lipu Wikipesija
tokwiki
https://tok.wikipedia.org/wiki/lipu_open
MediaWiki 1.47.0-wmf.6
case-sensitive
Media
ilo
toki
jan
jan la toki
pali
pali la toki
sitelen
sitelen la toki
MediaWiki
MediaWiki la toki
kipisi
kipisi la toki
nasin ilo
nasin ilo la toki
kulupu
kulupu la toki
nimi
nimi la toki
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
kipisi ma Kolonpija
0
260
67151
63647
2026-06-14T05:18:10Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
67151
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona ma
| nimi ma = ma Sisi
| nimi mama = Washington D.C.
| ma = ma tomo lawa
| len ma = [[sitelen:Flag of the District of Columbia.svg|100px]]
| sitelen lawa = [[sitelen:Seal of the District of Columbia.svg|100px]]
| jan lawa = {{lipu li ala|jan Muwije Pasa|Q6938597}}
| toki lawa = ''ala''
| toki ante = [[toki Inli]]
| nasin lawa =
| ISO 3166 = US-DC
| ma suli = [[ma Mewika]]
| lipu ilo = [http://dc.gov dc.gov]
| sitelen = [[sitelen:Washington Montage 2016.png|268px]]
| toki pi anpa sitelen = tomo suli lon ma Sisi
| mute jan = 689,545
}}
{{lili}}
{{nimi ijo|'''ma Sisi'''|D.C.|toki Inli}} anu '''ma tomo Wasintan''' li [[ma tomo lawa]] pi [[ma Mewika]]. ona li ma tomo, li ma lili. ona li lili. tomo pi [[jan lawa pi ma Mewika]] li lon ona. nimi ona li tan nimi pi jan lawa nanpa wan pi ma Mewika. jan ni li [[jan So Wasinton]]. tenpo sike 2020 la, jan 689,545 li lon ona.<ref>{{tan sona|linja=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/washingtoncitydistrictofcolumbia/PST045221|nimi tan kepeken toki tan=U.S. Census Bureau QuickFacts: Washington city, District of Columbia|kulupu toki=kulupu United States Census Bureau|toki tan=toki Inli|tenpo lukin=2026-04-08}}</ref>
== tan sona ==
{{sona pi tan sona}}
{{kipisi pi ma Mewika}}
[[kulupu:ma tomo lawa]]
[[kulupu:ma tomo pi ma Mewika]]
[[kulupu:ma kipisi pi ma Mewika]]
{{DEFAULTSORT:Sisi, ma}}
pse0u7ukoxbol0it311gb4t64yzar40
67152
67151
2026-06-14T05:26:59Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
67152
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona ma
| nimi ma = ma Sisi
| nimi mama = Washington D.C.
| ma = ma tomo lawa
| len ma = [[sitelen:Flag of the District of Columbia.svg|100px]]
| sitelen lawa = [[sitelen:Seal of the District of Columbia.svg|100px]]
| jan lawa = {{lipu li ala|jan Muwije Pasa|Q6938597}}
| toki lawa = ''ala''
| toki ante = [[toki Inli]]
| nasin lawa =
| ISO 3166 = US-DC
| ma suli = [[ma Mewika]]
| lipu ilo = [http://dc.gov dc.gov]
| sitelen = [[sitelen:Washington Montage 2016.png|268px]]
| toki pi anpa sitelen = tomo suli lon ma Sisi
| mute jan = 689,545
}}
{{lili}}
{{nimi ijo|'''kipisi ma Kolonpija''' anu '''ma tomo Kolonpija'''|District of Colombia|toki Inli}} anu '''ma tomo Wasintan''' li [[ma tomo lawa]] pi [[ma Mewika]]. ona li ma tomo, li ma lili. ona li lili. tomo pi [[jan lawa pi ma Mewika]] li lon ona. nimi ona li tan nimi pi jan lawa nanpa wan pi ma Mewika. jan ni li [[jan So Wasinton]]. tenpo sike 2020 la, jan 689,545 li lon ona.<ref>{{tan sona|linja=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/washingtoncitydistrictofcolumbia/PST045221|nimi tan kepeken toki tan=U.S. Census Bureau QuickFacts: Washington city, District of Columbia|kulupu toki=kulupu United States Census Bureau|toki tan=toki Inli|tenpo lukin=2026-04-08}}</ref>
== tan sona ==
{{sona pi tan sona}}
{{kipisi pi ma Mewika}}
[[kulupu:ma tomo lawa]]
[[kulupu:ma tomo pi ma Mewika]]
[[kulupu:ma kipisi pi ma Mewika]]
{{DEFAULTSORT:Sisi, ma}}
o76ijopjaqorq0ieftj2k6r4dq7aco6
67153
67152
2026-06-14T05:28:01Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[ma Sisi]]" tawa lipu "[[kipisi ma Kolonpija]]"
67152
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona ma
| nimi ma = ma Sisi
| nimi mama = Washington D.C.
| ma = ma tomo lawa
| len ma = [[sitelen:Flag of the District of Columbia.svg|100px]]
| sitelen lawa = [[sitelen:Seal of the District of Columbia.svg|100px]]
| jan lawa = {{lipu li ala|jan Muwije Pasa|Q6938597}}
| toki lawa = ''ala''
| toki ante = [[toki Inli]]
| nasin lawa =
| ISO 3166 = US-DC
| ma suli = [[ma Mewika]]
| lipu ilo = [http://dc.gov dc.gov]
| sitelen = [[sitelen:Washington Montage 2016.png|268px]]
| toki pi anpa sitelen = tomo suli lon ma Sisi
| mute jan = 689,545
}}
{{lili}}
{{nimi ijo|'''kipisi ma Kolonpija''' anu '''ma tomo Kolonpija'''|District of Colombia|toki Inli}} anu '''ma tomo Wasintan''' li [[ma tomo lawa]] pi [[ma Mewika]]. ona li ma tomo, li ma lili. ona li lili. tomo pi [[jan lawa pi ma Mewika]] li lon ona. nimi ona li tan nimi pi jan lawa nanpa wan pi ma Mewika. jan ni li [[jan So Wasinton]]. tenpo sike 2020 la, jan 689,545 li lon ona.<ref>{{tan sona|linja=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/washingtoncitydistrictofcolumbia/PST045221|nimi tan kepeken toki tan=U.S. Census Bureau QuickFacts: Washington city, District of Columbia|kulupu toki=kulupu United States Census Bureau|toki tan=toki Inli|tenpo lukin=2026-04-08}}</ref>
== tan sona ==
{{sona pi tan sona}}
{{kipisi pi ma Mewika}}
[[kulupu:ma tomo lawa]]
[[kulupu:ma tomo pi ma Mewika]]
[[kulupu:ma kipisi pi ma Mewika]]
{{DEFAULTSORT:Sisi, ma}}
o76ijopjaqorq0ieftj2k6r4dq7aco6
toki:kipisi ma Kolonpija
1
361
67155
54441
2026-06-14T05:28:01Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[toki:ma Sisi]]" tawa lipu "[[toki:kipisi ma Kolonpija]]"
52635
wikitext
text/x-wiki
== nimi ni o [[ma tomo Sisi]] ==
jan li toki pona e nimi ma tan toki ante la, nimi o sama e nimi tan kulupu ma, tan ala jan ante. mi tan ma tomo "Washington, D.C.". tenpo lili la jan pi ma tomo ni li toki e nimi "Washington". tenpo mute la ona li toki e nimi "D.C.". toki pona la, nimi "D.C." li nimi "Sisi". tan ni la mi pilin e ni: nimi ni o [[ma tomo Sisi]]. mi ante e ni la, jan li pilin ike anu seme? [[jan:Tamzin|wan Tansin]] ([[jan la toki:Tamzin|o toki tawa mi]]) 2021-05-07T19:13:23 (UTC)
:{{o|Heleon~wikipesija.org}} sina pilin seme lon ni?<span style="font-family:courier;font-size:90%"><span style="white-space:nowrap"> — [[jan:Tamzin|wan Tansin]]</span> ([[jan la toki:Tamzin|o toki tawa mi]] · ken tonsi li ken jan)</span> 2021-05-13T23:34:07 (UTC)
::anu la on li ken ma tomo Wasinton Sisi, sama nimi lon. [[jan:TheepicosityEpic~wikipesija.org|TheepicosityEpic]] ([[jan la toki:TheepicosityEpic~wikipesija.org|toki]]) 2021-05-19T16:07:51 (UTC)
1pl35g31mlbn7wkswazlth9emywhill
jan Ilan Ma
0
962
67133
67046
2026-06-13T19:18:03Z
HyperAnd
2838
67133
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona jan|
| nimi jan = jan Ilan Ma
| nimi mama = Elon Musk
| sitelen = [[sitelen:Elon_Musk_Royal_Society_(crop1).jpg|250px]]<br>jan Ilan Ma lon tenpo sike 2018
| kalama =
| ma = ma Mewika
| ma nanpa tu
= ma Setapika
| ma nanpa tu wan
= ma Kanata
| pali = [[jan esun]]
| ma pi kama lon = [[ma Setapika]]
| tenpo sike pi kama lon = sike suno nanpa 1971
| ma moli =
| tenpo sike moli =
| kulupu =
| jan olin =
| mama =
| jan lili =
| kulupu mama =
| sitelen nimi = [[sitelen:Elon Musk Signature.svg|100px]]
}}
{{nimi ijo|'''jan Ilan Wi Ma'''|Elon Reeve Musk|toki Inli|ipa=[[kalama lili IPA|[ˈiːlɒn riːv mʌsk]]]}} li [[jan esun]] li mama pi [[kulupu esun]]. ona li jo e [[mani Tala pi ma Mewika]] pi mute 1 000 000 000 000<ref>{{tan sona|toki tan=en-US|linja=https://www.cbsnews.com/news/elon-musk-spacex-ipo-trillionaire-wealth/|tan=Elon Musk becomes the world's first trillionaire with SpaceX's IPO - CBS News|tenpo=2026-06-12|tenpo lukin=2026-06-12}}</ref>.
ona li pali e {{nimi ijo|[[kulupu Supeseki]]|SpaceX}} e {{nimi ijo|[[kulupu Te Polin Konpani]]|The Boring Company}}, li jan lawa pi {{nimi ijo|[[kulupu Tesa]]|Tesla}}, li mama e {{nimi ijo|[[kulupu Nuwalin]]|Neuralink}} e {{nimi ijo|[[kulupu Openeja]]|OpenAI}} lon poka pi mama ante.
tenpo pini lili la, ona li kama jo e {{nimi ijo|[[ilo Tuwita]]|Twitter}}. kulupu ni la, ona li ante e nimi ona. ona li pana e nimi X tawa ilo ni.
[[jan li wile e jan lawa pi ma Mewika lon tenpo sike 2024|wile pi jan lawa pi tenpo sike 2024]] la, ona li pilin pona tawa [[jan Tana Tan]], li pana e mani mute tawa ona.
== tan sona ==
{{sona pi tan sona}}
{{lili ike}}
{{DEFAULTSORT:Ilan Ma}}
[[kulupu:jan]]
[[kulupu:jan esun]]
[[kulupu:jan pi ma Setapika]]
[[kulupu:jan pi ma Kanata]]
[[kulupu:jan pi ma Mewika]]
cf8tkzzg4oi6sa47ke105x0my555vnp
toki Pasiki
0
1583
67186
66844
2026-06-14T11:47:15Z
Jan Sepawi Tija (Jeffrey Diaz)
5548
/* poki nimi */
67186
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''toki Pasiki'''|Vaijskäskhä|toki Pasiki}} li toki pali pi [[jan Sen On]] ''(<small>James Wong</small>)''. ona li open pali e ona lon tenpo suli 1996. toki ni li tan ma Pasikija ''<small>(Fyksland)</small>'' pi pali ona.<ref name=":0" />
tan tenpo pi ma Pasiki la, toki Pasiki li jo e nimi mute tan toki pi [[ma Elopa]] mute. taso, ona li tan kulupu toki ante ala. nasin toki ona li pona ala li ante mute; ona li jo e nasin pi [[toki Sumi]] e nasin pi [[toki Sonko]]. taso nimi li tan [[kulupu toki Keman]].
toki Pasiki li toki musi pi jan pali. ona li toki tan ma pi pali jan.
{{poki sona toki|nimi toki= toki Pasiki
|nimi mama=Vaijskäskha
|kalama=[vɑijskæskhɑ]
|mama=[[jan Sen On]]
|kulupu toki=toki sin|nasin sitelen=[[sitelen Lasina]]
|ISO 639-3=mis}}
== sitelen lawa en kalama toki ==
{{lipu suli | tenpo pini pi sitelen pi toki Pasiki}}
toki Pasiki li jo e sitelen tu moku tu tu (24).<ref name=":0">{{tan sona|toki tan=en|linja=http://en.wikipedia.org/wiki/Fyksian|tan=Fyksian - Wikipedia, the free encyclopedia|tenpo lukin=2026-04-13|linja sama=https://web.archive.org/web/20040614005741/http://en.wikipedia.org/wiki/Fyksian|tenpo sama=2004-06-14}}</ref> sitelen mute li sama [[sitelen Lasina]].
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! sitelen !! kalama
|-
| Aa || /ɑ/
|-
| Ää || /æ/
|-
| Åå || /ɔ/
|-
| Dd || /d/
|-
| Ee || /ɛ/
|-
| Ff || /f/
|-
| Gg || /ɡ/
|-
| Hh || /h/
|-
| Ii || /i/
|-
| Jj || /j/
|-
| Kk || /k/
|-
| Ll || /l/
|-
| Mm || /m/
|-
| Nn || /n/
|-
| Oo || /o/
|-
| Öö || /ɜ/
|-
| Øø || /ø/
|-
| Pp || /p/
|-
| Rr || /r/
|-
| Ss || /s/
|-
| Tt || /t/
|-
| Uu || /u/
|-
| Vv || /v/
|-
| Ææ || /eɪ/
|-
| Þþ || /θ/
|}
==nasin toki==
=== nasin pi nimi pali wawa ala<ref name=":1">{{tan sona|toki tan=en-us|linja=https://reclamationzone.livejournal.com/145229.html|tan=Weak Verbs!|tenpo lukin=2026-04-12}} tenpo ''2004-10-05'' la ona li ''[https://reclamationzone.livejournal.com/145229.html ni]''. </ref> ===
nimi pali lon toki Pasiki li jo e lawa pi ante nimi. tenpo ni la, ona li jo e nasin pi wile anu pilin. kin la, nimi pali li ken jo e kalama pi uta wan tu.
'''<big>kule pi nimi pali</big>'''
toki Pasiki li jo e kule tu wan pi nimi pali:
pali: jan li pali e ijo.
pali ijo: ijo li kama pali tan jan.
pali sama: jan li pali e ijo tawa ona sama.
nasin pali ali li jo e kule pilin tu wan: '''toki lon''', '''toki seme''', en '''toki pilin'''. tenpo li mute (lon 11).
'''<big>ante pi nimi pali 'moku'</big>'''
ni li nasin pi nimi pali eetaal (moku):
{| class="wikitable"
! jan !! mije wan !! meli wan !! mije mute !! meli mute
|-
| jan nanpa wan (mi) || ik eetnä || ik eetne || vør eetnen || vør eetneen
|-
| jan nanpa tu (sina) || ai eeti || ai eetie || ain eetin || ain eetien
|-
| jan nanpa tu wan (ona) || hij eettä || sij eette || hijsä eetten || sijsä eetteen
|}
'''<big>tenpo mute pi nimi pali</big>'''
ni li ante pi nimi mije wan (hij) lon nasin pali Active:
tenpo ni: hij eettä (ona li moku)
tenpo ni pi pali awen: hij eetter (ona li moku lon tenpo ni)
tenpo pini: hij eetton (ona li moku lon tenpo pini)
tenpo kama: hij eettig (ona li moku lon tenpo kama)
'''<big>toki seme en toki pilin</big>'''
toki seme: o pana e nimi -ka lon pini nimi pali.
* eettäka-hij? (ona li moku seme?)
toki pilin: o pana e nimi -ki lon pini nimi pali.
* ik huignä þi eettonki (mi pilin e ni: ona li moku)
<big>'''ante nimi pi nimi ijo en nimi kule'''</big>
lon toki Pasiki la, sina ken ante e nimi tan kulupu wan tawa kulupu ante.
'''<big>nimi 'wawa'</big>'''<ref name=":2">{{tan sona|toki tan=en-us|linja=https://reclamationzone.livejournal.com/208863.html|tan=Fyksian stuff|tenpo lukin=2026-04-12}} tenpo ''2010-08-22'' la ona li ''[https://reclamationzone.livejournal.com/208863.html ni]''.</ref>
{| class="wikitable"
! kulupu nimi !! nimi toki Pasiki !! nimi toki pona
|-
| nimi ijo || vrim || wawa
|-
| nimi kule || vrimskä || wawa (adj)
|-
| nimi kule suli || vrimskäur || wawa mute
|-
| nimi kule pi suli ali || vrimskäaþ || wawa ali
|-
| nimi pali || vrimö || pana e wawa
|}
'''<big>nasin ike</big>'''
o pana e nimi ö- lon open nimi tawa ante ona tawa nasin ike.
vrimskä (wawa) -> övrimskä (wawa ala / ike)
'''<big>tan nimi kule tawa nimi ijo</big>'''
pana e nimi -heid lon pini nimi kule.
däp (pilin ike) -> däþeid (kon pi pilin ike), däpö (pana e pilin ike)
== poki nimi ==
ale pi nimi pi toki Pasiki, kepeken toki pona tan nimi.
{| class="wikitable sortable"
! toki Pasiki !! toki pona
|-
| aasn
| ijo noka nanpa 33
|-
| airg
| ijo noka nanpa 47
|-
| aktim
| ijo noka nanpa 89
|-
| aktimiden
| kulupu ijo noka nanpa 89-103
|-
| alæn
| ijo ale
|-
| alum
| ijo noka nanpa 13
|-
| amerikim
| ijo noka nanpa 95
|-
| antimon
| ijo noka nanpa 51
|-
| aoropim
| ijo noka nanpa 63
|-
| argon
| ijo noka nanpa 18
|-
| astat
| ijo noka nanpa 85
|-
| Auroppa
| ma Elopa
|-
| Aurøn
| mani lili pi ma Pasikija
|-
| avesen
| lipu pi pana sona
|-
| Ålant
| ma Åland
|-
| åv
| nanpa tu tu tu tu
|-
| åva
| nanpa tu tu tu tu (nanpa)
|-
| barim
| ijo noka nanpa 56
|-
| berkelim
| ijo noka nanpa 97
|-
| beryllim
| ijo noka nanpa 4
|-
| bohrim
| ijo noka nanpa 107
|-
| brom
| ijo noka nanpa 35
|-
| californium
| ijo noka nanpa 98
|-
| curim
| ijo noka nanpa 96
|-
| darmstadtim
| ijo noka nanpa 110
|-
| Dänmark
| ma Tansi
|-
| däp
| pilin ike
|-
| däpö
| pana e pilin ike
|-
| däpögølskä
| ijo pi pana pilin ike
|-
| däpling
| kepeken pilin ike
|-
| däþeid
| pilin ike
|-
| dubnim
| ijo noka nanpa 105
|-
| dui
| ni
|-
| dvo
| tu
|-
| dvoa
| nanpa tu
|-
| dysprosim
| ijo noka nanpa 66
|-
| eetaal
| moku
|-
| eetnä
| mi mije li moku
|-
| eetne
| mi meli li moku
|-
| eettä
| moku (jan mije wan)
|-
| eettäka
| li moku ala moku?
|-
| eettäka-hij?
| ona mije li moku ala moku?
|-
| eetten
| ona mije mute li moku
|-
| eetteen
| ona meli mute li moku
|-
| eetter
| li lon tenpo moku
|-
| eetterin
| li lon tenpo kama moku
|-
| eetterinka-hij?
| ona mije li lon tenpo kama moku ala moku?
|-
| eetterka
| li lon tenpo moku ala moku?
|-
| eettig
| li kama moku
|-
| eettigki
| li kama moku (kon)
|-
| eettigin
| li kama kama moku
|-
| eettin
| li kama moku
|-
| eeton
| pini moku
|-
| eetonin
| pini kama moku
|-
| eettonki
| pini moku (kon)
|-
| eettut
| pini moku mute
|-
| eettutin
| li pini kama moku
|-
| eettutinki
| li pini kama moku (kon)
|-
| ein
| wan
|-
| eina
| wan / nanpa wan
|-
| einhen
| kulupu wan
|-
| einsteinium
| ijo noka nanpa 99
|-
| erbim
| ijo noka nanpa 68
|-
| fermium
| ijo noka nanpa 100
|-
| flerovim
| ijo noka nanpa 114
|-
| gaarvenklije
| kulupu lawa
|-
| gadolinim
| ijo noka nanpa 64
|-
| gällim
| ijo noka nanpa 31
|-
| gjømanim
| ijo noka nanpa 32
|-
| goed
| pona
|-
| goeda
| pilin pona
|-
| goedstea
| pona nanpa wan (tenpo pini)
|-
| goedur
| pona mute / pona nanpa wan
|-
| hassim
| ijo noka nanpa 108
|-
| hävnim
| ijo noka nanpa 72
|-
| hävønon
| pini lon
|-
| hävøtig
| kama jo
|-
| hävøtigin
| kama kama jo
|-
| hävøton
| jo
|-
| hävøtonki
| pini jo (kon)
|-
| hävøtut
| jo (pini)
|-
| hävøtutka
| jo ala jo?
|-
| helim
| ijo noka nanpa 2
|-
| hij
| ona mije
|-
| hijsä
| ona mije mute
|-
| höpeel
| weka tan nanpa
|-
| hørvigtä
| ma lawa lili
|-
| huignä
| pilin
|-
| huignon
| pini pilin
|-
| huigør
| lon tenpo pilin
|-
| huignut
| pini pilin mute
|-
| Hutieku
| tenpo mun nanpa tu tu
|-
| hvam
| ijo noka nanpa 5
|-
| hvassevni
| ijo noka nanpa 1
|-
| hvildønil
| pini utala / pini sona
|-
| hvildenak
| pini utala (ante)
|-
| hvismut
| ijo noka nanpa 83
|-
| hvolvram
| ijo noka nanpa 74
|-
| i
| en / lon
|-
| ik
| mi
|-
| indim
| ijo noka nanpa 49
|-
| intro
| kama sona
|-
| iod
| ijo noka nanpa 53
|-
| iridim
| ijo noka nanpa 77
|-
| Iskti
| ma Isilan
|-
| Jaakot
| nimi Jacob
|-
| jen
| ijo noka nanpa 26
|-
| Kaans
| musi utala Olinpi
|-
| Kaansä
| sona sin pi tenpo ni
|-
| kaantoria
| lupa tawa
|-
| kædmin
| ijo noka nanpa 48
|-
| kälim
| ijo noka nanpa 19
|-
| kælsim
| ijo noka nanpa 20
|-
| Kronøn
| mani suli pi ma Pasikija
|-
| karaigpuim
| ijo noka nanpa 17
|-
| Kemevniukæv
| nimi pi wan ijo
|-
| kiesel
| ijo noka nanpa 14
|-
| kohnäkijke
| ma pi jan lawa suli
|-
| köhl
| ijo noka nanpa 6
|-
| köhvolt
| ijo noka nanpa 27
|-
| kölm
| tu wan
|-
| kölma
| nanpa tu wan
|-
| kopiveuræktä
| ken pi sitelen ijo
|-
| köpønikim
| ijo noka nanpa 112
|-
| krom
| ijo noka nanpa 24
|-
| krypton
| ijo noka nanpa 36
|-
| kupar
| ijo noka nanpa 29
|-
| kvæløvni
| ijo noka nanpa 7
|-
| kvøna
| meli
|-
| lantan
| ijo noka nanpa 57
|-
| lantaniden
| kulupu ijo noka nanpa 57-71
|-
| lawrencim
| ijo noka nanpa 103
|-
| läänton
| ma mute
|-
| Lækvogøn
| tomo suli Lækvogøn pi ma Pasikija
|-
| liskhiede
| sona tenpo pini
|-
| litim
| ijo noka nanpa 3
|-
| livermorim
| ijo noka nanpa 116
|-
| lutisim
| ijo noka nanpa 71
|-
| magnesim
| ijo noka nanpa 12
|-
| mågan
| ijo noka nanpa 25
|-
| meitnerim
| ijo noka nanpa 109
|-
| mendelevim
| ijo noka nanpa 101
|-
| mit
| poka
|-
| molybdon
| ijo noka nanpa 42
|-
| nátrim
| ijo noka nanpa 11
|-
| næptunim
| ijo noka nanpa 93
|-
| nætugåm
| ilo linja
|-
| negen
| nanpa luka tu tu
|-
| negena
| nanpa luka tu tu (nanpa)
|-
| neodym
| ijo noka nanpa 60
|-
| neon
| ijo noka nanpa 10
|-
| nikl
| ijo noka nanpa 28
|-
| niobim
| ijo noka nanpa 41
|-
| Njørdrir
| nimi Njord
|-
| nobelim
| ijo noka nanpa 102
|-
| Norije
| ma Nosiki
|-
| Nölaig
| tenpo suno pi jan Jesu
|-
| Nådene
| kulupu ma Nosen
|-
| og
| anu
|-
| oir
| ijo noka nanpa 79
|-
| op
| sewi
|-
| paasi
| lipu tawa ma ante
|-
| pälladim
| ijo noka nanpa 46
|-
| platina
| ijo noka nanpa 78
|-
| pliu
| ijo noka nanpa 82
|-
| plutonim
| ijo noka nanpa 94
|-
| pólonim
| ijo noka nanpa 84
|-
| praseodym
| ijo noka nanpa 59
|-
| promeþim
| ijo noka nanpa 61
|-
| protaktim
| ijo noka nanpa 91
|-
| raidim
| ijo noka nanpa 88
|-
| raidon
| ijo noka nanpa 86
|-
| ræktäinøn
| wawa jan
|-
| reijnim
| ijo noka nanpa 75
|-
| rhodim
| ijo noka nanpa 45
|-
| röntgenim
| ijo noka nanpa 111
|-
| røkæpænin
| ijo pini tawa jan
|-
| ruþanim
| ijo noka nanpa 44
|-
| ruhvdim
| ijo noka nanpa 37
|-
| rutherfordim
| ijo noka nanpa 104
|-
| samarim
| ijo noka nanpa 62
|-
| seaborgim
| ijo noka nanpa 106
|-
| seen
| luka luka
|-
| seena
| nanpa luka luka
|-
| seit
| luka tu
|-
| seita
| nanpa luka tu
|-
| selen
| ijo noka nanpa 34
|-
| side
| lipu linja
|-
| sigtaal
| lukin (ante)
|-
| sigtäel
| lukin
|-
| sij
| ona meli
|-
| sijsä
| ona meli mute
|-
| sink
| ijo noka nanpa 30
|-
| sirim
| ijo noka nanpa 58
|-
| sirkon
| ijo noka nanpa 40
|-
| sisim
| ijo noka nanpa 55
|-
| skandim
| ijo noka nanpa 21
|-
| stovning
| tomo pi pana sona
|-
| strontim
| ijo noka nanpa 38
|-
| surøvni
| ijo noka nanpa 8
|-
| svæv
| ijo noka nanpa 16
|-
| Sverije
| ma Wensa
|-
| søg
| alasa sona
|-
| søgall
| alasa sona mute
|-
| søgoa!
| o alasa sona!
|-
| søs
| luka wan
|-
| søsa
| nanpa luka wan
|-
| tæknitim
| ijo noka nanpa 43
|-
| tallim
| ijo noka nanpa 81
|-
| tantalum
| ijo noka nanpa 73
|-
| teillurim
| ijo noka nanpa 52
|-
| terbim
| ijo noka nanpa 65
|-
| t'hävøtig
| kama jo (insä)
|-
| t'hävøton
| pini jo (insä)
|-
| t'hävøtut
| jo (insä)
|-
| tijv
| luka
|-
| tijva
| nanpa luka
|-
| tin
| ijo noka nanpa 50
|-
| titanim
| ijo noka nanpa 22
|-
| t'västät
| weka e jaki tan sijelo ona
|-
| t'västätig
| kama weka e jaki tan sijelo ona
|-
| t'västäton
| pini weka e jaki tan sijelo ona
|-
| t'västätør
| lon tenpo weka e jaki tan sijelo ona
|-
| t'västätut
| pini weka e jaki tan sijelo ona mute
|-
| um
| tawa
|-
| ununoctium
| ijo noka nanpa 118
|-
| ununtrium
| ijo noka nanpa 113
|-
| ununpentium
| ijo noka nanpa 115
|-
| ununseptium
| ijo noka nanpa 117
|-
| uraanim
| ijo noka nanpa 92
|-
| utijmä
| tenpo
|-
| Vaijskä
| ma Pasikija
|-
| Vaijskäskhä
| toki Pasiki
|-
| vänadim
| ijo noka nanpa 23
|-
| västäel
| weka e jaki
|-
| västäon
| pini weka e jaki
|-
| västør
| lon tenpo weka e jaki
|-
| Væriskøn
| ma Pewi
|-
| vå
| tu tu
|-
| vía
| nanpa tu tu
|-
| verde
| ma ale
|-
| vesegisien
| jan pi kama lukin
|-
| vigtigæn
| suli
|-
| Vinlant
| ma Sumi
|-
| vluor
| ijo noka nanpa 9
|-
| Vølkomosinki
| kama pona
|-
| vonnä
| wile pona
|-
| vør
| mi mute
|-
| vosvå
| ijo noka nanpa 15
|-
| vrankim
| ijo noka nanpa 87
|-
| vrim
| wawa
|-
| vrimlug
| wawa ala
|-
| vrimlugling
| kepeken wawa ala
|-
| vrimö
| pana e wawa
|-
| vrimögølskä
| ijo pi pana wawa
|-
| vrimögølskäaþ
| ijo pi pana wawa nanpa wan
|-
| vrimögølskäling
| kepeken pana wawa
|-
| vrimögølskälingaþ
| kepeken pana wawa nanpa wan
|-
| vrimögølskälingur
| kepeken pana wawa mute
|-
| vrimögølskäur
| ijo pi pana wawa mute
|-
| vrimskä
| wawa
|-
| vrimskäaþ
| wawa nanpa wan
|-
| vrimskäling
| kepeken wawa
|-
| vrimskälingaþ
| kepeken wawa nanpa wan
|-
| vrimskälingur
| kepeken wawa mute
|-
| vrimskäur
| wawa mute
|-
| vrimvå
| wawa mute mute
|-
| vrimvåling
| kepeken wawa mute mute
|-
| Webe
| ilo linja (tenpo open)
|-
| xenon
| ijo noka nanpa 54
|-
| ytterbim
| ijo noka nanpa 70
|-
| yttrim
| ijo noka nanpa 39
|-
| þi
| ni
|-
| þorim
| ijo noka nanpa 90
|}
==tan sona==
{{sona pi tan sona}}
{{toki sin}}
[[kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin]]
{{DEFAULTSORT:Pasiki, toki}}
f4fd5m48q66o4876zfscchlv47asr3d
67192
67186
2026-06-14T11:49:08Z
Jan Sepawi Tija (Jeffrey Diaz)
5548
/* poki nimi */
67192
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''toki Pasiki'''|Vaijskäskhä|toki Pasiki}} li toki pali pi [[jan Sen On]] ''(<small>James Wong</small>)''. ona li open pali e ona lon tenpo suli 1996. toki ni li tan ma Pasikija ''<small>(Fyksland)</small>'' pi pali ona.<ref name=":0" />
tan tenpo pi ma Pasiki la, toki Pasiki li jo e nimi mute tan toki pi [[ma Elopa]] mute. taso, ona li tan kulupu toki ante ala. nasin toki ona li pona ala li ante mute; ona li jo e nasin pi [[toki Sumi]] e nasin pi [[toki Sonko]]. taso nimi li tan [[kulupu toki Keman]].
toki Pasiki li toki musi pi jan pali. ona li toki tan ma pi pali jan.
{{poki sona toki|nimi toki= toki Pasiki
|nimi mama=Vaijskäskha
|kalama=[vɑijskæskhɑ]
|mama=[[jan Sen On]]
|kulupu toki=toki sin|nasin sitelen=[[sitelen Lasina]]
|ISO 639-3=mis}}
== sitelen lawa en kalama toki ==
{{lipu suli | tenpo pini pi sitelen pi toki Pasiki}}
toki Pasiki li jo e sitelen tu moku tu tu (24).<ref name=":0">{{tan sona|toki tan=en|linja=http://en.wikipedia.org/wiki/Fyksian|tan=Fyksian - Wikipedia, the free encyclopedia|tenpo lukin=2026-04-13|linja sama=https://web.archive.org/web/20040614005741/http://en.wikipedia.org/wiki/Fyksian|tenpo sama=2004-06-14}}</ref> sitelen mute li sama [[sitelen Lasina]].
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! sitelen !! kalama
|-
| Aa || /ɑ/
|-
| Ää || /æ/
|-
| Åå || /ɔ/
|-
| Dd || /d/
|-
| Ee || /ɛ/
|-
| Ff || /f/
|-
| Gg || /ɡ/
|-
| Hh || /h/
|-
| Ii || /i/
|-
| Jj || /j/
|-
| Kk || /k/
|-
| Ll || /l/
|-
| Mm || /m/
|-
| Nn || /n/
|-
| Oo || /o/
|-
| Öö || /ɜ/
|-
| Øø || /ø/
|-
| Pp || /p/
|-
| Rr || /r/
|-
| Ss || /s/
|-
| Tt || /t/
|-
| Uu || /u/
|-
| Vv || /v/
|-
| Ææ || /eɪ/
|-
| Þþ || /θ/
|}
==nasin toki==
=== nasin pi nimi pali wawa ala<ref name=":1">{{tan sona|toki tan=en-us|linja=https://reclamationzone.livejournal.com/145229.html|tan=Weak Verbs!|tenpo lukin=2026-04-12}} tenpo ''2004-10-05'' la ona li ''[https://reclamationzone.livejournal.com/145229.html ni]''. </ref> ===
nimi pali lon toki Pasiki li jo e lawa pi ante nimi. tenpo ni la, ona li jo e nasin pi wile anu pilin. kin la, nimi pali li ken jo e kalama pi uta wan tu.
'''<big>kule pi nimi pali</big>'''
toki Pasiki li jo e kule tu wan pi nimi pali:
pali: jan li pali e ijo.
pali ijo: ijo li kama pali tan jan.
pali sama: jan li pali e ijo tawa ona sama.
nasin pali ali li jo e kule pilin tu wan: '''toki lon''', '''toki seme''', en '''toki pilin'''. tenpo li mute (lon 11).
'''<big>ante pi nimi pali 'moku'</big>'''
ni li nasin pi nimi pali eetaal (moku):
{| class="wikitable"
! jan !! mije wan !! meli wan !! mije mute !! meli mute
|-
| jan nanpa wan (mi) || ik eetnä || ik eetne || vør eetnen || vør eetneen
|-
| jan nanpa tu (sina) || ai eeti || ai eetie || ain eetin || ain eetien
|-
| jan nanpa tu wan (ona) || hij eettä || sij eette || hijsä eetten || sijsä eetteen
|}
'''<big>tenpo mute pi nimi pali</big>'''
ni li ante pi nimi mije wan (hij) lon nasin pali Active:
tenpo ni: hij eettä (ona li moku)
tenpo ni pi pali awen: hij eetter (ona li moku lon tenpo ni)
tenpo pini: hij eetton (ona li moku lon tenpo pini)
tenpo kama: hij eettig (ona li moku lon tenpo kama)
'''<big>toki seme en toki pilin</big>'''
toki seme: o pana e nimi -ka lon pini nimi pali.
* eettäka-hij? (ona li moku seme?)
toki pilin: o pana e nimi -ki lon pini nimi pali.
* ik huignä þi eettonki (mi pilin e ni: ona li moku)
<big>'''ante nimi pi nimi ijo en nimi kule'''</big>
lon toki Pasiki la, sina ken ante e nimi tan kulupu wan tawa kulupu ante.
'''<big>nimi 'wawa'</big>'''<ref name=":2">{{tan sona|toki tan=en-us|linja=https://reclamationzone.livejournal.com/208863.html|tan=Fyksian stuff|tenpo lukin=2026-04-12}} tenpo ''2010-08-22'' la ona li ''[https://reclamationzone.livejournal.com/208863.html ni]''.</ref>
{| class="wikitable"
! kulupu nimi !! nimi toki Pasiki !! nimi toki pona
|-
| nimi ijo || vrim || wawa
|-
| nimi kule || vrimskä || wawa (adj)
|-
| nimi kule suli || vrimskäur || wawa mute
|-
| nimi kule pi suli ali || vrimskäaþ || wawa ali
|-
| nimi pali || vrimö || pana e wawa
|}
'''<big>nasin ike</big>'''
o pana e nimi ö- lon open nimi tawa ante ona tawa nasin ike.
vrimskä (wawa) -> övrimskä (wawa ala / ike)
'''<big>tan nimi kule tawa nimi ijo</big>'''
pana e nimi -heid lon pini nimi kule.
däp (pilin ike) -> däþeid (kon pi pilin ike), däpö (pana e pilin ike)
== poki nimi ==
ale pi nimi pi toki Pasiki, kepeken toki pona tan nimi.
{| class="wikitable sortable"
! nimi toki Pasiki !! nimi toki pona
|-
| aasn
| ijo noka nanpa 33
|-
| airg
| ijo noka nanpa 47
|-
| aktim
| ijo noka nanpa 89
|-
| aktimiden
| kulupu ijo noka nanpa 89-103
|-
| alæn
| ijo ale
|-
| alum
| ijo noka nanpa 13
|-
| amerikim
| ijo noka nanpa 95
|-
| antimon
| ijo noka nanpa 51
|-
| aoropim
| ijo noka nanpa 63
|-
| argon
| ijo noka nanpa 18
|-
| astat
| ijo noka nanpa 85
|-
| Auroppa
| ma Elopa
|-
| Aurøn
| mani lili pi ma Pasikija
|-
| avesen
| lipu pi pana sona
|-
| Ålant
| ma Åland
|-
| åv
| nanpa tu tu tu tu
|-
| åva
| nanpa tu tu tu tu (nanpa)
|-
| barim
| ijo noka nanpa 56
|-
| berkelim
| ijo noka nanpa 97
|-
| beryllim
| ijo noka nanpa 4
|-
| bohrim
| ijo noka nanpa 107
|-
| brom
| ijo noka nanpa 35
|-
| californium
| ijo noka nanpa 98
|-
| curim
| ijo noka nanpa 96
|-
| darmstadtim
| ijo noka nanpa 110
|-
| Dänmark
| ma Tansi
|-
| däp
| pilin ike
|-
| däpö
| pana e pilin ike
|-
| däpögølskä
| ijo pi pana pilin ike
|-
| däpling
| kepeken pilin ike
|-
| däþeid
| pilin ike
|-
| dubnim
| ijo noka nanpa 105
|-
| dui
| ni
|-
| dvo
| tu
|-
| dvoa
| nanpa tu
|-
| dysprosim
| ijo noka nanpa 66
|-
| eetaal
| moku
|-
| eetnä
| mi mije li moku
|-
| eetne
| mi meli li moku
|-
| eettä
| moku (jan mije wan)
|-
| eettäka
| li moku ala moku?
|-
| eettäka-hij?
| ona mije li moku ala moku?
|-
| eetten
| ona mije mute li moku
|-
| eetteen
| ona meli mute li moku
|-
| eetter
| li lon tenpo moku
|-
| eetterin
| li lon tenpo kama moku
|-
| eetterinka-hij?
| ona mije li lon tenpo kama moku ala moku?
|-
| eetterka
| li lon tenpo moku ala moku?
|-
| eettig
| li kama moku
|-
| eettigki
| li kama moku (kon)
|-
| eettigin
| li kama kama moku
|-
| eettin
| li kama moku
|-
| eeton
| pini moku
|-
| eetonin
| pini kama moku
|-
| eettonki
| pini moku (kon)
|-
| eettut
| pini moku mute
|-
| eettutin
| li pini kama moku
|-
| eettutinki
| li pini kama moku (kon)
|-
| ein
| wan
|-
| eina
| wan / nanpa wan
|-
| einhen
| kulupu wan
|-
| einsteinium
| ijo noka nanpa 99
|-
| erbim
| ijo noka nanpa 68
|-
| fermium
| ijo noka nanpa 100
|-
| flerovim
| ijo noka nanpa 114
|-
| gaarvenklije
| kulupu lawa
|-
| gadolinim
| ijo noka nanpa 64
|-
| gällim
| ijo noka nanpa 31
|-
| gjømanim
| ijo noka nanpa 32
|-
| goed
| pona
|-
| goeda
| pilin pona
|-
| goedstea
| pona nanpa wan (tenpo pini)
|-
| goedur
| pona mute / pona nanpa wan
|-
| hassim
| ijo noka nanpa 108
|-
| hävnim
| ijo noka nanpa 72
|-
| hävønon
| pini lon
|-
| hävøtig
| kama jo
|-
| hävøtigin
| kama kama jo
|-
| hävøton
| jo
|-
| hävøtonki
| pini jo (kon)
|-
| hävøtut
| jo (pini)
|-
| hävøtutka
| jo ala jo?
|-
| helim
| ijo noka nanpa 2
|-
| hij
| ona mije
|-
| hijsä
| ona mije mute
|-
| höpeel
| weka tan nanpa
|-
| hørvigtä
| ma lawa lili
|-
| huignä
| pilin
|-
| huignon
| pini pilin
|-
| huigør
| lon tenpo pilin
|-
| huignut
| pini pilin mute
|-
| Hutieku
| tenpo mun nanpa tu tu
|-
| hvam
| ijo noka nanpa 5
|-
| hvassevni
| ijo noka nanpa 1
|-
| hvildønil
| pini utala / pini sona
|-
| hvildenak
| pini utala (ante)
|-
| hvismut
| ijo noka nanpa 83
|-
| hvolvram
| ijo noka nanpa 74
|-
| i
| en / lon
|-
| ik
| mi
|-
| indim
| ijo noka nanpa 49
|-
| intro
| kama sona
|-
| iod
| ijo noka nanpa 53
|-
| iridim
| ijo noka nanpa 77
|-
| Iskti
| ma Isilan
|-
| Jaakot
| nimi Jacob
|-
| jen
| ijo noka nanpa 26
|-
| Kaans
| musi utala Olinpi
|-
| Kaansä
| sona sin pi tenpo ni
|-
| kaantoria
| lupa tawa
|-
| kædmin
| ijo noka nanpa 48
|-
| kälim
| ijo noka nanpa 19
|-
| kælsim
| ijo noka nanpa 20
|-
| Kronøn
| mani suli pi ma Pasikija
|-
| karaigpuim
| ijo noka nanpa 17
|-
| Kemevniukæv
| nimi pi wan ijo
|-
| kiesel
| ijo noka nanpa 14
|-
| kohnäkijke
| ma pi jan lawa suli
|-
| köhl
| ijo noka nanpa 6
|-
| köhvolt
| ijo noka nanpa 27
|-
| kölm
| tu wan
|-
| kölma
| nanpa tu wan
|-
| kopiveuræktä
| ken pi sitelen ijo
|-
| köpønikim
| ijo noka nanpa 112
|-
| krom
| ijo noka nanpa 24
|-
| krypton
| ijo noka nanpa 36
|-
| kupar
| ijo noka nanpa 29
|-
| kvæløvni
| ijo noka nanpa 7
|-
| kvøna
| meli
|-
| lantan
| ijo noka nanpa 57
|-
| lantaniden
| kulupu ijo noka nanpa 57-71
|-
| lawrencim
| ijo noka nanpa 103
|-
| läänton
| ma mute
|-
| Lækvogøn
| tomo suli Lækvogøn pi ma Pasikija
|-
| liskhiede
| sona tenpo pini
|-
| litim
| ijo noka nanpa 3
|-
| livermorim
| ijo noka nanpa 116
|-
| lutisim
| ijo noka nanpa 71
|-
| magnesim
| ijo noka nanpa 12
|-
| mågan
| ijo noka nanpa 25
|-
| meitnerim
| ijo noka nanpa 109
|-
| mendelevim
| ijo noka nanpa 101
|-
| mit
| poka
|-
| molybdon
| ijo noka nanpa 42
|-
| nátrim
| ijo noka nanpa 11
|-
| næptunim
| ijo noka nanpa 93
|-
| nætugåm
| ilo linja
|-
| negen
| nanpa luka tu tu
|-
| negena
| nanpa luka tu tu (nanpa)
|-
| neodym
| ijo noka nanpa 60
|-
| neon
| ijo noka nanpa 10
|-
| nikl
| ijo noka nanpa 28
|-
| niobim
| ijo noka nanpa 41
|-
| Njørdrir
| nimi Njord
|-
| nobelim
| ijo noka nanpa 102
|-
| Norije
| ma Nosiki
|-
| Nölaig
| tenpo suno pi jan Jesu
|-
| Nådene
| kulupu ma Nosen
|-
| og
| anu
|-
| oir
| ijo noka nanpa 79
|-
| op
| sewi
|-
| paasi
| lipu tawa ma ante
|-
| pälladim
| ijo noka nanpa 46
|-
| platina
| ijo noka nanpa 78
|-
| pliu
| ijo noka nanpa 82
|-
| plutonim
| ijo noka nanpa 94
|-
| pólonim
| ijo noka nanpa 84
|-
| praseodym
| ijo noka nanpa 59
|-
| promeþim
| ijo noka nanpa 61
|-
| protaktim
| ijo noka nanpa 91
|-
| raidim
| ijo noka nanpa 88
|-
| raidon
| ijo noka nanpa 86
|-
| ræktäinøn
| wawa jan
|-
| reijnim
| ijo noka nanpa 75
|-
| rhodim
| ijo noka nanpa 45
|-
| röntgenim
| ijo noka nanpa 111
|-
| røkæpænin
| ijo pini tawa jan
|-
| ruþanim
| ijo noka nanpa 44
|-
| ruhvdim
| ijo noka nanpa 37
|-
| rutherfordim
| ijo noka nanpa 104
|-
| samarim
| ijo noka nanpa 62
|-
| seaborgim
| ijo noka nanpa 106
|-
| seen
| luka luka
|-
| seena
| nanpa luka luka
|-
| seit
| luka tu
|-
| seita
| nanpa luka tu
|-
| selen
| ijo noka nanpa 34
|-
| side
| lipu linja
|-
| sigtaal
| lukin (ante)
|-
| sigtäel
| lukin
|-
| sij
| ona meli
|-
| sijsä
| ona meli mute
|-
| sink
| ijo noka nanpa 30
|-
| sirim
| ijo noka nanpa 58
|-
| sirkon
| ijo noka nanpa 40
|-
| sisim
| ijo noka nanpa 55
|-
| skandim
| ijo noka nanpa 21
|-
| stovning
| tomo pi pana sona
|-
| strontim
| ijo noka nanpa 38
|-
| surøvni
| ijo noka nanpa 8
|-
| svæv
| ijo noka nanpa 16
|-
| Sverije
| ma Wensa
|-
| søg
| alasa sona
|-
| søgall
| alasa sona mute
|-
| søgoa!
| o alasa sona!
|-
| søs
| luka wan
|-
| søsa
| nanpa luka wan
|-
| tæknitim
| ijo noka nanpa 43
|-
| tallim
| ijo noka nanpa 81
|-
| tantalum
| ijo noka nanpa 73
|-
| teillurim
| ijo noka nanpa 52
|-
| terbim
| ijo noka nanpa 65
|-
| t'hävøtig
| kama jo (insä)
|-
| t'hävøton
| pini jo (insä)
|-
| t'hävøtut
| jo (insä)
|-
| tijv
| luka
|-
| tijva
| nanpa luka
|-
| tin
| ijo noka nanpa 50
|-
| titanim
| ijo noka nanpa 22
|-
| t'västät
| weka e jaki tan sijelo ona
|-
| t'västätig
| kama weka e jaki tan sijelo ona
|-
| t'västäton
| pini weka e jaki tan sijelo ona
|-
| t'västätør
| lon tenpo weka e jaki tan sijelo ona
|-
| t'västätut
| pini weka e jaki tan sijelo ona mute
|-
| um
| tawa
|-
| ununoctium
| ijo noka nanpa 118
|-
| ununtrium
| ijo noka nanpa 113
|-
| ununpentium
| ijo noka nanpa 115
|-
| ununseptium
| ijo noka nanpa 117
|-
| uraanim
| ijo noka nanpa 92
|-
| utijmä
| tenpo
|-
| Vaijskä
| ma Pasikija
|-
| Vaijskäskhä
| toki Pasiki
|-
| vänadim
| ijo noka nanpa 23
|-
| västäel
| weka e jaki
|-
| västäon
| pini weka e jaki
|-
| västør
| lon tenpo weka e jaki
|-
| Væriskøn
| ma Pewi
|-
| vå
| tu tu
|-
| vía
| nanpa tu tu
|-
| verde
| ma ale
|-
| vesegisien
| jan pi kama lukin
|-
| vigtigæn
| suli
|-
| Vinlant
| ma Sumi
|-
| vluor
| ijo noka nanpa 9
|-
| Vølkomosinki
| kama pona
|-
| vonnä
| wile pona
|-
| vør
| mi mute
|-
| vosvå
| ijo noka nanpa 15
|-
| vrankim
| ijo noka nanpa 87
|-
| vrim
| wawa
|-
| vrimlug
| wawa ala
|-
| vrimlugling
| kepeken wawa ala
|-
| vrimö
| pana e wawa
|-
| vrimögølskä
| ijo pi pana wawa
|-
| vrimögølskäaþ
| ijo pi pana wawa nanpa wan
|-
| vrimögølskäling
| kepeken pana wawa
|-
| vrimögølskälingaþ
| kepeken pana wawa nanpa wan
|-
| vrimögølskälingur
| kepeken pana wawa mute
|-
| vrimögølskäur
| ijo pi pana wawa mute
|-
| vrimskä
| wawa
|-
| vrimskäaþ
| wawa nanpa wan
|-
| vrimskäling
| kepeken wawa
|-
| vrimskälingaþ
| kepeken wawa nanpa wan
|-
| vrimskälingur
| kepeken wawa mute
|-
| vrimskäur
| wawa mute
|-
| vrimvå
| wawa mute mute
|-
| vrimvåling
| kepeken wawa mute mute
|-
| Webe
| ilo linja (tenpo open)
|-
| xenon
| ijo noka nanpa 54
|-
| ytterbim
| ijo noka nanpa 70
|-
| yttrim
| ijo noka nanpa 39
|-
| þi
| ni
|-
| þorim
| ijo noka nanpa 90
|}
==tan sona==
{{sona pi tan sona}}
{{toki sin}}
[[kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin]]
{{DEFAULTSORT:Pasiki, toki}}
4igupbgdgpep5ei6sac08du6auzl7lk
ilo Jutu
0
2392
67136
66150
2026-06-14T00:31:56Z
Zhou20120904
5624
mi ante e nnp la ona li ante lon tenpo suno ale
67136
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:YouTube Logo 2017.svg|alt=|thumb|sitelen pi ilo Jutu]]
{{nimi ijo|'''ilo Jutu''' anu '''ilo Jutupu'''|YouTube|toki Inli|ipa=[juːt(j)uːb]}} li ilo pi [[sitelen tawa]] lon [[ilo sona]]. ona la jan li ken pana e sitelen tawa li ken lukin e [[sitelen tawa]]. ona li open lon tenpo sike 2005 <small>(MAL[[nasin nanpa pona|<sup>[nnp]</sup>]])</small>. mama ona li {{nimi ijo|jan Si Sen|Steve Chen}} li {{nimi ijo|jan Sate Uli|Chad Hurley}} li {{nimi ijo|jan Sawe Kalin|Jared Karim}}. [[kulupu Kukele]] li esun li kama jo e ona lon tenpo sike nanpa 2006 <small>(MA</small><small>LW[[nasin nanpa pona|<sup>[nnp]</sup>]])</small>. nanpa pi jan kama la ona li lipu ilo nanpa tu lon ma ale (nanpa wan li [[kulupu Kuko|ilo Kuko]]).
lon ma ale la, jan mute en kulupu mute li kepeken e ilo Jutu tan ona wile pana e sitelen tawa. ni la sitelen tawa pi toki mute li lon ilo Jutu. tenpo suno ni li tenpo suno nanpa {{#expr: floor(({{#time:U}} - {{#time:U|2005-02-14}}) div 86400) }} <small>(</small><small>{{o nnp|{{formatnum:{{#expr: floor(({{#time:U}} - {{#time:U|2005-02-14}}) div 86400) }}|R}}|nasin=poka}}</small><small>)</small> tan kama lon ona.
==nimi tawa==
*[https://www.youtube.com/ YouTube.com]
[[kulupu:lipu ilo]]
[[kulupu:sitelen tawa]]
fa4gys21o1v8rlgykhysh94cmoszxz1
kiwen en lipu en ilo kipisi
0
3290
67166
54368
2026-06-14T05:57:17Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[kiwen en ilo kipisi en lipu]]" tawa lipu "[[kiwen en lipu en ilo kipisi]]"
54368
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable" style="float:right; margin-left:0.8em; clear:right;"
| colspan="2" |[[sitelen:Rock-paper-scissors.svg|frameless]]
|-
|'''nasin'''
|[[musi luka]]
|-
|'''jan musi'''
|tu (anu mute)
|-
|'''tenpo pali'''
|ala
|-
|'''tenpo musi'''
|lili
|-
|'''ijo pi nasin ale'''
|suli
|}
musi "'''kiwen en ilo kipisi en lipu'''" li [[musi]] [[luka]]. ona li musi kepeken [[ken]]. tenpo pini la jan pi [[ma Sonko]] li pali e ona. tenpo pini la ona li tawa [[ma Nijon]]. taso tenpo ni la, jan pi [[ma ale]] li musi e ona.
{{lipu Wikinanpa|Q106631}}
== nasin musi<ref name=":0">[https://m.ximalaya.com/ask/q9178713]</ref> ==
tenpo mute la, jan tu li musi. taso jan mute li ken musi. jan musi li pana e wan pi sijelo luka lon tenpo sama. tenpo tu wan la, ona li pana e sijelo lon tenpo sama kepeken luka ona. ni li lawa musi: sijelo li sama la, jan ala li kama nanpa wan; jan tu o musi sin. sijelo li ante la, ona li utala kepeken nasin ni:
* lipu li selo e kiwen
* ilo kipisi li tu e lipu
* kiwen li pakala e ilo kipisi
jan pi sijelo sewi li sewi, anu li kama jo e nanpa pona.
sijelo ale li sewi tawa sijelo wan, li anpa tawa sijelo ante. ni la, sijelo ala li pona nanpa wan.
== pona ona ==
tenpo mute la jan li ilo e musi "kiwen en ilo kipisi en lipu" tawa pini e utala, anu tawa lawa e nasin kulupu.
== nasin pali pi kiwen en ilo kipisi en lipu ==
jan li kepeken luka li pali e [[kiwen]] anu [[ilo kipisi]] anu [[lipu]] lon tenpo sama.
* [[sitelen:SssStein.jpg|32px]] '''kiwen''' ― palisa luka ale li lon insa luka
* [[sitelen:SssPapier.jpg|32px]] '''lipu''' ― palisa ale li lon ala insa luka, li lon poka pi ona sama
* [[sitelen:SssSchere.jpg|32px]] '''ilo kipisi''' ― palisa pi suli poka li nanpa wan la, palisa nanpa tu en palisa nanpa tu wan taso li lon ala insa luka.
<gallery>
sitelen:Rock-paper-scissors (rock).png|kiwen
sitelen:Rock-paper-scissors (scissors).png|ilo kipisi
sitelen:Rock-paper-scissors (paper).png|lipu
</gallery>[[File:Mushi-ken (虫拳), Japanese rock-paper-scissors variant, from the Kensarae sumai zue (1809).jpg|thumb|sitelen pi musi "kiwen en ilo kipisi en lipu" lon [[ma Nijon]]. nasin ni li sama ala musi "kiwen en ilo kipisi en lipu". ona li musi "pipi en akesi en akesi linja".]]
== tenpo pini ==
musi ni li tan [[ma Sonko]]. jan pi ma Sonko li musi e ona lon tenpo mute. ni li sitelen lon {{nimi ijo|lipu Usasu|五雜組 (五雜俎)|toki Sonko||ipa=}}<ref name=":0" />. jan pi ma Sonko li pana e nimi {{nimi ijo|Sosilin|手勢令|toki Sonko||ipa=}} anu 石头剪刀布 (tenpo ni) tawa musi ni<ref name=":0" />. tenpo pini la, jan pi ma Sonko li pana e ona tawa [[ma Nijon]]. nimi ona lon [[ma Nijon]] li {{nimi ijo|Tsan Ken|じゃんけん|toki Nijon||ipa=}} anu {{nimi ijo|Intsan|いんじゃん|toki Nijon||ipa=}} anu {{nimi ijo|Sankenpon|じゃんけんぽん/jankenpon|toki Nijon}}. ma ni la musi li kama sijelo pi tenpo lon, kin tenpo sike ale pi nanpa 20 pi open la musi ni li tawa [[ma|ma ale]]<ref name=":0" />. [[toki Inli]] la, ona li {{nimi ijo|Losanpo|Roshambo|toki Inli}}
==sona namako==
* nasin utala ni li lon musi ante kin. [[musi Pokemon]] la, wawa seli li pakala pona e soweli kasi, taso wawa kasi li pakala pona e soweli telo, taso wawa telo li pakala pona e soweli seli.
== tan sona ==
[[kulupu:lipu pona]]
<references />{{lipu pona}}
5quiyw88yhi5eg0nxwwx7d6bqgh7bd7
67170
67166
2026-06-14T05:57:37Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
67170
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable" style="float:right; margin-left:0.8em; clear:right;"
| colspan="2" |[[sitelen:Rock-paper-scissors.svg|frameless]]
|-
|'''nasin'''
|[[musi luka]]
|-
|'''jan musi'''
|tu (anu mute)
|-
|'''tenpo pali'''
|ala
|-
|'''tenpo musi'''
|lili
|-
|'''ijo pi nasin ale'''
|suli
|}
musi "'''kiwen en lipu en ilo kipisi'''" li [[musi]] [[luka]]. ona li musi kepeken [[ken]]. tenpo pini la jan pi [[ma Sonko]] li pali e ona. tenpo pini la ona li tawa [[ma Nijon]]. taso tenpo ni la, jan pi [[ma ale]] li musi e ona.
{{lipu Wikinanpa|Q106631}}
== nasin musi<ref name=":0">[https://m.ximalaya.com/ask/q9178713]</ref> ==
tenpo mute la, jan tu li musi. taso jan mute li ken musi. jan musi li pana e wan pi sijelo luka lon tenpo sama. tenpo tu wan la, ona li pana e sijelo lon tenpo sama kepeken luka ona. ni li lawa musi: sijelo li sama la, jan ala li kama nanpa wan; jan tu o musi sin. sijelo li ante la, ona li utala kepeken nasin ni:
* lipu li selo e kiwen
* ilo kipisi li tu e lipu
* kiwen li pakala e ilo kipisi
jan pi sijelo sewi li sewi, anu li kama jo e nanpa pona.
sijelo ale li sewi tawa sijelo wan, li anpa tawa sijelo ante. ni la, sijelo ala li pona nanpa wan.
== pona ona ==
tenpo mute la jan li ilo e musi "kiwen en ilo kipisi en lipu" tawa pini e utala, anu tawa lawa e nasin kulupu.
== nasin pali pi kiwen en ilo kipisi en lipu ==
jan li kepeken luka li pali e [[kiwen]] anu [[ilo kipisi]] anu [[lipu]] lon tenpo sama.
* [[sitelen:SssStein.jpg|32px]] '''kiwen''' ― palisa luka ale li lon insa luka
* [[sitelen:SssPapier.jpg|32px]] '''lipu''' ― palisa ale li lon ala insa luka, li lon poka pi ona sama
* [[sitelen:SssSchere.jpg|32px]] '''ilo kipisi''' ― palisa pi suli poka li nanpa wan la, palisa nanpa tu en palisa nanpa tu wan taso li lon ala insa luka.
<gallery>
sitelen:Rock-paper-scissors (rock).png|kiwen
sitelen:Rock-paper-scissors (scissors).png|ilo kipisi
sitelen:Rock-paper-scissors (paper).png|lipu
</gallery>[[File:Mushi-ken (虫拳), Japanese rock-paper-scissors variant, from the Kensarae sumai zue (1809).jpg|thumb|sitelen pi musi "kiwen en ilo kipisi en lipu" lon [[ma Nijon]]. nasin ni li sama ala musi "kiwen en ilo kipisi en lipu". ona li musi "pipi en akesi en akesi linja".]]
== tenpo pini ==
musi ni li tan [[ma Sonko]]. jan pi ma Sonko li musi e ona lon tenpo mute. ni li sitelen lon {{nimi ijo|lipu Usasu|五雜組 (五雜俎)|toki Sonko||ipa=}}<ref name=":0" />. jan pi ma Sonko li pana e nimi {{nimi ijo|Sosilin|手勢令|toki Sonko||ipa=}} anu 石头剪刀布 (tenpo ni) tawa musi ni<ref name=":0" />. tenpo pini la, jan pi ma Sonko li pana e ona tawa [[ma Nijon]]. nimi ona lon [[ma Nijon]] li {{nimi ijo|Tsan Ken|じゃんけん|toki Nijon||ipa=}} anu {{nimi ijo|Intsan|いんじゃん|toki Nijon||ipa=}} anu {{nimi ijo|Sankenpon|じゃんけんぽん/jankenpon|toki Nijon}}. ma ni la musi li kama sijelo pi tenpo lon, kin tenpo sike ale pi nanpa 20 pi open la musi ni li tawa [[ma|ma ale]]<ref name=":0" />. [[toki Inli]] la, ona li {{nimi ijo|Losanpo|Roshambo|toki Inli}}
==sona namako==
* nasin utala ni li lon musi ante kin. [[musi Pokemon]] la, wawa seli li pakala pona e soweli kasi, taso wawa kasi li pakala pona e soweli telo, taso wawa telo li pakala pona e soweli seli.
== tan sona ==
[[kulupu:lipu pona]]
<references />{{lipu pona}}
cq0pc154s1s4hvzxjnb57nvfxdeghn0
jan Epawan Linkan
0
3296
67158
63696
2026-06-14T05:36:46Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[jan Epajan Linkan]]" tawa lipu "[[jan Epawan Linkan]]"
63696
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona jan|
| nimi jan = jan Epajan Linkan
| nimi mama = Abraham Lincoln
| sitelen = [[sitelen:Abraham Lincoln O-77 matte collodion print.jpg|250px]]<br>jan Epajan Linkon lon tenpo sike 1863
| kalama =
| ma = ma Mewika
| pali = [[jan lawa]]
| ma pi kama lon = [[ma Kentaki]] lon [[ma Mewika]]
| tenpo sike pi kama lon =
| ma moli = [[ma tomo Sisi]]
| tenpo sike moli =
| kulupu =
| jan olin =
| mama =
| jan lili =
| kulupu mama =
| sitelen nimi = [[sitelen:Abraham Lincoln 1862 signature.svg|200px]]
|jan li sona e ona tan=ona li pana e ken tawa jan pimeja|tenpo pi kama lon=tenpo sike nanpa 1809|tenpo moli=tenpo sike nanpa 1865}}
{{nimi ijo|'''jan Epajan Linkan''' anu '''jan Epawan Linkan'''|Abraham Lincoln|toki Inli}} li [[jan lawa]] nanpa 16 pi [[ma Mewika]]. [[utala kipisi pi ma Mewika]] la, ona li jan lawa. ona li kama lon [[ma Kentaki]].
==utala kipisi pi ma Mewika==
tenpo pini la, ma lili pi [[ma Mewika]] seli li wile e ni: jan li [[jo jan|ken jo]] e jan pimeja. taso, ma lili pi ma Mewika lete li wile ala e ni. kulupu lawa pi ma Mewika li kipisi tan ni. jan lawa la, jan pi ma lili lete li anu e jan Linkan. jan Linkan li wile ala e ma tu. tenpo sike nanpa 1861 la, ma lili pi ma Mewika seli li kipisi e ma, li mama e ma lawa sin. ma tu li utala.
tenpo utala la, jan Linkan li pali e {{nimi ijo|[[lipu lawa pi weka jo jan]]|Emancipation Proclamation|toki Inli}}. tenpo sike kama nanpa tu tu la, utala li pini. ma tu li kama wan. tan ni la, {{nimi ijo|[[jan Son Wi Pu]]|John Wilkes Booth|toki Inli}} li moli e jan Linkan lon tenpo sike nanpa 1865.
{{DEFAULTSORT:Epajan Linkon}}
[[kulupu:jan lawa pi ma Mewika]]
[[kulupu:tenpo sike nanpa 1865 la jan li moli]]
[[kulupu:tenpo sike nanpa 1809 la jan li kama lon]]
onjb50bar4jei15ltjir42dtdlzeufe
jan Ni Anson
0
3300
67130
63561
2026-06-13T18:45:33Z
Kasisin
5103
jan Kasisin li ante e nimi pi lipu "[[jan Nije Anson]]" tawa lipu "[[jan Ni Anson]]"
63561
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona jan
|nimi jan=jan Nije Anson
|nimi mama=Neil Armstrong
|sitelen=[[sitelen:Neil Armstrong pose.jpg|194x240px]]
|kalama=
|ma=ma Mewika
|pali=jan pi tawa mun
|ma pi kama lon=[[ma Owajo]] lon ma Mewika
|tenpo sike pi kama lon=tenpo sike nanpa 1930
|ma moli=[[ma Owajo]] lon ma Mewika
|tenpo sike moli=tenpo sike nanpa 2012}}
'''jan Nije Anson''' ''<small>([[toki Inli]]: Neil Armstrong)</small>'' li [[jan pi tawa mun]] tan [[ma Mewika]]. tenpo sike nanpa 1969 la, ona li jan nanpa wan lon [[mun poka]]. ona en [[jan Pa Aten]] en [[jan Make Kolin]] li jan pi [[kulupu mun Apolo nanpa 11]]. kulupu ni li tawa [[mun poka]] kepeken [[tomo tawa mun]] Satun nanpa luka.
{{DEFAULTSORT:Nije Anson, jan}}
[[kulupu:jan pi tawa mun]]
kysi0ydqypabzqytqhrjzms7w7kuggv
ma tomo Lekenpu
0
3433
67120
28251
2026-06-13T13:39:51Z
Modahabbab
293
67120
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona ma|
| nimi ma = ma tomo Lekenpu
| nimi mama = Regensburg
| ma = ma tomo
| sitelen = [[sitelen:2019-08-02 Regensburg, Germany.jpg|310px]]
| toki pi anpa sitelen =
| len ma = [[sitelen:Flagge Regensburg.svg|120px]]
| sitelen lawa = [[sitelen:Wappen Regensburg.svg|120px]]
| ma suli = [[ma Tosi]]
| nasin sewi =
| jan lawa =
| tenpo open = tenpo sike 179
| mani = [[mani Elo]]
| tenpo = UTC+1
| sitelen ma = [[sitelen:Karte regensburg in deutschland.png|200px]]
| toki anpa pi sitelen ma = ma tomo Lekenpu lon ma Tosi
| lipu ilo = https://www.regensburg.de/
| ma lili = ma Pajan
}}
{{nimi ijo|'''ma tomo Lekenpu''' |Regensburg|toki Tosi}} li ma tomo lon [[ma Tosi]] lon [[ma Pajan]] lon [[poka open pi open suno]] pi [[nasin telo Tona]]. ona li jo e [[nasin kiwen lon sewi pi nasin telo]] e [[tomo sewi pi sewi Peta|tomo sewi pi jan Petu sewi]].
ma tomo Lekenpu li sin ala. lon la [[ma Loma pi tenpo pini|kulupu Loma]] li pali e ma tomo awen lon tenpo sike 179. tenpo open la ona li jo e nimi ni: {{nimi ijo|ma tomo Kasa Lekina|Castra Regina|toki Lasina||ipa=}}.
{{lili ike}}
{{DEFAULTSORT:Lekenpu}}
[[kulupu:ma tomo pi ma Tosi]]
45j0y6h2yqkinvrovno42trux2xsvfq
soweli Wini Pu
0
4180
67128
31296
2026-06-13T18:18:01Z
Kasisin
5103
mi pona lili e nasin toki.
67128
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Winnie-the-Pooh 20-2.png|thumb|243x243px|sitelen pi soweli Wini Pu pi jan Ene Sepa.]]
{{nimi ijo|'''soweli Wini Pu'''|Winnie-the-Pooh|toki Inli}} li soweli pi lon ala tan lipu pi [[jan Alan Milen|jan Alan Alesanta Min]]. [[jan Ene Sepa]] li sitelen e ona. soweli Wini Pu li pona mute tawa jan. ona li pona li sona ala. pali lipu en [[ko suwi jelo]] li pona tawa ona.
==pali==
[[sitelen:Harry Colebourne and Winnie.jpg|left|thumb|202x202px|[[soweli Winipe]]]]
[[jan Kitopa Milen|jan Kitopa Opin Min]] li jan lili pi jan Alan Min. tenpo sike nanpa 1921 la, jan Alan li pana e soweli ilo tawa jan Kitopa. jan Kitopa li nimi {{nimi ijo|«Etuwa»|Edward Bear|toki Inli}} e ona. jan Kitopa li lukin e [[soweli Winipe]] lon [[tomo soweli]] pi [[ma tomo Lontan]]. soweli Etuwa li kama jo e nimi {{nimi ijo|«Wini»|Winnie|toki Inli}}. jan Alan li nimi e soweli ilo pi jan Kitopa «Wini Pu». «Pu» li nimi [[waso]]. jan Kitopu li pana e moku tawa waso ni<ref>{{tan sona|tan="How Winnie-the-Pooh Got His Name"|linja=https://time.com/4070681/winnie-the-pooh-history/|jan=jan Merrill Fabry|kulupu toki=Time|tenpo=tenpo suno nanpa 14, tenpo mun nanpa 10, tenpo sike 2015|toki tan=toki Inli}}</ref>.
==soweli Wini Pu li lon lipu pi jan Alan Min==
soweli Wini Pu lon lipu pi jan Alan Min: {{nimi ijo|lipu "tenpo pini la, mi mute li lili"|When We Were Very Young|toki Inli}} (1924) en {{nimi ijo|lipu "Wini Pu"|Winnie-the-Pooh|toki Inli}} (1926) en
{{nimi ijo|lipu "tenpo ni la, mi mute li 6 tenpo sike"|Now We Are Six|toki Inli}} (1927) en {{nimi ijo|lipu "tomo li lon ma Pu"|The House at Pooh Corner|toki Inli}} (1928).
jan Kitopa Opin li jo e soweli ilo mute lon lipu pi jan Alan: soweli Wini Pu en soweli lili en soweli tawa en soweli Kena en soweli Lu en soweli wawa linja. waso sona en soweli pi kute suli li lon [[ma pi kasi suli]].
<gallery mode="nolines" widths="160" heights="160" caption="sitelen pi jan Enest Sepat">
sitelen:Winnie-the-Pooh 084-1.png|jan Kitopa Opin
sitelen:Winnie-the-Pooh 166-3.png|soweli lili
sitelen:Winnie-the-Pooh 166-1.png|soweli tawa
sitelen:Winnie-the-Pooh 66 (cropped).png|waso sona
sitelen:Winnie-the-Pooh 168.png|soweli Kena en soweli Lu
sitelen:Winnie-the-Pooh 45-2.png|soweli pi kute suli
sitelen:Pooh meets Tigger, illustration by EH Shepard.gif|soweli wawa linja
</gallery>
==soweli Wini Pu li lon lipu ante==
[[sitelen:The original Winnie the Pooh toys.jpg|thumb|243x243px|soweli ilo pi jan Kitopa Opin Min]]
jan mute li ante toki e lipu pi jan Alan. tenpo sike nanpa 2009 la, jan Tavi Penetiktu li pali e {{nimi ijo|lipu "kama sin lon ma pi kasi suli"|Return to the Hundred Acre Wood|toki Inli}}. lipu ni li awen pi lipu pi jan Alan.
==soweli Wini Pu li lon sitelen tawa==
[[sitelen:Winnie the Pooh (Hollywood Walk of Fame).jpg|left|thumb|210x210px|sitelen pi soweli Wini Pu li lon nasin wawa pi ma tomo Losansele]]
[[kulupu Sinsi]] pi [[ma Mewika]] li pali e [[sitelen tawa]] mute pi soweli Wini Pu. {{nimi ijo|[[kulupu Sojumupin]]|Союзмультфильм|toki Lusi}} pi [[ma Sesesele]] li pali e tu wan sitelen tawa. soweli Wini Pu li lon sitelen tawa ante.
== wawa ==
jan Me Kenesi pi kulupu ''The Guardian'' li pilin e ni: jan mute li sona e soweli Wini Pu, jan mute li sona ala e soweli ante lon lipu<ref>{{tan sona|tan=Winnie-the-Pooh heads to V&A for big winter exhibition|linja=https://www.theguardian.com/books/2017/sep/03/winnie-the-pooh-heads-to-va-for-big-winter-exhibition|jan=jan Maev Kennedy|kulupu toki=The Guardian|tenpo=tenpo suno nanpa 3, tenpo mun nanpa 9, tenpo sike 2017}}</ref>. kulupu ''Forbes'' li pilin e ni: soweli Wini Pu li suli, ona li pana e [[mani]] mute<ref>{{tan sona|tan="Top-Earning Fictional Characters"|linja=https://www.forbes.com/2003/09/25/cx_al_fictionalslide.html?sh=34a67e0e23e7|kulupu toki=Forbes|tenpo=tenpo suno nanpa 25, tenpo mun nanpa 9, tenpo sike 2003}}</ref>. tenpo sike nanpa 2006 la, sitelen pi soweli Wini Pu li lon [[nasin wawa]] pi [[ma tomo Losansele]]<ref>{{tan sona|tan="Winnie the Pooh"|linja=https://walkoffame.com/winnie-the-pooh/|kulupu toki=walkoffame.com|toki tan=toki Inli}}</ref>
== lipu ==
* [https://github.com/stefichjo/toki-pona/blob/master/musi/soweli-wini-pu/lipu.md soweli Wini Pu en jan pi ale ale ale]
* [https://winniethepooh.disney.com/ soweli Wini Pu] lon lipu pi kulupu Sinsi
==tan sona==
<references />
{{lipu pona}}
[[kulupu:lipu pona]]
[[kulupu:soweli]]
{{DEFAULTSORT:Wini Pu, soweli}}
[[kulupu:soweli pi lon ala]]
1u3i8e3arinqg26zg91cni9rer3avmp
67129
67128
2026-06-13T18:31:57Z
Kasisin
5103
67129
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Winnie-the-Pooh 20-2.png|thumb|243x243px|sitelen pi soweli Wini Pu pi jan Ene Sepa.]]
{{nimi ijo|'''soweli Wini Pu'''|Winnie-the-Pooh|toki Inli}} li soweli pi lon ala tan lipu pi [[jan Alan Milen|jan Alan Alesanta Min]]. [[jan Ene Sepa]] li sitelen e ona. soweli Wini Pu li pona mute tawa jan. ona li pona li sona ala. pali lipu en [[ko suwi jelo]] li pona tawa ona.
==pali==
[[sitelen:Harry Colebourne and Winnie.jpg|left|thumb|202x202px|[[soweli Winipe]]]]
[[jan Kitopa Milen|jan Kitopa Opin Min]] li jan lili pi jan Alan Min. tenpo sike nanpa 1921 la, jan Alan li pana e soweli ilo tawa jan Kitopa. jan Kitopa li nimi {{nimi ijo|«Etuwa»|Edward Bear|toki Inli}} e ona. jan Kitopa li lukin e [[soweli Winipe]] lon [[tomo soweli]] pi [[ma tomo Lontan]]. soweli Etuwa li kama jo e nimi {{nimi ijo|«Wini»|Winnie|toki Inli}}. jan Alan li nimi e soweli ilo pi jan Kitopa «Wini Pu». «Pu» li nimi [[waso]]. jan Kitopu li pana e moku tawa waso ni<ref>{{tan sona|tan="How Winnie-the-Pooh Got His Name"|linja=https://time.com/4070681/winnie-the-pooh-history/|jan=jan Merrill Fabry|kulupu toki=Time|tenpo=tenpo suno nanpa 14, tenpo mun nanpa 10, tenpo sike 2015|toki tan=toki Inli}}</ref>.
==soweli Wini Pu li lon lipu pi jan Alan Min==
soweli Wini Pu lon lipu pi jan Alan Min: {{nimi ijo|lipu "tenpo pini la, mi mute li lili mute"|When We Were Very Young|toki Inli}} (1924) en {{nimi ijo|lipu "Wini Pu"|Winnie-the-Pooh|toki Inli}} (1926) en
{{nimi ijo|lipu "tenpo ni la, mi mute li tenpo sike 6"|Now We Are Six|toki Inli}} (1927) en {{nimi ijo|lipu "tomo lon ma Pu"|The House at Pooh Corner|toki Inli}} (1928).
jan Kitopa Opin li jo e soweli ilo mute lon lipu pi jan Alan: soweli Wini Pu en soweli lili en soweli tawa en soweli Kena en soweli Lu en soweli wawa linja. waso sona en soweli pi kute suli li lon [[ma pi kasi suli]].
<gallery mode="nolines" widths="160" heights="160" caption="sitelen pi jan Enest Sepat">
sitelen:Winnie-the-Pooh 084-1.png|jan Kitopa Opin
sitelen:Winnie-the-Pooh 166-3.png|soweli lili
sitelen:Winnie-the-Pooh 166-1.png|soweli tawa
sitelen:Winnie-the-Pooh 66 (cropped).png|waso sona
sitelen:Winnie-the-Pooh 168.png|soweli Kena en soweli Lu
sitelen:Winnie-the-Pooh 45-2.png|soweli pi kute suli
sitelen:Pooh meets Tigger, illustration by EH Shepard.gif|soweli wawa linja
</gallery>
==soweli Wini Pu li lon lipu ante==
[[sitelen:The original Winnie the Pooh toys.jpg|thumb|243x243px|soweli ilo pi jan Kitopa Opin Min]]
jan mute li ante toki e lipu pi jan Alan. tenpo sike nanpa 2009 la, jan Tavi Penetiktu li pali e {{nimi ijo|lipu "kama sin lon ma pi kasi suli"|Return to the Hundred Acre Wood|toki Inli}}. lipu ni li awen pi lipu pi jan Alan.
==soweli Wini Pu li lon sitelen tawa==
[[sitelen:Winnie the Pooh (Hollywood Walk of Fame).jpg|left|thumb|210x210px|sitelen pi soweli Wini Pu li lon nasin wawa pi ma tomo Losansele]]
[[kulupu Sinsi]] pi [[ma Mewika]] li pali e [[sitelen tawa]] mute pi soweli Wini Pu. {{nimi ijo|[[kulupu Sojumupin]]|Союзмультфильм|toki Lusi}} pi [[ma Sesesele]] li pali e sitelen tawa tu wan. soweli Wini Pu li lon sitelen tawa ante.
== wawa ==
jan Me Kenesi pi kulupu ''The Guardian'' li pilin e ni: jan mute li sona e soweli Wini Pu, jan mute li sona ala e soweli ante lon lipu<ref>{{tan sona|tan=Winnie-the-Pooh heads to V&A for big winter exhibition|linja=https://www.theguardian.com/books/2017/sep/03/winnie-the-pooh-heads-to-va-for-big-winter-exhibition|jan=jan Maev Kennedy|kulupu toki=The Guardian|tenpo=tenpo suno nanpa 3, tenpo mun nanpa 9, tenpo sike 2017}}</ref>. kulupu ''Forbes'' li pilin e ni: soweli Wini Pu li suli, ona li pana e [[mani]] mute<ref>{{tan sona|tan="Top-Earning Fictional Characters"|linja=https://www.forbes.com/2003/09/25/cx_al_fictionalslide.html?sh=34a67e0e23e7|kulupu toki=Forbes|tenpo=tenpo suno nanpa 25, tenpo mun nanpa 9, tenpo sike 2003}}</ref>. tenpo sike nanpa 2006 la, sitelen pi soweli Wini Pu li lon [[nasin wawa]] pi [[ma tomo Losansele]]<ref>{{tan sona|tan="Winnie the Pooh"|linja=https://walkoffame.com/winnie-the-pooh/|kulupu toki=walkoffame.com|toki tan=toki Inli}}</ref>
== lipu ==
* [https://github.com/stefichjo/toki-pona/blob/master/musi/soweli-wini-pu/lipu.md soweli Wini Pu en jan pi ale ale ale] <!-- alasa mi la lipu li lon ala ni. o pana e linja sin. -->
* [https://winniethepooh.disney.com/ soweli Wini Pu] lon lipu pi kulupu Sinsi
==tan sona==
<references />
{{lipu pona}}
[[kulupu:lipu pona]]
[[kulupu:soweli]]
{{DEFAULTSORT:Wini Pu, soweli}}
[[kulupu:soweli pi lon ala]]
03b3o9omy4dboeiktygivdxw0i2zi8n
kulupu Lipi Temoka pi ma Juke
0
5546
67146
63860
2026-06-14T04:39:19Z
Holomanga
6610
/* kulupu Komon */
67146
wikitext
text/x-wiki
{{pini ala}}
[[sitelen:LibDem posterboards Hornsey Wood Green 7 May 2015.jpg|thumb|lipu sinpin ni li pana e ni: toki li pona tawa kulupu Liten. sitelen waso li lon: ni li sitelen ona. kin la ni li jelo: ni li kule ona.|x300px]]
{{nimi ijo|'''kulupu Lipi Temoka'''|Liberal Democrats|toki Inli}} anu {{nimi ijo|'''kulupu Liten'''|Lib Dems|toki Inli}} li [[kulupu pi nasin lawa]] lon [[ma Juke]]. [[jan Ewa Tewi]] li lawa e ona. [[kulupu lawa Komon pi ma Juke|kulupu lawa Komon]] la, ona li jo e jan 72. tenpo sike 2024 li pini la, jan 60,000 li lon kulupu.<ref>{{tan sona|jan=kulupu ''BBC''|linja=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cy5069p70x2o|tan=tenpo sike nanpa 2025|tenpo lukin=tenpo suno nanpa 19 pi tenpo mun nanpa 1 pi tenpo sike nanpa 2025}}</ref>
ona li kulupu suli nanpa luka lon nasin lawa pi ma Juke: [[kulupu Lepa pi ma Juke|kulupu Lepa]] en [[kulupu Konsewasi pi ma Juke|kulupu Konsewasi]] en kulupu Wipon en kulupu Kin li suli mute. [[ma Ele lete]] la, kulupu li pona tawa [[kulupu Alajan pi ma Ele lete|kulupu Alajan]].
[[kulupu Lepewa pi ma Juke|kulupu Lipi]] en [[kulupu SDP pi ma Juke|kulupu ''SDP'']] li kama wan lon tenpo sike 1988 la, kulupu Lipi Temoka li open.
[[nasin lawa pi ken sama]] en [[nasin mani]] li pona tawa kulupu Liten.
== tenpo pini ==
tenpo mute la, ma Juke li jo e kulupu tan nasin lawa pi ken sama. ona li open kepeken [[kulupu Wika]] lon poka tenpo sike 1680. tenpo sike 1859 la, kulupu pi nasin ni li kama wan: kulupu Lipi li open.
[[utala suli nanpa tu]] li pini la, kulupu Lipi li kama anpa tan ni: kulupu Lepa li kama suli. [[jan li pana e wile pi kulupu lawa pi ma Juke lon tenpo sike 1951|tenpo sike 1951]] la, kulupu Lipi li lon anpa mute: jan pi kipisi nanpa 2.5% li wile e ona; kulupu Komon la, ona li jo e jan luka wan.<ref name="ipbt">{{tan sona|tan=lipu ''Ideology and Politics in Britain Today''|linja=https://books.google.com/books?id=_7t714alm68C&pg=PA63|jan=jan ''Ian Adams''}}</ref>
== wile ona ==
kulupu Liten li wile ante e lipu lawa pi ma Juke. ona li wile e ni: jan li wile e jan lawa kepeken [[jan kulupu li tan kipisi pi wile ale|jan kulupu tan kipisi pi wile ale]].<ref name="m2024">{{tan sona|linja=https://www.libdems.org.uk/fileadmin/groups/2_Federal_Party/Documents/PolicyPapers/Manifesto_2024/For_a_Fair_Deal_-_Liberal_Democrat_Manifesto_2024.pdf|tan=lipu ''For a Fair Deal, Manifesto 2024''|jan=kulupu Lipi Temoka}}</ref>
[[kulupu ma Elopa]] li pona tawa ona. [[ma Juke li weka tan kulupu ma Elopa]] la, kulupu Liten li wile ala e ni.<ref>{{tan sona|linja=https://web.archive.org/web/20190522132815/https://www.libdems.org.uk/brexit|jan=kulupu Lipi Temoka|tenpo=2019-05-22}}</ref>
== lawa insa ==
=== nasin ===
kulupu Lipi Temoka li kipisi tan ma kipisi pi ma Juke. kulupu pi ma Inli en kulupu pi ma Suko en kulupu pi ma Kinli li
tu lon tenpo sike la, jan pi kulupu Liten li ken kama e tomo wan. jan kulupu ale li ken toki lon utala toki li ken pana e wile lon nasin kulupu: wile ona li sama tan jan kulupu ale.<ref>{{tan sona|tan=lipu "Party conferences"|linja=https://www.instituteforgovernment.org.uk/article/explainer/party-conferences|jan=kulupu ''Institute for Government''}}</ref> kin la, ona li ken pana e wile ona kepeken [[kulupu pi ilo sona]].
=== jan lawa ===
[[sitelen:Vincent Square in mid September - geograph.org.uk - 2659799.jpg|275px|thumb|tomo lawa pi kulupu Liten li lon poka pi ma leko Winsen lon [[ma tomo Lontan]].]]
sona li tan ni:<ref>{{tan sona|linja=https://researchbriefings.files.parliament.uk/documents/SN07155/SN07155.pdf|jan=kulupu ''House of Commons Library''|tan=lipu "Liberal Democrat, SDP and Liberal Party leaders and officials since 1975"}}''</ref>
<gallery>
Paddy_Ashdown_(2005)_(cropped).jpg|jan Pasi Atan, tenpo 1988-1999
Charles_Kennedy_MP_(cropped).jpg|jan Sa Kenesi, tenpo 1999-2006
Official portrait of Lord Campbell of Pittenweem crop 2.jpg|jan Min Kanpa, tenpo 2006-2007
Nick_Clegg_(2011)_(cropped).jpg|jan Ni Ke, tenpo 2007-2015
Official_portrait_of_Tim_Farron_MP_crop_2.jpg|jan Tin Pewon, tenpo 2015-2017
Official_portrait_of_Sir_Vince_Cable_crop_2.jpg|jan Win Kepe, tenpo 2017-2019
Official_portrait_of_Jo_Swinson_crop_2.jpg|jan So Sinson, tenpo 2019-2020
Official portrait of Ed Davey MP, 2024 (cropped).jpg|jan Ewa Tewi, tenpo 2020-ni
</gallery>
== jan li wile la nanpa ==
=== kulupu Komon ===
{|class="sortable wikitable" style="text-align:center"
|-
|+ [[kulupu lawa Komon pi ma Juke]]
|-
! rowspan=2 | tenpo sike
! rowspan=2 | jan lawa insa
! colspan=2 | jan wile
! colspan=3 | jan kulupu
! rowspan=2 | suli kulupu
! rowspan=2 | kulupu li lawa
! rowspan=2 | sona
|-
! nanpa
! kipisi
! nanpa
! ante nanpa
! kipisi
|-
! [[jan li pana e wile pi kulupu lawa pi ma Juke lon tenpo sike 1992|1992]]
| rowspan=2 | [[jan Pasi Atan]]
| style="text-align:right;"|5 999 606
| style="text-align:right;"|17.8
| {{palisa pi mute nanpa tu|20|650|hex=#FF6400}}
| weka 2
| style="text-align:right;"|3.1
| nanpa 3
| kulupu Konsewasi
| <ref>{{tan sona|linja=https://www.parliament.uk/globalassets/documents/commons-information-office/m13.pdf|jan=kulupu ''House of Commons Public Information Office''|tan=lipu "GENERAL ELECTION RESULTS, 9 APRIL 1992"}}</ref>
|-
! [[jan li pana e wile pi kulupu lawa pi ma Juke lon tenpo sike 1997|1997]]
| style="text-align:right;"|5 242 947
| style="text-align:right;"|16.8
| {{palisa pi mute nanpa tu|46|659|hex=#FF6400}}
| pana 28
| style="text-align:right;"|7.0
| nanpa 3
| kulupu Lepa
| <ref>{{tan sona|linja=https://researchbriefings.files.parliament.uk/documents/RP01-38/RP01-38.pdf|jan=kulupu ''House of Commons Library''}}</ref>
|-
! [[jan li pana e wile pi kulupu lawa pi ma Juke lon tenpo sike 2001|2001]]
| rowspan=2 | [[jan Sa Kenesi]]
| style="text-align:right;"|4 814 321
| style="text-align:right;"|18.3
| {{palisa pi mute nanpa tu|52|659|hex=#FF6400}}
| pana 6
| style="text-align:right;"|7.9
| nanpa 3
| kulupu Lepa
| <ref>{{tan sona|linja=https://researchbriefings.files.parliament.uk/documents/RP01-54/RP01-54.pdf}}</ref>
|-
! [[jan li pana e wile pi kulupu lawa pi ma Juke lon tenpo sike 2005|2005]]
| style="text-align:right;"|5 985 454
| style="text-align:right;"|22.0
| {{palisa pi mute nanpa tu|62|646|hex=#FF6400}}
| pana 11
| style="text-align:right;"|9.6
| nanpa 3
| kulupu Lepa
| <ref>{{tan sona|linja=https://researchbriefings.files.parliament.uk/documents/RP05-33/RP05-33.pdf}}</ref>
|-
! [[jan li pana e wile pi kulupu lawa pi ma Juke lon tenpo sike 2010|2010]]
| rowspan=2 | [[jan Ni Ke]]
| style="text-align:right;"|6 836 248
| style="text-align:right;"|23.0
| {{palisa pi mute nanpa tu|57|650|hex=#FF6400}}
| weka 5
| style="text-align:right;"|8.8
| nanpa 3
| '''kulupu Konsewasi en kulupu Liten'''
| <ref>{{tan sona|linja=https://researchbriefings.files.parliament.uk/documents/RP10-36/RP10-36.pdf}}</ref>
|-
! [[jan li pana e wile pi kulupu lawa pi ma Juke lon tenpo sike 2015|2015]]
| style="text-align:right;"|2 415 862
| style="text-align:right;"|7.9
| {{palisa pi mute nanpa tu|8|650|hex=#FF6400}}
| weka 49
| style="text-align:right;"|1.2
| nanpa 4
| kulupu Konsewasi
| <ref>{{tan sona|linja=https://researchbriefings.files.parliament.uk/documents/CBP-7186/CBP-7186.pdf}}</ref>
|-
! [[jan li pana e wile pi kulupu lawa pi ma Juke lon tenpo sike 2017|2017]]
| {{lipu li ala|jan Sin Peno|Q304251}}
| style="text-align:right;"|2 371 861
| style="text-align:right;"|7.4
| {{palisa pi mute nanpa tu|12|650|hex=#FF6400}}
| pana 4
| style="text-align:right;"|1.8
| nanpa 4
| kulupu Konsewasi
| <ref>{{tan sona|linja=https://researchbriefings.files.parliament.uk/documents/CBP-7979/CBP-7979.pdf}}</ref>
|-
! [[jan li pana e wile pi kulupu lawa pi ma Juke lon tenpo sike 2019|2019]]
| [[jan So Sinson]]
| style="text-align:right;"|3 696 419
| style="text-align:right;"|11.5
| {{palisa pi mute nanpa tu|11|650|hex=#FF6400}}
| weka 1
| style="text-align:right;"|1.7
| nanpa 4
| kulupu Konsewasi
| <ref>{{tan sona|linja=https://researchbriefings.files.parliament.uk/documents/CBP-8749/CBP-8749.pdf}}</ref>
|-
! [[jan li pana e wile pi kulupu lawa pi ma Juke lon tenpo sike 2024|2024]]
| [[jan Ewa Tewi]]
| style="text-align:right;"|3 519 143
| style="text-align:right;"|12.2
| {{palisa pi mute nanpa tu|72|650|hex=#FF6400}}
| pana 61
| style="text-align:right;"|11.1
| nanpa 3
| kulupu Lepa
| <ref>{{tan sona|toki tan=en-GB|linja=https://www.bbc.com/news/election/2024/uk/results|tan=UK election results 2024 {{!}} Constituency map|tenpo lukin=2026-06-14}}</ref>
|}
== tan sona ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Lipi Temoka pi ma Juke}}
[[kulupu:kulupu pi nasin lawa]]
f6fgtdykhm7c82asctdk2q7mcqgjuk2
toki:kiwen en lipu en ilo kipisi
1
5603
67168
52708
2026-06-14T05:57:17Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[toki:kiwen en ilo kipisi en lipu]]" tawa lipu "[[toki:kiwen en lipu en ilo kipisi]]"
52708
wikitext
text/x-wiki
== o wan e ona en lipu kiwen en ilo en lipu. ==
jan o kama wan e ona tu.ona tu li sama mute.lon la,ona tu li sama lon ijo toki. [[jan:So Sinjo~wikipesija.org|So Sinjo]] ([[jan la toki:So Sinjo~wikipesija.org|toki]]) 2025-02-21T00:18:19 (UTC)
:jan o sona e ni: lipu tu wan ni li wile kama wan:
:* [[musi pi kiwen en lipu en ilo kipisi]]
:* [[kiwen en ilo en lipu]]
:* [[musi Kiwen Lipu Kipisi]]
:[[jan:Windfarmer1799|jan Palikon]] ([[jan la toki:Windfarmer1799|toki]]) 2025-02-21T06:37:37 (UTC)
::sina pona mute mute a! tenpo kama la mi kama wan e ona tu wan. [[jan:So Sinjo~wikipesija.org|So Sinjo]] ([[jan la toki:So Sinjo~wikipesija.org|toki]]) 2025-02-21T10:42:48 (UTC)
::tenpo ni la,mi wan e ona tu wan. [[jan:So Sinjo~wikipesija.org|So Sinjo]] ([[jan la toki:So Sinjo~wikipesija.org|toki]]) 2025-02-21T11:48:38 (UTC)
:::pona mute a! ken la, lipu toki ni li tawa [[toki:kiwen en ilo kipisi en lipu]]. [[jan:Windfarmer1799|jan Palikon]] ([[jan la toki:Windfarmer1799|toki]]) 2025-02-21T11:54:46 (UTC)
::::(mi tawa e lipu toki) [[jan:Windfarmer1799|jan Palikon]] ([[jan la toki:Windfarmer1799|toki]]) 2025-02-21T21:33:32 (UTC)
:::::sina pona mute mute a! [[jan:So Sinjo~wikipesija.org|So Sinjo]] ([[jan la toki:So Sinjo~wikipesija.org|toki]]) 2025-02-22T01:10:16 (UTC)
:mi li pali e wan lipu. sina li pona! ijo ni li lon tan ni: Wikidata li lon ala lon Wikipesija [[jan:Saola~wikipesija.org|<sub>jan</sub> Sa0la]]<sup>[[jan la toki:Saola~wikipesija.org|toki]]</sup> 2025-02-23T18:20:19 (UTC)
== lipu ni li lipu pona ala. ==
lipu ni li ken ala ken lipu pona?sina o toki e pilin sina.mi la,ken. [[jan:So Sinjo~wikipesija.org|So Sinjo]] ([[jan la toki:So Sinjo~wikipesija.org|toki]]) 2025-03-02T23:08:50 (UTC)
gq0702hfbuyyxrt1fqfszprkoarx9sp
lipu Wikimama
0
6086
67149
65115
2026-06-14T05:16:33Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq moved page [[lipu Wikiso]] to [[lipu Wikimama]] over redirect
65115
wikitext
text/x-wiki
'''lipu Wikiso''' li [[lipu]] [[linluwi]] li kepeken [[nasin Wiki]] li tan [[kulupu Wikimesija]]. jan li ken pana e [[lipu]] pi ken ante tan jan sitelen tawa lipu ni. ona li jo e [[toki]] mute. nimi ona pi tenpo pini li nimi "'''Sourceberg'''". tenpo sike nanpa 2003 <small>(MATW<sup>[[nasin nanpa pona|[nnp]]]</sup>)</small> la, nimi ona li ante tawa nimi "Wikisource". ona li tan tenpo sike nanpa 2003 <small>(MATW<sup>[[nasin nanpa pona|[nnp]]]</sup>)</small>. ona li lipu pi mama sama tawa [[lipu Wikipesija]].[[File:Wikisource-logo.svg|thumb]][[File:Old Wikisource logo used until 2006.jpg|thumb|sitelen ona lon tenpo pini]]
== nimi tawa ==
* [https://wikisource.org/wiki/Category:Toki_pona lipu pi toki pona lon lipu Wikiso]
* [https://en.wikisource.org/ lipu Wikiso pi toki Inli]
[[kulupu:lipu ilo|Wikiso]]
[[kulupu:lipu ilo pi kulupu Wikimesija|Wikiso]]
hwm95ew4wladyhqwi0t277ej5xqguqs
sitelen ꙮ
0
7354
67147
55104
2026-06-14T05:03:11Z
Zhou20120904
5624
mi sewi e poki sona
67147
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona pi sitelen lili
|nasin sitelen=nasin sitelen Kililisa
|sitelen pi sitelen lili=U+A66E multiocular O (10 eyes).svg
|suli=
|lili=
|suli sitelen=150
}}{{nimi ijo|'''ꙮ'''|Мультиокулярная О|toki Lusi|О pi oko mute}} li sitelen lili lon [[sitelen Kililisa]] li nasin ante pi sitelen [[О]]. sitelen lili ni li lon kulupu nimi "{{toki ante|серафими многоꙮчитїи}}" lon sitelen {{nimi|majuna}} taso, kon pi kulupu nimi ni li "[[jan sewi seli]] pi oko mute". [[jan Jakin Kasi]]<ref>{{tan sona
|jan=Карский, Ефим
|tan=Славянская кирилловская палеография
|tenpo={{o nnp|1979}}
|kipisi=197
}}</ref> pi [[ma Pelalusi]] li lukin e sitelen wan<ref>{{tan sona
|linja=http://www.stsl.ru/manuscripts/medium.php?col=1&manuscript=308&pagefile=308-0249
|tan=Рукопись 308. Псалтирь. напис. 1429 (?) года
|kipisi=244
|tenpo=2011-8-29
}} {{lipu lon tenpo pini
|tenpo=20120328112122
|linja=http://www.stsl.ru/manuscripts/medium.php?col=1&manuscript=308&pagefile=308-0249
|namako=lon
}}</ref> tan tenpo sike nanpa {{o nnp|1429}} li lukin e sitelen lili ni lon sitelen ni. tenpo ni la jan li ken lukin e sitelen ni lon [[tomo sewi Towise Sekiwa]] lon [[ma tomo Sekipasa]] pi [[ma lili Mokokaja]] pi ma Lusi.<ref>{{tan sona
|linja=http://www.stsl.ru/manuscripts/index.php?col=1&gotomanuscript=300
|tan=Славянские рукописи — Главная библиотека.
|tenpo=2011-8-29
|kipisi=244
}} {{lipu lon tenpo pini
|tenpo=20120328112122
|linja=http://www.stsl.ru/manuscripts/index.php?col=1&gotomanuscript=300
|namako=lon
}}</ref>
[[sitelen:多眼O用例.png|thumb|240px|kepeken pi sitelen lili ni]]
tenpo sike nanpa {{o nnp|2008}} la ona li kama lon [[toki ilo Juniko]].<ref>{{tan sona
|linja=http://std.dkuug.dk/jtc1/sc2/wg2/docs/n3194.pdf
|tan=Proposal to encode additional Cyrillic characters in the BMP of the UCS
|jan=Everson, Michael; Birnbaum, David; Cleminson, Ralph; et al
|tenpo=2007-03-21
|kipisi=4
}} {{lipu lon tenpo pini
|tenpo=20160410170851
|namako=lon
|linja=http://std.dkuug.dk/jtc1/sc2/wg2/docs/n3194.pdf}}</ref><ref>{{tan sona
|tan=Unicode Character "ꙮ" (U+A66E)
|linja=https://www.compart.com/en/unicode/U+A66E#UNC_VERSION
|jan=Compart AG
|tenpo=2018
}} {{lipu lon tenpo pini
|tenpo=20180804014027
|linja=https://www.compart.com/en/unicode/U+A66E#UNC_VERSION
|namako=lon}}</ref>
== toki ilo ==
{|class="wikitable"
!sitelen
! colspan="2" | ꙮ
|-
|nimi
| colspan="2" | О pi oko mute
|-
!toki ilo
!luka luka
!luka wan
|-
|Juniko
|10674
|U+A66E
|-
|UTF-8
|234 153 174
|EA 99 AE
|-
|UTF-16
|42606
|A66E
|}
== tan sona ==
<references />
dv6i0ycpf2lfm24fd1ax6vxg87nfgvy
ma Enan
0
9002
67144
58753
2026-06-14T04:19:08Z
Holomanga
6610
67144
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma Enan'''|河南|toki Sonko}} li ma kipisi lon [[ma Sonko]]. [[ma Sansi pi ma tomo Sijan]], en [[ma Sansi pi ma tomo Tajun]], en [[ma Epe]], en [[ma Santon]], en [[ma Anwi]], en [[ma Upe]].
kofv1z2b2qkw6atwgtpwh4xyuyfv9hs
jan Sepi Esin
0
10039
67161
66764
2026-06-14T05:53:42Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq moved page [[jan Sepawi Esin]] to [[jan Sepi Esin]] over redirect
66764
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:U.S. Virgin Islands, Department of Justice, Sexual Offender Registry Photograph 5.png|thumb|jan Sepawi Esin lon tenpo sike 2011]]<nowiki> </nowiki>'''jan Sepawi Ewa Esin''' anu '''jan Sepi Ewa Esin''' (<small>[[toki Inli]] la</small>: Jeffrey Edward Epstein) li jan esun pi [[ma Mewika]], li esun e jan, li unpa e jan lili, li unpa pi wile ala e jan lon tenpo mute.
open pali ona la, ona li pana e sona lon {{lipu li ala|tomo sona Tatan|Q3508986}}
<ref>{{tan sona
|nimi jan kepeken toki tan= Landon Thomas Jr.
|toki tan=toki Inli
|linja=https://nymag.com/nymetro/news/people/n_7912/
|nimi pi kulupu tan kepeken toki tan=New York Magazine
|tenpo=2002-10-28
|tenpo lukin=2026-02-16
|linja sama=https://web.archive.org/web/20260215181906/https://nymag.com/nymetro/news/people/n_7912/
|tenpo sama=2026-02-15}}
</ref>.
taso, ona li kama sona ala e nasin pi pana sona. ona li pini pali tan ni: jan li wile ala e ona.
ni la, ona li pali mani li pali esun. ni li pini la, ona li open e sama ni pi jo ona. ona li kama lon kulupu pi jan pi mani mute. ona li pali e nasin. nasin ni la, meli lili mute li lon. ona en jan poka ona li unpa li pakala unpa e ona lon tenpo mute.
tenpo sike nanpa 2019 la, ona li moli lon tomo poki.
==tan sona==
<references/>
[[kulupu:jan]]
[[kulupu:jan pi ma Mewika]]
{{DEFAULTSORT:Sepi Esin, jan}}
qlw6cinc0zdas2jb5xz8e6zgfpj4ifw
jan:Kasisin
2
10622
67132
66321
2026-06-13T18:51:29Z
Kasisin
5103
67132
wikitext
text/x-wiki
{{jan:Kasisin/poki pi lipu jan/sitelen pona|float:left}}{{#babel:en-N|tok-4||eo-2}}toki a, ale o! mi jan Kasisin. nimi mi li tan nimi "kasi" tan nimi "sin" lon toki pona. sina wile e nimi lili la, sina ken nimi "kasi sin" taso e mi. mi tan ma Mewika.
mi open kama sona e toki pona lon open pi tenpo sike nanpa 2025. mi ante ike e ijo la [[jan la toki:Kasisin|o toki tawa mi]].
== wile mi lon lipu ni ==
mi la, lipu Wikipesija pi toki pona li ken musi. taso, ona li ken wawa kin! tan li ni: jan li sona ala e ijo lon toki ante la ona li ken kama tawa lipu Wikipesija pi toki pona li ken suli e sona ona!
mi wile suli e lipu ale lon ni. tenpo mute la mi lukin e lipu lili lon ni li pilin ike lili. tenpo kama la, mi wile pana e tan sona mute kin.
== lipu pali mi ale (lon nasin tan majuna tawa sin) ==
* [[musi sitelen pi jan Non]]
* [[ilo Koto pi pali musi]]
* <bdi>[[palisa wan pi tawa sike]]</bdi>
* <bdi>[[ilo musi Kemukupu]]</bdi>
=== lipu wile mi ===
* {{lipu li ala|jan Ekite|Q8747}}
* {{lipu li ala|jan Tome Etesan|Q8743}}
* {{lipu li ala|jan Enwi Po|Q8768}}
* {{lipu li ala|jan Winson Sesile|Q8016}}
== pini la ==
o ante pona!
dptlhdztr4xq7gs828prpa5g38jt1f2
ilo Ajowe
0
11097
67124
64664
2026-06-13T18:06:23Z
Kasisin
5103
67124
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Steve Jobs Headshot 2010-CROP.jpg|thumb|ilo Apon lon luka pi jan Si Sa ]]
ilo Ajowe (anu ''iOS'') li ilo kepeken lon [[ilo toki]]. [[kulupu Apa]] li pini e pali ona lon tenpo sike nanpa 2007. tenpo lon la, ona li ilo kepeken pi suli nanpa tu lon ilo toki, lon poka pi [[ilo Antowi]]. kulupu Apa li pali e ilo Ajowe tawa [[ilo Apon]].
tenpo sike nanpa 2025 la, ona li ilo kepeken pi suli nanpa tu wan, lon poka pi [[ilo Winto]] lon poka pi ilo Antowi.
en5hmsw0w77ddbzoo2bk7mpkddwaqgs
67127
67124
2026-06-13T18:12:45Z
Kasisin
5103
67127
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Steve Jobs Headshot 2010-CROP.jpg|thumb|ilo Apon lon luka pi jan Si Sa ]]
ilo Ajowe (anu ''iOS'') li ilo kepeken lon [[ilo toki]]. [[kulupu Apa]] li pini e pali ona lon tenpo sike nanpa 2007. tenpo lon la, ona li ilo kepeken pi suli nanpa tu lon ilo toki, lon poka pi [[ilo Antowi]]. kulupu Apa li pali e ilo Ajowe tawa [[ilo Apon]].
tenpo sike nanpa 2025 la, ona li ilo kepeken pi suli nanpa tu wan, lon poka pi [[ilo Winto]] lon poka pi ilo Antowi.
[[kulupu:ilo kon lawa]]
[[kulupu:kulupu Apo]]
in5dg0z1iu9tna30dufx2aqt2tpxutm
toki V
0
11112
67182
64745
2026-06-14T11:46:18Z
Jan Sepawi Tija (Jeffrey Diaz)
5548
jan Jan Sepawi Tija (Jeffrey Diaz) li ante e nimi pi lipu "[[toki v]]" tawa lipu "[[toki V]]"
64745
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:toki V}}
toki V (anu lon toki V: ''v'') li [[toki sin]]. jan Mimeshrine li pali e ona lon tenpo 2026. wile nanpa wan ona li ni: ona o jo e nimi wan taso. ken la jan li ken kepeken e toki ni lon toki esun lili. ona li wile ala kama [[toki sin pi ma ale]], sama [[toki Epelanto]] anu [[toki Olapi]].
== kalama ==
=== kalama pi ken ala tawa ===
{| class="wikitable"
!
!monsi pi open uta
|-
|'''jo e pini lili'''
|v
|}
toki ni li jo ala e kalama ante. jan li wile la, ona li ken kalama e mu /v/ sama kalama ante ale, taso tenpo ale la, nasin kalama ona o awen sama.
== poki nimi ==
{| class="wikitable"
!nimi
!jo
|-
|v
|ni, ike/ala, poka ala, pali ala
|}
== nasin toki ==
jan li toki la, ona li open e toki kepeken nimi pi ijo pali, poka nimi pali, li pini kepeken nimi pi alasa e pali. sama toki Inli la, toki V li jo e nimi pi pana e ijo tawa ante ante lon sinpin pi nimi lawa.
== toki wan ==
''-vv! -'' ''poka ala-ala! - toki!''
''-vv! -'' ''poka ala-ala! - toki!''
''-v v? -'' ''ni (li) ike? - sina pilin pona anu seme?''
''-vv -'' ''ike-ala/ala. - mi pilin pona.''
''-v vv v. -'' ''ni (li) pali ala (e) ni. - lon la, mi open pali e ni.''
''-v!!! -'' ''ala!!! - ALA A!!!''
''*v vv...* - *ike pali ala-ala* - *kalama pi pakala e ijo*''
''-v v... -'' ''ni (li) ike... - ni li ike.''
''-v, v vv. -'' ''ala, ni (li) ike-ala. - ala, mi awen pilin pona.<ref>{{tan sona|linja=https://v-oneworldlanguage.neocities.org/|tenpo lukin=2026-05-04}}</ref>''
== tan ==
nk5ogqa1nprmgb4igngyb441pqxrinm
jan lawa ale pi ma Mewika
0
11168
67157
66080
2026-06-14T05:34:45Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
67157
wikitext
text/x-wiki
{{lipu suli|jan lawa pi ma Mewika}}
[[sitelen:Flag of the President of the United States.svg|thumb|len pi jan lawa pi ma Mewika]]
lipu ni li jo e nimi pi '''jan lawa ale pi ma Mewika'''. lipu li jo e nimi pi jan lawa e nimi pi jan lawa nanpa tu. jan lawa ni li lawa lon tenpo pi nasin lawa pi tenpo suli pini. nanpa lipu li nanpa e jan, li nanpa ala e tenpo lawa. jan li lawa tenpo tu lon poka tenpo la, nimi ona li lon lipu lon tenpo wan taso. [[jan Penkin Osewe|jan Pankin Osewe]] li lawa lon tenpo tu tu. taso nimi ona li lon wan taso. jan Kowe Kilan en [[jan Tana Tan]] li lawa lon tenpo tu pi poka ala. tan ni la, jan Kowe Kilan li jan lawa nanpa 22 e jan lawa nanpa 24. [[jan Tana Tan]] li jan lawa nanpa 45 e jan lawa nanpa 47. tan ni la, lipu li jo e nimi pi jan 45, taso lipu li jo e nanpa 47.
'''tenpo pi pini pali anu moli anu weka pi jan lawa suli la, jan lawa poka li kama jan lawa suli sin pi tenpo awen. nanpa pi jan lawa li awen suli.''' jan lawa mute li pini lon nasin ni lon tenpo 9. jan lawa 8 li moli lon tenpo pi pali lawa ona (jan Wilijan Ewi Ewison lon tenpo sike 1841, jan Sakawi Tele lon tenpo sike 1850, [[jan Epajan Linkan|jan Epajan Linkon]] lon tenpo sike 1865, jan Sen Apan Kapi lon tenpo sike 1881, jan Wilijan Makinli lon tenpo sike 1901, jan Wawen Asin lon tenpo sike 1923, [[jan Penkin Osewe|jan Pankin Osewe]] lon tenpo sike 1945, [[jan Son Kenisi]] lon tenpo sike 1963). jan ante li moli [[jan Epajan Linkan|jan Epajan Linkon]], jan Sen Apan Kapi, jan Wilijan Makinli, [[jan Son Kenisi]]. jan Wisa Nison li pini wile e pali ona lon tenpo sike 1974. jan lawa ante ala li pini wile e pali lon tenpo ali.
lon utala pi ma Mewika, jan Sepison Sepis li jan lawa pi ma Mewika nanpa tu lon 1861 tawa 1865. ona li jan lawa ala pi ma Mewika ali lon nanpa lawa.
== lipu ale ==
{| class="wikitable" align="center"
|+
!nanpa
!sitelen
!nimi
!tenpo sike open
!kulupu lawa
!jan lawa nanpa tu
|-
|1
|[[sitelen:Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan So Wasinton]]
|tenpo sike nanpa 1789
|ala
|jan San Atan
|-
|2
|[[sitelen:JohnAdams 2nd US President.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Son Atan]]
|tenpo sike nanpa 1797
|kulupu Petewali
|jan Toma Sepison
|-
| rowspan="2" |3
| rowspan="2" |[[sitelen:Thomas Jefferson by Rembrandt Peale, 1800.jpg|center|frameless|160px]]
| rowspan="2" |[[jan Toma Sepison]]
| rowspan="2" |tenpo sike nanpa 1801
| rowspan="2" |kulupu lawa pi ken ale tan jan lawa
|jan Ajon Pu
|-
| rowspan="2" |jan Ko Kinton
|-
| rowspan="2" |4
| rowspan="2" |[[sitelen:James Madison(cropped).jpg|center|frameless|160px]]
| rowspan="2" |[[jan Sen Masison]]
| rowspan="2" |tenpo sike nanpa 1809
| rowspan="2" |kulupu Temokawepulikan
|-
|jan Esi Kewi
|-
|5
|[[sitelen:James Monroe White House portrait 1819.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Sen Manlo]]
|tenpo sike nanpa 1817
|kulupu Temokawepulikan
|jan Tanje Te Tonkin
|-
|6
|[[sitelen:JQA Photo Crop (cropped).jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Son Kinsi Atan]]
|tenpo sike nanpa 1825
|kulupu Temokawepulikan
| rowspan="2" |jan Son Kawe Kaju
|-
| rowspan="2" |7
| rowspan="2" |[[sitelen:Andrew jackson headFXD.jpg|center|frameless|160px]]
| rowspan="2" |[[jan Antu Sakason]]
| rowspan="2" |tenpo sike nanpa 1829
| rowspan="2" |[[kulupu Temokasi|kulupu Temoka]]
|-
|jan Maten Wan Puwen
|-
|8
|[[sitelen:Martin Van Buren by Mathew Brady c1855-58-(4).jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Maten Wan Puwen]]
|tenpo sike nanpa 1837
|kulupu Temoka
|jan Wika Mento Jonson
|-
|9
|[[sitelen:William Henry Harrison daguerreotype edit.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Wilijan Enwi Ewison]]
|tenpo sike nanpa 1841
|kulupu Wi
|jan Son Sije
|-
|10
|[[sitelen:Tyler Daguerreotype crop (restoration).jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Son Tala]]
|tenpo sike nanpa 1841
|ala
|ala
|-
|11
|[[sitelen:Polkpolk.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Sen Ko Poke]]
|tenpo sike nanpa 1845
|kulupu Temoka
|jan Ko Milin Tala
|-
|12
|[[sitelen:Zachary Taylor restored and cropped.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Sakawi Tele]]
|tenpo sike nanpa 1849
|kulupu Wi
|jan Mila Pimo
|-
|13
|[[sitelen:Millard Fillmore2.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Mila Pimo]]
|tenpo sike nanpa 1850
|kulupu Wi
|ala
|-
|14
|[[sitelen:Mathew Brady - Franklin Pierce - alternate crop (cropped)(2).jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Penkin Pi]]
|tenpo sike nanpa 1853
|kulupu Temoka
|jan Wilijan Upe Kin
|-
|15
|[[sitelen:James Buchanan, U.S. Secretary of State.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Sen Pukanan]]
|tenpo sike nanpa 1857
|kulupu Temoka
|jan Son Sape Pekinwi
|-
| rowspan="2" |16
| rowspan="2" |[[sitelen:Abraham Lincoln O-77 matte collodion print.jpg|center|frameless|160px]]
| rowspan="2" |[[jan Epajan Linkon]]
| rowspan="2" |tenpo sike nanpa 1861
| rowspan="2" |[[kulupu Wepalikan|kulupu Wepulikan]]
|jan Anipa Anlin
|-
|jan Antu Sonson
|-
|17
|[[sitelen:President Andrew Johnson standing.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Antu Sonson]]
|tenpo sike nanpa 1865
|kulupu Temoka
|ala
|-
| rowspan="2" |18
| rowspan="2" |[[sitelen:Ulysses S Grant by Brady c1870-restored.jpg|center|frameless|160px]]
| rowspan="2" |[[jan Julisi Se Kan]]
| rowspan="2" |tenpo sike nanpa 1869
| rowspan="2" |kulupu Wepulikan
|jan Sule Kopa
|-
|jan Enwi Wison
|-
|19
|[[sitelen:President Rutherford Hayes 1870 - 1880 Restored.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Utepo Pi Ese]]
|tenpo sike nanpa 1877
|kulupu Wepulikan
|jan Wilijan Wile
|-
|20
|[[sitelen:James Abram Garfield, photo portrait seated.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Sen Apan Kapi]]
|tenpo sike nanpa 1881
|kulupu Wepulikan
|jan Kese Atu
|-
|21
|[[sitelen:Chester Alan Arthur.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Sese Atu]]
|tenpo sike nanpa 1881
|kulupu Wepulikan
|ala
|-
|22
|[[sitelen:Grover Cleveland by Charles Milton Bell color change (3x4 cropped b).jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Kowe Kilan]] ''(tenpo nanpa wan)''
|tenpo sike nanpa 1885
|kulupu Temoka
|jan Toma Antu Enwi
|-
|23
|[[sitelen:President Benjamin Harrison 1897.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Pensamin Awison]]
|tenpo sike nanpa 1889
|kulupu Wepulikan
|jan Lewi Pason Moton
|-
|24
|[[sitelen:Grover Cleveland - NARA - 518139 (cropped).jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Kowe Kilan]] ''(tenpo nanpa tu)''
|tenpo sike nanpa 1893
|kulupu Temoka
|jan Atali Siwenson
|-
| rowspan="2" |25
| rowspan="2" |[[sitelen:McKinley (cropped).jpg|center|frameless|160px]]
| rowspan="2" |[[jan Wilijan Makinli]]
| rowspan="2" |tenpo sike nanpa 1897
| rowspan="2" |kulupu Wepulikan
|jan Kawe Opa
|-
|jan Tesi Osawe
|-
|26
|[[sitelen:President Roosevelt - Pach Bros (cropped).jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Tesi Losewe|jan Tesi Osewe]]
|tenpo sike nanpa 1901
|kulupu Wepulikan
|jan Sa Wawen Fapan
|-
|27
|[[sitelen:William Howard Taft cph.3b35813.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Wilijan Owa Ta]]
|tenpo sike nanpa 1909
|kulupu Wepulikan
|jan Seme Suka Semen
|-
|28
|[[sitelen:Woodrow Wilson-H&E.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Uto Wison]]
|tenpo sike nanpa 1913
|kulupu Temoka
|jan Toma Rili Masa
|-
|29
|[[sitelen:HardingLooksBowtie.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Wawen Asin]]
|tenpo sike nanpa 1921
|kulupu Wepulikan
|jan Kalin Kuli
|-
|30
|[[sitelen:Calvin Coolidge cph.3g10777 (cropped).jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Kawin Kuli]]
|tenpo sike nanpa 1923
|kulupu Wepulikan
|jan Sa Tawi
|-
|31
|[[sitelen:President Hoover portrait.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Epe Uwa]]
|tenpo sike nanpa 1929
|kulupu Wepulikan
|jan Sa Kusi
|-
| rowspan="3" |32
| rowspan="3" |[[sitelen:FDR 1944 Color Portrait.jpg|center|frameless|160px]]
| rowspan="3" |[[jan Pankin Osewe]]
| rowspan="3" |tenpo sike nanpa 1933
| rowspan="3" |kulupu Temoka
|jan Son Nan Kane
|-
|jan Enwi Wala
|-
|jan Ewi Tuman
|-
|33
|[[sitelen:TRUMAN 58-766-06 (cropped).jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Ewi Tuman]]
|tenpo sike nanpa 1945
|kulupu Temoka
|jan Apen Wilijan Paki
|-
|34
|[[sitelen:Dwight D. Eisenhower, official photo portrait, May 29, 1959 (cropped)(3).jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Ta Asenawa]]
|tenpo sike nanpa 1953
|kulupu Wepulikan
|jan Wika Nison
|-
|35
|[[sitelen:John F. Kennedy Senate Portrait.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Son Kenisi]]
|tenpo sike nanpa 1961
|kulupu Temoka
|jan Linton Pi Sonson
|-
|36
|[[sitelen:37 Lyndon Johnson 3x4.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Linton Pi Sonson]]
|tenpo sike nanpa 1963
|kulupu Temoka
|jan Upe Unpi
|-
| rowspan="2" |37
| rowspan="2" |[[sitelen:Richard M. Nixon, ca. 1935 - 1982 - NARA - 530679 (3x4).jpg|center|frameless|160px]]
| rowspan="2" |[[jan Wisa Nison]]
| rowspan="2" |tenpo sike nanpa 1969
| rowspan="2" |kulupu Wepulikan
|jan Sijo Anu
|-
|jan Kewa Po
|-
|38
|[[sitelen:Gerald Ford presidential portrait (cropped).jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Kewa Po]]
|tenpo sike nanpa 1974
|kulupu Wepulikan
|jan Neson Okepele
|-
|39
|[[sitelen:JimmyCarterPortrait2.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Simi Kata]]
|tenpo sike nanpa 1977
|kulupu Temoka
|jan Wate Monte
|-
|40
|[[sitelen:Official Portrait of President Reagan 1981.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Wana Weken]]
|tenpo sike nanpa 1981
|kulupu Wepulikan
|jan So Epe Waka Pu
|-
|41
|[[sitelen:George H. W. Bush presidential portrait (cropped).jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan So Epe Waka Pu]]
|tenpo sike nanpa 1989
|kulupu Wepulikan
|jan Tan Kuwe
|-
|42
|[[sitelen:Bill Clinton.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Pi Kinton]]
|tenpo sike nanpa 1993
|kulupu Temoka
|jan A Ko
|-
|43
|[[sitelen:George-W-Bush.jpeg|center|frameless|160px]]
|[[jan So Waka Pu]]
|tenpo sike nanpa 2001
|kulupu Wepulikan
|jan Si Keni
|-
|44
|[[sitelen:President Barack Obama.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Pawa Opama]]
|tenpo sike nanpa 2009
|kulupu Temoka
|[[jan So Patan]]
|-
|45
|[[sitelen:Donald Trump official portrait.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Tana Tan]] ''(tenpo nanpa wan)''
|tenpo sike nanpa 2017
|kulupu Wepulikan
|[[jan Mi Pen]]
|-
|46
|[[sitelen:Joe Biden presidential portrait.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan So Paten]]
|tenpo sike nanpa 2021
|kulupu Temoka
|[[jan Kamala Ewi]]
|-
|47
|[[sitelen:TrumpPortrait.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Tana Tan]] ''(tenpo nanpa tu)''
|tenpo sike nanpa 2025
|kulupu Wepulikan
|[[jan Sesi Wan]]
|}
[[kulupu:nasin lawa pi ma Mewika]]
[[kulupu:jan lawa]]
[[kulupu:jan lawa pi ma Mewika| ]]
7d3jhh7dvhw3peqxf9pk5lk7iu29ddu
67160
67157
2026-06-14T05:48:11Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
67160
wikitext
text/x-wiki
{{lipu suli|jan lawa pi ma Mewika}}
[[sitelen:Flag of the President of the United States.svg|thumb|len pi jan lawa pi ma Mewika]]
lipu ni li jo e nimi pi '''jan lawa ale pi ma Mewika'''. lipu li jo e nimi pi jan lawa e nimi pi jan lawa nanpa tu. jan lawa ni li lawa lon tenpo pi nasin lawa pi tenpo suli pini. nanpa lipu li nanpa e jan, li nanpa ala e tenpo lawa. jan li lawa tenpo tu lon poka tenpo la, nimi ona li lon lipu lon tenpo wan taso. [[jan Penkin Osewe|jan Pankin Osewe]] li lawa lon tenpo tu tu. taso nimi ona li lon wan taso. jan Kowe Kilan en [[jan Tana Tan]] li lawa lon tenpo tu pi poka ala. tan ni la, jan Kowe Kilan li jan lawa nanpa 22 e jan lawa nanpa 24. [[jan Tana Tan]] li jan lawa nanpa 45 e jan lawa nanpa 47. tan ni la, lipu li jo e nimi pi jan 45, taso lipu li jo e nanpa 47.
'''tenpo pi pini pali anu moli anu weka pi jan lawa suli la, jan lawa poka li kama jan lawa suli sin pi tenpo awen. nanpa pi jan lawa li awen suli.''' jan lawa mute li pini lon nasin ni lon tenpo 9. jan lawa 8 li moli lon tenpo pi pali lawa ona (jan Wilijan Ewi Ewison lon tenpo sike 1841, jan Sakawi Tele lon tenpo sike 1850, [[jan Epajan Linkan|jan Epajan Linkon]] lon tenpo sike 1865, jan Sen Apan Kapi lon tenpo sike 1881, jan Wilijan Makinli lon tenpo sike 1901, jan Wawen Asin lon tenpo sike 1923, [[jan Penkin Osewe|jan Pankin Osewe]] lon tenpo sike 1945, [[jan Son Kenisi]] lon tenpo sike 1963). jan ante li moli [[jan Epajan Linkan|jan Epajan Linkon]], jan Sen Apan Kapi, jan Wilijan Makinli, [[jan Son Kenisi]]. jan Wisa Nison li pini wile e pali ona lon tenpo sike 1974. jan lawa ante ala li pini wile e pali lon tenpo ali.
lon utala pi ma Mewika, jan Sepison Sepis li jan lawa pi ma Mewika nanpa tu lon 1861 tawa 1865. ona li jan lawa ala pi ma Mewika ali lon nanpa lawa.
== lipu ale ==
{| class="wikitable" align="center"
|+
!nanpa
!sitelen
!nimi
!tenpo sike open
!kulupu lawa
!jan lawa nanpa tu
|-
|1
|[[sitelen:Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan So Wasinton]]
|tenpo sike nanpa 1789
|ala
|jan San Atan
|-
|2
|[[sitelen:JohnAdams 2nd US President.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Son Atan]]
|tenpo sike nanpa 1797
|kulupu Petewali
|jan Toma Sepison
|-
| rowspan="2" |3
| rowspan="2" |[[sitelen:Thomas Jefferson by Rembrandt Peale, 1800.jpg|center|frameless|160px]]
| rowspan="2" |[[jan Toma Sepison]]
| rowspan="2" |tenpo sike nanpa 1801
| rowspan="2" |kulupu lawa pi ken ale tan jan lawa
|jan Ajon Pu
|-
| rowspan="2" |jan Ko Kinton
|-
| rowspan="2" |4
| rowspan="2" |[[sitelen:James Madison(cropped).jpg|center|frameless|160px]]
| rowspan="2" |[[jan Sen Masison]]
| rowspan="2" |tenpo sike nanpa 1809
| rowspan="2" |kulupu Temokawepulikan
|-
|jan Esi Kewi
|-
|5
|[[sitelen:James Monroe White House portrait 1819.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Sen Manlo]]
|tenpo sike nanpa 1817
|kulupu Temokawepulikan
|jan Tanje Te Tonkin
|-
|6
|[[sitelen:JQA Photo Crop (cropped).jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan San Kinsi Atan]]
|tenpo sike nanpa 1825
|kulupu Temokawepulikan
| rowspan="2" |jan Son Kawe Kaju
|-
| rowspan="2" |7
| rowspan="2" |[[sitelen:Andrew jackson headFXD.jpg|center|frameless|160px]]
| rowspan="2" |[[jan Antu Sakason]]
| rowspan="2" |tenpo sike nanpa 1829
| rowspan="2" |[[kulupu Temokasi|kulupu Temoka]]
|-
|jan Masin Wan Puwen
|-
|8
|[[sitelen:Martin Van Buren by Mathew Brady c1855-58-(4).jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Maten Wan Puwen]]
|tenpo sike nanpa 1837
|kulupu Temoka
|jan Wika Mento Jonson
|-
|9
|[[sitelen:William Henry Harrison daguerreotype edit.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Wilijan Enwi Awisan]]
|tenpo sike nanpa 1841
|kulupu Wi
|jan Son Sije
|-
|10
|[[sitelen:Tyler Daguerreotype crop (restoration).jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan San Tala]]
|tenpo sike nanpa 1841
|ala
|ala
|-
|11
|[[sitelen:Polkpolk.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Sen Ko Po]]
|tenpo sike nanpa 1845
|kulupu Temoka
|jan Ko Milin Tala
|-
|12
|[[sitelen:Zachary Taylor restored and cropped.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Sakawi Tela]]
|tenpo sike nanpa 1849
|kulupu Wi
|jan Mila Pimo
|-
|13
|[[sitelen:Millard Fillmore2.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Mila Pimo]]
|tenpo sike nanpa 1850
|kulupu Wi
|ala
|-
|14
|[[sitelen:Mathew Brady - Franklin Pierce - alternate crop (cropped)(2).jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Pankin Pi]]
|tenpo sike nanpa 1853
|kulupu Temoka
|jan Wilijan Upe Kin
|-
|15
|[[sitelen:James Buchanan, U.S. Secretary of State.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Sen Pukanan]]
|tenpo sike nanpa 1857
|kulupu Temoka
|jan Son Sape Pekinwi
|-
| rowspan="2" |16
| rowspan="2" |[[sitelen:Abraham Lincoln O-77 matte collodion print.jpg|center|frameless|160px]]
| rowspan="2" |[[jan Epawan Linkan]]
| rowspan="2" |tenpo sike nanpa 1861
| rowspan="2" |[[kulupu Wepalikan|kulupu Wepulikan]]
|jan Anipa Anlin
|-
|jan Antu Sansan
|-
|17
|[[sitelen:President Andrew Johnson standing.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Antu Sonson]]
|tenpo sike nanpa 1865
|kulupu Temoka
|ala
|-
| rowspan="2" |18
| rowspan="2" |[[sitelen:Ulysses S Grant by Brady c1870-restored.jpg|center|frameless|160px]]
| rowspan="2" |[[jan Julise Se Kan]]
| rowspan="2" |tenpo sike nanpa 1869
| rowspan="2" |kulupu Wepulikan
|jan Sule Kopa
|-
|jan Enwi Wison
|-
|19
|[[sitelen:President Rutherford Hayes 1870 - 1880 Restored.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Lusepo Pi Ese]]
|tenpo sike nanpa 1877
|kulupu Wepulikan
|jan Wilijan Wile
|-
|20
|[[sitelen:James Abram Garfield, photo portrait seated.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Sen Apan Kapije]]
|tenpo sike nanpa 1881
|kulupu Wepulikan
|jan Kese Atu
|-
|21
|[[sitelen:Chester Alan Arthur.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Seta Asa]]
|tenpo sike nanpa 1881
|kulupu Wepulikan
|ala
|-
|22
|[[sitelen:Grover Cleveland by Charles Milton Bell color change (3x4 cropped b).jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Kowa Kilan]] ''(tenpo nanpa wan)''
|tenpo sike nanpa 1885
|kulupu Temoka
|jan Toma Antu Enwi
|-
|23
|[[sitelen:President Benjamin Harrison 1897.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Pensamin Awisan]]
|tenpo sike nanpa 1889
|kulupu Wepulikan
|jan Lewi Pason Moton
|-
|24
|[[sitelen:Grover Cleveland - NARA - 518139 (cropped).jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Kowa Kilan]] ''(tenpo nanpa tu)''
|tenpo sike nanpa 1893
|kulupu Temoka
|jan Atali Siwenson
|-
| rowspan="2" |25
| rowspan="2" |[[sitelen:McKinley (cropped).jpg|center|frameless|160px]]
| rowspan="2" |[[jan Wilijan Makinli]]
| rowspan="2" |tenpo sike nanpa 1897
| rowspan="2" |kulupu Wepulikan
|jan Kawe Opa
|-
|jan Tesi Osawe
|-
|26
|[[sitelen:President Roosevelt - Pach Bros (cropped).jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Sejoto Losewe]]
|tenpo sike nanpa 1901
|kulupu Wepulikan
|jan Sa Wawen Fapan
|-
|27
|[[sitelen:William Howard Taft cph.3b35813.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Wilijan Awa Ta]]
|tenpo sike nanpa 1909
|kulupu Wepulikan
|jan Seme Suka Semen
|-
|28
|[[sitelen:Woodrow Wilson-H&E.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Uto Wison]]
|tenpo sike nanpa 1913
|kulupu Temoka
|jan Toma Rili Masa
|-
|29
|[[sitelen:HardingLooksBowtie.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Wawen Asin]]
|tenpo sike nanpa 1921
|kulupu Wepulikan
|jan Kalin Kuli
|-
|30
|[[sitelen:Calvin Coolidge cph.3g10777 (cropped).jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Kawin Kuli]]
|tenpo sike nanpa 1923
|kulupu Wepulikan
|jan Sa Tawi
|-
|31
|[[sitelen:President Hoover portrait.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Epe Uwa]]
|tenpo sike nanpa 1929
|kulupu Wepulikan
|jan Sa Kusi
|-
| rowspan="3" |32
| rowspan="3" |[[sitelen:FDR 1944 Color Portrait.jpg|center|frameless|160px]]
| rowspan="3" |[[jan Pankin Losewe]]
| rowspan="3" |tenpo sike nanpa 1933
| rowspan="3" |kulupu Temoka
|jan Son Nan Kane
|-
|jan Enwi Wala
|-
|jan Ewi Tuman
|-
|33
|[[sitelen:TRUMAN 58-766-06 (cropped).jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Ewi Tuman]]
|tenpo sike nanpa 1945
|kulupu Temoka
|jan Apen Wilijan Paki
|-
|34
|[[sitelen:Dwight D. Eisenhower, official photo portrait, May 29, 1959 (cropped)(3).jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Ta Asenawa]]
|tenpo sike nanpa 1953
|kulupu Wepulikan
|jan Wika Nison
|-
|35
|[[sitelen:John F. Kennedy Senate Portrait.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan San Kenisi]]
|tenpo sike nanpa 1961
|kulupu Temoka
|jan Linton Pi Sonson
|-
|36
|[[sitelen:37 Lyndon Johnson 3x4.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Lintan Pi Sansan]]
|tenpo sike nanpa 1963
|kulupu Temoka
|jan Upe Unpi
|-
| rowspan="2" |37
| rowspan="2" |[[sitelen:Richard M. Nixon, ca. 1935 - 1982 - NARA - 530679 (3x4).jpg|center|frameless|160px]]
| rowspan="2" |[[jan Wisa Nison]]
| rowspan="2" |tenpo sike nanpa 1969
| rowspan="2" |kulupu Wepulikan
|jan Sijo Anu
|-
|jan Kewa Po
|-
|38
|[[sitelen:Gerald Ford presidential portrait (cropped).jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Kewa Po]]
|tenpo sike nanpa 1974
|kulupu Wepulikan
|jan Neson Okepele
|-
|39
|[[sitelen:JimmyCarterPortrait2.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Simi Kata]]
|tenpo sike nanpa 1977
|kulupu Temoka
|jan Wate Monte
|-
|40
|[[sitelen:Official Portrait of President Reagan 1981.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Wana Weken]]
|tenpo sike nanpa 1981
|kulupu Wepulikan
|jan So Epe Waka Pu
|-
|41
|[[sitelen:George H. W. Bush presidential portrait (cropped).jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan So Epe Waka Pu]]
|tenpo sike nanpa 1989
|kulupu Wepulikan
|jan Tan Kuwe
|-
|42
|[[sitelen:Bill Clinton.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Pi Kinton]]
|tenpo sike nanpa 1993
|kulupu Temoka
|jan A Ko
|-
|43
|[[sitelen:George-W-Bush.jpeg|center|frameless|160px]]
|[[jan So Waka Pu]]
|tenpo sike nanpa 2001
|kulupu Wepulikan
|jan Si Keni
|-
|44
|[[sitelen:President Barack Obama.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Pawa Opama]]
|tenpo sike nanpa 2009
|kulupu Temoka
|[[jan So Patan]]
|-
|45
|[[sitelen:Donald Trump official portrait.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Tana Tan]] ''(tenpo nanpa wan)''
|tenpo sike nanpa 2017
|kulupu Wepulikan
|[[jan Mi Pen]]
|-
|46
|[[sitelen:Joe Biden presidential portrait.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan So Paten]]
|tenpo sike nanpa 2021
|kulupu Temoka
|[[jan Kamala Ewi]]
|-
|47
|[[sitelen:TrumpPortrait.jpg|center|frameless|160px]]
|[[jan Tana Tan]] ''(tenpo nanpa tu)''
|tenpo sike nanpa 2025
|kulupu Wepulikan
|[[jan Sesi Wan]]
|}
[[kulupu:nasin lawa pi ma Mewika]]
[[kulupu:jan lawa]]
[[kulupu:jan lawa pi ma Mewika| ]]
3xqk303hhb0jdintpq9htdt3o38ctdq
nasin Enpeke
0
11448
67117
66576
2026-06-13T12:55:56Z
Jan Sapilisan
2676
mi suli suli e lipu.
67117
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:MBG Smakenza.jpg|thumb|jan pi kama sona li moku lon tomo sona pi wawa wile, lon {{lipu li ala|ma Palipapan|Q14492}} pi [[ma Ponejo]].]] [[sitelen:Makan Bergizi Gratis di salah satu SMP di Kota Yogyakarta I.jpg|thumb|moku pi nasin Enpeke li sama ni lon {{lipu li ala|ma Jokijakata|Q3741}}. moku mute li kama tan {{lipu li ala|tomo pali wawa|Q83405}}.]]{{nimi ijo|'''nasin Enpeke'''|MBG, Makan Bergizi Gratis|toki Intonesija|moku pona pi esun ala|ipa=['ɛm.be.ge]}} li nasin, li pana e moku tawa [[pana sona|jan pi kama sona]] lon tenpo suno ale pi sona ona. moku ni li pona tawa sijelo. ni li pana e moku, li wile ala esun. [[jan Papowa Supijanto|jan Papowa]] li lawa e ma Intonesija la, ona li wile e ni, li open e ni lon suno #6 pi mun #1 pi sike #2025. nasin li open lon tomo sona ale lon tenpo sama ala. nasin li open lon tomo sona wan lon tenpo wan.
nasin ni li tawa tomo sona pi wawa sewi, li tawa tomo sona pi wawa wile, li tawa jan ni: ona li jo e jan lili lon insa ona, anu pana e [[telo mama]] tan sijelo ona tawa jan lili. lawa li toki e ni: nasin ni li wile pona e sijelo, li wile pona e jan ni: ona li lili la, ona li ken ala suli pona e sijelo ona. taso, jan li ken pilin ike li ken wile ala e nasin ni, tan ni: [[jaki|jaki lili]] li ken lon moku.<ref>{{tan sona|jan=jan Ali Ansoli Jusu|tan=lipu "Free nutritious meals: Let children grow and dream big - Academia"|linja=https://www.thejakartapost.com/opinion/2025/06/18/free-nutritious-meals-let-children-grow-and-dream-big.html|tenpo lukin=2026-03-26|toki tan=toki Inli}}</ref>
== tenpo pini ==
=== wile open (sike #1991, tawa #2023) ===
nasin ni li open ala la, lawa li pana e ni lon tomo sona lili. tenpo li open lon sike #1991 la, lawa li pana e moku tawa jan pi mani ala, tawa ma weka.<ref>{{tan sona|jan=jan Sekijama Makiko en jan Kawakami Takayo en jan Lewisi Nusijani en jan Kalin Losita en jan Linpawan en jan Mulajama Nopuko en jan Isita Ilomi en jan Nosuwe Mijo|linja=https://www.researchgate.net/publication/327254401_School_Feeding_Programs_in_Indonesia|tan=lipu "School Feeding Programs in Indonesia"|toki tan=toki Inli|tenpo=2018-07-01|tenpo lukin=2026-03-26}}</ref> tenpo sike #1996 la, nasin ni li kama suli, li kama tawa jan sona 2 000 000. taso, esun ale li kama pakala lon [[ma Asija]] lon sike #1997.<ref>{{tan sona|jan=jan Lisa Sute en jan Sukiman en jan Kalin Wamusen en jan Sanpije Api|linja=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15214261/|tan=lipu "Community-based school feeding during Indonesia's economic crisis: implementation, benefits, and sustainability"|tenpo=2004-07|tenpo lukin=2026-03-26|toki tan=toki Inli}}</ref> tan ni la, nasin li kama pini.
sike #2016 la, [[kulupu Kemensipu|kulupu li lawa e nasin sona, e nasin kulupu, lon ma Intonesija]] la, kulupu ni li open e nasin PROGAS. nasin ni la, lawa li pana e moku pona pi open pi tenpo suno, tawa jan pi kama sona lon ma ni: jan mute li ken ala suli pona e sijelo lon ona.<ref>{{tan sona|jan=jan Anki Wila Panpusi|linja=https://www.researchgate.net/publication/389370243_Indonesia_Government's_Efforts_to_Eradicate_Stunting_Through_the_Free_Nutritious_Meal_Program_for_Children_Opportunities_and_Challenges|tan=lipu "Indonesia Government's Efforts to Eradicate Stunting Through the Free Nutritious Meal Program for Children: Opportunities and Challenges"|toki tan=toki Inli|tenpo=2025-02-22|tenpo lukin=2026-03-26}}</ref>
=== toki pi jan lawa kama pi sike #2024 ===
nasin pi tenpo lon li kama tan toki wile, tan [[jan Papowa Supijanto|jan Papowa]], tan [[jan Kipan Lakapumin Laka|jan Kipan]] lon tenpo ni: jan pi ma Intonesija li toki e wile ona ni: jan seme li kama jan lawa sin pi ma Intonesija?<ref>{{tan sona|jan=jan Tewi Kunijawasi|tan=lipu "Prabowo's free meals plan poised to expand Indonesia dairy consumption, imports"|linja=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/prabowos-free-meals-plan-poised-expand-indonesia-dairy-consumption-imports-2024-08-14/|tenpo lukin=2026-03-26|toki tan=toki Inli}}</ref> open la, ona tu li nimi "Makan Siang Gratis" <small>(moku pi meso pi tenpo suno, pi esun ala)</small> tawa nasin ni. ona li wile pona e pakala ni: sike #2022 la, jan 21.5% pi ma Intonesija li ken ala suli pona e sijelo. ni la, ona li kama jan lawa la, ona li suli e nasin ni. nasin li kama tawa jan lili, tawa jan ni kin: ona li jo e [[jan lili]] lon insa ona, anu pana e [[telo mama]] tawa jan lili tan sijelo ona. nimi li kama nasin MBG, tan ni: ona li wile toki suli e pona ona, li toki lili e tenpo pi pana ona.<ref>{{tan sona|jan=kulupu The Straits Times|linja=https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/indonesia-launches-free-meal-programme-to-combat-stunting|tan=lipu "Indonesia launches free-meal programme to fight stunted growth"|tenpo=2025-01-06|tenpo lukin=2026-03-26|toki tan=toki Inli}}</ref>
=== open nasin (sike #2024, tawa tenpo lon) ===
nasin lawa ni li open e {{nimi ijo|kulupu Pekewen|BGN, Badan Gizi Nasional}} lon mun #8 pi sike #2024. ona li kulupu lawa, li lawa e nasin Enpeke. kipisi pini pi sike #2024 la, lawa li open e nasin alasa, lon ma tomo Tankalan, lon ma tomo Sukapumi, li wile kama sona e mute mani e nasin pi tawa moku. moku li sama mani Lupija 15 000.<ref>{{tan sona|jan=jan Api Sinika|linja=https://jakartaglobe.id/business/government-trials-free-meal-program-at-tangerang-school|tan=lipu "Government Trials Free Meal Program at Tangerang School"|tenpo lukin=2026-03-26|toki tan=toki Inli}}</ref><ref>{{tan sona|jan=kulupu Asasila|tan=lipu "Indonesia launches free meal programme for children, pregnant women"|linja=https://www.aljazeera.com/gallery/2025/1/6/indonesia-kicks-off-first-free-meal-programme-for-children-pregnant-women|tenpo lukin=2026-03-26|toki tan=toki Inli}}</ref>
nasin li open pona lon suno #6 pi mun #1 pi sike #2025. tenpo open la, ona li tawa jan 15 000 000 anu tawa jan 20 000 000 anu jan pi meso pi mute ni, li kepeken mani Lupija 71 000 000 000 000.<ref>{{tan sona|jan=jan Welonika Tan Nuwajasi en jan Elisi|tan=lipu "Strengthening the free meals program through women and communities - Academia"|linja=https://www.thejakartapost.com/opinion/2025/12/30/strengthening-the-free-meals-program-through-women-and-communities.html|tenpo lukin=2026-03-26|toki tan=toki Inli}}</ref> kepeken {{nimi ijo|kulupu Sepepeke|SPPG, Satuan Pemenuhan Pelayanan Gizi}} la, jan li pali e moku lon tomo sona ala, lon tomo ante, li tawa e ona tawa tomo sona. tomo ante ni li poka tan tomo sona ni. ma Intonesija li wile suli e nasin ni. wile ona la, nasin li tawa jan 82 900 000 lon sike #2029.<ref>{{tan sona|jan=kulupu The Jakarta Post|tan=lipu ""Govt's free meal scheme to reach 80 million recipients by April, behind target - Politics"|linja=https://www.thejakartapost.com/indonesia/2025/12/30/govts-free-meal-scheme-to-reach-80-million-recipients-by-april-behind-target.html|tenpo lukin=2026-03-26|toki tan=toki Inli}}</ref>
mun #3 pi sike #2026 la, lawa li toki e ni: nasin li wile kama lili, tan ni: mani li kama lili, tan ni: ma ante en [[ma Ilan]] li utala lon sike #2026.<ref>{{tan sona|jan=jan Lesa Asijan|tan=lipu "Indonesia makes U-turn on free school meals, citing fiscal 'efficiencies'"|linja=https://asia.nikkei.com/economy/indonesia-makes-u-turn-on-free-school-meals-citing-fiscal-efficiencies|tenpo lukin=2026-03-26|toki tan=toki Inli}}</ref>
== jaki moku ==
[[File:MBG = Racun.jpg|thumb|suno #20 pi mun #10 pi sike #2025 la, meli li jo e lipu. sitelen "MBG = Racun" (''moku pi nasin Enpeke li jaki pakala'') li lon lipu.]]
ona li open la, sijelo pi jan mute li kama pakala tan jaki moku. pakala pi tenpo nanpa wan li lon suno #16 pi mun #1 lon {{lipu li ala|ma Sukowaso|Q10692}}. lon ona la, jan 11 li kama pilin ike.<ref name="ma Sukowaso">{{tan sona|jan=jan Ananta Telesija en jan Penate Kisina|linja=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/indonesia-urged-halt-10-billion-free-school-meals-plan-after-mass-food-poisoning-2025-09-22|tan=lipu "Indonesia urged to halt $10 billion free school meals plan after mass food poisoning"|toki tan=toki Inli|tenpo lukin=2025-11-17}}</ref> tenpo lili la, pakala ante li kama kin. lon tenpo ni, tawa pini pi tenpo mun #9 la, jan lili 6 452 li kama pakala lon ale pi ma ni. kulupu li lawa e pona moku lon ma Intonesija la, kulupu ni li toki e ni: moku 1 000 000 000 li kama la, pakala 4 711 li lon.<ref name="ma Sukowaso"/> toki sama la, tenpo li pini lon suno #31 pi mun #9 la, pakala 16 109 li lon.<ref>{{tan sona|jan=jan Tete Leni Masijansi|toki tan=toki Intonesija|tan=lipu "JPPI: Kasus Keracunan MBG Tembus 16.109 Orang Per 31 Oktober 2025"|linja=https://www.tempo.co/politik/jppi-kasus-keracunan-mbg-tembus-16-109-orang-per-31-oktober-2025-2086363|tenpo=2025-11-04|tenpo open=2025-11-17}}</ref> ni la, jan mute li kama wile ala e nasin ni.
=== toki pi pakala nasin ===
kulupu JPPI <small>(Jaringan Pemantau Pendidikan Indonesia)</small> en kulupu CISDI <small>(Center for Indonesia's Strategic Development Initiatives)</small> en kulupu ante pi nasin lawa ala li wile e ni: nasin ni o pini lon tenpo pi ale ala. nasin li wile e mani Lupija 171 000 000 000 000 (sama [[mani Tala pi ma Mewika|mani Tala]] 10 000 000 000), li pakala e jan mute.<ref name="ma Sukowaso"/> jan lawa pi kulupu JPPI li toki e ni: jaki moku ni li kama tan pakala nasin.<ref>{{tan sona|jan=jan Telesija Ananta en jan Jusi Saja Puteman|tenpo=2025-09-25}}|tan=lipu "Over 1,000 Indonesians sick from school meals in more food poisoning outbreaks"|linja=https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/over-1000-indonesians-sick-school-meals-more-food-poisoning-outbreaks-2025-09-25|toki tan=toki Inli|tenpo lukin=2025-11-17}}</ref>
toki mute pi pilin ante li kama. suno #27 pi mun #9 la, mama meli mute li kama lon {{lipu li ala|ma Seman|Q11480}}. ona li kalama mute e ilo pi pali moku, li toki e wile ala ona.<ref>{{tan sona|jan=jan Saju Wali Wawan|toki tan=toki Intonesija|tan=lipu "Inspiratif! Ibu-ibu Ini Demo Protes Keracunan MBG Sambil Pukuli Panci"|linja=https://www.detik.com/jatim/berita/d-8132816/inspiratif-ibu-ibu-ini-demo-protes-keracunan-mbg-sambil-pukuli-panci|tenpo lukin=2025-11-17}}</ref> sama la, mama mute li kama tawa {{lipu li ala|tomo Monasi|Q145151}} lon [[ma tomo Sakata]]. lon poka pi tomo lawa la, mama mute li toki kepeken lipu. toki pi lon ala musi li lon lipu.<ref>{{tan sona|jan=jan Lisija Pepijan en jan Lalisa Uta|toki tan=toki Intonesija|tan=lipu "Ibu-ibu Gelar Aksi di Monas, Protes Program Makan Bergizi Gratis"|linja=https://megapolitan.kompas.com/read/2025/10/01/12213071/ibu-ibu-gelar-aksi-di-monas-protes-program-makan-bergizi-gratis.|tenpo lukin=2025-11-17|tenpo=2025-10-01}}</ref>
=== toki pi kulupu lawa ===
kulupu li lawa e misikeke lon ma Intonesija la, kulupu ni li toki e ni: pakala ni li kama tan ni: tomo pali li jaki. lawa pi kulupu ni li {{lipu li ala|jan Pute Kunate Satekin|Q85989277}} li toki sama.<ref>{{tan sona|jan=jan Sakilun Nijan|tan=lipu "Ini 8 Bakteri dan 2 Virus Penyebab Keracunan MBG yang Diungkap Menkes"|toki tan=toki Intonesijalinja=https://nasional.kompas.com/read/2025/10/01/18344681/ini-8-bakteri-dan-2-virus-penyebab-keracunan-mbg-yang-diungkap-menkes|tenpo=2025-10-01|tenpo lukin=2025-11-17}}</ref>
suno #5 pi mun #5 la, [[jan Papowa Supijanto|jan Papowa]] li pilin sama ala.<ref>{{tan sona|jan=jan Jowi Kiwen Nata Wisaja en jan Mawa Pasiwi|tan=lipu "Kasus Keracunan MBG, Prabowo: Siswa Tak Gunakan Sendok Saat Makan"|linja=https://www.kompas.com/edu/read/2025/05/06/143600971/kasus-keracunan-mbg-prabowo--siswa-tak-gunakan-sendok-saat-makan|toki tan=toki Intonesija|tenpo=2025-05-06|tenpo lukin=2025-11-17}}</ref><ref name="pilin sama ala">{{tan sona|jan=jan Kenta Tenli Mawani|tan=lipu "Prabowo perketat SOP MBG untuk cegah insiden keracunan"|linja=https://sumbar.antaranews.com/berita/719497/prabowo-perketat-sop-mbg-untuk-cegah-insiden-keracunan|toki tan=toki Intonesija|tenpo=2025-10-16|tenpo lukin=2025-11-17}}</ref>ona la, jaki li kama tan ni: jan pi kama sona li moku kepeken ilo ala, li telo ala e luka ona lon open. ona la, nasin ni li jo e lawa suli suli. suno #15 pi mun #10 la, jan Papowa li kama sona e pakala pi pilin ona. ona li toki e ni: moku ona 0.0007% li kama e jaki.<ref name="pilin sama ala"/>
kulupu li lawa e kama suli pi kulupu jan e [[nasin pi kulupu jan]] la, jan lawa pi kulupu lawa ni li {{nimi ijo|jan Sukipi Asan|Q4260406}}, li toki e ni: "kulupu lawa li lawa suli e nasin.<ref name="lawa suli">{{tan sona|jan Pasan|tan=lipu "Minister: Prabowo Government's Success Hinges on Free Meal Program"|toki tan=toki Inli|linja=https://en.tempo.co/read/2062967/minister-prabowo-governments-success-hinges-on-free-meal-program|tenpo=2025-11-04|tenpo lukin=2025-11-17}}</ref> nasin li pona mute la, jan Papowa li pona mute. jan Papowa li lon e kulupu lawa 13. ona ale li wile lukin li wile toki e nasin Enpeke lon tomo pali pi kulupu ni: kulupu li lawa e moku lon ma Intonesija." sin la, kulupu ante 13 li kama, li wile lukin e nasin ni lon tenpo suno ale.<ref name="lawa suli"/>
=== kulupu pi pilin lawa ===
suno #15 pi mun #10 la, {{lipu li ala|jan Apipuloman|Q85991292}} li jan pi pilin lawa li toki e ni: nasin ale li wile jo e pakala. ona li sama e nasin Enpeke e lawa pi tenpo musi suli.<ref>{{tan sona|jan=jan Pakusama en jan Kuntun Kalija Liwan|tan=lipu "DPR member says issues with free nutritious meals program reasonable"|toki tan=toki Inli|tenpo=2025-10-15|tenpo lukin=2025-11-17}}</ref>
=== lawa pi ma kipisi ===
{{lipu li ala|jan Tesi Mujasi|Q16174166}} li jan lawa pi [[ma Sawa]] pi [[nasin pi pini suno|poka pi pini suno]], li pini e nasin ni lon ma 4, tan ni: jan li moku tan nasin Enpeke la, ona li kama pakala. ona li lon ma Pantun Pala, lon ma Sukapumi.<ref name="KDM">{{tan sona|jan=jan Asi Masijela en jan Nini Kamini|tan=lipu "Indonesia faces calls to halt free meals program as over 5,000 school children fall ill"|toki tan=toki Inli|linja=https://apnews.com/article/indonesia-students-free-meals-poisoning-102a48c3296bfbb42d4d6bcf1bc8716f|tenpo=2025-09-25|tenpo lukin=2025-11-17}}</ref> jan Tesi Mujasi li wile e ni: kulupu lawa o lukin sin e nasin. ona li wile ala e pakala sin lon jan pi kama sona.<ref name="KDM"/>
== tan sona ==
{{reflist}}
df21sept7yc9j2t0zv0vxv9rgss6oge
67118
67117
2026-06-13T13:04:52Z
Jan Sapilisan
2676
mi weka e pakala linja
67118
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:MBG Smakenza.jpg|thumb|jan pi kama sona li moku lon tomo sona pi wawa wile, lon {{lipu li ala|ma Palipapan|Q14492}} pi [[ma Ponejo]].]] [[sitelen:Makan Bergizi Gratis di salah satu SMP di Kota Yogyakarta I.jpg|thumb|moku pi nasin Enpeke li sama ni lon {{lipu li ala|ma Jokijakata|Q3741}}. moku mute li kama tan {{lipu li ala|tomo pali wawa|Q83405}}.]]{{nimi ijo|'''nasin Enpeke'''|MBG, Makan Bergizi Gratis|toki Intonesija|moku pona pi esun ala|ipa=['ɛm.be.ge]}} li nasin, li pana e moku tawa [[pana sona|jan pi kama sona]] lon tenpo suno ale pi sona ona. moku ni li pona tawa sijelo. ni li pana e moku, li wile ala esun. [[jan Papowa Supijanto|jan Papowa]] li lawa e ma Intonesija la, ona li wile e ni, li open e ni lon suno #6 pi mun #1 pi sike #2025. nasin li open lon tomo sona ale lon tenpo sama ala. nasin li open lon tomo sona wan lon tenpo wan.
nasin ni li tawa tomo sona pi wawa sewi, li tawa tomo sona pi wawa wile, li tawa jan ni: ona li jo e jan lili lon insa ona, anu pana e [[telo mama]] tan sijelo ona tawa jan lili. lawa li toki e ni: nasin ni li wile pona e sijelo, li wile pona e jan ni: ona li lili la, ona li ken ala suli pona e sijelo ona. taso, jan li ken pilin ike li ken wile ala e nasin ni, tan ni: [[jaki|jaki lili]] li ken lon moku.<ref>{{tan sona|jan=jan Ali Ansoli Jusu|tan=lipu "Free nutritious meals: Let children grow and dream big - Academia"|linja=https://www.thejakartapost.com/opinion/2025/06/18/free-nutritious-meals-let-children-grow-and-dream-big.html|tenpo lukin=2026-03-26|toki tan=toki Inli}}</ref>
== tenpo pini ==
=== wile open (sike #1991, tawa #2023) ===
nasin ni li open ala la, lawa li pana e ni lon tomo sona lili. tenpo li open lon sike #1991 la, lawa li pana e moku tawa jan pi mani ala, tawa ma weka.<ref>{{tan sona|jan=jan Sekijama Makiko en jan Kawakami Takayo en jan Lewisi Nusijani en jan Kalin Losita en jan Linpawan en jan Mulajama Nopuko en jan Isita Ilomi en jan Nosuwe Mijo|linja=https://www.researchgate.net/publication/327254401_School_Feeding_Programs_in_Indonesia|tan=lipu "School Feeding Programs in Indonesia"|toki tan=toki Inli|tenpo=2018-07-01|tenpo lukin=2026-03-26}}</ref> tenpo sike #1996 la, nasin ni li kama suli, li kama tawa jan sona 2 000 000. taso, esun ale li kama pakala lon [[ma Asija]] lon sike #1997.<ref>{{tan sona|jan=jan Lisa Sute en jan Sukiman en jan Kalin Wamusen en jan Sanpije Api|linja=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15214261/|tan=lipu "Community-based school feeding during Indonesia's economic crisis: implementation, benefits, and sustainability"|tenpo=2004-07|tenpo lukin=2026-03-26|toki tan=toki Inli}}</ref> tan ni la, nasin li kama pini.
sike #2016 la, [[kulupu Kemensipu|kulupu li lawa e nasin sona, e nasin kulupu, lon ma Intonesija]] la, kulupu ni li open e nasin PROGAS. nasin ni la, lawa li pana e moku pona pi open pi tenpo suno, tawa jan pi kama sona lon ma ni: jan mute li ken ala suli pona e sijelo lon ona.<ref>{{tan sona|jan=jan Anki Wila Panpusi|linja=https://www.researchgate.net/publication/389370243_Indonesia_Government's_Efforts_to_Eradicate_Stunting_Through_the_Free_Nutritious_Meal_Program_for_Children_Opportunities_and_Challenges|tan=lipu "Indonesia Government's Efforts to Eradicate Stunting Through the Free Nutritious Meal Program for Children: Opportunities and Challenges"|toki tan=toki Inli|tenpo=2025-02-22|tenpo lukin=2026-03-26}}</ref>
=== toki pi jan lawa kama pi sike #2024 ===
nasin pi tenpo lon li kama tan toki wile, tan [[jan Papowa Supijanto|jan Papowa]], tan [[jan Kipan Lakapumin Laka|jan Kipan]] lon tenpo ni: jan pi ma Intonesija li toki e wile ona ni: jan seme li kama jan lawa sin pi ma Intonesija?<ref>{{tan sona|jan=jan Tewi Kunijawasi|tan=lipu "Prabowo's free meals plan poised to expand Indonesia dairy consumption, imports"|linja=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/prabowos-free-meals-plan-poised-expand-indonesia-dairy-consumption-imports-2024-08-14/|tenpo lukin=2026-03-26|toki tan=toki Inli}}</ref> open la, ona tu li nimi "Makan Siang Gratis" <small>(moku pi meso pi tenpo suno, pi esun ala)</small> tawa nasin ni. ona li wile pona e pakala ni: sike #2022 la, jan 21.5% pi ma Intonesija li ken ala suli pona e sijelo. ni la, ona li kama jan lawa la, ona li suli e nasin ni. nasin li kama tawa jan lili, tawa jan ni kin: ona li jo e [[jan lili]] lon insa ona, anu pana e [[telo mama]] tawa jan lili tan sijelo ona. nimi li kama nasin MBG, tan ni: ona li wile toki suli e pona ona, li toki lili e tenpo pi pana ona.<ref>{{tan sona|jan=kulupu The Straits Times|linja=https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/indonesia-launches-free-meal-programme-to-combat-stunting|tan=lipu "Indonesia launches free-meal programme to fight stunted growth"|tenpo=2025-01-06|tenpo lukin=2026-03-26|toki tan=toki Inli}}</ref>
=== open nasin (sike #2024, tawa tenpo lon) ===
nasin lawa ni li open e {{nimi ijo|kulupu Pekewen|BGN, Badan Gizi Nasional}} lon mun #8 pi sike #2024. ona li kulupu lawa, li lawa e nasin Enpeke. kipisi pini pi sike #2024 la, lawa li open e nasin alasa, lon ma tomo Tankalan, lon ma tomo Sukapumi, li wile kama sona e mute mani e nasin pi tawa moku. moku li sama mani Lupija 15 000.<ref>{{tan sona|jan=jan Api Sinika|linja=https://jakartaglobe.id/business/government-trials-free-meal-program-at-tangerang-school|tan=lipu "Government Trials Free Meal Program at Tangerang School"|tenpo lukin=2026-03-26|toki tan=toki Inli}}</ref><ref>{{tan sona|jan=kulupu Asasila|tan=lipu "Indonesia launches free meal programme for children, pregnant women"|linja=https://www.aljazeera.com/gallery/2025/1/6/indonesia-kicks-off-first-free-meal-programme-for-children-pregnant-women|tenpo lukin=2026-03-26|toki tan=toki Inli}}</ref>
nasin li open pona lon suno #6 pi mun #1 pi sike #2025. tenpo open la, ona li tawa jan 15 000 000 anu tawa jan 20 000 000 anu jan pi meso pi mute ni, li kepeken mani Lupija 71 000 000 000 000.<ref>{{tan sona|jan=jan Welonika Tan Nuwajasi en jan Elisi|tan=lipu "Strengthening the free meals program through women and communities - Academia"|linja=https://www.thejakartapost.com/opinion/2025/12/30/strengthening-the-free-meals-program-through-women-and-communities.html|tenpo lukin=2026-03-26|toki tan=toki Inli}}</ref> kepeken {{nimi ijo|kulupu Sepepeke|SPPG, Satuan Pemenuhan Pelayanan Gizi}} la, jan li pali e moku lon tomo sona ala, lon tomo ante, li tawa e ona tawa tomo sona. tomo ante ni li poka tan tomo sona ni. ma Intonesija li wile suli e nasin ni. wile ona la, nasin li tawa jan 82 900 000 lon sike #2029.<ref>{{tan sona|jan=kulupu The Jakarta Post|tan=lipu ""Govt's free meal scheme to reach 80 million recipients by April, behind target - Politics"|linja=https://www.thejakartapost.com/indonesia/2025/12/30/govts-free-meal-scheme-to-reach-80-million-recipients-by-april-behind-target.html|tenpo lukin=2026-03-26|toki tan=toki Inli}}</ref>
mun #3 pi sike #2026 la, lawa li toki e ni: nasin li wile kama lili, tan ni: mani li kama lili, tan ni: ma ante en [[ma Ilan]] li utala lon sike #2026.<ref>{{tan sona|jan=jan Lesa Asijan|tan=lipu "Indonesia makes U-turn on free school meals, citing fiscal 'efficiencies'"|linja=https://asia.nikkei.com/economy/indonesia-makes-u-turn-on-free-school-meals-citing-fiscal-efficiencies|tenpo lukin=2026-03-26|toki tan=toki Inli}}</ref>
== jaki moku ==
[[File:MBG = Racun.jpg|thumb|suno #20 pi mun #10 pi sike #2025 la, meli li jo e lipu. sitelen "MBG = Racun" (''moku pi nasin Enpeke li jaki pakala'') li lon lipu.]]
ona li open la, sijelo pi jan mute li kama pakala tan jaki moku. pakala pi tenpo nanpa wan li lon suno #16 pi mun #1 lon {{lipu li ala|ma Sukowaso|Q10692}}. lon ona la, jan 11 li kama pilin ike.<ref name="ma Sukowaso">{{tan sona|jan=jan Ananta Telesija en jan Penate Kisina|linja=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/indonesia-urged-halt-10-billion-free-school-meals-plan-after-mass-food-poisoning-2025-09-22|tan=lipu "Indonesia urged to halt $10 billion free school meals plan after mass food poisoning"|toki tan=toki Inli|tenpo lukin=2025-11-17}}</ref> tenpo lili la, pakala ante li kama kin. lon tenpo ni, tawa pini pi tenpo mun #9 la, jan lili 6 452 li kama pakala lon ale pi ma ni. kulupu li lawa e pona moku lon ma Intonesija la, kulupu ni li toki e ni: moku 1 000 000 000 li kama la, pakala 4 711 li lon.<ref name="ma Sukowaso"/> toki sama la, tenpo li pini lon suno #31 pi mun #9 la, pakala 16 109 li lon.<ref>{{tan sona|jan=jan Tete Leni Masijansi|toki tan=toki Intonesija|tan=lipu "JPPI: Kasus Keracunan MBG Tembus 16.109 Orang Per 31 Oktober 2025"|linja=https://www.tempo.co/politik/jppi-kasus-keracunan-mbg-tembus-16-109-orang-per-31-oktober-2025-2086363|tenpo=2025-11-04|tenpo open=2025-11-17}}</ref> ni la, jan mute li kama wile ala e nasin ni.
=== toki pi pakala nasin ===
kulupu JPPI <small>(Jaringan Pemantau Pendidikan Indonesia)</small> en kulupu CISDI <small>(Center for Indonesia's Strategic Development Initiatives)</small> en kulupu ante pi nasin lawa ala li wile e ni: nasin ni o pini lon tenpo pi ale ala. nasin li wile e mani Lupija 171 000 000 000 000 (sama [[mani Tala pi ma Mewika|mani Tala]] 10 000 000 000), li pakala e jan mute.<ref name="ma Sukowaso"/> jan lawa pi kulupu JPPI li toki e ni: jaki moku ni li kama tan pakala nasin.<ref>{{tan sona|jan=jan Telesija Ananta en jan Jusi Saja Puteman|tenpo=2025-09-25|tan=lipu "Over 1,000 Indonesians sick from school meals in more food poisoning outbreaks"|toki tan=toki Inli|tenpo lukin=2025-11-17|linja=https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/over-1000-indonesians-sick-school-meals-more-food-poisoning-outbreaks-2025-09-25}}</ref>
toki mute pi pilin ante li kama. suno #27 pi mun #9 la, mama meli mute li kama lon {{lipu li ala|ma Seman|Q11480}}. ona li kalama mute e ilo pi pali moku, li toki e wile ala ona.<ref>{{tan sona|jan=jan Saju Wali Wawan|toki tan=toki Intonesija|tan=lipu "Inspiratif! Ibu-ibu Ini Demo Protes Keracunan MBG Sambil Pukuli Panci"|linja=https://www.detik.com/jatim/berita/d-8132816/inspiratif-ibu-ibu-ini-demo-protes-keracunan-mbg-sambil-pukuli-panci|tenpo lukin=2025-11-17}}</ref> sama la, mama mute li kama tawa {{lipu li ala|tomo Monasi|Q145151}} lon [[ma tomo Sakata]]. lon poka pi tomo lawa la, mama mute li toki kepeken lipu. toki pi lon ala musi li lon lipu.<ref>{{tan sona|jan=jan Lisija Pepijan en jan Lalisa Uta|toki tan=toki Intonesija|tan=lipu "Ibu-ibu Gelar Aksi di Monas, Protes Program Makan Bergizi Gratis"|linja=https://megapolitan.kompas.com/read/2025/10/01/12213071/ibu-ibu-gelar-aksi-di-monas-protes-program-makan-bergizi-gratis.|tenpo lukin=2025-11-17|tenpo=2025-10-01}}</ref>
=== toki pi kulupu lawa ===
kulupu li lawa e misikeke lon ma Intonesija la, kulupu ni li toki e ni: pakala ni li kama tan ni: tomo pali li jaki. lawa pi kulupu ni li {{lipu li ala|jan Pute Kunate Satekin|Q85989277}} li toki sama.<ref>{{tan sona|jan=jan Sakilun Nijan|tan=lipu "Ini 8 Bakteri dan 2 Virus Penyebab Keracunan MBG yang Diungkap Menkes"|toki tan=toki Intonesija|linja=https://nasional.kompas.com/read/2025/10/01/18344681/ini-8-bakteri-dan-2-virus-penyebab-keracunan-mbg-yang-diungkap-menkes|tenpo=2025-10-01|tenpo lukin=2025-11-17}}</ref>
suno #5 pi mun #5 la, [[jan Papowa Supijanto|jan Papowa]] li pilin sama ala.<ref>{{tan sona|jan=jan Jowi Kiwen Nata Wisaja en jan Mawa Pasiwi|tan=lipu "Kasus Keracunan MBG, Prabowo: Siswa Tak Gunakan Sendok Saat Makan"|linja=https://www.kompas.com/edu/read/2025/05/06/143600971/kasus-keracunan-mbg-prabowo--siswa-tak-gunakan-sendok-saat-makan|toki tan=toki Intonesija|tenpo=2025-05-06|tenpo lukin=2025-11-17}}</ref><ref name="pilin sama ala">{{tan sona|jan=jan Kenta Tenli Mawani|tan=lipu "Prabowo perketat SOP MBG untuk cegah insiden keracunan"|linja=https://sumbar.antaranews.com/berita/719497/prabowo-perketat-sop-mbg-untuk-cegah-insiden-keracunan|toki tan=toki Intonesija|tenpo=2025-10-16|tenpo lukin=2025-11-17}}</ref>ona la, jaki li kama tan ni: jan pi kama sona li moku kepeken ilo ala, li telo ala e luka ona lon open. ona la, nasin ni li jo e lawa suli suli. suno #15 pi mun #10 la, jan Papowa li kama sona e pakala pi pilin ona. ona li toki e ni: moku ona 0.0007% li kama e jaki.<ref name="pilin sama ala"/>
kulupu li lawa e kama suli pi kulupu jan e [[nasin pi kulupu jan]] la, jan lawa pi kulupu lawa ni li {{nimi ijo|jan Sukipi Asan|Q4260406}}, li toki e ni: "kulupu lawa li lawa suli e nasin.<ref name="lawa suli">{{tan sona|jan Pasan|tan=lipu "Minister: Prabowo Government's Success Hinges on Free Meal Program"|toki tan=toki Inli|linja=https://en.tempo.co/read/2062967/minister-prabowo-governments-success-hinges-on-free-meal-program|tenpo=2025-11-04|tenpo lukin=2025-11-17}}</ref> nasin li pona mute la, jan Papowa li pona mute. jan Papowa li lon e kulupu lawa 13. ona ale li wile lukin li wile toki e nasin Enpeke lon tomo pali pi kulupu ni: kulupu li lawa e moku lon ma Intonesija." sin la, kulupu ante 13 li kama, li wile lukin e nasin ni lon tenpo suno ale.<ref name="lawa suli"/>
=== kulupu pi pilin lawa ===
suno #15 pi mun #10 la, {{lipu li ala|jan Apipuloman|Q85991292}} li jan pi pilin lawa li toki e ni: nasin ale li wile jo e pakala. ona li sama e nasin Enpeke e lawa pi tenpo musi suli.<ref>{{tan sona|jan=jan Pakusama en jan Kuntun Kalija Liwan|tan=lipu "DPR member says issues with free nutritious meals program reasonable"|toki tan=toki Inli|tenpo=2025-10-15|tenpo lukin=2025-11-17|linja=https://en.antaranews.com/news/386145/dpr-member-says-issues-with-free-nutritious-meals-program-reasonable}}</ref>
=== lawa pi ma kipisi ===
{{lipu li ala|jan Tesi Mujasi|Q16174166}} li jan lawa pi [[ma Sawa]] pi [[nasin pi pini suno|poka pi pini suno]], li pini e nasin ni lon ma 4, tan ni: jan li moku tan nasin Enpeke la, ona li kama pakala. ona li lon ma Pantun Pala, lon ma Sukapumi.<ref name="KDM">{{tan sona|jan=jan Asi Masijela en jan Nini Kamini|tan=lipu "Indonesia faces calls to halt free meals program as over 5,000 school children fall ill"|toki tan=toki Inli|linja=https://apnews.com/article/indonesia-students-free-meals-poisoning-102a48c3296bfbb42d4d6bcf1bc8716f|tenpo=2025-09-25|tenpo lukin=2025-11-17}}</ref> jan Tesi Mujasi li wile e ni: kulupu lawa o lukin sin e nasin. ona li wile ala e pakala sin lon jan pi kama sona.<ref name="KDM"/>
== tan sona ==
{{reflist}}
o6mpoapxn5glndb6xl9b0stq0wnxacc
67174
67118
2026-06-14T09:01:53Z
Jan Sapilisan
2676
/* jaki moku */
67174
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:MBG Smakenza.jpg|thumb|jan pi kama sona li moku lon tomo sona pi wawa wile, lon {{lipu li ala|ma Palipapan|Q14492}} pi [[ma Ponejo]].]] [[sitelen:Makan Bergizi Gratis di salah satu SMP di Kota Yogyakarta I.jpg|thumb|moku pi nasin Enpeke li sama ni lon {{lipu li ala|ma Jokijakata|Q3741}}. moku mute li kama tan {{lipu li ala|tomo pali wawa|Q83405}}.]]{{nimi ijo|'''nasin Enpeke'''|MBG, Makan Bergizi Gratis|toki Intonesija|moku pona pi esun ala|ipa=['ɛm.be.ge]}} li nasin, li pana e moku tawa [[pana sona|jan pi kama sona]] lon tenpo suno ale pi sona ona. moku ni li pona tawa sijelo. ni li pana e moku, li wile ala esun. [[jan Papowa Supijanto|jan Papowa]] li lawa e ma Intonesija la, ona li wile e ni, li open e ni lon suno #6 pi mun #1 pi sike #2025. nasin li open lon tomo sona ale lon tenpo sama ala. nasin li open lon tomo sona wan lon tenpo wan.
nasin ni li tawa tomo sona pi wawa sewi, li tawa tomo sona pi wawa wile, li tawa jan ni: ona li jo e jan lili lon insa ona, anu pana e [[telo mama]] tan sijelo ona tawa jan lili. lawa li toki e ni: nasin ni li wile pona e sijelo, li wile pona e jan ni: ona li lili la, ona li ken ala suli pona e sijelo ona. taso, jan li ken pilin ike li ken wile ala e nasin ni, tan ni: [[jaki|jaki lili]] li ken lon moku.<ref>{{tan sona|jan=jan Ali Ansoli Jusu|tan=lipu "Free nutritious meals: Let children grow and dream big - Academia"|linja=https://www.thejakartapost.com/opinion/2025/06/18/free-nutritious-meals-let-children-grow-and-dream-big.html|tenpo lukin=2026-03-26|toki tan=toki Inli}}</ref>
== tenpo pini ==
=== wile open (sike #1991, tawa #2023) ===
nasin ni li open ala la, lawa li pana e ni lon tomo sona lili. tenpo li open lon sike #1991 la, lawa li pana e moku tawa jan pi mani ala, tawa ma weka.<ref>{{tan sona|jan=jan Sekijama Makiko en jan Kawakami Takayo en jan Lewisi Nusijani en jan Kalin Losita en jan Linpawan en jan Mulajama Nopuko en jan Isita Ilomi en jan Nosuwe Mijo|linja=https://www.researchgate.net/publication/327254401_School_Feeding_Programs_in_Indonesia|tan=lipu "School Feeding Programs in Indonesia"|toki tan=toki Inli|tenpo=2018-07-01|tenpo lukin=2026-03-26}}</ref> tenpo sike #1996 la, nasin ni li kama suli, li kama tawa jan sona 2 000 000. taso, esun ale li kama pakala lon [[ma Asija]] lon sike #1997.<ref>{{tan sona|jan=jan Lisa Sute en jan Sukiman en jan Kalin Wamusen en jan Sanpije Api|linja=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15214261/|tan=lipu "Community-based school feeding during Indonesia's economic crisis: implementation, benefits, and sustainability"|tenpo=2004-07|tenpo lukin=2026-03-26|toki tan=toki Inli}}</ref> tan ni la, nasin li kama pini.
sike #2016 la, [[kulupu Kemensipu|kulupu li lawa e nasin sona, e nasin kulupu, lon ma Intonesija]] la, kulupu ni li open e nasin PROGAS. nasin ni la, lawa li pana e moku pona pi open pi tenpo suno, tawa jan pi kama sona lon ma ni: jan mute li ken ala suli pona e sijelo lon ona.<ref>{{tan sona|jan=jan Anki Wila Panpusi|linja=https://www.researchgate.net/publication/389370243_Indonesia_Government's_Efforts_to_Eradicate_Stunting_Through_the_Free_Nutritious_Meal_Program_for_Children_Opportunities_and_Challenges|tan=lipu "Indonesia Government's Efforts to Eradicate Stunting Through the Free Nutritious Meal Program for Children: Opportunities and Challenges"|toki tan=toki Inli|tenpo=2025-02-22|tenpo lukin=2026-03-26}}</ref>
=== toki pi jan lawa kama pi sike #2024 ===
nasin pi tenpo lon li kama tan toki wile, tan [[jan Papowa Supijanto|jan Papowa]], tan [[jan Kipan Lakapumin Laka|jan Kipan]] lon tenpo ni: jan pi ma Intonesija li toki e wile ona ni: jan seme li kama jan lawa sin pi ma Intonesija?<ref>{{tan sona|jan=jan Tewi Kunijawasi|tan=lipu "Prabowo's free meals plan poised to expand Indonesia dairy consumption, imports"|linja=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/prabowos-free-meals-plan-poised-expand-indonesia-dairy-consumption-imports-2024-08-14/|tenpo lukin=2026-03-26|toki tan=toki Inli}}</ref> open la, ona tu li nimi "Makan Siang Gratis" <small>(moku pi meso pi tenpo suno, pi esun ala)</small> tawa nasin ni. ona li wile pona e pakala ni: sike #2022 la, jan 21.5% pi ma Intonesija li ken ala suli pona e sijelo. ni la, ona li kama jan lawa la, ona li suli e nasin ni. nasin li kama tawa jan lili, tawa jan ni kin: ona li jo e [[jan lili]] lon insa ona, anu pana e [[telo mama]] tawa jan lili tan sijelo ona. nimi li kama nasin MBG, tan ni: ona li wile toki suli e pona ona, li toki lili e tenpo pi pana ona.<ref>{{tan sona|jan=kulupu The Straits Times|linja=https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/indonesia-launches-free-meal-programme-to-combat-stunting|tan=lipu "Indonesia launches free-meal programme to fight stunted growth"|tenpo=2025-01-06|tenpo lukin=2026-03-26|toki tan=toki Inli}}</ref>
=== open nasin (sike #2024, tawa tenpo lon) ===
nasin lawa ni li open e {{nimi ijo|kulupu Pekewen|BGN, Badan Gizi Nasional}} lon mun #8 pi sike #2024. ona li kulupu lawa, li lawa e nasin Enpeke. kipisi pini pi sike #2024 la, lawa li open e nasin alasa, lon ma tomo Tankalan, lon ma tomo Sukapumi, li wile kama sona e mute mani e nasin pi tawa moku. moku li sama mani Lupija 15 000.<ref>{{tan sona|jan=jan Api Sinika|linja=https://jakartaglobe.id/business/government-trials-free-meal-program-at-tangerang-school|tan=lipu "Government Trials Free Meal Program at Tangerang School"|tenpo lukin=2026-03-26|toki tan=toki Inli}}</ref><ref>{{tan sona|jan=kulupu Asasila|tan=lipu "Indonesia launches free meal programme for children, pregnant women"|linja=https://www.aljazeera.com/gallery/2025/1/6/indonesia-kicks-off-first-free-meal-programme-for-children-pregnant-women|tenpo lukin=2026-03-26|toki tan=toki Inli}}</ref>
nasin li open pona lon suno #6 pi mun #1 pi sike #2025. tenpo open la, ona li tawa jan 15 000 000 anu tawa jan 20 000 000 anu jan pi meso pi mute ni, li kepeken mani Lupija 71 000 000 000 000.<ref>{{tan sona|jan=jan Welonika Tan Nuwajasi en jan Elisi|tan=lipu "Strengthening the free meals program through women and communities - Academia"|linja=https://www.thejakartapost.com/opinion/2025/12/30/strengthening-the-free-meals-program-through-women-and-communities.html|tenpo lukin=2026-03-26|toki tan=toki Inli}}</ref> kepeken {{nimi ijo|kulupu Sepepeke|SPPG, Satuan Pemenuhan Pelayanan Gizi}} la, jan li pali e moku lon tomo sona ala, lon tomo ante, li tawa e ona tawa tomo sona. tomo ante ni li poka tan tomo sona ni. ma Intonesija li wile suli e nasin ni. wile ona la, nasin li tawa jan 82 900 000 lon sike #2029.<ref>{{tan sona|jan=kulupu The Jakarta Post|tan=lipu ""Govt's free meal scheme to reach 80 million recipients by April, behind target - Politics"|linja=https://www.thejakartapost.com/indonesia/2025/12/30/govts-free-meal-scheme-to-reach-80-million-recipients-by-april-behind-target.html|tenpo lukin=2026-03-26|toki tan=toki Inli}}</ref>
mun #3 pi sike #2026 la, lawa li toki e ni: nasin li wile kama lili, tan ni: mani li kama lili, tan ni: ma ante en [[ma Ilan]] li utala lon sike #2026.<ref>{{tan sona|jan=jan Lesa Asijan|tan=lipu "Indonesia makes U-turn on free school meals, citing fiscal 'efficiencies'"|linja=https://asia.nikkei.com/economy/indonesia-makes-u-turn-on-free-school-meals-citing-fiscal-efficiencies|tenpo lukin=2026-03-26|toki tan=toki Inli}}</ref>
== jaki moku ==
[[File:MBG = Racun.jpg|thumb|suno #20 pi mun #10 pi sike #2025 la, meli li jo e lipu. sitelen "MBG = Racun" (''moku pi nasin Enpeke li jaki pakala'') li lon lipu.]]
ona li open la, sijelo pi jan mute li kama pakala tan jaki moku. pakala pi tenpo nanpa wan li lon suno #16 pi mun #1 lon {{lipu li ala|ma Sukowaso|Q10692}}. lon ona la, jan 11 li kama pilin ike.<ref name="ma Sukowaso">{{tan sona|jan=jan Ananta Telesija en jan Penate Kisina|linja=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/indonesia-urged-halt-10-billion-free-school-meals-plan-after-mass-food-poisoning-2025-09-22|tan=lipu "Indonesia urged to halt $10 billion free school meals plan after mass food poisoning"|toki tan=toki Inli|tenpo lukin=2025-11-17}}</ref> tenpo lili la, pakala ante li kama kin. lon tenpo ni, tawa pini pi tenpo mun #9 la, jan lili 6 452 li kama pakala lon ale pi ma ni. kulupu li lawa e pona moku lon ma Intonesija la, kulupu ni li toki e ni: moku 1 000 000 000 li kama la, pakala 4 711 li lon.<ref name="ma Sukowaso"/> toki sama la, tenpo li pini lon suno #31 pi mun #9 la, pakala 16 109 li lon.<ref>{{tan sona|jan=jan Tete Leni Masijansi|toki tan=toki Intonesija|tan=lipu "JPPI: Kasus Keracunan MBG Tembus 16.109 Orang Per 31 Oktober 2025"|linja=https://www.tempo.co/politik/jppi-kasus-keracunan-mbg-tembus-16-109-orang-per-31-oktober-2025-2086363|tenpo=2025-11-04|tenpo open=2025-11-17}}</ref> ni la, jan mute li kama wile ala e nasin ni.
=== toki pi pakala nasin ===
kulupu JPPI <small>(Jaringan Pemantau Pendidikan Indonesia)</small> en kulupu CISDI <small>(Center for Indonesia's Strategic Development Initiatives)</small> en kulupu ante pi nasin lawa ala li wile e ni: nasin ni o pini lon tenpo pi ale ala. nasin li wile e mani Lupija 171 000 000 000 000 (sama [[mani Tala pi ma Mewika|mani Tala]] 10 000 000 000), li pakala e jan mute.<ref name="ma Sukowaso"/> jan lawa pi kulupu JPPI li toki e ni: jaki moku ni li kama tan pakala nasin.<ref>{{tan sona|jan=jan Telesija Ananta en jan Jusi Saja Puteman|tenpo=2025-09-25|tan=lipu "Over 1,000 Indonesians sick from school meals in more food poisoning outbreaks"|toki tan=toki Inli|tenpo lukin=2025-11-17|linja=https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/over-1000-indonesians-sick-school-meals-more-food-poisoning-outbreaks-2025-09-25}}</ref>
toki mute pi pilin ante li kama. suno #27 pi mun #9 la, mama meli mute li kama lon {{lipu li ala|ma Seman|Q11480}}. ona li kalama mute e ilo pi pali moku, li toki e wile ala ona.<ref>{{tan sona|jan=jan Saju Wali Wawan|toki tan=toki Intonesija|tan=lipu "Inspiratif! Ibu-ibu Ini Demo Protes Keracunan MBG Sambil Pukuli Panci"|linja=https://www.detik.com/jatim/berita/d-8132816/inspiratif-ibu-ibu-ini-demo-protes-keracunan-mbg-sambil-pukuli-panci|tenpo lukin=2025-11-17}}</ref> sama la, mama mute li kama tawa {{lipu li ala|tomo Monasi|Q145151}} lon [[ma tomo Sakata]]. lon poka pi tomo lawa la, mama mute li toki kepeken lipu. toki pi lon ala musi li lon lipu.<ref>{{tan sona|jan=jan Lisija Pepijan en jan Lalisa Uta|toki tan=toki Intonesija|tan=lipu "Ibu-ibu Gelar Aksi di Monas, Protes Program Makan Bergizi Gratis"|linja=https://megapolitan.kompas.com/read/2025/10/01/12213071/ibu-ibu-gelar-aksi-di-monas-protes-program-makan-bergizi-gratis.|tenpo lukin=2025-11-17|tenpo=2025-10-01}}</ref>
=== toki pi kulupu lawa ===
kulupu li lawa e misikeke lon ma Intonesija la, kulupu ni li toki e ni: pakala ni li kama tan ni: tomo pali li jaki. lawa pi kulupu ni li {{lipu li ala|jan Pute Kunate Satekin|Q85989277}} li toki sama.<ref>{{tan sona|jan=jan Sakilun Nijan|tan=lipu "Ini 8 Bakteri dan 2 Virus Penyebab Keracunan MBG yang Diungkap Menkes"|toki tan=toki Intonesija|linja=https://nasional.kompas.com/read/2025/10/01/18344681/ini-8-bakteri-dan-2-virus-penyebab-keracunan-mbg-yang-diungkap-menkes|tenpo=2025-10-01|tenpo lukin=2025-11-17}}</ref>
suno #5 pi mun #5 la, [[jan Papowa Supijanto|jan Papowa]] li pilin sama ala.<ref>{{tan sona|jan=jan Jowi Kiwen Nata Wisaja en jan Mawa Pasiwi|tan=lipu "Kasus Keracunan MBG, Prabowo: Siswa Tak Gunakan Sendok Saat Makan"|linja=https://www.kompas.com/edu/read/2025/05/06/143600971/kasus-keracunan-mbg-prabowo--siswa-tak-gunakan-sendok-saat-makan|toki tan=toki Intonesija|tenpo=2025-05-06|tenpo lukin=2025-11-17}}</ref><ref name="pilin sama ala">{{tan sona|jan=jan Kenta Tenli Mawani|tan=lipu "Prabowo perketat SOP MBG untuk cegah insiden keracunan"|linja=https://sumbar.antaranews.com/berita/719497/prabowo-perketat-sop-mbg-untuk-cegah-insiden-keracunan|toki tan=toki Intonesija|tenpo=2025-10-16|tenpo lukin=2025-11-17}}</ref>ona la, jaki li kama tan ni: jan pi kama sona li moku kepeken ilo ala, li telo ala e luka ona lon open. ona la, nasin ni li jo e lawa suli suli. suno #15 pi mun #10 la, jan Papowa li kama sona e pakala pi pilin ona. ona li toki e ni: moku ona 0.0007% li kama e jaki.<ref name="pilin sama ala"/>
kulupu li lawa e kama suli pi kulupu jan e [[nasin pi kulupu jan]] la, jan lawa pi kulupu lawa ni li {{lipu li ala|jan Sukipi Asan|Q4260406}}, li toki e ni: "kulupu lawa li lawa suli e nasin.<ref name="lawa suli">{{tan sona|jan Pasan|tan=lipu "Minister: Prabowo Government's Success Hinges on Free Meal Program"|toki tan=toki Inli|linja=https://en.tempo.co/read/2062967/minister-prabowo-governments-success-hinges-on-free-meal-program|tenpo=2025-11-04|tenpo lukin=2025-11-17}}</ref> nasin li pona mute la, jan Papowa li pona mute. jan Papowa li lon e kulupu lawa 13. ona ale li wile lukin li wile toki e nasin Enpeke lon tomo pali pi kulupu ni: kulupu li lawa e moku lon ma Intonesija." sin la, kulupu ante 13 li kama, li wile lukin e nasin ni lon tenpo suno ale.<ref name="lawa suli"/>
=== kulupu pi pilin lawa ===
suno #15 pi mun #10 la, {{lipu li ala|jan Apipuloman|Q85991292}} li jan pi pilin lawa li toki e ni: nasin ale li wile jo e pakala. ona li sama e nasin Enpeke e lawa pi tenpo musi suli.<ref>{{tan sona|jan=jan Pakusama en jan Kuntun Kalija Liwan|tan=lipu "DPR member says issues with free nutritious meals program reasonable"|toki tan=toki Inli|tenpo=2025-10-15|tenpo lukin=2025-11-17|linja=https://en.antaranews.com/news/386145/dpr-member-says-issues-with-free-nutritious-meals-program-reasonable}}</ref>
=== lawa pi ma kipisi ===
{{lipu li ala|jan Tesi Mujasi|Q16174166}} li jan lawa pi [[ma Sawa Pala]], li pini e nasin ni lon ma 4, tan ni: jan li moku tan nasin Enpeke la, ona li kama pakala. ona li lon ma Pantun Pala, lon ma Sukapumi.<ref name="KDM">{{tan sona|jan=jan Asi Masijela en jan Nini Kamini|tan=lipu "Indonesia faces calls to halt free meals program as over 5,000 school children fall ill"|toki tan=toki Inli|linja=https://apnews.com/article/indonesia-students-free-meals-poisoning-102a48c3296bfbb42d4d6bcf1bc8716f|tenpo=2025-09-25|tenpo lukin=2025-11-17}}</ref> jan Tesi Mujasi li wile e ni: kulupu lawa o lukin sin e nasin. ona li wile ala e pakala sin lon jan pi kama sona.<ref name="KDM"/>
== tan sona ==
{{reflist}}
0mloquzeiu6k2kqq26wt8bliajjjhql
jan:Holomanga
2
11462
67141
66745
2026-06-14T04:08:39Z
Holomanga
6610
/* lipu sona tan mi */
67141
wikitext
text/x-wiki
toki a! mi {{nimi ijo|jan Teta|Tetra|toki Inli}} li {{nimi ijo|jan Olomanka|Holomanga|toki Inli}}. kulupu lawa mi li {{nimi ijo|kulupu Epipo|Epipole system|toki Inli|}}. mi pilin pona tawa toki pona. o kama pona e toki pona mi a!
== jan pona pi lawa mi ==
* jan Teta (mi)
* jan Sosi
* {{nimi ijo|ilo Te|Tets|toki Inli|}}
* {{nimi ijo|jan Peno|Paige|toki Inli|}}
== lipu sona tan mi ==
=== jaki ===
* [[jaki sijelo Epola]]
=== ma ===
==== ma Sonko ====
* [[ma Anwi]]
* [[ma Kansu]]
==== ma ante ====
* [[ma Pakan]]
* [[ma tomo Misipa]]
=== telo ===
* [[telo tawa jelo]]
=== toki ===
* [[toki Lanpeta]]
887o0uz1yefeegwv4pss237eg5u327j
ma tomo Misipa
0
11463
67145
67035
2026-06-14T04:21:33Z
Holomanga
6610
67145
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona ma|
| nimi ma = ma tomo Misipa
| nimi mama = Middlesbrough
| ma = ma tomo
| sitelen = [[sitelen:Middlesbrough_Town_Hall_Summer_2013.jpg|268px]]
| toki pi anpa sitelen =
| len ma =
| sitelen lawa = [[sitelen:Coat_of_Arms_of_the_District_Council_of_Middlesbrough.svg|100px]]
| kalama musi ma =
| ma tomo lawa =
| ma suli = [[ma Juke]]
| toki lawa =
| toki ante =
| nasin sewi =
| nasin lawa =
| mani =
| tenpo =
| ISO 3166 = GB-MDB
| sitelen ma =
| toki anpa pi sitelen ma =
| lipu ilo = https://www.middlesbrough.gov.uk/
| ma lili = [[ma kipisi Nojokese]]
|mute jan=156,161 (2024)|suli ma=53.87 km²<ref>{{tan sona|toki tan=en|tan=Middlesbrough (Unitary Authority, Middlesbrough, United Kingdom) with population statistics, charts, map and location.|linja=https://www.citypopulation.de/en/uk/admin/middlesbrough/E06000002__middlesbrough/}}</ref>}}{{nimi ijo|'''ma tomo Misipa'''|Middlesbrough|toki Inli}} li ma tomo lon [[ma kipisi Nojokese]] lon [[ma Juke]].
tenpo sike nanpa 1829 la [[jan Soso Pi]] li pali e nasin pi [[tomo tawa linja]]. tenpo pini ni la jan pi ma tomo Misipa li pali mute e [[ijo lili nanpa 26|kiwen mani ilo walo]]. tenpo sike nanpa 1870 la ma Juke li pali e ni tu la ma tomo Misipa li pali e ni wan.<ref>{{tan sona|toki tan=en-GB|linja=https://englandsnortheast.co.uk/middlesbrough/|tan=Middlesbrough|tenpo lukin=2026-06-07}}</ref> tenpo ni la ma tomo Misipa li nimi e {{nimi ijo|ma tomo Ajonopali|Ironopolis|toki Inli}}.<ref>{{tan sona|toki tan=en-US|linja=https://www.portofmiddlesbrough.com/1850-ironpolis-the-discovery-of-iron-ore-and-the-birth-of-middlesbroughs-age/|tan=1850: 'Ironpolis' - The discovery of iron ore and the birth of Middlesbrough's Iron Age|tenpo lukin=2026-06-07}}</ref> tenpo ni la ma tomo Misipa li pali lili e ilo.<ref>{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=Luke Telford|toki tan=en|kipisi=384–406|linja=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/21582041.2024.2408252|tan=Neoliberalism, left behind Middlesbrough and levelling up: an intractable policy task?|nanpa=19|kulupu toki=Contemporary Social Science|tenpo=2024-08-05|tenpo lukin=2026-06-07}}</ref>
== tan sona ==
<references/>
[[kulupu:ma tomo]]
[[kulupu:ma Juke]]
[[kulupu:ma Inli]]
2nkodwgznrex94y048526r3xna8kh7y
toki:jan Sepi Esin
1
11473
67163
66783
2026-06-14T05:53:42Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[toki:jan Sepawi Esin]]" tawa lipu "[[toki:jan Sepi Esin]]"
66783
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
jan Pusin li jan nasa
0
11518
67148
67103
2026-06-14T05:10:09Z
Zhou20120904
5624
o nnp
67148
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Vladimir_Putin_at_the_World_Economic_Forum_Annual_Meeting_2009_002.jpg|thumb|274x274px|jan Wasimi Pusin]]
linja nimi "'''jan Pusin li jan nasa'''"<ref>{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=Shaun Walker|toki tan=toki Inli|linja=https://www.theguardian.com/world/2014/jun/15/ukraine-minister-deshchytsia-abusive-putin-russia|nimi tan kepeken toki tan=Ukraine minister's abusive remarks about Putin spark diplomatic row|kulupu toki=lipu The Guardian|tenpo=2014-06-15|tenpo lukin=2023-12-11|linja sama=https://web.archive.org/web/20140615181958/http://www.theguardian.com/world/2014/jun/15/ukraine-minister-deshchytsia-abusive-putin-russia|tenpo sama=2014-06-15}}</ref> ({{toki nimi|uk|Путiн - хуйло|Putin - khuilo}}), anu nimi Puwilo pi toki Ukawina ({{toki nimi|uk|Пуйло}}), li toki jaki tawa [[jan Wasimi Pusin]]. ona li kalama musi kin. ona li tan kalama musi ante pi sike noka lon tenpo sike nanpa 2010<ref>{{tan sona|toki tan=toki Losi|linja=http://ru.tsn.ua/tsikavinki/putin-h-ylo-nachali-pet-dazhe-nemeckie-bolelschiki-370622.html|nimi tan kepeken toki tan=Украинский хит шагает по планете|kulupu toki=kulupu TSN|tenpo=2014-06-10|tenpo lukin=2014-08-13|linja sama=https://web.archive.org/web/20140615183239/http://ru.tsn.ua/tsikavinki/putin-h-ylo-nachali-pet-dazhe-nemeckie-bolelschiki-370622.html|tenpo sama=2014-06-15}}</ref>. {{lipu li ala|ma Losi li kama jo e ma palisa Kulinki|Q15920546}} lon open pi tenpo sike nanpa 2014 la, ma mute pi [[ma Ukawina]] li open kalama e ona. kulupu mute pi [[toki tawa kulupu]] li toki e ni.
== kon ==
sina wile sitelen e nimi "<span lang="uk">[[wiktionary:хуйло|хуйло́]]</span>" pi toki Ukawina kepeken sitelen Lasina la, ona li ken nimi "huilo", anu nimi "huylo", anu nimi "khuilo", anu nimi "khuylo", anu nimi "xujlo" anu ante. nimi ni li tan nimi "<span lang="uk">[[wiktionary:хуй|хуй]]</span>" (khuy). toki Ukawina en toki Losi la kon ona li palisa unpa. jan li pana e pini nimi "lo" la, kon pi nimi ni li ken "jan nasa", li ken "palisa unpa"<ref>{{tan sona|toki tan=toki Inli|linja=https://au.news.yahoo.com/thewest/world/a/24277927/ukraine-confirms-negotiator-with-russia-as-foreign-minister/|nimi tan kepeken toki tan=Ukraine president gets parliament boost for peace plan|ijo pana=AFP|tenpo=2014-06-19|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140620213858/https://au.news.yahoo.com/thewest/world/a/24277927/ukraine-confirms-negotiator-with-russia-as-foreign-minister/|tenpo sama=2014-06-20}}</ref>. lili la, linja nimi ni li kama "<span lang="uk">ПТН ХЛО</span>" (''PTN KhLO''). tenpo mun nanpa {{o nnp|5}} pi tenpo sike nanpa 2014 la, {{lipu li ala|lipu nimi pi ma tomo|Q310004}} li kama jo e nimi ni. ona li toki e ni: kon pi nimi ni li sama nimi "jan Pusin"<ref name="MR7">{{tan sona|toki tan=toki Losi|linja=http://www.mr7.ru/articles/102682/|nimi tan kepeken toki tan=Статья Путин "huylo" появилась в американском словаре сленга|ijo pana=MR7|tenpo=2014-05-30|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140714223144/http://www.mr7.ru/articles/102682/|tenpo sama=2014-07-14}}</ref><ref name="Vlasti.net">{{tan sona|toki tan=toki Losi|linja=http://vlasti.net/news/196095|nimi tan kepeken toki tan=Благодаря песне про Путина в английском языке появилось слово "huylo"|ijo pana=Vlasti.net|tenpo=2014-06-17|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140714170841/http://vlasti.net/news/196095|tenpo sama=2014-07-14}}</ref>. kulupu pi toki tawa kulupu pi ma Ukawina<ref name="Ukrayinska Pravda">{{tan sona|toki tan=toki Losi|linja=http://life.pravda.com.ua/person/2014/05/30/170203/|nimi tan kepeken toki tan=Американський словник згадав Путіна, пояснюючи слово "huylo".|ijo pana=Ukrayinska Pravda|tenpo=2014-05-30|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140714203940/http://life.pravda.com.ua/person/2014/05/30/170203/|tenpo sama=2014-07-14}}</ref><ref name="Gazeta.ru">{{tan sona|linja=http://gazeta.ua/ru/articles/nelitereturna-leksika/_slovo-huylo-voshlo-v-slovar-anglijskogo-slenga-urban-dictionary/560941|tan=Слово Huylo вошло в словарь английского сленга Urban Dictionary|ijo pana=Gazeta.ua|tenpo=2014-05-29|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140719224614/http://gazeta.ua/ru/articles/nelitereturna-leksika/_slovo-huylo-voshlo-v-slovar-anglijskogo-slenga-urban-dictionary/560941|tenpo sama=2014-07-19}}</ref> en [[ma Pelalusi]]<ref name="BelGazeta">{{tan sona|linja=http://www.belgazeta.by/ru/news/life/29151|tan=Путин попал в американский словарь сленга|ijo pana=BelGazeta|tenpo=2014-06-02|linja sama=https://web.archive.org/web/20140714200823/http://www.belgazeta.by/ru/news/life/29151|tenpo sama=2014-7-14}}</ref> li toki e ni. kin la, ma Ukawina en ma ante li toki e toki sama kin. ona li "<span lang="uk">ПТН ПНХ</span>" (PTN PNKh), li nasin toki lili pi linja nimi "{{toki|uk|<u>П</u>у<u>т</u>і<u>н</u>, <u>п</u>ішов <u>н</u>а <u>х</u>уй}}" (''Putin, pishov na khuy)'' pi toki Ukawina anu linja nimi "{{toki|ru|<u>П</u>у<u>т</u>и<u>н</u>, <u>п</u>ошёл <u>н</u>а <u>х</u>уй}}" (''Putin, poshol na khuy'', kon la ona tu li "jan Pusin o, o tawa weka")<ref>{{tan sona|linja=https://fakty.com.ua/ru/lifestyle/tehnika/20140508-1514470/|tan=Факты ICTV - Украинцы не жалеют денег на именные номера «ПТН ПНХ» (фото)|tenpo=2014-05-08|tenpo lukin=2019-08-28|linja sama=https://web.archive.org/web/20190416063855/https://fakty.com.ua/ru/lifestyle/tehnika/20140508-1514470/|tenpo sama=2019-04-16}}</ref>.
== tenpo pini ==
[[sitelen:Путін_-_хуйло.png|right|thumb|200x200px|sitelen lipu pi kalama musi ni. ona li sama mute ala kalama musi lon.]]
{{lipu li ala|jan Asimi Towiki|Q4463473}} li toki e ni: open la kalama musi ni li tan kalama musi "meli pi ma Mesiko" pi {{lipu li ala|jan Pa Pun|Q342778}} pi tenpo sike nanpa 1961, li tan kalama musi pi sike noka pi jan olin pi {{lipu li ala|kulupu Ako pi pali pi kiwen mani|Q207462}} "{{lipu li ala|jan Suki|Q225357}} li jan nasa". tenpo ni la, {{lipu li ala|jan Alesantu Jalolaki|Q1334178}}, jan lawa pi kulupu Ako pi pali kiwen mani, li utala toki e jan Kikoli Suki, jan lawa pi kulupu suli pi sike noka pi ma Ukawina, la jan olin pi kulupu ni li pana e pilin ike tawa jan Suki lon nasin jaki ni<ref name="1342200-echo">{{tan sona|linja=http://echo.msk.ru/programs/personalno/1342200-echo/|tan=Interview of Artemy Troitsky|ijo pana=Echo of Moscow|tenpo=2014-06-18|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140714205408/http://echo.msk.ru/programs/personalno/1342200-echo/|tenpo sama=2014-07-14}}</ref><ref name="UkrPra01">{{tan sona|linja=http://life.pravda.com.ua/society/2014/05/19/168875/|tan=Украинские ультрас: глобальное перемирие|ijo pana=Українська правда. Життя|tenpo=2014-05-19|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140828213653/http://life.pravda.com.ua/society/2014/05/19/168875/|tenpo sama=2014-08-28}}</ref>.
tenpo mun nanpa {{o nnp|3}} pi tenpo sike nanpa 2014 la, ma tomo Ako li ma tomo suli pi nasin pi open suno pi ma Ukawina la, ona li kama suli lon toki kulupu pi ma Losi ala, la jan olin pi kulupu Ako li ante e toki, li open toki e ni: "jan Pusin li jan nasa"<ref name="Taylor" /><ref>{{tan sona|jan=Anna T.|linja=https://www.youtube.com/watch?v=447lXe1Y2tE|tan=Это Харьков,детка! "Пу#ин х#йло!" ФК Металлист+Шахтер|ijo pana=YouTube|tenpo=2014-03-30|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140628023115/http://www.youtube.com/watch?v=447lXe1Y2tE|tenpo sama=2014-06-28}}</ref><ref name="Ukraine crisis timeline BBC">{{tan sona|linja=http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-26248275|tan=Ukraine crisis timeline|ijo pana=BBC News|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140526075056/http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-26248275|tenpo sama=2014-05-26}}</ref>. tenpo lili la jan mute li kama sona e kalama musi ni, la kulupu mute pi sike noka li toki e ni. tu ona li {{lipu li ala|kulupu Tone pi jan pi kama jo pi kiwen mani|Q172969}} li {{lipu li ala|kulupu musi Sinamo pi sike noka pi ma tomo Kiju|Q179075}}. ona en kulupu Ako li utala la ona li awen kalama e kalama musi ni<ref name="Taylor">{{tan sona|linja=http://www.washingtonpost.com/blogs/worldviews/wp/2014/06/16/khuilo-the-offensive-term-that-has-attached-itself-to-putin/|tan=‘Khuilo’: The offensive term that has attached itself to Putin|jan=Adam Taylor|ijo pana=Washington Post|tenpo=2014-06-16|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140904004906/http://www.washingtonpost.com/blogs/worldviews/wp/2014/06/16/khuilo-the-offensive-term-that-has-attached-itself-to-putin/|tenpo sama=2014-09-04}}</ref><ref name=WSJ140524>{{tan sona|jan=Philip Shishkin|linja=http://online.wsj.com/news/articles/SB10001424052702303480304579581901110128642|tan=Soccer Foes Join Forces on the Front Lines of Ukraine Crisis|kulupu toki=The Wall Street Journal|tenpo=2014-05-24|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140714175336/http://online.wsj.com/news/articles/SB10001424052702303480304579581901110128642|tenpo sama=2014-07-14}}</ref>. tenpo mun nanpa {{o nnp|5}} pi tenpo sike nanpa 2014 la toki ni li lon: jan olin pi kulupu musi wan li tawa lon poka pi jan olin pi kulupu musi ante, li kalama sama e kalama musi ni, la kulupu musi ona li utala. {{lipu li ala|lipu Kasijan|Q11148}} li toki e ni: jan mute li sona e linja nimi "jan Pusin li jan nasa", la ona li kama linja nimi ma pi pona tawa jan mute<ref>{{tan sona|linja=http://www.theguardian.com/world/2014/jul/06/ukraine-crisis-donetsk|tan=Donetsk becomes a ghost town as fearful residents flee conflict|kulupu toki=The Guardian|tenpo=2014-07-06|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140715003133/http://www.theguardian.com/world/2014/jul/06/ukraine-crisis-donetsk|tenpo sama=2014-07-15}}</ref>.
=== ma Losi en ma Ukawina li utala lon tenpo sike nanpa 2022 ===
[[File:Rosseti elektrotransport.jpg|thumb|ni li tomo pi pana wawa pi {{nimi|linluwi}} wawa pi ma Losi. ona li pakala tan jan pi sona {{nimi|linluwi}} pi ma Ukawina. ]]
ma Losi en ma Ukawina li utala lon tenpo sike nanpa 2022 la jan mute li kama sona sin e linja nimi ni. jan Yuli Satani, jan esun pi telo nasa pi ma Ukawina, li pali e poki pi kiwen lukin pi sitelen Lasina "Putin Huylo", li pali e poki seli kepeken ona, li utala e jan utala pi ma Losi kepeken ni<ref>{{tan sona|linja=https://video.foxnews.com/v/6299169689001|tan=Ukrainian brewery owner making bombs instead of beer|ijo pana=Fox News|tenpo lukin=28 February 2022|linja sama=https://web.archive.org/web/20220318223220/https://video.foxnews.com/v/6299169689001/|tenpo sama=2022-03-18}}</ref><ref>{{tan sona|linja=https://www.instagram.com/p/CacjXmHosRx/|tan=Pravda Brewery team is hand-bottling today|kulupu toki=Yuri Zastavny on Instagram|tenpo=26 February 2022 <!-- date inferred; on 2022-02-28 website says "2 days ago" -->|tenpo lukin=28 February 2022}}</ref>.
jan pi sona {{nimi|linluwi}} pi ma Ukawina li pakala e tomo pi pana wawa pi tomo tawa pi ma Losi, la tomo ni li pana ala e wawa, li pana e sitelen pi linja nimi ni<ref>{{tan sona|jan=Aaron Gordon|linja=https://www.vice.com/en/article/akvya5/russian-electric-vehicle-chargers-hacked-tell-users-putin-is-a-dickhead|tan=Russian Electric Vehicle Chargers Hacked, Tell Users 'PUTIN IS A DICKHEAD'|ijo pana=Vice.com|tenpo=February 28, 2022|tenpo lukin=March 1, 2022|linja sama=https://web.archive.org/web/20220319085515/https://www.vice.com/en/article/akvya5/russian-electric-vehicle-chargers-hacked-tell-users-putin-is-a-dickhead|tenpo sama=2022-03-19}}</ref><ref>{{tan sona|jan=Dan Goodin|linja=https://arstechnica.com/information-technology/2022/02/after-ukraine-recruits-an-it-army-dozens-of-russian-sites-go-dark/|tan=After Ukraine recruits an "IT Army," dozens of Russian sites go dark|ijo pana=Ars Technica|tenpo=February 28, 2022|tenpo lukin=March 1, 2022|linja sama=https://web.archive.org/web/20220301203933/https://arstechnica.com/information-technology/2022/02/after-ukraine-recruits-an-it-army-dozens-of-russian-sites-go-dark/|tenpo sama=2022-03-01}}</ref>.
== kepeken pi kalama musi ==
kulupu mute pi kalama musi pi ma Ukawina li pana anu ante e kalama musi "jan Pusin li jan nasa". wan la, tenpo suno nanpa {{o nnp|21}} pi tenpo mun nanpa {{o nnp|4}} pi tenpo sike nanpa 2014 la kalama musi wan pi kulupu musi Asokenta li kalama e kalama musi ni kepeken [[ilo pi kalama musi]] wawa, li kepeken sitelen tawa mute pi tawa kulupu tan wile toki ni: kulupu musi mute pi sike noka li sona e kalama musi ni<ref>{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=Roman Shantyr|linja=https://www.youtube.com/watch?v=-n2D4giJDyU|tan=путин - ху*ло. Украинская народная (рок-версия) / putin huylo (re-mix by AstrogentA)|tenpo=2014-04-21|tenpo lukin=2026-06-07}}</ref>. kin la, kulupu pi kalama musi Teleli li pana e kalama musi "jan Pusin o, toki!" pi sitelen tawa lon tenpo suno nanpa {{o nnp|6}} pi tenpo mun nanpa {{o nnp|5}} pi tenpo sike nanpa 2014. nimi pi kalama musi ni li kepeken kalama nimi sama. kalama pi nimi Inli "Hello" (toki) li sama lili kalama pi nimi "khuylo" (jan nasa). ona li toki e linja nimi "jan Pusin li jan nasa" lon nasin ni. sitelen tawa pi kalama ni la, jan pi kulupu ni pi kalama musi li len e ona sama jan musi pi sike noka, li pali sama jan olin pi sike noka, li toki e ni: "jan Pusin o, toki!". kulupu ni pi kalama musi li toki musi e ni: jan li pilin e ni: kalama musi ona li toki ike tawa jan Pusin, la ona li sona ala. ona li awen toki e ni: jan Losi ni taso li pilin ike tan kalama musi ni: ona li sona lili e toki Inli<ref>{{tan sona|linja=http://podrobnosti.ua/kaleidoscope/2014/05/06/974698.html|tan=Песня "Путин, hello" группы "Телери" взорвала интернет (видео)|kulupu toki=Podrobnosti|tenpo=2014-05-06|tenpo lukin=2014-06-18|linja sama=https://web.archive.org/web/20140506210017/http://podrobnosti.ua/kaleidoscope/2014/05/06/974698.html|tenpo sama=2014-05-06}}</ref>.
tenpo suno nanpa luka {{o nnp|4}} pi tenpo mun nanpa {{o nnp|5}} pi tenpo sike nanpa 2014 la, {{lipu li ala|kulupu Komake pi pana sitelen pi ilo pi sitelen weka|Q15280975}} li pana e sitelen tawa ni: kulupu pi kalama musi “pali Lemonsiki” ({{toki|en|Lemonchiki Project}}) li kalama e kalama musi ni<ref>{{tan sona|linja=http://ivona.bigmir.net/showbiz/stars/393110-V-efire-ukrainskogo-kanala-ispolnili-znamenityj-hit-o-Putine|tan=В эфире украинского канала исполнили знаменитый хит о Путине|ijo pana=Big Mir|tenpo=2014-06-16|tenpo lukin=2014-06-17|linja sama=https://web.archive.org/web/20140618055330/http://ivona.bigmir.net/showbiz/stars/393110-V-efire-ukrainskogo-kanala-ispolnili-znamenityj-hit-o-Putine|tenpo sama=2014-06-18}}</ref>. tenpo suno nanpa {{o nnp|13}} pi tenpo mun nanpa {{o nnp|6}} pi tenpo sike sama la, kulupu pi kalama musi Tuwa Lika li kalama e kalama musi ni lon musi kulupu pi kalama musi ona<ref>{{tan sona|linja=http://ivona.bigmir.net/showbiz/video_old/394196-Gruppa-Druga-R-ka-predstavila-rok-versiju-znamenitogo-hita-o-Putine|tan=Группа Друга Ріка представила рок-версию знаменитого хита о Путине|ijo pana=Big Mir|tenpo=2014-06-16|tenpo lukin=2014-06-17|linja sama=https://web.archive.org/web/20140618054743/http://ivona.bigmir.net/showbiz/video_old/394196-Gruppa-Druga-R-ka-predstavila-rok-versiju-znamenitogo-hita-o-Putine|tenpo sama=2014-06-18}}</ref>. kulupu pi kalama musi "lawa nasa XL" ({{toki|en|Mad Heads XL}}) li ante lili e kalama musi ni kin<ref>{{tan sona|linja=https://www.youtube.com/watch?v=GRLC6vpnKxM|tan=ПТН-ХЛО от "Мед Хедс". Мотофест "Тарасова Гора - 2014"|tenpo lukin=2019-08-28|linja sama=https://web.archive.org/web/20211102103140/https://www.youtube.com/watch?v=GRLC6vpnKxM|tenpo sama=2021-11-02}}</ref>. {{lipu li ala|lipu Kiju Po|Q1795015}}li toki e ni: ona li kama jo e sitelen tawa luka tu tu pi kalama musi ni e kalama musi poka tu<ref name="KP711">{{tan sona|jan=Olena Goncharova|linja=http://www.kyivpost.com/guide/music/lifestyle-blog-soccer-fans-chant-putin-khuilo-makes-it-to-world-fame-353315.html|tan=Kharkiv, with new anti-Russian song, becomes capital of anti-Putin music (VIDEO)|ijo pana=Kyiv Post|tenpo=2014-07-11|tenpo lukin=2014-07-11|linja sama=https://web.archive.org/web/20140711160227/http://www.kyivpost.com/guide/music/lifestyle-blog-soccer-fans-chant-putin-khuilo-makes-it-to-world-fame-353315.html|tenpo sama=2014-07-11}}</ref>.
== kepeken pi kulupu pi nasin lawa ==
tenpo mun nanpa {{o nnp|5}} pi tenpo sike nanpa 2014 la, {{lipu li ala|jan Ole Lijako|Q12119499}} pi {{lipu li ala|kulupu lawa pi suli nanpa wan pi ma Ukawina|Q176296}} li kulupu e jan mute la ona ale li kalama uta e kalama musi ni lon {{lipu li ala|ma tomo Ipano Lanki|Q156726}}. sitelen tawa ni li tawa [[ilo Jutu]]<ref>{{tan sona|linja=http://www.youtube.com/watch?v=a-UqWcLGWU0|tan=Олег Ляшко заспівав новий український хіт|ijo pana=YouTube|tenpo lukin=2014-06-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20160407151556/https://www.youtube.com/watch?v=a-UqWcLGWU0|tenpo sama=2016-04-07}}</ref>. tenpo suno nanpa 14 pi tempo mun nanpa luka wan pi tenpo sike sama la, {{lipu li ala|kulupu utala pi ma tomo Tonpa|Q111029471}} pi pona tawa ma Losi li pakala e {{lipu li ala|tomo tawa kon Ilijusin-76|Q142549}} wan pi ma Ukawina la, {{lipu li ala|jan Anli Tesisija|Q12100652}} pi toki kulupu ma pi tenpo ni li toki e linja nimi ni tawa jan pi toki kulupu lon sinpin pi {{lipu li ala|tomo pi ma ante pi tan pi ma Losi pi lon pi ma Ukawina|Q2063895}}<ref name="guardian1">{{tan sona|linja=http://www.theguardian.com/world/2014/jun/15/ukraine-minister-deshchytsia-abusive-putin-russia|ijo pana=The Guardian|tenpo=2014-06-15|tan=Ukraine minister's abusive remarks about Putin spark diplomatic row|tenpo sama=2014-06-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140615181958/http://www.theguardian.com/world/2014/jun/15/ukraine-minister-deshchytsia-abusive-putin-russia}}</ref><ref>{{tan sona|linja=http://www.buzzfeed.com/maxseddon/top-ukrainian-diplomat-calls-putin-a-dickhead|tan=Top Ukrainian Diplomat Calls Putin A "Dickhead"|jan=Max Seddon|ijo pana=BuzzFeed|tenpo lukin=2014-06-17|tenpo sama=2014-06-16|linja sama=https://web.archive.org/web/20140616073242/http://www.buzzfeed.com/maxseddon/top-ukrainian-diplomat-calls-putin-a-dickhead}}</ref><ref>{{tan sona|linja=http://www.newsbalt.ru/detail/?ID=31915|tan=Глава украинской дипломатии выступил на митинге|tenpo=2014-06-15|tenpo lukin=2014-06-15|ijo pana=News Balt|tenpo sama=2014-06-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140615221012/http://www.newsbalt.ru/detail/?ID=31915}}</ref>. ona li toki ni: "ona (jan Pusin) li jan nasa, taso, o tawa, jan ale o! o tawa!" kulupu Komake li pana e sitelen tawa ni. tenpo lili la, {{lipu li ala|jan lawa Peto Polosenko|Q58077}} pi ma Ukawina li weka e jan Tesisija li pana e jan sin pi toki kulupu ma. ona li {{lipu li ala|jan Palo Linkin|Q10857432}}<ref>{{tan sona|linja=http://vesti.ua/politika/57158-poroshenko-predlozhil-kandidaturu-klimkina-na-post-glavy-mid|tan=Порошенко предложил уволить Дещицу с поста главы МИД|tenpo=2014-06-18|tenpo lukin=2014-06-19|ijo pana=Visti|tenpo sama=2014-07-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140715074314/http://vesti.ua/politika/57158-poroshenko-predlozhil-kandidaturu-klimkina-na-post-glavy-mid}}</ref>. kulupu pi toki tawa kulupu pi ma Ukawina li toki e ni: toki ala li lon tenpo pini pi pali ni<ref name="nvua01">{{tan sona|linja=http://nvua.net/worldcup2014/Pesnyu-ukrainskogo-kommentatora-o-Putine-na-YouTube-posmotreli-uzhe-bolee-polumilliona-raz-1244.html|tan=Песню украинского комментатора о Путине на YouTube посмотрели уже более полумиллиона раз|ijo pana=Новое время|tenpo lukin=2014-06-23|linja sama=https://web.archive.org/web/20140714140204/http://nvua.net/worldcup2014/Pesnyu-ukrainskogo-kommentatora-o-Putine-na-YouTube-posmotreli-uzhe-bolee-polumilliona-raz-1244.html|tenpo sama=2014-07-14}}</ref>. [[lipu Kasijan]] li toki e ni: kulupu lawa pi ma Losi li pilin ike tan toki ni pi jan Tesisija<ref name="guardian1" />. taso, jan Sejopi Pija pi toki kulupu ma pi ma Amelika li toki e ni lon ilo Tuwita: jan Tesisija li toki e ni la ona li wile "alasa weka e ken ike". ona li toki pona e ni: jan Tesisija li jan pi toki kulupu pona.<ref name=guardian1/>.
== kepeken pi ma ante ==
[[File:Anti-Putin graffiti in Luhansk, April 2014.jpg|thumbnail|right|200px|ni li sinpin tomo wan pi {{lipu li ala|ma tomo Luwan|Q134279}}. sitelen Losi ni li lon ona: "ma tomo Luwan li ma tomo pi ma Ukawina. jan Pusin li jan nasa!]]
ma ante li kepeken kalama musi ni kin. ma ni li [[ma Mesiko]]<ref>{{tan sona|linja=http://tsn.ua/video/video-novini/meksikanci-vikonali-pisnyu-putin-h-ylo.html|tan=Мексиканці виконали пісні "Путін х*йло"|ijo pana=TSN|tenpo=2014-06-11|tenpo lukin=2014-06-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140615182714/http://tsn.ua/video/video-novini/meksikanci-vikonali-pisnyu-putin-h-ylo.html|tenpo sama=2014-06-15}}</ref>, li [[ma Nijon]]<ref>{{tan sona|tenpo lukin=June 15, 2014|linja=http://sosmyslom.net/video_sos/1256-putin-huylo-yaponskaya-versiya.html|tan=Японська версія|tenpo=2014-06-13|tenpo sama=2014-06-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140615183239/http://sosmyslom.net/video_sos/1256-putin-huylo-yaponskaya-versiya.html}}</ref>, li [[ma Mewika]]<ref>{{tan sona|linja=http://ru.tsn.ua/video/video-novini/pesnya-putin-h-ylo-sterla-granicy-i-shagaet-po-planete.html|tan=Песня стерла границы и шагает по планете|ijo pana=TSN|tenpo=2014-06-10|tenpo lukin=2014-06-15|tenpo sama=2014-06-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140615183714/http://ru.tsn.ua/video/video-novini/pesnya-putin-h-ylo-sterla-granicy-i-shagaet-po-planete.html}}</ref>, li [[ma Kanata]], li [[ma Seki]]<ref name=RFL140618>{{tan sona|linja=http://www.radiosvoboda.org/media/video/25435426.html|tan=У Празі пройшла акція "За вашу і нашу свободу" біля посольства Росії у Чехії|kulupu toki=Radio Liberty|tenpo=June 25, 2014-06-25|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140826010400/http://www.radiosvoboda.org/media/video/25435426.html|tenpo sama=2014-08-26}}</ref>, li [[ma Posuka]]<ref>{{tan sona|linja=https://news.pn/en/public/110126|tan=In Poland Putin carried by in a cage and sang about him the obscene song of football fans|ijo pana=Преступности.НЕТ|tenpo=2014-07-28|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140728214759/https://news.pn/en/public/110126|tenpo sama=2014-07-28}}</ref>, li ma pi nanpa lili pi [[ma Elopa pi pini suno]]<ref>{{tan sona|linja=http://www.washingtonpost.com/blogs/worldviews/wp/2014/06/16/khuilo-the-offensive-term-that-has-attached-itself-to-putin/|tan=Khuilo, the offensive term that has attached itself to Putin|tenpo lukin=2014-06-18|linja sama=https://web.archive.org/web/20140617231638/http://www.washingtonpost.com/blogs/worldviews/wp/2014/06/16/khuilo-the-offensive-term-that-has-attached-itself-to-putin/|tenpo sama=2014-06-17}}</ref>, li ma ante.
kulupu mute pi toki tawa kulupu li toki e ijo ni. ona li [[lipu Kasijan]]<ref name=guardian1/>, li {{lipu li ala|lipu Wasinton Po|Q166032}}<ref name=WP140615>{{tan sona|jan=Carol Morello|linja=http://www.washingtonpost.com/world/europe/ukrainian-diplomat-uses-swearword-for-putin/2014/06/15/53500721-b8fe-47af-b1c1-2fa0682cbd7c_story.html|tan=Ukrainian diplomat uses swear word for Putin, delighting protesters and angering Moscow|kulupu toki=The Washington Post|tenpo=2014-06-15|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140715071846/http://www.washingtonpost.com/world/europe/ukrainian-diplomat-uses-swearword-for-putin/2014/06/15/53500721-b8fe-47af-b1c1-2fa0682cbd7c_story.html|tenpo sama=2014-07-15}}</ref>, li lipu pi ma Tosi pi poka pi waso lete<ref>{{tan sona|linja=http://www.radiosvoboda.org/content/article/25424117.html|tan=Про міністра-дипломата Дещицю заговорив світ (світова преса)|ijo pana=Radio Free Europe/Radio Liberty|tenpo=2014-06-16|tenpo lukin=2014-06-17|linja sama=https://web.archive.org/web/20140618052012/http://www.radiosvoboda.org/content/article/25424117.html|tenpo sama=2014-06-18}}</ref>, li {{lipu li ala|lipu pi nasin Wa Si|Q164746}}<ref name=WSJ140524/>, li {{lipu li ala|kulupu Lawepi|Q485500}}<ref name=RFERL140618>{{tan sona|linja=http://www.rferl.org/content/putin-profanity-ukraine-deshchytsya/25425498.html|tan=Some Smile, Others Squirm As Obscenity Becomes Latest Rallying Cry In Ukraine Crisis|kulupu toki=Radio Free Europe/Radio Liberty|tenpo=2014-06-18|tenpo lukin=2014-06-17|linja sama=https://web.archive.org/web/20140617230622/http://www.rferl.org/content/putin-profanity-ukraine-deshchytsya/25425498.html|tenpo sama=2014-06-17}}</ref>, li {{lipu li ala|lipu Le Monte|Q12461}}<ref name=monde140615>{{tan sona|linja=http://www.lemonde.fr/europe/article/2014/06/15/le-chef-de-la-diplomatie-ukrainienne-insulte-poutine_4438554_3214.html|tan=Le chef de la diplomatie ukrainienne insulte Poutine|kulupu toki=Le Monde|tenpo=2014-061-5|tenpo lukin=2014-06-17|linja sama=https://web.archive.org/web/20140616054436/http://www.lemonde.fr/europe/article/2014/06/15/le-chef-de-la-diplomatie-ukrainienne-insulte-poutine_4438554_3214.html|tenpo sama=2014-06-16}}</ref>, li {{lipu li ala|lipu Puposa|Q741296}}<ref name=GW140610>{{tan sona|linja=http://wyborcza.pl/1,75477,16132391,Apel_ukrainskich_kibicow__Odspiewajcie_na_World_Cup.html|tan=Apel ukraińskich kibiców: Odśpiewajcie na mundialu naszą piosenkę o Putinie|kulupu toki=Gazeta Wyborcza|tenpo=2014-06-10|tenpo lukin=2014-06-17|linja sama=https://web.archive.org/web/20140618163912/http://wyborcza.pl/1,75477,16132391,Apel_ukrainskich_kibicow__Odspiewajcie_na_World_Cup.html|tenpo sama=2014-06-18}}</ref>, li {{lipu li ala|lipu Litowe|Q1197747}}<ref name=LN140617>{{tan sona|linja=http://www.lidovky.cz/svetova-media-maji-problem-s-prekladem-descycjovy-nadavky-p39-/media.aspx?c=A140616_221809_ln-media_oka|tan=Jak přeložit Deščycjovu nadávku? Světová média si neví rady|kulupu toki=Lidové noviny|tenpo=2014-06-17|tenpo lukin=2014-06-17|linja sama=https://web.archive.org/web/20140618035709/http://www.lidovky.cz/svetova-media-maji-problem-s-prekladem-descycjovy-nadavky-p39-/media.aspx?c=A140616_221809_ln-media_oka|tenpo sama=2014-06-18}}</ref>, li {{lipu li ala|lipu Alansi|Q1542536}}<ref name=atl140618>{{tan sona|jan=Daisy Sindelar|linja=http://www.theatlantic.com/international/archive/2014/06/putin-khuilo-ukraine-obscene-patriotic-rallying-cry/372991/|tan='Putin Khuilo!': Ukraine's Obscene, Patriotic Rallying Cry|kulupu toki=The Atlantic|tenpo=2014-06-18|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140714222725/http://www.theatlantic.com/international/archive/2014/06/putin-khuilo-ukraine-obscene-patriotic-rallying-cry/372991/|tenpo sama=2014-07-14}}</ref>, li lipu pi ma Isale pi suno ni<ref name=IH140616>{{tan sona|linja=http://digital-edition.israelhayom.co.il/Olive/ODE/Israel/Default.aspx?href=ITD%2F2014%2F06%2F16&pageno=35&view=document|tan=שר החוץ האוקראיני קילל את פוטין|kulupu toki=Israel HaYom|tenpo=2014-06-16|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140714190314/http://digital-edition.israelhayom.co.il/Olive/ODE/Israel/Default.aspx?href=ITD%2F2014%2F06%2F16&pageno=35&view=document|tenpo sama=2014-07-14}}</ref>, li lipu ante<ref name=LV140615>{{tan sona|linja=http://www.abc.es/internacional/20140615/abci-huevos-embajada-rusa-kiev-201406151226.html|tan=El ministro de Exteriores ucraniano llama "cabrón" a Putin|ijo pana=ABC|tenpo=2014-06-16|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140714223055/http://www.abc.es/internacional/20140615/abci-huevos-embajada-rusa-kiev-201406151226.html|tenpo sama=2014-07-14}}</ref><ref name=NZZ140618>{{tan sona|linja=http://www.nzz.ch/international/putin-chuilo-geht-nicht-1.18325039|tan="Putin Chuilo" geht nicht|kulupu toki=Neue Zürcher Zeitung|tenpo=2014-06-18|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140716222700/http://www.nzz.ch/international/putin-chuilo-geht-nicht-1.18325039|tenpo sama=2014-07-16}}</ref>. kulupu Tepi en kulupu ante pi toki tawa kulupu li pana e sitelen pi lipu pi linja nimi ni pi lipu Wikipesija, la tenpo ni la lipu ni li lon toki pi mute 43<ref>{{tan sona|linja=http://tvi.ua/new/2014/06/17/teper_i_vikipediya_znaye_scho_putin__kh**lo|tan=Тепер і Вікіпедія знає, що Путін – х**ло|ijo pana=TVi|tenpo=2014-06-17|tenpo lukin=2014-06-17|tenpo sama=2014-6-18|linja sama=https://web.archive.org/web/20140618053437/http://tvi.ua/new/2014/06/17/teper_i_vikipediya_znaye_scho_putin__kh**lo}}</ref><ref>{{tan sona|linja=http://www.umoloda.kiev.ua/number/2478/158/87949/|tan=Путін? "Ла-ла-ла"!|ijo pana=Україна молода, Номер 086 за 18.06.2014|jan=Леся Шовкун|tenpo=2014-06-18|tenpo sama=2014-06-18|linja sama=https://web.archive.org/web/20140618133921/http://www.umoloda.kiev.ua/number/2478/158/87949/}}</ref>.
{{lipu li ala|kulupu Monsi Pason|Q16402}} li pana e sitelen tawa pi sitelen monsi ni lon ma tomo Lonton: ona li jan Pusin lon poka pi palisa unpa pi {{lipu li ala|jan kiwen Tawi|Q179900}}. ni li sama linja nimi ni<ref>{{tan sona|linja=http://www.telegraph.co.uk/culture/culturepicturegalleries/10980244/Monty-Pythons-last-ever-show-at-Londons-O2-Arena-in-pictures.html?frame=2981353|ijo pana=The Daily Telegraph|tan=Monty Python's last ever show at London's O2 Arena: in pictures|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140811014431/http://www.telegraph.co.uk/culture/culturepicturegalleries/10980244/Monty-Pythons-last-ever-show-at-Londons-O2-Arena-in-pictures.html?frame=2981353|tenpo sama=2014-08-11}}</ref>.
== nimi ==
=== mun seli ===
{{lipu suli|KIC 9696936}}
pali "sike laso pimeja" ({{toki|en|Pale Blue Dot Project}}) la nimi pi mun seli KIC 9696936 li "jan Pusin li jan nasa" ({{toki|en|Putin hulio}}). kulupu suli ala li kepeken nimi ni<ref>{{tan sona|jan=Nolan Feeney|tan=A Star With a Not-So-Nice Nickname for Putin Won’t Have to Change|linja=https://time.com/2964352/vladimir-putin-huilo-star/|kulupu toki=TIME|toki tan=en|tenpo lukin=2026-06-06|linja sama=http://web.archive.org/web/20241222010259/https://time.com/2964352/vladimir-putin-huilo-star/|tenpo sama=2024-12-22}}</ref>.
=== lipu ===
lipu wan pi ijo sin pi {{lipu li ala|ma tomo Setome|Q156713}} li ante e nimi lawa ona, la nimi ni li kama "jan Pusin li jan nasa". ni li open tan tenpo mun nanpa luka tu pi tenpo sike nanpa 2014. jan pali pi lipu ni li toki e ni: ona li pali e ni tan ni: jan mute li wile e ni<ref>{{tan sona|linja=http://ru.tsn.ua/ukrayina/populyarnaya-zhitomirskaya-gazeta-vyshla-pod-zagolovkom-putin-h-ylo-374709.html|tan=Популярная житомирская газета вышла под заголовком "Путин - х*йло"|ijo pana=TSN|tenpo=2014-07-02|tenpo lukin=2014-07-02|linja sama=https://web.archive.org/web/20140810131550/http://ru.tsn.ua/ukrayina/populyarnaya-zhitomirskaya-gazeta-vyshla-pod-zagolovkom-putin-h-ylo-374709.html|tenpo sama=2014-08-10}}</ref>.
== sitelen sama ==
<gallery widths="180px" heights="120px" perrow="6">
sitelen:ПТН-ХЛО.JPG|ni li tomo tawa wan pi [[ma Ukawina]]. supa nanpa pi tomo tawa ona li nasin toki lili "ПТН-ХЛО" pi linja nimi "jan Pusin li nasa".
sitelen:ПТН_ХЛО-label_on_car_-_Poland_2014.jpg|tomo tawa wan pi [[ma Posuka]] li jo e sitelen pi nasin toki lili pi linja nimi "jan Pusin li jan nasa"
sitelen:Anti-Putin_graffiti_in_Luhansk,_May_2014.jpg|ni li sitelen "jan Pusin li jan nasa", kepeken kule tu pi lipu ma pi ma Ukawina, lon lupa wan pi ma tomo Luwansi
sitelen:Kyiv._Peace_march_18_january_2015_20.jpg|linja nimi "jan Pusin li jan nasa" pi tawa kulupu pi utala ala pi ma tomo Kiju
sitelen:PTN_KhYLO_1.jpg|ni li sitelen "jan Pusin li jan nasa", kepeken lipu pi pali "o kepeken ala ijo pi ma Losi"
sitelen:Kyiv._Peace_march_18_january_2014_17.JPG|lipu pi toki "ПТН ПНХ" (jan Pusin o, o tawa weka) li lon tawa kulupu pi ma tomo Kiju
</gallery>
== tan sona ==
<references></references>{{wile tawa lipu pona}}
[[kulupu:kalama musi]]
[[kulupu:ma Losi en ma Ukawina li utala]]
b9teo8swjjb1y0k6dny8fk4jkyelp2w
67165
67148
2026-06-14T05:55:26Z
Zhou20120904
5624
lon -> pi
67165
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Vladimir_Putin_at_the_World_Economic_Forum_Annual_Meeting_2009_002.jpg|thumb|274x274px|jan Wasimi Pusin]]
linja nimi "'''jan Pusin li jan nasa'''"<ref>{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=Shaun Walker|toki tan=toki Inli|linja=https://www.theguardian.com/world/2014/jun/15/ukraine-minister-deshchytsia-abusive-putin-russia|nimi tan kepeken toki tan=Ukraine minister's abusive remarks about Putin spark diplomatic row|kulupu toki=lipu The Guardian|tenpo=2014-06-15|tenpo lukin=2023-12-11|linja sama=https://web.archive.org/web/20140615181958/http://www.theguardian.com/world/2014/jun/15/ukraine-minister-deshchytsia-abusive-putin-russia|tenpo sama=2014-06-15}}</ref> ({{toki nimi|uk|Путiн - хуйло|Putin - khuilo}}), anu nimi Puwilo pi toki Ukawina ({{toki nimi|uk|Пуйло}}), li toki jaki tawa [[jan Wasimi Pusin]]. ona li kalama musi kin. ona li tan kalama musi ante pi sike noka pi tenpo sike nanpa 2010<ref>{{tan sona|toki tan=toki Losi|linja=http://ru.tsn.ua/tsikavinki/putin-h-ylo-nachali-pet-dazhe-nemeckie-bolelschiki-370622.html|nimi tan kepeken toki tan=Украинский хит шагает по планете|kulupu toki=kulupu TSN|tenpo=2014-06-10|tenpo lukin=2014-08-13|linja sama=https://web.archive.org/web/20140615183239/http://ru.tsn.ua/tsikavinki/putin-h-ylo-nachali-pet-dazhe-nemeckie-bolelschiki-370622.html|tenpo sama=2014-06-15}}</ref>. {{lipu li ala|ma Losi li kama jo e ma palisa Kulinki|Q15920546}} lon open pi tenpo sike nanpa 2014 la, ma mute pi [[ma Ukawina]] li open kalama e ona. kulupu mute pi [[toki tawa kulupu]] li toki e ni.
== kon ==
sina wile sitelen e nimi "<span lang="uk">[[wiktionary:хуйло|хуйло́]]</span>" pi toki Ukawina kepeken sitelen Lasina la, ona li ken nimi "huilo", anu nimi "huylo", anu nimi "khuilo", anu nimi "khuylo", anu nimi "xujlo" anu ante. nimi ni li tan nimi "<span lang="uk">[[wiktionary:хуй|хуй]]</span>" (khuy). toki Ukawina en toki Losi la kon ona li palisa unpa. jan li pana e pini nimi "lo" la, kon pi nimi ni li ken "jan nasa", li ken "palisa unpa"<ref>{{tan sona|toki tan=toki Inli|linja=https://au.news.yahoo.com/thewest/world/a/24277927/ukraine-confirms-negotiator-with-russia-as-foreign-minister/|nimi tan kepeken toki tan=Ukraine president gets parliament boost for peace plan|ijo pana=AFP|tenpo=2014-06-19|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140620213858/https://au.news.yahoo.com/thewest/world/a/24277927/ukraine-confirms-negotiator-with-russia-as-foreign-minister/|tenpo sama=2014-06-20}}</ref>. lili la, linja nimi ni li kama "<span lang="uk">ПТН ХЛО</span>" (''PTN KhLO''). tenpo mun nanpa {{o nnp|5}} pi tenpo sike nanpa 2014 la, {{lipu li ala|lipu nimi pi ma tomo|Q310004}} li kama jo e nimi ni. ona li toki e ni: kon pi nimi ni li sama nimi "jan Pusin"<ref name="MR7">{{tan sona|toki tan=toki Losi|linja=http://www.mr7.ru/articles/102682/|nimi tan kepeken toki tan=Статья Путин "huylo" появилась в американском словаре сленга|ijo pana=MR7|tenpo=2014-05-30|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140714223144/http://www.mr7.ru/articles/102682/|tenpo sama=2014-07-14}}</ref><ref name="Vlasti.net">{{tan sona|toki tan=toki Losi|linja=http://vlasti.net/news/196095|nimi tan kepeken toki tan=Благодаря песне про Путина в английском языке появилось слово "huylo"|ijo pana=Vlasti.net|tenpo=2014-06-17|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140714170841/http://vlasti.net/news/196095|tenpo sama=2014-07-14}}</ref>. kulupu pi toki tawa kulupu pi ma Ukawina<ref name="Ukrayinska Pravda">{{tan sona|toki tan=toki Losi|linja=http://life.pravda.com.ua/person/2014/05/30/170203/|nimi tan kepeken toki tan=Американський словник згадав Путіна, пояснюючи слово "huylo".|ijo pana=Ukrayinska Pravda|tenpo=2014-05-30|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140714203940/http://life.pravda.com.ua/person/2014/05/30/170203/|tenpo sama=2014-07-14}}</ref><ref name="Gazeta.ru">{{tan sona|linja=http://gazeta.ua/ru/articles/nelitereturna-leksika/_slovo-huylo-voshlo-v-slovar-anglijskogo-slenga-urban-dictionary/560941|tan=Слово Huylo вошло в словарь английского сленга Urban Dictionary|ijo pana=Gazeta.ua|tenpo=2014-05-29|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140719224614/http://gazeta.ua/ru/articles/nelitereturna-leksika/_slovo-huylo-voshlo-v-slovar-anglijskogo-slenga-urban-dictionary/560941|tenpo sama=2014-07-19}}</ref> en [[ma Pelalusi]]<ref name="BelGazeta">{{tan sona|linja=http://www.belgazeta.by/ru/news/life/29151|tan=Путин попал в американский словарь сленга|ijo pana=BelGazeta|tenpo=2014-06-02|linja sama=https://web.archive.org/web/20140714200823/http://www.belgazeta.by/ru/news/life/29151|tenpo sama=2014-7-14}}</ref> li toki e ni. kin la, ma Ukawina en ma ante li toki e toki sama kin. ona li "<span lang="uk">ПТН ПНХ</span>" (PTN PNKh), li nasin toki lili pi linja nimi "{{toki|uk|<u>П</u>у<u>т</u>і<u>н</u>, <u>п</u>ішов <u>н</u>а <u>х</u>уй}}" (''Putin, pishov na khuy)'' pi toki Ukawina anu linja nimi "{{toki|ru|<u>П</u>у<u>т</u>и<u>н</u>, <u>п</u>ошёл <u>н</u>а <u>х</u>уй}}" (''Putin, poshol na khuy'', kon la ona tu li "jan Pusin o, o tawa weka")<ref>{{tan sona|linja=https://fakty.com.ua/ru/lifestyle/tehnika/20140508-1514470/|tan=Факты ICTV - Украинцы не жалеют денег на именные номера «ПТН ПНХ» (фото)|tenpo=2014-05-08|tenpo lukin=2019-08-28|linja sama=https://web.archive.org/web/20190416063855/https://fakty.com.ua/ru/lifestyle/tehnika/20140508-1514470/|tenpo sama=2019-04-16}}</ref>.
== tenpo pini ==
[[sitelen:Путін_-_хуйло.png|right|thumb|200x200px|sitelen lipu pi kalama musi ni. ona li sama mute ala kalama musi lon.]]
{{lipu li ala|jan Asimi Towiki|Q4463473}} li toki e ni: open la kalama musi ni li tan kalama musi "meli pi ma Mesiko" pi {{lipu li ala|jan Pa Pun|Q342778}} pi tenpo sike nanpa 1961, li tan kalama musi pi sike noka pi jan olin pi {{lipu li ala|kulupu Ako pi pali pi kiwen mani|Q207462}} "{{lipu li ala|jan Suki|Q225357}} li jan nasa". tenpo ni la, {{lipu li ala|jan Alesantu Jalolaki|Q1334178}}, jan lawa pi kulupu Ako pi pali kiwen mani, li utala toki e jan Kikoli Suki, jan lawa pi kulupu suli pi sike noka pi ma Ukawina, la jan olin pi kulupu ni li pana e pilin ike tawa jan Suki lon nasin jaki ni<ref name="1342200-echo">{{tan sona|linja=http://echo.msk.ru/programs/personalno/1342200-echo/|tan=Interview of Artemy Troitsky|ijo pana=Echo of Moscow|tenpo=2014-06-18|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140714205408/http://echo.msk.ru/programs/personalno/1342200-echo/|tenpo sama=2014-07-14}}</ref><ref name="UkrPra01">{{tan sona|linja=http://life.pravda.com.ua/society/2014/05/19/168875/|tan=Украинские ультрас: глобальное перемирие|ijo pana=Українська правда. Життя|tenpo=2014-05-19|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140828213653/http://life.pravda.com.ua/society/2014/05/19/168875/|tenpo sama=2014-08-28}}</ref>.
tenpo mun nanpa {{o nnp|3}} pi tenpo sike nanpa 2014 la, ma tomo Ako li ma tomo suli pi nasin pi open suno pi ma Ukawina la, ona li kama suli lon toki kulupu pi ma Losi ala, la jan olin pi kulupu Ako li ante e toki, li open toki e ni: "jan Pusin li jan nasa"<ref name="Taylor" /><ref>{{tan sona|jan=Anna T.|linja=https://www.youtube.com/watch?v=447lXe1Y2tE|tan=Это Харьков,детка! "Пу#ин х#йло!" ФК Металлист+Шахтер|ijo pana=YouTube|tenpo=2014-03-30|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140628023115/http://www.youtube.com/watch?v=447lXe1Y2tE|tenpo sama=2014-06-28}}</ref><ref name="Ukraine crisis timeline BBC">{{tan sona|linja=http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-26248275|tan=Ukraine crisis timeline|ijo pana=BBC News|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140526075056/http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-26248275|tenpo sama=2014-05-26}}</ref>. tenpo lili la jan mute li kama sona e kalama musi ni, la kulupu mute pi sike noka li toki e ni. tu ona li {{lipu li ala|kulupu Tone pi jan pi kama jo pi kiwen mani|Q172969}} li {{lipu li ala|kulupu musi Sinamo pi sike noka pi ma tomo Kiju|Q179075}}. ona en kulupu Ako li utala la ona li awen kalama e kalama musi ni<ref name="Taylor">{{tan sona|linja=http://www.washingtonpost.com/blogs/worldviews/wp/2014/06/16/khuilo-the-offensive-term-that-has-attached-itself-to-putin/|tan=‘Khuilo’: The offensive term that has attached itself to Putin|jan=Adam Taylor|ijo pana=Washington Post|tenpo=2014-06-16|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140904004906/http://www.washingtonpost.com/blogs/worldviews/wp/2014/06/16/khuilo-the-offensive-term-that-has-attached-itself-to-putin/|tenpo sama=2014-09-04}}</ref><ref name=WSJ140524>{{tan sona|jan=Philip Shishkin|linja=http://online.wsj.com/news/articles/SB10001424052702303480304579581901110128642|tan=Soccer Foes Join Forces on the Front Lines of Ukraine Crisis|kulupu toki=The Wall Street Journal|tenpo=2014-05-24|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140714175336/http://online.wsj.com/news/articles/SB10001424052702303480304579581901110128642|tenpo sama=2014-07-14}}</ref>. tenpo mun nanpa {{o nnp|5}} pi tenpo sike nanpa 2014 la toki ni li lon: jan olin pi kulupu musi wan li tawa lon poka pi jan olin pi kulupu musi ante, li kalama sama e kalama musi ni, la kulupu musi ona li utala. {{lipu li ala|lipu Kasijan|Q11148}} li toki e ni: jan mute li sona e linja nimi "jan Pusin li jan nasa", la ona li kama linja nimi ma pi pona tawa jan mute<ref>{{tan sona|linja=http://www.theguardian.com/world/2014/jul/06/ukraine-crisis-donetsk|tan=Donetsk becomes a ghost town as fearful residents flee conflict|kulupu toki=The Guardian|tenpo=2014-07-06|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140715003133/http://www.theguardian.com/world/2014/jul/06/ukraine-crisis-donetsk|tenpo sama=2014-07-15}}</ref>.
=== ma Losi en ma Ukawina li utala lon tenpo sike nanpa 2022 ===
[[File:Rosseti elektrotransport.jpg|thumb|ni li tomo pi pana wawa pi {{nimi|linluwi}} wawa pi ma Losi. ona li pakala tan jan pi sona {{nimi|linluwi}} pi ma Ukawina. ]]
ma Losi en ma Ukawina li utala lon tenpo sike nanpa 2022 la jan mute li kama sona sin e linja nimi ni. jan Yuli Satani, jan esun pi telo nasa pi ma Ukawina, li pali e poki pi kiwen lukin pi sitelen Lasina "Putin Huylo", li pali e poki seli kepeken ona, li utala e jan utala pi ma Losi kepeken ni<ref>{{tan sona|linja=https://video.foxnews.com/v/6299169689001|tan=Ukrainian brewery owner making bombs instead of beer|ijo pana=Fox News|tenpo lukin=28 February 2022|linja sama=https://web.archive.org/web/20220318223220/https://video.foxnews.com/v/6299169689001/|tenpo sama=2022-03-18}}</ref><ref>{{tan sona|linja=https://www.instagram.com/p/CacjXmHosRx/|tan=Pravda Brewery team is hand-bottling today|kulupu toki=Yuri Zastavny on Instagram|tenpo=26 February 2022 <!-- date inferred; on 2022-02-28 website says "2 days ago" -->|tenpo lukin=28 February 2022}}</ref>.
jan pi sona {{nimi|linluwi}} pi ma Ukawina li pakala e tomo pi pana wawa pi tomo tawa pi ma Losi, la tomo ni li pana ala e wawa, li pana e sitelen pi linja nimi ni<ref>{{tan sona|jan=Aaron Gordon|linja=https://www.vice.com/en/article/akvya5/russian-electric-vehicle-chargers-hacked-tell-users-putin-is-a-dickhead|tan=Russian Electric Vehicle Chargers Hacked, Tell Users 'PUTIN IS A DICKHEAD'|ijo pana=Vice.com|tenpo=February 28, 2022|tenpo lukin=March 1, 2022|linja sama=https://web.archive.org/web/20220319085515/https://www.vice.com/en/article/akvya5/russian-electric-vehicle-chargers-hacked-tell-users-putin-is-a-dickhead|tenpo sama=2022-03-19}}</ref><ref>{{tan sona|jan=Dan Goodin|linja=https://arstechnica.com/information-technology/2022/02/after-ukraine-recruits-an-it-army-dozens-of-russian-sites-go-dark/|tan=After Ukraine recruits an "IT Army," dozens of Russian sites go dark|ijo pana=Ars Technica|tenpo=February 28, 2022|tenpo lukin=March 1, 2022|linja sama=https://web.archive.org/web/20220301203933/https://arstechnica.com/information-technology/2022/02/after-ukraine-recruits-an-it-army-dozens-of-russian-sites-go-dark/|tenpo sama=2022-03-01}}</ref>.
== kepeken pi kalama musi ==
kulupu mute pi kalama musi pi ma Ukawina li pana anu ante e kalama musi "jan Pusin li jan nasa". wan la, tenpo suno nanpa {{o nnp|21}} pi tenpo mun nanpa {{o nnp|4}} pi tenpo sike nanpa 2014 la kalama musi wan pi kulupu musi Asokenta li kalama e kalama musi ni kepeken [[ilo pi kalama musi]] wawa, li kepeken sitelen tawa mute pi tawa kulupu tan wile toki ni: kulupu musi mute pi sike noka li sona e kalama musi ni<ref>{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=Roman Shantyr|linja=https://www.youtube.com/watch?v=-n2D4giJDyU|tan=путин - ху*ло. Украинская народная (рок-версия) / putin huylo (re-mix by AstrogentA)|tenpo=2014-04-21|tenpo lukin=2026-06-07}}</ref>. kin la, kulupu pi kalama musi Teleli li pana e kalama musi "jan Pusin o, toki!" pi sitelen tawa lon tenpo suno nanpa {{o nnp|6}} pi tenpo mun nanpa {{o nnp|5}} pi tenpo sike nanpa 2014. nimi pi kalama musi ni li kepeken kalama nimi sama. kalama pi nimi Inli "Hello" (toki) li sama lili kalama pi nimi "khuylo" (jan nasa). ona li toki e linja nimi "jan Pusin li jan nasa" lon nasin ni. sitelen tawa pi kalama ni la, jan pi kulupu ni pi kalama musi li len e ona sama jan musi pi sike noka, li pali sama jan olin pi sike noka, li toki e ni: "jan Pusin o, toki!". kulupu ni pi kalama musi li toki musi e ni: jan li pilin e ni: kalama musi ona li toki ike tawa jan Pusin, la ona li sona ala. ona li awen toki e ni: jan Losi ni taso li pilin ike tan kalama musi ni: ona li sona lili e toki Inli<ref>{{tan sona|linja=http://podrobnosti.ua/kaleidoscope/2014/05/06/974698.html|tan=Песня "Путин, hello" группы "Телери" взорвала интернет (видео)|kulupu toki=Podrobnosti|tenpo=2014-05-06|tenpo lukin=2014-06-18|linja sama=https://web.archive.org/web/20140506210017/http://podrobnosti.ua/kaleidoscope/2014/05/06/974698.html|tenpo sama=2014-05-06}}</ref>.
tenpo suno nanpa luka {{o nnp|4}} pi tenpo mun nanpa {{o nnp|5}} pi tenpo sike nanpa 2014 la, {{lipu li ala|kulupu Komake pi pana sitelen pi ilo pi sitelen weka|Q15280975}} li pana e sitelen tawa ni: kulupu pi kalama musi “pali Lemonsiki” ({{toki|en|Lemonchiki Project}}) li kalama e kalama musi ni<ref>{{tan sona|linja=http://ivona.bigmir.net/showbiz/stars/393110-V-efire-ukrainskogo-kanala-ispolnili-znamenityj-hit-o-Putine|tan=В эфире украинского канала исполнили знаменитый хит о Путине|ijo pana=Big Mir|tenpo=2014-06-16|tenpo lukin=2014-06-17|linja sama=https://web.archive.org/web/20140618055330/http://ivona.bigmir.net/showbiz/stars/393110-V-efire-ukrainskogo-kanala-ispolnili-znamenityj-hit-o-Putine|tenpo sama=2014-06-18}}</ref>. tenpo suno nanpa {{o nnp|13}} pi tenpo mun nanpa {{o nnp|6}} pi tenpo sike sama la, kulupu pi kalama musi Tuwa Lika li kalama e kalama musi ni lon musi kulupu pi kalama musi ona<ref>{{tan sona|linja=http://ivona.bigmir.net/showbiz/video_old/394196-Gruppa-Druga-R-ka-predstavila-rok-versiju-znamenitogo-hita-o-Putine|tan=Группа Друга Ріка представила рок-версию знаменитого хита о Путине|ijo pana=Big Mir|tenpo=2014-06-16|tenpo lukin=2014-06-17|linja sama=https://web.archive.org/web/20140618054743/http://ivona.bigmir.net/showbiz/video_old/394196-Gruppa-Druga-R-ka-predstavila-rok-versiju-znamenitogo-hita-o-Putine|tenpo sama=2014-06-18}}</ref>. kulupu pi kalama musi "lawa nasa XL" ({{toki|en|Mad Heads XL}}) li ante lili e kalama musi ni kin<ref>{{tan sona|linja=https://www.youtube.com/watch?v=GRLC6vpnKxM|tan=ПТН-ХЛО от "Мед Хедс". Мотофест "Тарасова Гора - 2014"|tenpo lukin=2019-08-28|linja sama=https://web.archive.org/web/20211102103140/https://www.youtube.com/watch?v=GRLC6vpnKxM|tenpo sama=2021-11-02}}</ref>. {{lipu li ala|lipu Kiju Po|Q1795015}}li toki e ni: ona li kama jo e sitelen tawa luka tu tu pi kalama musi ni e kalama musi poka tu<ref name="KP711">{{tan sona|jan=Olena Goncharova|linja=http://www.kyivpost.com/guide/music/lifestyle-blog-soccer-fans-chant-putin-khuilo-makes-it-to-world-fame-353315.html|tan=Kharkiv, with new anti-Russian song, becomes capital of anti-Putin music (VIDEO)|ijo pana=Kyiv Post|tenpo=2014-07-11|tenpo lukin=2014-07-11|linja sama=https://web.archive.org/web/20140711160227/http://www.kyivpost.com/guide/music/lifestyle-blog-soccer-fans-chant-putin-khuilo-makes-it-to-world-fame-353315.html|tenpo sama=2014-07-11}}</ref>.
== kepeken pi kulupu pi nasin lawa ==
tenpo mun nanpa {{o nnp|5}} pi tenpo sike nanpa 2014 la, {{lipu li ala|jan Ole Lijako|Q12119499}} pi {{lipu li ala|kulupu lawa pi suli nanpa wan pi ma Ukawina|Q176296}} li kulupu e jan mute la ona ale li kalama uta e kalama musi ni lon {{lipu li ala|ma tomo Ipano Lanki|Q156726}}. sitelen tawa ni li tawa [[ilo Jutu]]<ref>{{tan sona|linja=http://www.youtube.com/watch?v=a-UqWcLGWU0|tan=Олег Ляшко заспівав новий український хіт|ijo pana=YouTube|tenpo lukin=2014-06-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20160407151556/https://www.youtube.com/watch?v=a-UqWcLGWU0|tenpo sama=2016-04-07}}</ref>. tenpo suno nanpa 14 pi tempo mun nanpa luka wan pi tenpo sike sama la, {{lipu li ala|kulupu utala pi ma tomo Tonpa|Q111029471}} pi pona tawa ma Losi li pakala e {{lipu li ala|tomo tawa kon Ilijusin-76|Q142549}} wan pi ma Ukawina la, {{lipu li ala|jan Anli Tesisija|Q12100652}} pi toki kulupu ma pi tenpo ni li toki e linja nimi ni tawa jan pi toki kulupu lon sinpin pi {{lipu li ala|tomo pi ma ante pi tan pi ma Losi pi lon pi ma Ukawina|Q2063895}}<ref name="guardian1">{{tan sona|linja=http://www.theguardian.com/world/2014/jun/15/ukraine-minister-deshchytsia-abusive-putin-russia|ijo pana=The Guardian|tenpo=2014-06-15|tan=Ukraine minister's abusive remarks about Putin spark diplomatic row|tenpo sama=2014-06-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140615181958/http://www.theguardian.com/world/2014/jun/15/ukraine-minister-deshchytsia-abusive-putin-russia}}</ref><ref>{{tan sona|linja=http://www.buzzfeed.com/maxseddon/top-ukrainian-diplomat-calls-putin-a-dickhead|tan=Top Ukrainian Diplomat Calls Putin A "Dickhead"|jan=Max Seddon|ijo pana=BuzzFeed|tenpo lukin=2014-06-17|tenpo sama=2014-06-16|linja sama=https://web.archive.org/web/20140616073242/http://www.buzzfeed.com/maxseddon/top-ukrainian-diplomat-calls-putin-a-dickhead}}</ref><ref>{{tan sona|linja=http://www.newsbalt.ru/detail/?ID=31915|tan=Глава украинской дипломатии выступил на митинге|tenpo=2014-06-15|tenpo lukin=2014-06-15|ijo pana=News Balt|tenpo sama=2014-06-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140615221012/http://www.newsbalt.ru/detail/?ID=31915}}</ref>. ona li toki ni: "ona (jan Pusin) li jan nasa, taso, o tawa, jan ale o! o tawa!" kulupu Komake li pana e sitelen tawa ni. tenpo lili la, {{lipu li ala|jan lawa Peto Polosenko|Q58077}} pi ma Ukawina li weka e jan Tesisija li pana e jan sin pi toki kulupu ma. ona li {{lipu li ala|jan Palo Linkin|Q10857432}}<ref>{{tan sona|linja=http://vesti.ua/politika/57158-poroshenko-predlozhil-kandidaturu-klimkina-na-post-glavy-mid|tan=Порошенко предложил уволить Дещицу с поста главы МИД|tenpo=2014-06-18|tenpo lukin=2014-06-19|ijo pana=Visti|tenpo sama=2014-07-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140715074314/http://vesti.ua/politika/57158-poroshenko-predlozhil-kandidaturu-klimkina-na-post-glavy-mid}}</ref>. kulupu pi toki tawa kulupu pi ma Ukawina li toki e ni: toki ala li lon tenpo pini pi pali ni<ref name="nvua01">{{tan sona|linja=http://nvua.net/worldcup2014/Pesnyu-ukrainskogo-kommentatora-o-Putine-na-YouTube-posmotreli-uzhe-bolee-polumilliona-raz-1244.html|tan=Песню украинского комментатора о Путине на YouTube посмотрели уже более полумиллиона раз|ijo pana=Новое время|tenpo lukin=2014-06-23|linja sama=https://web.archive.org/web/20140714140204/http://nvua.net/worldcup2014/Pesnyu-ukrainskogo-kommentatora-o-Putine-na-YouTube-posmotreli-uzhe-bolee-polumilliona-raz-1244.html|tenpo sama=2014-07-14}}</ref>. [[lipu Kasijan]] li toki e ni: kulupu lawa pi ma Losi li pilin ike tan toki ni pi jan Tesisija<ref name="guardian1" />. taso, jan Sejopi Pija pi toki kulupu ma pi ma Amelika li toki e ni lon ilo Tuwita: jan Tesisija li toki e ni la ona li wile "alasa weka e ken ike". ona li toki pona e ni: jan Tesisija li jan pi toki kulupu pona.<ref name=guardian1/>.
== kepeken pi ma ante ==
[[File:Anti-Putin graffiti in Luhansk, April 2014.jpg|thumbnail|right|200px|ni li sinpin tomo wan pi {{lipu li ala|ma tomo Luwan|Q134279}}. sitelen Losi ni li lon ona: "ma tomo Luwan li ma tomo pi ma Ukawina. jan Pusin li jan nasa!]]
ma ante li kepeken kalama musi ni kin. ma ni li [[ma Mesiko]]<ref>{{tan sona|linja=http://tsn.ua/video/video-novini/meksikanci-vikonali-pisnyu-putin-h-ylo.html|tan=Мексиканці виконали пісні "Путін х*йло"|ijo pana=TSN|tenpo=2014-06-11|tenpo lukin=2014-06-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140615182714/http://tsn.ua/video/video-novini/meksikanci-vikonali-pisnyu-putin-h-ylo.html|tenpo sama=2014-06-15}}</ref>, li [[ma Nijon]]<ref>{{tan sona|tenpo lukin=June 15, 2014|linja=http://sosmyslom.net/video_sos/1256-putin-huylo-yaponskaya-versiya.html|tan=Японська версія|tenpo=2014-06-13|tenpo sama=2014-06-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140615183239/http://sosmyslom.net/video_sos/1256-putin-huylo-yaponskaya-versiya.html}}</ref>, li [[ma Mewika]]<ref>{{tan sona|linja=http://ru.tsn.ua/video/video-novini/pesnya-putin-h-ylo-sterla-granicy-i-shagaet-po-planete.html|tan=Песня стерла границы и шагает по планете|ijo pana=TSN|tenpo=2014-06-10|tenpo lukin=2014-06-15|tenpo sama=2014-06-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140615183714/http://ru.tsn.ua/video/video-novini/pesnya-putin-h-ylo-sterla-granicy-i-shagaet-po-planete.html}}</ref>, li [[ma Kanata]], li [[ma Seki]]<ref name=RFL140618>{{tan sona|linja=http://www.radiosvoboda.org/media/video/25435426.html|tan=У Празі пройшла акція "За вашу і нашу свободу" біля посольства Росії у Чехії|kulupu toki=Radio Liberty|tenpo=June 25, 2014-06-25|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140826010400/http://www.radiosvoboda.org/media/video/25435426.html|tenpo sama=2014-08-26}}</ref>, li [[ma Posuka]]<ref>{{tan sona|linja=https://news.pn/en/public/110126|tan=In Poland Putin carried by in a cage and sang about him the obscene song of football fans|ijo pana=Преступности.НЕТ|tenpo=2014-07-28|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140728214759/https://news.pn/en/public/110126|tenpo sama=2014-07-28}}</ref>, li ma pi nanpa lili pi [[ma Elopa pi pini suno]]<ref>{{tan sona|linja=http://www.washingtonpost.com/blogs/worldviews/wp/2014/06/16/khuilo-the-offensive-term-that-has-attached-itself-to-putin/|tan=Khuilo, the offensive term that has attached itself to Putin|tenpo lukin=2014-06-18|linja sama=https://web.archive.org/web/20140617231638/http://www.washingtonpost.com/blogs/worldviews/wp/2014/06/16/khuilo-the-offensive-term-that-has-attached-itself-to-putin/|tenpo sama=2014-06-17}}</ref>, li ma ante.
kulupu mute pi toki tawa kulupu li toki e ijo ni. ona li [[lipu Kasijan]]<ref name=guardian1/>, li {{lipu li ala|lipu Wasinton Po|Q166032}}<ref name=WP140615>{{tan sona|jan=Carol Morello|linja=http://www.washingtonpost.com/world/europe/ukrainian-diplomat-uses-swearword-for-putin/2014/06/15/53500721-b8fe-47af-b1c1-2fa0682cbd7c_story.html|tan=Ukrainian diplomat uses swear word for Putin, delighting protesters and angering Moscow|kulupu toki=The Washington Post|tenpo=2014-06-15|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140715071846/http://www.washingtonpost.com/world/europe/ukrainian-diplomat-uses-swearword-for-putin/2014/06/15/53500721-b8fe-47af-b1c1-2fa0682cbd7c_story.html|tenpo sama=2014-07-15}}</ref>, li lipu pi ma Tosi pi poka pi waso lete<ref>{{tan sona|linja=http://www.radiosvoboda.org/content/article/25424117.html|tan=Про міністра-дипломата Дещицю заговорив світ (світова преса)|ijo pana=Radio Free Europe/Radio Liberty|tenpo=2014-06-16|tenpo lukin=2014-06-17|linja sama=https://web.archive.org/web/20140618052012/http://www.radiosvoboda.org/content/article/25424117.html|tenpo sama=2014-06-18}}</ref>, li {{lipu li ala|lipu pi nasin Wa Si|Q164746}}<ref name=WSJ140524/>, li {{lipu li ala|kulupu Lawepi|Q485500}}<ref name=RFERL140618>{{tan sona|linja=http://www.rferl.org/content/putin-profanity-ukraine-deshchytsya/25425498.html|tan=Some Smile, Others Squirm As Obscenity Becomes Latest Rallying Cry In Ukraine Crisis|kulupu toki=Radio Free Europe/Radio Liberty|tenpo=2014-06-18|tenpo lukin=2014-06-17|linja sama=https://web.archive.org/web/20140617230622/http://www.rferl.org/content/putin-profanity-ukraine-deshchytsya/25425498.html|tenpo sama=2014-06-17}}</ref>, li {{lipu li ala|lipu Le Monte|Q12461}}<ref name=monde140615>{{tan sona|linja=http://www.lemonde.fr/europe/article/2014/06/15/le-chef-de-la-diplomatie-ukrainienne-insulte-poutine_4438554_3214.html|tan=Le chef de la diplomatie ukrainienne insulte Poutine|kulupu toki=Le Monde|tenpo=2014-061-5|tenpo lukin=2014-06-17|linja sama=https://web.archive.org/web/20140616054436/http://www.lemonde.fr/europe/article/2014/06/15/le-chef-de-la-diplomatie-ukrainienne-insulte-poutine_4438554_3214.html|tenpo sama=2014-06-16}}</ref>, li {{lipu li ala|lipu Puposa|Q741296}}<ref name=GW140610>{{tan sona|linja=http://wyborcza.pl/1,75477,16132391,Apel_ukrainskich_kibicow__Odspiewajcie_na_World_Cup.html|tan=Apel ukraińskich kibiców: Odśpiewajcie na mundialu naszą piosenkę o Putinie|kulupu toki=Gazeta Wyborcza|tenpo=2014-06-10|tenpo lukin=2014-06-17|linja sama=https://web.archive.org/web/20140618163912/http://wyborcza.pl/1,75477,16132391,Apel_ukrainskich_kibicow__Odspiewajcie_na_World_Cup.html|tenpo sama=2014-06-18}}</ref>, li {{lipu li ala|lipu Litowe|Q1197747}}<ref name=LN140617>{{tan sona|linja=http://www.lidovky.cz/svetova-media-maji-problem-s-prekladem-descycjovy-nadavky-p39-/media.aspx?c=A140616_221809_ln-media_oka|tan=Jak přeložit Deščycjovu nadávku? Světová média si neví rady|kulupu toki=Lidové noviny|tenpo=2014-06-17|tenpo lukin=2014-06-17|linja sama=https://web.archive.org/web/20140618035709/http://www.lidovky.cz/svetova-media-maji-problem-s-prekladem-descycjovy-nadavky-p39-/media.aspx?c=A140616_221809_ln-media_oka|tenpo sama=2014-06-18}}</ref>, li {{lipu li ala|lipu Alansi|Q1542536}}<ref name=atl140618>{{tan sona|jan=Daisy Sindelar|linja=http://www.theatlantic.com/international/archive/2014/06/putin-khuilo-ukraine-obscene-patriotic-rallying-cry/372991/|tan='Putin Khuilo!': Ukraine's Obscene, Patriotic Rallying Cry|kulupu toki=The Atlantic|tenpo=2014-06-18|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140714222725/http://www.theatlantic.com/international/archive/2014/06/putin-khuilo-ukraine-obscene-patriotic-rallying-cry/372991/|tenpo sama=2014-07-14}}</ref>, li lipu pi ma Isale pi suno ni<ref name=IH140616>{{tan sona|linja=http://digital-edition.israelhayom.co.il/Olive/ODE/Israel/Default.aspx?href=ITD%2F2014%2F06%2F16&pageno=35&view=document|tan=שר החוץ האוקראיני קילל את פוטין|kulupu toki=Israel HaYom|tenpo=2014-06-16|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140714190314/http://digital-edition.israelhayom.co.il/Olive/ODE/Israel/Default.aspx?href=ITD%2F2014%2F06%2F16&pageno=35&view=document|tenpo sama=2014-07-14}}</ref>, li lipu ante<ref name=LV140615>{{tan sona|linja=http://www.abc.es/internacional/20140615/abci-huevos-embajada-rusa-kiev-201406151226.html|tan=El ministro de Exteriores ucraniano llama "cabrón" a Putin|ijo pana=ABC|tenpo=2014-06-16|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140714223055/http://www.abc.es/internacional/20140615/abci-huevos-embajada-rusa-kiev-201406151226.html|tenpo sama=2014-07-14}}</ref><ref name=NZZ140618>{{tan sona|linja=http://www.nzz.ch/international/putin-chuilo-geht-nicht-1.18325039|tan="Putin Chuilo" geht nicht|kulupu toki=Neue Zürcher Zeitung|tenpo=2014-06-18|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140716222700/http://www.nzz.ch/international/putin-chuilo-geht-nicht-1.18325039|tenpo sama=2014-07-16}}</ref>. kulupu Tepi en kulupu ante pi toki tawa kulupu li pana e sitelen pi lipu pi linja nimi ni pi lipu Wikipesija, la tenpo ni la lipu ni li lon toki pi mute 43<ref>{{tan sona|linja=http://tvi.ua/new/2014/06/17/teper_i_vikipediya_znaye_scho_putin__kh**lo|tan=Тепер і Вікіпедія знає, що Путін – х**ло|ijo pana=TVi|tenpo=2014-06-17|tenpo lukin=2014-06-17|tenpo sama=2014-6-18|linja sama=https://web.archive.org/web/20140618053437/http://tvi.ua/new/2014/06/17/teper_i_vikipediya_znaye_scho_putin__kh**lo}}</ref><ref>{{tan sona|linja=http://www.umoloda.kiev.ua/number/2478/158/87949/|tan=Путін? "Ла-ла-ла"!|ijo pana=Україна молода, Номер 086 за 18.06.2014|jan=Леся Шовкун|tenpo=2014-06-18|tenpo sama=2014-06-18|linja sama=https://web.archive.org/web/20140618133921/http://www.umoloda.kiev.ua/number/2478/158/87949/}}</ref>.
{{lipu li ala|kulupu Monsi Pason|Q16402}} li pana e sitelen tawa pi sitelen monsi ni lon ma tomo Lonton: ona li jan Pusin lon poka pi palisa unpa pi {{lipu li ala|jan kiwen Tawi|Q179900}}. ni li sama linja nimi ni<ref>{{tan sona|linja=http://www.telegraph.co.uk/culture/culturepicturegalleries/10980244/Monty-Pythons-last-ever-show-at-Londons-O2-Arena-in-pictures.html?frame=2981353|ijo pana=The Daily Telegraph|tan=Monty Python's last ever show at London's O2 Arena: in pictures|tenpo lukin=2014-08-15|linja sama=https://web.archive.org/web/20140811014431/http://www.telegraph.co.uk/culture/culturepicturegalleries/10980244/Monty-Pythons-last-ever-show-at-Londons-O2-Arena-in-pictures.html?frame=2981353|tenpo sama=2014-08-11}}</ref>.
== nimi ==
=== mun seli ===
{{lipu suli|KIC 9696936}}
pali "sike laso pimeja" ({{toki|en|Pale Blue Dot Project}}) la nimi pi mun seli KIC 9696936 li "jan Pusin li jan nasa" ({{toki|en|Putin hulio}}). kulupu suli ala li kepeken nimi ni<ref>{{tan sona|jan=Nolan Feeney|tan=A Star With a Not-So-Nice Nickname for Putin Won’t Have to Change|linja=https://time.com/2964352/vladimir-putin-huilo-star/|kulupu toki=TIME|toki tan=en|tenpo lukin=2026-06-06|linja sama=http://web.archive.org/web/20241222010259/https://time.com/2964352/vladimir-putin-huilo-star/|tenpo sama=2024-12-22}}</ref>.
=== lipu ===
lipu wan pi ijo sin pi {{lipu li ala|ma tomo Setome|Q156713}} li ante e nimi lawa ona, la nimi ni li kama "jan Pusin li jan nasa". ni li open tan tenpo mun nanpa luka tu pi tenpo sike nanpa 2014. jan pali pi lipu ni li toki e ni: ona li pali e ni tan ni: jan mute li wile e ni<ref>{{tan sona|linja=http://ru.tsn.ua/ukrayina/populyarnaya-zhitomirskaya-gazeta-vyshla-pod-zagolovkom-putin-h-ylo-374709.html|tan=Популярная житомирская газета вышла под заголовком "Путин - х*йло"|ijo pana=TSN|tenpo=2014-07-02|tenpo lukin=2014-07-02|linja sama=https://web.archive.org/web/20140810131550/http://ru.tsn.ua/ukrayina/populyarnaya-zhitomirskaya-gazeta-vyshla-pod-zagolovkom-putin-h-ylo-374709.html|tenpo sama=2014-08-10}}</ref>.
== sitelen sama ==
<gallery widths="180px" heights="120px" perrow="6">
sitelen:ПТН-ХЛО.JPG|ni li tomo tawa wan pi [[ma Ukawina]]. supa nanpa pi tomo tawa ona li nasin toki lili "ПТН-ХЛО" pi linja nimi "jan Pusin li nasa".
sitelen:ПТН_ХЛО-label_on_car_-_Poland_2014.jpg|tomo tawa wan pi [[ma Posuka]] li jo e sitelen pi nasin toki lili pi linja nimi "jan Pusin li jan nasa"
sitelen:Anti-Putin_graffiti_in_Luhansk,_May_2014.jpg|ni li sitelen "jan Pusin li jan nasa", kepeken kule tu pi lipu ma pi ma Ukawina, lon lupa wan pi ma tomo Luwansi
sitelen:Kyiv._Peace_march_18_january_2015_20.jpg|linja nimi "jan Pusin li jan nasa" pi tawa kulupu pi utala ala pi ma tomo Kiju
sitelen:PTN_KhYLO_1.jpg|ni li sitelen "jan Pusin li jan nasa", kepeken lipu pi pali "o kepeken ala ijo pi ma Losi"
sitelen:Kyiv._Peace_march_18_january_2014_17.JPG|lipu pi toki "ПТН ПНХ" (jan Pusin o, o tawa weka) li lon tawa kulupu pi ma tomo Kiju
</gallery>
== tan sona ==
<references></references>{{wile tawa lipu pona}}
[[kulupu:kalama musi]]
[[kulupu:ma Losi en ma Ukawina li utala]]
sd5hllkqj5i3uj7ilvc0mvwbrfb7h5g
ilo Kamata
0
11529
67125
67104
2026-06-13T18:10:43Z
Kasisin
5103
mi pona e pakala lon toki.
67125
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona|sitelen=[[sitelen:KineMaster logo.svg|thumb]]|pali|ilo kon|kama|sike #2013|tomo lawa|[[ma Anku]]|kulupu esun|kulupu Kamata|suli ilo|76 MB ([[ilo Antowi]])<br/>136 MB ([[ilo Ajowe]])|nasin toki|[[toki Inli]]<br/>[[toki Anku]]<br/>[[toki Sonko]]<br/>[[toki Nijon]]<br/>[[toki Panla]]<br/>[[toki Intonesija]]|lipu ilo|kinemaster.com}}{{nimi ijo|'''ilo Kamata'''|KineMaster}} li [[ilo kon]] lon [[ilo toki sona]] tawa ni: jan li ante anu pona e [[sitelen tawa]] ona. {{nimi ijo|kulupu Nesimin|NexStreaming}} li pali e ona, li tan [[ma Anku]]. kulupu ni li ante e nimi ona tawa {{nimi ijo|kulupu Kamata|KineMaster Corporation}} lon sike #2019. tenpo sike #2021 la, {{nimi ijo|jan Limite|임일택 ''Lim Il-Taek''|toki Anku|na=1}} li kama lawa e kulupu Kamata.
ilo Kamata li pona tawa lukin, li pona tawa kepeken. tan ni la, jan mute li kepeken e ona. tenpo sike #2020 la, jan 68 000 000 li kepeken e ilo Kamata.
== tenpo pini ==
ilo Kamata li kama lon sike #2013 kepeken nimi "NexStreaming". ilo ni li lon [[ilo Antowi]] li lon [[ilo Ajowe]].
m8ipwywrfwr9tmqs1robvp3n6ehpmn7
67126
67125
2026-06-13T18:12:06Z
Kasisin
5103
67126
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona|sitelen=[[sitelen:KineMaster logo.svg|thumb]]|pali|ilo kon|kama|sike #2013|tomo lawa|[[ma Anku]]|kulupu esun|kulupu Kamata|suli ilo|76 MB ([[ilo Antowi]])<br/>136 MB ([[ilo Ajowe]])|nasin toki|[[toki Inli]]<br/>[[toki Anku]]<br/>[[toki Sonko]]<br/>[[toki Nijon]]<br/>[[toki Panla]]<br/>[[toki Intonesija]]|lipu ilo|kinemaster.com}}{{nimi ijo|'''ilo Kamata'''|KineMaster}} li [[ilo kon]] lon [[ilo toki sona]] tawa ni: jan li ante anu pona e [[sitelen tawa]] ona. {{nimi ijo|kulupu Nesimin|NexStreaming}} li pali e ona, li tan [[ma Anku]]. kulupu ni li ante e nimi ona tawa {{nimi ijo|kulupu Kamata|KineMaster Corporation}} lon sike #2019. tenpo sike #2021 la, {{nimi ijo|jan Limite|임일택 ''Lim Il-Taek''|toki Anku|na=1}} li kama lawa e kulupu Kamata.
ilo Kamata li pona tawa lukin, li pona tawa kepeken. tan ni la, jan mute li kepeken e ona. tenpo sike #2020 la, jan 68 000 000 li kepeken e ilo Kamata.
== tenpo pini ==
ilo Kamata li kama lon sike #2013 kepeken nimi "NexStreaming". ilo ni li lon [[ilo Antowi]] li lon [[ilo Ajowe]].
[[kulupu:ilo kon]]
hxetuo0dyxhxl7rxk01eijgvag01guk
ma Kansu
0
11536
67139
67116
2026-06-14T03:53:02Z
Holomanga
6610
67139
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma Kansu'''|甘肃|toki Sonko}} li ma kipisi lon [[ma Sonko]] pi lete insa.
[[ma supa sewi Pe]] en [[ma supa sewi pi ma jelo]] la ma Kansu li meso. [[telo tawa jelo]] li lon e insa pi ma Kansu.<ref>{{tan sona|linja=https://en.people.cn/english/200009/13/eng20000913_50419.html|tan=China's Geographical Center Marked|tenpo lukin=2026-06-13}}</ref>
== tan sona ==
[[kulupu:ma kipisi pi ma Sonko]] [[kulupu:ma kipisi]]
foi479uziixs3ybpbgfj9prq4hqowpm
nasin pi kulupu jan
0
11537
67119
2026-06-13T13:05:27Z
Jan Sapilisan
2676
lipu ni li tawa [[nasin kulupu]]
67119
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[nasin kulupu]]
g4y28brroaitfvav96unrlw1ioymlyy
linja pi pini wawa
0
11538
67121
2026-06-13T17:57:12Z
Anywaydun
2798
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357977064|Fuse (electrical)]]"
67121
wikitext
text/x-wiki
{{lipu li ala|ilo pi wawa linja|Q11650}} la, '''linja pi pini wawa''' li pini e [[wawa linja]] pi mute ike lon linja wawa tan ni: wawa li mute ike la, seli li ken kama lon. kipisi suli ona li ni: linja kiwen li kama telo lon wawa pi mute ike, la wawa li pini. ona li kama telo la jan li wile pana e ona sin tawa linja wawa.
ilo pi wawa linja li kepeken linja pi pini wawa lon tenpo suli tan ni: ona li wile ala e ike. tenpo ni la ona li mute. wawa suli en suli pakala en tenpo pilin li ken ante. jan li alasa e linja pi pini wawa la jan li lukin e ni: ona seme li ken awen e linja wawa mi? ona seme li pakala ala lon tenpo suli? lawa pi linja wawa li wile e ni: lon linja wawa pi mute lili la wawa li suli lili.jan li kepeken linja pi pini wawa tan ni: ona li ken pini e {{lipu li ala|wawa linja pi tawa ike|Q206907}} e suli ike e suli ante e pakala ilo. linja wawa pakala li lon poki kiwen lon ma la, wawa linja pi tawa ike li lon la linja pi pini wawa li kama telo.
linja pi pini wawa li weka e wawa tan ilo pakala sama ilo. {{lipu li ala|poki pi pini wawa|Q211058}} li weka e linja pi pini wawa lon tenpo mute. taso ona li ante. kon lili anu pakala ala anu mani pi mute lili li suli la, jan li kepeken linja pi pini wawa.
69z6jfp38i79cuh61knfwo1h15lvlnu
67122
67121
2026-06-13T17:57:59Z
Anywaydun
2798
/* */ weka nasa
67122
wikitext
text/x-wiki
{{lipu li ala|ilo pi wawa linja|Q11650}} la, '''linja pi pini wawa''' li pini e [[wawa linja]] pi mute ike lon linja wawa tan ni: wawa li mute ike la, seli li ken kama lon. kipisi suli ona li ni: linja kiwen li kama telo lon wawa pi mute ike, la wawa li pini. ona li kama telo la jan li wile pana e ona sin tawa linja wawa.
ilo pi wawa linja li kepeken linja pi pini wawa lon tenpo suli tan ni: ona li wile ala e ike. tenpo ni la ona li mute. wawa suli en suli pakala en tenpo pilin li ken ante. jan li alasa e linja pi pini wawa la jan li lukin e ni: ona seme li ken awen e linja wawa mi? ona seme li pakala ala lon tenpo suli? lawa pi linja wawa li wile e ni: lon linja wawa pi mute lili la wawa li suli lili. jan li kepeken linja pi pini wawa tan ni: ona li ken pini e {{lipu li ala|wawa linja pi tawa ike|Q206907}} e suli ike e suli ante e pakala ilo. linja wawa pakala li lon poki kiwen lon ma la, wawa linja pi tawa ike li lon la linja pi pini wawa li kama telo.
linja pi pini wawa li weka e wawa tan ilo pakala sama ilo. {{lipu li ala|poki pi pini wawa|Q211058}} li weka e linja pi pini wawa lon tenpo mute. taso ona li ante. kon lili anu pakala ala anu mani pi mute lili li suli la, jan li kepeken linja pi pini wawa.
45xlajd56any36w5w5rv6g96fgktmrp
67123
67122
2026-06-13T18:01:12Z
Anywaydun
2798
/* */
67123
wikitext
text/x-wiki
{{lipu li ala|ilo pi wawa linja|Q11650}} la, '''linja pi pini wawa''' li pini e [[wawa linja]] pi mute ike lon linja wawa tan ni: wawa li mute ike la, seli li ken kama lon. kipisi suli ona li ni: linja kiwen li kama telo lon wawa pi mute ike, la wawa li pini. ona li kama telo la jan li wile pana e ona sin tawa linja wawa.
ilo pi wawa linja li kepeken linja pi pini wawa lon tenpo suli tan ni: ona li wile ala e ike. tenpo ni la ona li mute. wawa suli en suli pakala en tenpo pilin li ken ante. jan li alasa e linja pi pini wawa la jan li lukin e ni: ona seme li ken awen e linja wawa mi? ona seme li pakala ala lon tenpo suli? lawa pi linja wawa li wile e ni: lon linja wawa pi mute lili la wawa li suli lili. jan li kepeken linja pi pini wawa tan ni: ona li ken pini e {{lipu li ala|wawa linja pi tawa ike|Q206907}} e suli ike e suli ante e pakala ilo. linja wawa pakala li lon poki kiwen lon ma la, wawa linja pi tawa ike li lon la linja pi pini wawa li kama telo.
linja pi pini wawa li weka e wawa tan ilo pakala sama ilo. {{lipu li ala|poki pi pini wawa|Q211058}} li weka e linja pi pini wawa lon tenpo mute. taso ona li ante. kon lili anu pakala ala anu mani pi mute lili li suli la, jan li kepeken linja pi pini wawa.
[[kulupu:wawa linja]]
ltxqvzos7frsyi8r5zxqr0jnwss7260
jan Nije Anson
0
11539
67131
2026-06-13T18:45:33Z
Kasisin
5103
jan Kasisin li ante e nimi pi lipu "[[jan Nije Anson]]" tawa lipu "[[jan Ni Anson]]"
67131
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[jan Ni Anson]]
9d1px81toxqw0zrg0c89gfi2pe4lc0c
sitelen O pi oko mute
0
11540
67134
2026-06-13T22:30:43Z
~2026-34963-72
6734
mi pana e tawa lipu
67134
wikitext
text/x-wiki
<nowiki>#REDIRECT [[sitelen_ꙮ]]</nowiki>
pxur51a1pn6k5etnhwnbjmzhsre7lb8
67135
67134
2026-06-13T22:31:37Z
~2026-34963-72
6734
mi pona e lipu ni
67135
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[sitelen_ꙮ]]
7hsn3oa8ld8yru2uxnxl23zy75juqz6
nasin Malijopolo
0
11541
67137
2026-06-14T03:24:15Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{poki sona|nimi suli=nasin Malijopolo|nimi lili sewi=Jalan Malioboro|nimi lili anpa=ꦢꦭꦤ꧀ꦩꦭꦶꦪꦧꦫ|sitelen=[[sitelen:Malioboro Street, Yogyakarta.JPG|thumb]]|toki pi anpa sitelen=nasin Malijopolo li jo e esun mute pi len jan lon poka ona. esun ante li lon.|suli linja|2.5 km|wan lon|[[ma tomo Jokijakata]]<br/>pi [[ma kipisi Jokijakata]]<br/>pi [[ma Intonesija]]|nanpa pi wan lon|7.793359°S 110.365713°E|poka pi soweli lete|nasin Mako U..."
67137
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona|nimi suli=nasin Malijopolo|nimi lili sewi=Jalan Malioboro|nimi lili anpa=ꦢꦭꦤ꧀ꦩꦭꦶꦪꦧꦫ|sitelen=[[sitelen:Malioboro Street, Yogyakarta.JPG|thumb]]|toki pi anpa sitelen=nasin Malijopolo li jo e esun mute pi len jan lon poka ona. esun ante li lon.|suli linja|2.5 km|wan lon|[[ma tomo Jokijakata]]<br/>pi [[ma kipisi Jokijakata]]<br/>pi [[ma Intonesija]]|nanpa pi wan lon|7.793359°S 110.365713°E|poka pi soweli lete|nasin Mako Utomo<br/><small>(Margo Utomo)</small>|poka pi waso lete|nasin Mako Mujo<br/><small>(Margo Mulyo)</small>}}{{nimi ijo|'''nasin Malijopolo'''|ꦢꦭꦤ꧀ꦩꦭꦶꦪꦧꦫ ''Dalan Maliyabara''|toki Sawa|na=1}} li nasin esun suli lon [[ma tomo Jokijakata]] pi [[ma Intonesija]]. ona li tawa [[nasin pi soweli lete]], li tawa [[nasin pi waso lete]]. tomo lawa sewi pi ma Jokijakata en {{lipu li ala|nena Mulapi|Q134108}}. ona li suli tawa jan mute. jan pi ma ante li awen kama.
6pc24oo0aupywytt10k9lw4c1p898w3
ISO 3166:CN-GS
0
11542
67138
2026-06-14T03:49:31Z
Holomanga
6610
lipu ni li tawa [[ma Kansu]]
67138
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[ma Kansu]]
msavv0l2al8ibvk63mdy4cofkpic8gb
telo tawa jelo
0
11543
67140
2026-06-14T04:04:02Z
Holomanga
6610
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:Yellow_River_-_panoramio.jpg|thumb|telo tawa jelo li sitelen lon [[ma tomo Samansija]] lon [[ma Enan]]]]{{nimi ijo|'''telo tawa jelo'''|黄河|toki Sonko}} anu '''telo tawa Kanko''' li [[telo tawa]] suli lon [[ma Sonko]]. nimi pi telo tawa jelo li kama e kule pi telo tawa jelo kama [[ma jelo]]. telo tawa jelo insa, la ma jelo li kama e [[ma supa sewi pi ma jelo]]."
67140
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Yellow_River_-_panoramio.jpg|thumb|telo tawa jelo li sitelen lon [[ma tomo Samansija]] lon [[ma Enan]]]]{{nimi ijo|'''telo tawa jelo'''|黄河|toki Sonko}} anu '''telo tawa Kanko''' li [[telo tawa]] suli lon [[ma Sonko]].
nimi pi telo tawa jelo li kama e kule pi telo tawa jelo kama [[ma jelo]]. telo tawa jelo insa, la ma jelo li kama e [[ma supa sewi pi ma jelo]].
o6h9k7cijc6g90tqamys4xqlhs1wmx8
67142
67140
2026-06-14T04:15:49Z
Holomanga
6610
67142
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Yellow_River_-_panoramio.jpg|thumb|telo tawa jelo li sitelen lon [[ma tomo Samansija]] lon [[ma Enan]]]]{{nimi ijo|'''telo tawa jelo'''|黄河|toki Sonko}} anu '''telo tawa Kanko''' li [[telo tawa]] suli lon [[ma Sonko]].
nimi pi telo tawa jelo li kama e kule pi telo tawa jelo kama [[ma jelo]]. telo tawa jelo insa, la ma jelo li kama e [[ma supa sewi pi ma jelo]].<ref>{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=Ruth Mostern|linja=http://www.jstor.org/stable/10.2307/j.ctv1vbd1d8|tan=The Yellow River: A Natural and Unnatural History|ijo pana=Yale University Press|tenpo=2021-09-28|tenpo lukin=2026-06-14}}</ref>[[kulupu:telo tawa]]
==tan sona==
rnazs8gg3fjnxwj8mfnv3o5zj16trng
67143
67142
2026-06-14T04:18:31Z
Holomanga
6610
67143
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Yellow_River_-_panoramio.jpg|thumb|telo tawa jelo li sitelen lon [[ma tomo Samansija]] lon [[ma Enan]]]]{{nimi ijo|'''telo tawa jelo'''|黄河|toki Sonko}} anu '''telo tawa Kanko''' li [[telo tawa]] suli lon [[ma Sonko]].
nimi pi telo tawa jelo li kama e kule pi telo tawa jelo kama {{lipu li ala|ma jelo|Q22723}}. telo tawa jelo insa, la ma jelo li kama e {{lipu li ala|ma supa sewi pi ma jelo|Q293730}}.<ref>{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=Ruth Mostern|linja=http://www.jstor.org/stable/10.2307/j.ctv1vbd1d8|tan=The Yellow River: A Natural and Unnatural History|ijo pana=Yale University Press|tenpo=2021-09-28|tenpo lukin=2026-06-14}}</ref>[[kulupu:telo tawa]]
==tan sona==
gs44v1e1o3a9yt44xe9hayxmd2bwwd2
lipu Wikiso
0
11544
67150
2026-06-14T05:16:33Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq moved page [[lipu Wikiso]] to [[lipu Wikimama]] over redirect
67150
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[lipu Wikimama]]
rzexwr6006b8fc0q1q6g8v91g0jjfen
ma Sisi
0
11545
67154
2026-06-14T05:28:01Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[ma Sisi]]" tawa lipu "[[kipisi ma Kolonpija]]"
67154
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[kipisi ma Kolonpija]]
171vtljsvkfwh3agagb32y3ng93oko1
toki:ma Sisi
1
11546
67156
2026-06-14T05:28:01Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[toki:ma Sisi]]" tawa lipu "[[toki:kipisi ma Kolonpija]]"
67156
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[toki:kipisi ma Kolonpija]]
bihl80l20bz8waxz60g5g04mwdj5abw
jan Epajan Linkan
0
11547
67159
2026-06-14T05:36:46Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[jan Epajan Linkan]]" tawa lipu "[[jan Epawan Linkan]]"
67159
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[jan Epawan Linkan]]
5ejj4x741vwfgunwl9srgbgp5vlw0gm
jan Sepawi Esin
0
11548
67162
2026-06-14T05:53:42Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq moved page [[jan Sepawi Esin]] to [[jan Sepi Esin]] over redirect
67162
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[jan Sepi Esin]]
pdqgvr49e5custe8bu4osuttf1jnwwb
toki:jan Sepawi Esin
1
11549
67164
2026-06-14T05:53:42Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[toki:jan Sepawi Esin]]" tawa lipu "[[toki:jan Sepi Esin]]"
67164
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[toki:jan Sepi Esin]]
nsbi7jcbryrgkg8s6icn4i950lbq0rp
kiwen en ilo kipisi en lipu
0
11550
67167
2026-06-14T05:57:17Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[kiwen en ilo kipisi en lipu]]" tawa lipu "[[kiwen en lipu en ilo kipisi]]"
67167
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[kiwen en lipu en ilo kipisi]]
8v2iix54xgclpsdf1hyv5w0cgg8vs8m
toki:kiwen en ilo kipisi en lipu
1
11551
67169
2026-06-14T05:57:17Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[toki:kiwen en ilo kipisi en lipu]]" tawa lipu "[[toki:kiwen en lipu en ilo kipisi]]"
67169
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[toki:kiwen en lipu en ilo kipisi]]
3c2xgzd87yy4g1w85qp79rgr35suw7k
nasin Pantula
0
11552
67171
2026-06-14T06:04:08Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:Pantura birdeye view.jpg|thumb|nasin Pantula]]{{nimi ijo|'''nasin Pantula'''|Pantura, Pantai Utara|toki Intonesija|selo telo pi poka pi soweli lete}} li nasin suli, li suli Kilo Mete 1430, li linja e [[ma Silikon]] e [[ma sijelo Panjuwani|ma Panjuwani]] lon [[nasin pi soweli lete|poka pi soweli lete]] pi [[ma Sawa]]. ona li linja e [[ma Sakata]] e [[ma Sulapaja]]. ona tu li suli. jan li pali e kipisi mute pi nasin ni lon tenpo ni: {{lipu li..."
67171
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Pantura birdeye view.jpg|thumb|nasin Pantula]]{{nimi ijo|'''nasin Pantula'''|Pantura, Pantai Utara|toki Intonesija|selo telo pi poka pi soweli lete}} li nasin suli, li suli Kilo Mete 1430, li linja e [[ma Silikon]] e [[ma sijelo Panjuwani|ma Panjuwani]] lon [[nasin pi soweli lete|poka pi soweli lete]] pi [[ma Sawa]]. ona li linja e [[ma Sakata]] e [[ma Sulapaja]]. ona tu li suli.
jan li pali e kipisi mute pi nasin ni lon tenpo ni: {{lipu li ala|jan Eman Wilen Tante|Q741772}} li lawa e {{lipu li ala|ma Inteja Netelan|Q188161}}. jan pi pali ni li kama jo ala e mani tan pali ona. ona mute li kama moli tan ni: ona li moku ala.
mjpjun3tj2gs8c9y3i6lrmx5lscbs2t
ilo tawa mun Peketuwapa nanpa tu
0
11553
67172
2026-06-14T07:44:31Z
Holomanga
6610
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[File:Esquema_de_la_V-2.jpg|thumb|sitelen sona pi ilo tawa mun Peketuwapa nanpa tu]]{{nimi ijo|'''ilo tawa mun Peketuwapa nanpa tu'''|Vergeltungswaffe 2|toki Tosi}} li ilo tawa mun li ilo utala kama [[ma Tosi Nasi]]."
67172
wikitext
text/x-wiki
[[File:Esquema_de_la_V-2.jpg|thumb|sitelen sona pi ilo tawa mun Peketuwapa nanpa tu]]{{nimi ijo|'''ilo tawa mun Peketuwapa nanpa tu'''|Vergeltungswaffe 2|toki Tosi}} li ilo tawa mun li ilo utala kama [[ma Tosi Nasi]].
i09xypa7iy9gnakdywuwzixq69lhkr7
kulupu Kemensipu
0
11554
67173
2026-06-14T08:43:58Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:Logo of Ministry of Education and Culture of Republic of Indonesia.svg|thumb|sitelen nimi]]{{nimi ijo|'''kulupu Kemensipu'''|"Kemendikbud": '''Kemen'''trian Pendi'''dik'''an dan Ke'''bud'''ayaan|toki Intonesija}} li kulupu lawa, li lawa e [[pana sona]] e [[nasin pi kulupu jan]] lon ma Intonesija lon tenpo pini. mun #4 pi sike #2021 la, ona li kama {{nimi ijo|'''kulupu Kemensipulite'''|"Kemendikbudristek": '''Kemen'''trian Pendi'''dik'''an,..."
67173
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Logo of Ministry of Education and Culture of Republic of Indonesia.svg|thumb|sitelen nimi]]{{nimi ijo|'''kulupu Kemensipu'''|"Kemendikbud": '''Kemen'''trian Pendi'''dik'''an dan Ke'''bud'''ayaan|toki Intonesija}} li kulupu lawa, li lawa e [[pana sona]] e [[nasin pi kulupu jan]] lon ma Intonesija lon tenpo pini.
mun #4 pi sike #2021 la, ona li kama {{nimi ijo|'''kulupu Kemensipulite'''|"Kemendikbudristek": '''Kemen'''trian Pendi'''dik'''an, Ke'''bud'''ayaan, '''Ris'''et, dan '''Tek'''nologi|toki Intonesija}}. ona li lawa e pana sona, e nasin pi kulupu jan, e [[nasin sona|alasa sona]], e [[ilo|suli ilo]].
mun #10 pi sike #2024 la, lon lawa pi [[jan Papowa]] la, ona li kama kulupu tu wan:
*{{nimi ijo|'''kulupu Kemensitamen'''|"Kemendikdasmen": '''Kemen'''trian Pendi'''dik'''an '''Das'''ar dan '''Men'''engah|toki Intonesija}}, li lawa e pana sona lon wawa lili lon wawa meso.
*{{nimi ijo|'''kulupu Kensisisawinte'''|"Kemdiktisaintek": '''Kemen'''trian Pendi'''dik'''an '''Ti'''nggi, '''Sain'''s, dan '''Tek'''nologi|toki Intonesija}}, li lawa e pana sona lon wawa suli, e [[nasin sona]], e suli ilo.
*{{nimi ijo|'''kulupu Kemenpu'''|"Kemenbud": '''Kemen'''trian Ke'''bud'''ayaan|toki Intonesija}}, li lawa e nasin pi kulupu jan.
ona tu wan li awen lon tenpo lon.
nk2nrsv6zlmfnc2hsarn8nyp4rf1cvf
ma Sawa Pala
0
11555
67175
2026-06-14T09:58:40Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{poki sona ma|nimi ma=ma Sawa Pala|nimi mama=Jawa Barat<br/>Jawa Kulon<br/>ᮏᮝ ᮊᮥᮜᮧᮔ᮪|ma=ma kipisi|sitelen lawa=[[sitelen:Coat of arms of West Java.svg]]|ma tomo lawa=[[ma Pantun]]|mute jan la ma tomo suli=[[ma Pekasi]]|ma suli=[[ma Intonesija]]|toki lawa=[[toki Intonesija]]|toki ante=[[toki Sunta]] (tan)<br/>[[toki Sawa]]<br/>[[toki Patawija]]|nasin sewi=[[nasin Isilami]] 97.22%<br/>[[nasin Kito]] 2.45%<br/>– kulupu Katolika|nasin..."
67175
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona ma|nimi ma=ma Sawa Pala|nimi mama=Jawa Barat<br/>Jawa Kulon<br/>ᮏᮝ ᮊᮥᮜᮧᮔ᮪|ma=ma kipisi|sitelen lawa=[[sitelen:Coat of arms of West Java.svg]]|ma tomo lawa=[[ma Pantun]]|mute jan la ma tomo suli=[[ma Pekasi]]|ma suli=[[ma Intonesija]]|toki lawa=[[toki Intonesija]]|toki ante=[[toki Sunta]] (tan)<br/>[[toki Sawa]]<br/>[[toki Patawija]]|nasin sewi=[[nasin Isilami]] 97.22%<br/>[[nasin Kito]] 2.45%<br/>– [[kulupu Katolika|nasin Katolika]] 1.83% <br/>– [[nasin sewi Potesu|nasin Potesu]] 0.65%<br/>[[nasin Puta]] 0.22%<br/>[[nasin Sanatana]] 0.04<br/>nasin ante 0.04%|tenpo=UTC+7 (WIB, tenpo pi poka pi pini suno pi ma Intonesija)|mute jan=50 759 003|tenpo open=[[tenpo suno]] #14<br/>pi [[tenpo mun]] #7<br/>pi [[tenpo sike]] #1950|mani=[[mani Lupija pi ma Intonesija]]|jan lawa=[[jan Tesi Mujasi]]<br/>[[jan Ewan Sesijawan]]|suli ma=37 053.33 km<sup>2</sup>|lipu ilo=jabarprov.go.id|ISO 3166=ID-JB}}'''ma Sawa pi poka pi pini suno''' anu {{nimi ijo|'''ma Sawa Pala'''|Jawa Barat|toki Intonesija}} anu {{nimi ijo|'''ma Sawa Kulon'''|ᮏᮝ ᮊᮥᮜᮧᮔ᮪ ''Jawa Kulon''|toki Sunta|na=1}} li [[kipisi Popinsi|ma kipisi]] pi [[ma Intonesija]] lon [[ma Sawa]]. [[nasin pi soweli lete|poka pi soweli lete]] la, telo Sawa li lon. [[nasin pi waso lete|poka pi waso lete]] la, [[telo suli Palata]] li lon. [[nasin pi pini suno|poka pi pini suno]] la, [[ma tomo Sakata|ma Sakata]] en [[ma Panten]] li lon. [[nasin pi open suno|poka pi open suno]] la, [[ma Sawa insa]] li lon. [[kulupu Sunta]] li kulupu jan, li tan ma ni, li suli nanpa tu lon ma Intonesija.
== kipisi ma ==
=== ma tomo ===
{{kipisi Kota|ma tomo}} 9 li lon ma Sawa Pala. ma tomo pi mute jan nanpa wan li ma Pekasi, li lon poka pi [[ma Sakata]], li kipisi pi [[ma Sapotetape]].
{|class="wikitable"
|+
!sitelen lawa
!nanpa
!nimi
!ma sijelo
!suli (km<sup>2</sup>)
|-
|[[sitelen:Emblem of Bogor.svg|35px]]
|32.71
|[[ma tomo Poko]]
|
*[[ma Poko Salatan]]
*[[ma Poko Temu]]
*[[ma Poko insa]]
*[[ma Poko Pala]]
*[[ma Poko Utala]]
*[[ma Tana Saleja]]
|111.17
|-
|[[sitelen:Lambang Kota Sukabumi Vektor.svg|35px]]
|32.72
|[[ma tomo Sukapumi]]
|
*[[ma Kununpuju]]
*[[ma Sikole]]
*[[ma Sitamijan]]
*[[ma Walutojon]]
*[[ma Palo]]
*[[ma Lanpusitu]]
*[[ma Sipulun]]
|48.31
|-
|[[sitelen:Lambang Kota Bandung.svg|35px]]
|32.73
|[[ma tomo Pantun]]
|'''ma Asamanika:'''
*[[ma Asamani]]
*[[ma Antapani]]
*[[ma Mantalasasi]]
'''ma Posonakala:'''
*[[ma Ansi]]
*[[ma Sisento]]
*[[ma Sukasasi]]
*[[ma Sukasali]]
'''ma Sipunin:'''
*[[ma Pantun Wetan]]
*[[ma Sipunin Kale]]
*[[ma Sipunin Kitu]]
*[[ma Sitata]]
*[[ma Sopon]]
*[[ma Sumu Pantun]]
'''ma Ketepake:'''
*[[ma Kansasali]]
*[[ma Katepake]]
'''ma Kalese:'''
*[[ma Patununka]]
*[[ma Kijalasonton]]
*[[ma Lonkon]]
*[[ma Loko]]
'''ma Koton:'''
*[[ma Pantun Kitu]]
*[[ma Puwa Patu]]
'''ma Takalaka:'''
*[[ma Pantun Kulon]]
*[[ma Papakan Sipale]]
*[[ma Posonlowa Kala]]
*[[ma Posonlowa Kitu]]
*[[ma Asana Anja]]
'''ma Usunpalun:'''
*[[ma Sipilu]]
*[[ma Panilukan]]
*[[ma Usunpulun]]
*[[ma Sinanpo]]
|166.59
|-
|[[sitelen:Seal of the City of Cirebon.svg|35px]]
|32.74
|[[ma tomo Silipon]]
|
|39.40
|-
|[[sitelen:Coat of arms of Bekasi.png|35px]]
|32.75
|[[ma tomo Pekasi]]
|
|213.04
|-
|[[sitelen:Coat of arms of Depok City.svg|35px]]
|32.76
|[[ma Tepo]]
|
|199.91
|-
|[[sitelen:Kota Cimahi.svg|35px]]
|32.77
|[[ma Simawi]]
|
|42.43
|-
|[[sitelen:Seal of the City of Tasikmalaya.svg|35px]]
|32.78
|[[ma tomo Tasimalaja]]
|
|182.96
|-
|[[sitelen:Seal of the City of Banjar.svg|35px]]
|32.79
|[[ma Pansa]]
|
|131.01
|}
s1f94yfcxv7uc4o9hpb5awwc6lwbkho
67176
67175
2026-06-14T10:49:09Z
Jan Sapilisan
2676
mi pana e sona pi pini ala
67176
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona ma|nimi ma=ma Sawa Pala|nimi mama=Jawa Barat<br/>Jawa Kulon<br/>ᮏᮝ ᮊᮥᮜᮧᮔ᮪|ma=ma kipisi|sitelen lawa=[[sitelen:Coat of arms of West Java.svg]]|ma tomo lawa=[[ma Pantun]]|mute jan la ma tomo suli=[[ma Pekasi]]|ma suli=[[ma Intonesija]]|toki lawa=[[toki Intonesija]]|toki ante=[[toki Sunta]] (tan)<br/>[[toki Sawa]]<br/>[[toki Patawija]]|nasin sewi=[[nasin Isilami]] 97.22%<br/>[[nasin Kito]] 2.45%<br/>– [[kulupu Katolika|nasin Katolika]] 1.83% <br/>– [[nasin sewi Potesu|nasin Potesu]] 0.65%<br/>[[nasin Puta]] 0.22%<br/>[[nasin Sanatana]] 0.04<br/>nasin ante 0.04%|tenpo=UTC+7 (WIB, tenpo pi poka pi pini suno pi ma Intonesija)|mute jan=50 759 003|tenpo open=[[tenpo suno]] #14<br/>pi [[tenpo mun]] #7<br/>pi [[tenpo sike]] #1950|mani=[[mani Lupija pi ma Intonesija]]|jan lawa=[[jan Tesi Mujasi]]<br/>[[jan Ewan Sesijawan]]|suli ma=37 053.33 km<sup>2</sup>|lipu ilo=jabarprov.go.id|ISO 3166=ID-JB}}'''ma Sawa pi poka pi pini suno''' anu {{nimi ijo|'''ma Sawa Pala'''|Jawa Barat|toki Intonesija}} anu {{nimi ijo|'''ma Sawa Kulon'''|ᮏᮝ ᮊᮥᮜᮧᮔ᮪ ''Jawa Kulon''|toki Sunta|na=1}} li [[kipisi Popinsi|ma kipisi]] pi [[ma Intonesija]] lon [[ma Sawa]]. [[nasin pi soweli lete|poka pi soweli lete]] la, telo Sawa li lon. [[nasin pi waso lete|poka pi waso lete]] la, [[telo suli Palata]] li lon. [[nasin pi pini suno|poka pi pini suno]] la, [[ma tomo Sakata|ma Sakata]] en [[ma Panten]] li lon. [[nasin pi open suno|poka pi open suno]] la, [[ma Sawa insa]] li lon. [[kulupu Sunta]] li kulupu jan, li tan ma ni, li suli nanpa tu lon ma Intonesija.
== kipisi ma ==
=== ma tomo ===
[[kipisi Kota|ma tomo]] 9 li lon ma Sawa Pala. ma tomo pi mute jan nanpa wan li ma Pekasi, li lon poka pi [[ma Sakata]], li kipisi pi [[ma Sapotetape]].
{|class="wikitable"
|+
!sitelen lawa
!nanpa
!nimi
!ma sijelo
!suli (km<sup>2</sup>)
|-
|[[sitelen:Emblem of Bogor.svg|35px]]
|32.71
|[[ma tomo Poko]]
|
*[[ma Poko Salatan]]
*[[ma Poko Temu]]
*[[ma Poko insa]]
*[[ma Poko Pala]]
*[[ma Poko Utala]]
*[[ma Tana Saleja]]
|111.17
|-
|[[sitelen:Lambang Kota Sukabumi Vektor.svg|35px]]
|32.72
|[[ma tomo Sukapumi]]
|
*[[ma Kununpuju]]
*[[ma Sikole]]
*[[ma Sitamijan]]
*[[ma Walutojon]]
*[[ma Palo]]
*[[ma Lanpusitu]]
*[[ma Sipulun]]
|48.31
|-
|[[sitelen:Lambang Kota Bandung.svg|35px]]
|32.73
|[[ma tomo Pantun]]
|'''ma Asamanika:'''
*[[ma Asamani]]
*[[ma Antapani]]
*[[ma Mantalasasi]]
'''ma Posonakala:'''
*[[ma Ansi]]
*[[ma Sisento]]
*[[ma Sukasate]]
*[[ma Sukasali]]
'''ma Sipunin:'''
*[[ma Pantun Wetan]]
*[[ma Sipunin Kale]]
*[[ma Sipunin Kitu]]
*[[ma Sitata]]
*[[ma Sopon]]
*[[ma Sumu Pantun]]
'''ma Ketepake:'''
*[[ma Kansasali]]
*[[ma Katepake]]
'''ma Kalese:'''
*[[ma Patununka]]
*[[ma Kijalasonton]]
*[[ma Lonkon]]
*[[ma Loko]]
'''ma Koton:'''
*[[ma Pantun Kitu]]
*[[ma Puwa Patu]]
'''ma Takalaka:'''
*[[ma Pantun Kulon]]
*[[ma Papakan Sipale]]
*[[ma Posonlowa Kala]]
*[[ma Posonlowa Kitu]]
*[[ma Asana Anja]]
'''ma Usunpalun:'''
*[[ma Sipilu]]
*[[ma Panilukan]]
*[[ma Usunpulun]]
*[[ma Sinanpo]]
|166.59
|-
|[[sitelen:Seal of the City of Cirebon.svg|35px]]
|32.74
|[[ma tomo Silipon]]
|
*[[ma Kesasan]]
*[[ma Lamajunku]]
*[[ma Asamute]]
*[[ma Pakalipan]]
*[[ma Kasanpi]]
|39.40
|-
|[[sitelen:Coat of arms of Bekasi.png|35px]]
|32.75
|[[ma tomo Pekasi]]
|
*[[ma Pekasi Temu]]
*[[ma Pekasi Pala]]
*[[ma Pekasi Utala]]
*[[ma Pekasi Salatan]]
*[[ma Lawalunpu]]
*[[ma Metansalija]]
*[[ma Pantakapan]]
*[[ma Pontokete]]
*[[ma Satejasi]]
*[[ma Satesanpuna]]
*[[ma Musikasaja]]
*[[ma Pontomalasi]]
|213.04
|-
|[[sitelen:Coat of arms of Depok City.svg|35px]]
|32.76
|[[ma Tepo]]
|
*[[ma Pansolama]]
*[[ma Simanki]]
*[[ma Sawanan]]
*[[ma Limo]]
*[[ma Sumasaja]]
*[[ma Pesi]]
*[[ma Sipajun]]
*[[ma Siloton]]
*[[ma Sinele]]
*[[ma Tapo]]
*[[ma Posonsali]]
|199.91
|-
|[[sitelen:Kota Cimahi.svg|35px]]
|32.77
|[[ma Simawi]]
|
*[[ma Simawi Salatan]]
*[[ma Simawi insa]]
*[[ma Simawi Utala]]
|42.43
|-
|[[sitelen:Seal of the City of Tasikmalaya.svg|35px]]
|32.78
|[[ma tomo Tasimalaja]]
|
*[[ma Siwitun]]
*[[ma Siputu]]
*[[ma Tawanka]]
*[[ma Insiwija]]
*[[ma Kawalu]]
*[[ma Sipulun]]
*[[ma Tamansali]]
*[[ma Mankupumi]]
*[[ma Punusali]]
*[[ma Pupalatu]]
|182.96
|-
|[[sitelen:Seal of the City of Banjar.svg|35px]]
|32.79
|[[ma tomo Pansa]]
|
*[[ma sijelo Pansa]]
*[[ma Pataluman]]
*[[ma Puwalasa]]
*[[ma Lanansali]]
|131.01
|}
=== ma insa ===
[[kipisi Kapupaten|ma insa]] 18 li lon ma Sawa Pala. ma ni pi suli nanpa wan li [[ma insa Sukapumi]]. ma ni pi mute jan nanpa wan li [[ma insa Poko]].
{| class="wikitable"
|+
!sitelen lawa
!nanpa
!nimi
!ma sijelo
!suli (km<sup>2</sup>)
|-
|[[sitelen:Lambang Kabupaten Bogor.svg|35px]]
|32.01
|[[ma insa Poko]]
|
*[[ma Sipinon]] (lawa)
|2991.78
|-
|[[sitelen:Lambang Kab Sukabumi.svg|35px]]
|32.02
|[[ma insa Sukapumi]]
|
*[[ma Palapuwanlatu]] (lawa)
|4163.82
|-
|[[sitelen:Lambang Kabupaten Cianjur.svg|35px]]
|32.03
|[[ma insa Sijansu]]
|
*[[ma sijelo Sijansu]] (lawa)
|3631.97
|-
|[[sitelen:Lambang Kabupaten Bandung, Jawa Barat, Indonesia.svg|35px]]
|32.04
|[[ma insa Pantun]]
|
*[[ma Solejan]] (lawa)
*[[ma Pase]]
*[[ma Katasali]]
*[[ma Palejenta]]
*[[ma Masalaja]]
*[[ma Solokansulu]]
*[[ma Pase]]
*[[ma Ipun]]
*[[ma Pasisanpu]]
*[[ma Siwite]]
*[[ma Lansapali]]
*[[ma Sankuwan]]
*[[ma Kutawalinin]]
*[[ma Siluni]]
*[[ma Siminjan]]
*[[ma Silenkan]]
*[[ma Posonsowan]]
*[[ma Makawaju]]
*[[ma Makawasi]]
*[[ma Katapan]]
*[[ma Tajukolo]]
*[[ma Pasalan]]
*[[ma Pamunpu]]
*[[ma Panalenan]]
*[[ma Asasali]]
*[[ma Simajun]]
*[[ma Sisalenka]]
*[[ma Nake]]
*[[ma Sikansun]]
*[[ma Lansakeke]]
*[[ma Sipale]]
|1740.84
|-
|[[sitelen:Lambang Kabupaten Garut.svg|35px]]
|32.05
|[[ma Kalu]]
|
*[[ma Talokon Salatan]] (lawa)
|3101.13
|-
|[[sitelen:Seal of Tasikmalaya Regency.svg|35px]]
|32.06
|[[ma insa Tasimalaja]]
|
*[[ma Sinapana]] (lawa)
|2706.97
|-
|[[sitelen:LAMBANG KABUPATEN CIAMIS.svg|35px]]
|32.07
|[[ma insa Sijami]]
|
*[[ma sijelo Sijami]] (lawa)
|1595.94
|-
|[[sitelen:Seal of Kuningan Regency.svg|35px]]
|32.08
|[[ma insa Kuninan]]
|
*[[ma sijelo Kuninan]] (lawa)
|1193.45
|-
|[[sitelen:Coat of arms of Cirebon Regency.svg|35px]]
|32.09
|[[ma insa Silipon]]
|
*[[ma Sunpa]] (lawa)
|1073.77
|-
|[[sitelen:Lambang Kabupaten Majalengka.svg|35px]]
|32.10
|[[ma insa Masalenka]]
|
*[[ma sijelo Masalenka]] (lawa)
|1331.55
|-
|[[sitelen:Coat of arms of Sumedang Regency.svg|35px]]
|32.11
|[[ma Sumutan]]
|
*[[ma Sumutan Utala]] (lawa)
|1566.20
|-
|[[sitelen:Seal of Indramayu Regency.svg|35px]]
|32.12
|[[ma insa Intamaju]]
|
*[[ma sijelo Intamaju]] (lawa)
|2076.27
|-
|[[sitelen:Seal of Subang Regency.svg|35px]]
|32.13
|[[ma insa Supan]]
|
*[[ma sijelo Supan]] (lawa)
|2168.91
|-
|[[sitelen:Seal of Purwakarta Regency.svg|35px]]
|32.14
|[[ma insa Puwakata]]
|
*[[ma sijelo Puwakata]] (lawa)
|993.09
|-
|[[sitelen:LAMBANG KABUPATEN KARAWANG.svg|35px]]
|32.15
|[[ma Kalawan]]
|
*[[ma Kalawan Temu]] (lawa)
|1916.06
|-
|[[sitelen:Lambang Kabupaten Bekasi.svg|35px]]
|32.16
|[[ma insa Pekasi]]
|
*[[ma Sikalan insa]] (lawa)
|1916.06
|-
|[[sitelen:Kab Bandung Barat.svg|35px]]
|32.17
|[[ma Pantun Pala]]
|
*[[ma Nanpa]] (lawa)
|1283.44
|-
|[[sitelen:Logo Kabupaten Pangandaran.svg|35px]]
|32.18
|[[ma Panantalan]]
|
*[[ma Paliki]] (lawa)
|1128.12
|}
0zwtur1z6ruhry4z3c0dpbgy3o0nu8c
ma tomo Poko
0
11556
67177
2026-06-14T11:27:31Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{nimi ijo|'''ma tomo Poko'''|Bogor}} li [[kipisi Kota|ma tomo]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]]. {{DEFAULTSORT: Poko, ma tomo}} [[kulupu:ma Intonesija]] [[kulupu:ma Sawa]] [[kulupu:ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma tomo pi ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma tomo pi ma Intonesija]] [[kulupu:ma tomo]] {{lili ike}}"
67177
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma tomo Poko'''|Bogor}} li [[kipisi Kota|ma tomo]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]].
{{DEFAULTSORT: Poko, ma tomo}}
[[kulupu:ma Intonesija]]
[[kulupu:ma Sawa]]
[[kulupu:ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma tomo pi ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma tomo pi ma Intonesija]]
[[kulupu:ma tomo]]
{{lili ike}}
p5d7gdkpi0742xirfpzli3t1673fwxz
67178
67177
2026-06-14T11:44:42Z
Jan Sapilisan
2676
/* */
67178
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma tomo Poko'''|Bogor|toki Intonesija}} li [[kipisi Kota|ma tomo]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]].
{{DEFAULTSORT: Poko, ma tomo}}
[[kulupu:ma Intonesija]]
[[kulupu:ma Sawa]]
[[kulupu:ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma tomo pi ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma tomo pi ma Intonesija]]
[[kulupu:ma tomo]]
{{lili ike}}
akrgvgocpo8x3ir0u3xjj9onj54h9dc
kulupu:ma Sawa
14
11557
67179
2026-06-14T11:45:05Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{lsk}}"
67179
wikitext
text/x-wiki
{{lsk}}
8g4dkkf1r7rtd5l7rofyh2w0rasatm6
kulupu:ma Sawa Pala
14
11558
67180
2026-06-14T11:45:19Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{lsk}}"
67180
wikitext
text/x-wiki
{{lsk}}
8g4dkkf1r7rtd5l7rofyh2w0rasatm6
67184
67180
2026-06-14T11:46:21Z
Jan Sapilisan
2676
/* */
67184
wikitext
text/x-wiki
{{lsk}}
[[kulupu:ma Sawa]]
l6jsd4f6plq57u1zpdqdxqdexc2kxxg
kulupu:ma tomo pi ma Sawa Pala
14
11559
67181
2026-06-14T11:45:57Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[kulupu:ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma Sawa]] [[kulupu:ma tomo pi ma Intonesija]]"
67181
wikitext
text/x-wiki
[[kulupu:ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma Sawa]]
[[kulupu:ma tomo pi ma Intonesija]]
4tbf76hfu23x8h3dcq6w1wpe9eop4zm
toki v
0
11560
67183
2026-06-14T11:46:19Z
Jan Sepawi Tija (Jeffrey Diaz)
5548
jan Jan Sepawi Tija (Jeffrey Diaz) li ante e nimi pi lipu "[[toki v]]" tawa lipu "[[toki V]]"
67183
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[toki V]]
s4hkyjnwgyky78f8m58js21huvo25qm
ma tomo Sukapumi
0
11561
67185
2026-06-14T11:47:02Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{nimi ijo|'''ma tomo Sukapumi'''|Sukabumi|toki Intonesija}} li [[kipisi Kota|ma tomo]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]]. {{DEFAULTSORT: Sukapumi, ma tomo}} [[kulupu:ma Intonesija]] [[kulupu:ma Sawa]] [[kulupu:ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma tomo pi ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma tomo pi ma Intonesija]] [[kulupu:ma tomo]] {{lili ike}}"
67185
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma tomo Sukapumi'''|Sukabumi|toki Intonesija}} li [[kipisi Kota|ma tomo]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]].
{{DEFAULTSORT: Sukapumi, ma tomo}}
[[kulupu:ma Intonesija]]
[[kulupu:ma Sawa]]
[[kulupu:ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma tomo pi ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma tomo pi ma Intonesija]]
[[kulupu:ma tomo]]
{{lili ike}}
5ifrmvivnn8ckb7vzv0kc93z6c68cyh
ma tomo Pantun
0
11562
67187
2026-06-14T11:47:26Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{nimi ijo|'''ma tomo Pantun'''|Kota Bandung|toki Intonesija}} li [[kipisi Kota|ma tomo]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]]. {{DEFAULTSORT: Pantun, ma tomo}} [[kulupu:ma Intonesija]] [[kulupu:ma Sawa]] [[kulupu:ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma tomo pi ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma tomo pi ma Intonesija]] [[kulupu:ma tomo]] {{lili ike}}"
67187
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma tomo Pantun'''|Kota Bandung|toki Intonesija}} li [[kipisi Kota|ma tomo]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]].
{{DEFAULTSORT: Pantun, ma tomo}}
[[kulupu:ma Intonesija]]
[[kulupu:ma Sawa]]
[[kulupu:ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma tomo pi ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma tomo pi ma Intonesija]]
[[kulupu:ma tomo]]
{{lili ike}}
lo6dkzkdpc8t05pe3vks61lzveeljv8
ma tomo Silipon
0
11563
67188
2026-06-14T11:47:53Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{nimi ijo|'''ma tomo Silipon'''|Kota Cirebon|toki Intonesija}} li [[kipisi Kota|ma tomo]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]]. {{DEFAULTSORT: Silipon, ma tomo}} [[kulupu:ma Intonesija]] [[kulupu:ma Sawa]] [[kulupu:ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma tomo pi ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma tomo pi ma Intonesija]] [[kulupu:ma tomo]] {{lili ike}}"
67188
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma tomo Silipon'''|Kota Cirebon|toki Intonesija}} li [[kipisi Kota|ma tomo]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]].
{{DEFAULTSORT: Silipon, ma tomo}}
[[kulupu:ma Intonesija]]
[[kulupu:ma Sawa]]
[[kulupu:ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma tomo pi ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma tomo pi ma Intonesija]]
[[kulupu:ma tomo]]
{{lili ike}}
6ixe466cgonlorbgl5uzbp8gh1skthk
ma tomo Pekasi
0
11564
67189
2026-06-14T11:48:10Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{nimi ijo|'''ma tomo Pekasi'''|Bekasi|toki Intonesija}} li [[kipisi Kota|ma tomo]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]]. {{DEFAULTSORT: Pekasi, ma tomo}} [[kulupu:ma Intonesija]] [[kulupu:ma Sawa]] [[kulupu:ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma tomo pi ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma tomo pi ma Intonesija]] [[kulupu:ma tomo]] {{lili ike}}"
67189
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma tomo Pekasi'''|Bekasi|toki Intonesija}} li [[kipisi Kota|ma tomo]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]].
{{DEFAULTSORT: Pekasi, ma tomo}}
[[kulupu:ma Intonesija]]
[[kulupu:ma Sawa]]
[[kulupu:ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma tomo pi ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma tomo pi ma Intonesija]]
[[kulupu:ma tomo]]
{{lili ike}}
q8fra980rvgkl9qbc4iyd254ejj0ps5
ma Tepo
0
11565
67190
2026-06-14T11:48:36Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{nimi ijo|'''ma Tepo'''|Depok|toki Intonesija}} li [[kipisi Kota|ma tomo]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]]. {{DEFAULTSORT: Tepo, ma}} [[kulupu:ma Intonesija]] [[kulupu:ma Sawa]] [[kulupu:ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma tomo pi ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma tomo pi ma Intonesija]] [[kulupu:ma tomo]] {{lili ike}}"
67190
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma Tepo'''|Depok|toki Intonesija}} li [[kipisi Kota|ma tomo]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]].
{{DEFAULTSORT: Tepo, ma}}
[[kulupu:ma Intonesija]]
[[kulupu:ma Sawa]]
[[kulupu:ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma tomo pi ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma tomo pi ma Intonesija]]
[[kulupu:ma tomo]]
{{lili ike}}
1dmx6r0o2p68glqywpl9jyk2h854gxf
ma Simawi
0
11566
67191
2026-06-14T11:49:01Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{nimi ijo|'''ma Simawi'''|Cimahi|toki Intonesija}} li [[kipisi Kota|ma tomo]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]]. {{DEFAULTSORT: Simawi, ma}} [[kulupu:ma Intonesija]] [[kulupu:ma Sawa]] [[kulupu:ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma tomo pi ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma tomo pi ma Intonesija]] [[kulupu:ma tomo]] {{lili ike}}"
67191
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma Simawi'''|Cimahi|toki Intonesija}} li [[kipisi Kota|ma tomo]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]].
{{DEFAULTSORT: Simawi, ma}}
[[kulupu:ma Intonesija]]
[[kulupu:ma Sawa]]
[[kulupu:ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma tomo pi ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma tomo pi ma Intonesija]]
[[kulupu:ma tomo]]
{{lili ike}}
awf8lwv679rumqm9obi8fgepxzxvrfb
ma tomo Tasimalaja
0
11567
67193
2026-06-14T11:49:25Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{nimi ijo|'''ma tomo Tasimalaja'''|Tasikmalaya|toki Intonesija}} li [[kipisi Kota|ma tomo]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]]. {{DEFAULTSORT: Tasimalaja, ma tomo}} [[kulupu:ma Intonesija]] [[kulupu:ma Sawa]] [[kulupu:ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma tomo pi ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma tomo pi ma Intonesija]] [[kulupu:ma tomo]] {{lili ike}}"
67193
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma tomo Tasimalaja'''|Tasikmalaya|toki Intonesija}} li [[kipisi Kota|ma tomo]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]].
{{DEFAULTSORT: Tasimalaja, ma tomo}}
[[kulupu:ma Intonesija]]
[[kulupu:ma Sawa]]
[[kulupu:ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma tomo pi ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma tomo pi ma Intonesija]]
[[kulupu:ma tomo]]
{{lili ike}}
k4bb8c6z80sres8krb4bwqlj0ogzu26
ma tomo Pansa
0
11568
67194
2026-06-14T11:49:41Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{nimi ijo|'''ma tomo Pansa'''|Banjar|toki Intonesija}} li [[kipisi Kota|ma tomo]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]]. {{DEFAULTSORT: Pansa, ma tomo}} [[kulupu:ma Intonesija]] [[kulupu:ma Sawa]] [[kulupu:ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma tomo pi ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma tomo pi ma Intonesija]] [[kulupu:ma tomo]] {{lili ike}}"
67194
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma tomo Pansa'''|Banjar|toki Intonesija}} li [[kipisi Kota|ma tomo]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]].
{{DEFAULTSORT: Pansa, ma tomo}}
[[kulupu:ma Intonesija]]
[[kulupu:ma Sawa]]
[[kulupu:ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma tomo pi ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma tomo pi ma Intonesija]]
[[kulupu:ma tomo]]
{{lili ike}}
dfx7r3wg1g0vbtk2buph41tngm7b6j1
ma insa Poko
0
11569
67195
2026-06-14T11:50:42Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{nimi ijo|'''ma insa Poko'''|Kabupaten Bogor|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]]. {{DEFAULTSORT: Poko, ma insa}} [[kulupu:ma Intonesija]] [[kulupu:ma Sawa]] [[kulupu:ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]] {{lili ike}}"
67195
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma insa Poko'''|Kabupaten Bogor|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]].
{{DEFAULTSORT: Poko, ma insa}}
[[kulupu:ma Intonesija]]
[[kulupu:ma Sawa]]
[[kulupu:ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]]
{{lili ike}}
75stwhrzltlel29ujypnmtrrckkzjvo
kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala
14
11570
67196
2026-06-14T11:51:07Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[kulupu:ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma Intonesija]] [[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]]"
67196
wikitext
text/x-wiki
[[kulupu:ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma Intonesija]]
[[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]]
rvdf05mc1xqptcict4rzcze4uf3kr3c
kulupu:ma insa pi ma Intonesija
14
11571
67197
2026-06-14T11:51:19Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[kulupu:ma Intonesija]]"
67197
wikitext
text/x-wiki
[[kulupu:ma Intonesija]]
axue1fj8nu5xmb1qhwwfqgwet8to85f
67198
67197
2026-06-14T11:51:37Z
Jan Sapilisan
2676
67198
wikitext
text/x-wiki
{{lsk|kipisi Kapupaten}}
[[kulupu:ma Intonesija]]
9xk84s0h012ub0gjr2bnv1evuurvtbt
ma insa Sukapumi
0
11572
67199
2026-06-14T11:51:59Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{nimi ijo|'''ma insa Sukapumi'''|Kabupaten Sukabumi|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]]. {{DEFAULTSORT: Sukapumi, ma insa}} [[kulupu:ma Intonesija]] [[kulupu:ma Sawa]] [[kulupu:ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]] {{lili ike}}"
67199
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma insa Sukapumi'''|Kabupaten Sukabumi|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]].
{{DEFAULTSORT: Sukapumi, ma insa}}
[[kulupu:ma Intonesija]]
[[kulupu:ma Sawa]]
[[kulupu:ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]]
{{lili ike}}
0zlzr0t8izm7ldu1xfoyebjobi7ncg5
ma insa Sijansu
0
11573
67200
2026-06-14T11:52:25Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{nimi ijo|'''ma insa Sijansu'''|Kabupaten Cianjur|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]]. {{DEFAULTSORT: Sijansu, ma insa}} [[kulupu:ma Intonesija]] [[kulupu:ma Sawa]] [[kulupu:ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]] {{lili ike}}"
67200
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma insa Sijansu'''|Kabupaten Cianjur|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]].
{{DEFAULTSORT: Sijansu, ma insa}}
[[kulupu:ma Intonesija]]
[[kulupu:ma Sawa]]
[[kulupu:ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]]
{{lili ike}}
7viys16b3g1m0lc3mx4k1rta3gtzh0v
ma insa Pantun
0
11574
67201
2026-06-14T11:52:45Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{nimi ijo|'''ma insa Pantun'''|Kabupaten Bandung|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]]. {{DEFAULTSORT: Pantun, ma insa}} [[kulupu:ma Intonesija]] [[kulupu:ma Sawa]] [[kulupu:ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]] {{lili ike}}"
67201
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma insa Pantun'''|Kabupaten Bandung|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]].
{{DEFAULTSORT: Pantun, ma insa}}
[[kulupu:ma Intonesija]]
[[kulupu:ma Sawa]]
[[kulupu:ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]]
{{lili ike}}
g4lsai15gjzre9ejbeips7y5ax0rm5t
ma Kalu
0
11575
67202
2026-06-14T11:53:11Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{nimi ijo|'''ma Kalu'''|Kab. Garut|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]]. {{DEFAULTSORT: Kalu, ma}} [[kulupu:ma Intonesija]] [[kulupu:ma Sawa]] [[kulupu:ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]] {{lili ike}}"
67202
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma Kalu'''|Kab. Garut|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]].
{{DEFAULTSORT: Kalu, ma}}
[[kulupu:ma Intonesija]]
[[kulupu:ma Sawa]]
[[kulupu:ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]]
{{lili ike}}
secxnvrof4mrq9ktbq45lmsnqdrrl0a
ma insa Tasimalaja
0
11576
67203
2026-06-14T11:53:33Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{nimi ijo|'''ma insa Tasimalaja'''|Kabupaten Tasikmalaya|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]]. {{DEFAULTSORT: Tasimalaja, ma insa}} [[kulupu:ma Intonesija]] [[kulupu:ma Sawa]] [[kulupu:ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]] {{lili ike}}"
67203
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma insa Tasimalaja'''|Kabupaten Tasikmalaya|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]].
{{DEFAULTSORT: Tasimalaja, ma insa}}
[[kulupu:ma Intonesija]]
[[kulupu:ma Sawa]]
[[kulupu:ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]]
{{lili ike}}
b9aihvxh2ismnvdvwno1wc285yl3gsy
ma insa Sijami
0
11577
67204
2026-06-14T11:53:53Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{nimi ijo|'''ma insa Sijami'''|Kabupaten Ciamis|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]]. {{DEFAULTSORT: Sijami, ma insa}} [[kulupu:ma Intonesija]] [[kulupu:ma Sawa]] [[kulupu:ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]] {{lili ike}}"
67204
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma insa Sijami'''|Kabupaten Ciamis|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]].
{{DEFAULTSORT: Sijami, ma insa}}
[[kulupu:ma Intonesija]]
[[kulupu:ma Sawa]]
[[kulupu:ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]]
{{lili ike}}
mtmdr0p6bsml64oxg2yq68cpr3kfkye
ma insa Kuninan
0
11578
67205
2026-06-14T11:54:12Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{nimi ijo|'''ma insa Kuninan'''|Kabupaten Kuningan|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]]. {{DEFAULTSORT: Kuninan, ma insa}} [[kulupu:ma Intonesija]] [[kulupu:ma Sawa]] [[kulupu:ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]] {{lili ike}}"
67205
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma insa Kuninan'''|Kabupaten Kuningan|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]].
{{DEFAULTSORT: Kuninan, ma insa}}
[[kulupu:ma Intonesija]]
[[kulupu:ma Sawa]]
[[kulupu:ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]]
{{lili ike}}
ph1xhrecwrr3esrf6ga23n2l55kfb1f
ma insa Silipon
0
11579
67206
2026-06-14T11:54:34Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{nimi ijo|'''ma insa Silipon'''|Kabupaten Cirebon|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]]. {{DEFAULTSORT: Silipon, ma insa}} [[kulupu:ma Intonesija]] [[kulupu:ma Sawa]] [[kulupu:ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]] {{lili ike}}"
67206
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma insa Silipon'''|Kabupaten Cirebon|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]].
{{DEFAULTSORT: Silipon, ma insa}}
[[kulupu:ma Intonesija]]
[[kulupu:ma Sawa]]
[[kulupu:ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]]
{{lili ike}}
7uygvvzr3f3itrda1y3lco4wt6asi85
ma insa Masalenka
0
11580
67207
2026-06-14T11:54:57Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{nimi ijo|'''ma insa Masalenka'''|Kabupaten Majalengka|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]]. {{DEFAULTSORT: Masalenka, ma insa}} [[kulupu:ma Intonesija]] [[kulupu:ma Sawa]] [[kulupu:ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]] {{lili ike}}"
67207
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma insa Masalenka'''|Kabupaten Majalengka|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]].
{{DEFAULTSORT: Masalenka, ma insa}}
[[kulupu:ma Intonesija]]
[[kulupu:ma Sawa]]
[[kulupu:ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]]
{{lili ike}}
5p8ddm2oq7o6sio2fm0l1pbknyqb3hp
ma Sumutan
0
11581
67208
2026-06-14T11:55:26Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{nimi ijo|'''ma Sumutan'''|Kab. Sumedang|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]]. {{DEFAULTSORT: Sumutan, ma}} [[kulupu:ma Intonesija]] [[kulupu:ma Sawa]] [[kulupu:ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]] {{lili ike}}"
67208
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma Sumutan'''|Kab. Sumedang|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]].
{{DEFAULTSORT: Sumutan, ma}}
[[kulupu:ma Intonesija]]
[[kulupu:ma Sawa]]
[[kulupu:ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]]
{{lili ike}}
lahvwo69ucndfj3vpwnojqz1bwtr4bs
ma insa Intamaju
0
11582
67209
2026-06-14T11:55:48Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{nimi ijo|'''ma insa Intamaju'''|Kabupaten Indramayu|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]]. {{DEFAULTSORT: Intamaju, ma insa}} [[kulupu:ma Intonesija]] [[kulupu:ma Sawa]] [[kulupu:ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]] {{lili ike}}"
67209
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma insa Intamaju'''|Kabupaten Indramayu|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]].
{{DEFAULTSORT: Intamaju, ma insa}}
[[kulupu:ma Intonesija]]
[[kulupu:ma Sawa]]
[[kulupu:ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]]
{{lili ike}}
rpr375cl2ex563w0n3pise7602junqg
ma insa Supan
0
11583
67210
2026-06-14T11:56:07Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{nimi ijo|'''ma insa Supan'''|Kabupaten Subang|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]]. {{DEFAULTSORT: Supan, ma insa}} [[kulupu:ma Intonesija]] [[kulupu:ma Sawa]] [[kulupu:ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]] {{lili ike}}"
67210
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma insa Supan'''|Kabupaten Subang|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]].
{{DEFAULTSORT: Supan, ma insa}}
[[kulupu:ma Intonesija]]
[[kulupu:ma Sawa]]
[[kulupu:ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]]
{{lili ike}}
t2eiivxxm93jn0vpwqrs09xkr2zqy47
ma insa Puwakata
0
11584
67211
2026-06-14T11:56:26Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{nimi ijo|'''ma insa Puwakata'''|Kabupaten Purwakarta|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]]. {{DEFAULTSORT: Puwakata, ma insa}} [[kulupu:ma Intonesija]] [[kulupu:ma Sawa]] [[kulupu:ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]] {{lili ike}}"
67211
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma insa Puwakata'''|Kabupaten Purwakarta|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]].
{{DEFAULTSORT: Puwakata, ma insa}}
[[kulupu:ma Intonesija]]
[[kulupu:ma Sawa]]
[[kulupu:ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]]
{{lili ike}}
clv7holu4b14dw8vpmwsdq7369jaaju
ma insa Kalawan
0
11585
67212
2026-06-14T11:56:57Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{nimi ijo|'''ma Kalawan'''|Kab. Karawang|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]]. {{DEFAULTSORT: Kalawan, ma}} [[kulupu:ma Intonesija]] [[kulupu:ma Sawa]] [[kulupu:ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]] {{lili ike}}"
67212
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma Kalawan'''|Kab. Karawang|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]].
{{DEFAULTSORT: Kalawan, ma}}
[[kulupu:ma Intonesija]]
[[kulupu:ma Sawa]]
[[kulupu:ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]]
{{lili ike}}
myurh7njpmd9zra505t03yk84o5mgyy
ma insa Pekasi
0
11586
67213
2026-06-14T11:57:24Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{nimi ijo|'''ma insa Pekasi'''|Kabupaten Bekasi|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]]. {{DEFAULTSORT: Pekasi, ma insa}} [[kulupu:ma Intonesija]] [[kulupu:ma Sawa]] [[kulupu:ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]] {{lili ike}}"
67213
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma insa Pekasi'''|Kabupaten Bekasi|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]].
{{DEFAULTSORT: Pekasi, ma insa}}
[[kulupu:ma Intonesija]]
[[kulupu:ma Sawa]]
[[kulupu:ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]]
{{lili ike}}
i95yhi1j2oqu4p17spha9tqblef0t1p
ma Pantun Pala
0
11587
67214
2026-06-14T11:58:21Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{nimi ijo|'''ma Pantun Pala'''|Kab. Bandung Barat|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]]. ona li lon [[nasin pi pini suno|poka pi pini suno]] tawa [[ma tomo Pantun]] tawa [[ma insa Pantun]] {{DEFAULTSORT: Pantun Pala, ma}} [[kulupu:ma Intonesija]] [[kulupu:ma Sawa]] [[kulupu:ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]] [[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]] {{lili ike}}"
67214
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma Pantun Pala'''|Kab. Bandung Barat|toki Intonesija}} li [[kipisi Kapupaten|ma insa]] lon [[ma Sawa Pala]] pi [[ma Intonesija]]. ona li lon [[nasin pi pini suno|poka pi pini suno]] tawa [[ma tomo Pantun]] tawa [[ma insa Pantun]]
{{DEFAULTSORT: Pantun Pala, ma}}
[[kulupu:ma Intonesija]]
[[kulupu:ma Sawa]]
[[kulupu:ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Sawa Pala]]
[[kulupu:ma insa pi ma Intonesija]]
{{lili ike}}
mtj61id63cl3i3p7jf8jm9j5m1t4k4s