms of Yucatan.svg|100px]]
|ma tomo lawa = [[ma tomo Melita]]
|ma tomo pi mute jan nanpa wan = ma tomo Melita
|ma suli = [[ma Mesiko]]
|toki lawa = ala
|toki ante = toki Epanja, toki Maja
|mute jan = 2,320,898 (lon tenpo sike nanpa 2020)<ref>
{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=INEGI|toki tan=es|linja=https://www.inegi.org.mx/app/areasgeograficas/?ag=31#collapse-Resumen|tan=México en cifras|tenpo=2026-02-01|tenpo lukin=2026-04-08}}</ref><ref name="kulupu pi ma kipisi">
INEGI (es) li toki e ni lon [https://www.inegi.org.mx/app/tabulados/interactivos/?pxq=Poblacion_Poblacion_01_e60cd8cf-927f-4b94-823e-972457a12d4b Población total por entidad federativa y grupo quinquenal de edad según sexo, serie de años censales de 1990 a 2020] lon tenpo 2020-03-15. mi lukin e ni lon tenpo 2026-04-08
</ref>
|ISO 3166 = MX-YUC
|sitelen ma = [[File:Yucatan in Mexico (location map scheme).svg|200px]]
|lipu ilo = https://www.yucatan.gob.mx/
}}
'''ma Jukatan''' <small>([[toki Epanja]] en [[toki Maja]] la: Yucatán)</small> li [[ma kipisi]] lon [[ma Mesiko]]. ona li lon [[ma palisa Jukatan]], la ona li lon poka [[ma Kanpese]] li lon poka [[ma Kintana Lo]], li lon poka pi [[telo suli Mesiko]]. [[ma tomo Melita lon ma Mesiko|ma tomo Melita]] li ma tomo lawa ona. mute jan la, ona li nanpa mute tu lon ma Mesiko.<ref name="kulupu pi ma kipisi"/>
tenpo pini la, [[kulupu Maja pi tenpo pini]] li lon ma Jukatan, li pali e ma tomo mute lon ma ni.
== tan sona ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Jukatan, ma}}
bnp83ohd85nwn27298iu4xtc5peqgsg
jan sewi Sipe-Tote
0
11038
64443
64411
2026-04-25T15:50:41Z
Benscat
3375
mi pana e kipisi pi lili ike
64443
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Xipe-totec.svg|alt=jan sewi Sipe-Tote|thumb|sijelo pi jan sewi Sipe-Tote li loje. ]]
{{lili ike}}
{{nimi ijo|'''jan sewi Sipe-Tote'''|Xīpe Totēc|toki Nawa|jan lawa mi pi selo ala|ipa=[ˈʃiːpe ˈtoteːk(ʷ)]}} li jan sewi lon nasin sewi pi [[kulupu Mesika]]. ona li kon e pali kasi, li kon e jaki sijelo, li kon e ma, li kon e tenpo sike, li kon e kama sin, li kon e pali pi kiwen mani jelo, li kon e pali pi kiwen mani walo. {{lipu li ala|kulupu jan sewi Tekalipoka|Q3032299}} la, ona li sewi Tekalipoka loje. ona li jo ala e selo ona. taso, ona li len e sijelo ona kepeken selo jan.
{{DEFAULTSORT:Sipe-Tote, jan sewi}}
[[kulupu:jan sewi]]
qanrrwbifu7jodznnvzi72vd4zsee1t
kulupu Mesika
0
11046
64448
64431
2026-04-25T17:25:01Z
Benscat
3375
mi toki lon nasin sewi pi kulupu Mesika
64448
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''kulupu Mesika'''|Mēxihcah|toki Nawa|ipa=[meːˈʃiʔkaḁ]}} li [[kulupu Nawa|kulupu jan Nawa]] pi [[ma Mesomelika]]. ona li pali e {{nimi ijo|[[ma tomo Mesiko-Tenosilan]]|meːˈʃiʔ.ko te.noːt͡ʃ.ˈtí.t͡ɬan]|toki Nawa}} lon [[telo suli Tesekoko]]. ma tomo ni li ma tomo lawa pi ma lawa Mesika li kama [[ma tomo Mesiko]]. ma lawa ni li suli la, ona li anpa li lawa e jan mute. nimi pi [[ma Mesiko]] li kama tan ona.
ona li pali e kili e pan. ona li pali e tomo sewi, e ijo musi, e kiwen mani. kin, ona li utala wawa li anpa e kulupu jan ante. kulupu jan ni li pana e mani tawa kulupu lawa Mesika.
[[ma Epanja]] li kama tawa [[ma Amelika]] lon tenpo sike nanpa 1492 la, ona li pakala e [[ma suli Mesika]]. [[jan Enan Kote]] en kulupu utala ona li utala e kulupu utala Mesika lon ma tomo Tenosilan, li anpa e ona lon tenpo sike nanpa 1521.
== nasin sewi ==
[[sitelen:Piedra del Sol - Sala Mexica del Museo Nacional de Antropología.jpg|thumb|alt=kiwen pi mun suno|kiwen pi mun suno li sitelen e toki pi suno luka. ]]kulupu Mesika li jo e toki mute la, ona li wile sona e tan ma. kulupu Mesika li anpa tawa jan sewi mute. taso jan sewi suli nanpa wan li [[jan sewi Wisilopoli]]. jan sewi suli ante li {{lipu li ala|jan sewi Talo|Q232870}}, li [[jan sewi Tekalipoka]], li [[jan sewi Kesakowa]], li {{lipu li ala|jan sewi Kowalikuwe|Q829508}}, li [[jan sewi Sipe-Tote]].
=== suno luka ===
toki pi jan Mesika la, jan sewi li pali e suno luka. suno nanpa wan, en suno nanpa tu, en suno nanpa tu wan, en suno nanpa tu tu li pakala la, jan sewi li pali e suno sin. taso, suno nanpa luka li wile telo loje tan jan. jan li moli ala e jan tawa ona la, suno ni li moli. tan ni, kulupu Mesika li moli e jan tawa suno.
{{DEFAULTSORT:Mesika, kulupu}}
[[kulupu:kulupu jan pi tenpo pini]]
n4ge673kxrtt0nu3u2vozmwxyr3nc0c
ma tomo Melita lon ma Mesiko
0
11047
64449
2026-04-25T18:19:53Z
Benscat
3375
mi open e lipu
64449
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona ma|nimi ma=ma tomo Melita|nimi mama=Mérida|ma=ma tomo|len ma=[[sitelen:Flag_of_Mérida,_Yucatan.svg|160px]]|sitelen lawa=[[sitelen:Escudo de Merida Yucatan.svg|border|100px]]|ma suli=ma Jukatan|mute jan=921 771<ref name="lipu Mexico en Cifras"/>|jan lawa={{nimi ijo|jan Sesilija Paton Lapijata|Cecilia Patrón Laviada|toki Epanja}}|sitelen=[[sitelen:Collage Merida Yucatan.jpg|268px]]}}
{{nimi ijo|'''ma tomo Melita'''|Mérida|toki Epanja||ipa=[ˈmeɾið̞a]}} anu {{nimi ijo|'''ma tomo Ko'''|Jo'|toki Maja|}} li ma tomo lawa pi [[ma Jukatan]]. mute jan la, ona li nanpa wan lon ma Jukatan, li nanpa luka luka tu lon [[ma Mesiko]].<ref name="lipu Mexico en Cifras">{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=|toki tan=toki Epanja|linja=https://www.inegi.org.mx/app/areasgeograficas/|tan=México en cifras|ijo pana=INEGI|tenpo=2020|tenpo lukin=2026-04-25}}</ref>
== tan sona ==
{{DEFAULTSORT:Melita lon ma Mesiko, ma tomo}}
[[kulupu:ma tomo pi ma Mesiko]][[kulupu:ma tomo]]
9lyxh4rgpzil7gt5yrlbnd409qk6hqu
kulupu:ma tomo pi ma Mesiko
14
11048
64450
2026-04-25T18:22:45Z
Benscat
3375
mi open e kulupu
64450
wikitext
text/x-wiki
[[kulupu:ma tomo]][[kulupu:ma Mesiko]]
3ccmoaj4db5qvmlnh4fe2g7q0926exa
ma tomo Puwepa
0
11049
64462
2026-04-26T05:25:59Z
Benscat
3375
mi open e lipu
64462
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona ma
|nimi ma=ma Puwepa
|nimi mama=Puebla
|ma=ma tomo
|sitelen lawa=[[sitelen:Escudo de Puebla de los Ángeles (Puebla de Zaragoza).svg|border|100px]]
|ma suli=ma Puwepa
|mute jan=1 542 232<ref name="lipu Mexico en Cifras">{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=|toki tan=toki Epanja|linja=https://www.inegi.org.mx/app/areasgeograficas/|tan=México en cifras|ijo pana=INEGI|tenpo=2020|tenpo lukin=2026-04-25}}</ref>
|sitelen ma=[[sitelen:Pueblacollage.jpg|268px]]}}
{{nimi ijo|'''ma tomo Puwepa'''|Puebla|toki Epanja|ipa=[ˈpweβ̞la]}} li ma tomo lawa pi [[ma Puwepa]] lon [[ma Mesiko]]. mute jan la, ona li nanpa wan lon ma Puwepa, li nanpa luka lon ma Mesiko.<ref name="lipu Mexico en Cifras"/>
== tan sona ==
{{DEFAULTSORT:Puwepa, ma tomo}}
[[kulupu:ma tomo pi ma Mesiko]][[kulupu:ma tomo]]
oy0u8a5pjoz6ywzutuehgp3oj7hlq7w