Liverimin Kaytanı

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tr">
  <siteinfo>
    <sitename>Vikikaynak</sitename>
    <dbname>trwikisource</dbname>
    <base>https://tr.wikisource.org/wiki/Anasayfa</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.15</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Ortam</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Özel</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Tartışma</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Kullanıcı</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Kullanıcı mesaj</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Vikikaynak</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Vikikaynak tartışma</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Dosya</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Dosya tartışma</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki tartışma</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Şablon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Şablon tartışma</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Yardım</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Yardım tartışma</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategori</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategori tartışma</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Kişi</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Kişi tartışma</namespace>
      <namespace key="200" case="first-letter">Portal</namespace>
      <namespace key="201" case="first-letter">Portal tartışma</namespace>
      <namespace key="250" case="first-letter">Sayfa</namespace>
      <namespace key="251" case="first-letter">Sayfa tartışma</namespace>
      <namespace key="252" case="first-letter">Dizin</namespace>
      <namespace key="253" case="first-letter">Dizin tartışma</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modül</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Modül tartışma</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Liverimin Kaytanı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1168</id>
    <revision>
      <id>174268</id>
      <parentid>139106</parentid>
      <timestamp>2026-08-17T19:37:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CagatayerenSoysal1</username>
        <id>26683</id>
      </contributor>
      <comment>Eksik olan birçok bilgiyi en doğru şekilde tamamlayarak kullanıcılara sunmuşumdur</comment>
      <origin>174268</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2045" sha1="9w9tdaxegpnttk9qfu9patx1otitvel" xml:space="preserve">{{Eser başlığı|başlık=Liverimin Kaytanı Türküsü|eser sahibi=Fethi Rasiloğlu|bölüm=|önceki=[[:Kategori:Erzurum Sitsavuk/yolgeçti/karasu türküleri|Erzurum türküleri]]|Kaynakça: Evren Soysal’ın köy büyüklerinin anlatımından duydukları.2026*

Liverimin kaytanı
Sen geldin yarin hani
Seni seven çok olur
Candan sevenin hani

Oy hennom hennom hennom
Eller kınalı hennom
Gözler sürmeli hennom

Al almanın dördünü
Sev yiğidin merdini
Seversen güzelden sev
Çekme çirkin derdini

Oy hennom hennom hennom
Eller kınalı hennom
Gözler sürmeli hennom

Al almayı daldan al
Daldan alma benden al
Duydum gelin olisen
Dur ben ölim ondan al

Oy hennom hennom hennom
Eller kınalı hennom
Gözler sürmeli hennom

== Liverimin Kaytanı Türküsünün Hikayesi ==
1930’lu yıllarda Erzurum'un merkez Sitavuk (günümüzdeki adıyla Yolgeçti) köyünde yaşayan ve aktif olarak müzikle uğraşıp keman çalan kaynak kişi Fethi Rasiloğlu (Eraslanoğlu), kendi köylüsü olan Hanife (Hanno) isimli genç kıza sevdalanır. Ancak dönemin imkânsızlıkları ve şartları nedeniyle iki genç kavuşamaz; Hanife başka bir köye gelin gönderilir. 

Sevdiğinin Sitavuk köyünden başka bir yere gelin gittiğini duyan Fethi Bey, yaşadığı ağır psikolojik yıkım ve çaresizlik içinde elindeki liver (mavzer) tüfeğine ve onun kaytanına (askı kayışına) bakarak intihar etmeyi dahi düşünür ancak intihar edemez. İçindeki bu ölümcül acıyı müzisyen kimliği ve kemanından gelen makam birikimiyle birleştirerek notalara döker. Hanife'nin ardından yaktığı &quot;Liverimin kaytanı / Sen geldin yarim hanı... Duydum gelin olisen / Dur ben ölim ondan al&quot; feryadı bu şekilde doğar. Yıllarca resmi TRT kayıtlarında soyut veya anlamsız bir nakarat sanılan &quot;hennom&quot; ifadesi, aslında Fethi Bey'in sevdalısı Hanife'ye (Hanno'm) doğrudan seslenişidir.

* '''Yerel Kaynak Kişi ve Sözlü Tarih Aktarıcısı:''' Evren Soysal (Sitavuk köyü büyüklerinin sözlü aktarımından, 2026)</text>
      <sha1>9w9tdaxegpnttk9qfu9patx1otitvel</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174316</id>
      <parentid>174268</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T06:57:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Satirdan kahraman</username>
        <id>15204</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>174316</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="727" sha1="rkwnqikp85i7etjqw3z8uhytfzbp0ky" xml:space="preserve">{{Eser başlığı|başlık=Liverimin Kaytanı|esersahibi=Anonim|bölüm=|önceki=[[:Kategori:Erzurum türküleri|Erzurum türküleri]]|sonraki=|notlar=}}
&lt;poem&gt;
Liverimin kaytanı
Sen geldin yarin hani
Seni seven çok olur
Candan sevenin hani

Oy hennom hennom hennom
Eller kınalı hennom
Gözler sürmeli hennom

Al almanın dördünü
Sev yiğidin merdini
Seversen güzelden sev
Çekme çirkin derdini

Oy hennom hennom hennom
Eller kınalı hennom
Gözler sürmeli hennom

Al almayı daldan al
Daldan alma benden al
Duydum gelin olisen
Dur ben ölim ondan al

Oy hennom hennom hennom
Eller kınalı hennom
Gözler sürmeli hennom

&lt;/poem&gt;

{{eser son|kaynak=Anonim|telif={{Anonim eser}}}}

[[Kategori:Erzurum türküleri]]</text>
      <sha1>rkwnqikp85i7etjqw3z8uhytfzbp0ky</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Orhun Yazıtları (Tonyukuk)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5096</id>
    <revision>
      <id>174267</id>
      <parentid>173069</parentid>
      <timestamp>2026-08-17T15:28:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ÜUÖOİIEA</username>
        <id>26681</id>
      </contributor>
      <origin>174267</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53720" sha1="qp8pk1ws0fe29nfmfnlteemkvrntxo3" xml:space="preserve">{{eser başlığı
 | başlık      = Orhun Yazıtları (Tonyukuk)
 | önceki      =
 | sonraki     =
 | bölüm       =
 | eser sahibi = 
 | notlar      =
 | vikipedi    = Tonyukuk Yazıtı
}}

== Birinci Taş ==
=== Batı Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 1. taş, 1. yüz (batı) 7 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 1-B1
| ty1-1-b-7-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰋𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰃𐰠𐰭𐰀: 𐰶𐰠𐰦𐰢: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰴𐰀: 𐰝𐰇𐰼𐰼: 𐰼𐱅𐰃:
| bilge: TUFqq: bn: öZm: TBGÇ: ilHe: QlJM: türk: BODN: TBGÇKA: xörr: rti:
| BİLGE: TUNYUKUK: BEN: ÖZüM: TaBGaÇ: İLiÑE: KILıNDıM: TÜRK: BODuN: TaBGaÇKA: KÖRüR: eRTİ:
| Bilge Tonyukuk'um. Ben özüm Çin ilinde kılındım (doğdum). Türk boyları Çin'e görür (bağlı) idi.
|- 
| 1-B2
| ty1-1-b-7-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰴𐰣𐰃𐰤: 𐰉𐰆𐰞𐰢𐰘𐰤: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰑𐰀: 𐰑𐰺𐰡𐰃: 𐰴𐰣𐰞𐰦𐰃: 𐰴𐰣𐰃𐰤: 𐰸𐰆𐰑𐰯: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰴𐰀: 𐰖𐰣𐰀: 𐰃𐰲𐰚𐰓𐰃: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰨𐰀: 𐱅𐰢𐰾: 𐰼𐰨: 𐰴𐰣: 𐰋𐰼𐱅𐰢:
| türk: BODN: KNin: BULmyn: TBGÇDA: DRVI: KNLJI: KNin: qODP: TBGÇKA: YNA: içkdi: tHri: Ce: tms: rC: KN: brtm:
| TÜRK: BODuN: KaNIN: BULMaYıN: TaBGaÇDA: aDRıLDI: KaNLaNDI: KaNIN: KODuP: TaBGaÇKA: YaNA: İÇiKDİ: TEŇRİ: aNÇA: TiMiŞ: eRiNÇ: KaN: BiRTiM:
| Türk boyları kağan bulamadan Çin'den ayrıldı, kağanlandı, [ama] kağanı koyup (terkedip) Çin'e yine döndü. Tanrı anca demiş[ki] gerçek: &quot;Baş verdim,
|- 
| 1-B3
| ty1-1-b-7-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰣𐰭𐰤: 𐰸𐰆𐰑𐰯: 𐰃𐰲𐰚𐰓𐰭: 𐰃𐰲𐰚𐰓𐰭: 𐰇𐰲𐰤: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰇𐰠𐱅𐰢𐰾: 𐰼𐰨: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰇𐰠𐱅𐰃: 𐰞𐰴𐰦𐰃: 𐰖𐰸: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰼𐰃𐰤𐱅𐰀:
| KNHn: qODP: içkdH: içkdH: üçn: tHri: öltms: rC: türk: BODN: ölti: LKJI: Yq: BOVI: türk: sir: BODN: yrinte:
| KaNıÑıN: KODuP: İÇiKDiÑ: İÇiKDÜK: ÜÇüN: TEŇRİ: ÖLüTMüŞ: eRiNÇ: TÜRK: BODuN: ÖLTİ: aLKıNDI: YOK: BOLDI: TÜRK: SİR: BODuN: YiRİNTE:
| Başını koyup döndün. Döndüğün için Tanrı öldürmüş gerçek&quot;. Türk boyları öldü, eridi, yok oldu. Türk Sir boylarının yerinde (yurdunda)
|- 
| 1-B4
| ty1-1-b-7-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰉𐰆𐰑: 𐰴𐰞𐰢𐰑𐰃: 𐰃𐰑𐰀: 𐱃𐱁𐰑𐰀: 𐰴𐰞𐰢𐰾𐰃: 𐰸𐰆𐰉𐰺𐰣𐰯: 𐰘𐱅𐰃: 𐰘𐰇𐰕: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐰚𐰃: 𐰇𐰠𐰏𐰃: 𐱃𐰞𐰍: 𐰼𐱅𐰃: 𐰋𐰃𐰼: 𐰇𐰠𐰏𐰃: 𐰖𐰑𐰍: 𐰼𐱅𐰃: 𐰘𐱅𐰃: 𐰘𐰇𐰕: 𐰚𐰃𐰾𐰃𐰏:
| BOD: KLMDI: IDA: TŞDA: KLmsi: qUBRNP: yti: yüZ: BOVI: ki: ülgi: TLG: rti: bir: ülgi: YDG: rti: yti: yüZ: kisig:
| BOD: KaLMaDI: IDA: TaŞDA: KaLMıŞI: KUBRaNıP: YiTİ: YÜZ: BOLDI: EKİ: ÜLüGİ: ATLIG: eRTİ: BİR: ÜLüGİ: YaDaG: eRTİ: YETİ: YÜZ: KİSİG:
| boy kalmadı. Uzakta, dışda kalmışı toparlanıp yediyüz [kişi] oldu. İki bölüğü atlı idi, bir bölüğü yaya idi. Yediyüz kişiyi
|- 
| 1-B5
| ty1-1-b-7-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰆𐰑𐰕𐰍𐰢𐰀: 𐰆𐰞𐰍𐰃: 𐱁𐰑𐰼𐱅𐰃: 𐰖𐰍𐰞: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰍𐰢𐰾𐰃𐰋𐰤𐰼𐱅𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰆𐰶𐰃𐰽𐰖𐰃𐰤: 𐱅𐰓𐰢: 𐰽𐰴𐰦𐰢: 𐱃𐰆𐰺𐰸𐰉𐰆𐰸𐰞𐰃: 𐰾𐰢𐰕𐰉𐰆𐰸𐰞𐰃: 𐰃𐰺𐰴𐰑𐰀:
| UDZGMA: ULGI: ŞDrti: YGL: tidi: YGmsibnrtm: bilge: TOFqq: KGNMUQISYin: tdm: SKJM: TORqBUqLI: sMZBUqLI: IRKDA:
| UDuZuGMA: ULuGI: ŞaD eRTİ: YaGıL: TİDİ: YaGMıŞI BeN eRTiM: BİLGE: TUNYUKUK: KAGAN MU KISaYIN: TİDiM: SaKıNDıM: TORUK BUKULI: SeMiZ BUKULI: IRAKDA:
| yöneten ulu şad idi. Yağıl (katıl) dedi, yağmışı (katılanı) ben idim: Bilge Tonyukuk[...] Kağan mı kılayım dedim. Sakındım. Sıska boğa, semiz boğa arkaya
|- 
| 1-B6
| ty1-1-b-7-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰠𐰾𐰼: 𐰾𐰢𐰕𐰉𐰆𐰸𐰀: 𐱃𐰆𐰺𐰸: 𐰉𐰆𐰸𐰀: 𐱅𐰘𐰤: 𐰋𐰃𐰠𐰢𐰕𐰼𐰢𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰨𐰀: 𐰾𐰴𐰦𐰢: 𐰦𐰀: 𐰚𐰃𐰾𐰼𐰀: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏: 𐰋𐰼𐱅𐰝: 𐰇𐰲𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐰝: 𐰴𐰍𐰣: 𐰴𐰃𐰽𐰑𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰉𐰆𐰖𐰞𐰀: 𐰉𐰍𐰀: 𐱃𐰺𐰴𐰣:
| bilsr: sMZBoqA: TuRq: BoqA: tyn: bilmZrms: tyn: Ce: sKJM: JA: kisre: tHri: bilg: brtx: üçn: öZm: x: KGN: KISDM: bilge: TUFqq: BOYLA: BGA: TRKN:
| BİLSeR: SeMiZ BUKA: TORUK: BUKA: TiYiN: BİLMeZ eRMiŞ: TiYiN: aNÇA: SaKıNDıM: aNDA: KİSRE: TEŇRİ: BİLİG: BiRTÜK: ÜÇüN: ÖZüM: ÖK: KAGAN: KISDıM: BİLGE: TUNYUKUK: BOYLA: BAGA: TARKAN:
| tekme atsalar, semiz boğa mı, sıska boğa mı attı diye bilinmez imiş deyip anca sakındım. [O] andan sonra Tanrı bilgi verdiği için, özüm, kendim kağan kıldım. Bilge Tonyukuk, Boyla Bağa Tarkan
|- 
| 1-B7
| ty1-1-b-7-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰼𐰠𐰀: 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰉𐰆𐰞𐰖𐰣: 𐰋𐰼𐰘𐰀: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰍: 𐰇𐰭𐰼𐰃: 𐰴𐰃𐱃𐰪𐰍: 𐰖𐰃𐰺𐰖𐰀: 𐰆𐰍𐰕𐰍: 𐰇𐰚𐰾: 𐰝: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰃: 𐰋𐰠𐰏𐰾𐰃: 𐰲𐰉𐰾𐰃: 𐰋𐰤: 𐰝: 𐰼𐱅𐰢: 𐰲𐰆𐰍𐰖: 𐰴𐰆𐰕𐰃𐰤: 𐰴𐰺𐰀: 𐰴𐰆𐰢𐰍: 𐰆𐰞𐰺𐰆𐰺: 𐰼𐱅𐰢𐰕:
| birle: iltrs: KGN: BOLYN: brye: TBGÇG: üHri: KITFG: YIRYA: OGZG: öks: x: ölrti: blgsi: ÇBsİ: bn: x: rtm: ÇOGY: KUZin: KRA: KUMG: OLRUR: rtMZ:
| BİRLE: İLTeRiŞ: KAGAN: BOLaYıN: BiRiYE: TaBGaÇıG: ÖŇRİ: KITaYNıG: YIRıYA: OGuZuG: ÖKüŞ: ÖK: ÖLüRTİ: BiLGeSİ: ÇaBıŞI: BeN: ÖK: eRTiM: ÇOGaY: KUZIN: KaRA: KUMuG: OLuRUR: eRTiMiZ:
| ile İlteriş kağan olunca Güney'de Çin'i, Doğu'da Kıtay'ı, Kuzey'de Oğuz'u pek çok öldürdü. Bilgesi, çavuşu ben kendim idim. Çoğay'ın Kuzeyi'nde Kara Kumuğ'da oturur idik.
|}

=== Güney Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 1. taş, 2. yüz (güney) 10 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 1-G1
| ty1-2-g-10-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰘𐰚: 𐰘𐰃𐰘𐰇: 𐱃𐰉𐰽𐰍𐰣: 𐰘𐰘𐰇: 𐰆𐰞𐰺𐰆𐰺: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰉𐰆𐰍𐰕𐰃: 𐱃𐰸: 𐰼𐱅𐰃: 𐰖𐰍𐰢𐰕: 𐱅𐰏𐰼𐰀: 𐰆𐰲𐰸: 𐱅𐰏: 𐰼𐱅𐰃: 𐰋𐰃𐰕: 𐰸𐰏: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰨𐰀: 𐰆𐰞𐰺𐰺: 𐰼𐰃𐰚𐰠𐰃: 𐰆𐰍𐰕𐰑𐰦𐰣: 𐰚𐰇𐰼𐰏: 𐰚𐰠𐱅𐰃:
| kyk: yiyü: TBSGN: yyü: OLRUR: rtMZ: BODN: BOGZI: Tq: rti: YGMZ: tgre: oçq: tg: rti: biZ: qg: rtMZ: Ca: OLRR: rikli: OGZDJN: kürg: klti:
| KiYiK: YİYÜ: TaBıŞGaN: YiYÜ: OLuRUR: eRTiMiZ: BODuN: BOGuZI: ToK: eRTİ: YaGıMıZ: TeGRE: OÇUK: TeG: eRTİ: BİZ: iSiG: eRTiMiZ: aNÇA: OLuRuR: eRiKLİ: OGuZDıNDıN: KÖRüG: KeLTİ:
| Geyik yiyip, tavşan yiyip oturur idik. boyların boğazı tok idi. Yağımız çevrede ocak gibi idi, biz ateş idik. anca otururduk. Güclü Oğuzdan gözcü geldi.
|- 
| 1-G2
| ty1-2-g-10-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰇𐰼𐰏: 𐰽𐰉𐰃: 𐰦𐰍: 𐱃𐰆𐰴𐰕: 𐰆𐰍𐰕: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰇𐰕𐰀: 𐰴𐰍𐰣: 𐰆𐰞𐰺𐱃𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰍𐰺𐰆: 𐰸𐰆𐰣𐰃: 𐰾𐰭𐰇𐰤𐰏: 𐰃𐰑𐰢𐰾: 𐰴𐰃𐱃𐰪𐰍𐰺𐰆: 𐱃𐰆𐰭𐰺𐰀: 𐰾𐰢𐰏: 𐰃𐰑𐰢𐰾: 𐰽𐰉: 𐰨𐰀: 𐰕𐰴𐰪𐰀: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣:
| kürg: SBI: JG: TUKZ: OGZ: BODN: üZE: KGN: OLRTI: tir: TBGÇGRU: qONI: sHüng: IDms: KITFGRU: TOHRA: smg: IDms: SB: Ce: ZKFA: türk: BODN:
| KÖRüG: SabI: aNTaG: TOKuZ: OGuZ: BODuN: ÜZE: KAGAN: OLuRTI: TİR: TaBGaÇGaRU: KONI: SeÑÜNüG: IDMıŞ: KITaYNGaRU: TOÑRA: eSiMiG: IDMıŞ: SaB: aNÇA: aZKıYNA: TÜRK: BODuN:
| gözcünün sözü şöyle: &quot;Dokuz Oğuz boyları üzerine kağan oturdu.&quot; der. Çin yönüne Kum Paşa'yı göndermiş. Kıtay yönüne Tongra Esim'i göndermiş. Söz böyle: &quot;Azıcık Türk boyları
|- 
| 1-G3
| ty1-2-g-10-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰖𐰆𐰺𐰃𐰖𐰺: 𐰼𐰢𐰾: 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰖𐰍𐰆𐰲𐰃𐰾𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰼𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰴𐰃: 𐰚𐰃𐰾𐰃: 𐰉𐰺: 𐰼𐰾𐰼: 𐰾𐰃𐰤𐰃: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰍: 𐰇𐰠𐰇𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐰢𐰤: 𐰇𐰭𐰼𐰀: 𐰶𐰃𐱃𐰪𐰍: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐰢𐰤: 𐰋𐰃𐰤𐰃: 𐰆𐰍𐰕𐰍:
| YORIYR: rMs: KGNI: LP: rMs: YGUÇIsI: bİlgE: rMs: OL: Kİ: kisi: BR: rsr: sini: TBGÇG: ÖlÜrtÇİ: tir: Mn: ÖHrE: QITFG: ÖlrtÇİ: tir: Mn: bini: OGZG:
| YORIYoR: eRMiŞ: KAGANI: aLP: eRMiŞ: aYGUÇISI: BİLGE: eRMiŞ: OL: KI: KİSİ: BaR: eRSeR: SİNİ: TaBGaÇıG: ÖLÜRTeÇİ: TİR: MeN: ÖŇRE: KITaYNıG: ÖLüRTeÇİ: TİR: MeN: BİNİ: OGuZuG:
| yürüyor imiş. Kağanı alp imiş. Danışmanı bilge imiş. O iki kişi var ise seni [de], Çin'i [de] öldürecek der[im] ben. Doğu'da Kıtay'ı öldürecek der[im] ben. Beni, Oğuz'u
|- 
| 1-G4
| ty1-2-g-10-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰲𐰃𐰚: 𐱅𐰃𐰼: 𐰢𐰤: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰋𐰼𐰓𐰤: 𐰘𐰤: 𐱅𐰏: 𐰶𐰃𐱃𐰪: 𐰇𐰭𐰓𐰤: 𐰘𐰤: 𐱅𐰏: 𐰋𐰤: 𐰘𐰃𐰺𐰑𐰦𐰖𐰣: 𐱅𐰏𐰘𐰃𐰤: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰼𐰃𐰤𐱅𐰀: 𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰆𐰺𐰢𐰕𐰆𐰣: 𐰆𐰽𐰺: 𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰸: 𐰶𐰃𐰽𐰞𐰢:
| ölrtçik: tir: mn: TBGÇ: brdn: yn: tg: QITF: öHdn: yn: tg: bn: yİRDJYN: tgyin: türk: sir: BODN: yrİntE: İdİ: YORMZUN: USR: İdİ: Yq: QISLM:
| ÖLüRTeÇİK: TİR: MEN: TaBGaÇ: BiRiDiN: YaN: TEG: KITaYN: ÖŇDiN: YaN: TEG: BEN: YIRıDıNTıYaN: TeGeYİN: TÜRK: SİR: BODuN: YiRİNTE: İDİ: YORuMaZUN: USaR: İDİ: YOK: KISaLıM:
| öldürecek der[im] ben. Çin Güney'den yana değsin (saldırsın), Kıtay Doğu'dan yana değsin, ben Kuzey'den yana değeyim. Türk Sir boyları yerinde dursun. (Onun) ilerlemesi dahi dursun, [Türkü] yok kılalım
|- 
| 1-G5
| ty1-2-g-10-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰃𐰼: 𐰢𐰤: 𐰆𐰞: 𐰾𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐱅𐰇𐰤: 𐰆𐰑𐰾𐰃𐰴𐰢: 𐰚𐰠𐰢𐰓𐰃: 𐰚𐰇𐰤𐱅𐰕: 𐰆𐰞𐰺𐰽𐰴𐰢: 𐰚𐰠𐰢𐰓𐰃: 𐰦𐰀: 𐰇𐱅𐰼𐰇: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰀: 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰢: 𐰨𐰀: 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰢: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰆𐰍𐰕: 𐰶𐰃𐱃𐰪: 𐰉𐰆: 𐰲𐰚𐰇: 𐰴𐰉𐰽𐰺:
| tir: mn: OL: sBG: sdP: tün: UDsIKM: klMdİ: kÜntZ: OLRSKM: klMdİ: JA: ÖtrÜ: KGNMA: ÖtntM: CA: ÖtntM: TBGÇ: OGZ: QITF: BU: ÇkÜ: KBSR:
| TİR: MEN: OL: SaBıG: eŞiDiP: TÜN: UDıSIKıM: KeLMeDİ: KÜNTüZ: OLuRSıKıM: KeLMeDİ: aNDA: ÖTRÜ: KaGaNıMA: ÖTüNTüM: aNÇA: ÖTüNTüM: TaBGaÇ: OGuZ: KITaYN: BU: ÇKÜ: KaBıSaR:
| der[im] ben.&quot;. O sözü işitip gece uyuyasım gelmedi, gündüz oturasım gelmedi. Ondan ötürü kağanıma açıldım. Anca [böyle] söyledim: &quot;Çin, Oğuz, Kıtay, bu üçü birleşirse
|- 
| 1-G6
| ty1-2-g-10-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰡𐰲𐰃: 𐰋𐰕: 𐰇𐰕: 𐰃𐰲𐰃: 𐱃𐰽𐰣: 𐱃𐰆𐱃𐰢𐱁: 𐱅𐰏: 𐰋𐰃𐰕: 𐰖𐰆𐰖𐰴𐰀: 𐰼𐰚𐰠𐰏: 𐱅𐰆𐰯𐰞𐰍𐰞𐰃: 𐰆𐰲𐰕: 𐰼𐰢𐰾: 𐰘𐰨𐰏𐰀: 𐰼𐰚𐰠𐰏: 𐰇𐰕𐰏𐰠𐰃: 𐰆𐰲𐰕: 𐰖𐰆𐰖𐰴𐰀: 𐰴𐰞𐰣: 𐰉𐰆𐰞𐰾𐰺: 𐱃𐰆𐰯𐰞𐰍𐰆𐰞𐰸: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰘𐰨𐰏𐰀:
| KvÇI: bZ: ÖZ: İÇİ: TSN: TUTMŞ: tg: bİZ: YUYKA: rklg: tUPLGLI: uçz: rms: yCge: rklg: özgli: UÇZ: YUYKA: KLN: BOLsR: TUPLGULq: LP: rms: yCge:
| KaLTaÇI: BiZ: ÖZ: İÇİ: TaSıN: TUTMıŞ: TEG: BİZ: YUYKA: eRKLiG: TUPuLGaLI: UÇZ: eRMiŞ: YiNÇGE: eRKLiG: ÖZGüLİ: UÇZ: YUYKA: KALIN: BOLSaR: TUPuLGULUK: aLP: eRMiŞ: YiNÇGE:
| biz [kala] kalacağız. Öz içi dışından tutulmuş gibi[yiz] biz. Yufka gücündekini delmek ucuz (kolay) imiş. İnce gücündekini kırmak ucuz. Yufka kalın olsa delinmesi çetin imiş. İnce
|- 
| 1-G7
| ty1-2-g-10-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰖𐰆𐰍𐰣: 𐰉𐰆𐰞𐰽𐰺: 𐰇𐰕𐰏𐰠𐰝: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰇𐰭𐰼𐰀: 𐰶𐰃𐱃𐰪𐰑𐰀: 𐰉𐰺𐰖𐰀: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰑𐰀: 𐰴𐰆𐰺𐰖𐰀: 𐰴𐰆𐰺𐰑𐰦𐰀: 𐰖𐰃𐰺𐰖𐰀: 𐰆𐰍𐰕𐰑𐰀: 𐰚𐰃: 𐰇𐰲: 𐰋𐰃𐰭: 𐰾𐰇𐰢𐰕: 𐰚𐰠𐱅𐰲𐰢𐰕: 𐰉𐰺: 𐰢𐰆: 𐰤𐰀: 𐰨𐰀: 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰢:
| YOGN: BOLSR: üzglx: LP: rms: öHre: QITFDA: BRYE: TBGÇDA: KURYA: KURDJA: YIRYA: OGZDA: ki: ÜÇ: biH: sÜMZ: kltÇMZ: BR: MU: nE: Ca: ütntm:
| YOGUN: BOLSAR: ÜZGÜLÜK: ALP: ERMİŞ: ÖŇRE: KITANYDA: BİRİYE: TABGAÇDA: KURIYA: KURıDıNTA: YIRıYA: OGZDA: EKİ: ÜÇ: BİŇ: SÜMZ: KeLTeÇiMiZ: BaR: MU: NE: aNÇA: ÖTüNTüM:
| yoğun olsa kırmak çetin imiş. Doğu'da Kıyayn'dan, Güney'de Çin'den, Batı'da Batılı'lardan, Kuzey'de Oğuz'dan iki üç bin erimiz gelecek var mı ne? Böyle söyledim [kağana].
|- 
| 1-G8
| ty1-2-g-10-08
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰍𐰣𐰢: 𐰋𐰢: 𐰇𐰕𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰝: 𐰇𐱅𐰨𐰢𐰤: 𐰾𐰓𐰇: 𐰋𐰼𐱅𐰃: 𐰚𐰇𐰭𐰠𐰭𐰲𐰀: 𐰆𐰑𐰕: 𐱅𐰓𐰃: 𐰚𐰇𐰚: 𐰇𐰭𐰏: 𐰖𐰆𐰍𐰺𐰆: 𐰇𐱅𐰚𐰤: 𐰘𐰃𐰽𐰍𐰀𐰺𐰆: 𐰆𐰑𐰕𐱅𐰢: 𐰃𐰤𐰏: 𐰚𐰝𐰠𐰚𐰤: 𐱃𐰆𐰍𐰞𐰑𐰀: 𐰆𐰍𐰕: 𐰚𐰠𐱅𐰃:
| KGNM: bm: ÖZM: bilge: TOFqq: ütntx: ötCmn: sdü: brti: köHlHçe: UDZ: tdi: kök: ÖHg: YOGRU: ötkn: yISGARU: UDZtM: İng: kxlkn: TOGLDA: OGZ: klti:
| KaGaNıM: BM: ÖZM: BİLGE: TUNYUKUK: ÖTüNTÜK: ÖTüNÇüMüN: iSiDÜ: BERTİ: KÖÑLüÑÇE: UDZ: TiDİ: KÖK: ÖŇG: YOGuRU: ÖTüKeN: YIŞGARU: UDuZTıM: İNiG: KÖKLüKüN: TOGuLDA: OGuZ: KeLTİ:
| Kağanım, ben özüm Bilge Tonyukuk konuştuk. [Kağan] söylediğimi işiti verdi. Gönlünce [orduyu] yönel[t] dedi. Kök Öng'ü aşıp Ötüken Ormanı'na yöneldim. İnig Köklük'ün Toğul'da Oğuz geldi.
|- 
| 1-G9
| ty1-2-g-10-09
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰾𐰇𐰾𐰃: 𐰇𐰲: 𐰋𐰃𐰭: 𐰼𐰢𐰾: 𐰋𐰃𐰕: 𐰚𐰃: 𐰋𐰃𐰭: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰢𐰕: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰖𐰺𐰞𐰴𐰑𐰃: 𐰖𐰪𐰑𐰢𐰕: 𐰇𐰏𐰕𐰚𐰀: 𐱅𐰇𐰾𐰓𐰃: 𐰖𐰪𐰑𐰸: 𐰖𐰆𐰡𐰀: 𐰘𐰢𐰀: 𐰇𐰠𐱅𐰃: 𐰝𐰝: 𐰦𐰀: 𐰇𐱅𐰼𐰇: 𐰆𐰍𐰕: 𐰸𐰯𐰤: 𐰚𐰠𐱅𐰃:
| süsi: ÜÇ: biH: rms: biz: ki: biH: rtmz: süHsdmz: tHri: YRLKDI: YFDMZ: ögzke: tüsdi: YFDq: YOVA: yme: ölti: xx: JA: ötrü: OGZ: qpn: klti:
| SÜSİ: ÜÇ: BİŇ: eRMiŞ: BİZ: EKİ: BİŇ: eRTiMiZ: SÜÑüŞDüMüZ: TEŇRİ: YaRLıKaDI: YaYıNDıMıZ: ÖGüZKE: TÜSDİ: YaYıNDUK: YOLTA: YiME: ÖLTİ: KÖK: aNDA: ÖTRÜ: OGuZ: KOPıN: KeLTİ:
| Eri üç bin imiş. Biz iki bin erdik. Süngüşdük. Tanrı öyle istedi dağıttık. Irmağa düştü. Dağıttıklarımız yolda yine öldü hep. Ondan ötürü Oğuz'un tümü geldi [bize katıldı].
|- 
| 1-G10
| ty1-2-g-10-10
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰠𐰇𐰼𐱅𐰢: 𐰝: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰍: 𐰇𐱅𐰚𐰤: 𐰘𐰼𐰚𐰀: 𐰋𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰇𐱅𐰚𐰤: 𐰘𐰼𐰏: 𐰸𐰆𐰣𐰢𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰾𐰓𐰯: 𐰋𐰼𐰘𐰚𐰃: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰸𐰆𐰺𐰖𐰴𐰃: 𐰘𐰃𐰺𐰖𐰴𐰃: 𐰇𐰭𐰼𐰚𐰃: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰚𐰠𐱅𐰃:
| klürtm: x: türk: BODNG: ötkn: yrke: bn: özm: bilge: TOFqq: ötkn: yrg: qONMs: tyn: sdp: bryki: BODN: qURYKI: yIRYKI: öHrki: BODN: klti:
| [...]: ÖK: TÜRK: BODuNuG: ÖTüKeN: YiRKE: BEN: ÖZüM: BİLGE: TUNYUKUK: ÖTüKeN: YiRiG: KONMıŞ: TiYiN: eŞiDiP: BiRiYeKİ: BODuN: KURıYaKI: YIRıYaKI: ÖŇReKİ: BODuN: KeLTİ:
| Getirdim bütün Türk boylarını'nı Ötüken Yeri'ne[...] Ben özüm Bilge Tonyukuk Ötüken Yer'e konmuş diye işitip Güney'deki boyları, Batı'daki, Kuzey'deki, Doğu'daki boyları geldi [bize katıldı].
|}

=== Doğu Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 1. taş, 3. yüz (doğu) 7 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 1-D1
| ty1-3-d-7-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰃: 𐰉𐰃𐰭: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰋𐰃𐰕: 𐰚𐰃: 𐰾𐰇: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰆𐰞𐰺𐰍𐰞𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰴𐰍𐰣: 𐰆𐰞𐰺𐰍𐰞𐰃: 𐰽𐰦𐰆𐰭: 𐰉𐰞𐰶𐰀: 𐱃𐰞𐰆𐰖: 𐰇𐰏𐰕𐰚𐰀: 𐱅𐰏𐰢𐰾: 𐰘𐰆𐰴: 𐰼𐰢𐰾: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰀: 𐰇𐱅𐰤𐰯: 𐰾𐰇: 𐰠𐱅𐰓𐰢:
| ki: BiH: rtmz: biz: ki: sÜ: BOVI: türk: BODN: OLRGLI: türk: KGN: OLRGLI: SJUH: BLQA: TLUY: ögzke: tgms: yOK: rms: KGNMA: ötnp: sÜ: ltdm:
| iKİ: BİÑ: eRTiMiZ: BİZ: iKİ: SÜ: BOLDI: TÜRK: BODuN: OLuRGaLI: TÜRK: KaGaN: OLuRGalI: ŞaNTUÑ: BaLIKA: TaLUY: ÖGüZKE: TeGMiŞ: YOK: eRMiŞ: KaGaNıMA: ÖTüNüP: SÜ: iLeTDiM:
| [biz] İki bin erdik. İki ordumuz oldu. Türk boyları kılınalı, Türk Kağanı oturalı Şantung kentine, Taluy ırmağına ulaşmışlığı yok imiş. Kağanıma söyleyip er ettim (saldım).
|- 
| 1-D2
| ty1-3-d-7-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰽𐰦𐰆𐰭: 𐰉𐰞𐰶𐰀: 𐱃𐰞𐰆𐰖: 𐰇𐰏𐰕𐰚𐰀: 𐱅𐰏𐰇𐰼𐱅𐰢: 𐰇𐰲: 𐰆𐱃𐰕: 𐰉𐰞𐰶: 𐰾𐰃𐰑𐰃: 𐰆𐰾𐰃𐰣: 𐰉𐰆𐰦𐱃𐰆: 𐰘𐰆𐰺𐱃𐰑𐰀: 𐰖𐱃𐰆: 𐰴𐰞𐰆𐰺: 𐰼𐱅𐰃: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰴𐰍𐰣: 𐰖𐰍𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰃: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐰖𐰍𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰃:
| SJUH: BLQA: TLUY: ögzke: tgürtm: ÜÇ: OTZ: BLQ: sIDI: UsIN: BUJTU: yURTDA: YTU: KLUR: rti: TBGÇ: KGN: YGMZ: rti: ON: q: KGNI: YGMZ: rti:
| ŞaNTUÑ: BaLıKA: TaLUY: ÖGüZKE: TeGüRTiM: ÜÇ: OTuZ: BaLıK: SIDI: USıN: BUNTaTU: YURTDA: YaTU: KaLUR: eRTİ: TaBGaÇ: KaGaN: YaGıMıZ: eRTİ: ON: OK: KaGaNI: YaGıMıZ: eRTİ:
| Şantung kentine, Taluy ırmağına değdirdim. Yirmi üç kenti kırdı. Usu yıprandı. Otağda (çadırda) yatıp kalır idi. Çin kağanı yağımız idi. On Ok kağanı yağımız idi.
|- 
| 1-D3
| ty1-3-d-7-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰺𐱃𐰸: 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕: 𐰚𐰇𐰲𐰠𐰏: 𐰴𐰍𐰣: 𐰖𐰍𐰕𐰢: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐰆𐰞: 𐰇𐰲: 𐰴𐰍𐰣: 𐰇𐰏𐰠𐰾𐰯: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰽: 𐰇𐰕𐰀: 𐰴𐰉𐰾𐰞𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐰨𐰀: 𐰇𐰏𐰠𐰾𐰢𐰾: 𐰇𐰭𐰼𐰀: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰴𐰍𐰣𐰍𐰺𐰆: 𐰾𐰇𐰠𐰠𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐰭𐰺𐰆: 𐰾𐰇𐰠𐰢𐰾𐰼: 𐰴𐰲: 𐰤𐰭: 𐰼𐰾𐰼: 𐰆𐰞: 𐰋𐰕𐰤𐰃:
| RTq: QIRKZ: küçlg: KGN: YGZM: BOVI: OL: ÜÇ: KGN: öglsp: LTUN: YIS: üze: KBsLM: tms: CA: öglsms: öHre: türk: KGNGRU: süllm: tms: HRU: sülmsr: KÇ: nH: rsr: OL: bzni:
| aRTUK: KIRKıZ: KÜÇLüG: KaGaN: YaGıZıM: BOLDI: OL: ÜÇ: KaGaN: ÖGLeŞiP: ALTUN: YIŞ: ÜZE: KaBıŞaLıM: TiMiŞ: aNÇA: ÖGLeŞMiŞ: ÖÑRE: TÜRK: KaGaNGaRU: SÜLeLiM: TiMiŞ: aÑaRU: SÜLeMeSeR: KaÇa:NeÑ: eRSeR: OL: BiZNİ:
| Dahası Kırkız'ın güçlü kağanı yağımız oldu. O üç kağan sözleşip &quot;Altun ormanı üzerinde kapışalım&quot; demiş. Anca [öyle] anlaşıp. &quot;Doğu'da Türk Kağanı'na süleyelim&quot; demiş. &quot;Ona [doğru] sülemez [isek] nice ne eder o bizi[...]
|- 
| 1-D4
| ty1-3-d-7-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰖𐰍𐰆𐰲𐰃𐰾𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰼𐰢𐰾: 𐰴𐰲𐰤𐰭: 𐰼𐰾𐰼: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰝𐰰: 𐰇𐰲𐰏𐰇𐰤: 𐰴𐰉𐰽𐰯: 𐰾𐰇𐰠𐰠𐰢: 𐰓𐰃: 𐰖𐰸: 𐰶𐰃𐰽𐰞𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐱅𐰇𐰼𐰏𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰨𐰀: 𐱅𐰢𐰾: 𐰋𐰤𐰭: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰢: 𐰦𐰀: 𐰼𐰇𐰼: 𐱅𐰢𐰾:
| KGNI: LP: rms: YGUÇIsI: bilge: rms: KÇnH: rsr: ölrtçi: xX: üçgün: KBSP: süllm: dI: Yq: QISLM: tms: türgs: KGN: CA: tms: bnH: BODNM: JA: rür: tMs:
| KaGaNI: aLP: eRMiŞ: aYGUÇISI: BİLGE: eRMiŞ: KaÇaNeÑ: eRSeR: ÖLüRTeÇİ: KÖK: ÜÇüGÜN: KaBıŞıP: SÜLeLiM: eDİ: YOK: KISaLıM: TiMiŞ: TÜRGiŞ: KaGaN: aNÇA: TiMiŞ: BeNiÑ: BODuNuM: aNDA: eRÜR: TiMiŞ:
| Kağanı alp imiş. Danışmanı bilge imiş. Nice ne edip öldürecek hep?. Üçümüz birleşip süleyelim. Onu yok kılalım.&quot; demiş. Türgiş Kağanı anca (öyle) demiş. &quot;Benim boylarım oraya erişir.&quot; demiş.
|- 
| 1-D5
| ty1-3-d-7-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰢𐰀: 𐰉𐰆𐰞𐰍𐰨: 𐰆𐰞: 𐱅𐰢𐰾: 𐰆𐰍𐰕𐰃: 𐰘𐰢𐰀: 𐱃𐰺𐰴𐰨: 𐰆𐰞: 𐱅𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰃𐰣: 𐰾𐰓𐰯: 𐱅𐰇𐰤: 𐰘𐰢𐰀: 𐰆𐰑𐰾𐰶𐰢: 𐰚𐰠𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰃: 𐰆𐰞𐰺𐰾𐰴𐰢: 𐰚𐰠𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰃: 𐰦𐰀: 𐰽𐰴𐰦𐰢𐰀:
| türk: BODN: yme: BULGC: OL: tms: OGZI: yme: TRKC: OL: tms: OL: SBIN: sdp: tün: yme: UDsQM: klmz: rti: OLRsKM: klmz: rti: JA: SKJMA:
| TÜRK: BODuN: YiME: BuLGaNÇ: OL: TiMiŞ: OGuZI: YiME: TaRKıNÇ: OL: TiMiŞ: OL: SaBIN: eŞiDiP: TÜN: YiME: UDSIKıM: KeLMeZ: eRTİ: OLuRSıKıM: KeLMeZ: eRTİ: aNDA: SaKıNDıMA:
| Türk boyları yine bulanık. demiş. &quot;Oğuz'u yine sıkıntıda.&quot; o demiş. O sözü işitince gece yine uyuyasım gelmez idi. Gün[düz] yine oturasım gelmez idi. [o] anda düşündüm.
|- 
| 1-D6
| ty1-3-d-7-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰠𐰚: 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕𐰴𐰀: 𐰾𐰇𐰠𐰠𐰢: 𐰘𐰏: 𐰼𐰢𐰾: 𐱅𐰓𐰢: 𐰝𐰇𐰏𐰢𐰤: 𐰖𐰆𐰞𐰃: 𐰋𐰃𐰼: 𐰼𐰢𐰾: 𐱃𐰆𐰢𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰾𐰓𐰯: 𐰉𐰆: 𐰖𐰆𐰞𐰣: 𐰖𐰆𐰺𐰽𐰺: 𐰖𐰺𐰢𐰲𐰃: 𐱅𐰓𐰢: [...]: 𐰘𐰼𐰲𐰃: 𐱅𐰠𐰓𐰢: 𐰲𐰇𐰠𐰏: 𐰃𐰕: 𐰼𐰃: 𐰉𐰆𐰞𐱃𐰢:
| lk: QIRKZKA: süllm: yg: rms: tdm: xögmn: YOLI: bir: rms: TUMs: tyn: sdp: BU: YOLN: YORSR: YRMÇI: tdm: [...]: yrçi: tldm: çölg: iz: ri: BULTM:
| iLK: KIRKıZKA: SÜLeLiM: YiG: eRMiŞ: TiDiM: KÖGMeN: YOLI: BİR: eRMiŞ: TUMıŞ: TiYiN: eŞiDiP: BU: YOLuN: YORISaR: YaRaMaÇI: TiDiM: [...]: YiRÇİ: TiLeDiM: ÇÖLüG: İZ: eRİ: BULTuM:
| İlk Kırgız'a sülersek iyi olur dedim. Kögmen'in yolu bir imiş, [ama] kapalı imiş diye işitip bu yolu [at ile] yorar isek yaramıyacak dedim. [...] Yerci [kılavuz] istedim. Çölgi İz eri buldum.
|- 
| 1-D7
| ty1-3-d-7-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐰕𐰢: 𐰕: 𐰘𐰃𐰼𐰢: 𐰣𐰃: 𐰋𐰠𐰢: [...]: 𐰼𐰢𐰾: 𐰋𐰃𐰼: 𐱃: 𐰆𐰺𐰆𐰸𐰃: 𐰼𐰢𐰾: 𐰣𐰃𐰣: 𐰉𐰺𐰢𐰾: 𐰭𐰺: 𐰖𐱃𐰯: 𐰋𐰃𐰼: 𐱃𐰞𐰍: 𐰉𐰺𐰢𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰆𐰞: 𐰖𐰆𐰞𐰣: 𐰖𐰆𐰺𐰃𐰽𐰺: 𐰆𐰨: 𐱅𐰓𐰢: 𐰽𐰺𐰦𐰢: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰀:
| özm: Z: yirm: NI: blm: [...]: rms: bir: T: ORUqI: rms: NIN: BRMs: HR: YTP: bir: TLG: BRMs: tyn: OL: YOLN: YORISR: UC: tdm: SRJM: KGNMA:
| ÖZüM: aZ: YiRiM: aNI: BELiM: [...]: eRMiŞ: BİR: aT: ORUKI: eRMiŞ: aNIN: BaRMıŞ: AÑAR: aYTıP: BİR: aTLıG: BaRMıŞ: TiYiN: OL: YOLuN: YORISaR: UNÇ: TiDiM: SaKıNDıM: KaGaNıMA:
| Özüm az yerim, onu beslerim [...] imiş. Bir at yolu imiş. Onun [ile] varmış [gitmiş]. Ona söyleyip bir atlı varmış diye o yolu yorsak iyi olur dedim. Düşündüm. Kağanıma
|}

=== Kuzey Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 1. taş, 4. yüz (kuzey) 11 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 1-K1
| ty1-4-k-11-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰢: 𐰾𐰇: 𐰖𐰆𐰺𐱃𐰑𐰢: 𐱃: 𐰞𐱃: 𐱅𐰓𐰢: 𐰴𐱅𐰼𐰢𐰠: 𐰚𐰲𐰀: 𐰆𐰍𐰺𐰴𐰞𐱃𐰑𐰢: 𐱃: 𐰇𐰕𐰀: 𐰋𐰤𐱅𐰼𐰀: 𐰴𐰺𐰍: 𐰾𐰝𐰓𐰢: 𐰖𐰸𐰺𐰆: 𐱃: 𐰘𐱅𐰀: 𐰖𐰑𐰍𐰣: [...]: 𐰃𐰍𐰲: 𐱃𐰆𐱃𐰣𐰆: 𐰍𐱃𐰆𐰺𐱃𐰢: 𐰇𐰭𐰼𐰀𐰚𐰃: 𐰼:
| ötntm: sü: YORTDM: T: LT: tdm: Ktrml: kçe: OGRKLTDM: T: üze: bntre: KRG: sxdm: YqRU: T: yte: YDGN: [...]: IGÇ: TUTNU: GTURTM: öHreki: r:
| ÖTüNTüM: SÜ: YORıTDıM: aT: aLT: TiDiM: aKTeRMiL: KeÇE: OGuRKaLaTDıM: aT: ÜZE: BiNTiRE: KaRıG: SÖKDüM: YUKaRU: aT: YeTE: YaDaGıN: [...]: IGaÇ: TUTuNU: aGTURTuM: ÖÑREKİ: eR:
| söyledim. Ordu yürüttüm. &quot;Attan in&quot; dedim. Ak Termil'i geçip yorgalattım. At üzerine bindirip karı söktüm (geçtim). Yukarıya at yedekleyip yaya[...] ağaç(lara) tutunup çıkarttım. Öndeki er
|- 
| 1-K2
| ty1-4-k-11-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰖𐰆𐰍𐰺𐰲𐰀[...]: [...]𐰾𐰉𐰺𐱈: 𐰽𐰑𐰢𐰕: 𐰖𐰆𐰉𐰞𐰆: 𐰃𐰤𐱅𐰢𐰕: 𐰆𐰣: 𐱅𐰇𐰤𐰚𐰀: 𐰖𐰦𐰴𐰃: 𐱃𐰆𐰍: 𐰉𐰃𐰺𐰇: 𐰉𐰺𐰑𐰢𐰕: 𐰘𐰼𐰲𐰃: 𐰘𐰼: 𐰖𐰭𐰞𐰯: 𐰉𐰆𐰍𐰕𐰞𐰦𐰃: 𐰉𐰆𐰭𐰑𐰯: 𐰴𐰍𐰣: 𐰘𐰠𐰇: 𐰝𐰼: 𐱅𐰢𐰾:
| YOGRÇA[...]: [...]sBRW: SDMZ: YUBLU: intmz: ON: tünke: YJKI: TUG: BİRÜ: BRDMZ: yrçi: yr: YHLP: BOGZLJI: BUHDP: KGN: ylü: xr: tms:
| YOGuRuÇA[...]: .ıŞBaRaRTI: aŞDıMıZ: YOBuLU: İNTiMiZ: ON: TÜNKE: YaNTaKI: TUG: BİRÜ: BaRDıMıZ: YiRÇİ: YiR: YaÑıLıP: BOGuZLaNDI: BUÑaDıP: KaGaN: YeLÜ: KÖR: TiMiŞ:
| geçince [...] Ibrık (ırmağı)'ı aştık. Yobul (dağı)'u indik. On gecede yanındaki Tuğ'un berisine vardık. Kılavuz yeri yanılıp boğazlandı. Bunalan Kağan &quot;koşturu verin&quot; demiş,
|- 
| 1-K3
| ty1-4-k-11-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰣𐰃: 𐰽𐰆𐰉𐰍: 𐰉𐰺𐰞𐰢: 𐰆𐰞: 𐰽𐰆𐰉: 𐰸𐰆𐰑𐰃: 𐰉𐰺𐰑𐰢𐰕: 𐰽𐰣𐰍𐰞𐰃: 𐱅𐰇𐰾𐰇𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐱃𐰍: 𐰃𐰴𐰀: 𐰉𐰖𐰆𐰺: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰝𐰇𐰤: 𐰘𐰢𐰀: 𐱅𐰇𐰤: 𐰘𐰢𐰀: 𐰘𐰠𐰇: 𐰉𐰺𐰑𐰢𐰕: 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕𐰍: 𐰆𐰴𐰀: 𐰉𐰽𐰑𐰢𐰕:
| NI: SUBG: BRLM: OL: SUB: qODI: BRDMZ: SNGLİ: tüsürtmz: TG: IKA: BYUR: rtmz: xün: yme: tün: yme: ylü: BRDMZ: QIRKZG: UKA: BSDMZ:
| aNI: SUBıG: BaRaLıM: OL: SUB: KODI: BaRTıMıZ: aŞaNGaLI: TÜŞÜRTüMüZ: aTıG: IKA: BaYUR: eRTiMiZ: KÜN: YiME: TÜN: YiME: YeLÜ: BaRDıMıZ: KIRKıZıG: UKA: BaSDıMıZ:
| Anı suyuna varalım[...] O suyun yanına vardık. Aş yemeğe attan indirdik. At[lar]ı iyice dinlendirdik. Gündüz de gece de [at] koşup vardık. Kırgız'ı uykuda bastık.
|- 
| 1-K4
| ty1-4-k-11-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰾𐰇𐰭𐰏𐰤: 𐰲𐰑𐰢𐰕: 𐰴𐰣𐰃: 𐰾𐰇𐰾𐰃: 𐱅𐰼𐰠𐰢𐰾: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰢𐰕: 𐰽𐰨𐰑𐰢𐰕: 𐰴𐰣𐰃𐰤: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰴𐰍𐰣𐰴𐰀: 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰃: 𐰨𐰚𐰓𐰃: 𐰘𐰝𐰤𐱅𐰃: 𐰖𐰦𐰢𐰕: 𐰝𐰇𐰏𐰢𐰤: 𐰖𐰃𐰽𐰍: 𐰋𐰼𐰇: 𐰚𐰠𐱅𐰢𐰕:
| süHgn: ÇDMZ: KNI: süsi: trlms: süHsdmz: SCDMZ: KNIn: ölrtmz: KGNKA: QIRKZ: BODNI: Ckdi: yxnti: YJMZ: xögmn: YISG: brü: kltmz:
| SÜÑüGüN: aÇDıMıZ: KaNI: SÜSİ: TeRiLMiŞ: SÜÑüŞDüMüZ: SaNÇDıMıZ: KaNIN: ÖLüRTüMüZ: KaGaNKA: KIRKıZ: BODuNI: iÇiKDİ: YÜKüNTİ: YaNTıMıZ: KÖGMeN: YIŞıG: BeRÜ: KeLTiMiZ:
| Süngüyle açtık. Ka(ğa)nı, ordusu dirilmiş. Süngüşdük, sançtık. Kağanını öldürdük. Kağan'a Kırgız boyları tutsak oldu, baş eğdi. Geri döndük. Kögmen ormanına beri geldik.
|- 
| 1-K5
| ty1-4-k-11-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕𐰑𐰀: 𐰖𐰦𐰢𐰕: 𐱅𐰇𐰼𐰏𐰾: 𐰴𐰍𐰦𐰀: 𐰝𐰇𐰼𐰏: 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰽𐰉𐰃: 𐰦𐰏: 𐰇𐰭𐰓𐰤: 𐰴𐰍𐰣𐰍𐰺𐰆: 𐰾𐰇: 𐰘𐰆𐰺𐰃𐰞𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐰖𐰆𐰺𐰢𐰾𐰺: 𐰋𐰃𐰕𐰤𐰃: 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰖𐰍𐰆𐰲𐰃𐰾𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰼𐰢𐰾: 𐰴𐰲𐰤: 𐰤𐰭: 𐰼𐰾𐰼:
| QIRKZDA: YJMZ: türgs: KGJA: xörg: klti: SBI: Jg: öHdn: KGNGRU: sü: yORILM: tms: YORMsR: bizni: KGNI: LP: rms: YGUÇIsI: bilge: rms: KÇn: nH: rsr:
| KIRKıZDA: YaNDıMıZ: TÜRGiŞ: KaGaNDA: KÖRüG: KeLTİ: SaBI: aNTeG: ÖÑDiN: KaGaNGaRU: SÜ: YORILıM: TiMiŞ: YORıMaSaR: BİZNİ: KaGaNI: aLP: eRMiŞ: aYGUÇISI: BİLGE: eRMiŞ: KaÇaN: NeÑ: eRSeR:
| Kırkız'dan döndük. Türgiş kağanından gözcü geldi. Sözü şöyle: &quot;Doğu'dan kağana doğru süleyelim demiş. Ordu yürütmezsek o bizi, kağanı alp imiş, danışmanı bilge imiş, ne zaman, nerede olsa
|- 
| 1-K6
| ty1-4-k-11-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰕𐰤𐰃: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰚𐰝: 𐱅𐰢𐰾: 𐱅𐰇𐰼𐰏𐰃𐰾: 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐱃𐰽𐰶𐰢𐰾: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰉𐰆𐰣𐰑𐰃: 𐰴𐰞𐰃𐰾𐰕: 𐱃𐰽𐰶𐰢𐰾: 𐱅𐰃𐰼: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰾𐰇𐰾𐰃: 𐰉𐰺: 𐰼𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰴𐰍𐰣𐰢: 𐰋𐰤: 𐰋: 𐰏𐰼𐰇: 𐱅𐰇𐰾𐰘𐰤: 𐱅𐰃𐰓𐰃:
| bizni: ölrtçi: kx: tms: türgis: KGNI: TSQMs: tidi: ON: q: BONDI: KLIsZ: TSQMs: tir: TBGÇ: süsi: BR: rms: OL: SBG: sdp: KGNM: bn: b: grü: tüsyn: tidi:
| BİZNİ: ÖLüRTeÇİ: KÖK: TiMiŞ: TÜRGİŞ: KaGaNI: TAŞIKMıŞ: TİDİ: ON: OK: BONuDI: KaLISıZ: TaŞIKMıŞ: TİR: TaBGaÇ: SÜSİ: BaR: eRMiŞ: OL: SaBıG: eŞiDiP: KaGaNıM: BeN: eB: GeRÜ: TÜŞeYiN: TİDİ:
| bizi kesin öldürür demiş. Türgiş kağanı [yola] çıkmış&quot; dedi. &quot;On Ok boyları eksiksiz [yola] çıkmış&quot; der. Çin ordusu [da] var imiş. O sözü işitip kağanım: &quot;Ben eve geri döneyim&quot; dedi.
|- 
| 1-K7
| ty1-4-k-11-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰸: 𐰉𐰞𐰢𐰾: 𐰼𐱅𐰃: 𐰣𐰃: 𐰖𐰆𐰍𐰞𐱃𐰖𐰃𐰤: 𐱅𐰓𐰃: 𐰾𐰇: 𐰉𐰺𐰭: 𐱅𐰓𐰃: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰽𐰑𐰀: 𐰆𐰞𐰺𐰭: 𐱅𐰓𐰃: 𐰾𐰇: 𐰉𐰽𐰃: 𐰃𐰤𐰠: 𐰴𐰍𐰣: 𐱃𐰺𐰑𐰆𐰾: 𐰽𐰑: 𐰉𐰺𐰕𐰆𐰤: 𐱅𐰓𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸𐰀: 𐰉𐰭𐰀: 𐰖𐰑𐰃:
| KTUN: Yq: BLMs: rti: NI: YOGLTYIn: tdi: sü: BRH: tdi: LTUN: YISDA: OLRH: tdi: sü: BSI: inl: KGN: TRDUs: SD: BRZUn: tdi: bilge: TOFqqA: BHA: YDI:
| KATuN: YOK: BoLMıŞ: eRTİ: aNI: YOGLaTaYIN: TiDİ: SÜ: BaRıÑ: TiDİ: aLTUN: YIŞDA: OLuRuÑ: TiDİ: SÜ: BaŞI: İNeL: KaGaN: TaRDUŞ: ŞaD: BaRZUN: TiDİ: BİLGE: TONYUKUKA: BaÑA: aYDI:
| Katun yok olmuş (ölmüş) idi. &quot;Onu yoğlatayım&quot; dedi. Sü[leyip] varın dedi. &quot;Altun ormanında oturun&quot; dedi. &quot;Sü (ordu) başı İnel Kağan, Tarduş Şad varsın&quot; dedi. Bilge Tonyukuk'a, bana söyledi.
|- 
| 1-K8
| ty1-4-k-11-08
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰉𐰆: 𐰾𐰇𐰏: 𐰠𐱅: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰶𐰃𐰖𐰤𐰍: 𐰝𐰇𐰭𐰠𐰭𐰲𐰀: 𐰖: 𐰋𐰤: 𐰾𐰭𐰀: 𐰤𐰀: 𐰖𐰖𐰃𐰤: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰚𐰠𐰃𐰼: 𐰼𐰾𐰼: 𐰝𐰇𐰼: 𐰇𐰚𐰠𐰇𐰼: 𐰚𐰠𐰢𐰕: 𐰼𐰾𐰼: 𐱅𐰃𐰠𐰍: 𐰽𐰉𐰍: 𐰞𐰃: 𐰆𐰞𐰆𐰺: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰾𐰑𐰀: 𐰆𐰞𐰺𐱃𐰢𐰕:
| BU: süg: lt: tidi: QIYnG: xöHlHçe: Y: bn: sHA: ne: YYIn: tidi: klir: rsr: xür: öklür: klmz: rsr: tılG: SBG: LI: OLUR: tidi: LTUN: YIsDA: OLRTMZ:
| BU: SÜG: iLeT: TİDİ: KIYıNıG: KÖÑLüÑÇE: aY: BeN: SaÑA: NE: aYaYIN: TİDİ: KeLİR: eRSeR: KÜR: ÖKüLÜR: KeLMeZ: eRSeR: TİLiG: SaBıG: aLI: OLUR: TİDİ: aLTUN: YIŞDA: OLuRTuMuZ:
| Bu orduyu [yön]elt dedi. &quot;Buyruğunu gönlünce söyle. Ben sana ne söyleyeyim&quot; dedi. &quot;Gelir ise yiğitçe toparlanır, gelmez ise dilini sözünü alıp otur&quot; dedi. Altun ormanında oturduk.
|- 
| 1-K9
| ty1-4-k-11-09
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐰲: 𐰝𐰇𐰼𐰏: 𐰘𐰃𐰘𐰃: 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰽𐰉𐰃: 𐰋𐰃𐰼: 𐰴𐰍𐰣: 𐰾𐰇: 𐱃𐰽𐰶𐰑𐰃: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰾𐰇𐰾𐰃: 𐰴𐰞𐰃𐰾𐰕: 𐱃𐰽𐰶𐰑𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐰖𐰺𐰽: 𐰖𐰕𐰃𐰑𐰀: 𐱅𐰃𐰼𐰠𐰠𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰴𐰍𐰣𐰍𐰺𐰆: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰃𐱃𐰢: 𐰴𐰦𐰖𐰤: 𐰽𐰉𐰍: 𐰖𐰣𐰀:
| üç: xürg: yiyi: klti: SBI: bir: KGN: sü: TSQDI: ON: q: süsi: KLIsZ: TSQDI: tir: YRS: YZIDA: tirllm: tms: OL: SBG: sdp: KGNGRU: OL: SBG: ITM: KJYn: SBG: YNA:
| ÜÇ: KÖRüG: YİYİ: KeLTİ: SaBI: BİR: KaGaN: SÜ: TaŞIKDI: ON: OK: SÜSİ: KaLISıZ: TaŞIKDI: TİR: YaRıŞ: YaZIDA: TİRiLeLiM: TiMiŞ: OL: SaBıG: eŞiDiP: KaGaNGaRU: OL: SaBıG: ITıM: KaNDaYıN: SaBıG: YaNA:
| Üç gözcü kişi geldi. Sözleri bir: &quot;Kağan ordu çıkardı. On Ok ordusu eksiksiz [yola] çıktı&quot; der. &quot;Yarış ovasında dirilelim (toplanalım)&quot; demiş. O sözü işitip Kağan'a o sözü ilettim. Kağan'dan söze karşılık
|- 
| 1-K10
| ty1-4-k-11-10
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰆𐰞𐰺𐰭: 𐱅𐰃𐰘𐰤: 𐱅𐰢𐰾: 𐰘𐰠𐰢𐰀: 𐰴𐰺𐰍𐰆: 𐰓𐰏𐰇𐱅𐰃: 𐰆𐰺𐰍𐰞: 𐰉𐰽𐱃𐰢𐰀: 𐱅𐰢𐰾: 𐰋𐰇𐰏: 𐰴𐰍𐰣: 𐰉𐰭𐰺𐰆: 𐰨𐰀: 𐰖𐰃𐰑𐰢𐰾: 𐰯𐰀: 𐱃𐰺𐰴𐰣𐰍𐰺𐰆: 𐰨𐰼𐰀: 𐰽𐰉: 𐰃𐰑𐰢𐰾: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰪𐰃𐰍: 𐰆𐰞: 𐰇𐰕: 𐰆𐰞: 𐰭𐰞𐰺:
| klti: OLRH: tiyn: tms: ylme: KRGU: dgüti: URGL: BSTMA: tms: bög: KGN: BHRU: CA: YIDMs: PA: TRKNGRU: Cre: SB: IDMs: bilge: TOFqq: FIG: OL: üz: OL: HLR:
| KeLTİ: OLuRuÑ: TİYiN: TiMiŞ: YeLME: KaRGU: eDGÜTİ: URGıL: BaSıTMA: TiMiŞ: BÖG: KaGaN: BaÑaRU: aNÇA: YIDMıŞ: aPA: TaRKaNGaRU: İÇRE: SaB: IDMıŞ: BİLGE: TONYUKUK: aYNIG: OL: ÖZ: OL: aÑıLıR:
| geldi. &quot;Oturun&quot; diye demiş. &quot;Öncüyü, gözcüyü iyice ırgala. Baskın yapma&quot; demiş. Bögü (Kapağan) Kağan bana öyle söylemiş. Apa Tarkan'a gizli söz göndermiş: &quot;Bilge Tonyukuk korkar, o kendisi o yanılır.
|- 
| 1-K11
| ty1-4-k-11-11
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰾𐰇: 𐰖𐰆𐰺𐰃𐰞𐰢: 𐱅𐰓𐰲𐰃: 𐰆𐰣𐰀𐰢𐰭: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰾𐰇: 𐰖𐰆𐰺𐱃𐰑𐰢: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰽𐰍: 𐰖𐰆𐰞𐰾𐰕𐰤: 𐰽𐰑𐰢: 𐰼𐱅𐰾: 𐰇𐰏𐰕𐰏: 𐰚𐰲𐰏𐰾𐰕𐰤: 𐰚𐰲𐰓𐰢𐰕: 𐱅𐰇𐰤: 𐰴𐱃𐰑𐰢𐰕: 𐰉𐰆𐰞𐰲𐰆𐰴𐰀: 𐱃𐰭: 𐰇𐰤𐱅𐰼𐰇: 𐱅𐰏𐰓𐰢𐰕:
| sü: YORILM: tdçi: UNAMH: OL: SBG: sdp: sü: YORTDM: LTUN: YISG: YOLsZn: SDM: rts: ögzg: kçgszn: kçdmz: tün: KTDMZ: BOLÇUKA: TH: öntrü: tgdmz:
| SÜ: YORILıM: TiDiÇİ: ONAMaÑ: OL: SaBıG: eŞiDiP: SÜ: YORıTDıM: aLTUN: YIŞıG: YOLSuZuN: aŞDıM: iRTiŞ: ÖGüZüG: KeÇiGSiZiN: KeÇDiMiZ: TÜN: KaTDıMıZ: BOLÇUKA: TAÑ: ÖNTÜRÜ: TEGDİMİZ:
| [atlı] er yoralım (sürelim) derse onamayın&quot;. O sözü işitip [atlı] er yordum. Altun ormanını yol aramadan aştım. İrtiş ırmağını geçitsiz yerinden geçtik. Gece de gittik. Bolçu'ya tan öncesi değdik.
|}

== İkinci Taş ==
=== Batı Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 2. taş, 1. yüz (batı) 9 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 2-B1
| ty2-1-b-9-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱃𐰞𐰍: 𐰚𐰠𐰇𐰼𐱅𐰃: 𐰽𐰉𐰃: 𐰦𐰍: 𐰖𐰺𐰽: 𐰖𐰕𐰃𐰑𐰀: 𐰆𐰣: 𐱅𐰇𐰢𐰤: 𐰾𐰇: 𐱅𐰼𐰠𐱅𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰋𐰏𐰠𐰼: 𐰸𐰆𐰯:
| TLG: klürti: SBI: JG: YRS: YZIDA: ON: tümn: sü: trlti: tir: OL: SBG: sdp: bglr: qOP:
| TıLıG: KeLÜRTİ: SaBI: aNTaG: YaRıŞ: YaZıDA: ON: TÜMeN: SÜ: TiRiLTİ: TİR: OL: SABIG: EŞİDİP: BEGLER: KOPUN:
| Ulak geldi. Sözü şöyle: &quot;Yarış ovasında on tümen (yüzbin) er dirildi (toplandı)&quot; der. O sözü işitince beğlerin hepsi
|- 
| 2-B2
| ty2-1-b-9-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰖𐰣𐰞𐰢: 𐰺𐰃𐰍: 𐰆𐰉𐱃𐰃: 𐰘𐰏: 𐱅𐰓𐰃: 𐰋𐰤: 𐰨𐰀: 𐱅𐰼: 𐰢𐰤: 𐰋𐰤: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰽𐰍: 𐰽𐰀: 𐰚𐰠𐱅𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰾: 𐰇𐰏𐰕𐰏:
| YNLM: RIG: UBTI: yg: tdi: bn: CA: tr: mn: bn: bilge: TOFqq: LTUN: YISG: SA: kltmz: rts: ögzg:
| YaNaLıM: aRIG: UBuTI: YiG: TiDİ: BeN: aNÇA: TiR: MeN: BeN: BİLGE: TONYUKUK: aLTUN: YIŞıG: aŞA: KeLTiMiZ: iRTiŞ: ÖGüZüG:
| Dönelim, arı uslu olmak iyidir dediler. Ben şöyle derim, ben Bilge Tonyukuk, &quot;Altun ormanını aşıp geldik, İrtiş ırmağını
|- 
| 2-B3
| ty2-1-b-9-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰲𐰀: 𐰚𐰠𐱅𐰢𐰕: 𐰚𐰠𐰢𐰾𐰃: 𐰞𐰯: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐱃𐰆𐰖𐰢𐰑𐰃: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰆𐰢𐰖: 𐰃𐰑𐰸: 𐰘𐰼: 𐰾𐰆𐰉: 𐰉𐰽𐰀: 𐰋𐰼𐱅𐰃: 𐰼𐰨: 𐰤𐰚𐰀: 𐱅𐰕𐰼: 𐰋𐰃𐰕:
| kçe: kltmz: klmsi: LP: tidi: TUYMDI: tHri: UMY: IDq: yr: sUB: BSA: brti: rC: nke: tzr: biz:
| KeÇE: KeLTiMiZ: KeLMiŞİ: aLP: TİDİ: TUYMaDI: TeÑRİ: UMaY: IDUK: YiR: SUB: BaSA: BiRTİ: eRiNÇ: NeKE: TeZeR: BİZ:
| geçip geldik. Gelmiş[ler]i alp dedi, duymadı. Tanrı, Umay, Iduk Yer Su bası verdi gerçek. Niye kaçıyoruz?
|- 
| 2-B4
| ty2-1-b-9-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰰𐰇𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰤𐰚𐰀: 𐰸𐰆𐰺𐰸𐰆𐰺: 𐰋𐰃𐰕: 𐰕: 𐱅𐰘𐰤: 𐰤𐰀: 𐰉𐰽𐰣𐰞𐰢: 𐱅𐰏𐰠𐰢: 𐱅𐰃𐰓𐰢: 𐱅𐰏𐰓𐰢𐰕: 𐰖𐰖𐰃𐰑𐰢𐰕: 𐰚𐰃𐰤𐱅𐰃: 𐰰𐰇𐰾: 𐰚𐰠𐱅𐰃:
| Xüs: tyn: nke: qORqUR: biz: Z: tyn: ne: BSNLM: tglm: tidm: tgdmz: YYIDMZ: kinti: Xüs: klti:
| ÖKÜŞ: TiYiN: NeKE: KORKUR: BİZ: aZ: TiYiN: NE: BaSıNaLıM: TeGeLiM: TİDiM: TeGDiMiZ: YaYIDıMıZ: iKİNTİ: ÖKÜŞ: KeLTİ:
| Çok diye niye korkuyoruz? Az[ız] diye ne[den] basmayalım? Değelim (saldıralım) dedim. Değdik, yayıldık. İkinci gün
|- 
| 2-B5
| ty2-1-b-9-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐰼𐱅𐰲𐰀: 𐰶𐰃𐰕𐰯: 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰢𐰕: 𐰋𐰃𐰕𐰤𐱅𐰀: 𐰚𐰃: 𐰆𐰲𐰃: 𐰾𐰃𐰭𐰺𐰲𐰀: 𐰺𐱃𐰸: 𐰼𐱅𐰃: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰖𐰺𐰞𐰴𐰑𐰸: 𐰇𐰲𐰤: 𐰰𐰇𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰋𐰃𐰕:
| örtçe: QIZP: klti: süHsdmz: biznte: ki: UÇI: sIHRÇA: RTq: rti: tHri: YRLKDq: üçn: Xüs: tyn: biz:
| ÖRTÇE: KIZıP: KeLTİ: SÜÑüŞDüMüZ: BİZiNTE: iKİ: UÇI: SIÑaRÇA: aRTUK: eRTİ: TeÑRİ: YaRLıKaDUK: ÜÇüN: ÖKÜŞ: TiYiN: BİZ:
| Yanar gibi kızıp geldi[ler]. Süngüşdük. Bizim iki üç katımız idi(ler). Tanrı bağışladığı için, çok(turlar) diye biz
|- 
| 2-B6
| ty2-1-b-9-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰸𐰆𐰺𐰴𐰢𐰑𐰢𐰕: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰢𐰕: 𐱃𐰺𐰑𐰆𐰾: 𐰽𐰑𐰺𐰀: 𐰆𐰑𐰃: 𐰖𐰖𐰑𐰢𐰕: 𐰴𐰍𐰣𐰃𐰤: 𐱃𐰆𐱃𐰑𐰢𐰕: 𐰖𐰉𐰍𐰆𐰾𐰃𐰤: 𐰽𐰑𐰃𐰤:
| qORKMDMZ: süHsdmz: TRDUs: SDRA: UDI: YYDMZ: KGNIn: TUTDMZ: YBGUsIn: SDIn:
| KORKMaDıMıZ: SÜÑüŞDüMüZ: TaRDUŞ: ŞaDRA: UDI: YaYDıMıZ: KaGaNIN: TUTDUMUZ: YABGUSIN: ŞADIN:
| korkmadık, süngüşdük. Tarduş Şadar'a kadar yayıldık. Kağanını tuttuk. Yabgusunu, şadını
|- 
| 2-B7
| ty2-1-b-9-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰦𐰀: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰃: 𐰠𐰏𐰲𐰀: 𐰼: 𐱃𐰆𐱃𐰑𐰢𐰕: 𐰆𐰞: 𐰸: 𐱅𐰇𐰤: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰃𐰤: 𐰽𐰖𐰆: 𐰃𐱃𐰢𐰕: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰋𐰏𐰠𐰼𐰃: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰃: 𐰸𐰆𐰯:
| JA: ölrti: lgçe: r: TUTDMZ: OL: q: tün: BODNın: SYU: ITMZ: OL: SBG: sdp: ON: q: bglri: BODNI: qOP:
| aNDA: ÖLüRTİ: eLiGÇE: eR: TUTDuMuZ: OL: OK: TÜN: BODuNIN: SaYU: ITıMıZ: OL: SaBıG: eŞiDiP: ON: OK: BeGLeRİ: BODuNI: KOP:
| [o] anda öldürüldü. Elli'ce (kadar) er tuttuk. O aynı gece boylarına bilgi gönderdik. O sözü işitip On Ok beğleri, boyları hep
|- 
| 2-B8
| ty2-1-b-9-08
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰘𐰇𐰝𐰤𐱅𐰃: 𐰚𐰠𐰏𐰢𐰀: 𐰋𐰏𐰼𐰠𐰃𐰤: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰃𐰤: 𐰃𐱅𐰯: 𐰖𐰃𐰍𐰯: 𐰕𐰲𐰀: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐱅𐰕𐰢𐰾: 𐰼𐱅𐰃: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰾𐰇𐰾𐰃𐰤: 𐰾𐰇𐰠𐱅𐰓𐰢:
| klti: yüxnti: klgme: bgrlin: BODNIn: itp: YIGP: ZÇA: BODN: tzms: rti: ON: q: süsin: sültdm:
| KeLTİ: YÜKÜNTİ: KeLiGME: BeGReLİN: BODuNIN: İTiP: YIGıP: aZÇA: BODuN: TeZMiŞ: eRTİ: ON: OK: SÜSİN: SÜLeTDiM:
| geldi, baş eğdi. Gelen beğlerini, boylarını eğitip, düzenlettim. Azca boyları tezmiş (kaçmış) idi. On Ok ordusunu sületdim.
|- 
| 2-B9
| ty2-1-b-9-09
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰕: 𐰘𐰢𐰀: 𐰾𐰇𐰠𐰓𐰢𐰕: 𐰣𐰃: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰘𐰨𐰇: 𐰏𐰕𐰏: 𐰚𐰲𐰀: 𐱅𐰃𐰤𐰾𐰃: 𐰆𐰍𐰞𐰃: 𐰖𐱃𐰍𐰢𐰀: 𐰋𐰭𐰠𐰏: 𐰚: 𐱃𐰍𐰍: 𐰼𐱅𐰇𐰼𐱅𐰢:
| biz: yme: süldmz: NI: rtmz: yCü: gzg: kçe: tinsi: OGLI: YTGMA: bHlg: k: TGG: rtÜrtm:
| BİZ: YiME: SÜLeDiMiZ: aNI: eRTiMiZ: YiNÇÜ: öGüZüG: KeÇE: TİNSİ: OGLI: YaTıGMA: BeÑiLiG: eK: TaGaG: eRTÜRTüM:
| Biz de süledik. Anı'ya erdik. Yinçü Irmağı'nı geçip Tinsi Oğlu denilen kutsal Ek dağına erdirdim.
|}

=== Güney Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 2. taş, 2. yüz (güney) 6 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 2-G1
| ty2-2-g-6-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰢𐰼: 𐰴𐰯𐰍𐰴𐰀: 𐱅𐰏𐰃: 𐰃𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰦𐰀: 𐰖𐰦𐰆𐰺𐱃𐰢𐰕: 𐰃𐰤𐰠: 𐰴𐰯𐰍𐰴𐰀: [...]𐰆𐰯: 𐱃𐰍𐰴𐰀: 𐱅𐰕𐰃𐰚: 𐱃𐰸𐰺𐰽𐰃𐰤[...]:
| tmr: KPGKA: tgi: irtmz: JA: YJURTMZ: inl: KpGKA: [...]UP: TGKA: tzik: TqRSİn[...]:
| TeMiR: KaPıGKA: TeGİ: İRTiMiZ: aNDA: YaNDURTuMuZ: İNeL: KaPıGKA: [...]UP: TaGKA: TeZİK: TOKuRSIN.:
| Temirkapı'ya dek eriştik. [o] anda (ordan) döndük. İnelkapı'ya, […] dağa Tezik, Tokursın'(a)?
|- 
| 2-G2
| ty2-2-g-6-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰦𐰀: 𐰘𐰼𐰝𐰃: 𐰽𐰀: 𐰉𐰽𐰞𐰍𐰺𐰆: 𐰺𐰑𐰴: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰸𐰆𐰯: 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰆𐰞: 𐰚𐰇𐰤𐱅𐰀: 𐱅𐰏𐱅𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐱅𐰢𐰼: 𐰴𐰯𐰍𐰴𐰀: 𐱅𐰃𐰤𐰾𐰃: 𐰆𐰍𐰞𐰃:
| JA: yrxi: SA: BSLGRU: RDK: BODN: qOP: klti: OL: künte: tgti: türx: BODN: tmr: KPGKA: tinsi: OGLI:
| aNDA: YiRÜKİ: aŞA: BaŞaLGaRU: aRDaK: BODuN: KOP: KeLTİ: OL: KÜNTE: TeGTİ: TÜRÜK: BODuN: TeMiR: KaPıGKA: TİNSİ: OGLI:
| [o] anda, Yirük'i aşıp başlayıp Ardak boyları hep geldi, o gün (içinde) değdi. Türk boyları Demirkapı'ya, Tinsi Oğlu
|- 
| 2-G3
| ty2-2-g-6-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰃𐰤𐰾𐰃: 𐰆𐰍𐰞𐰃: 𐰖𐱃𐰍𐰢𐰀: 𐱃𐰍𐰴𐰀: 𐱅𐰏𐰢𐰾: 𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰸: 𐰼𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰘𐰼𐱅𐰀: 𐰋𐰤: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐱅𐰏𐰇𐰼𐱅𐰝: 𐰇𐰲𐰤: [...]:
| tinsi: OGLI: YTGMA: TGKA: tgms: idi: Yq: rms: OL: yrte: bn: bilge: TOFqq: tgürtx: üçn: [...]:
| TİNSİ: OGLI: YaTıGMA: TAGKA: TeGMiŞ: İDİ: YOK: eRMiŞ: OL: YiRTE: BeN: BİLGE: TONYUKUK: TeGÜRTÜK: ÜÇüN: [...]:
| Tinsi Oğlu denilen dağa değmişligi yok imiş. O yerde ben Bilge Tonyukuk değirdiğim için
|- 
| 2-G4
| ty2-2-g-6-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰶𐰃𐰕𐰞: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰇𐰼𐰭: 𐰝𐰇𐰢𐰾: 𐰶𐰃𐰕𐰞: 𐰆𐰑𐰕: 𐰏𐰼𐰃𐱅: 𐰽𐰃𐰍𐰃: 𐰉𐰆𐰭𐰾𐰕: 𐰚𐰠𐰇𐰼𐱅𐰃: 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀𐰾𐰃:
| QIZL: LTUN: ürH: xüms: QIZL: UDZ: grit: SIGI: BUHsZ: klürti: iltrs: KGN: bilgesi:
| KIZıL: aLTUN: ÜRüÑ: KÜMüŞ: KIZıL: UDuZ: GeRİT: aSIGI: BUÑSuZ: KeLÜRTİ: İLTeRiŞ: KaGaN: BİLGESİ:
| kızıl altın, ak gümüş, kızıl uduz?, gerit? kazancı zorlamadan getirdi. İlteriş Kağan bilgesi [...]
|- 
| 2-G5
| ty2-2-g-6-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰃𐰠𐰃𐰤: 𐰇𐰲𐰤: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰴𐰀: 𐰘𐱅𐰃: 𐰘𐰏𐰃𐰼𐰢𐰃: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰃: 𐰶𐰃𐱃𐰪𐰴𐰀: 𐰘𐱅𐰃: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰃: 𐰆𐰍𐰕𐰴𐰀: 𐰋𐰾: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰃: 𐰦𐰀: 𐰖𐰍𐰆𐰲𐰃:
| ilin: üçn: TBGÇKA: yti: ygirmi: süHsdi: QITFKA: yti: süHsdi: OGZKA: bs: süHsdi: JA: YGUÇI:
| İLİN: ÜÇüN: TaBGaÇKA: YiTİ: YiGİRMİ: SÜÑüŞDİ: KITaYNKA: YiTİ: SÜÑüŞDİ: OGuZKA: BeŞ: SÜÑüŞDİ: aNDA: aYGUÇI:
| İli için Çin ile onyedi [kez] süngüşdü. Kıtay ile yedi [kez] süngüşdü. Oğuz ile beş [kez] süngüşdü. [o] anda danışmanı
|- 
| 2-G6
| ty2-2-g-6-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰘𐰢𐰀: 𐰋𐰤: 𐰝: 𐰼𐱅𐰢: 𐰖𐰍𐰃𐰑𐰃: 𐰘𐰢𐰀: 𐰋𐰤: 𐰝: 𐰼𐱅𐰢: 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰆𐰲𐰑𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰋𐰏𐰃: 𐰴𐰍𐰣𐰴𐰀: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰴𐰍𐰣𐰴𐰀:
| yme: bn: x: rtm: YGIDI: yme: bn: x: rtm: iltrs: KGN: UÇDI: türx: bgi: KGNKA: türx: bilge: KGNKA:
| YiME: BeN: ÖK: eRTiM: aYGIDI: YiME: BeN: ÖK: eRTiM: İLTeRiŞ: KaGaN: UÇDI: TÜRÜK: BöGİ: KaGaNKA: TÜRÜK: BİLGE: KaGaNKA:
| yine ben kendim idim. Danıştığı yine ben kendim idim. İlteriş Kağan uçdu. Türk Bögi (Kapağan) Kağan'a, Türk Bilge Kağan'a
|}

=== Doğu Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 2. taş, 3. yüz (doğu) 8 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 2-D1
| ty2-3-d-8-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰯𐰍𐰣: 𐰴𐰍𐰣: 𐰘𐱅𐰃: 𐰆𐱃𐰕: 𐰖𐰾𐰴𐰀: [...]: 𐰼𐱅𐰃: 𐰴𐰯𐰍𐰣: 𐰴𐰍𐰣: 𐰆𐰞𐰺𐰑𐰢: 𐱅𐰇𐰤: 𐰆𐰑𐰢𐱃𐰃:
| KPGN: KGN: yti: OTZ: YsKA: [...]: rti: KPGN: KGN: OLRDM: tün: UDMTI:
| KaPaGaN: KaGaN: YiTİ: OTuZ: YaŞKA: [...]: iRTİ: KaPaGaN: KaGaN: OLuRDuM: TÜN: UDuMaTI:
| Kapağan Kağan yirmiyedi yaşında [...] idi. Kapağan Kağan oturdu (kağan oldu). Gece uyumadım,
|- 
| 2-D2
| ty2-3-d-8-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰝𐰇𐰤𐱅𐰕: 𐰆𐰞𐰺𐰢𐱃𐰃: 𐰶𐰃𐰕𐰞: 𐰴𐰣𐰢: 𐱅𐰝𐱅𐰃: 𐰴𐰺𐰀: 𐱅𐰼𐰢: 𐰘𐰇𐰏𐰼𐱅𐰃: 𐰾𐰏: 𐰝𐰇𐰲𐰃𐰏: 𐰋𐰼𐱅𐰢: 𐰝: 𐰆𐰕𐰣: 𐰘𐰠𐰢𐰏: 𐰘𐰢𐰀: 𐰃𐱃𐰢: 𐰸:
| xüntz: OLRMTI: QIZL: KNM: txti: KRA: trm: yögrti: sg: xüçig: brtm: x: UZN: ylmg: yme: ITM: q:
| KÜNTüZ: OLuRMaTI: KIZıL: aLTUN: TöKTİ: ÜRüÑ: KÜMüŞ: TÖKTİ: iŞiG: KÜÇİG: BeRTiM: ÖK: UZuN: YeLMeG: YeME: ITıM: OK:
| gündüz oturmadım. Kızıl kanımı dökütüp, kara terimi akıtıp işi, gücü verdim hep. Uzun keşif yine ettim hep.
|- 
| 2-D3
| ty2-3-d-8-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰺𐰴𐰆𐰖: 𐰴𐰺𐰍𐰆𐰍: 𐰆𐰞𐰍𐰺𐱃𐰑𐰢: 𐰸: 𐰉𐰣𐰍𐰢𐰀: 𐰖𐰍𐰃𐰴𐰀: 𐰚𐰠𐰇𐰼𐰃𐰼: 𐰼𐱅𐰢: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰣: 𐰾𐰇𐰠𐱅𐰓𐰢𐰕: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰖𐰺𐰞𐰴𐰕𐰆:
| RKUY: KRGUG: ULGRTDM: q: BNGMA: YGIKA: klürir: rtm: KGNMN: sültdmz: tHri: YRLKZU:
| aRKUY: KaRGUG: ULGaRTDıM: OK: BaNGıMA: YaGIKA: KeLÜRİR: eRTiM: KaGaNıMıN: SÜLeTDiMiZ: TeÑRİ: YaRLıKaZU:
| Savunmayı, gözleme yerlerini kendim büyüttüm. Yağıya bağırdığımda, kaçırır idim. Kağanımla (birlikte) süngüşdük. Tanrı bağışladı(ğı için)
|- 
| 2-D4
| ty2-3-d-8-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰉𐰆: 𐱅𐰇𐰼𐰰: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰴𐰀: 𐰖𐰺𐰴𐰞𐰍: 𐰖𐰍𐰃𐰍: 𐰚𐰠𐱅𐰇𐰼𐰢𐰓𐰢: 𐱅𐰇𐰏𐰤𐰠𐰏: 𐱃𐰍: 𐰘𐰇𐰏𐰼𐱅𐰢𐰓𐰢: 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰴𐰕𐰍𐰣𐰢𐰽𐰺:
| BU: türX: BODNKA: YRKLG: YGIG: kltürmdm: tögnlg: TG: yügrtmdm: iltrs: KGN: KZGNMSR:
| BU: TÜRÜK: BODuNKA: YaRaKLıG: YaGIG: KeLTÜRMeDiM: TÖGüNLüG: aTıG: YÜGüRTMeDiM: İLTeRiŞ: KaGaN: KaZGaNMaSaR:
| bu Türk boyları'na pusatlı yağıyı yaklaştırtmadım, damgalı atı yürüttürmedim. İlteriş Kağan kazanmasa
|- 
| 2-D5
| ty2-3-d-8-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰆𐰑𐰆: 𐰋𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐰴𐰕𐰍𐰣𐰢𐰽𐰺: 𐰃𐰠: 𐰘𐰢𐰀: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰢𐰀: 𐰖𐰸: 𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰼𐱅𐰃: 𐰴𐰕𐰍𐰦𐰸𐰃𐰣: 𐰆𐰑𐰆: 𐰇𐰕𐰢: 𐰴𐰕𐰍𐰦𐰸𐰢: 𐰇𐰲𐰤:
| UDU: bn: özm: KZGNMSR: il: yme: BODN: yme: Yq: rtçi: rti: KZGJqIN: UDU: özm: KZGJqM: üçn:
| UDU: BeN: ÖZüM: KaZGaNMaSaR: İL: YiME: BODuN: YiME: YOK: eRTeÇİ: eRTİ: KaZGaNTUKIN: UDU: ÖZüM: KaZGaNTUKıM: ÜçüN:
| ve de ben özüm kazanmasam il[i] yine, boylar[ı] yine yok edecek (olacak) idi. [o] Kazandığı için ve de özüm kazandığım için
|- 
| 2-D6
| ty2-3-d-8-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰃𐰠: 𐰘𐰢𐰀: 𐰃𐰠: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰢𐰀: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐰇𐰕𐰢: 𐰴𐰺𐰃: 𐰉𐰆𐰡𐰢: 𐰆𐰞𐰍: 𐰉𐰆𐰡𐰢: 𐰤𐰭: 𐰘𐰼𐰓𐰚𐰃: 𐰴𐰍𐰣𐰞𐰍: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰴𐰀:
| il: yme: il: BOVI: BODN: yme: BODN: BOVI: özm: KRI: BOVM: ULG: BOVM: nH: yrdki: KGNLG: BODNKA:
| İL: YiME: İL: BOLDI: BODuN: YiME: BODuN: BOLDI: ÖZüM: KaRI: BOLDuM: ULuG: BOLDuM: NeÑ: YiRDeKİ: KaGaNLıG: BODuNKA:
| il yine il oldu, boy yine boy oldu. Kendim yaşlı oldum, ulu oldum. Hangi yerde kağanlı boyuna
|- 
| 2-D7
| ty2-3-d-8-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | [...]: 𐰋𐰃𐰤𐱅𐰏𐰃: 𐰉𐰺: 𐰼𐰾𐰼: 𐰤𐰀: 𐰉𐰆𐰭𐰃: 𐰉𐰺: 𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰼𐰢𐰾:
| [...]: bintgi: BR: rsr: ne: BUHI: BR: rtçi: rms:
| [...]: BÜNTeGİ: BaR: eRSeR: NE: BUÑI: BaR: eRTeÇİ: eRMiŞ:
| [...] böylesi var ise ne sıkıntısı var edecek (olacak) imiş.
|- 
| 2-D8
| ty2-3-d-8-08
| style=&quot;text-align:right;&quot; | [...]: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰴𐰍𐰣: 𐰃𐰠𐰭𐰀: 𐰋𐰃𐱅𐰃𐱅𐰓𐰢: 𐰋𐰤: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰣𐰪𐰸𐰸:
| [...]: türx: bilge: KGN: ilHe: bititdm: bn: bilge: TONFqq:
| [...]: TÜRÜK: BİLGE: KaGaN: İLiÑE: BİTİTDiM: BeN: BİLGE: TONYUKUK:
| Türk Bilge Kağan ilinde yazdırdım. Ben Bilge Tonyukuk.
|}

=== Kuzey Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 2. taş, 4. yüz (kuzey) 4 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 2-K1
| ty2-4-k-4-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰃𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰴𐰕𐰍𐰣𐰢𐰽𐰺: 𐰖𐰸: 𐰼𐱅𐰃: 𐰼𐰾𐰼: 𐰋𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰴𐰕𐰍𐰣𐰢𐰽𐰺: 𐰋𐰤: 𐰖𐰸: 𐰼𐱅𐰃: 𐰼𐰾𐰼:
| iltris: KGN: KZGNMSR: Yq: rti: rsr: bn: özm: bilge: TOFqq: KZGNMSR: bn: Yq: rti: rsr:
| İLTeRİŞ: KaGaN: KaZGaNMaSaR: YOK: eRTİ: eRSeR: BeN: ÖZüM: BİLGE: TONYUKUK: KaZGaNMaSaR: BeN: YOK: eRTiM: eRSeR:
| İlteriş Kağan kazanmasa, yok idi isei, ben özüm Bilge Tonyukuk kazanmasam, ben yok idim ise,
|- 
| 2-K2
| ty2-4-k-4-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰯𐰍𐰣: 𐰴𐰍𐰣: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰼𐰃𐰤𐱅𐰀: 𐰉𐰆𐰑: 𐰘𐰢𐰀: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰢𐰀: 𐰚𐰃𐰾𐰃: 𐰘𐰢𐰀: 𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰸: 𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰼𐱅𐰃:
| KPGN: KGN: türx: sir: BODN: yrinte: BOD: yme: BODN: yme: kisi: yme: idi: Yq: rtçi: rti:
| KaPaGaN: KaGaN: TÜRÜK: SİR: BODuN: YiRİNTE: BOD: YiME: BODuN: YiME: KİŞİ: YiME: İDİ: YOK: eRTeÇİ: eRTİ:
| Kapağan Kağan'ın Türk Sir boylarının yerinde boy da, boylar da, kişi de yok edecek (olacak) idi.
|- 
| 2-K3
| ty2-4-k-4-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰣𐰪𐰸𐰸: 𐰴𐰕𐰍𐰦𐰸: 𐰇𐰲𐰤: 𐰴𐰯𐰍𐰣: 𐰴𐰍𐰣: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰖𐰆𐰺𐰃𐰑𐰸𐰃: 𐰉𐰆:
| iltrs: KGN: bilge: TONFqq: KZGJq: üçn: KPGN: KGN: türx: sir: BODN: YORIDqI: BU:
| İLTeRiŞ: KaGaN: BİLGE: TONYUKUK: KaZGaNDUK: ÜÇüN: KaPaGaN: KaGaN: TÜRÜK: SİR: BODuN: YORIDUKI: BU:
| İlteriş Kağan, Bilge Tonyukuk kazandığı için, Kapağan Kağan'ın Türk Sir boylarının yürüdüğü bu[ndandır].
|- 
| 2-K4
| ty2-4-k-4-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰴𐰍𐰣: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰍: 𐰆𐰍𐰕: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰍: 𐰃𐰏𐰓𐰇: 𐰆𐰞𐰺𐰆𐰺:
| türx: bilge: KGN: türx: sir: BODNG: OGZ: BODNG: igdü: OLRUR:
| TÜRÜK: BİLGE: KaGaN: TÜRÜK: SİR: BODuNuG: OGuZ: BODuNuG: İGiDÜ: OLuRUR:
| Türk Bilge Kağan'ı, Türk Sir boylarını, Oğuz boylarını besleyip oturur.
|}

== Dış bağlantılar ==
[https://web.archive.org/web/20200424174452/https://www.turkbitig.com/tonyukuk.html Orhun Yazıtları Tonyukuk Anıtları]

[[Kategori:Orhun Abideleri]]</text>
      <sha1>qp8pk1ws0fe29nfmfnlteemkvrntxo3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikikaynak:Köy çeşmesi</title>
    <ns>4</ns>
    <id>15155</id>
    <revision>
      <id>174296</id>
      <parentid>174263</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T01:41:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tarih I ve Tarih II (1931): iki bölümün istinsahı hakkında iki soru */ Yanıt</comment>
      <origin>174296</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17391" sha1="29c3b9ugkbmwggrjber6gbwcaf5tlxk" xml:space="preserve">{{/Başlık}}
&lt;!--Yeni başlıkları sayfanın en altına ekleyiniz--&gt;

== Geri döndürücü yönerge teklifi ==
{{TOC sağ}}

{{Başarılı
  |Destek=2
  |Karşı=0
  |Tarafsız=0
  |Yorum= Oylama sonucu kullanıcı grubu açılması talebi açılmıştır. --[[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 18.55, 14 Aralık 2025 (UTC)
  }}

[[Vikikaynak:Geri döndürme]] sayfasında yer alan yönergenin resmîleşmesi hususunda değerlendirmelerinize sunulur. Saygılarımla. [[Kullanıcı:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #708090;font-size:105%;color:#708090&quot;&gt;'''Kadı'''&lt;/span&gt;]] [[Kullanıcı mesaj:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #003366;color:#003366;&quot;&gt;'''&lt;small&gt;Mesaj&lt;/small&gt;'''&lt;/span&gt;]] 19.38, 24 Kasım 2025 (UTC)

:{{Destek}}. [[Kullanıcı:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #708090;font-size:105%;color:#708090&quot;&gt;'''Kadı'''&lt;/span&gt;]] [[Kullanıcı mesaj:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #003366;color:#003366;&quot;&gt;'''&lt;small&gt;Mesaj&lt;/small&gt;'''&lt;/span&gt;]] 19.38, 24 Kasım 2025 (UTC)
::Kullanıcı grubunun oluşturulması hususundaki tartışmada görüş bildirenlere ping: @[[Kullanıcı:Karacehennem|Karacehennem]], @[[Kullanıcı:Prætor|Prætor]]. [[Kullanıcı:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #708090;font-size:105%;color:#708090&quot;&gt;'''Kadı'''&lt;/span&gt;]] [[Kullanıcı mesaj:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #003366;color:#003366;&quot;&gt;'''&lt;small&gt;Mesaj&lt;/small&gt;'''&lt;/span&gt;]] 19.52, 24 Kasım 2025 (UTC)
:{{destek}} Bir sorun görünmüyor. [[Kullanıcı:Karacehennem|Karacehennem]] ([[Kullanıcı mesaj:Karacehennem|mesaj]]) 18.04, 25 Kasım 2025 (UTC)
::@[[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satirdan kahraman]], 16 gündür bir itiraz gelmedi. Kapatabiliriz sanıyorum. [[Kullanıcı:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #708090;font-size:105%;color:#708090&quot;&gt;'''Kadı'''&lt;/span&gt;]] [[Kullanıcı mesaj:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #003366;color:#003366;&quot;&gt;'''&lt;small&gt;Mesaj&lt;/small&gt;'''&lt;/span&gt;]] 12.16, 10 Aralık 2025 (UTC)

{{Son}}

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19.45, 16 Ocak 2026 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 listesini kullanan ZI Jony@metawiki  --&gt;

== Evrensel Davranış Kuralları ve Uygulama Yönergelerinin Yıllık Değerlendirmesi ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Evrensel Davranış Kuralları (UCoC) ve Uygulama Yönergeleri için yıllık değerlendirme dönemi başlamıştır. Değişiklik önerilerinizi 9 Şubat 2026 tarihine kadar iletebilirsiniz. Bu, yıllık değerlendirme kapsamında atılacak adımlardan ilkidir. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Daha fazla bilgi almak ve Meta’daki UCoC sayfasında devam eden tartışmalara katılmak için basınız]].

[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Evrensel Davranış Kuralları Koordinasyon Komitesi]] (U4C), UCoC’nin adil ve tutarlı bir şekilde uygulanmasını sağlamaya adanmış küresel bir gruptur. Bu yıllık değerlendirme, U4C tarafından planlanmış ve yürütülmüştür. U4C hakkında daha fazla bilgi almak ve U4C'nin sorumlulukları için [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|U4C Tüzüğü’nü inceleyebilirsiniz]].

Lütfen bu bilgiyi, topluluğunuzdaki diğer üyelerle ve uygun gördüğünüz diğer kişilerle paylaşın.

— U4C ile iş birliği dahilinde, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|mesaj]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

21.02, 19 Ocak 2026 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 listesini kullanan Keegan (WMF)@metawiki  --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Kullanıcı:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Kullanıcı mesaj:MediaWiki message delivery|mesaj]]) 17.11, 3 Nisan 2026 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 listesini kullanan ZI Jony@metawiki  --&gt;

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Kullanıcı:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Kullanıcı mesaj:MediaWiki message delivery|mesaj]]) 00.58, 26 Nisan 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 listesini kullanan Codename Noreste@metawiki  --&gt;

== 2026 U4C seçiminde şimdi oy verin ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Oy kullanma hakkına sahip seçmenler, 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Evrensel Davranış Kuralları Koordinasyon Komitesi]] seçimlerine katılmaya davet ediyoruz. Uygunluk kontrolü, oy verme sürecine ilişkin bilgiler, aday bilgileri ve oy verme bağlantısı dâhil olmak üzere daha fazla bilgiye Meta’daki [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Seçim Bilgilendirme Sayfası]] üzerinden ulaşabilirsiniz. Oylama [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC] tarihinde sona erecektir.

Hesabınız uygunsa lütfen oy kullanın. Sonuçlar 14 Haziran 2026 tarihine kadar açıklanacaktır. -- U4C ile iş birliği içinde,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17.15, 27 Mayıs 2026 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 listesini kullanan Keegan (WMF)@metawiki  --&gt;

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|{{#ifeq:{{TALKSPACE}}|Kullanıcı mesaj|Mesaj|Tartışma}}]])&lt;/bdi&gt; 17.12, 23 Haziran 2026 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 listesini kullanan Codename Noreste@metawiki  --&gt;

== Wiki projenizin alt bilgi bölümüne Hukuk ve Güvenlik iletişim bağlantısının eklenmesi ==

&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Hukuk &amp; Güvenlik İletişim Noktaları'''

Merhaba topluluk üyeleri, Wikimedia Vakfı doğru yasal bilgilere erişimi sağlamak amacıyla vikinizin alt bilgi bölümünden bağlantı verilecek [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|tek bir hukuk ve güvenlik iletişim sayfası]] oluşturdu. Bu, yasal bir gerekliliktir. İngilizce, Almanca, İtalyanca, İspanyolca ve diğer dillerdeki vikilere bağlantıları zaten oluşturduk ve yakında sizin vikinize de entegre edeceğiz.[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Daha fazla bilgi için proje sayfasını inceleyin]] ve yorumlarınızı bu başlık altında veya [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|tartışma sayfasında]] paylaşın.

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13.31, 25 Haziran 2026 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 listesini kullanan Sannita (WMF)@metawiki  --&gt;

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12.25, 24 Temmuz 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 listesini kullanan DreamRimmer@metawiki  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Migration to Parsoid&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]&lt;/em&gt;

Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.

If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.

There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.

To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 16.31, 3 Ağustos 2026 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikisource&amp;oldid=28221043 listesini kullanan MSantos (WMF)@metawiki  --&gt;

== Tarih I ve Tarih II (1931): iki bölümün istinsahı hakkında iki soru ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

Merhaba. [[Dizin:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf]] ve
[[Dizin:Tarih II Ortazamanlar.pdf]] dizinlerinde iki bölümü istinsah etmek
istiyorum:

* '''Tarih I''', &quot;Beşer Tarihine Giriş&quot; — basılı s. 1-24 (dizin sayfa 34-57)
* '''Tarih II''', &quot;İslâm Tarihi&quot; — basılı s. 79-93 (dizin sayfa 101-115)

Metni taramayla sayfa sayfa karşılaştırarak düzelttim. 1931 imlasını
koruyorum (''sora'', ''evel'', ''tarihtenevel'' vb.). Basımın kendi dizgi
hatalarını düzeltmeyip {{sic}} ile işaretledim — örneğin s. 80'deki
&quot;Milâttaan&quot; ve s. 89'daki &quot;isiâmiyeti&quot; taramada gerçekten böyle basılmış.

Başlamadan önce iki hususu sormak istiyorum:

'''1.''' Tarih I'in basılı 1-11 sayfaları (dizin 34-44)
[[Kullanıcı:2004onuralp|2004onuralp]] tarafından zaten istinsah edilmiş; dizin
35-44 &quot;İstinsah edildi&quot; (seviye 3), dizin 34 ise &quot;Sorunlu&quot; (seviye 2). Kendi
metnimle karşılaştırdım, %99 örtüşüyor ve farklarda mevcut okuma daha isabetli.
'''Bu sayfalara dokunmayı düşünmüyorum'''; yalnız 12-24 arasını (dizin 45-57)
ekleyeceğim. Doğru yaklaşım bu mudur, yoksa örtüşen sayfalarda yapılması
beklenen başka bir şey var mı? Seviye 2'de duran dizin 34 için bir katkı
beklenip beklenmediğini de öğrenmek isterim.

'''2.''' Tarih II'nin basılı 84-93 sayfalarında (dizin 106-115) kalite seviyesi
1 (düzeltilmemiş ham OCR) olan metin var; büyük kısmı anonim IP katkısı, dizin
115 ise [[Kullanıcı:Tarih|Tarih]] tarafından girilmiş. Örnek olarak dizin
106'nın hâli: &quot;İ slamiyetten evel Arabista ncia intişar eden … muşrı&quot;klı&quot;k,,
ta b ı&quot; r e d er.&quot; Düzeltilmiş metni bunların üzerine yazmam uygun mudur, yoksa
izlenmesi gereken başka bir usul var mı? Düzenleme özetinde ne yaptığımı açıkça
belirtmeyi planlıyorum.

Ayrıca [[Dizin:Tarih II Ortazamanlar.pdf]] künyesinde ''Year=1930'' yazıyor;
kitabın künye sayfasındaki basım emri 28/11/1931 tarihli olduğu için bunu 1931
olarak düzeltmeyi düşünüyorum. İtirazı olan var mıdır?

Metin, kaynağıyla birlikte CC0 ile yayımladığım bir çalışmadan geliyor:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21956339
https://asayimusa19.github.io/tarih-ders-kitaplari-1931/duzeltilmis.html

Şimdiden teşekkür ederim. [[Kullanıcı:Asayimusa19|Asayimusa19]] ([[Kullanıcı mesaj:Asayimusa19|mesaj]]) 20.04, 15 Ağustos 2026 (UTC)

:@[[Kullanıcı:Asayimusa19|Asayimusa19]], burada yapacağımız tek şey &quot;istinsah (Yazma bir eseri el yazısıyla kopyalama.) Bu yüzden ana metinde ne görünüyorsa yazım yanlışları dâhil olduğu gibi geçiriyoruz. [[Yardım:İstinsah]], güzel bir başlangıç noktası olabilir. Çeşitli şablonlar vb. ihtiyacınız olacak ama bunları yanlış - eksik kullanmaktan çekinmeyin. Yardımcı olacağım. Metni olduğu gibi aktarmanız, beklediğimiz tek şey. 
:Seviye 1 ve 2 adlandırmaları sayfaların aslına uygun aktarılıp aktarılmadığını ifade ediyor. Birebir aynı aktarıldı ise sarı renkli istinsah edildi koyuyoruz ve bir başkasının kontrolünü bekliyor. İkinci kişi de ayniyle aktarıldığını gördü ise yeşil renkli istinsah edildi koyarak kontrol işlemini tamamlıyor.
:Bir yardıma ihtiyaç duyarsanız veya sorunuz olursa yeşillendirmekten çekinmeyin, şimdiden teşekkür ederim, emeğinize sağlık. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 12.42, 16 Ağustos 2026 (UTC)
::27 sayfa istinsah edildi, ikinci okuyucu aranıyor [[Kullanıcı:Asayimusa19|Asayimusa19]] ([[Kullanıcı mesaj:Asayimusa19|mesaj]]) 01.41, 18 Ağustos 2026 (UTC)</text>
      <sha1>29c3b9ugkbmwggrjber6gbwcaf5tlxk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174308</id>
      <parentid>174296</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T03:03:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tarih I ve Tarih II (1931): iki bölümün istinsahı hakkında iki soru */ Yanıt</comment>
      <origin>174308</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17556" sha1="3yyapuh9ra4jmty47h9t6f1ghr5jbv4" xml:space="preserve">{{/Başlık}}
&lt;!--Yeni başlıkları sayfanın en altına ekleyiniz--&gt;

== Geri döndürücü yönerge teklifi ==
{{TOC sağ}}

{{Başarılı
  |Destek=2
  |Karşı=0
  |Tarafsız=0
  |Yorum= Oylama sonucu kullanıcı grubu açılması talebi açılmıştır. --[[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 18.55, 14 Aralık 2025 (UTC)
  }}

[[Vikikaynak:Geri döndürme]] sayfasında yer alan yönergenin resmîleşmesi hususunda değerlendirmelerinize sunulur. Saygılarımla. [[Kullanıcı:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #708090;font-size:105%;color:#708090&quot;&gt;'''Kadı'''&lt;/span&gt;]] [[Kullanıcı mesaj:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #003366;color:#003366;&quot;&gt;'''&lt;small&gt;Mesaj&lt;/small&gt;'''&lt;/span&gt;]] 19.38, 24 Kasım 2025 (UTC)

:{{Destek}}. [[Kullanıcı:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #708090;font-size:105%;color:#708090&quot;&gt;'''Kadı'''&lt;/span&gt;]] [[Kullanıcı mesaj:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #003366;color:#003366;&quot;&gt;'''&lt;small&gt;Mesaj&lt;/small&gt;'''&lt;/span&gt;]] 19.38, 24 Kasım 2025 (UTC)
::Kullanıcı grubunun oluşturulması hususundaki tartışmada görüş bildirenlere ping: @[[Kullanıcı:Karacehennem|Karacehennem]], @[[Kullanıcı:Prætor|Prætor]]. [[Kullanıcı:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #708090;font-size:105%;color:#708090&quot;&gt;'''Kadı'''&lt;/span&gt;]] [[Kullanıcı mesaj:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #003366;color:#003366;&quot;&gt;'''&lt;small&gt;Mesaj&lt;/small&gt;'''&lt;/span&gt;]] 19.52, 24 Kasım 2025 (UTC)
:{{destek}} Bir sorun görünmüyor. [[Kullanıcı:Karacehennem|Karacehennem]] ([[Kullanıcı mesaj:Karacehennem|mesaj]]) 18.04, 25 Kasım 2025 (UTC)
::@[[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satirdan kahraman]], 16 gündür bir itiraz gelmedi. Kapatabiliriz sanıyorum. [[Kullanıcı:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #708090;font-size:105%;color:#708090&quot;&gt;'''Kadı'''&lt;/span&gt;]] [[Kullanıcı mesaj:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #003366;color:#003366;&quot;&gt;'''&lt;small&gt;Mesaj&lt;/small&gt;'''&lt;/span&gt;]] 12.16, 10 Aralık 2025 (UTC)

{{Son}}

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19.45, 16 Ocak 2026 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 listesini kullanan ZI Jony@metawiki  --&gt;

== Evrensel Davranış Kuralları ve Uygulama Yönergelerinin Yıllık Değerlendirmesi ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Evrensel Davranış Kuralları (UCoC) ve Uygulama Yönergeleri için yıllık değerlendirme dönemi başlamıştır. Değişiklik önerilerinizi 9 Şubat 2026 tarihine kadar iletebilirsiniz. Bu, yıllık değerlendirme kapsamında atılacak adımlardan ilkidir. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Daha fazla bilgi almak ve Meta’daki UCoC sayfasında devam eden tartışmalara katılmak için basınız]].

[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Evrensel Davranış Kuralları Koordinasyon Komitesi]] (U4C), UCoC’nin adil ve tutarlı bir şekilde uygulanmasını sağlamaya adanmış küresel bir gruptur. Bu yıllık değerlendirme, U4C tarafından planlanmış ve yürütülmüştür. U4C hakkında daha fazla bilgi almak ve U4C'nin sorumlulukları için [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|U4C Tüzüğü’nü inceleyebilirsiniz]].

Lütfen bu bilgiyi, topluluğunuzdaki diğer üyelerle ve uygun gördüğünüz diğer kişilerle paylaşın.

— U4C ile iş birliği dahilinde, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|mesaj]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

21.02, 19 Ocak 2026 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 listesini kullanan Keegan (WMF)@metawiki  --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Kullanıcı:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Kullanıcı mesaj:MediaWiki message delivery|mesaj]]) 17.11, 3 Nisan 2026 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 listesini kullanan ZI Jony@metawiki  --&gt;

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Kullanıcı:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Kullanıcı mesaj:MediaWiki message delivery|mesaj]]) 00.58, 26 Nisan 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 listesini kullanan Codename Noreste@metawiki  --&gt;

== 2026 U4C seçiminde şimdi oy verin ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Oy kullanma hakkına sahip seçmenler, 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Evrensel Davranış Kuralları Koordinasyon Komitesi]] seçimlerine katılmaya davet ediyoruz. Uygunluk kontrolü, oy verme sürecine ilişkin bilgiler, aday bilgileri ve oy verme bağlantısı dâhil olmak üzere daha fazla bilgiye Meta’daki [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Seçim Bilgilendirme Sayfası]] üzerinden ulaşabilirsiniz. Oylama [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC] tarihinde sona erecektir.

Hesabınız uygunsa lütfen oy kullanın. Sonuçlar 14 Haziran 2026 tarihine kadar açıklanacaktır. -- U4C ile iş birliği içinde,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17.15, 27 Mayıs 2026 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 listesini kullanan Keegan (WMF)@metawiki  --&gt;

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|{{#ifeq:{{TALKSPACE}}|Kullanıcı mesaj|Mesaj|Tartışma}}]])&lt;/bdi&gt; 17.12, 23 Haziran 2026 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 listesini kullanan Codename Noreste@metawiki  --&gt;

== Wiki projenizin alt bilgi bölümüne Hukuk ve Güvenlik iletişim bağlantısının eklenmesi ==

&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Hukuk &amp; Güvenlik İletişim Noktaları'''

Merhaba topluluk üyeleri, Wikimedia Vakfı doğru yasal bilgilere erişimi sağlamak amacıyla vikinizin alt bilgi bölümünden bağlantı verilecek [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|tek bir hukuk ve güvenlik iletişim sayfası]] oluşturdu. Bu, yasal bir gerekliliktir. İngilizce, Almanca, İtalyanca, İspanyolca ve diğer dillerdeki vikilere bağlantıları zaten oluşturduk ve yakında sizin vikinize de entegre edeceğiz.[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Daha fazla bilgi için proje sayfasını inceleyin]] ve yorumlarınızı bu başlık altında veya [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|tartışma sayfasında]] paylaşın.

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13.31, 25 Haziran 2026 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 listesini kullanan Sannita (WMF)@metawiki  --&gt;

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12.25, 24 Temmuz 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 listesini kullanan DreamRimmer@metawiki  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Migration to Parsoid&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]&lt;/em&gt;

Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.

If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.

There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.

To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 16.31, 3 Ağustos 2026 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikisource&amp;oldid=28221043 listesini kullanan MSantos (WMF)@metawiki  --&gt;

== Tarih I ve Tarih II (1931): iki bölümün istinsahı hakkında iki soru ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

Merhaba. [[Dizin:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf]] ve
[[Dizin:Tarih II Ortazamanlar.pdf]] dizinlerinde iki bölümü istinsah etmek
istiyorum:

* '''Tarih I''', &quot;Beşer Tarihine Giriş&quot; — basılı s. 1-24 (dizin sayfa 34-57)
* '''Tarih II''', &quot;İslâm Tarihi&quot; — basılı s. 79-93 (dizin sayfa 101-115)

Metni taramayla sayfa sayfa karşılaştırarak düzelttim. 1931 imlasını
koruyorum (''sora'', ''evel'', ''tarihtenevel'' vb.). Basımın kendi dizgi
hatalarını düzeltmeyip {{sic}} ile işaretledim — örneğin s. 80'deki
&quot;Milâttaan&quot; ve s. 89'daki &quot;isiâmiyeti&quot; taramada gerçekten böyle basılmış.

Başlamadan önce iki hususu sormak istiyorum:

'''1.''' Tarih I'in basılı 1-11 sayfaları (dizin 34-44)
[[Kullanıcı:2004onuralp|2004onuralp]] tarafından zaten istinsah edilmiş; dizin
35-44 &quot;İstinsah edildi&quot; (seviye 3), dizin 34 ise &quot;Sorunlu&quot; (seviye 2). Kendi
metnimle karşılaştırdım, %99 örtüşüyor ve farklarda mevcut okuma daha isabetli.
'''Bu sayfalara dokunmayı düşünmüyorum'''; yalnız 12-24 arasını (dizin 45-57)
ekleyeceğim. Doğru yaklaşım bu mudur, yoksa örtüşen sayfalarda yapılması
beklenen başka bir şey var mı? Seviye 2'de duran dizin 34 için bir katkı
beklenip beklenmediğini de öğrenmek isterim.

'''2.''' Tarih II'nin basılı 84-93 sayfalarında (dizin 106-115) kalite seviyesi
1 (düzeltilmemiş ham OCR) olan metin var; büyük kısmı anonim IP katkısı, dizin
115 ise [[Kullanıcı:Tarih|Tarih]] tarafından girilmiş. Örnek olarak dizin
106'nın hâli: &quot;İ slamiyetten evel Arabista ncia intişar eden … muşrı&quot;klı&quot;k,,
ta b ı&quot; r e d er.&quot; Düzeltilmiş metni bunların üzerine yazmam uygun mudur, yoksa
izlenmesi gereken başka bir usul var mı? Düzenleme özetinde ne yaptığımı açıkça
belirtmeyi planlıyorum.

Ayrıca [[Dizin:Tarih II Ortazamanlar.pdf]] künyesinde ''Year=1930'' yazıyor;
kitabın künye sayfasındaki basım emri 28/11/1931 tarihli olduğu için bunu 1931
olarak düzeltmeyi düşünüyorum. İtirazı olan var mıdır?

Metin, kaynağıyla birlikte CC0 ile yayımladığım bir çalışmadan geliyor:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21956339
https://asayimusa19.github.io/tarih-ders-kitaplari-1931/duzeltilmis.html

Şimdiden teşekkür ederim. [[Kullanıcı:Asayimusa19|Asayimusa19]] ([[Kullanıcı mesaj:Asayimusa19|mesaj]]) 20.04, 15 Ağustos 2026 (UTC)

:@[[Kullanıcı:Asayimusa19|Asayimusa19]], burada yapacağımız tek şey &quot;istinsah (Yazma bir eseri el yazısıyla kopyalama.) Bu yüzden ana metinde ne görünüyorsa yazım yanlışları dâhil olduğu gibi geçiriyoruz. [[Yardım:İstinsah]], güzel bir başlangıç noktası olabilir. Çeşitli şablonlar vb. ihtiyacınız olacak ama bunları yanlış - eksik kullanmaktan çekinmeyin. Yardımcı olacağım. Metni olduğu gibi aktarmanız, beklediğimiz tek şey. 
:Seviye 1 ve 2 adlandırmaları sayfaların aslına uygun aktarılıp aktarılmadığını ifade ediyor. Birebir aynı aktarıldı ise sarı renkli istinsah edildi koyuyoruz ve bir başkasının kontrolünü bekliyor. İkinci kişi de ayniyle aktarıldığını gördü ise yeşil renkli istinsah edildi koyarak kontrol işlemini tamamlıyor.
:Bir yardıma ihtiyaç duyarsanız veya sorunuz olursa yeşillendirmekten çekinmeyin, şimdiden teşekkür ederim, emeğinize sağlık. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 12.42, 16 Ağustos 2026 (UTC)
::27 sayfa istinsah edildi, ikinci okuyucu aranıyor [[Kullanıcı:Asayimusa19|Asayimusa19]] ([[Kullanıcı mesaj:Asayimusa19|mesaj]]) 01.41, 18 Ağustos 2026 (UTC)
::38 sayfa istinsah edildi, ikinci okuyucu aranıyor [[Kullanıcı:Asayimusa19|Asayimusa19]] ([[Kullanıcı mesaj:Asayimusa19|mesaj]]) 03.03, 18 Ağustos 2026 (UTC)</text>
      <sha1>3yyapuh9ra4jmty47h9t6f1ghr5jbv4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174311</id>
      <parentid>174308</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T03:14:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tarih I ve Tarih II (1931) */ kendi iletime dizin bağlantıları ve aralıklar eklendi</comment>
      <origin>174311</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17858" sha1="nxofwn3b22j6n76q2t6rl7geid53llk" xml:space="preserve">{{/Başlık}}
&lt;!--Yeni başlıkları sayfanın en altına ekleyiniz--&gt;

== Geri döndürücü yönerge teklifi ==
{{TOC sağ}}

{{Başarılı
  |Destek=2
  |Karşı=0
  |Tarafsız=0
  |Yorum= Oylama sonucu kullanıcı grubu açılması talebi açılmıştır. --[[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 18.55, 14 Aralık 2025 (UTC)
  }}

[[Vikikaynak:Geri döndürme]] sayfasında yer alan yönergenin resmîleşmesi hususunda değerlendirmelerinize sunulur. Saygılarımla. [[Kullanıcı:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #708090;font-size:105%;color:#708090&quot;&gt;'''Kadı'''&lt;/span&gt;]] [[Kullanıcı mesaj:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #003366;color:#003366;&quot;&gt;'''&lt;small&gt;Mesaj&lt;/small&gt;'''&lt;/span&gt;]] 19.38, 24 Kasım 2025 (UTC)

:{{Destek}}. [[Kullanıcı:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #708090;font-size:105%;color:#708090&quot;&gt;'''Kadı'''&lt;/span&gt;]] [[Kullanıcı mesaj:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #003366;color:#003366;&quot;&gt;'''&lt;small&gt;Mesaj&lt;/small&gt;'''&lt;/span&gt;]] 19.38, 24 Kasım 2025 (UTC)
::Kullanıcı grubunun oluşturulması hususundaki tartışmada görüş bildirenlere ping: @[[Kullanıcı:Karacehennem|Karacehennem]], @[[Kullanıcı:Prætor|Prætor]]. [[Kullanıcı:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #708090;font-size:105%;color:#708090&quot;&gt;'''Kadı'''&lt;/span&gt;]] [[Kullanıcı mesaj:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #003366;color:#003366;&quot;&gt;'''&lt;small&gt;Mesaj&lt;/small&gt;'''&lt;/span&gt;]] 19.52, 24 Kasım 2025 (UTC)
:{{destek}} Bir sorun görünmüyor. [[Kullanıcı:Karacehennem|Karacehennem]] ([[Kullanıcı mesaj:Karacehennem|mesaj]]) 18.04, 25 Kasım 2025 (UTC)
::@[[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satirdan kahraman]], 16 gündür bir itiraz gelmedi. Kapatabiliriz sanıyorum. [[Kullanıcı:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #708090;font-size:105%;color:#708090&quot;&gt;'''Kadı'''&lt;/span&gt;]] [[Kullanıcı mesaj:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #003366;color:#003366;&quot;&gt;'''&lt;small&gt;Mesaj&lt;/small&gt;'''&lt;/span&gt;]] 12.16, 10 Aralık 2025 (UTC)

{{Son}}

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19.45, 16 Ocak 2026 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 listesini kullanan ZI Jony@metawiki  --&gt;

== Evrensel Davranış Kuralları ve Uygulama Yönergelerinin Yıllık Değerlendirmesi ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Evrensel Davranış Kuralları (UCoC) ve Uygulama Yönergeleri için yıllık değerlendirme dönemi başlamıştır. Değişiklik önerilerinizi 9 Şubat 2026 tarihine kadar iletebilirsiniz. Bu, yıllık değerlendirme kapsamında atılacak adımlardan ilkidir. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Daha fazla bilgi almak ve Meta’daki UCoC sayfasında devam eden tartışmalara katılmak için basınız]].

[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Evrensel Davranış Kuralları Koordinasyon Komitesi]] (U4C), UCoC’nin adil ve tutarlı bir şekilde uygulanmasını sağlamaya adanmış küresel bir gruptur. Bu yıllık değerlendirme, U4C tarafından planlanmış ve yürütülmüştür. U4C hakkında daha fazla bilgi almak ve U4C'nin sorumlulukları için [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|U4C Tüzüğü’nü inceleyebilirsiniz]].

Lütfen bu bilgiyi, topluluğunuzdaki diğer üyelerle ve uygun gördüğünüz diğer kişilerle paylaşın.

— U4C ile iş birliği dahilinde, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|mesaj]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

21.02, 19 Ocak 2026 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 listesini kullanan Keegan (WMF)@metawiki  --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Kullanıcı:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Kullanıcı mesaj:MediaWiki message delivery|mesaj]]) 17.11, 3 Nisan 2026 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 listesini kullanan ZI Jony@metawiki  --&gt;

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Kullanıcı:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Kullanıcı mesaj:MediaWiki message delivery|mesaj]]) 00.58, 26 Nisan 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 listesini kullanan Codename Noreste@metawiki  --&gt;

== 2026 U4C seçiminde şimdi oy verin ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Oy kullanma hakkına sahip seçmenler, 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Evrensel Davranış Kuralları Koordinasyon Komitesi]] seçimlerine katılmaya davet ediyoruz. Uygunluk kontrolü, oy verme sürecine ilişkin bilgiler, aday bilgileri ve oy verme bağlantısı dâhil olmak üzere daha fazla bilgiye Meta’daki [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Seçim Bilgilendirme Sayfası]] üzerinden ulaşabilirsiniz. Oylama [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC] tarihinde sona erecektir.

Hesabınız uygunsa lütfen oy kullanın. Sonuçlar 14 Haziran 2026 tarihine kadar açıklanacaktır. -- U4C ile iş birliği içinde,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17.15, 27 Mayıs 2026 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 listesini kullanan Keegan (WMF)@metawiki  --&gt;

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|{{#ifeq:{{TALKSPACE}}|Kullanıcı mesaj|Mesaj|Tartışma}}]])&lt;/bdi&gt; 17.12, 23 Haziran 2026 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 listesini kullanan Codename Noreste@metawiki  --&gt;

== Wiki projenizin alt bilgi bölümüne Hukuk ve Güvenlik iletişim bağlantısının eklenmesi ==

&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Hukuk &amp; Güvenlik İletişim Noktaları'''

Merhaba topluluk üyeleri, Wikimedia Vakfı doğru yasal bilgilere erişimi sağlamak amacıyla vikinizin alt bilgi bölümünden bağlantı verilecek [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|tek bir hukuk ve güvenlik iletişim sayfası]] oluşturdu. Bu, yasal bir gerekliliktir. İngilizce, Almanca, İtalyanca, İspanyolca ve diğer dillerdeki vikilere bağlantıları zaten oluşturduk ve yakında sizin vikinize de entegre edeceğiz.[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Daha fazla bilgi için proje sayfasını inceleyin]] ve yorumlarınızı bu başlık altında veya [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|tartışma sayfasında]] paylaşın.

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13.31, 25 Haziran 2026 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 listesini kullanan Sannita (WMF)@metawiki  --&gt;

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12.25, 24 Temmuz 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 listesini kullanan DreamRimmer@metawiki  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Migration to Parsoid&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]&lt;/em&gt;

Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.

If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.

There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.

To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 16.31, 3 Ağustos 2026 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikisource&amp;oldid=28221043 listesini kullanan MSantos (WMF)@metawiki  --&gt;

== Tarih I ve Tarih II (1931): iki bölümün istinsahı hakkında iki soru ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

Merhaba. [[Dizin:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf]] ve
[[Dizin:Tarih II Ortazamanlar.pdf]] dizinlerinde iki bölümü istinsah etmek
istiyorum:

* '''Tarih I''', &quot;Beşer Tarihine Giriş&quot; — basılı s. 1-24 (dizin sayfa 34-57)
* '''Tarih II''', &quot;İslâm Tarihi&quot; — basılı s. 79-93 (dizin sayfa 101-115)

Metni taramayla sayfa sayfa karşılaştırarak düzelttim. 1931 imlasını
koruyorum (''sora'', ''evel'', ''tarihtenevel'' vb.). Basımın kendi dizgi
hatalarını düzeltmeyip {{sic}} ile işaretledim — örneğin s. 80'deki
&quot;Milâttaan&quot; ve s. 89'daki &quot;isiâmiyeti&quot; taramada gerçekten böyle basılmış.

Başlamadan önce iki hususu sormak istiyorum:

'''1.''' Tarih I'in basılı 1-11 sayfaları (dizin 34-44)
[[Kullanıcı:2004onuralp|2004onuralp]] tarafından zaten istinsah edilmiş; dizin
35-44 &quot;İstinsah edildi&quot; (seviye 3), dizin 34 ise &quot;Sorunlu&quot; (seviye 2). Kendi
metnimle karşılaştırdım, %99 örtüşüyor ve farklarda mevcut okuma daha isabetli.
'''Bu sayfalara dokunmayı düşünmüyorum'''; yalnız 12-24 arasını (dizin 45-57)
ekleyeceğim. Doğru yaklaşım bu mudur, yoksa örtüşen sayfalarda yapılması
beklenen başka bir şey var mı? Seviye 2'de duran dizin 34 için bir katkı
beklenip beklenmediğini de öğrenmek isterim.

'''2.''' Tarih II'nin basılı 84-93 sayfalarında (dizin 106-115) kalite seviyesi
1 (düzeltilmemiş ham OCR) olan metin var; büyük kısmı anonim IP katkısı, dizin
115 ise [[Kullanıcı:Tarih|Tarih]] tarafından girilmiş. Örnek olarak dizin
106'nın hâli: &quot;İ slamiyetten evel Arabista ncia intişar eden … muşrı&quot;klı&quot;k,,
ta b ı&quot; r e d er.&quot; Düzeltilmiş metni bunların üzerine yazmam uygun mudur, yoksa
izlenmesi gereken başka bir usul var mı? Düzenleme özetinde ne yaptığımı açıkça
belirtmeyi planlıyorum.

Ayrıca [[Dizin:Tarih II Ortazamanlar.pdf]] künyesinde ''Year=1930'' yazıyor;
kitabın künye sayfasındaki basım emri 28/11/1931 tarihli olduğu için bunu 1931
olarak düzeltmeyi düşünüyorum. İtirazı olan var mıdır?

Metin, kaynağıyla birlikte CC0 ile yayımladığım bir çalışmadan geliyor:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21956339
https://asayimusa19.github.io/tarih-ders-kitaplari-1931/duzeltilmis.html

Şimdiden teşekkür ederim. [[Kullanıcı:Asayimusa19|Asayimusa19]] ([[Kullanıcı mesaj:Asayimusa19|mesaj]]) 20.04, 15 Ağustos 2026 (UTC)

:@[[Kullanıcı:Asayimusa19|Asayimusa19]], burada yapacağımız tek şey &quot;istinsah (Yazma bir eseri el yazısıyla kopyalama.) Bu yüzden ana metinde ne görünüyorsa yazım yanlışları dâhil olduğu gibi geçiriyoruz. [[Yardım:İstinsah]], güzel bir başlangıç noktası olabilir. Çeşitli şablonlar vb. ihtiyacınız olacak ama bunları yanlış - eksik kullanmaktan çekinmeyin. Yardımcı olacağım. Metni olduğu gibi aktarmanız, beklediğimiz tek şey. 
:Seviye 1 ve 2 adlandırmaları sayfaların aslına uygun aktarılıp aktarılmadığını ifade ediyor. Birebir aynı aktarıldı ise sarı renkli istinsah edildi koyuyoruz ve bir başkasının kontrolünü bekliyor. İkinci kişi de ayniyle aktarıldığını gördü ise yeşil renkli istinsah edildi koyarak kontrol işlemini tamamlıyor.
:Bir yardıma ihtiyaç duyarsanız veya sorunuz olursa yeşillendirmekten çekinmeyin, şimdiden teşekkür ederim, emeğinize sağlık. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 12.42, 16 Ağustos 2026 (UTC)
::27 sayfa istinsah edildi, ikinci okuyucu aranıyor [[Kullanıcı:Asayimusa19|Asayimusa19]] ([[Kullanıcı mesaj:Asayimusa19|mesaj]]) 01.41, 18 Ağustos 2026 (UTC)
::38 sayfa istinsah edildi, ikinci okuyucu aranıyor:
::* [[Dizin:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf]] — &quot;Beşer Tarihine Giriş&quot;, basılı s. 1-24 (dizin 34-57)
::* [[Dizin:Tarih II Ortazamanlar.pdf]] — &quot;İslâm Tarihi&quot;, basılı s. 79-93 (dizin 101-115)
::Her iki dizinin ''Sayfalar'' alanına da istinsah edilen aralık işlendi. [[Kullanıcı:Asayimusa19|Asayimusa19]] ([[Kullanıcı mesaj:Asayimusa19|mesaj]]) 03.03, 18 Ağustos 2026 (UTC)</text>
      <sha1>nxofwn3b22j6n76q2t6rl7geid53llk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174312</id>
      <parentid>174311</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T03:16:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tarih I ve Tarih II (1931) */ düzeltme: 1-11. sayfaların istinsahı Kibele'ye ait; ayrıca o sayfalara dokunmayacağımı yazmıştım, sonradan 55 düzeltme yaptım — gerekçesiyle</comment>
      <origin>174312</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19609" sha1="flwvttirk0wq0slue2l7hcgwbkh9hw7" xml:space="preserve">{{/Başlık}}
&lt;!--Yeni başlıkları sayfanın en altına ekleyiniz--&gt;

== Geri döndürücü yönerge teklifi ==
{{TOC sağ}}

{{Başarılı
  |Destek=2
  |Karşı=0
  |Tarafsız=0
  |Yorum= Oylama sonucu kullanıcı grubu açılması talebi açılmıştır. --[[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 18.55, 14 Aralık 2025 (UTC)
  }}

[[Vikikaynak:Geri döndürme]] sayfasında yer alan yönergenin resmîleşmesi hususunda değerlendirmelerinize sunulur. Saygılarımla. [[Kullanıcı:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #708090;font-size:105%;color:#708090&quot;&gt;'''Kadı'''&lt;/span&gt;]] [[Kullanıcı mesaj:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #003366;color:#003366;&quot;&gt;'''&lt;small&gt;Mesaj&lt;/small&gt;'''&lt;/span&gt;]] 19.38, 24 Kasım 2025 (UTC)

:{{Destek}}. [[Kullanıcı:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #708090;font-size:105%;color:#708090&quot;&gt;'''Kadı'''&lt;/span&gt;]] [[Kullanıcı mesaj:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #003366;color:#003366;&quot;&gt;'''&lt;small&gt;Mesaj&lt;/small&gt;'''&lt;/span&gt;]] 19.38, 24 Kasım 2025 (UTC)
::Kullanıcı grubunun oluşturulması hususundaki tartışmada görüş bildirenlere ping: @[[Kullanıcı:Karacehennem|Karacehennem]], @[[Kullanıcı:Prætor|Prætor]]. [[Kullanıcı:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #708090;font-size:105%;color:#708090&quot;&gt;'''Kadı'''&lt;/span&gt;]] [[Kullanıcı mesaj:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #003366;color:#003366;&quot;&gt;'''&lt;small&gt;Mesaj&lt;/small&gt;'''&lt;/span&gt;]] 19.52, 24 Kasım 2025 (UTC)
:{{destek}} Bir sorun görünmüyor. [[Kullanıcı:Karacehennem|Karacehennem]] ([[Kullanıcı mesaj:Karacehennem|mesaj]]) 18.04, 25 Kasım 2025 (UTC)
::@[[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satirdan kahraman]], 16 gündür bir itiraz gelmedi. Kapatabiliriz sanıyorum. [[Kullanıcı:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #708090;font-size:105%;color:#708090&quot;&gt;'''Kadı'''&lt;/span&gt;]] [[Kullanıcı mesaj:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #003366;color:#003366;&quot;&gt;'''&lt;small&gt;Mesaj&lt;/small&gt;'''&lt;/span&gt;]] 12.16, 10 Aralık 2025 (UTC)

{{Son}}

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19.45, 16 Ocak 2026 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 listesini kullanan ZI Jony@metawiki  --&gt;

== Evrensel Davranış Kuralları ve Uygulama Yönergelerinin Yıllık Değerlendirmesi ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Evrensel Davranış Kuralları (UCoC) ve Uygulama Yönergeleri için yıllık değerlendirme dönemi başlamıştır. Değişiklik önerilerinizi 9 Şubat 2026 tarihine kadar iletebilirsiniz. Bu, yıllık değerlendirme kapsamında atılacak adımlardan ilkidir. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Daha fazla bilgi almak ve Meta’daki UCoC sayfasında devam eden tartışmalara katılmak için basınız]].

[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Evrensel Davranış Kuralları Koordinasyon Komitesi]] (U4C), UCoC’nin adil ve tutarlı bir şekilde uygulanmasını sağlamaya adanmış küresel bir gruptur. Bu yıllık değerlendirme, U4C tarafından planlanmış ve yürütülmüştür. U4C hakkında daha fazla bilgi almak ve U4C'nin sorumlulukları için [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|U4C Tüzüğü’nü inceleyebilirsiniz]].

Lütfen bu bilgiyi, topluluğunuzdaki diğer üyelerle ve uygun gördüğünüz diğer kişilerle paylaşın.

— U4C ile iş birliği dahilinde, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|mesaj]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

21.02, 19 Ocak 2026 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 listesini kullanan Keegan (WMF)@metawiki  --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Kullanıcı:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Kullanıcı mesaj:MediaWiki message delivery|mesaj]]) 17.11, 3 Nisan 2026 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 listesini kullanan ZI Jony@metawiki  --&gt;

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Kullanıcı:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Kullanıcı mesaj:MediaWiki message delivery|mesaj]]) 00.58, 26 Nisan 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 listesini kullanan Codename Noreste@metawiki  --&gt;

== 2026 U4C seçiminde şimdi oy verin ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Oy kullanma hakkına sahip seçmenler, 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Evrensel Davranış Kuralları Koordinasyon Komitesi]] seçimlerine katılmaya davet ediyoruz. Uygunluk kontrolü, oy verme sürecine ilişkin bilgiler, aday bilgileri ve oy verme bağlantısı dâhil olmak üzere daha fazla bilgiye Meta’daki [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Seçim Bilgilendirme Sayfası]] üzerinden ulaşabilirsiniz. Oylama [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC] tarihinde sona erecektir.

Hesabınız uygunsa lütfen oy kullanın. Sonuçlar 14 Haziran 2026 tarihine kadar açıklanacaktır. -- U4C ile iş birliği içinde,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17.15, 27 Mayıs 2026 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 listesini kullanan Keegan (WMF)@metawiki  --&gt;

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|{{#ifeq:{{TALKSPACE}}|Kullanıcı mesaj|Mesaj|Tartışma}}]])&lt;/bdi&gt; 17.12, 23 Haziran 2026 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 listesini kullanan Codename Noreste@metawiki  --&gt;

== Wiki projenizin alt bilgi bölümüne Hukuk ve Güvenlik iletişim bağlantısının eklenmesi ==

&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Hukuk &amp; Güvenlik İletişim Noktaları'''

Merhaba topluluk üyeleri, Wikimedia Vakfı doğru yasal bilgilere erişimi sağlamak amacıyla vikinizin alt bilgi bölümünden bağlantı verilecek [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|tek bir hukuk ve güvenlik iletişim sayfası]] oluşturdu. Bu, yasal bir gerekliliktir. İngilizce, Almanca, İtalyanca, İspanyolca ve diğer dillerdeki vikilere bağlantıları zaten oluşturduk ve yakında sizin vikinize de entegre edeceğiz.[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Daha fazla bilgi için proje sayfasını inceleyin]] ve yorumlarınızı bu başlık altında veya [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|tartışma sayfasında]] paylaşın.

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13.31, 25 Haziran 2026 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 listesini kullanan Sannita (WMF)@metawiki  --&gt;

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12.25, 24 Temmuz 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 listesini kullanan DreamRimmer@metawiki  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Migration to Parsoid&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]&lt;/em&gt;

Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.

If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.

There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.

To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 16.31, 3 Ağustos 2026 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikisource&amp;oldid=28221043 listesini kullanan MSantos (WMF)@metawiki  --&gt;

== Tarih I ve Tarih II (1931): iki bölümün istinsahı hakkında iki soru ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

Merhaba. [[Dizin:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf]] ve
[[Dizin:Tarih II Ortazamanlar.pdf]] dizinlerinde iki bölümü istinsah etmek
istiyorum:

* '''Tarih I''', &quot;Beşer Tarihine Giriş&quot; — basılı s. 1-24 (dizin sayfa 34-57)
* '''Tarih II''', &quot;İslâm Tarihi&quot; — basılı s. 79-93 (dizin sayfa 101-115)

Metni taramayla sayfa sayfa karşılaştırarak düzelttim. 1931 imlasını
koruyorum (''sora'', ''evel'', ''tarihtenevel'' vb.). Basımın kendi dizgi
hatalarını düzeltmeyip {{sic}} ile işaretledim — örneğin s. 80'deki
&quot;Milâttaan&quot; ve s. 89'daki &quot;isiâmiyeti&quot; taramada gerçekten böyle basılmış.

Başlamadan önce iki hususu sormak istiyorum:

'''1.''' Tarih I'in basılı 1-11 sayfaları (dizin 34-44)
[[Kullanıcı:2004onuralp|2004onuralp]] tarafından zaten istinsah edilmiş; dizin
35-44 &quot;İstinsah edildi&quot; (seviye 3), dizin 34 ise &quot;Sorunlu&quot; (seviye 2). Kendi
metnimle karşılaştırdım, %99 örtüşüyor ve farklarda mevcut okuma daha isabetli.
'''Bu sayfalara dokunmayı düşünmüyorum'''; yalnız 12-24 arasını (dizin 45-57)
ekleyeceğim. Doğru yaklaşım bu mudur, yoksa örtüşen sayfalarda yapılması
beklenen başka bir şey var mı? Seviye 2'de duran dizin 34 için bir katkı
beklenip beklenmediğini de öğrenmek isterim.

'''2.''' Tarih II'nin basılı 84-93 sayfalarında (dizin 106-115) kalite seviyesi
1 (düzeltilmemiş ham OCR) olan metin var; büyük kısmı anonim IP katkısı, dizin
115 ise [[Kullanıcı:Tarih|Tarih]] tarafından girilmiş. Örnek olarak dizin
106'nın hâli: &quot;İ slamiyetten evel Arabista ncia intişar eden … muşrı&quot;klı&quot;k,,
ta b ı&quot; r e d er.&quot; Düzeltilmiş metni bunların üzerine yazmam uygun mudur, yoksa
izlenmesi gereken başka bir usul var mı? Düzenleme özetinde ne yaptığımı açıkça
belirtmeyi planlıyorum.

Ayrıca [[Dizin:Tarih II Ortazamanlar.pdf]] künyesinde ''Year=1930'' yazıyor;
kitabın künye sayfasındaki basım emri 28/11/1931 tarihli olduğu için bunu 1931
olarak düzeltmeyi düşünüyorum. İtirazı olan var mıdır?

Metin, kaynağıyla birlikte CC0 ile yayımladığım bir çalışmadan geliyor:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21956339
https://asayimusa19.github.io/tarih-ders-kitaplari-1931/duzeltilmis.html

Şimdiden teşekkür ederim. [[Kullanıcı:Asayimusa19|Asayimusa19]] ([[Kullanıcı mesaj:Asayimusa19|mesaj]]) 20.04, 15 Ağustos 2026 (UTC)

:@[[Kullanıcı:Asayimusa19|Asayimusa19]], burada yapacağımız tek şey &quot;istinsah (Yazma bir eseri el yazısıyla kopyalama.) Bu yüzden ana metinde ne görünüyorsa yazım yanlışları dâhil olduğu gibi geçiriyoruz. [[Yardım:İstinsah]], güzel bir başlangıç noktası olabilir. Çeşitli şablonlar vb. ihtiyacınız olacak ama bunları yanlış - eksik kullanmaktan çekinmeyin. Yardımcı olacağım. Metni olduğu gibi aktarmanız, beklediğimiz tek şey. 
:Seviye 1 ve 2 adlandırmaları sayfaların aslına uygun aktarılıp aktarılmadığını ifade ediyor. Birebir aynı aktarıldı ise sarı renkli istinsah edildi koyuyoruz ve bir başkasının kontrolünü bekliyor. İkinci kişi de ayniyle aktarıldığını gördü ise yeşil renkli istinsah edildi koyarak kontrol işlemini tamamlıyor.
:Bir yardıma ihtiyaç duyarsanız veya sorunuz olursa yeşillendirmekten çekinmeyin, şimdiden teşekkür ederim, emeğinize sağlık. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 12.42, 16 Ağustos 2026 (UTC)
::27 sayfa istinsah edildi, ikinci okuyucu aranıyor [[Kullanıcı:Asayimusa19|Asayimusa19]] ([[Kullanıcı mesaj:Asayimusa19|mesaj]]) 01.41, 18 Ağustos 2026 (UTC)
::38 sayfa istinsah edildi, ikinci okuyucu aranıyor:
::* [[Dizin:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf]] — &quot;Beşer Tarihine Giriş&quot;, basılı s. 1-24 (dizin 34-57)
::* [[Dizin:Tarih II Ortazamanlar.pdf]] — &quot;İslâm Tarihi&quot;, basılı s. 79-93 (dizin 101-115)
::Her iki dizinin ''Sayfalar'' alanına da istinsah edilen aralık işlendi. [[Kullanıcı:Asayimusa19|Asayimusa19]] ([[Kullanıcı mesaj:Asayimusa19|mesaj]]) 03.03, 18 Ağustos 2026 (UTC)

::'''Düzeltme.''' Yukarıdaki ilk iletimde iki yanlışım oldu, kayda geçsin.

::'''1.''' Tarih I'in basılı 1-11. sayfalarını [[Kullanıcı:2004onuralp|2004onuralp]]'in istinsah ettiğini yazmışım; aslında [[Kullanıcı:Kibele|Kibele]]'nin (2021). 2004onuralp 2025'te yalnız sayfa taşıması yapmış. Emeği yanlış kişiye atfettiğim için özür dilerim.

::'''2.''' Aynı iletide &quot;%99 örtüşüyor, farklarda mevcut okuma daha isabetli, bu sayfalara dokunmayı düşünmüyorum&quot; demiştim. O ölçüm kendi metnimin ''düzeltilmemiş'' hâline dayanıyormuş. Metni taramayla yeniden karşılaştırınca 46 gerçek fark çıktı ve çoğunda mevcut okuma isabetli değildi: 26 kelimede şapka eksikti (''tabii/tabiî'', ''mahlük/mahlûk'', ''hicri/hicrî''), 12 yerde de kelime farkı vardı (''HAYA'TIN'', ''tarihle/tarihte'', ''50 bin/50,000''). Dolayısıyla dediğimin tersini yapıp 55 düzeltme uyguladım; dizin 34'ü de Sorunlu'dan İstinsah'a aldım.

::Sayfaların tamamını kendi metnimle '''değiştirmedim''': yalnız kelimeleri düzelttim, Kibele'nin biçimlendirmesini ve sayfa sonu tirelerini olduğu gibi bıraktım — onlar hata değil, ayrı bir teamül. Basımda gerçekten aralıklı dizilmiş ''4 - 40'' ve ''14 - 140'' gibi yerlerde de Kibele haklıydı, dokunmadım.

::Karşılaştırma tek yönlü işlemedi: benim metnimdeki üç hatayı da o buldu (''bakıyelerine'', düşen bir &quot;olan&quot;, fazladan bir virgül). İki bağımsız istinsahı çakıştırmanın değeri buymuş.

::İtirazı olan varsa düzeltmelerim geri alınabilir; hepsinin gerekçesi düzenleme özetlerinde yazılı. [[Kullanıcı:Asayimusa19|Asayimusa19]] ([[Kullanıcı mesaj:Asayimusa19|mesaj]]) 03.16, 18 Ağustos 2026 (UTC)</text>
      <sha1>flwvttirk0wq0slue2l7hcgwbkh9hw7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman</title>
    <ns>3</ns>
    <id>24777</id>
    <revision>
      <id>174313</id>
      <parentid>174218</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T03:20:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>ikinci okuyucu ricası</comment>
      <origin>174313</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37102" sha1="sz50q8i1c7bc8paw6md738dwhwzywwb" xml:space="preserve">{{imbox 
|text=Mesaj bırakmaktan çekinmeyin, istediğiniz gibi sorun. 
}}
{{Daraltılabilir üst
|başlık=Kendime notlar}}
*[[Dizin:Çanakkale Şehitlerine.pdf ]]
*S. Ali çevirisi:https://dspace.ankara.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12575/2434/recent-submissions?offset=20 (burada başlıyor, yakın zamanda sadece Çolpan yayımlamış gibi)
*Canvermezler Tekkesi: https://eresearch.ozyegin.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/10679/5161/Can%20Vermezler%20Tekkesi%20form.pdf?sequence=2&amp;isAllowed=y
*https://eresearch.ozyegin.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/10679/5139/Me%C3%A7hul%20Kuvvetler%20Kurban%20form.pdf?sequence=2&amp;isAllowed=y 
*
{{Daraltılabilir alt}}

{{TOC sağ}}

[[Dosya:Filing cabinet icon.svg|34px|center|link=Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman/Arşiv]]

== ++ ==

==Ana ad alanı==
Bu ad alanı çalışma alanının bir parçası değildir. Bazen ayrıca &quot;ana alan&quot; olarak da tanımlanır. İstinsahın son aşamasıdır, okuyucular çalışma alanında üretilen metni bulabilir, ulaşabilir ve okuyabilir.

===Yapısı===

[[File:Ana ad alanı 01.png|thumb|350px|sağ|Ana ad alanına aktarılmış bir sayfanın genel görünümü]]

İstinsah edilmiş eserlerin bağlandığı maddeler bir miktar farklı bir kullanım şekli sunar. Bunun amacı viki dilindeki eserden matbu esere ulaşmanın kolaylaştırılması ve sayfaları okumanın akıcı kılınmasıdır. 

Eserin isminin, yazarının ve ek bilgilerin bulunduğu, yeşil fonlu kutucuk, [[Şablon:eser1|Eser başlığı şablonuyla oluşturulmuştur.]] Bu başlığın üstündeki kısım dizin 

[[File:Ana ad alanında kaynak butonu.png|thumb|Ana ad alanındaki kaynak butonu|350px]]

Sayfanın en başındaki &quot;Kaynak&quot; bağlantısı Dizin ad alanına gitmeye yarar.

===Biçimlendirmesi ve sayfa ad alanıyla bağlantısı===
Metin, Sayfa ad alanından ana ad alanına [[Yardım:Taranmış sayfa bağlama|bağlanır]]. Bu işlem sırasında matbu eserdeki bölümlendirme-başlıklandırma esas alınır. Genellikle her bir bölüm ana ad alanındaki bir sayfaya bölünür. Örneğin, [[Dizin:Bektaşi Şairleri ve Nefesleri 19 Asıra Kadar Cilt 1-2.pdf ]] isimli dizinin  [[Sayfa:Bektaşi Şairleri ve Nefesleri 19 Asıra Kadar Cilt 1-2.pdf/231|231.]] sayfasındaki başlık ana ad alanına [[Bektaşî Şairleri ve Nefesleri/Sersem Ali Baba ]] olarak aktarılmıştır. 

 
{{İstinsah}}

== Sizin Gibi Biri İle Çalışmak ==

İyi ki varsınız. Keşki herkes sizin gibi anlayışlı ve saygılı olsa.--[[Kullanıcı:Samizambak|Samizambak]] ([[Kullanıcı mesaj:Samizambak|mesaj]]) 19.11, 24 Aralık 2021 (UTC)Bu arada sizinle çalışmak ayrı bir mutluluk.--[[Kullanıcı:Samizambak|Samizambak]] ([[Kullanıcı mesaj:Samizambak|mesaj]]) 19.11, 24 Aralık 2021 (UTC)

:{{seslen|Samizambak}}, mahçup ediyorsunuz efendim. Asıl siz iyi ki varsınız. Bu da öyle klişe bir laf değil he. Hatırla Margarit'i dinledikçe halen aklıma geliyorsunuz. Gideyim bir daha dinleyeyim hatta. Naçizane bir de geçen denk geldim [[Elmam, Mandalinam Benim]] . Haricî kutudaki yoruma (özellikle çalgıya) ve çalanların ses rengine bayıldım, sizinle de paylaşmak isterim. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 20.04, 24 Aralık 2021 (UTC)

== Çalışmayı bitirince buna bakarız. ==

https://acikerisim.firat.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/11508/15412/464559.pdf?sequence=1&amp;isAllowed=y--[[Kullanıcı:Samizambak|Samizambak]] ([[Kullanıcı mesaj:Samizambak|mesaj]]) 14.41, 25 Aralık 2021 (UTC)
Celal Güzelses'in bestelediği olarak yazıyor kaynakta.Bu sıkıntı yarata bilir.Ondan eklemek istemiyorum.--[[Kullanıcı:Samizambak|Samizambak]] ([[Kullanıcı mesaj:Samizambak|mesaj]]) 17.51, 25 Aralık 2021 (UTC)
Neşet Ertaş türkülerindede sıkıntı olabilir bir kısmında söz müzik Neşet Ertaş yazıyor. Neşet Ertaş'ın yaşından büyük çeşitlemeleri olduğu halde.--[[Kullanıcı:Samizambak|Samizambak]] ([[Kullanıcı mesaj:Samizambak|mesaj]]) 17.53, 25 Aralık 2021 (UTC)Bunlar bize telif sıkıntısı yarata bilir.--[[Kullanıcı:Samizambak|Samizambak]] ([[Kullanıcı mesaj:Samizambak|mesaj]]) 17.53, 25 Aralık 2021 (UTC)

:{{seslen|Samizambak}}, yarın rahat rahat bakayım. Projede yer verdiğimiz sözleri olduğu için bestelediği eserlerin tümünün telif hakkı kendisinin olmayabilir, bakmak gerek. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 20.59, 25 Aralık 2021 (UTC)
::Tamam yarın bakarız. [[Kullanıcı:Samizambak|Samizambak]] ([[Kullanıcı mesaj:Samizambak|mesaj]]) 21.12, 25 Aralık 2021 (UTC)
:::{{seslen|Samizambak}}, Celal Güzelses tezindeki eserlerin hemen hemen tamamı -en azından görebildiğim kadarıyla- ilgili şahsın eseri. Eklemek için biraz daha zaman geçmesi lazım. Eklemek istemediğiniz eser hangisidir? 
:::Neşet Ertaş özelinde ele alacağımız Kırşehir türküleri tezi bakıyorum. Bir kaynak bulsak ondan hareketle başlamak çok rahatlatır elimizi. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 10.19, 28 Aralık 2021 (UTC)

== Koruma kaldırma talebi ==

Merhaba. [[Vikikaynak:Hizmetlilik başvurusu/Suelnur]] adlı sayfaya eklenen koruma kaldırılabilir. Korumayı gerektirecek bir durum yok gibi görünüyor. --&lt;span style=&quot;text-shadow: 2px 2px 4px #73C9FF; font-size: 106%;&quot;&gt;[[Kullanıcı:Victor Trevor|&lt;span style=&quot;color: black&quot;&gt;Victor Trevor&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt; ([[Kullanıcı_mesaj:Victor Trevor|&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;mesaj&lt;/span&gt;]]) 14.00, 26 Aralık 2021 (UTC)
:+ [[Vikikaynak:Hizmetlilik başvurusu/3210]] --&lt;span style=&quot;text-shadow: 2px 2px 4px #73C9FF; font-size: 106%;&quot;&gt;[[Kullanıcı:Victor Trevor|&lt;span style=&quot;color: black&quot;&gt;Victor Trevor&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt; ([[Kullanıcı_mesaj:Victor Trevor|&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;mesaj&lt;/span&gt;]]) 14.14, 26 Aralık 2021 (UTC)
::{{yapıldı}} [[Kullanıcı:Victor Trevor|Victor Trevor]]. --[[Kullanıcı:Justinianus|justinianus]] &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; [[Kullanıcı mesaj:Justinianus|mesaj]] 11.31, 5 Ocak 2022 (UTC)

== How we will see unregistered users ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=content/&gt;
Hi!

You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki.

When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed.

Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help.

If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]].

We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January.

Thank you. 
/[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]&lt;section end=content/&gt;
&lt;/div&gt;

18.20, 4 Ocak 2022 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(8)&amp;oldid=22532697 listesini kullanan Johan (WMF)@metawiki  --&gt;

== İbrahim Alâeddin Gövsa ==

İbrahim Alâeddin Gövsa şiirlerinin telef durumu nedir?--[[Kullanıcı:Samizambak|Samizambak]] ([[Kullanıcı mesaj:Samizambak|mesaj]]) 16.37, 12 Ocak 2022 (UTC)

:{{seslen|Samizambak}}, Selam. İlgili yazar 1949'da ölmüş, yazdığınız kadarıyla. Ölümünün üzerinden 70 yıl ve üzerinde zaman geçen herkesin her türlü eseri kamu malıdır, buraya uygundur ve mümkün oldukça eklenmelidir, sevgiler. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 19.18, 12 Ocak 2022 (UTC)
::Çok teşekkürler. [[Kullanıcı:Samizambak|Samizambak]] ([[Kullanıcı mesaj:Samizambak|mesaj]]) 20.28, 12 Ocak 2022 (UTC)

== Tartışma sayfasında ne yapılır, ne yapılmaz? ==
Merhaba Satirdan kahraman,&lt;br&gt;
Bir metnin tartışma sayfasına metnin içeriği ile ilgili yorum eklemek kurallara uygun mudur? Meselâ, [[Tartışma:Yeni Ahit/Yakub/4]] sayfasında yaptığım gibi, yoksa tartışma sayfasında sadece biçem ile ilgili mi konuşulmalıdır? Yani, Vikipedi/Vikikaynak yazım kuralları gibi.--'''[[Kullanıcı:Iskenderbalas|&lt;span style=&quot;color: #007FFF&quot;&gt;&amp;nbsp;İskender&lt;/span&gt;]]'''[[Kullanıcı mesaj:Iskenderbalas|&lt;span style=&quot;color:#003FFF&quot;&gt;'''Balas'''&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;&lt;small&gt;[[Kullanıcı mesaj:Iskenderbalas|💬]]&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt; 16.10, 21 Ocak 2022 (UTC)

:@[[Kullanıcı:Iskenderbalas|Iskenderbalas]], maddeyle ilgisi var mı yok mu diye sorduğunuzda evet cevabı veriyorsanız istediğiniz gibi yazabilirsiniz. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 16.14, 21 Ocak 2022 (UTC)

== İstiklal Harbimizin Esasları ==

Selamlar Satirdan kahraman, [[Dizin:İstiklal Harbimizin Esasları.pdf]] sanırsam yarım bıraktığınız bir çalışma, eğer isterseniz ben önceki sayfalardan örnek alarak devam edebilirim. ×[[Kullanıcı:Elvorix|&lt;span style=&quot;color:black;font-family:Script MT Bold;font-size:16px;&quot;&gt;Elvorix&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Kullanıcı mesaj:Elvorix|&lt;span style=&quot;color:black;font-family:Script MT Bold;font-size:13px;&quot;&gt;mesaj&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 18.38, 29 Ocak 2022 (UTC)

:@[[Kullanıcı:Elvorix|Elvorix]], lüften devam edin. Memnuniyet duyarım, sevgiler. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 09.27, 30 Ocak 2022 (UTC)

https://www.ttk.gov.tr/belgelerle-tarih/antlasmalar-tam-metin/

::Selamlar, dizindeki sayfaları bitirdim. [[İstiklâl Harbimizin Esasları]] bu şekilde oluşturdum sayfayı, bölümlere ayıracaktım da çok bölüm yoktu o yüzden bu şekilde yaptım. ×[[Kullanıcı:Elvorix|&lt;span style=&quot;color:black;font-family:Script MT Bold;font-size:16px;&quot;&gt;Elvorix&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Kullanıcı mesaj:Elvorix|&lt;span style=&quot;color:black;font-family:Script MT Bold;font-size:13px;&quot;&gt;mesaj&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 19.15, 2 Şubat 2022 (UTC)

:@[[Kullanıcı:Elvorix|Elvorix]] İlk fırsatta okurum. Bölümlendirmeyi aktarmanız önemli çünkü eserin kendisi bu bölümlendirmeye gitmiş, eseri olduğu gibi aktarmak adına gerekli bir adım bu işlem. Emeğiniz için teşekkür ederim, var olun. İsterseniz doğrudan Karabekir tarafından yazılmış veya çağdaşı insanlar tarafından yazılmış eserler eklemiştik, onları aktarmak ister misiniz? [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 20.17, 2 Şubat 2022 (UTC)

::Tabii ki aktarmak isterim, latin harfleri olsun yeter. Örnek gösterirseniz başlayabilirim bir yerden. ×[[Kullanıcı:Elvorix|&lt;span style=&quot;color:black;font-family:Script MT Bold;font-size:16px;&quot;&gt;Elvorix&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Kullanıcı mesaj:Elvorix|&lt;span style=&quot;color:black;font-family:Script MT Bold;font-size:13px;&quot;&gt;mesaj&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 20.24, 2 Şubat 2022 (UTC)
:::*[[Dizin:Lozan Cilt 1 01.pdf]]
:::*[[Dizin:Lozan Cilt 2.pdf]]
:::Lozan ilginizi çeker mi? @[[Kullanıcı:Elvorix|Elvorix]]? [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 20.33, 2 Şubat 2022 (UTC)

::::Bir hâyli çeker. En yakın zamanda başlarım teşekkür ederim. ×[[Kullanıcı:Elvorix|&lt;span style=&quot;color:black;font-family:Script MT Bold;font-size:16px;&quot;&gt;Elvorix&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Kullanıcı mesaj:Elvorix|&lt;span style=&quot;color:black;font-family:Script MT Bold;font-size:13px;&quot;&gt;mesaj&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 20.40, 2 Şubat 2022 (UTC)

== Şiirin başlığı ==
Merhaba,&lt;br&gt;
Şiir eklediğimizde, başlığının bütün kelimelerini büyük harfle başlatmak gerekir mi? Ben sadece ilk kelimeyi büyük harfle başlatıyorum. [[Ey Allahım beni senden ayırma|Örnek]].--'''[[Kullanıcı:Iskenderbalas|&lt;span style=&quot;color: #007FFF&quot;&gt;&amp;nbsp;İskender&lt;/span&gt;]]'''[[Kullanıcı mesaj:Iskenderbalas|&lt;span style=&quot;color:#003FFF&quot;&gt;'''Balas'''&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;&lt;small&gt;[[Kullanıcı mesaj:Iskenderbalas|💬]]&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt; 12.16, 1 Şubat 2022 (UTC)

:@[[Kullanıcı:Iskenderbalas|Iskenderbalas]], selamlar. Şiirin kendi başlığı yoksa ve Vikikaynak'taki başlığı ilk satırdan alıyorsa her kelimesi büyük başlamalıdır. Bunun amacı X'in falanca tarihteki açıklaması, filanca raporu gibi bizim tarafımızdan atılmış başlıklardan ayırıp eserin özgün oluşuna vurgu yapmaktır. Sevgiler ve emekleriniz için teşekkürler. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 20.15, 2 Şubat 2022 (UTC)

== Dosya eklentileri ==

Selamlar, belli bir aradan sonra tekrar merhaba. Umarım iyisindir. Uzun süre sonra birkaç yazı ekleyeyim dedim, ancak dizin şeklinde görsellerle birlikte tam doğrulanmış sayfa yapımını unutmuşum, aşağıdaki iki madde özelinde yüklediğim dosyalarla ilgili bir standart yapabilir misin rica etsem? Sonrasında ben o yaptıkların üzerinden dizayn ederim artık, unuttum çoğu şeyi uzun zaman katkı yapamayınca :) Şimdiden teşekkürler, kolaylıklar dilerim. 

* [[Rusya Federasyonu'nun Donetsk Halk Cumhuriyeti'ni tanıma belgesi]] - [[:Dosya:Rusya Federasyonu'nun Donetsk Halk Cumhuriyeti'ni tanıma belgesi.png|Dosya 1]]
* [[Rusya Federasyonu'nun Lugansk Halk Cumhuriyeti'ni tanıma belgesi]] - [[:Dosya:Rusya Federasyonu'nun Lugansk Halk Cumhuriyeti'ni tanıma belgesi.png|Dosya 2]]

-- [[Kullanıcı:Ahmet Turhan|&lt;font face=&quot;Grasset&quot; color=&quot;black&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;big&gt;Ahmet Turhan&lt;/big&gt;&lt;/b&gt;&lt;/font&gt;]] ★ [[Kullanıcı mesaj:Ahmet Turhan|&lt;font face=&quot;Grasset&quot; color=&quot;black&quot;&gt;(''mesaj'')&lt;/font&gt;]] 09.43, 23 Şubat 2022 (UTC)

:@[[Kullanıcı:Ahmet Turhan|Ahmet Turhan]], iyiyim, çok teşekkür ederim. Sizi sormalı, bayağıdır yoktunuz, umarım siz de iyisinizdir. div etiketleriyle sağladıklarımınızın çoğunu şablonlara aktardık. Özellikle herkese hitap eden, karışık olmayan bir düzenleme sistemi için mümkün mertebe html etiketlerinden kaçınıyoruz. Özgün belgede hizalama yoksa ortalamıyoruz, Resim bağlama işelim çok standart, onu da ilgili sayfaların değişiklik kayıtlarından bakabilirsiniz. İstinsah sayfasında bilerek istinsah edildi demedim. onu işaretlersiniz başka bir kullanıcı tarafından doğrulanmasını bekleyebiliriz. esenlikler ve iyi çalışmalar. :) [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 12.09, 23 Şubat 2022 (UTC)
::Bir  de lisans şeklinde alt başlık açmıyoruz. Bunun ilk elden sebebi bölümlendirme/başlıklandırma sıkı sıkıya esere bağlı oluyor, bunu bozmamak için başlıklandırmak yerine sayfanını dibine  {{tl|eser son}} koyup dolduruyoruz. Ayrıca Türkçedeki karşılığını lisans olarak değil de telif hakkı olarak aktardığımız için garip duruyor. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 12.12, 23 Şubat 2022 (UTC)

== Silinen maddeler ==

Selamlar, tekrar kolay gelsin. Uzun süre yokluğumda bazı oluşturduğum maddelerin silindiğini gördüm. Bunlar telif yüzünden mi, kaynak eksikliğinden mi yoksa çevirmen bilgisi eksikliği yüzünden mi silindi? Bazılarına baktım da hatırladığım kadarıyla çevirmeni zaten bendim ve ilgili telif şablonlarını da eklemiştim. Bunlar şu an silinmiş görünüyor ama neden olduğunu sorayım ve olursa eski sürüm üzerinden geri getirerek düzeltmeler yapayım istedim. Tekrar kolay gelsin. -- [[Kullanıcı:Ahmet Turhan|&lt;font face=&quot;Grasset&quot; color=&quot;black&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;big&gt;Ahmet Turhan&lt;/big&gt;&lt;/b&gt;&lt;/font&gt;]] ★ [[Kullanıcı mesaj:Ahmet Turhan|&lt;font face=&quot;Grasset&quot; color=&quot;black&quot;&gt;(''mesaj'')&lt;/font&gt;]] 17.26, 24 Şubat 2022 (UTC)

:@[[Kullanıcı:Ahmet Turhan|Ahmet Turhan]], hangi maddeden bahsediyorsunuz? Silinme, sürüm gizleme işlemlerinin tamamında sebep belirtilir, sevgiler. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 19.55, 24 Şubat 2022 (UTC)
::Profilimde bazı maddeler ]] kodu silinerek bırakılmış mesela, bazı kırmızı olanlara da baktım kaynaksız vb. bilgiler eklenerek silinmiş. Hepsine baştan çeviriye baştan başlamamam adına buradan öncelikle çalışacağım maddeleri sıralasam, onları silinmeden önceki son sürümünü geri getirsek ve üstünde çalışıp eksiklerini gidersem uygun mudur? -- [[Kullanıcı:Ahmet Turhan|&lt;font face=&quot;Grasset&quot; color=&quot;black&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;big&gt;Ahmet Turhan&lt;/big&gt;&lt;/b&gt;&lt;/font&gt;]] ★ [[Kullanıcı mesaj:Ahmet Turhan|&lt;font face=&quot;Grasset&quot; color=&quot;black&quot;&gt;(''mesaj'')&lt;/font&gt;]] 22.21, 24 Şubat 2022 (UTC)
:::Hatırladığım kadarıyla telif, kaynak, çeviri vb. birçok farklı gerekçeden silinmişti. Madde madde ele almak gerekiyor. Bir marşı makine çevirisi sebebiyle silmiştim. Bir eserde kaynak verdiğiniz ağ sayfasının altında yarısı yaşayan bir sürü çevirmen ismi vardı, hangisinden alındığı bile belirsizdi. Şimdilik ilk aklıma gelen örnekler bunlar. Bütün bunları kapsayan bir çevirmensizlik- kaynaksızlık durumuna ilişkin  bilgilendirme [https://tr.wikisource.org/w/index.php?title=Vikikaynak:K%C3%B6y_%C3%A7e%C5%9Fmesi&amp;oldid=98561 yapmıştık.]
:::Yani o çevirilerin burada durması telif hakkı politikalarına ve kuruluş ilkelerine aykırıydı, silinmesi için yeterli sebepler vardı. Bu yüzden bu eserlerin geri getirilmesi söz konusu değil. Sadece e-posta yoluyla istediğiniz maddeleri iletebilirim ancak bu çevirilerin kaynağı ve özellikle güvenilirliği konusunda bize doyurucu kanıtlar sunmanız gerekiyor. Bu doyurucu konusunu biraz daha açacağım: burası temelde bir kütüphane ve bu kütüphanede makine çevirisi gibi anlamı ve eseri değiştirebilen durumların mevcut olmasını istemeyiz. Sevgiler ve iyi çalışmalar. @[[Kullanıcı:Ahmet Turhan|Ahmet Turhan]] [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 10.12, 25 Şubat 2022 (UTC)
::::Bir de eklemek isterim ki ortada bir de tarafınızca yapılmış [[Vikikaynak:Biçem kılavuzu]] çevirisi var. Bu sayfanın geçmiş kayıtlarında yığınla hatayı - anlamsızlığı not düştüm, daha da var. Fırsat buldukça düzeltiyorum ama genel olarak çok kötü ve yanlış bir çeviri olduğunu eklemem gerek. Doyurucu kanıt istemek sebebine not olarak bunu da düşeyim. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 10.15, 25 Şubat 2022 (UTC)
:::Tamamdır, söylediklerinizi çalışmalarda daha dikkatli ele alayım. E-posta olarak da olabilir, yeter ki en baştan sıfırdan vakit kaybıyla başlamayayım bunları düzeltirken. -- [[Kullanıcı:Ahmet Turhan|&lt;font face=&quot;Grasset&quot; color=&quot;black&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;big&gt;Ahmet Turhan&lt;/big&gt;&lt;/b&gt;&lt;/font&gt;]] ★ [[Kullanıcı mesaj:Ahmet Turhan|&lt;font face=&quot;Grasset&quot; color=&quot;black&quot;&gt;(''mesaj'')&lt;/font&gt;]] 11.03, 25 Şubat 2022 (UTC)

== İyi bayramlar ==

İyi bayramlar.--[[Kullanıcı:Samizambak|Samizambak]] ([[Kullanıcı mesaj:Samizambak|mesaj]]) 09.19, 2 Mayıs 2022 (UTC)

:İyi bayramlar deyişi şimdi iade etsem kabul oluyor mu? :) Malumunuz bayram telaşı derken buraya hiç uğrayamadım, yeni görüyorum. :( @[[Kullanıcı:Samizambak|Samizambak]] [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 10.48, 5 Mayıs 2022 (UTC)
::Çok değerlisiniz. [[Kullanıcı:Samizambak|Samizambak]] ([[Kullanıcı mesaj:Samizambak|mesaj]]) 17.25, 13 Mayıs 2022 (UTC)

== [[Adem Oğlu]]  ==

Merhaba.[[Adem Oğlu]] metnini internetten buldum.--[[Kullanıcı:AxisAce09|AxisAce09]] ([[Kullanıcı mesaj:AxisAce09|mesaj]]) 19.37, 2 Haziran 2022 (UTC)

:@[[Kullanıcı:AxisAce09|AxisAce09]] hangi siteden bulduğunuzu paylaşabilir misiniz, böylece metnin tam ve güvenilir olduğu hakkında fikir sahibi olalım. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 19.43, 2 Haziran 2022 (UTC)

== İstinsah ==

Merhaba @[[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satirdan kahraman]]. Ben bir sayfayı istinsah edecektim. Fakat istinsah ettiğim metinde resim görünmüyor. Resim nasıl gözükür? [[Kullanıcı:AxisAce09|AxisAce09]] ([[Kullanıcı mesaj:AxisAce09|mesaj]]) 17.06, 30 Ağustos 2022 (UTC)

:@[[Kullanıcı:AxisAce09|AxisAce09]], resimler istinsah sırasında ayrıca eklenir. İlgili dosya Commons'ta mı, o zaman kırpmak için pratik bir yol var. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 18.28, 30 Ağustos 2022 (UTC)

== [[:MediaWiki:Pageinfo-footer]] ==

Merhabalar. Son 3 linkte yer alan tr.wikipedia.org yazılarını tr.wikisource.org a çevirebilir misin? Vikikaynak yerine Vikipedi sayfalarının istatistikleri geliyor da. Malum Vikikaynak'tayız :) [[Kullanıcı:Uncitoyen|Uncitoyen]] ([[Kullanıcı mesaj:Uncitoyen|mesaj]]) 15.11, 2 Aralık 2022 (UTC)
:Global sysop olarak müdahale edesim geldim de yerel hizmetliler aktif imiş, malum yerel tartışma gerektirmeyen küçük müdahaleler yapabiliyoruz teknik sayfalara da. Ekmeğinize taş koymayayım. [[Kullanıcı:Uncitoyen|Uncitoyen]] ([[Kullanıcı mesaj:Uncitoyen|mesaj]]) 15.14, 2 Aralık 2022 (UTC)
::{{yapıldı}} [[Kullanıcı:Uncitoyen|Uncitoyen]]. Araya girdim Satirdan kahraman, kusuruma bakmazsın umarım :) --[[Kullanıcı:Justinianus|justinianus]] &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; [[Kullanıcı mesaj:Justinianus|mesaj]] 17.11, 2 Aralık 2022 (UTC)
:::{{ping|Justinianus}} teşekkürler. [[Kullanıcı:Uncitoyen|Uncitoyen]] ([[Kullanıcı mesaj:Uncitoyen|mesaj]]) 20.18, 2 Aralık 2022 (UTC)

== Bayram Kutlaması ==

Üstadım uzun süredir buralarda bulunamazsa da Ramazan Bayramınızı kutlamak istiyorum. Hayırlı Bayramlar... İnşallah müsait olduğum zamanlar gelecek ve buralarda yeni eklemeler yapabileceğim. Saygı ve sevgilerimle.[[Kullanıcı:Dr.Suskun|Dr.Suskun]] ([[Kullanıcı mesaj:Dr.Suskun|mesaj]]) 19.41, 22 Nisan 2023 (UTC)

:İyi bayramlar sevgili @[[Kullanıcı:Dr.Suskun|Dr.Suskun]]. İnanın o günü iple çekiyoruz. Umarım iyisinizdir, yoğunluğunuz hayat meşgalessinden ibarettir. :) [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 18.03, 24 Nisan 2023 (UTC)

==ankara marşı==
selam, değişiklik özeti dikkatimi çekti.. [https://tr.wikipedia.org/wiki/Mehmet_Ali_Ertekin vikipedi'de 1948 görünüyor ölüm tarihi..] --[[Kullanıcı mesaj:Kibele|&lt;font color=&quot;#800000&quot;&gt;'''kibele'''&lt;/font&gt;]] 10.57, 27 Nisan 2023 (UTC)
: selam, gözünüzden kaçtı sanırım. [https://tr.wikisource.org/w/index.php?title=Ankara_Mar%C5%9F%C4%B1&amp;action=edit&amp;redlink=1 ankara marşı'nı 1950'den sonra öldüğü zannı gerekçesiyle silmiştiniz.] {{seslen|Justinianus}}'a da sesleneyim. --[[Kullanıcı mesaj:Kibele|&lt;font color=&quot;#800000&quot;&gt;'''kibele'''&lt;/font&gt;]] 11.34, 18 Haziran 2023 (UTC)
::O gerekçe bana ait [[K:Kibele|kibele]]. O dönemde yaptığım araştırmalarda Ertekin'in ölüm tarihine ilişkin bir bilgiye ulaşamadım. Vikipedi'deki bilgi de kaynaksız olduğu için güvenemedim. Zira oğlunun Ankara Marşı'nın güfte sahibinin tespiti amacıyla açtığı dava dosyasındaki bazı bulgular ve yine internette kendisiyle ilgili bulabildiğim bazı bilgi kırıntıları nedeniyle 1950 ve sonrasında ölmüş olabileceğine ilişkin şüphem vardı. Sayfayı da bu nedenle silmiştim ancak tabi ki geri getirmek de zor değil. Bu nedenle şöyle yapalım derim: Ben mahkeme dosyasını bulmaya çalışayım. İçerisinde Ertekin'in ölüm tarihini net olarak gösteren bir belge vardır diye düşünüyorum. Buna göre kesin surette hareket etme imkanımız da olur. --[[Kullanıcı:Justinianus|justinianus]] &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; [[Kullanıcı mesaj:Justinianus|mesaj]] 11.09, 19 Haziran 2023 (UTC)
:::Selam [[K:Kibele|kibele]] ve Satırdan Kahraman. Aradan biraz fazla zaman geçmiş olsa da bugün adliyede ilgili dava dosyasını inceleme fırsatım oldu. İnceleme neticesinde marşın yazarının 1948'de vefat ettiği kesinlik kazandı. Bu nedenle marşı, yazarının yazdığı şekilde geri getirdim ve Vikipedi bağlantılarını da gerçekleştirdim. Kolay gelsin. --[[Kullanıcı:Justinianus|justinianus]] &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; [[Kullanıcı mesaj:Justinianus|mesaj]] 07.20, 12 Eylül 2023 (UTC)
:::: teşekkürler. geç olsun, güç olmasın. :) --[[Kullanıcı mesaj:Kibele|&lt;font color=&quot;#800000&quot;&gt;'''kibele'''&lt;/font&gt;]] 09.59, 12 Eylül 2023 (UTC)

==Fatma Sultan ==
Merhabalar  bu kitabın  [https://tr.wikisource.org/wiki/Dizin:Fatih_Sultan_Mehmed_ve_ressam_Bellini_1479-1480.pdf] ismi yanlış olmuş. Bu yanlış ismi değiştirmek mümküm mü acaba ?--[[Kullanıcı:Tarih|Tarih]] ([[Kullanıcı mesaj:Tarih|mesaj]]) 15.23, 4 Ağustos 2023 (UTC)

:Satırdan Kahraman bu ara çok aktif değil zannediyorum [[K:Tarih|Tarih]]. Kitabın doğru ismi nedir ve bunu nereden teyit edebiliriz? Duruma göre gerekirse hem buradaki dizin sayfasını ve diğer sayfaları ve Commons'taki dosyayı taşımamız gerekecek. --[[Kullanıcı:Justinianus|justinianus]] &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; [[Kullanıcı mesaj:Justinianus|mesaj]] 18.12, 4 Ağustos 2023 (UTC)
::İkinizin de emeğine ayrı ayrı teşekkür ederim. Katalogdan toplu yüklediğim PDF'lerden birisi idi, özellikle başlığını kontrol etmemişim. Şu aralar maişet kaygısı diz boyu olduğu için buralara çok uğrayamıyorum ama kalbim hep burada. :) [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 18.56, 14 Ağustos 2023 (UTC)
:::Seni yeniden buralarda görmek ne güzel Satırdan Kahraman :) En kısa zamanda tam gaz dönmeni bekliyoruz. Selamlar, --[[Kullanıcı:Justinianus|justinianus]] &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; [[Kullanıcı mesaj:Justinianus|mesaj]] 19.10, 14 Ağustos 2023 (UTC)

== Bir bira da sizin için! ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[Dosya:Export hell seidel steiner.png|70px]]
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |Öyle tek başına olmaz, beraber olsun :) İyi ki varsın, iyi ki buralardasın. Selamlar, sevgiler.. --[[Kullanıcı:Justinianus|justinianus]] &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; [[Kullanıcı mesaj:Justinianus|mesaj]] 11.19, 16 Ağustos 2023 (UTC)
|}

== Selam ==

Yılların ardından tekrardan merhaba üstadım. Bizler buralarda yok iken buraları boş bırakmamışsınız. Bütün bu ara dönemde verdiğiniz emekleriniz için teşekkür ediyor ve ellerinize sağlık diyorum. Klavyeniz keskin, aktifliğiniz daim olsun :) Çünkü sizin kıymetli katkılarınız olmadığında ne yazık ki bomboş kalıyor buraları.

Saygılarımla... [[Kullanıcı:Dr.Suskun|Dr.Suskun]] ([[Kullanıcı mesaj:Dr.Suskun|mesaj]]) 14.24, 18 Eylül 2024 (UTC)

'''Not:''' Geldiğin zaman [[“Kızılelma” Neresi?]] aldı şu maddeyi silersin. Çünkü bu madde zaten [[Kızıl Elma Neresi?]] adıyla hali hazırda metin olarak mevcut. Başlığı açan kullanıcı yeni, ya vandalizm amaçlayarak ve burayı boş gördüğünden böyle bir şey yaptı ya da hiç bir şey bilmeyip kazara böyle bir maddeye sebep olan birisi. İlgilenirsen çok iyi olur.--[[Kullanıcı:Dr.Suskun|Dr.Suskun]] ([[Kullanıcı mesaj:Dr.Suskun|mesaj]]) 15.09, 21 Eylül 2024 (UTC)

:@[[Kullanıcı:Dr.Suskun|Dr.Suskun]], selamlar! Evet, bir gün burayı keşfettim ve o zamandan bu zamana çıkamadım bu kuyudan. Hatta öyle ki askere gitmeden yedi aylık ana sayfa içeriğini hazırlayıp gitmiştim. :) Tabii şu aralar şehir değişikliği ve mesai derken biraz azıcık ihmal etmiş bulunuyorum ama elbette gönlümüz hep burada. Zamanında senin de burada gösterdiğin muazzam emekleri minnetle andım. Güzel dilekleriniz için çok teşekkür ederim. İltifat ediyorsunuz. :)
:Tekraren hoş geldin. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 23.16, 3 Ekim 2024 (UTC)
::@[[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satirdan kahraman]] [[Özel:Katkılar/151.135.229.219|151.135.229.219]] 00.52, 26 Aralık 2024 (UTC)

== Bozuk yönlendimeler ==

Salam həmkar. Necəsiniz? Buradakı https://tr.wikisource.org/wiki/%C3%96zel:BozukY%C3%B6nlendirmeler bozuk yönlendirmeler silinmelidir. Vaxtınız olunca bakarsınız. [[Kullanıcı:Araz Yaquboglu|Araz Yaquboglu]] ([[Kullanıcı mesaj:Araz Yaquboglu|mesaj]]) 07.17, 7 Mart 2025 (UTC)

:@[[Kullanıcı:Araz Yaquboglu|Araz Yaquboglu]] hocam, teşekkür ederim uyarı için. Hemen düzelteyim orayı. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 14.50, 9 Mart 2025 (UTC)
:: Salam həmkar. [[:Kategori:Silinmesi istenen sayfalar]] buraya da bir baxarsız. --[[Kullanıcı:Araz Yaquboglu|Araz Yaquboglu]] ([[Kullanıcı mesaj:Araz Yaquboglu|mesaj]]) 08.44, 16 Mart 2025 (UTC)

== Telif şablonunda kaynak gösterme sorunu ==
Selamlar. Umarım iyisindir. [[Şablon:Eser son|Eser son]] şablonunu kullandığımızda |kaynak parametresini doldurduğumuzda şablondaki &quot;Genişlet/Daralt&quot; seçenekleri çalışmıyor ve alt kısımda düzgün olmayan bir şekilde duruyor. Yani şablonda &quot;Telif hakları ile ilgili bilgiler için sağdaki Genişlet kısmına tıklayın.&quot; yazıyor ama o şablon bozuk olduğundan anlamsız oluyor. En sonki [[Kişilik Kültü ve Sonuçları Hakkında]] maddesinde önceki/sonraki sürüm kontrol edilerek sorun gözlemlenebilir. Düzgün çalışmaması yüzünden kaynakları üst kısma koyuyordum. Şablondaki o sorunun çözülmesi gerek. -- [[Kullanıcı:Ahmet Turhan|&lt;font face=&quot;Grasset&quot; color=&quot;black&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;big&gt;Ahmet Turhan&lt;/big&gt;&lt;/b&gt;&lt;/font&gt;]] ★ [[Kullanıcı mesaj:Ahmet Turhan|&lt;font face=&quot;Grasset&quot; color=&quot;black&quot;&gt;(''mesaj'')&lt;/font&gt;]] 17.06, 21 Temmuz 2025 (UTC)

:Şablondaki sorunla ilgileneceğim ama düzeltene kadar da açık durması çok kötü durmuyor bence @[[Kullanıcı:Ahmet Turhan|Ahmet Turhan]]. Önemli olan kaynağın altta olması. Sevgiler ve ilginize teşekkürler. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 14.45, 22 Temmuz 2025 (UTC)
::Teşekkürler. Bozuk olmasın yeter :) -- [[Kullanıcı:Ahmet Turhan|&lt;font face=&quot;Grasset&quot; color=&quot;black&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;big&gt;Ahmet Turhan&lt;/big&gt;&lt;/b&gt;&lt;/font&gt;]] ★ [[Kullanıcı mesaj:Ahmet Turhan|&lt;font face=&quot;Grasset&quot; color=&quot;black&quot;&gt;(''mesaj'')&lt;/font&gt;]] 16.11, 22 Temmuz 2025 (UTC)

== Geri döndürücülük ==

Selam Satirdan kahraman. Umarım iyisindir. Vikikaynak'ta vandalizm içeren değişikliklerle ilgileniyorum. Geri döndürücülük yetkisi talep ediyorum. Takdirlerine sunarım. [[Kullanıcı:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #708090;font-size:105%;color:#708090&quot;&gt;'''Kadı'''&lt;/span&gt;]] [[Kullanıcı mesaj:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #003366;color:#003366;&quot;&gt;'''&lt;small&gt;Mesaj&lt;/small&gt;'''&lt;/span&gt;]] 09.07, 10 Ocak 2026 (UTC)

:Sevgili @[[Kullanıcı:Kadı|Kadı]], haklarını bir senelik hesabına tanımladım. Emeğin daim olsun, var olasın. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 14.46, 10 Ocak 2026 (UTC)

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20.11, 28 Nisan 2026 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472482 listesini kullanan Keegan (WMF)@metawiki  --&gt;

== Aşk-ı memnu 3. bölümü neden siliyorsunuz ==

sey merak ettiğim için soruyorumda ilk önce telif hakkı yüzünden olduğunu düsündüm sonra kamu malı olduğu aklıma geldi aklıma takıldı acaba bana açıklayabilir misiniz neden 3. bölümün türkçe metinini siliyorsunuz [[Özel:Katkılar/&amp;#126;2026-43902-50|&amp;#126;2026-43902-50]] ([[Kullanıcı mesaj:&amp;#126;2026-43902-50|mesaj]]) 16.27, 10 Ağustos 2026 (UTC)

== Tarih I ve Tarih II (1931): ikinci okuyucu olur musunuz? ==

Merhaba. [[Vikikaynak:Köy çeşmesi|Köy çeşmesi]]'ndeki sorularıma verdiğiniz cevap için tekrar teşekkür ederim; istinsahın ne olduğunu orada anlattığınız gibi anladım ve öyle uyguladım.

İki bölümün istinsahı bitti, ikisi de sarı (İstinsah, seviye 3) durumda:

* [[Dizin:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf]] — &quot;Beşer Tarihine Giriş&quot;, basılı s. 1-24 (dizin 34-57)
* [[Dizin:Tarih II Ortazamanlar.pdf]] — &quot;İslâm Tarihi&quot;, basılı s. 79-93 (dizin 101-115)

Sizin tarifinizle söylersem: ikinci kişinin bakıp yeşillendirmesi aşamasındayım. '''Vaktiniz varsa bu okumayı yapar mısınız?''' Tamamı 38 sayfa; hepsini birden değil, canınızın istediği kadarını yapmanız da bana çok şey kazandırır. Meşgulseniz ya da ilginizi çekmiyorsa lütfen çekinmeden hayır deyin, hiç sorun olmaz.

Bakarsanız işinizi kolaylaştırsın diye, kasten &quot;hatalı&quot; bıraktığım yerleri sıralıyorum — bunlar benim dalgınlığım değil, basımın kendi dizgi hataları:

* '''{{sic}} ile işaretlediklerim:''' s. 80 ''Milâttaan'', s. 88 ''hâkin'' (hâkim değil), s. 89 ''isiâmiyeti''. Aynı sayfanın devamındaki ''islâmiyeti'' ise doğru dizilmiş, o yüzden ikisi kasten farklı.
* '''Şablonsuz bıraktığım basım hataları:''' s. 91'de &quot;mücadeleye atıldı. sonunda&quot; — noktadan sonra küçük harf, asılda böyle. s. 85'te ''Haceriesvet'' ve ''Haceriesvedi'' aynı sayfada iki türlü yazılmış.
* '''Noktalama öncesi ince boşluk''' (''vardır ;'', ''oldu ;'', ''(594) .''): kitabın dizgi teamülü, aynen aktardım.
* '''Şapkalar:''' aynı sayfada hem ''Samî'' hem ''Sami'' geçebiliyor (s. 86). Tutarsızlık asılda var, birbirine uydurmadım.

Bir de şunu bilmenizi isterim: Tarih I'in 1-11. sayfaları [[Kullanıcı:Kibele|Kibele]] tarafından istinsah edilmişti. Köy çeşmesi'nde &quot;o sayfalara dokunmayacağım&quot; yazmıştım, sonra metni taramayla yeniden karşılaştırınca 46 fark çıktı ve 55 düzeltme yaptım. Gerekçesini Köy çeşmesi'ne ayrıca yazdım. O sayfalara özellikle şüpheyle bakmanızı rica ederim; başkasının emeğine dokundum ve yanılmış olabilirim.

Emeğinize sağlık, iyi çalışmalar. [[Kullanıcı:Asayimusa19|Asayimusa19]] ([[Kullanıcı mesaj:Asayimusa19|mesaj]]) 03.20, 18 Ağustos 2026 (UTC)</text>
      <sha1>sz50q8i1c7bc8paw6md738dwhwzywwb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174317</id>
      <parentid>174313</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T08:57:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Satirdan kahraman</username>
        <id>15204</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tarih I ve Tarih II (1931): ikinci okuyucu olur musunuz? */ Yanıt</comment>
      <origin>174317</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37536" sha1="m7sedgk3bpfj63616wq5z5rfxkj1797" xml:space="preserve">{{imbox 
|text=Mesaj bırakmaktan çekinmeyin, istediğiniz gibi sorun. 
}}
{{Daraltılabilir üst
|başlık=Kendime notlar}}
*[[Dizin:Çanakkale Şehitlerine.pdf ]]
*S. Ali çevirisi:https://dspace.ankara.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12575/2434/recent-submissions?offset=20 (burada başlıyor, yakın zamanda sadece Çolpan yayımlamış gibi)
*Canvermezler Tekkesi: https://eresearch.ozyegin.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/10679/5161/Can%20Vermezler%20Tekkesi%20form.pdf?sequence=2&amp;isAllowed=y
*https://eresearch.ozyegin.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/10679/5139/Me%C3%A7hul%20Kuvvetler%20Kurban%20form.pdf?sequence=2&amp;isAllowed=y 
*
{{Daraltılabilir alt}}

{{TOC sağ}}

[[Dosya:Filing cabinet icon.svg|34px|center|link=Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman/Arşiv]]

== ++ ==

==Ana ad alanı==
Bu ad alanı çalışma alanının bir parçası değildir. Bazen ayrıca &quot;ana alan&quot; olarak da tanımlanır. İstinsahın son aşamasıdır, okuyucular çalışma alanında üretilen metni bulabilir, ulaşabilir ve okuyabilir.

===Yapısı===

[[File:Ana ad alanı 01.png|thumb|350px|sağ|Ana ad alanına aktarılmış bir sayfanın genel görünümü]]

İstinsah edilmiş eserlerin bağlandığı maddeler bir miktar farklı bir kullanım şekli sunar. Bunun amacı viki dilindeki eserden matbu esere ulaşmanın kolaylaştırılması ve sayfaları okumanın akıcı kılınmasıdır. 

Eserin isminin, yazarının ve ek bilgilerin bulunduğu, yeşil fonlu kutucuk, [[Şablon:eser1|Eser başlığı şablonuyla oluşturulmuştur.]] Bu başlığın üstündeki kısım dizin 

[[File:Ana ad alanında kaynak butonu.png|thumb|Ana ad alanındaki kaynak butonu|350px]]

Sayfanın en başındaki &quot;Kaynak&quot; bağlantısı Dizin ad alanına gitmeye yarar.

===Biçimlendirmesi ve sayfa ad alanıyla bağlantısı===
Metin, Sayfa ad alanından ana ad alanına [[Yardım:Taranmış sayfa bağlama|bağlanır]]. Bu işlem sırasında matbu eserdeki bölümlendirme-başlıklandırma esas alınır. Genellikle her bir bölüm ana ad alanındaki bir sayfaya bölünür. Örneğin, [[Dizin:Bektaşi Şairleri ve Nefesleri 19 Asıra Kadar Cilt 1-2.pdf ]] isimli dizinin  [[Sayfa:Bektaşi Şairleri ve Nefesleri 19 Asıra Kadar Cilt 1-2.pdf/231|231.]] sayfasındaki başlık ana ad alanına [[Bektaşî Şairleri ve Nefesleri/Sersem Ali Baba ]] olarak aktarılmıştır. 

 
{{İstinsah}}

== Sizin Gibi Biri İle Çalışmak ==

İyi ki varsınız. Keşki herkes sizin gibi anlayışlı ve saygılı olsa.--[[Kullanıcı:Samizambak|Samizambak]] ([[Kullanıcı mesaj:Samizambak|mesaj]]) 19.11, 24 Aralık 2021 (UTC)Bu arada sizinle çalışmak ayrı bir mutluluk.--[[Kullanıcı:Samizambak|Samizambak]] ([[Kullanıcı mesaj:Samizambak|mesaj]]) 19.11, 24 Aralık 2021 (UTC)

:{{seslen|Samizambak}}, mahçup ediyorsunuz efendim. Asıl siz iyi ki varsınız. Bu da öyle klişe bir laf değil he. Hatırla Margarit'i dinledikçe halen aklıma geliyorsunuz. Gideyim bir daha dinleyeyim hatta. Naçizane bir de geçen denk geldim [[Elmam, Mandalinam Benim]] . Haricî kutudaki yoruma (özellikle çalgıya) ve çalanların ses rengine bayıldım, sizinle de paylaşmak isterim. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 20.04, 24 Aralık 2021 (UTC)

== Çalışmayı bitirince buna bakarız. ==

https://acikerisim.firat.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/11508/15412/464559.pdf?sequence=1&amp;isAllowed=y--[[Kullanıcı:Samizambak|Samizambak]] ([[Kullanıcı mesaj:Samizambak|mesaj]]) 14.41, 25 Aralık 2021 (UTC)
Celal Güzelses'in bestelediği olarak yazıyor kaynakta.Bu sıkıntı yarata bilir.Ondan eklemek istemiyorum.--[[Kullanıcı:Samizambak|Samizambak]] ([[Kullanıcı mesaj:Samizambak|mesaj]]) 17.51, 25 Aralık 2021 (UTC)
Neşet Ertaş türkülerindede sıkıntı olabilir bir kısmında söz müzik Neşet Ertaş yazıyor. Neşet Ertaş'ın yaşından büyük çeşitlemeleri olduğu halde.--[[Kullanıcı:Samizambak|Samizambak]] ([[Kullanıcı mesaj:Samizambak|mesaj]]) 17.53, 25 Aralık 2021 (UTC)Bunlar bize telif sıkıntısı yarata bilir.--[[Kullanıcı:Samizambak|Samizambak]] ([[Kullanıcı mesaj:Samizambak|mesaj]]) 17.53, 25 Aralık 2021 (UTC)

:{{seslen|Samizambak}}, yarın rahat rahat bakayım. Projede yer verdiğimiz sözleri olduğu için bestelediği eserlerin tümünün telif hakkı kendisinin olmayabilir, bakmak gerek. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 20.59, 25 Aralık 2021 (UTC)
::Tamam yarın bakarız. [[Kullanıcı:Samizambak|Samizambak]] ([[Kullanıcı mesaj:Samizambak|mesaj]]) 21.12, 25 Aralık 2021 (UTC)
:::{{seslen|Samizambak}}, Celal Güzelses tezindeki eserlerin hemen hemen tamamı -en azından görebildiğim kadarıyla- ilgili şahsın eseri. Eklemek için biraz daha zaman geçmesi lazım. Eklemek istemediğiniz eser hangisidir? 
:::Neşet Ertaş özelinde ele alacağımız Kırşehir türküleri tezi bakıyorum. Bir kaynak bulsak ondan hareketle başlamak çok rahatlatır elimizi. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 10.19, 28 Aralık 2021 (UTC)

== Koruma kaldırma talebi ==

Merhaba. [[Vikikaynak:Hizmetlilik başvurusu/Suelnur]] adlı sayfaya eklenen koruma kaldırılabilir. Korumayı gerektirecek bir durum yok gibi görünüyor. --&lt;span style=&quot;text-shadow: 2px 2px 4px #73C9FF; font-size: 106%;&quot;&gt;[[Kullanıcı:Victor Trevor|&lt;span style=&quot;color: black&quot;&gt;Victor Trevor&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt; ([[Kullanıcı_mesaj:Victor Trevor|&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;mesaj&lt;/span&gt;]]) 14.00, 26 Aralık 2021 (UTC)
:+ [[Vikikaynak:Hizmetlilik başvurusu/3210]] --&lt;span style=&quot;text-shadow: 2px 2px 4px #73C9FF; font-size: 106%;&quot;&gt;[[Kullanıcı:Victor Trevor|&lt;span style=&quot;color: black&quot;&gt;Victor Trevor&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt; ([[Kullanıcı_mesaj:Victor Trevor|&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;mesaj&lt;/span&gt;]]) 14.14, 26 Aralık 2021 (UTC)
::{{yapıldı}} [[Kullanıcı:Victor Trevor|Victor Trevor]]. --[[Kullanıcı:Justinianus|justinianus]] &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; [[Kullanıcı mesaj:Justinianus|mesaj]] 11.31, 5 Ocak 2022 (UTC)

== How we will see unregistered users ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=content/&gt;
Hi!

You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki.

When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed.

Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help.

If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]].

We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January.

Thank you. 
/[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]&lt;section end=content/&gt;
&lt;/div&gt;

18.20, 4 Ocak 2022 (UTC)
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(8)&amp;oldid=22532697 listesini kullanan Johan (WMF)@metawiki  --&gt;

== İbrahim Alâeddin Gövsa ==

İbrahim Alâeddin Gövsa şiirlerinin telef durumu nedir?--[[Kullanıcı:Samizambak|Samizambak]] ([[Kullanıcı mesaj:Samizambak|mesaj]]) 16.37, 12 Ocak 2022 (UTC)

:{{seslen|Samizambak}}, Selam. İlgili yazar 1949'da ölmüş, yazdığınız kadarıyla. Ölümünün üzerinden 70 yıl ve üzerinde zaman geçen herkesin her türlü eseri kamu malıdır, buraya uygundur ve mümkün oldukça eklenmelidir, sevgiler. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 19.18, 12 Ocak 2022 (UTC)
::Çok teşekkürler. [[Kullanıcı:Samizambak|Samizambak]] ([[Kullanıcı mesaj:Samizambak|mesaj]]) 20.28, 12 Ocak 2022 (UTC)

== Tartışma sayfasında ne yapılır, ne yapılmaz? ==
Merhaba Satirdan kahraman,&lt;br&gt;
Bir metnin tartışma sayfasına metnin içeriği ile ilgili yorum eklemek kurallara uygun mudur? Meselâ, [[Tartışma:Yeni Ahit/Yakub/4]] sayfasında yaptığım gibi, yoksa tartışma sayfasında sadece biçem ile ilgili mi konuşulmalıdır? Yani, Vikipedi/Vikikaynak yazım kuralları gibi.--'''[[Kullanıcı:Iskenderbalas|&lt;span style=&quot;color: #007FFF&quot;&gt;&amp;nbsp;İskender&lt;/span&gt;]]'''[[Kullanıcı mesaj:Iskenderbalas|&lt;span style=&quot;color:#003FFF&quot;&gt;'''Balas'''&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;&lt;small&gt;[[Kullanıcı mesaj:Iskenderbalas|💬]]&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt; 16.10, 21 Ocak 2022 (UTC)

:@[[Kullanıcı:Iskenderbalas|Iskenderbalas]], maddeyle ilgisi var mı yok mu diye sorduğunuzda evet cevabı veriyorsanız istediğiniz gibi yazabilirsiniz. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 16.14, 21 Ocak 2022 (UTC)

== İstiklal Harbimizin Esasları ==

Selamlar Satirdan kahraman, [[Dizin:İstiklal Harbimizin Esasları.pdf]] sanırsam yarım bıraktığınız bir çalışma, eğer isterseniz ben önceki sayfalardan örnek alarak devam edebilirim. ×[[Kullanıcı:Elvorix|&lt;span style=&quot;color:black;font-family:Script MT Bold;font-size:16px;&quot;&gt;Elvorix&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Kullanıcı mesaj:Elvorix|&lt;span style=&quot;color:black;font-family:Script MT Bold;font-size:13px;&quot;&gt;mesaj&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 18.38, 29 Ocak 2022 (UTC)

:@[[Kullanıcı:Elvorix|Elvorix]], lüften devam edin. Memnuniyet duyarım, sevgiler. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 09.27, 30 Ocak 2022 (UTC)

https://www.ttk.gov.tr/belgelerle-tarih/antlasmalar-tam-metin/

::Selamlar, dizindeki sayfaları bitirdim. [[İstiklâl Harbimizin Esasları]] bu şekilde oluşturdum sayfayı, bölümlere ayıracaktım da çok bölüm yoktu o yüzden bu şekilde yaptım. ×[[Kullanıcı:Elvorix|&lt;span style=&quot;color:black;font-family:Script MT Bold;font-size:16px;&quot;&gt;Elvorix&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Kullanıcı mesaj:Elvorix|&lt;span style=&quot;color:black;font-family:Script MT Bold;font-size:13px;&quot;&gt;mesaj&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 19.15, 2 Şubat 2022 (UTC)

:@[[Kullanıcı:Elvorix|Elvorix]] İlk fırsatta okurum. Bölümlendirmeyi aktarmanız önemli çünkü eserin kendisi bu bölümlendirmeye gitmiş, eseri olduğu gibi aktarmak adına gerekli bir adım bu işlem. Emeğiniz için teşekkür ederim, var olun. İsterseniz doğrudan Karabekir tarafından yazılmış veya çağdaşı insanlar tarafından yazılmış eserler eklemiştik, onları aktarmak ister misiniz? [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 20.17, 2 Şubat 2022 (UTC)

::Tabii ki aktarmak isterim, latin harfleri olsun yeter. Örnek gösterirseniz başlayabilirim bir yerden. ×[[Kullanıcı:Elvorix|&lt;span style=&quot;color:black;font-family:Script MT Bold;font-size:16px;&quot;&gt;Elvorix&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Kullanıcı mesaj:Elvorix|&lt;span style=&quot;color:black;font-family:Script MT Bold;font-size:13px;&quot;&gt;mesaj&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 20.24, 2 Şubat 2022 (UTC)
:::*[[Dizin:Lozan Cilt 1 01.pdf]]
:::*[[Dizin:Lozan Cilt 2.pdf]]
:::Lozan ilginizi çeker mi? @[[Kullanıcı:Elvorix|Elvorix]]? [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 20.33, 2 Şubat 2022 (UTC)

::::Bir hâyli çeker. En yakın zamanda başlarım teşekkür ederim. ×[[Kullanıcı:Elvorix|&lt;span style=&quot;color:black;font-family:Script MT Bold;font-size:16px;&quot;&gt;Elvorix&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Kullanıcı mesaj:Elvorix|&lt;span style=&quot;color:black;font-family:Script MT Bold;font-size:13px;&quot;&gt;mesaj&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 20.40, 2 Şubat 2022 (UTC)

== Şiirin başlığı ==
Merhaba,&lt;br&gt;
Şiir eklediğimizde, başlığının bütün kelimelerini büyük harfle başlatmak gerekir mi? Ben sadece ilk kelimeyi büyük harfle başlatıyorum. [[Ey Allahım beni senden ayırma|Örnek]].--'''[[Kullanıcı:Iskenderbalas|&lt;span style=&quot;color: #007FFF&quot;&gt;&amp;nbsp;İskender&lt;/span&gt;]]'''[[Kullanıcı mesaj:Iskenderbalas|&lt;span style=&quot;color:#003FFF&quot;&gt;'''Balas'''&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;&lt;small&gt;[[Kullanıcı mesaj:Iskenderbalas|💬]]&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt; 12.16, 1 Şubat 2022 (UTC)

:@[[Kullanıcı:Iskenderbalas|Iskenderbalas]], selamlar. Şiirin kendi başlığı yoksa ve Vikikaynak'taki başlığı ilk satırdan alıyorsa her kelimesi büyük başlamalıdır. Bunun amacı X'in falanca tarihteki açıklaması, filanca raporu gibi bizim tarafımızdan atılmış başlıklardan ayırıp eserin özgün oluşuna vurgu yapmaktır. Sevgiler ve emekleriniz için teşekkürler. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 20.15, 2 Şubat 2022 (UTC)

== Dosya eklentileri ==

Selamlar, belli bir aradan sonra tekrar merhaba. Umarım iyisindir. Uzun süre sonra birkaç yazı ekleyeyim dedim, ancak dizin şeklinde görsellerle birlikte tam doğrulanmış sayfa yapımını unutmuşum, aşağıdaki iki madde özelinde yüklediğim dosyalarla ilgili bir standart yapabilir misin rica etsem? Sonrasında ben o yaptıkların üzerinden dizayn ederim artık, unuttum çoğu şeyi uzun zaman katkı yapamayınca :) Şimdiden teşekkürler, kolaylıklar dilerim. 

* [[Rusya Federasyonu'nun Donetsk Halk Cumhuriyeti'ni tanıma belgesi]] - [[:Dosya:Rusya Federasyonu'nun Donetsk Halk Cumhuriyeti'ni tanıma belgesi.png|Dosya 1]]
* [[Rusya Federasyonu'nun Lugansk Halk Cumhuriyeti'ni tanıma belgesi]] - [[:Dosya:Rusya Federasyonu'nun Lugansk Halk Cumhuriyeti'ni tanıma belgesi.png|Dosya 2]]

-- [[Kullanıcı:Ahmet Turhan|&lt;font face=&quot;Grasset&quot; color=&quot;black&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;big&gt;Ahmet Turhan&lt;/big&gt;&lt;/b&gt;&lt;/font&gt;]] ★ [[Kullanıcı mesaj:Ahmet Turhan|&lt;font face=&quot;Grasset&quot; color=&quot;black&quot;&gt;(''mesaj'')&lt;/font&gt;]] 09.43, 23 Şubat 2022 (UTC)

:@[[Kullanıcı:Ahmet Turhan|Ahmet Turhan]], iyiyim, çok teşekkür ederim. Sizi sormalı, bayağıdır yoktunuz, umarım siz de iyisinizdir. div etiketleriyle sağladıklarımınızın çoğunu şablonlara aktardık. Özellikle herkese hitap eden, karışık olmayan bir düzenleme sistemi için mümkün mertebe html etiketlerinden kaçınıyoruz. Özgün belgede hizalama yoksa ortalamıyoruz, Resim bağlama işelim çok standart, onu da ilgili sayfaların değişiklik kayıtlarından bakabilirsiniz. İstinsah sayfasında bilerek istinsah edildi demedim. onu işaretlersiniz başka bir kullanıcı tarafından doğrulanmasını bekleyebiliriz. esenlikler ve iyi çalışmalar. :) [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 12.09, 23 Şubat 2022 (UTC)
::Bir  de lisans şeklinde alt başlık açmıyoruz. Bunun ilk elden sebebi bölümlendirme/başlıklandırma sıkı sıkıya esere bağlı oluyor, bunu bozmamak için başlıklandırmak yerine sayfanını dibine  {{tl|eser son}} koyup dolduruyoruz. Ayrıca Türkçedeki karşılığını lisans olarak değil de telif hakkı olarak aktardığımız için garip duruyor. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 12.12, 23 Şubat 2022 (UTC)

== Silinen maddeler ==

Selamlar, tekrar kolay gelsin. Uzun süre yokluğumda bazı oluşturduğum maddelerin silindiğini gördüm. Bunlar telif yüzünden mi, kaynak eksikliğinden mi yoksa çevirmen bilgisi eksikliği yüzünden mi silindi? Bazılarına baktım da hatırladığım kadarıyla çevirmeni zaten bendim ve ilgili telif şablonlarını da eklemiştim. Bunlar şu an silinmiş görünüyor ama neden olduğunu sorayım ve olursa eski sürüm üzerinden geri getirerek düzeltmeler yapayım istedim. Tekrar kolay gelsin. -- [[Kullanıcı:Ahmet Turhan|&lt;font face=&quot;Grasset&quot; color=&quot;black&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;big&gt;Ahmet Turhan&lt;/big&gt;&lt;/b&gt;&lt;/font&gt;]] ★ [[Kullanıcı mesaj:Ahmet Turhan|&lt;font face=&quot;Grasset&quot; color=&quot;black&quot;&gt;(''mesaj'')&lt;/font&gt;]] 17.26, 24 Şubat 2022 (UTC)

:@[[Kullanıcı:Ahmet Turhan|Ahmet Turhan]], hangi maddeden bahsediyorsunuz? Silinme, sürüm gizleme işlemlerinin tamamında sebep belirtilir, sevgiler. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 19.55, 24 Şubat 2022 (UTC)
::Profilimde bazı maddeler ]] kodu silinerek bırakılmış mesela, bazı kırmızı olanlara da baktım kaynaksız vb. bilgiler eklenerek silinmiş. Hepsine baştan çeviriye baştan başlamamam adına buradan öncelikle çalışacağım maddeleri sıralasam, onları silinmeden önceki son sürümünü geri getirsek ve üstünde çalışıp eksiklerini gidersem uygun mudur? -- [[Kullanıcı:Ahmet Turhan|&lt;font face=&quot;Grasset&quot; color=&quot;black&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;big&gt;Ahmet Turhan&lt;/big&gt;&lt;/b&gt;&lt;/font&gt;]] ★ [[Kullanıcı mesaj:Ahmet Turhan|&lt;font face=&quot;Grasset&quot; color=&quot;black&quot;&gt;(''mesaj'')&lt;/font&gt;]] 22.21, 24 Şubat 2022 (UTC)
:::Hatırladığım kadarıyla telif, kaynak, çeviri vb. birçok farklı gerekçeden silinmişti. Madde madde ele almak gerekiyor. Bir marşı makine çevirisi sebebiyle silmiştim. Bir eserde kaynak verdiğiniz ağ sayfasının altında yarısı yaşayan bir sürü çevirmen ismi vardı, hangisinden alındığı bile belirsizdi. Şimdilik ilk aklıma gelen örnekler bunlar. Bütün bunları kapsayan bir çevirmensizlik- kaynaksızlık durumuna ilişkin  bilgilendirme [https://tr.wikisource.org/w/index.php?title=Vikikaynak:K%C3%B6y_%C3%A7e%C5%9Fmesi&amp;oldid=98561 yapmıştık.]
:::Yani o çevirilerin burada durması telif hakkı politikalarına ve kuruluş ilkelerine aykırıydı, silinmesi için yeterli sebepler vardı. Bu yüzden bu eserlerin geri getirilmesi söz konusu değil. Sadece e-posta yoluyla istediğiniz maddeleri iletebilirim ancak bu çevirilerin kaynağı ve özellikle güvenilirliği konusunda bize doyurucu kanıtlar sunmanız gerekiyor. Bu doyurucu konusunu biraz daha açacağım: burası temelde bir kütüphane ve bu kütüphanede makine çevirisi gibi anlamı ve eseri değiştirebilen durumların mevcut olmasını istemeyiz. Sevgiler ve iyi çalışmalar. @[[Kullanıcı:Ahmet Turhan|Ahmet Turhan]] [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 10.12, 25 Şubat 2022 (UTC)
::::Bir de eklemek isterim ki ortada bir de tarafınızca yapılmış [[Vikikaynak:Biçem kılavuzu]] çevirisi var. Bu sayfanın geçmiş kayıtlarında yığınla hatayı - anlamsızlığı not düştüm, daha da var. Fırsat buldukça düzeltiyorum ama genel olarak çok kötü ve yanlış bir çeviri olduğunu eklemem gerek. Doyurucu kanıt istemek sebebine not olarak bunu da düşeyim. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 10.15, 25 Şubat 2022 (UTC)
:::Tamamdır, söylediklerinizi çalışmalarda daha dikkatli ele alayım. E-posta olarak da olabilir, yeter ki en baştan sıfırdan vakit kaybıyla başlamayayım bunları düzeltirken. -- [[Kullanıcı:Ahmet Turhan|&lt;font face=&quot;Grasset&quot; color=&quot;black&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;big&gt;Ahmet Turhan&lt;/big&gt;&lt;/b&gt;&lt;/font&gt;]] ★ [[Kullanıcı mesaj:Ahmet Turhan|&lt;font face=&quot;Grasset&quot; color=&quot;black&quot;&gt;(''mesaj'')&lt;/font&gt;]] 11.03, 25 Şubat 2022 (UTC)

== İyi bayramlar ==

İyi bayramlar.--[[Kullanıcı:Samizambak|Samizambak]] ([[Kullanıcı mesaj:Samizambak|mesaj]]) 09.19, 2 Mayıs 2022 (UTC)

:İyi bayramlar deyişi şimdi iade etsem kabul oluyor mu? :) Malumunuz bayram telaşı derken buraya hiç uğrayamadım, yeni görüyorum. :( @[[Kullanıcı:Samizambak|Samizambak]] [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 10.48, 5 Mayıs 2022 (UTC)
::Çok değerlisiniz. [[Kullanıcı:Samizambak|Samizambak]] ([[Kullanıcı mesaj:Samizambak|mesaj]]) 17.25, 13 Mayıs 2022 (UTC)

== [[Adem Oğlu]]  ==

Merhaba.[[Adem Oğlu]] metnini internetten buldum.--[[Kullanıcı:AxisAce09|AxisAce09]] ([[Kullanıcı mesaj:AxisAce09|mesaj]]) 19.37, 2 Haziran 2022 (UTC)

:@[[Kullanıcı:AxisAce09|AxisAce09]] hangi siteden bulduğunuzu paylaşabilir misiniz, böylece metnin tam ve güvenilir olduğu hakkında fikir sahibi olalım. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 19.43, 2 Haziran 2022 (UTC)

== İstinsah ==

Merhaba @[[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satirdan kahraman]]. Ben bir sayfayı istinsah edecektim. Fakat istinsah ettiğim metinde resim görünmüyor. Resim nasıl gözükür? [[Kullanıcı:AxisAce09|AxisAce09]] ([[Kullanıcı mesaj:AxisAce09|mesaj]]) 17.06, 30 Ağustos 2022 (UTC)

:@[[Kullanıcı:AxisAce09|AxisAce09]], resimler istinsah sırasında ayrıca eklenir. İlgili dosya Commons'ta mı, o zaman kırpmak için pratik bir yol var. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 18.28, 30 Ağustos 2022 (UTC)

== [[:MediaWiki:Pageinfo-footer]] ==

Merhabalar. Son 3 linkte yer alan tr.wikipedia.org yazılarını tr.wikisource.org a çevirebilir misin? Vikikaynak yerine Vikipedi sayfalarının istatistikleri geliyor da. Malum Vikikaynak'tayız :) [[Kullanıcı:Uncitoyen|Uncitoyen]] ([[Kullanıcı mesaj:Uncitoyen|mesaj]]) 15.11, 2 Aralık 2022 (UTC)
:Global sysop olarak müdahale edesim geldim de yerel hizmetliler aktif imiş, malum yerel tartışma gerektirmeyen küçük müdahaleler yapabiliyoruz teknik sayfalara da. Ekmeğinize taş koymayayım. [[Kullanıcı:Uncitoyen|Uncitoyen]] ([[Kullanıcı mesaj:Uncitoyen|mesaj]]) 15.14, 2 Aralık 2022 (UTC)
::{{yapıldı}} [[Kullanıcı:Uncitoyen|Uncitoyen]]. Araya girdim Satirdan kahraman, kusuruma bakmazsın umarım :) --[[Kullanıcı:Justinianus|justinianus]] &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; [[Kullanıcı mesaj:Justinianus|mesaj]] 17.11, 2 Aralık 2022 (UTC)
:::{{ping|Justinianus}} teşekkürler. [[Kullanıcı:Uncitoyen|Uncitoyen]] ([[Kullanıcı mesaj:Uncitoyen|mesaj]]) 20.18, 2 Aralık 2022 (UTC)

== Bayram Kutlaması ==

Üstadım uzun süredir buralarda bulunamazsa da Ramazan Bayramınızı kutlamak istiyorum. Hayırlı Bayramlar... İnşallah müsait olduğum zamanlar gelecek ve buralarda yeni eklemeler yapabileceğim. Saygı ve sevgilerimle.[[Kullanıcı:Dr.Suskun|Dr.Suskun]] ([[Kullanıcı mesaj:Dr.Suskun|mesaj]]) 19.41, 22 Nisan 2023 (UTC)

:İyi bayramlar sevgili @[[Kullanıcı:Dr.Suskun|Dr.Suskun]]. İnanın o günü iple çekiyoruz. Umarım iyisinizdir, yoğunluğunuz hayat meşgalessinden ibarettir. :) [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 18.03, 24 Nisan 2023 (UTC)

==ankara marşı==
selam, değişiklik özeti dikkatimi çekti.. [https://tr.wikipedia.org/wiki/Mehmet_Ali_Ertekin vikipedi'de 1948 görünüyor ölüm tarihi..] --[[Kullanıcı mesaj:Kibele|&lt;font color=&quot;#800000&quot;&gt;'''kibele'''&lt;/font&gt;]] 10.57, 27 Nisan 2023 (UTC)
: selam, gözünüzden kaçtı sanırım. [https://tr.wikisource.org/w/index.php?title=Ankara_Mar%C5%9F%C4%B1&amp;action=edit&amp;redlink=1 ankara marşı'nı 1950'den sonra öldüğü zannı gerekçesiyle silmiştiniz.] {{seslen|Justinianus}}'a da sesleneyim. --[[Kullanıcı mesaj:Kibele|&lt;font color=&quot;#800000&quot;&gt;'''kibele'''&lt;/font&gt;]] 11.34, 18 Haziran 2023 (UTC)
::O gerekçe bana ait [[K:Kibele|kibele]]. O dönemde yaptığım araştırmalarda Ertekin'in ölüm tarihine ilişkin bir bilgiye ulaşamadım. Vikipedi'deki bilgi de kaynaksız olduğu için güvenemedim. Zira oğlunun Ankara Marşı'nın güfte sahibinin tespiti amacıyla açtığı dava dosyasındaki bazı bulgular ve yine internette kendisiyle ilgili bulabildiğim bazı bilgi kırıntıları nedeniyle 1950 ve sonrasında ölmüş olabileceğine ilişkin şüphem vardı. Sayfayı da bu nedenle silmiştim ancak tabi ki geri getirmek de zor değil. Bu nedenle şöyle yapalım derim: Ben mahkeme dosyasını bulmaya çalışayım. İçerisinde Ertekin'in ölüm tarihini net olarak gösteren bir belge vardır diye düşünüyorum. Buna göre kesin surette hareket etme imkanımız da olur. --[[Kullanıcı:Justinianus|justinianus]] &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; [[Kullanıcı mesaj:Justinianus|mesaj]] 11.09, 19 Haziran 2023 (UTC)
:::Selam [[K:Kibele|kibele]] ve Satırdan Kahraman. Aradan biraz fazla zaman geçmiş olsa da bugün adliyede ilgili dava dosyasını inceleme fırsatım oldu. İnceleme neticesinde marşın yazarının 1948'de vefat ettiği kesinlik kazandı. Bu nedenle marşı, yazarının yazdığı şekilde geri getirdim ve Vikipedi bağlantılarını da gerçekleştirdim. Kolay gelsin. --[[Kullanıcı:Justinianus|justinianus]] &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; [[Kullanıcı mesaj:Justinianus|mesaj]] 07.20, 12 Eylül 2023 (UTC)
:::: teşekkürler. geç olsun, güç olmasın. :) --[[Kullanıcı mesaj:Kibele|&lt;font color=&quot;#800000&quot;&gt;'''kibele'''&lt;/font&gt;]] 09.59, 12 Eylül 2023 (UTC)

==Fatma Sultan ==
Merhabalar  bu kitabın  [https://tr.wikisource.org/wiki/Dizin:Fatih_Sultan_Mehmed_ve_ressam_Bellini_1479-1480.pdf] ismi yanlış olmuş. Bu yanlış ismi değiştirmek mümküm mü acaba ?--[[Kullanıcı:Tarih|Tarih]] ([[Kullanıcı mesaj:Tarih|mesaj]]) 15.23, 4 Ağustos 2023 (UTC)

:Satırdan Kahraman bu ara çok aktif değil zannediyorum [[K:Tarih|Tarih]]. Kitabın doğru ismi nedir ve bunu nereden teyit edebiliriz? Duruma göre gerekirse hem buradaki dizin sayfasını ve diğer sayfaları ve Commons'taki dosyayı taşımamız gerekecek. --[[Kullanıcı:Justinianus|justinianus]] &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; [[Kullanıcı mesaj:Justinianus|mesaj]] 18.12, 4 Ağustos 2023 (UTC)
::İkinizin de emeğine ayrı ayrı teşekkür ederim. Katalogdan toplu yüklediğim PDF'lerden birisi idi, özellikle başlığını kontrol etmemişim. Şu aralar maişet kaygısı diz boyu olduğu için buralara çok uğrayamıyorum ama kalbim hep burada. :) [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 18.56, 14 Ağustos 2023 (UTC)
:::Seni yeniden buralarda görmek ne güzel Satırdan Kahraman :) En kısa zamanda tam gaz dönmeni bekliyoruz. Selamlar, --[[Kullanıcı:Justinianus|justinianus]] &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; [[Kullanıcı mesaj:Justinianus|mesaj]] 19.10, 14 Ağustos 2023 (UTC)

== Bir bira da sizin için! ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[Dosya:Export hell seidel steiner.png|70px]]
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |Öyle tek başına olmaz, beraber olsun :) İyi ki varsın, iyi ki buralardasın. Selamlar, sevgiler.. --[[Kullanıcı:Justinianus|justinianus]] &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; [[Kullanıcı mesaj:Justinianus|mesaj]] 11.19, 16 Ağustos 2023 (UTC)
|}

== Selam ==

Yılların ardından tekrardan merhaba üstadım. Bizler buralarda yok iken buraları boş bırakmamışsınız. Bütün bu ara dönemde verdiğiniz emekleriniz için teşekkür ediyor ve ellerinize sağlık diyorum. Klavyeniz keskin, aktifliğiniz daim olsun :) Çünkü sizin kıymetli katkılarınız olmadığında ne yazık ki bomboş kalıyor buraları.

Saygılarımla... [[Kullanıcı:Dr.Suskun|Dr.Suskun]] ([[Kullanıcı mesaj:Dr.Suskun|mesaj]]) 14.24, 18 Eylül 2024 (UTC)

'''Not:''' Geldiğin zaman [[“Kızılelma” Neresi?]] aldı şu maddeyi silersin. Çünkü bu madde zaten [[Kızıl Elma Neresi?]] adıyla hali hazırda metin olarak mevcut. Başlığı açan kullanıcı yeni, ya vandalizm amaçlayarak ve burayı boş gördüğünden böyle bir şey yaptı ya da hiç bir şey bilmeyip kazara böyle bir maddeye sebep olan birisi. İlgilenirsen çok iyi olur.--[[Kullanıcı:Dr.Suskun|Dr.Suskun]] ([[Kullanıcı mesaj:Dr.Suskun|mesaj]]) 15.09, 21 Eylül 2024 (UTC)

:@[[Kullanıcı:Dr.Suskun|Dr.Suskun]], selamlar! Evet, bir gün burayı keşfettim ve o zamandan bu zamana çıkamadım bu kuyudan. Hatta öyle ki askere gitmeden yedi aylık ana sayfa içeriğini hazırlayıp gitmiştim. :) Tabii şu aralar şehir değişikliği ve mesai derken biraz azıcık ihmal etmiş bulunuyorum ama elbette gönlümüz hep burada. Zamanında senin de burada gösterdiğin muazzam emekleri minnetle andım. Güzel dilekleriniz için çok teşekkür ederim. İltifat ediyorsunuz. :)
:Tekraren hoş geldin. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 23.16, 3 Ekim 2024 (UTC)
::@[[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satirdan kahraman]] [[Özel:Katkılar/151.135.229.219|151.135.229.219]] 00.52, 26 Aralık 2024 (UTC)

== Bozuk yönlendimeler ==

Salam həmkar. Necəsiniz? Buradakı https://tr.wikisource.org/wiki/%C3%96zel:BozukY%C3%B6nlendirmeler bozuk yönlendirmeler silinmelidir. Vaxtınız olunca bakarsınız. [[Kullanıcı:Araz Yaquboglu|Araz Yaquboglu]] ([[Kullanıcı mesaj:Araz Yaquboglu|mesaj]]) 07.17, 7 Mart 2025 (UTC)

:@[[Kullanıcı:Araz Yaquboglu|Araz Yaquboglu]] hocam, teşekkür ederim uyarı için. Hemen düzelteyim orayı. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 14.50, 9 Mart 2025 (UTC)
:: Salam həmkar. [[:Kategori:Silinmesi istenen sayfalar]] buraya da bir baxarsız. --[[Kullanıcı:Araz Yaquboglu|Araz Yaquboglu]] ([[Kullanıcı mesaj:Araz Yaquboglu|mesaj]]) 08.44, 16 Mart 2025 (UTC)

== Telif şablonunda kaynak gösterme sorunu ==
Selamlar. Umarım iyisindir. [[Şablon:Eser son|Eser son]] şablonunu kullandığımızda |kaynak parametresini doldurduğumuzda şablondaki &quot;Genişlet/Daralt&quot; seçenekleri çalışmıyor ve alt kısımda düzgün olmayan bir şekilde duruyor. Yani şablonda &quot;Telif hakları ile ilgili bilgiler için sağdaki Genişlet kısmına tıklayın.&quot; yazıyor ama o şablon bozuk olduğundan anlamsız oluyor. En sonki [[Kişilik Kültü ve Sonuçları Hakkında]] maddesinde önceki/sonraki sürüm kontrol edilerek sorun gözlemlenebilir. Düzgün çalışmaması yüzünden kaynakları üst kısma koyuyordum. Şablondaki o sorunun çözülmesi gerek. -- [[Kullanıcı:Ahmet Turhan|&lt;font face=&quot;Grasset&quot; color=&quot;black&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;big&gt;Ahmet Turhan&lt;/big&gt;&lt;/b&gt;&lt;/font&gt;]] ★ [[Kullanıcı mesaj:Ahmet Turhan|&lt;font face=&quot;Grasset&quot; color=&quot;black&quot;&gt;(''mesaj'')&lt;/font&gt;]] 17.06, 21 Temmuz 2025 (UTC)

:Şablondaki sorunla ilgileneceğim ama düzeltene kadar da açık durması çok kötü durmuyor bence @[[Kullanıcı:Ahmet Turhan|Ahmet Turhan]]. Önemli olan kaynağın altta olması. Sevgiler ve ilginize teşekkürler. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 14.45, 22 Temmuz 2025 (UTC)
::Teşekkürler. Bozuk olmasın yeter :) -- [[Kullanıcı:Ahmet Turhan|&lt;font face=&quot;Grasset&quot; color=&quot;black&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;big&gt;Ahmet Turhan&lt;/big&gt;&lt;/b&gt;&lt;/font&gt;]] ★ [[Kullanıcı mesaj:Ahmet Turhan|&lt;font face=&quot;Grasset&quot; color=&quot;black&quot;&gt;(''mesaj'')&lt;/font&gt;]] 16.11, 22 Temmuz 2025 (UTC)

== Geri döndürücülük ==

Selam Satirdan kahraman. Umarım iyisindir. Vikikaynak'ta vandalizm içeren değişikliklerle ilgileniyorum. Geri döndürücülük yetkisi talep ediyorum. Takdirlerine sunarım. [[Kullanıcı:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #708090;font-size:105%;color:#708090&quot;&gt;'''Kadı'''&lt;/span&gt;]] [[Kullanıcı mesaj:Kadı|&lt;span style=&quot;1px 1px 2px #003366;color:#003366;&quot;&gt;'''&lt;small&gt;Mesaj&lt;/small&gt;'''&lt;/span&gt;]] 09.07, 10 Ocak 2026 (UTC)

:Sevgili @[[Kullanıcı:Kadı|Kadı]], haklarını bir senelik hesabına tanımladım. Emeğin daim olsun, var olasın. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 14.46, 10 Ocak 2026 (UTC)

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20.11, 28 Nisan 2026 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472482 listesini kullanan Keegan (WMF)@metawiki  --&gt;

== Aşk-ı memnu 3. bölümü neden siliyorsunuz ==

sey merak ettiğim için soruyorumda ilk önce telif hakkı yüzünden olduğunu düsündüm sonra kamu malı olduğu aklıma geldi aklıma takıldı acaba bana açıklayabilir misiniz neden 3. bölümün türkçe metinini siliyorsunuz [[Özel:Katkılar/&amp;#126;2026-43902-50|&amp;#126;2026-43902-50]] ([[Kullanıcı mesaj:&amp;#126;2026-43902-50|mesaj]]) 16.27, 10 Ağustos 2026 (UTC)

== Tarih I ve Tarih II (1931): ikinci okuyucu olur musunuz? ==

Merhaba. [[Vikikaynak:Köy çeşmesi|Köy çeşmesi]]'ndeki sorularıma verdiğiniz cevap için tekrar teşekkür ederim; istinsahın ne olduğunu orada anlattığınız gibi anladım ve öyle uyguladım.

İki bölümün istinsahı bitti, ikisi de sarı (İstinsah, seviye 3) durumda:

* [[Dizin:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf]] — &quot;Beşer Tarihine Giriş&quot;, basılı s. 1-24 (dizin 34-57)
* [[Dizin:Tarih II Ortazamanlar.pdf]] — &quot;İslâm Tarihi&quot;, basılı s. 79-93 (dizin 101-115)

Sizin tarifinizle söylersem: ikinci kişinin bakıp yeşillendirmesi aşamasındayım. '''Vaktiniz varsa bu okumayı yapar mısınız?''' Tamamı 38 sayfa; hepsini birden değil, canınızın istediği kadarını yapmanız da bana çok şey kazandırır. Meşgulseniz ya da ilginizi çekmiyorsa lütfen çekinmeden hayır deyin, hiç sorun olmaz.

Bakarsanız işinizi kolaylaştırsın diye, kasten &quot;hatalı&quot; bıraktığım yerleri sıralıyorum — bunlar benim dalgınlığım değil, basımın kendi dizgi hataları:

* '''{{sic}} ile işaretlediklerim:''' s. 80 ''Milâttaan'', s. 88 ''hâkin'' (hâkim değil), s. 89 ''isiâmiyeti''. Aynı sayfanın devamındaki ''islâmiyeti'' ise doğru dizilmiş, o yüzden ikisi kasten farklı.
* '''Şablonsuz bıraktığım basım hataları:''' s. 91'de &quot;mücadeleye atıldı. sonunda&quot; — noktadan sonra küçük harf, asılda böyle. s. 85'te ''Haceriesvet'' ve ''Haceriesvedi'' aynı sayfada iki türlü yazılmış.
* '''Noktalama öncesi ince boşluk''' (''vardır ;'', ''oldu ;'', ''(594) .''): kitabın dizgi teamülü, aynen aktardım.
* '''Şapkalar:''' aynı sayfada hem ''Samî'' hem ''Sami'' geçebiliyor (s. 86). Tutarsızlık asılda var, birbirine uydurmadım.

Bir de şunu bilmenizi isterim: Tarih I'in 1-11. sayfaları [[Kullanıcı:Kibele|Kibele]] tarafından istinsah edilmişti. Köy çeşmesi'nde &quot;o sayfalara dokunmayacağım&quot; yazmıştım, sonra metni taramayla yeniden karşılaştırınca 46 fark çıktı ve 55 düzeltme yaptım. Gerekçesini Köy çeşmesi'ne ayrıca yazdım. O sayfalara özellikle şüpheyle bakmanızı rica ederim; başkasının emeğine dokundum ve yanılmış olabilirim.

Emeğinize sağlık, iyi çalışmalar. [[Kullanıcı:Asayimusa19|Asayimusa19]] ([[Kullanıcı mesaj:Asayimusa19|mesaj]]) 03.20, 18 Ağustos 2026 (UTC)

:@[[Kullanıcı:Asayimusa19|Asayimusa19]] İlk fırsatta kontrol edeceğim ve evet, sistem çok basit: Ne görüyorsanız onu yazın. Yazım hatalarını düzeltmek için işimiz değil. 
:Bir de yardımcı olayım ancak yapay zekâ mı kullanıyorsunuz yazarken? Bunu kullanmamızını rica ediyorum. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 08.57, 18 Ağustos 2026 (UTC)</text>
      <sha1>m7sedgk3bpfj63616wq5z5rfxkj1797</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dizin:Tarih II Ortazamanlar.pdf</title>
    <ns>252</ns>
    <id>28264</id>
    <revision>
      <id>174310</id>
      <parentid>174259</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T03:11:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>istinsah edilen bölüm için sayfa eşleşmesi ve kapsam notu eklendi</comment>
      <origin>174310</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="650" sha1="b1j018vrqmxbcg9mhqia4reke0iut30" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|Type=book
|Title=Tarih II: Ortazamanlar
|Language=tr
|Volume=II
|Author=Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti
|Translator=
|Editor=
|Illustrator=
|School=
|Publisher=Maarif Vekâleti — Devlet Matbaası
|Address=İstanbul
|Year=1931
|Key=
|ISBN=
|OCLC=
|Source=pdf
|Image=1
|Progress=İE
|Pages=&lt;pagelist 101to115=79 /&gt;
|Volumes=
|Remarks=Şimdilik yalnız '''İslâm Tarihi''' bölümü (basılı s. 79-93 = tarama 101-115) istinsah edilmiştir. Metin, Türk Tarih Kurumu Kütüphanesi nüshasının taramasıyla sayfa sayfa karşılaştırılmıştır; basımın kendi dizgi hataları düzeltilmeden bırakılmıştır. Ön bölüm roma rakamlarıyla numaralıdır (tarama 23 = XXIV), bu yüzden basılı numara ile tarama numarası arasındaki fark kitap boyunca sabit değildir; eşleşme yalnız istinsah edilen aralık için doğrulanmıştır.
|Width=
|Css=
|Header=
|Footer=
}}</text>
      <sha1>b1j018vrqmxbcg9mhqia4reke0iut30</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dizin:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf</title>
    <ns>252</ns>
    <id>28269</id>
    <revision>
      <id>174309</id>
      <parentid>174258</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T03:11:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>istinsah edilen bölüm için sayfa eşleşmesi ve kapsam notu eklendi</comment>
      <origin>174309</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="522" sha1="rnwn0lqiayw65bj5n47w3dznctphjni" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|Type=book
|Title=Tarih I: Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar
|Language=tr
|Volume=I
|Author=Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti
|Translator=
|Editor=
|Illustrator=
|School=
|Publisher=Maarif Vekâleti — Devlet Matbaası
|Address=İstanbul
|Year=1931
|Key=
|ISBN=
|OCLC=
|Source=pdf
|Image=1
|Progress=İE
|Pages=&lt;pagelist 34to57=1 /&gt;
|Volumes=
|Remarks=Şimdilik yalnız '''Beşer Tarihine Giriş''' bölümü (basılı s. 1-24 = tarama 34-57) istinsah edilmiştir. Metin, Türk Tarih Kurumu Kütüphanesi nüshasının taramasıyla sayfa sayfa karşılaştırılmıştır; basımın kendi dizgi hataları düzeltilmeden bırakılmıştır. Sayfa numarası eşleşmesi yalnız bu aralık için doğrulanmıştır.
|Width=
|Css=
|Header=
|Footer=
}}</text>
      <sha1>rnwn0lqiayw65bj5n47w3dznctphjni</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf/34</title>
    <ns>250</ns>
    <id>37032</id>
    <revision>
      <id>174306</id>
      <parentid>171172</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T02:56:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırma: başlıktaki em tire basımda bitişik (KÂİNAT—TABİAT)</comment>
      <origin>174306</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1379" sha1="o4en949ctvddl4w2rfrfp6bt93sim2i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Kibele&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;center&gt;'''I'''&lt;/center&gt;
&lt;center&gt;'''BEŞER TARİHİNE GİRİŞ'''&lt;/center&gt;

'''HALİN MAZİ İLE ALÂKASI''' İnsan, bugünü anlamak için dünü bilmeğe; dünkü işleri kavramak için, daha evel geçmiş günlerin, nihayet uzak zamanların, vak'alarını hatırlamağa mecbur oluyor. Bu suretle, insan, içinde
bulunduğu vaziyetin, işlerin, hakikî başlangıcını anlamak istedikçe geriye doğru çekildiğini duyar; Asyanın merkez
yaylâlarına ve oralarda eski zamanlarda yaşamış insanlara
kadar gider. Fakat bu da kâfi gelmez; daha geriye, ilk insanlara ve nihayet ilk hayata ve bunun ilk belirdiği yere
kadar gider.

'''MAZİ HAKKINDA BİLGİLERİMİZİN HUDUDU''' Fakat bu husustaki bütün bilgilerimizin
hududu, nihayet son asırlarda yapılabilmiş
olan keşiflerin ötesine geçemez. Ancak
hergünkü yeni keşiflerle bilgilerimizin
hududu genişlemektedir.

&lt;center&gt;'''A. KÂİNAT—TABİAT'''&lt;/center&gt;

'''İLK İNSANLARIN İPTİDAÎ TELÂKKİLERİ VE BUGÜNKÜ HAKİKATLER''' İptidaî insanlar, arzı düz bir yer, semayı da onun kubbesi gibi, gördüler. Güneş ile Ayı,
bu kubbe üzerinde ve arzın altından dolaşmak suretile mütemadiyen gelip geçer sandılar. Arzın yuvarlak olduğu anlaşıldıktan sora
da onu kâinatın merkezinde sandılar. Güneşin, Ayın, bütün
seyyar ve sabit yıldızların, arzın etrafında döndüğünü far-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o4en949ctvddl4w2rfrfp6bt93sim2i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174307</id>
      <parentid>174306</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T02:59:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla kelime kelime karşılaştırıldı, metinde eksik bulunmadı; 2021'den kalan Sorunlu işareti kaldırılıp İstinsah'a alındı</comment>
      <origin>174307</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1379" sha1="qa7i2c1qafpl3xsjq6w7nyulbbl4xc3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Asayimusa19&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;center&gt;'''I'''&lt;/center&gt;
&lt;center&gt;'''BEŞER TARİHİNE GİRİŞ'''&lt;/center&gt;

'''HALİN MAZİ İLE ALÂKASI''' İnsan, bugünü anlamak için dünü bilmeğe; dünkü işleri kavramak için, daha evel geçmiş günlerin, nihayet uzak zamanların, vak'alarını hatırlamağa mecbur oluyor. Bu suretle, insan, içinde
bulunduğu vaziyetin, işlerin, hakikî başlangıcını anlamak istedikçe geriye doğru çekildiğini duyar; Asyanın merkez
yaylâlarına ve oralarda eski zamanlarda yaşamış insanlara
kadar gider. Fakat bu da kâfi gelmez; daha geriye, ilk insanlara ve nihayet ilk hayata ve bunun ilk belirdiği yere
kadar gider.

'''MAZİ HAKKINDA BİLGİLERİMİZİN HUDUDU''' Fakat bu husustaki bütün bilgilerimizin
hududu, nihayet son asırlarda yapılabilmiş
olan keşiflerin ötesine geçemez. Ancak
hergünkü yeni keşiflerle bilgilerimizin
hududu genişlemektedir.

&lt;center&gt;'''A. KÂİNAT—TABİAT'''&lt;/center&gt;

'''İLK İNSANLARIN İPTİDAÎ TELÂKKİLERİ VE BUGÜNKÜ HAKİKATLER''' İptidaî insanlar, arzı düz bir yer, semayı da onun kubbesi gibi, gördüler. Güneş ile Ayı,
bu kubbe üzerinde ve arzın altından dolaşmak suretile mütemadiyen gelip geçer sandılar. Arzın yuvarlak olduğu anlaşıldıktan sora
da onu kâinatın merkezinde sandılar. Güneşin, Ayın, bütün
seyyar ve sabit yıldızların, arzın etrafında döndüğünü far-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qa7i2c1qafpl3xsjq6w7nyulbbl4xc3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf/35</title>
    <ns>250</ns>
    <id>37033</id>
    <revision>
      <id>174297</id>
      <parentid>171174</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T01:48:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak imlâ düzeltmesi: şapkalar ve birkaç kelime. Metnin düzenine ve biçimlendirmesine dokunulmadı.</comment>
      <origin>174297</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2216" sha1="0mrrwipom9r7g9bin1p85pi4mqdcjqw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kibele&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;2 &lt;center&gt;'''TARİH'''&lt;/center&gt;

zettiler. İnsanların dünya hakkında fikri 400 sene eveline kadar bu merkezde idi.

Ondan soradır ki, merkezde, arzın değil, Güneşin bulunması lâzımgeldiği ortaya atıldı. Bu hakikat, ancak XVII inci
asırda kabul olundu.

Anlaşılıyor ki, kâinat ve onun sonsuz genişliği, yani feza,
hakkındaki fikrimiz yenidir.

'''KÂİNAT''' Bugün kâinat dediğimiz zaman, nihayetsiz genişlik ile bunun içinde dönen yıldızları,
güneş âlemini ve bütün bunların hepsi birden düşünülünce
zihnimizde hasıl olan mefhumu, ifade etmiş oluruz.

Kâinatın varlığı, bu payansız büyüklük, hakikî, şe'nî varlıkların birliğidir. Bu varlıkları, biribirine bağlayan, aralarındaki
ahengi uyduran zarurî, daimî, umumî kanunlar vardır.

Kâinatın varlığından anlaşılan kuvvet, hareket kâinatın
kanunlarına tâbidir.

'''TABİAT''' İşte, tabiat, hem kâinatın varlıklarının birliğidir ve hem ayni zamanda, kâinatın kanunlarına tâbi hareket ve kuvvettir. O halde tabiat hem kanunların sahibidir, hem de ayni kanunların tâbiidir. Nasıl ki, millet
devlettir; bu itibarla kanunların sahibidir ve onları infaz eden
kuvvettir; fakat ayni zamanda kendi de bu kanunlara tâbidir.

Bütün varlıklar, tabiatte dahil ve onun kanunlarına tâbi
olunca, hayat sahibi olan her nevi mahlûklar, insanlar dahi
şüphesiz bundan hariç ve müstesna olmazlar.

'''TABİATIN BÜYÜK KANUNU''' Filhakika, insan, tabiatin mahlûkudur. Hayatın büyük kaidesi de tabiate tâbi olmaktır. Tabiatte hiçbir şey yokolmaz ve hiçbir şey yoktan varolmaz. Yalnız tabiati vücude getiren varlıklar, tabiatin kanunları icabı olarak şekillerini değiştirirler. Arzın ve hayatın mütalea ve tetkikinde bu hakikat pek açık görülür.

'''ZEKÂ''' Fakat şunu söyliyelim ki, insanların bütün bilgileri ve inanışları, insanın zekâsı eseridir.
Zekâ tabiî olan dimağdan çıkar. Bundan, tabiati anlamakta
zekânın, en büyük cevher ve müessir olduğu anlaşıldığı gibi
tabiatin fevkinde ve haricindeki bütün mefhumların, insan
dimağı için kendi tarafından uydurma şeylerden başka bir
şey olmıyacağı meydana çıkar.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0mrrwipom9r7g9bin1p85pi4mqdcjqw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf/36</title>
    <ns>250</ns>
    <id>37034</id>
    <revision>
      <id>174298</id>
      <parentid>171176</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T01:48:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak imlâ düzeltmesi: şapkalar ve birkaç kelime. Metnin düzenine ve biçimlendirmesine dokunulmadı.</comment>
      <origin>174298</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2012" sha1="13bysavzbdj0wxfvhy7q4b1ber866yh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kibele&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{orta|'''BEŞER TARİHİNE GİRİŞ        {{sağa hizala|''' 3''' }}     ''' }}

&lt;center&gt;'''DÜNYA VE HAYAT'''&lt;/center&gt;

'''DÜNYA VE HAYAT HAKKINDA YANLIŞ FİKİRLER''' Bundan 200 sene eveline kadar, dünyanın 5-6 bin sene evel yaratıldığı ve insanın Basraya iki günlük yolda, Fırat nehri üzerinde bulunan ''cennet''te yaratıldığı zannolunmakta idi.

Bu kanaatler hep din kitaplarındaki hikâyelerin olduğu
gibi hakikat sanılmasından doğuyordu.

Artık, hayatın 6 bin senelik değil, milyonlarca senelik
olduğu anlaşılmıştır.

Bu anlayış, arzdaki kaya tabakaları ile onların arasındaki
fosillerin, 100 senedenberi, usul dairesinde tetkiki sayesinde
olmuştur.

Hayat dünyanın karalarında, denizlerinde ve havasındadır. Kâinatın bizim dünyamız haricindeki yerlerinde, şimdiki
halde, hayatın mevcudiyetini kat'î olarak bilmiyoruz.

Dünyanın, Güneşten geldiğini, zamanla şeklini, manzarasını
değiştirdiğini ve bu suretle en nihayet, bugünkü hali aldığını
hatırlattıktan sora, şimdi, dünyada hayatın tetkikine geçilebilir.

&lt;center&gt;'''HAYAT ZİNCİRİ'''&lt;/center&gt;

'''İLK HAYAT İZLERİ''' Hayata ait, bugüne kadar, edinebildiğimiz
bütün bilgilerin kitabı ''“kayalar sicilli&quot;'' dir. Bu sicille göre en eski kayalar, hiçbir hayat eseri göstermiyor. Çok soraları da kayalarda görülen ilk hayat izleri pek basit
şeylerdir. Küçük hayvan kabukları, deniz otlarının sapları gibi.

'''İLK BALIKLAR''' Daha sora ''(1-2 milyon yıl süren devrede)'' denizde ilk balıklar meydana geldi. Bu devirde, karada henüz toprak dahi yoktu. Bundan
soradır ki, karada, birden, pek mütenevvi, kalın bataklık
nebatları görülür. Bu nebatların çoğu, büyük ağaçlar halinde
yosunlar, ağaç büyüklüğünde otlar gibi şeylerdir.

'''HEM KARA HEM DENİZ HAYVANLARI''' Asırdan asra birçok şekilde hayvanlar, denizden karaya çıkmağa başladı. Bunlar ''hem kara, hem deniz hayvanları'' idi.
Karada bataklıkta yaşarlardı.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>13bysavzbdj0wxfvhy7q4b1ber866yh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf/37</title>
    <ns>250</ns>
    <id>37046</id>
    <revision>
      <id>174299</id>
      <parentid>171178</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T01:48:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak imlâ düzeltmesi: şapkalar ve birkaç kelime. Metnin düzenine ve biçimlendirmesine dokunulmadı.</comment>
      <origin>174299</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2196" sha1="m215aistvfg9okyx9oxarxhef8rocw6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kibele&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;4 &lt;center&gt;'''TARİH'''&lt;/center&gt;

'''YERDE SÜRÜNEN HAYVANLAR, KUŞLAR, İLK MEMELİ HAYVANLAR'''  Bundan sora dünyanın ikliminde soğuk ve sıcak olmak üzere biribiri ardınca değişiklikler oldu. Bu devirlerde yeni bir hayvan silsilesi türedi. Bunlar, bataklıkta değil, kayalar arasında yaşarlar, yerde sürünürlerdi. Bunlardan başka çok garip büyük hayvanlar da vardı. Bunlar sık ormanların arasında koşuşurlar ve zıpladıktan
sora ayaklarını açarak yavaş yavaş inerlerdi.

Bunlar kuş değildiler. Kuşlar, başka bir asıldan geldiler.

İlk memeli hayvanlar da ayni devirde geldi. Fakat bunlar, küçük mahlûklardı.

'''BUGÜNKÜ HAYVANLARA VE NEBATLARA BENZİYEN HAYVANLARIN VE NEBATLARIN GÖRÜLMESİ''' Bu devirden sora bir yaz ve büyük bir yeni
hayat devresi başladı. Dünyanın haritası,
bugünkü dünya haritasına, müphem bir surette benzedi. ''(İlk hayatın başlangıcından, bugüne kadar geçen zaman, 40 veya 80 milyon sene tahmin edilmektedir).''

Bu yeni devrin başlaması ile, ilk defa dünyada, mer'alar vücut buldu. Mer'alarda ot yiyen hayvanlar
meydana geldi.

Bu hayvanlar arasında birtakımları vardı ki, bunlar,
sürüler halinde bir arada bulunuyorlar, biribirlerine bakıyorlar, biribirlerini taklit ediyorlar, biribirlerinin hareketlerinden ve seslerinden anlıyorlardı.

İçtimaî bir hayatın başlangıcını gösteren bu hayvanlar,
dünya yüzünde ilk defa görülüyordu.

Bu devir inkişaf ettikçe, nebatlarının ve hayvanlarının,
bugün dünyada görülenlere benzeyişleri de arttı. Yavaş yavaş çirkin ve kaba nesiller, bugünün mütekâmil memeli hayvanlarına inkılâp etti.

Bu hayvan zümresinin başında: sıra ile maymunlar, kuyruksuz maymunlar ve nihayet insanlar bulunmaktadır.

Tesbit ettiğimiz hayat zincirinin başlangıcı ve nihayeti
daha aydınlatılmak ihtiyacındadır.

'''HAYATIN MENŞEİ''' Çizdiğimiz hayat zincirinin ilk halkasını sularda bulduk. Hayat, sıcak, güneşli, sığ bataklık suda çamur veya kum üzerinde başladı. Oradan açık
sulara, denizlere yayıldı. Bu menşe, ilk teşekkül eden denizlerin sahilleri boyunca uzanan göller ve bataklıklar olabilir.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m215aistvfg9okyx9oxarxhef8rocw6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf/38</title>
    <ns>250</ns>
    <id>37047</id>
    <revision>
      <id>174300</id>
      <parentid>171180</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T01:49:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak imlâ düzeltmesi: şapkalar ve birkaç kelime. Metnin düzenine ve biçimlendirmesine dokunulmadı.</comment>
      <origin>174300</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2236" sha1="0txsqwhux0gtvgq73hlzrczyqknjfu4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kibele&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;center&gt;'''BEŞER TARİHİNE GİRİŞ'''&lt;/center&gt; 5

'''HAYAT NASIL BAŞLADI?''' Fakat hayatın, dünya üzerinde nasıl başladığını henüz kat'î surette bilmiyoruz. Hayatın
ince, sulu çamur şeklinde ve yarı hayat
halinde, tabiî şerait altında başlamış ve sora, hissolunmaz
surette, yavaş yavaş tamamile hayata mahsus vasıflar almış
olması muhtemeldir. Hali hazırda, dünyanın hiçbir tarafında dünyada hayatın teşekkül ettiği milyonlarca sene evel
mevcut olmuş bulunan kimyevî ve fizikî şartlar kalmamıştır. Bu sebeple şüphesiz yeniden başlıyan bir hayat
yoktur.
Her halde, hayatın, herhangi bir tabiat harici amilin müdahalesi olmaksızın dünya üzerinde tabiî, zarurî bir kimya
ve fizik seyri neticesi olduğunu kabul etmek lâzımdır.

'''İNSANIN CEDDİ''' Gördük ki, hayat zincirinin son halkası insandır. Bu zincire nazaran insanın sair memeli hayvanlar gibi, daha basit bir sınıfa ait cetlerden geldiği
kanaatine varılır.

Filhakika umumiyetle iddia olunuyor ki, insanın ve büyük
maymunların ''(Res. 1,2)'' müşterek bir cetleri vardır. Bu cet dahi,
daha basit şekilleri haiz bir nesilden, ilk memeli hayvan
cinslerinin birinden ayrılıyor. Bu memeli hayvan da bir nevi
yerde sürünen hayvandan ve nihayet bu da balıklardan
geliyor. Bunların hepsi de ilk hayat şekli olan iptidaî hücreye dayanıyor.

İnsanın bu şeceresi, insanın teşrihile sair kemikli hayvanların teşrihi arasındaki mukayeselere müstenittir.

İnsan, doğmadan evel, vücudunun geçirdiği pek garip
safhalar vardır ki, onlar bilinecek olursa, bu iddianın sıhhatini kabul etmemek mümkün olmaz. Filhakika rüşeymî hayat
ile cenin hayatı devirlerinde insan, evvelâ bir balık olacakmış gibi başlar; yerde sürünen hayvanları hatırlatan birtakım şekillerden geçer; basit memeli hayvanların bünyelerini tekrarlar; hatta bir müddet için kuyruğu da vardır.

İnsan doğduktan sora dahi, şahsî inkişafında insan olarak başlamaz. İnsanlığa doğru atılmak için, adeta ilk hayvanların yaptıkları gibi, çırpınır durur.

Hulâsa insanlar, sularda kaynaşıp çırpınan bir mevcuttan, çok yavaş yürüyen bir tekâmülle, bugünkü şekle geldiler.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0txsqwhux0gtvgq73hlzrczyqknjfu4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf/39</title>
    <ns>250</ns>
    <id>37050</id>
    <revision>
      <id>174301</id>
      <parentid>171182</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T01:49:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak imlâ düzeltmesi: şapkalar ve birkaç kelime. Metnin düzenine ve biçimlendirmesine dokunulmadı.</comment>
      <origin>174301</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1978" sha1="qej1kjxjvoo9zegg1ief9flkpfuxrru" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kibele&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;center&gt;'''TARİH'''&lt;/center&gt;

İnsanın bugünkü yüksek zekâ, idrak ve kudreti, milyonlarca nesilden geçerek hazırlandı. Artık o, bugün, tabiatin,
nihayetsiz büyüklüğüne ve tabiat içinde, kendi nev'inin,
mukadderatına, gittikçe büyüyen bir irade ve şuur ile
bakıyor.

&lt;center&gt;'''''İNSANLARIN İLK CETLERİNDEN BUGÜNE KADAR GEÇEN NESİLLERİN VARLIK İZLERİ'''''&lt;/center&gt;

'''İNSANLARIN İLK CEDDİ''' İnsanların ceddi olarak tavsif olunan mahlûk kayalar arasında saklanan koşucu bir mahlûk idi. Bu mahlûk kolayca ağaçlara tırmanabiliyor, ayaklarının başparmaklarile ikinci parmakları
arasında bir maddeyi tutabiliyordu.

Bu insan ceddinin dünya yüzünde yaşadığı devir; İlk Memeli Hayvan Devri pek eskidir. ''(Bizden 4 - 40 milyon sene uzak)''. Fakat bu mahlûk ta tabiî, bir cetten iniyordu. Bu cet daha
eski bir zamanda ''(bizden 14 - 140 milyon sene uzak)'' yerde
sürünen hayvanlar devrinde yaşamıştır. Bu hayvan, ağaçlar
arasında yaşardı.

İnsanların cetleri olan bu mahlûklara ait olmak üzere
bulunan ilk izler arasında en mühimleri bazı taşlar ve bilhassa
çakmak taşlarıdır. Bunlar pek kaba tarzda ve elde tutulmak
için yontulmuşlardır.

Bu ilk aletler arasında en eskileri milâttan 50,000 seneden daha evelki zamanlara aittir. Fakat bu ilk aletleri yapan
mahlûklara ait ne kemiklere ne buna benzer sair izlere
bugüne kadar tesadüf edilmemiştir. Binaenaleyh, bu mahlûklara, yalnız eser olarak bıraktıkları bu ilk aletlerin mevcudiyetile intikal ediyoruz.

'''İLK MÜHİM İZLER''' İlk kıymetli eserler zamanımızdan 50,000
sene eveline yakın bir devre ait olmak üzere
bulunmuştur. Bunlar, taştan yapılmış baltalar, kazmalar, burgular, bıçaklar, kargılar ve nihayet insana ait olduğuna şüphe olmayan kafatasları ve sair kemiklerdir. Şüphesiz bu
insanlar bugünkü nesillere nazaran pek kaba yapılı idiler.
Fakat kendilerinden evelki cetlerinden daha az kaba idiler.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qej1kjxjvoo9zegg1ief9flkpfuxrru</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf/40</title>
    <ns>250</ns>
    <id>37051</id>
    <revision>
      <id>174302</id>
      <parentid>171186</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T01:49:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak imlâ düzeltmesi: şapkalar ve birkaç kelime. Metnin düzenine ve biçimlendirmesine dokunulmadı.</comment>
      <origin>174302</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2449" sha1="cmakthoyc5y5rfwizh6y4ifalzrevzs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kibele&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;center&gt;'''BEŞER TARİHİNE GİRİŞ&lt;/center&gt;''' 7

'''50 BİN SENE EVELKİ İNSANLARIN HAYAT VE MAİŞETLERİ''' 50,000 sene evel yaşamış olan bu insanlar, devirlerinde soğuklar pek ziyade şiddet peyda edince mağaralarda yaşamağa başladılar ''(Renkli Res. I).'' Ateşi çok daha evel öğrenmiş görünüyorlar. Bundan soradır ki,
arkalarında çok izler bıraktılar. Bu insanlar o zamana kadar
açık havalarda, su membalarının yakınlarında, yaktıkları ateş
etrafında toplu bulunurlardı. Bu insanlar, yeni ve şiddetli soğuklar devrinin şartlarına kendilerini uydurabilecek kadar
zeki idiler. Halbuki, insana yakın ve ona benziyen mahlûklar,
soğukların şiddetine mukavemet gösteremiyerek tamamile
mahvoldular. Bunun için ''Eskitaş Devri'' aletlerinin en kaba
tipleri bir müddet sora ortadan kalkmış bulunuyor.

Bu devir insanları hayvan eti ve hayvan kemiklerindeki
iliklerle beslenirlerdi. Kemikleri mağaralarda saklarlar ve
canları istediği zaman kırıp iliklerini içerlerdi. Bu adamlar
derilere bürünüyorlardı. Bu derileri kadınlar hazırlıyorlardı.
Bu insanlar bizim gibi hep sağ ellerini kullanıyorlardı.

Her halde, bunların düşünüş tarzları bizimkinden çok
farklı, kaba idi; bize nazaran fikirleri pek az açılmıştı. Hisleri,
melekeleri, bizimkilere benzemiyordu. İhtimal hiç konuşmuyorlar veya pek nadiren bir iki kelime kullanıyorlardı. Her
halde lisan denecek bir şeyleri yoktu.

'''BURAYA KADAR OLAN BİLGİLERİN MAHİYETİ'''  Anladık ki dünya yüzünde yaşamakta olan insan cemiyetlerinin, bugünkü hallerini
eyice anlayabilmek için geçmiş bütün insanların ve cemiyetlerin hallerini, biribirlerine nispetlerini bulmak lâzımdır. Bunun için insanların
menşe ve mebdelerine kadar geriye gitmeye mecbur olduk.
İnsanların, tabiî mahlûk olarak dünyada zuhûr ettiklerini
gördük. Fakat, insan ceddinin, sahih olduğunda şüphe edilmiyecek iskeletini bulmak çok güç ve geç oldu. Bundan evel
onun hayatına, ancak bıraktığı kabasaba birtakım taş aletlerle intikal edebildik. Vakıâ bundan sora o kaba, iptidaî taş
aletlerin inceldiği, tenevvü ettiği görülecektir. Daha sora, yeni
yeni insan bakıyelerine, taş aletler arasında ve onlardan
sora icat edilmiş biribirinden mükemmel tunçtan, demirden
aletlere tesadüf edeceğiz. Fakat bütün bu eserler bugünkü
beşeriyeti tatmin edemez. Zira bütün bunlar; takribî, tah-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cmakthoyc5y5rfwizh6y4ifalzrevzs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf/41</title>
    <ns>250</ns>
    <id>37052</id>
    <revision>
      <id>174303</id>
      <parentid>171188</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T01:49:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak imlâ düzeltmesi: şapkalar ve birkaç kelime. Metnin düzenine ve biçimlendirmesine dokunulmadı.</comment>
      <origin>174303</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1981" sha1="1rkf1bet7wnzgl8zdyr24cyd8sifsoh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kibele&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;8 &lt;center&gt;'''TARİH'''&lt;/center&gt;

minî hesaplarla, nihayet insan cemiyetlerinin dünya üzerindeki mevcudiyetlerinin, yaşayışlarının ancak karışık bir
tablosunu yapabilir.

'''İNSAN CEMİYETLERİ HAKKINDA NE BİLMEK İSTERİZ, BU NASIL MÜMKÜN OLUR?''' Halbuki, biz insan cemiyetlerinin nerede, ne halde, ne vakit yaşadıklarını bilmek isteriz. Onların bugünkü, hayatımız, fikirlerimiz, terakkilerimiz, hulâsa harslarımız üzerinde hâlâ müspet veya menfi olarak
müessir görünen harsları derecelerini sahih
olarak bilmek isteriz.

Hars dediğimiz zaman bir insan cemiyetinin, devlet hayatında, fikir hayatında, iktisat hayatında yapabilecekleri şeylerin muhassalasını kastediyoruz, ki medeniyet te bundan başka bir şey değildir.

Bu malûmat, ancak elde vazıh vesikalar olduğu zaman
hasıl olabilir. Vazıh vesika ise okuyabileceğimiz yazılı vesikalardır. Üzerinde yazı olan kâğıt, deri, taş, tuğla, ağaç, maden ve saire gibi muhtelif şekilde, kitap ve kitabelerdir ki,
insan cemiyetlerinin hakikî, medenî varlıklarının kudretli
şahidi, canlı eserleridir.

Bu izahlardan sora tarihin tarifine geçebiliriz.

'''&lt;center&gt;B. TARİH'''&lt;/center&gt;

'''TARİH''' Tarih, insan cemiyetlerinin, zaman ve mekân gösterilerek ve sahih olarak, hayatını, harsını tetkik ve nakleden bir ilimdir.''

Tarihin, insanlar için nekadar mühim bir vazifeyi
üzerine aldığı meydandadır.

Tarih, bu mühim vazifeyi ifa ederken, yalnız, bugünün
insanlarını tenvir ve irşat etmekle kalmıyor, bundan sora
gelecek insanlara da faideli bir mürebbi oluyor.

Filhakika, yarının kurucusu olan bizler, bizden evelki
nesillerin devlet işlerinde, fikrî ve iktisadî sahalarda, yaptıklarını öğrendikçe, bunların mükemmel ve noksan cihetlerini, eyi ve fena taraflarını tetkik ettikçe ve bunların
sebeplerini, amil ve müessirlerini, tabiî veya arızî mânilerini anladıkça, fikrimizde, filimizde küşayiş olur. Bu sayede&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1rkf1bet7wnzgl8zdyr24cyd8sifsoh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf/42</title>
    <ns>250</ns>
    <id>37055</id>
    <revision>
      <id>174304</id>
      <parentid>171190</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T01:49:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak imlâ düzeltmesi: şapkalar ve birkaç kelime. Metnin düzenine ve biçimlendirmesine dokunulmadı.</comment>
      <origin>174304</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2304" sha1="456m7mnz2s1wul7y6ignaj1eqp1dex5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kibele&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;center&gt;'''BEŞER TARİHİNE GİRİŞ&lt;/center&gt;''' 9

gelecek nesillerin nefretle yadedeceği bir insan, bir millet
olarak tarihe geçmekten hazer ederiz; fertçe ve milletçe,
medeniyetin ilerlemesine çalışarak, insanlığın yükselmesine
hizmet eyleriz. ''Gelecek nesillerin istifade edebileceği kıymetli, ölmez, ilim ve san'at eserleri bırakmış bir varlık olarak tarihte şerefli bir yer kazanmak idealimiz olacaktır. Çocuklarımıza da ayni fikir ve terbiyeyi vereceğiz.''

'''TARİHİN KAYNAKLARI''' Tarih, insan cemiyeti hayatının geçmiş safhalarını aydınlatabilmek için hemen her
ilim ve fenden istifade etmek mecburiyetindedir. Bilhassa, coğrafya ile daima yanyana yürür.

Bir insan cemiyetinin dünya yüzünde, hangi mevkii işgal ettiği, bu mevkiin vaziyeti, arızaları, iklimi, denize yakın
veya uzak olması, toprağı, suları, nebat ve hayvan yetiştirme kabiliyeti ile o cemiyetin tarihi arasında sıkı bir münasebet vardır. Kezalik bir milletin, hangi milletlerle iktisadî, içtimaî, siyasî münasebetlerde bulunduğunu bilmek
lâzımdır. Bütün bunları coğrafya öğretir.

'''TARİHTE TAKVİME MEBDE''' Tarih, vak'alarını zaman sırasile tertip etmek
için bir mebde kabul etmek ve vak'aları o
mebdee göre sıralamak lâzımdır. Bu mebde
bütün milletlerde bir değildir.

Araplar, Muhammedin, Mekkeden Medineye hicretini
tarih vak'alarının zamanını tayinde mebde olarak kabul
etmişlerdir. Hicret mebde olmak üzere senelerin sayılmasına
''hicrî sene'' denir. Vak'alar ay senesi ile hesaplanırsa ay hicrî
senesi, güneş senesi ile hesaplanırsa ''güneş hicrî senesi'' ismini
alır. Bugün hemen bütün dünya milletleri İsanın doğduğu
günü takvim mebdei kabul etmişlerdir. Bu senelere ''milâdî sene'' denir ve yalnız güneş senesile hesaplanır.

Türkler bütün medenî milletler gibi Türk Cümhuriyetinin teessüsündenberi tarihe mebde olarak milâdî seneyi ve
zaman ölçüsü olarak güneş senesini kabul etmişlerdir.

'''İNSANLARIN GEÇİRDİĞİ DEVİRLER''' Tarih yazı ile başlar. İlk insanların dünya
yüzünde yaşamağa başladıklarından itibaren, tarihin iptidasına kadar geçen çok uzun
bir mazi vardır. Demek ki insan cemiyetlerinin hayatları
bir mebdee nispetle iki zamana ayrılır:&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>456m7mnz2s1wul7y6ignaj1eqp1dex5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf/43</title>
    <ns>250</ns>
    <id>37056</id>
    <revision>
      <id>174305</id>
      <parentid>171192</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T01:50:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak imlâ düzeltmesi: şapkalar ve birkaç kelime. Metnin düzenine ve biçimlendirmesine dokunulmadı.</comment>
      <origin>174305</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2084" sha1="a9cnam7vy8v1ltrwh48om7uxi4ac6re" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kibele&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;'''10 &lt;center&gt;TARİH'''&lt;/center&gt;


''1. Tarihtenevel zamanlar.''

''2. Tarih zamanları.''

Tarihtenevelki zamanlarda yaşamış olan insanların hayatları hakkında bize fikir veren onların bıraktıkları eserler
olduğunu biliyoruz. Bu zamanlar üç devreye ayrılır:

''1. Yontmataş Devri.''

''2. Cilâlıtaş Devri.''

''3. Maden Devri: Bakır; tunç, demir san'atleri.''

Bu devirlerin adları insanların hayatlarını müdafaa ve
ihtiyaçlarını temin için kullandıkları maddeye ve maddeyi
işleyişlerine göre verilmiştir.

Bu devirler insanların medenî hayat ve san'ate doğru terakki merhalelerini gösterir. Filhakika, devirden devre daimî terakki vukubulmuştur. Fakat zannolunmasın ki dünyanın her mıntakasında yaşamış olan bütün insan kütleleri, bu
terakki merhalelerini, ayni zamanda kat'etmişler ve ayni zamanda müştereken tarihî devirleri yaşamaya başlamışlardır.

Böyle olmamıştır. Bazı insan cemiyetleri ya daha müstait
olduklarından veyahut muhit ve ahvalin kendilerine muvafık
şerait bahşetmesinden dolayı, diğer insan cemiyetlerinden
daha çabuk terakki etmişlerdir.

Medenileşmiş kavimlerin, tarihtenevelki zamanlarının
nekadar devam ettiğini kat'î olarak bilmek mümkün değildir.
Her halde, hepsinin vahşilik halinden çıkmak için geçirdikleri zamanlar pek uzundur.

Bütün insanlar için, ''Kabataş Devri''ni takip eden ''Yontmataş Devri'', en uzun sürmüş bir devirdir. Diğer devirler, daha fazla
süratle biribirini takip etmiştir.

Yontmataş Devrini, Ortaasyada Türkler, milâttan 12,000
sene evel atlıyabildikleri halde Avrupalılar bu tarihten 5,000 sene soraya kadar bu devri yaşamıya devam etmişlerdir;
yani Avrupada milâttan ancak 7,000 sene evel bu devirden
çıkılabilmiştir.

Bakır, Tunç ve Demir Devirleri dahi Türklerin medeniyet
kurdukları sahalarda diğer yerlere, meselâ Avrupaya nazaran çok evel başlamıştır.

''I. Yontmataş Devri:''

a) Yontmataş Devrinde insanlar, taşları taşla yontarak
muhtaç oldukları her nevi aletleri yaparlardı ''(Res.3).''&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a9cnam7vy8v1ltrwh48om7uxi4ac6re</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih II Ortazamanlar.pdf/111</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45168</id>
    <revision>
      <id>174291</id>
      <parentid>171103</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T01:24:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak istinsah edildi (kaynak: 10.5281/zenodo.21963507)</comment>
      <origin>174291</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2341" sha1="868o3wqkd8ppkyp217f8xtd4ejp2y6g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Asayimusa19&quot; /&gt;{{rh||'''İSLÂM TARİHİ'''|'''89'''}}&lt;/noinclude&gt;
{{yss|sından|babasından}} ve anasından yetim kaldı. Anasının ölümünden sora bu yetim çocuğu ''Ebutalip'' himayesine aldı.

Muhammet büyüdükten sora Kureyşlilerin medarı hayatı olan kervan ticaretine başlamıştır. ''Hatice'' isminde dul ve zengin bir kadının Suriyeye göndereceği bir kervanın idaresini almakla işe başlamıştı. Muhammedin idaresinden memnun kalan Hatice nihayet Muhammetle evlenmiştir (594) .

Muhammedin çocukluğuna ve gençliğine ait malûmata soradan katılmış çok uydurma şeyler vardır ; onun vatandaşlarını dine davete başladıktan soraki hayatı daha çok malûmdur.

'''MUHAMMEDİN DAVETİ'''

Muhammet Mekkede müşriklik muhitinde ve tesirinde büyümüş olmasına rağmen dinî meseleler ve dinî düşünceler pek derin bir surette, zihnini işgal ediyordu. Muhammet 40 yaşına geldiği zaman vatandaşlarını, kendinin bulduğu ve doğru olduğuna inandığı yeni bir dine davete başladı. Muhammedin davet ettiği bu dine o zamanın haniflerine imtisalen “''İbrahim dini''„ yahut inkıyat manasını ifade eden “''islâm''„ denilmiştir.

Muhammet, Mekkelileri on iki yıl mütemadiyen bu dine davet etmiş ise de, bu müddet içinde ancak 150 kadar adama {{sic|isiâmiyeti}} kabul ettirebilmiştir. Mekke ahalisi tarafından tahkir ve istihza olunduktan başka Kureyşlilerin reisleri tarafından da tazyik edildi. Kureyşlilerin islâm dinini kabul etmemelerindeki iktisadî ve malî sebepler mühimdi. Kureyşlilerin hayatı Kâbe ve Mekke etrafındaki panayırla kaim idi. Eski din terkedildiği takdirde, Mekkelilerin iktisadî menfaatleri haleldar olacaktı.

Muhammedin davetine ilk defa icabet edenler ailesi efradından bazıları ve yakın dostlarıdır. Karısı Hatice, eşraftan ve tüccardan ''Ebubekir'', Ebutalibin oğlu ''Ali'', ilk iman edenler meyanında idiler. Muhammedin müdafaa ettiği içtimaî umdelerden biri içtimaî ve hukukî müsavat olduğundan iman edenler arasında kölelerin, azatlıların ve fakirlerin çokça bulunması tabiî idi. Ebutalip bu dini kabul etmediği halde hayatının son günlerine kadar Muhammedi himaye etmiş ve onu birçok felâketlerden kurtarmıştır. Davetinin beşinci yılında ''Ömer''in islâmiyeti kabul eylemesi islâm tarihi {{ysb|nok|noktai}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>868o3wqkd8ppkyp217f8xtd4ejp2y6g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih II Ortazamanlar.pdf/112</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45169</id>
    <revision>
      <id>174292</id>
      <parentid>171104</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T01:24:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak istinsah edildi (kaynak: 10.5281/zenodo.21963507)</comment>
      <origin>174292</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2309" sha1="3szb1efsug73bqfrwh17n7gqefgtv6r" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Asayimusa19&quot; /&gt;{{rh|'''90'''|'''TARİH'''|}}&lt;/noinclude&gt;
{{yss|tai|noktai}} nazarından mühim bir vak'a teşkil eder. Ebubekir kuvvetli bir muhakeme sahibi idi. Ömer de pek faal ve cür'etlidi.

Muhammet Mekkelilerin hakaret ve istihzalarını sabırla karşılamış ve bütün muvaffakıyetsizliklere göğüs germiştir. Haticenin ve Ebutalibin vefatile iki büyük hamisini kaybetmiştir. Bunların vefatından sora Muhammet Mekkeyi terkederek yabancı ellere hicret etmek mecburiyetini hissetmiştir. Muhammet Mekkeye gelen arap kabilelerini ve bu meyanda Medinelileri de islâmiyete davet etmişti. Medinelilerin bir kısmı islâmiyeti kabul etti. Medineliler iktisadî cihetten Yahudi tesirinde idiler. Yahudiler ve Hanifler vasıtasile vahdaniyet dininin esaslarını biliyorlardı. Muhammet te bunları vahdaniyete davet ediyordu. Medine Arapları azlık idiler. Bundan başka aralarında bir bağlılık ta yoktu. Kendilerini bir araya toplayacak bir reise muhtaç olduklarını takdir ediyorlardı. Medinelilerle Mekkeliler arasında derin bir düşmanlık ta vardı. Medinelileri, Muhammedin davetine icabet etmiye sevkeden başlıca sebepler işte bunlardır. Şüphesiz en müessir sebep Muhammedin şahsiyetidir. Medineliler Muhammedi ve müslümanları himaye edeceklerine söz verdiler. Muhammet te Mekkeden kalkıp Medineye kaçtı (622); buna ''hicret'' denildi ve bu hicret islâm tarihine soradan başlangıç oldu.

'''KURAN VE VAHİY'''

Muhammedin koyduğu esasların toplu olduğu kitaba ''Kuran'' denir. Bu esasları ihtiva eden cümlelere ''Ayet,'' Ayetlerden mürekkep parçalara da ''Sure'' derler. İslâm an'anesinde bu ayetlerin Muhammede ''Cebrail'' adında bir melek vasıtasile Allah tarafından ''vahiy'', yani ilham edildiği kabul olunur.

Tarihî noktai nazardan da mütalea edildiği zaman görülüyor ki: Muhammet birdenbire Allahın Resulüyüm diyerek ortaya çıkmamıştır. O, Arapların ahlâk ve âdetlerinin pek fena ve pek iptidaî ve ıslaha muhtaç olduğunu anlamış, bunları ıslah için tenha yerlere çekilerek senelerce düşünmüş ve yıllarca tefekkürden sora kendisinde vahiy ve ilham fikri doğmuştur. Vahiy, ilham fikri Muhammetten evel de Araplarca meçhul değildi. Bütün iptidaî kavimler gibi, Araplar da, şairlerin, akıl erdiremedikleri kuvvetlerden ilham&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3szb1efsug73bqfrwh17n7gqefgtv6r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih II Ortazamanlar.pdf/113</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45170</id>
    <revision>
      <id>174293</id>
      <parentid>171105</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T01:25:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak istinsah edildi (kaynak: 10.5281/zenodo.21963507)</comment>
      <origin>174293</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2309" sha1="ar0ccw5gr4bxnxwpmhwsfwr813uw796" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Asayimusa19&quot; /&gt;{{rh||'''İSLÂM TARİHİ'''|'''91'''}}&lt;/noinclude&gt;
aldıklarına inanırlardı. Bu kuvvetler Araplar için cinlerdi. Cinler, gûya, kâhinlere kayıptan haber vermek kudretini ilham ederlerdi. Bu nevi itikatlar Arabistanda herzaman o kadar canlı ve derin olmuştur ki Muhammet dahi cinlerin vücuduna samimî olarak inanmıştır. O, hakikaten cinlerin şairlere şiir ilham ettiğine kani idi. Araplar şairleri, bir kâhin gibi telâkki ederlerdi. Muhammedin Musa, İsa, dinlerine dair öğrendikleri de kendisinde bu itikadı kuvvetlendirmiştir. Bu Peygamberler de melekler vasıtasile ilham aldıklarını söylemişlerdi. O dinlerde de cin ve melek telâkkisi vardı. Dinler nazarında cinler, kötü ruhlar olduğundan peygamberler onlardan mülhem olamazlardı. Muhammet te diğer peygamberler gibi kendisine ilham eden kuvvetin insanları iğfal eden bir kuvvet olmayıp, onları hayır ve saadete irşat eden ilâhî bir kuvvet olduğuna samimî olarak inandı.

Muhammet başlangıçta her halde şedit bir heyecana maruz oldu. Birtakım dinî endişeler ve vicdanî mülâhazalarla samimî surette üzüldü. Muhammet namuskâr ve menfaat fikrinden ari olarak ortaya atıldı. Onun gayesi, muhitinin ahlâkını, dinini ve içtimaî hayatını ıslah etmekti.

'''İLK VAHİY'''

Muhammedin Peygamberliğinin başlangıcına dair birçok rivayetler vardır. Bunlar pek çok efsanelerle karışmıştır. Hakikatte Peygamberin ilk söylediği Kuran ayetlerinin ne olduğu katî surette malûm değildir. Muhammet uzun bir devirdeki tefekkürlerin mahsulü olan ayetleri lüzum ve ihtiyaçlara göre takrir ediyordu. Bununla beraber kendisini tahrik eden kuvvetin tabiat fevkinde bir mevcudiyet olduğuna samimî surette kani idi. Muhammedi harekete getiren ilk amil bu samimî heyecanlar olmuştur. Muhammet bidayette irticalen dinî hitabette bulunan bir ''vaiz'' oldu. Vaizlikten ''Nebi''liğe, Nebilikten nihayet ''Allahın Resulü'' haline geçti. Aralarında yaşadığı insanların manevî menfaati için ve büyük bir hakikat namına mücadeleye atıldı. sonunda cihanşümul bir dinin müessisi oldu. Muhammedin neşrettiği din, insanların kalbinde derin bir ihtizaz uyandırdı. O ölüp gittikten on dört asır sora bile islâmiyet, hâlâ kalplerde ihtizaz husule {{ysb|getir|getirmektedir}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ar0ccw5gr4bxnxwpmhwsfwr813uw796</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih II Ortazamanlar.pdf/114</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45171</id>
    <revision>
      <id>174294</id>
      <parentid>171106</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T01:25:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak istinsah edildi (kaynak: 10.5281/zenodo.21963507)</comment>
      <origin>174294</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2217" sha1="bveipr9l4iu99fbs39ek9yev6m7vds7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Asayimusa19&quot; /&gt;{{rh|'''92'''|'''TARİH'''|}}&lt;/noinclude&gt;
{{yss|mektedir.|getirmektedir}} Bununla beraber içtimaî hayat, Muhammedin ilk telkinlerini bati bir tekâmül ile tadil ve tevsi etmektedir.

Kuranın içindekiler başlıca üç bahiste mütalea olunabilir.

Birincisi ve en mühimmi Allahın bir olduğuna ve ondan başka Allah olmadığına ve Muhammedin onun Resulü bulunduğuna inanmak;

İkincisi, hukukî hükümler ;

Üçüncüsü, tarihe ait malûmattır.

Hukukî hükümler zaman ve mekân içinde içtimaî heyetlerin uğradıkları değişikliklere göre değişegeldiğinden on dört asır evelki zaman ve mekânın ihtiyacına göre lüzumlu ve kâfi görülmüş olan esaslar yerine bugün birçok mütenevvi kanunlar ve usuller konulmak zarureti görülmüştür. Bunlar dahi ebedî olmayıp zamanla değişmeğe mahkûmdurlar.

Tarihe ait malûmata gelince: yeni fenler sayesinde meydana çıkarılan hakikatler en yakın tarih bilgilerini bile temellerinden sarsmaktadır.

İmana ait olan birinci esas, sadeliği itibarile hakikaten pek mühimdir. Bu esasın, her muhatabın kabiliyetine göre izahında güçlük çekilmez.

Muhammet sağ iken Kuranın ayetleri bazı adamlar tarafından derilere, kemiklere, çömlek parçalarına, hurma dallarına yazılmış ise de bir arada toplanmamış, ayrı ayrı parçalar halinde kalmış idi. Birinci defa Ebubekirin hilâfeti esnasında ve son defa olarak Halife ''Osman'' devrinde toplanmıştır. Kuranın bizim elimize vâsıl olanı Halife Osman (644-656) tarafından cemedilmiş nüshasıdır. Kuranın tertibinde yalnız surelerin uzunluğu ve kısalığı gözde tutularak uzun sureler baş tarafa, kısaları en nihayetine konulmuştur. Başlangıç olduğundan yalnız Fatiha Suresi bundan istisna edilmiştir. Kuran sureleri Mekkede ve Medinede söylenmiş olmak itibarile başlıca ikiye ayrılır. Birinci devreye ait ayetler az çok hissî ve edebîdir. Medinede söylenen ayetler ise muhteviyat itibarile daha ciddî olmakla beraber edebiyat noktai nazarından Mekke devri ayetlerinden dundur.

Muhammet davet ettiği dinin, kendinden evel, Musa, İsa ve sair peygamberler tarafından davet edilen İbrahim ve Tevhit dini olduğunu söylemiştir.&lt;noinclude&gt;{{nop}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bveipr9l4iu99fbs39ek9yev6m7vds7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih II Ortazamanlar.pdf/115</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45172</id>
    <revision>
      <id>174286</id>
      <parentid>171628</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T01:22:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak istinsah edildi (kaynak: 10.5281/zenodo.21963507)</comment>
      <origin>174286</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2158" sha1="jpnz62duntd2zddeupff23tebuw922u" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Asayimusa19&quot; /&gt;{{rh||'''İSLÂM TARİHİ'''|'''93'''}}&lt;/noinclude&gt;
'''MUHAMMET MEDİNEDE'''

Medine denilen yerin adı ''Yesrip'' tir. Muhammet oraya hicret ettikten sora onun oturduğu yer olmak itibarile Medine dendi.

Muhammet, islâm teşkilâtına Medinede başladı, orada islâm cemaatinin siyasî ve askerî reisi oldu ; Mekke müşriklerine karşı harp ilân etti.

Muhammet Medinede müslümanların ibadet etmeleri için bir ''cami'' (islâm cemaatinin toplanacağı yer) yaptı. Bu ilk cami damsız kerpiçten yapılmış dört duvardan ibaret idi. Caminin bir duvarına bitişik olmak üzere Muhammet ile karıları için kerpiçten yatacak odalar yapıldı. Soraları avlunun bir köşesinin üstü de hurma dallarile örtüldü. Caminin kıblesi ''Kudüs'' idi. Soraları Mekkeye döndürüldü.

Mekkeden gelen muhacirlere, ''Muhacirin'', Medinelilere ''Ensar'' (yardımcı) denmiştir. Medinelilerden müslüman olanlar çok çabuk çoğaldı. Yalnız Us kabilesi kolaylıkla islâmiyeti kabul etmedi.

Muhammedin Yahudilerden gördüğü muhalefet daha şedit olmuştur.

Muhammet Arapları tatmin ve Yahudileri bertaraf etmek suretile adım adım muvaffak oldu. Fakat, islâmiyet ancak Arap Yarımadasının hudutlarını aştıktan ve Arap olmıyan kavimler, bilhassa Türkler tarafından kabul edildikten soradır ki, büyük bir din haline geldi.

Arap olmıyan kavimler islâmiyeti hırsla benimsediler, halbuki asıl Araplardan olan sınıflar islâmiyeti, tahakküm etmek için bir siyaset vasıtası olarak kullandılar. Nihayet nüfuz ve iktidar Arap olmıyan müslüman kavimlerin ellerine geçti. Araplar adeta çöllerine döndüler.

Muhammedi ve onun nasıl bir din müessisi ve dinî bir devlet reisi olduğunu anlıyabilmek için onun bilhassa askerî faaliyetlerini tetkik etmek lâzımdır. Aksi takdirde Muhammedi, her şeyi bir melekten alan ve aynen muhitine tebliğ eden ümmî, cahil, hissiz hareketsiz bir put derekesine indirmek hatasından kurtulmak mümkün olmaz. Halbuki Muhammet denilen şahsiyet bizatihi mütehassis, mütefekkir, müteşebbis ve muasırlarının en yükseği olduğunu yaptığı işlerle ispat etmiş bir varlıktı.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jpnz62duntd2zddeupff23tebuw922u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf/45</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45792</id>
    <revision>
      <id>174295</id>
      <parentid>174260</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T01:34:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak istinsah edildi (kaynak: 10.5281/zenodo.21963507)</comment>
      <origin>174295</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2399" sha1="ip3tao07i02x2gkw5nth4w2ksjkd5v3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Asayimusa19&quot; /&gt;{{rh|'''12'''|'''TARİH'''|}}&lt;/noinclude&gt;
'''e)''' Yontmataş Devri insanları, ateş yakmayı öğrendiler; ateşte ısınıyorlar ve gıdalarını pişiriyorlardı.

Ateşin kuvvetli parlaklığı geceleri vahşi hayvanları korkutarak uzaklaştırıyordu. Ateş ayni zamanda insanları, karanlığın verdiği korkulardan da kurtardı.

''II. Cilâlıtaş Devri:''

'''a)''' Cilâlıtaş Devrinde insanlar, taşları cilâlıyarak her neviden ve daha çok aletler yaptılar ''(Res. 4, 5)''. Bu devirde Avrupada yeni insanlar görülmiye başladı. Bunlar Avrupanın vahşi vaziyetini değiştirdiler. Bu insanlar ''Ortaasyadan yayılan Türkler idi''. Türkler ziraati ve hayvanları ehlileştirmeyi çoktan biliyorlardı. Hububat ve bilhassa buğday ziraatini öğrenmişlerdi.

Keten ziraati yapıyorlardı ve onun, liflerini dokuyarak kumaş ve ondan elbise yapmasını biliyorlardı. Atı ve köpeği ehlileştiren bunlardı. Artık bu devirde koyun, öküz sürüleri yetiştiriyorlardı.

Bu devrin adamları, çiftçi ve çoban idiler. Bununla beraber cilâlanmış taşlardan ve kemiklerden muhtelif aletler, ziynet eşyası ve silâhlar yaptılar. Bunları yapmak için adeta imalâthaneler vardı. Başka san'atler de inkişaf etmişti. Meselâ kile şekil vermeyi biliyorlar ve onu pişirerek muhtelif şekillerde ve muhtelif süslerle çömlekler, kaplar yapıyorlardı. Bu muhtelif san'atler gittikçe inkişaf eden bir ticaret doğurdu. Ziraat ve her türlü yeni san'atlerdeki terakkiler ile Cilâlıtaş Devrini, ilk idrak edenler Türklerdir.

'''b)''' Bu devrin insanları abideler diktiler. Bu abideler, yere dikilmiş 4-5 metre irtifaında kaba taşlardan, ''menhir''lerden ibaretti. Bunlar, ya bir hat üzerinde veya bir daire üzerinde yanyana dikilirdi. Menhirlerin neye delâlet ettiklerini bilmiyoruz. Bundan başka ''dolmen'' denilen binalar yaptılar.

Dolmenler, yere dikilmiş taşların üstünü ufkî taşlar koyarak kapatmakla yapılan bir nevi odalardı. Dolmen odalarında insan kemikleri bulunmuştur. Bunlar şüphesiz mezardı. Bir üçüncü nevi binalar da vardı. Bunlar Avrupalıların ''tümülüs'' dedikleri ''tumba''lardır (''kurgan''lar). Tumbalar dolmen gibi, taşlardan yapılmış, fakat üstleri toprak yığınile örtülmüştür. Bunlar da tepeciklere benzer mezarlardı. Bu dolmen ve tumbalarda, tunç ve demir şeyler de {{ysb|bulunmuş|bulunmuştur}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ip3tao07i02x2gkw5nth4w2ksjkd5v3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf/46</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45794</id>
    <revision>
      <id>174269</id>
      <timestamp>2026-08-18T01:19:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak istinsah edildi (kaynak: 10.5281/zenodo.21963507)</comment>
      <origin>174269</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2368" sha1="nf7czx21xe5wyysxdur52tpllrxn5v3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Asayimusa19&quot; /&gt;{{rh||'''BEŞER TARİHİNE GİRİŞ'''|'''13'''}}&lt;/noinclude&gt;
{{yss|tur.|bulunmuştur}} Fakat, en eskilerinde yalnız taştan baltalar, kaba kaplar ve kemikten, fil dişinden, hayvan kabuklarından resimsiz olarak yapılmış ziynet eşyaları çıkmıştır. Bu tezyinatın, soradan göl evlerinde bulunmuş olanlara benzediği görülmüştür.

'''c)''' Cilâlıtaş Devrinde insanlar kısmen göçebe hayatı terkederek, şurada burada yerleştiler. Bu mühim bir hâdisedir. İnsanlar yalnız münferit aileler halinde değil, biribirine yakın ailelerden mürekkep gruplar, yani kabileler halinde sakin oldular. Sabit hayat, küçük küçük milletler demek olan bu gruplarda tesanüdü takviye etti.

Beraber yaşamak için müşterek kaideler bulmak icap etti. Biz onlara bugün kanunlar diyoruz. O eski insanların buldukları kanunların neler olduğunu bilmiyoruz; yalnız muhakkaktır ki, insanların grup halinde birleşmeleri bir terakki oldu ve insanlar arasında şiddet ve huşuneti azalttı.

'''d)''' Bu insan gruplarından bazıları göller üzerinde inşa ettikleri beldelerde ikamet etmeye başladılar.

''Göl beldeleri'' şöyle inşa olunurdu : Bir gölün içine, fakat kıyıya yakın olmak üzere, kazıklar çakılır; üzerine ağaç kütüklerinden bir döşeme yapılırdı. Döşemenin üstünde kulübeler inşa olunurdu. Kulübelerden müteharrik ahşap köprülerle sahile çıkılır ve gelinirdi. Bu köprüler akşamları kaldırılır, sabahları tekrar konulurdu.

40,000 kazık üzerine kurulmuş beldeler bulundu. Kazıkları, ağaç kütüklerini kabataş baltalarla kesmek ve düzeltmek için nekadar uzun ve sabırlı çalışmak lâzımgeldiği düşünülsün. Bu beldelerde insanlar kendilerini emniyet içinde hissediyorlardı. Emniyetli hayat, müşterek sarfolunan gayretin mükâfatı oldu.

''III. Maden Devri:''

Hakikî Maden Devri tunç istimalinden sora başlar. Fakat tunç yapmak için lâzım olan kalay tabiatte nadir bulunduğundan, tunçtan silâh ve aletler imali mahdut idi. Bu sebeple daha uzun zamanlar yontma ve cilâlıtaşlardan yapılmış şeylerin istimaline devam edildi. Bulunmuş olan tunç kaplar üzerinde birtakım sahneler arzeden, karışık resimlerin mahkûk olduğu görülür.

Madenleri keşfeden insanlarca, demir madeni de malûm oldu. Demir istimali tunç istimalinden daha çok taammüm&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nf7czx21xe5wyysxdur52tpllrxn5v3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf/47</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45795</id>
    <revision>
      <id>174270</id>
      <timestamp>2026-08-18T01:20:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak istinsah edildi (kaynak: 10.5281/zenodo.21963507)</comment>
      <origin>174270</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2134" sha1="lvcx1uk11fl1399ls6t4ufhcjqiz2a4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Asayimusa19&quot; /&gt;{{rh|'''14'''|'''TARİH'''|}}&lt;/noinclude&gt;
etti. Demirden yapılan şeyler tunçtan ve taştan yapılmış şeylerin yerine kaim oldu. Gerçi demiri eritmek ve onu işlemek daha güçtü. Fakat, zamanla bu müşkül yenildi. Demir, keskin kılıç, balta ve sair silâhlar yapmak için daha müsaitti. Bununla beraber Demir Devrinde bugün dahi yapıldığı gibi bazı eşya için tunç, bakır ve kalay kullanıldı ''(Renkli Res. IV)''.

Maden Devri üç safhaya ayrılır: ''Bakır Devri, Tunç Devri, Demir Devri''. Demir Devrinin medeniyeti, her devirden yüksekti.

Avrupadaki insanlar henüz göl kasabaları ve dolmenler inşa ededurdukları zamanlarda, Şarkta Türkler en mühim san'atleri doğuran bir keşifte bulunmuşlardı. Ortaasya yaylâlarında, dağlarında, ormanlarında yaşıyan Türkler tabiatte sâf olarak altın ve bakır madenlerine tesadüf ettiler. Bu madenleri ateşte eriterek onlara istenilen şekli verebilmek mümkün olduğunu anladılar. Bu keşif, milâttan en az 7000 sene kadar evel vukubuldu. Bundan sora madenleri, beraber bulundukları unsurlardan ayırıp çıkarmak san'atini öğrendiler. Altın, süs eşyası imalinde kullanıldı .

Bakırdan da silâhlar yapıldı. Lâkin bakır, o kadar mukavemetli olmadığından taş silâhların kullanılmasına da devam olundu. Nihayet terakki yolunda bir adım daha atıldı; keşfolundu ki, bakır ile kalay bir arada eritilince daha kuvvetli bir maden, yani tunç oluyor.

Demir san'ati de Türkler tarafından Ortaasyada keşfedildi. Oradan dünyaya yayıldı.

{{c|'''MUHACERET VE TESİRLERİ'''}}

'''MUHACERETİN SEBEPLERİ''' — İnsanların, muhtelif keşif ve icatları bir memleket ahalisinin diğer taraflara muhacereti suretile veya ticaret vasıtasile dünya yüzüne yayılmıştır. Tarihtenevelki en eski zamanlardanberi dünyanın muhtelif kıt'alarında birçok insan muhaceretleri vukubulmuştur. Bunun başlıca sebeplerini şu suretle izah edebiliriz.

Yontmataş Devri insanları, yalnız balıkçı ve avcı idiler. Bunlar daha iyi avlanacak ve balık tutacak yer bulabilmek için oturdukları yerleri değiştiriyorlardı.&lt;noinclude&gt;{{nop}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lvcx1uk11fl1399ls6t4ufhcjqiz2a4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf/48</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45796</id>
    <revision>
      <id>174271</id>
      <timestamp>2026-08-18T01:20:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak istinsah edildi (kaynak: 10.5281/zenodo.21963507)</comment>
      <origin>174271</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2332" sha1="qj5n4y1baort6m5vn3o8xh2787vvssg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Asayimusa19&quot; /&gt;{{rh||'''BEŞER TARİHİNE GİRİŞ'''|'''15'''}}&lt;/noinclude&gt;
Daha soraları, Cilâlıtaş Devri insanları, çiftçi ve çoban olduklarından oturdukları yerlerden daha mümbit topraklar ve daha güzel mer'alar aramağa koyuldular. Fakat büyük muhaceretlerin asıl sebebi Ortaasyada vukubulan mühim coğrafî ve iklimî büyük tahavvüllerdir. Bu mıntakanın birçok büyük parçalarında bu tahavvüller yüzünden cemiyetle yaşamak imkânının kaybolması birçok insanların kütle halinde biribiri ardınca göçmelerini mucip olmuştur.

'''MUHACERETİN TESİRLERİ''' — Muhaceret sebebile, insanlar yekdiğerinin yerlerini almak istediğinden aralarında şiddetli kavgalar oldu. Tamamile imha edilen veya esaret altına alınan kavimler oldu. Birçok yerlerde galiplerle mağlûplar karışarak birtek kavim teşkil ettiler ve ayni lisanla konuşmıya başladılar. Bundan anlaşılıyor ki, tarih, muhtelif kavimlerin karışmasını mucip olan vak'aların mabadidir. Kavimlerin tarihtenevel başlıyan bu muhaceretleri, tarihî zamanlarda dahi devam etti. Akınlar, muharebeler, istilâlar neticesinde biribirlerine karışan insan kütlelerinden mütemadiyen yeni kavimler zuhûr etti. Hücum eden, istilâ eden kavimler, mevcut bazı devletleri tahrip ettiler, veya geri püskürtüldüler. Bazan aralarına girdikleri yerli ahaliyi temsil edip kendileri gibi yapıyorlar, bazan da kendileri onlar tarafından temsil olunuyorlardı. Bu suretle yeni yeni birtakım kavimler teşekkül ediyordu. Bu insan halitalarının terkiplerini lâyıkile tanımak güçtür. Bununla beraber, mütaleaları kolay olmak için umumiyetle bu insan cemiyetlerini, teşrihî benzeyişleri noktai nazarından ırklara ayırırlar.

{{c|'''C. IRK'''}}

'''IRK''' — Muhaceret meselesinde gördüğümüz gibi, iptidaî ırklar zamanla biribirile çok karışmış, yeni, yeni birtakım muhtelit ırklar vücuda gelmiştir. Bununla beraber, bütün uzviyet âleminde olduğu gibi insan zümreleri arasındaki ihtilât ve tesalüpler nekadar kuvvetli olursa olsun ayni iklimin daima ayni evsafı meydana çıkarmaktaki tesiri bellibaşlı bazı ırkî grupların ve gruplar arasında mütevassıt bazı küçük zümrelerin seçilmesini icap ettirmiştir:

'''a)''' Baykal Gölü havalisinden başlıyarak Altaylar ve {{ysb|Orta|Ortaasyadan}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qj5n4y1baort6m5vn3o8xh2787vvssg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf/49</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45797</id>
    <revision>
      <id>174272</id>
      <timestamp>2026-08-18T01:20:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak istinsah edildi (kaynak: 10.5281/zenodo.21963507)</comment>
      <origin>174272</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2330" sha1="kx0hz0kgrfkdvqpovkufbhckme9xuy6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Asayimusa19&quot; /&gt;{{rh|'''16'''|'''TARİH'''|}}&lt;/noinclude&gt;
{{yss|asyadan|Ortaasyadan}} itibaren Hazar Denizi ve Karadeniz havzalarile Ege Denizi ve Tuna boylarına kadar olan geniş sahalar binlerce ve binlerce senelerdenberi alelûmum beyaz renkli olan Türklerle meskûndur.

Şimalî Asya ve Avrupa kıt'alarında da beyaz insanlar sakindir. Fakat bu beyazlık derecesinin kutpa yaklaştıkça ve Asyanın şarkına ve cenubuna indikçe koyulaşarak esmere doğru değiştiği yerler vardır ; binaenaleyh beyaz ırk ikinci derecede iki veya üç ırka daha inkısam edebilir. Sarı saçlı, mavi gözlü, uzun boylu insanlar, ekseriyetle bu ırkta görülür.

'''b)''' Şarkî Asyada başka bir grup hâkim görünmektedir. Bu grupu teşkil eden insanların ekseriya derisi sarı, saçları siyah ve sert, boyları kısadır. Bu grupa Avrupalılar Moğol ve Mongoloit ırkı diyorlar. Bugünkü Moğolistan, Çin, Çin Hindi ve onun cenubundaki adalar, Japonya sekenesi bu ırktan addolunuyor. Mongoloit ırkından insanlar Amerikaya da geçmişlerdir.

'''c)''' Afrikada siyah ırk hâkimdir. Hindin yerli (otokton) ahalisi de siyah renkli idi.

'''d)''' Amerikada kırmızı renkli insanlar vardı.

Beşeriyeti bu veçhile mahza renk esası üzerine ırklara ayırmak doğru değildir. Çünkü insanların rengi ancak hali hayatta bulundukları zaman müşahede olunur; halbuki insan ırklarının mazisini ve ırkların tahavvülât ve tekemmülâtını çıkarabilmek için, yaşıyanlardan ziyade arzın tabakaları altında bulduğumuz insan iskeletleri üzerinde tetkikat yapmak lâzımdır. İnsanın tabiî tarihinin tetkikine mevzu olan bu bakıyeler ise, bittabi deriden ve renkten mahrumdur.

Irkların dünya yüzünde her mıntakada, karmakarışık bir halde yerleşmiş oldukları görülmektedir.

Binaenaleyh ırkî hakikatler, beşer gruplarına ait iskeletler arasındaki fizikî farklarla meydana çıkar. Bu farklar şunlarda aranır:

''1. Kafatasının ve çehrenin şekli.''

''2. Boy.''

Mühim olan ırkî farika kafatasının şekli, hassaten uzunluğu ile genişliği arasındaki nispettir. Ayni asıldan gelmiş olmaktan doğan bu irsî farika her türlü tesire en çok mukavemet eder ve yalnız ırkların ihtilâtı neticesinde gene irsî olarak, tadile uğrar. Bu farikadır ki dünya üzerinde {{ysb|biri|biribirini}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kx0hz0kgrfkdvqpovkufbhckme9xuy6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf/50</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45798</id>
    <revision>
      <id>174273</id>
      <timestamp>2026-08-18T01:20:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak istinsah edildi (kaynak: 10.5281/zenodo.21963507)</comment>
      <origin>174273</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2274" sha1="6qarha0vyn8t2uyzognzuvrk6iz4fz3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Asayimusa19&quot; /&gt;{{rh||'''BEŞER TARİHİNE GİRİŞ'''|'''17'''}}&lt;/noinclude&gt;
{{yss|birini|biribirini}} takiben gelmiş ve tarihi yapmış olan insanlar arasında esaslı bir fark tesis etmiştir.

Burada bir nokta hatıra gelir: aralarında bugün esaslı farklar bulunan muhtelif ırklardan herbiri ayrı ayrı menşeden mi gelmiştir, yoksa hepsinin menşei ayni bir ırk mıdır ve bu farklar soradan mı hasıl oldu?

Gerçi bu mesele henüz hallolunmamıştır. Ancak, şunu söylemeliyiz ki, ırklar arasında bugün görülen farkların, tarih noktai nazarından ehemmiyeti pek azdır. Filhakika, kafatasının şekli ırkların tasnifi için, tamamen esaslı bir farika olduğu halde, içtimaî hiçbir manası yoktur. Bunun sebebi şudur: Kafatası değişmiyor; yahut güç ve geç değişebiliyor. Fakat, onun içindeki en asil uzuv, dimağ değişiyor.

Kafatasları başlıca iki esaslı şekil arzeder:

Genişkafalı ''(brakisefal)'' ve uzunkafalı ''(dolikosefal) (Res. 6,7)''.

Türk ırkının kafatası şekli ekseriyetle brakisefaldir.

Kafatasının yanında yüz, burun ve çehrenin şekilleri de nazarı dikkate alınır.

Bazı insanların yüzleri uzun, bazılarının kısa olur. Bu iki tip yüz hem brakisefal ve hem de dolikosefalde bulunabilir.

İnsan yüzleri ''geniş - kısa'' ve ''dar - uzun'' olabilir.

Uzun bir yüz, geniş bir kafatasile birleşmiş olursa veyahut kısa bir yüz uzun bir kafatasile birleşirse, biçimsiz olur; ahenksizlik göze çarpar.

Çehrenin daha iki hususiyeti dikkati caliptir: burun ve çenenin şekilleri.

Burun sivri, uzun, yassı, büyük, küçük, doğru, kıvrık birtakım şekillerde olabilir.

Çenenin şekli de dişlerle beraber çehrenin cephesine nazaran düz veya ileri doğru çıkık olabilir: ''düzgün çene'' ve ''çıkık çene''.

İnsanlar, boylarının uzunluklarına, kısalıklarına göre de ırklarına nispetlerini ifade ederler : ''yüksek boylu, orta boylu'' ve ''kısa boylu'' ırklar vardır.

İnsanlarda ve iskeletlerinde görülebilen ve ölçülebilen daha birçok vasıflar vardır ki, bunların kâffesi insanın tabiî tarihini tetkik eden âlimler tarafından nazarı dikkate alınır. Meselâ, gözlerin şekli, yüzdeki vaziyeti, muhtelif ırklar arasında mühim farika teşkil eder.&lt;noinclude&gt;{{nop}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6qarha0vyn8t2uyzognzuvrk6iz4fz3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf/51</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45799</id>
    <revision>
      <id>174274</id>
      <timestamp>2026-08-18T01:20:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak istinsah edildi (kaynak: 10.5281/zenodo.21963507)</comment>
      <origin>174274</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2363" sha1="t41kigfpv189rhaa6ws65y8herke7r7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Asayimusa19&quot; /&gt;{{rh|'''18'''|'''TARİH'''|}}&lt;/noinclude&gt;
Bu esaslara göre ırkın tarifi şöyle olabilir:

''Irk ayni kandan gelen ve cismen biribirine benziyen insanların gösterdiği birliktir.''

'''LİSAN''' — İnsanların ilk kullandıkları lisanların çok basit olduğuna şüphe yoktur. Bilhassa fikirlerini evza ile anlatmış olmaları ve kullandıkları kelimelerin birtakım telâş, hırs, sevinç ıstırap gibi heyecan veya infialleri ifade eden gayriiradî nidalardan, yahut tabiatteki sesleri yarı şuurlu surette taklit eden kelimelerden ibaret olması ve birtakım eşyaya tekabül etmesi muhtemeldir. İnsanın aklı, uzun zamanlarda yavaş yavaş hareketleri ve hareketlerin eşya ile münasebetlerini ifadeye muktedir olabilmiştir. İptidaî lisanlar her halde çok az kelime ihtiva ediyordu. Bugün lisanlar çok zenginleşmiş bulunuyorlar.

Bazı geniş mıntakalar üzerinde dağılmış bir halde bulunan insan kütlelerinin kullandıkları lisanlarda müşabih cezirlere ve ayni fikri ifade için müşabih tarzlara malik lisan grupları vardır; fakat buna mukabil diğer mıntakalarda bu lisan gruplarından esaslı bir surette farklı başka lisan grupları da mevcuttur.

Dünya yüzünde yaşıyan kavimlerin kullanmakta oldukları lisanlar hakkında bir fikir hasıl etmek için bazı büyük lisan gruplarını sayalım :

'''a)''' ''Türkçe''. Bu dil aslî (orijinale), başlıbaşına müstakil bir dildir. Türk dili bugün Tuna havzasından şarkta Lena havzasına ve Kingan (Kadırgan) dağlarına kadar ve Şimal Buz Denizinden Umman Denizine kadar geniş sahadaki insanlar tarafından konuşulan, bunlar arasında anlaşma vasıtası olarak kullanılan umumî bir dildir. Türk dilinin esaslı farikaları, doğrudan doğruya türk adını taşıyan kavimler tarafından kullanılan lehçede mütebariz ve mütekâmildir. Macar ve Finlerin kullandıkları lisanlar türk dilinin esasî unsurlarını ihtiva etmekle beraber başka tarzda istihale ve inkişaf etmişlerdir.

Bugün yanlış olarak Tatar denilen meselâ Kırım, Kazan, Azerbaycan, Türkistan Türklerile, Kırgız - Kazak, Yakut ve Başkırtlar gibi türk kabilelerinin kullandıkları lisan, az veya çok birtakım lehçe farkları ile türkçedir.

'''b)''' Hemen bütün Avrupa milletlerinin ve Asyada Rusların ve bir kısım iran ve hint halkının konuştukları lisan&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t41kigfpv189rhaa6ws65y8herke7r7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf/52</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45800</id>
    <revision>
      <id>174275</id>
      <timestamp>2026-08-18T01:20:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak istinsah edildi (kaynak: 10.5281/zenodo.21963507)</comment>
      <origin>174275</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2292" sha1="5dlxatu1lrgtwc0ibqno3nzumwhni9o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Asayimusa19&quot; /&gt;{{rh||'''BEŞER TARİHİNE GİRİŞ'''|'''19'''}}&lt;/noinclude&gt;
bugün ''hint - avrupa'' lisanları grupu olarak tanıttırılmaktadır. Bu grupta lâtin, cermen, islâv lisanları, büyük lisan ailelerini teşkil eder.

'''c)''' Asyanın cenubugarbisinde, Arabistanda Araplarla İbranilerin ve Afrikada Mısırlılarla Habeşlerin ve sair bazı kavimlerin konuşmuş oldukları lisanları ''samî'' ve ''hamî'' diye müstakil bir lisan grupu olarak gösterirler.

Mısırın, kıptî lisanile berberî lisanları ve umumî surette Şarkî Afrika lisanlarına şamil olan hamî lisanları ayrı bir zümre halinde gösterenler de vardır. Samî lisanlar zümresi iptida, hamî grup şeklinde zuhûr etmiş olabilir.

'''d)''' Asyanın şark ve şarkıcenubisinde Moğol ve Moğola benzer (Mongoloit) kavimlerin lisanları da bir lisan grupu telâkki olunabilir.

Bu saydığımız bellibaşlı lisan gruplarından başka her kıt'ada bazı mahallî münferit lisanlar da vardır.

Beşer ırklarını tasnifte renk esasına saplananlar olduğu gibi, bugün insanların kullandıkları lisanlara göre de ırk tasnifi yapmak isteyenler görülmektedir.

'''TÜRK IRKI VE TÜRK DİLİ''' — Irk mefhum ve tarifi bugüne kadar birçok münakaşalara ve biribirine zıt mütalealara mevzu olmuştur. Bazı müellifler ırkları lisanlara veyahut renklere göre tasnif etmişlerdir. Halbuki muhtelif ırkların tesalübünden hasıl olan bazı kavimlerin müşterek lisanları olduğu gibi ayni ırka mensup olan bazı kavimler de başka başka lisanlarla konuşmaktadırlar.

Renk vasfına gelince bu da zamanla ve muhit değiştikçe ehemmiyetini kaybeder.

Avrupa âlimlerinin beşeriyet ve beşer ırkları hakkında verdikleri malûmat hep kendi noktai nazarlarındandır. Bunlar, çok defa ırkları, takip ettikleri gayelere nazaran tasnif ediyorlar. Filhakika, bugünkü Avrupanın büyük millet kütleleri doğrudan doğruya bir ırka mensup olmadıkları gibi, bu cemiyetlerin ekserisinde bariz vasıflarını muhafaza etmiş hâkim bir ırk ta mevcut değildir. Bu milletler muhtelif ırkların muhtelif nispetteki tesalüplerinden husule gelmiş yeni birer heyettirler.

Umumî olarak denilebilir ki inkişaf ve itilâ ile beşeriyetin mukadderatına hâkim olan ''dimağ''dır. Dimağdan murat,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5dlxatu1lrgtwc0ibqno3nzumwhni9o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf/53</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45801</id>
    <revision>
      <id>174276</id>
      <timestamp>2026-08-18T01:20:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak istinsah edildi (kaynak: 10.5281/zenodo.21963507)</comment>
      <origin>174276</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2131" sha1="gnhc499g7mr9yfha20chg9lmckmknoh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Asayimusa19&quot; /&gt;{{rh|'''20'''|'''TARİH'''|}}&lt;/noinclude&gt;
onun uzvî mahiyeti değil, her nevi tecellileridir. Dimağ üzerinde coğrafî muhitin, bu coğrafî muhitteki içtimaî şartların ve irsî vasıfların hiç şüphesiz büyük ve ehemmiyetli tesirleri vardır.

Tarihin en büyük cereyanlarını yaratmış olan türk ırkı, benliğini en çok muhafaza etmiş bir ırktır. Tarihtenevel ve tarihî devirlerde bu ırk ta işgal ettiği vâsi mıntakalardaki ve yurtlarının hudutlarındaki komşu ırklarla tesalüp etmiştir. Bu tesalüplerin ekserisinde türk ırkının bariz ve uzvî vasıfları hâkim kaldığından bu karışmalar türk ırkına kendi hususiyetini kaybettirmemiştir. Ancak uzun devirlerde ve büyük ekseriyetler içinde ihtilâtlara maruz kalanları temessül edip isimlerini ve dillerini muhafaza edememişlerdir.

Dimağın en kıymetli mahsulü olan lisan bilhassa türk ırkının büyük ekseriyetinde tarihî devirlerin husule getirdiği tekâmül silsilesi içinde daima ana hatlarını muhafaza etmiştir. Tarihtenevelki zamanlarda ve tarihî devirlerde ayrı ayrı cemiyetler, medeniyetler, devletler vücude getirmiş olan bu büyük ırk mensupları, kuvvetli dimağlarının muhtelif muhitlerde yarattığı müşterek lisan ve harslarla ve irsî vasıflarile uzun veya kısa müddetler zarfında biribirinden daima müteessir olmuşlardır.

Görüyoruz ki tarihte daima göze çarpar bir birlik arzeden türk ırkı daima hâkim kalan bariz uzvî vasıflarile, dimağın en kuvvetli mahsulü olan müşterek lisanlarile ve bu lisanda nakledilmiş olan harslarile, tarihî müşterek hatıralarile, ayni zamanda bugünkü millet tarifine de en uygun büyük bir cemiyettir.

Bütün tarihte böyle büyük bir ırkı, bir millet halinde görmek bilhassa zamanımızdaki insan heyetlerinin pek çoğuna nasip olmıyan büyük bir kuvvet ve büyük bir şereftir.

{{c|'''D. FİKRİN DOĞUŞU'''}}

'''İPTİDAÎ FELSEFE''' — İnsan cemiyetlerinin tarih devirlerine girmeden evel, uzun yetişme devirlerinde dimağları içinde neler cereyan etmiş olabileceğinden bir nebze bahsetmek faydalı olur.&lt;noinclude&gt;{{nop}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gnhc499g7mr9yfha20chg9lmckmknoh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf/54</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45802</id>
    <revision>
      <id>174277</id>
      <timestamp>2026-08-18T01:20:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak istinsah edildi (kaynak: 10.5281/zenodo.21963507)</comment>
      <origin>174277</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2319" sha1="72sztjyy4vgmwzlglhdmvxqa52u71eu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Asayimusa19&quot; /&gt;{{rh||'''BEŞER TARİHİNE GİRİŞ'''|'''21'''}}&lt;/noinclude&gt;
Bu uzak zamanlarda, insan kendisi ve muhiti hakkında ne düşünüyordu.

İnsan, evvelâ ancak havassına doğrudan doğruya temas eden şeylerle alâkadar oluyordu.

İptidaî insan, nereden geldiğini, niçin yaşadığını hiç düşünmek ihtiyacını hissetmiyordu.

İptidaî insan, hemen adeta her şeyden korkuyordu; şüphesiz bu korktuğu şeyleri rüyasında da görüyordu. Bunlarda birtakım kudretler tasavvur ediyor ve bu kudretleri tatmine gayret eyliyordu. Canlı ve cansız şeyler arasında sarih bir tefrik yapamıyordu. Meselâ, cansız bile olsa herhangi bir şey kendisini yaralayınca, ona ayağile vuruyordu. Bir nehir fazlalaşır veya taşarsa, kendisine hasım olduğuna zahip oluyordu. Bu insanlar henüz Güneşe, Aya, yıldızlara veyahut ağaçlara ehemmiyet vermeye ve dikkatle bakmağa başlamamışlardı. Bu insanlarda henüz dinî fikir ve kanaatten eser yoktu. Onlar kendi rüyalarile teheyyüce geliyorlardı. Uyanık iken gördükleri hakikî şekillerle rüyalarda gördükleri şekillerin karışmasından garip bir vuzuhsuzluk husule geliyordu. Faraza, ölülerini gömmelerinden ve yanlarına erzak ve silâh bırakmalarından, bu insanların müstakbel bir hayata inandıkları neticesi çıkarılacağı gibi, ölenlerin hakikatte ölmediklerini zannettiklerine de hükmetmek mümkündür. Ölüleri rüyada görmeleri bu son fikri takviye ediyordu. Bu fikir, ölüleri bir nevi cadı haline sokuyor ve onları uzaklaştırmak, gazaplarını tahrik etmemek çarelerine tevessülü mucip oluyordu.

'''DİNDE ATANIN MEVKİİ VE TESİRİ''' — İptidaî insanların atadan korktukları anlaşılıyor. Çocuklar bu ata korkusu içinde büyüyordu. Öldükten sora bile onu hoşnut etmeğe çalışıyorlardı. Zaten atanın, yani reisin öldüğünden kat'î bir surette emin olunamıyordu.

Ata korkusu yavaş yavaş anlaşılmaz bir surette “''kabile allahı''„ korkusuna intikal etti. Dimağları bu düşünceyi geçmiyen insanlar, kâinatı da aile çerçevesi içinde gördü. İnsanlarda ata korkusu tehlikeli hayvanlara karşı olan korku ile karıştı. Bu suretle Allah mefhumunun başlangıç hali olan “''ulvileştirilmiş ata''„ ya , temsilî olarak, muhtelif hayvanlara ait şekiller verildi.&lt;noinclude&gt;{{nop}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>72sztjyy4vgmwzlglhdmvxqa52u71eu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih II Ortazamanlar.pdf/102</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45803</id>
    <revision>
      <id>174278</id>
      <timestamp>2026-08-18T01:21:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak istinsah edildi (kaynak: 10.5281/zenodo.21963507)</comment>
      <origin>174278</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2353" sha1="ml52wiekfyheboohownfwrokspbtxre" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Asayimusa19&quot; /&gt;{{rh|'''80'''|'''TARİH'''|}}&lt;/noinclude&gt;
'''ARAPLAR, AHLÂK VE ÂDETLERİ''' — Araplar Samî ırktandırlar. Büyük kısmı ''bedevî'' denilen göçebelerden ibarettir. Arabistanın haşin iklim ve tabiati bu göçebelerin hayat ve âdetlerindeki iptidailiği devam ve muhafaza ettirmiştir. Bedeviler çadırlarda yaşarlar. Süt, bulgur, bulunan yerlerde hurma, külde pişmiş arpa ekmeği ile geçinirler. Kertenkele ve çekirge de yerler.

Bütün işleri kadınlar görür. Bedevî Arapların en büyük içtimaî teşekkülü kabiledir. Kabilenin irsî bir reisi bulunur. Bu reis her türlü davalara bakar. Kabileler arasında biribirlerini imhaya kadar varan kavgalar eksik değildir. Birkaç kabilenin harp maksadile birleşerek ''Kait, Emîr, Seyit'' namları verilen bir reisin idaresinde yaşadıkları da vakidir; fakat yine her kabile kendi istiklâlini muahafaza eyler. Araplarda kâhinler, şairler ve irsî şerifler vardır.

'''İSLÂMİYETTENEVEL ARAP DEVLETLERİ''' — Arabistanın büyük bir kısmı eski zamanlarda (M. E. 2600-2800) ''Sumer''e tâbi idi. Sumer hükümdarlarından ''Gudea'' Arabistanın her tarafile, deniz tarikile münasebette bulunurdu. Bu tarikle sumer medeniyeti Yemende ve Arabistanın şark ve şimalinde intişar etmiştir. Sumer Devletinin sukutundan sora da Sumer medeniyeti bir taraftan Mezopotamyadan Yemene göçen kabileler, diğer taraftan Sumere halef olan Babil vasıtasile tesirini devam ettirmiştir.

Eski zamanlarda Arabistanda teşekkül eden devletler şunlardır :

'''a)''' Arabistan cenubunda:

1 — ''Yemende Mina Devleti :'' Bu devlet, milâttan evel onuncu asırda Yemende kurulmuş, az zamanda bütün Kızıldenizin şark sahillerine hâkim olmuştur. Merkezleri evelce ''Main,'' sora da ''Karna'' şehri idi; Yemenden ''Gazze''ye kadar olan kervan yolu ile Palestin ve daha şimaldeki memleketlerle münasebette bulunuyordu. Bu yol üzerinde ve ''Akabe''nin cenubunde ''Medyen'' şehri vardı. Burada Minaların Musran şubesi bulunuyordu. Musa gençliğinde uzun müddet ''Medyen'' de bulunmuş ve buradaki telâkkilerden mülhem olarak kendi dininin esaslarını koymuştur. ''Maka (Mekke)'' ve ''Yesrip (Medine)'' gibi ehemmiyetli kervan durakları da gene bu yol üzerinde bulunuyorlardı.

2 — ''Seba Devleti'': {{sic|Milâttaan}} evel sekizinci asırda {{ysb|''Seba''|Sebada}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ml52wiekfyheboohownfwrokspbtxre</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih II Ortazamanlar.pdf/103</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45804</id>
    <revision>
      <id>174279</id>
      <timestamp>2026-08-18T01:21:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak istinsah edildi (kaynak: 10.5281/zenodo.21963507)</comment>
      <origin>174279</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2475" sha1="1j80xzjg9d9hmcjf959acml1uszi9o9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Asayimusa19&quot; /&gt;{{rh||'''İSLÂM TARİHİ'''|'''81'''}}&lt;/noinclude&gt;
{{yss|da|Sebada}} teessüs eden bu devlet Mina Devletini yıkmıştır. İsimleri geçen bu iki devletin idaresi muhtelif kabilelerin birleşmesinden teşekkül etmiş müttehide şeklinde idi; siyasî ve içtimaî teşekkülleri Sumerlilerin ayni idi. Bu devletler Hint ve Afrikadan getirdikleri malları zikredilen kervan yolu ile Akdeniz havzasına sevkederlerdi.

Bu devirde İranlılar bütün Önasyaya, Palestin ve Mısıra hâkim olmuşlar ve Sebalılar da İranlılarla temasa girmişlerdir.

3 — ''Himyeriler Devleti: Himyeriler'' milâttan evel 115 senesinde Sebalıları mağlûp ederek ''Reydan'' ve ''Ma'rep'' te Himyeri Devletini kurdular. Roma, cihan siyasetine hâkim olduktan sora evelce Arabistandan geçen Hint ticaret yolu Romalıların eline geçti; bundan sora ticaret deniz yolu ile yapılmağa başlandı.

Minalılar ve Sebalılar zamanında Yemende yapılan büyük setler ve kanallar sayesinde ziraat pek çok inkişaf etmişti. Ticaret ve ziraatin terakkisi sayesinde halk zengin, memleket mamur idi.

Himyeriler devrinde Yemen ziraatini temin eden Ma'rep seddini büyük bir sel yıktı. Ticaret yolunun değişmesi ve Ma'rep seddinin yıkılması yüzünden Yemenliler fakir düştü, birçok halk cenuptan şimale hicrete başladı. Bunlardan ''Gassaniler'' Suriyeye, ''Hazreçler'' ve ''Uslar'' Medineye, Uslardan bir kısmı da Mekkeye gidip yerleştiler. Kendilerine Araplarca ''Huzaa'' denildi.

Yemenliler milâdî VI. asır sonuna kadar birkaç defa Romalıların Hıristiyan yapıp Yemene saldırdıkları ''habeşliler''le uğraşmağa mecbur oldular ; bu istilâlar karşısında Himyeriler İranlılardan yardım istediler. İranlılar gemilerle bir miktar asker gönderdiler. Habeşliler kovuldu; bundan sora Yemen İrana ilhak olundu; bir vilâyet halinde idare edildi. Müslümanlıktan evel Yemende İran Valisi ''Bazan'' idi. Bazan bilâhare Yemenlilerle beraber müslüman oldu.

'''b)''' Arabistanın şimalinde:

1 — ''Amalika Devleti :'' Bu devlet (M. E. 2000) tarihlerine doğru Şimalî Hicazda kurulmuştur. Sahası ''Sina'' Yarımadasına kadar uzayordu.

2 — ''Nabatlılar Devleti :'' Bu devlet, Palestinin cenubunda ve Sina Yarımadasında milâdın ikinci asrı iptidasına kadar devam etmiştir, merkezi ''Petra'' şehri idi ; ''Nabatlar''dan bazı kitabeler ve eserler kalmıştır.

3 — ''Suriye ve Irakta Arap Beylikleri :'' Bunların {{ysb|başlı|başlıcaları}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1j80xzjg9d9hmcjf959acml1uszi9o9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih II Ortazamanlar.pdf/104</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45805</id>
    <revision>
      <id>174280</id>
      <timestamp>2026-08-18T01:21:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak istinsah edildi (kaynak: 10.5281/zenodo.21963507)</comment>
      <origin>174280</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2543" sha1="7jfu2ze7n5igvr2gqdbdaywq65izf3q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Asayimusa19&quot; /&gt;{{rh|'''82'''|'''TARİH'''|}}&lt;/noinclude&gt;
{{yss|caları|başlıcaları}} Iraktaki ''Hirelilerle'' Suriyedeki ''Gassaniler'' dir. Hireliler Sasanilere, Gassaniler şarkî Romalılara tâbi idiler. Hireliler VI. asrın sonlarında İranlılar tarafından ortadan kaldırılmıştır.

'''c)''' Orta Arabistan ve Hicaz.

Orta Arabistanda ve Hicazda yaşıyan ahalinin hemen hepsi göçebe idi ve kabile teşkilâtı fevkinde bir müesseseleri yoktu. Ancak diğer kavimlerle temaslar neticesinde Mekke, Medine ve Taif şehirlerinin ahalisi az çok medenileşmişlerdi. Medine vahası ziraate müsait idi ''(Harita. 18)''. Hurma ağaçları da vardı. Bu vahada çiftçilerle meskûn birkaç köy, mahalle ve Yesrip (Medine) şehri vardı. Medine şehrinin ahalisi on beş bin tahmin edilirdi. Diğer kavimler tarafından tazyik edilen birkaç yahudi kabilesi de Palestinden gelerek burada yerleşmişti. Yemenden hicret eden ''Hazreç'' ve ''Us'' [1] kabileleri Medine vahasında ziraatle geçinirlerdi. Arap kabileleri Yahudilere düşman oldukları gibi kendi aralarında da adavet ve muharebeler eksik olmazdı. Yahudiler Araplardan ayrı yaşarlardı. Araplaşmış olmak iddialarına rağmen Yahudiler ayrı bir lehçe ile konuşurlardı. Arapların dağınıklığı iktisadî işlerde de tesirini gösterirdi. Yahudiler okumak yazmak bilirlerdi. Şarap, zahire ve hurma ticareti ve kuyumculuk Yahudilere munhasırdı.

Yahudiler, Araplara faizle para verirler ve her cihetten arapları istismar ederlerdi. Düşmanlığa rağmen yahudi dininin bir rüknü olan vahdaniyet akidesi Medine vahasında intişar ediyordu. Bazı Araplar yahudiliği bile kabul etmişlerdi.

Mekke şehri ''(Res. 45)'', ayrı bir ehemmiyeti haizdi ''(Harita. 19)'' Mekkede başlıca ''Kureyş'' kabilesi yaşardı. Kureyşliler tüccar idiler. Onlar toplu olarak Suriye ve Yemene kervanlar sevketmek suretile Suriye ve Yemen arasındaki ticareti ellerine almışlardı. Mekkede aristokrat bir şehir cümhuriyeti tarzında bir hükûmet teşekkül etmişti. Siyaset ve idare işlerinin başında Kureyşlilerin bir ailesi olan ''Emeviler'' bulunuyordu.

Aristokratlardan mürekkep bir ekalliyet tarafından idare edilen Mekkenin kendine Mahsus bir müşavere meclisi ve meclis binası (''Darünnedve'') vardı. Elçilik, kumandanlık, Kâbe muhafızlığı, bayraktarlık gibi vazifeler büyük aileler arasında taksim edilmişti.

{{smaller|[1] Eski devirlerde Mezopotamyadan Yemene inen halktan olan Usların ismi bilâhare Araplarca “Evs„ şekline konmuştur.}}&lt;noinclude&gt;{{nop}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7jfu2ze7n5igvr2gqdbdaywq65izf3q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih II Ortazamanlar.pdf/106</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45806</id>
    <revision>
      <id>174281</id>
      <timestamp>2026-08-18T01:21:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak istinsah edildi (kaynak: 10.5281/zenodo.21963507)</comment>
      <origin>174281</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2353" sha1="nxmk2vj0z1qd0axugq8zdw1js8ntu4y" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Asayimusa19&quot; /&gt;{{rh|'''84'''|'''TARİH'''|}}&lt;/noinclude&gt;
'''İSLÂMİYETTEN EVEL ARABİSTANIN DİNÎ VAZİYETİ''' — İslâmiyetten evel Arabistanda intişar eden din, türlü türlü putlara tapmaktan ibaret idi ki buna islâm dini “''müşriklik''„ tabir eder. Bu putların en meşhurları ''Lat, Menat'' ve ''Hübel'' idi. ''Ata dini'' de münteşir bulunuyordu. Vaktile Sumerler vasıtasile girmiş olan natürizm yani göke, yıldızlara, yere tapmak dini de mevcudiyetini muhafaza ediyordu. Sumerlerin ''İL'' ve ''BEL'' mabutları Yemenlilerce de mabut tanılırdı. Yemenlilerin sabah yıldızı olan ''Astar''ları, Sumerlerin ''İştar'' mabududur. Araplar, bilhassa göçebeleri, din hususunda pek kayıtsız ve alaycı idiler. Pervasızca putlarına söverler, hiddetlenince onları taşlarlardı.

Gerçi, Araplar bir ''Allahütaalâ''dan bahis ve Allah ismile yemin ederler, ilâhelerine Allahın kızları namını verirlerdi ; fakat birçok cinlere, putlara, ağaçlara ve taşlara ibadet eden Araplarda Allahütaalânın manası, o bir sürü ilâhların sıfatı idi; bu tabirle açık surette bütün mabutların fevkinde bir Allah kastolunmıyordu.

Dine karşı bu derece kayıtsız olan Araplar içinde, ''İbrahim'' dini hakkında müphem bazı fikirleri, nesilden nesile nakleden kimseler vardı; bunlar ''Hanif'' unvanını taşırlardı. Haniflerin İbrahim dininden nakledebildikleri Allah lâfzı, ve sünnet olmak; gusletmek, tırnak kesmek gibi bazı âdetlerle, ''tavaf'' gibi bazı ayinler idi.

Bizans himayesindeki Suriyede, Sina ve Mısırda, Habeşistan vasıtasile Yemende hıristiyanlık az çok intişar etmişti.

Arap Yarımadasının birçok yerlerindeki yahudi kolonileri vasıtasile Musa dini de Araplarca bilinmişti. Bir aralık yahudilik Yemende hâkim bir din olmuştu. Irak vasıtasile Araplar Zerdüşt dinini de öğrenmişlerdi.

'''KÂBE VE SAİR MABETLER VE KÂHİNLER''' — Arabistanın muhtelif yerlerinde insan heykellerinden ve nebat resim ve suretlerinden ibaret ağaçtan ve taştan putların muhafazasına mahsus yerler vardı. Muhammedin neş'et etmiş olduğu Mekkedeki ''Kâbe'' denilen mabet bu yerlerin en büyüklerinden idi. Her mabet kâhinler tarafından idare olunurdu. Kâhinler nezirleri, sadakaları kabul ve ayinler icra ederlerdi: Gûya kayıptan haber verirler, rüyaları tabir ederlerdi.&lt;noinclude&gt;{{nop}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nxmk2vj0z1qd0axugq8zdw1js8ntu4y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih II Ortazamanlar.pdf/107</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45807</id>
    <revision>
      <id>174282</id>
      <timestamp>2026-08-18T01:21:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak istinsah edildi (kaynak: 10.5281/zenodo.21963507)</comment>
      <origin>174282</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2513" sha1="gbfwcjubuuv72dnh05iqgp71muqptnz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Asayimusa19&quot; /&gt;{{rh||'''İSLÂM TARİHİ'''|'''85'''}}&lt;/noinclude&gt;
Kâbe, mikâp yani tavla zarı şeklinde demektir. Filhakika, kâbe zar şeklinde, insan boyunda dört duvardan ibaretti; duvarlar harçsız, adi taştan yapılmıştı. Binanın çatısı da yoktu; dört köşesinde dört taş vardı; bunların en meşhuru ''Haceriesvet'' denilen bir Karataştı. Kâbe çok eskidir. Ne vakit ve kimler tarafından yapıldığı bilinmiyor. Arap an'anesi kâbenin inşasını İbrahim Peygambere atfetmektedir.

Bu mukaddes karataş an'anesi aynen Friklerde de vardı. Friklerin mukaddes sayarak ihtiram ve ibadet ettikleri Karataş bugünkü Afyon Karahisar şimalinde kadîm ''Pessinüs'' şehrinde bulunuyordu. Bunun kutsiyeti an'anesi bu şehrin Romalılar tarafından zaptına kadar devam etmişti. Demek ki Kâbenin bir köşesindeki Karataşın kutsiyet almasından, ziyaret ve tavaf edilmesinden çok evel Friklerde karataşın mabet ve ziyaretgâh esası olması âdeti teessüs eylemiş bulunuyordu. Kâbe bidayette mahallî bir mabet iken Mekke ahalisi burasını bir millî mabet derecesine yükseltmişlerdi. Mekkeliler Arapları kendi mabetlerine celbedebilmek için Arap Yarımadasının muhtelif yerlerinde mabut tanılan 360 putu Kâbede yerleştirmişlerdi. Kâbenin kutsiyetini yahudi an'anelerine de raptetmişlerdi. Bu uydurmalara göre İbrahim, karısı ''Hacer'' ile oğlu ''İsmaili'' buraya getirmişti; ''Zemzem'' de onlar için fışkırmıştı; İbrahim, oğlu İsmail ile birlikte Kâbeyi bina etmişlerdi. ''Cebrail'' kendilerine o zaman beyaz ve mücellâ olan Haceriesvedi getirmişti; bu taş soradan günahkârların ellerini sürmelerinden dolayı kararmıştı. Bunların hepsi, bittabi, soradan uydurulmuş masallardır.

Kureyşliler Kâbenin teşkilâtına da ehemmiyet vermişlerdi; ayrı ayrı dinî vazifeler ihdas etmişlerdi; Kâbe kapıcılığı ve hacılara su temin etmek ve fakir hacılara meccanen yemek tevzi eylemek gibi Arapları celbedecek işleri görmeğe mahsus birtakım memuriyetler ihdas edilmişti. Bu itina neticesinde Kâbe bütün Arabistanın dinî ve millî bir merkezi oldu. Bundan başka Mekkede bir panayır tesis edildi. Ticaret Kureyşliler elinde olduğundan bu panayırdan çok istifade ederlerdi. Panayırda şiir ve hitabet müsabakaları açmak suretile de Mekke ve havalisinin ehemmiyeti büyütülmüştü. Ticaretlerinin inkişafı ve Kâbeyi ziyaret etmek üzere hacıların gelmesi için emniyet ve asayişin temini lâzım olduğundan Mekkenin etrafında&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gbfwcjubuuv72dnh05iqgp71muqptnz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih II Ortazamanlar.pdf/108</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45808</id>
    <revision>
      <id>174283</id>
      <timestamp>2026-08-18T01:21:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak istinsah edildi (kaynak: 10.5281/zenodo.21963507)</comment>
      <origin>174283</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2175" sha1="t4orciefoo7wypjs8723g94o974b3qu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Asayimusa19&quot; /&gt;{{rh|'''86'''|'''TARİH'''|}}&lt;/noinclude&gt;
muharebelerin men'i maksadile birtakım kaideler konmuştu. Bunların herbirine dinî şekiller verilmişti. Kâbenin İbrahim tarafından bina edilmiş olduğu söylenerek, dört ay, etrafında muharebe etmek menolunmuştu. Bu tedbirlerin herbiri Mekke ve Kâbenin ehemmiyet ve şerefini arttırmıştı. Arabistanda az çok hıristiyanlar da bulunduğundan diğer putlar arasına elinde çocuğu İsa olduğu halde Meryemin de resmi konulmuştu. İşte bu şerait içinde Kâbe Kureyşliler için iktisadî ve ticarî menfaatler teminine yarıyan bir vasıta oldu.

'''LİSAN VE EDEBİYAT'''

Arap lisanı, Samî lisanlar grupundandır. Arap lisanı birtakım lehçelere ayrılmıştır. Bu lehçeler arasında epey farklar vardır. Arabistan, Suriye, Elcezire ve Mısır lehçeleri de biribirinden farklıdır. Hali hazırda arap lehçelerile konuşanların adedi çoktur. Lâkin arap lisanile konuşan insanlar, ırk noktai nazarından bir vahdet teşkil etmezler.

Arapların yazı lisanı bir türlü, konuşma lisanları başka türlüdür. Arap lisanı, Sami lisanların en zenginidir. Bu da müslüman şairlerin ve hatiplerin bilhassa müslüman Türklerin arap lisanını işlemelerinden ileri gelmiştir. Arap lûgatini yapan bir Türktür. Şairlerin arap hayatı içtimaiyesinde büyük bir mevkileri vardı. Bu şairler Arapların Şamanı ve kâhini idiler. Muvaffakıyet kazanan şairlerin şiirleri ağızdan ağıza nakledilir ve heryerde ezberlenirdi.

Şairler şiirlerini panayırlarda inşat ettikleri zaman en yüksek şairler hakemlik ederler, birinciliği kazanan şiirler Kâbe duvarına asılıp bütün Arabistanda takdir edilirdi. ''Mualleka'' denilen bu şiirler yedi, yahut dokuzdur.

Muallekalardan başka ''Hamase'' namını taşıyan kahramanlık şarkıları da vardı. Arap edebiyatının Kurandan evelki eserleri bunlardan ibaret idi.

{{c|'''B. İSLÂMİYETİN ZUHÛRU ESNASINDA KOMŞU DEVLETLERİN VAZİYETİ'''}}

'''İRAN'''

İslâmiyetin zuhûru esnasında İranda Sasaniler hâkim idi. İranlıların şark ve şimaldeki komşuları Türkler ve garptaki komşuları Şarkî {{ysb|Roma|Romalılardı}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t4orciefoo7wypjs8723g94o974b3qu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih II Ortazamanlar.pdf/109</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45809</id>
    <revision>
      <id>174284</id>
      <timestamp>2026-08-18T01:21:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak istinsah edildi (kaynak: 10.5281/zenodo.21963507)</comment>
      <origin>174284</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2459" sha1="pemxak1dtebcn4qp5kbtkjargtctcl1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Asayimusa19&quot; /&gt;{{rh||'''İSLÂM TARİHİ'''|'''87'''}}&lt;/noinclude&gt;
{{yss|lılardı.|Romalılardı}} Önasyada biribirine rakip olan İran ve Bizans Devletleri arasında temadi eden mücadeleler III. asrın ortalarında hâd bir şekle girmişti. Sasanilerin en şevketli zamanları ''Nuşirevan'' devridir : Nüşirevan Bizansı mağlûp etti ve yıllık 30 bin altın vergiye bağladı; Yemeni İrana ilhak etti. Nuşirevanın vefatından sora İranda sukut devri başladı. ''Husrev Perviz'' Mısırı ve Suriyeyi zaptetmiş ise de sonunda Kayser Herakliyüse mağlûp oldu; İrana ricat etti. Pervizden sora başlıyan taht kavgaları İranda siyasî bir buhran vücuda getirdi. Bu siyasî buhrana Husrev Pervizin müsrifliği, tebaasının emval ve emlâkini musadere etmesi gibi haller de inzımam etti. İranda içtimaî nizam bozuldu. İslâmiyetin zuhûru esnasında iran ahalisi avam ve zadegân adlarile iki sınıfa ayrılmıştı. Avam sınıfı aristokratlar tarafından istismar edilmekte idi. Şahlığın resmî dini olan Zerdüşt mezhebinin ruhanileri hükümdarlardan ziyade nüfuz sahibi idiler. Hükûmet bunların elinde idi. Vilâyetlerin bazıları, bilhassa merkezden uzak bulunanları adeta müstakil idiler. Araplar İranda tahaddüs eden bu vaziyetten haberdar bulunuyorlardı. Muhammedin zuhûrundan evel Husrev Perviz, Fırat ırmağı havalisinde hüküm süren Hire Hükûmetini kendi nüfuzu altında bulundurduğu zaman bile serhatlerde yaşıyan arap kabileleri, aşağı Fırattaki iran askerini mağlûp etmişti.

'''BİZANS'''

VI. asırda Bizans şarkta İranla, Kafkasyada Hazar Türklerile, Balkanlarda ise Bulgar Türklerile komşu idi. Bizans sıhriyet ve birçok hediyeler neticesinde Hazar Türklerile ittifak aktetmemiş olsa idi, daha o zamanlar da İranlılarla Hazar ve Bulgar Türkleri ortasında ezilecek, münkariz olacaktı. Hıristiyanlığı kabulden sora Bizansta, eski zengin edebiyat yerine dinî edebiyat kaim olmuş, neticede maddî manevî sukut başlamıştı. Taht kavgaları da bu sukutu tesri etti. Bu buhranlardan istifade eden Bizansın Afrika Umumî Valisi Herakliyüs kuvvetli bir donanma ile İstanbula geldi. Ve tahta geçti. Herakliyüsün cülûsundan evel Nuşirevan da Kadıköy havalisine kadar ilerlemişti.

Herakliyüs ''Muhammed''in Mekkeden Medineye hicret yılı olan 622 de kuvvetli bir ordu ile İranlıları ''Ninova'' civarında dehşetli bir mağlûbiyete uğrattı. Herakliyüs İranlıları yenip&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pemxak1dtebcn4qp5kbtkjargtctcl1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih II Ortazamanlar.pdf/110</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45810</id>
    <revision>
      <id>174285</id>
      <timestamp>2026-08-18T01:21:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak istinsah edildi (kaynak: 10.5281/zenodo.21963507)</comment>
      <origin>174285</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2473" sha1="9140nit5ddpb5cx0j1ih27e3z5yhwfe" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Asayimusa19&quot; /&gt;{{rh|'''88'''|'''TARİH'''|}}&lt;/noinclude&gt;
istirdat ettiği Kudüse girdiği zaman “Muhammet„ ten islâm dinine davet mektubu aldı. Fakat bu mektuba hiçbir ehemmiyet atfetmedi. Halbuki Herakliyüsa meçhul olan bu Hicaz Peygamberi tarafından harekete getirilen göçebe Araplar bu tarihten on yıl sora, ''Ecnadın'' muharebesinde Herakliyüsü ve ordusunu mağlûp ve perişan edecekler, Herakliyüs ta ağlaya ağlaya Suriyeyi terkedecekti.

'''MISIR'''

Tarihtenevelki devirlerde Asyadan Mısıra türk kavimlerinin gelmiş olduğu malûmdur. Tarihî devirlerde İkesuslar, İranlılar, İskender ve varisleri ve Romalılar Mısırı istilâ etmişlerdi. Romalılar milâttan 30 yıl evel Mısırı müstemleke edinmişlerdi. Roma valisinin merkezi iskenderiye şehri idi. Romalıların istilâsından sora Mısırda eskisi gibi büyük binalar, mabetler vücuda getirilmedi. Mısır ilim, sınaat ve iktisadî cihetlerden sukut etti. Mısırda gittikçe içtimaî nizam bozulduğundan 172 yılından itibaren bütün Mısır ahalisi Roma idaresine karşı isyanlara başladı. Evelden Yahudilerle Romalılar arasında İskenderiye havalisinde başlıyan kargaşalıklar artık bütün Mısıra sirayet etmişti. Roma zulmü tasavvufî cereyanlara yol açtığından Romalıların şiddetli tazyiklarına rağmen hıristiyanlıkta Mısırda süratle intişar ediyordu. Romalılar buna mâni olmak için hıristiyanları kılıçtan geçirmişler, aslanlar ağzına atmışlar, canavarlara parçalatmışlar ise de hıristiyanlık intişarında devam etmişti. ''Kostantin'' devrinden itibaren Roma hıristiyanlığın hamisi kesildikten sora, Mısırda birçok manastırlar yapılmış, rahipler çoğalmış, kiliselere, manastırlara birçok arazi tahsis edilmiş, o nispette devletin varidatı azaldığından vergiler arttırılmıştı. Bunun neticesinde Mısırlılar fakirleşmişlerdi. Mısırda mezhep ihtilâfları ve kavgaları çoktu. Kavmî ve mezhebî bir camia altında toplanmamış ve ağır vergilerden usanmış olan Mısırlılar islâm fatihlerini halâskârlar gibi karşılayacaklardı.

'''MUHAMMET VE HAYATI'''

Muhammet, 570 tarihinde dünyaya gelmiştir. Bu devirde, İranda Husrev Nuşirevan ve Bizans İmparatorluğunda Jüstin II. (565-578) {{sic|hâkin}} bulunuyordu. Muhammedin babası ''Abdullah'' Muhammet doğmadan evel ölmüştür. Muhammet 6 yaşına geldiği zaman annesi ''Amine'' de öldü. Muhammet bu suretle {{ysb|baba|babasından}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9140nit5ddpb5cx0j1ih27e3z5yhwfe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf/55</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45811</id>
    <revision>
      <id>174287</id>
      <timestamp>2026-08-18T01:23:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak istinsah edildi (kaynak: 10.5281/zenodo.21963507)</comment>
      <origin>174287</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2358" sha1="7zalzq5hgv40eyu8jh93f1vl4mgbxzd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Asayimusa19&quot; /&gt;{{rh|'''22'''|'''TARİH'''|}}&lt;/noinclude&gt;
'''DİNDE KORKU VE ÜMİT''' — Bulaşıcı, salgın ve öldürücü hastalıklar, insanlarda bazı mahallerden ve bazı eşhastan uzaklaşmak, o mahallere ve eşyaya ve eşhasa korkunç bir mahiyet atfetmek gibi bir fikir uyandırdı. İnsanlarda lisan tekâmül etmiye başlar başlamaz, fikir bu iptidaî düşünceler üzerine teksif edildi. Onlara daimî bir kıymet izafe edilmiye çalışıldı. İnsanlar, biribirile konuşarak ta biribirinin korkularını teyit ve tekit eylediler; müşterek mukaddesat an'aneleri icat ettiler. Bu mukaddesat içinde memnu ''(haram)'' ve gayritahir ''(mekruh)'' mefhumlarına ait fikirler mühim yer tuttu; gayrisâf olmak korkusu tasfiye olunmak endişesini doğurdu. Bu tasfiye olunmak ihtiyaç ve endişesi birtakım tasfiye çareleri aranmasına ve tasfiye yolları ve merasimi teessüsüne saik oldu. Bu da bu merasimi tatbik edecek insanlar çıkmasını istilzam etti. Böylece ilk din esasları ve merasimi ile din adamları ve sihirbazlar sınıfına yol açılmış oldu.

Ekserî insanlar hemcinslerine yapmamaları icap eden şeyleri bildirmekten zevkalırlar. İşte bu suretle tarihin mebdeinde sırf indî ve keyfî olmak üzere tatbik olunan bir sürü memnuat meydana çıkmıştır.

Bir de insanlara hasım olan kuvvetlerin mevcudiyeti fikri o kuvvetlerin insan lehine çevrilebilmeleri ihtimalini doğurdu. İnsanları tehdit eden kudretlere hususî merasim ve teşrifatla kurbanlar kesmek ve bazı takdimeler vermek âdetine geçildi.

'''YILDIZLAR VE MEVSİMLER''' — Lisan tekemmül ettikçe kutsiyet an'anesi, memnuiyet ve merasim eşkâli arttı ve genişledi. İlk çobanların zuhûrile başka birçok şeyler insanlar için derin bir mana ihtiva eder göründü. İnsan, sürüsünü otlatmağa götürdüğü sahaların ötelerinde neler olduğunu bilmek merakına düştü. Gece ve gündüz, hayvanlarına nezaret ederken ve muhtelif yer değiştirmeler esnasında gündüzleri Güneşin, geceleri Ayın ve yıldızların rehberliğinden istifadeye başladılar. Birçok uzun asırlardan sora yıldızların Aydan ve Güneşten daha emin bir rehber olduğunu anlamağa muvaffak oldular. Bundan sora yıldızların tetkikine ehemmiyet verdiler. Her şeye ferdiyet ve şahsiyet izafe itiyadında olan insanlar, yıldızları {{ysb|gökyü|gökyüzünden}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7zalzq5hgv40eyu8jh93f1vl4mgbxzd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf/56</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45812</id>
    <revision>
      <id>174288</id>
      <timestamp>2026-08-18T01:24:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak istinsah edildi (kaynak: 10.5281/zenodo.21963507)</comment>
      <origin>174288</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2431" sha1="i24kmzvsnqnjvta24tothi4ygw92ys8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Asayimusa19&quot; /&gt;{{rh||'''BEŞER TARİHİNE GİRİŞ'''|'''23'''}}&lt;/noinclude&gt;
{{yss|zünden|gökyüzünden}} kendilerini tetkik ve himaye eden şayanı itimat birtakım yüksek yaratılışlı mahlûklar saymağa başladılar.

İlk ziraat teşebbüsleri de mevsimler hakkındaki fikri tesbit etti. Nihayet Ayın, Güneşin; yıldızların muhtelif zamanlarda, muhtelif fasılalarla görünüşünden, sayıya, ölçüye intikal ettiler. Hulâsa, tabiatin müşahede ve tetkiki insanlarda yeni yeni düşünceler ve meraklar uyandırdı.

'''HİKÂYE VE HURAFELER''' — Lisanın lûgatçesi çoğaldıkça insanın hikâye ve nakil kabiliyeti de ziyadeleşti. Kendilerine, kabilelerine, mukaddesata, dünyaya ve her şeyin sebeplerine ait birtakım hikâyeler nakletmeğe başladılar. Bu suretle bir kabile zihniyeti ve bir an'ane inkişaf etti. Bu hal, insanları istediği gibi serbest bir fikir ve düşünceye malik olabilmek imkânından mahrum ve bazı fikirleri, bazı telkinleri olduğu gibi kabul etmeğe mecbur ediyordu. Görülüyor ki, insanlar bu bahsettiğimiz tarihlerden itibaren şahsiyetlerinden bir kısmını feda etmek mecburiyetinde kalmışlardır. Beşeriyet, bugün dahi hâlâ ayni yolu takip etmektedir.

'''DİN MENŞELERİNİN KARIŞIK MAHİYETİ''' — Ziraat ile beraber insanların fikrine yeni birtakım muhakeme silsileleri hâkim oldu.

Hasat mevsimlerinde bir sınıf efradın kurban olarak feda edilmesi lüzumu, umumî telâkki mahiyetini aldı. Bu kurbanları kesecek diğer pak tanınmış bir sınıf meydana çıktı : ilk ''rahipler'' sınıfı. Bir de kurban edilen efradın etinden birer parça yemek merasimi yer tuttu. Gûya bu suretle fedakârlığın nimetlerinden hepsi hissement oluyorlardı. Bugün hâlâ bazı dinlerde mevcut olan kurban kesmek âdetlerinin menşei budur.

Bütün bu müşterek âdetler ve inanışlar insanların aralarında zihnî ve hissî birtakım bağlar kurdu ve insanlarda müşterek düşünce ve müşterek harekete saik oldu. İşte bu hâdiseye biz bugün ''din'' namını veriyoruz. İnsanlar bu hâdise karşısında basit ve mantıkî bir telâkki ile temasa gelmiş bulunmıyorlardı; bilâkis, birtakım ruhlara, ilhamlara, emirlere ve nehiylere taallûk eden karmakarışık düşüncelerle temasa gelmiş oluyorlardı.

İnsanların hayatına taallûk eden her şeyde olduğu gibi dinî meselelerde de bir tekâmül hâdisesi görünür. İptidaî {{ysb|in|insanda}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i24kmzvsnqnjvta24tothi4ygw92ys8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf/57</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45813</id>
    <revision>
      <id>174289</id>
      <timestamp>2026-08-18T01:24:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak istinsah edildi (kaynak: 10.5281/zenodo.21963507)</comment>
      <origin>174289</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1704" sha1="rozlxwkibqueibwon6c5j51rz281z65" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Asayimusa19&quot; /&gt;{{rh|'''24'''|'''TARİH'''|}}&lt;/noinclude&gt;
{{yss|sanda|insanda}} Allah ve din hakkında hiçbir fikir ve kanaat yoktu. Bu kadar umumî ve şümullü telâkkilere, insanın dimağı ancak yavaş yavaş alıştırıldı. Din fikri, insanlar cemiyet hayatına sarahaten atıldığı nispette genişlemiye başlar, vahdet mefhumuna yaklaşır ve nihayet, tabiatin kudret ve azametile daha ziyade anlaşılması kabil, hakikî bir mahiyet alır. Görülüyor ki insanlar cemaat halinde yaşamıya başladıktan sora, diğer içtimaî müesseseler gibi din müessesesini de vücuda getirmişlerdir.

Ülûhiyet mefhumunu bulan, bu mefhumun sırlarını keşfeden ve bugün dahi keşfetmiye devam eden, insan zekâsıdır.

İnsanların faaliyetleri ve inkişafları üzerinde birçok amiller ve unsurların tesiri ve yardımı olmuştur. Din de bu müessirlerin başlıcalarındandır. Bu sebeple, beşerin tarihinden bahsederken, din fikirlerinin menşeinden ve insan cemiyetlerinin faaliyetleri üzerindeki tesirinden bahsetmemek bir noksan teşkil edebilir.

İnsanların, bu derunî ve müphem temayülleri haris, zeki, mahir yahut hilekâr birtakım insanların sihirbaz, rahip, hükümdar vaziyetlerini almalarına meydan açtı.

İnsanların, bugünkü medeniyet tarihine kadar hayatlarının geçtiği yol işte böyle bir yoldur. İnsanların korku ve zâf hisleri, dimağın son ve çok yeni ilmî keşiflerle nurlanması sayesinde gittikçe azaldı. Ve insanlar hakikati bundan sora daha bariz görmiye başladılar. İnsan, benliğindeki kuvveti ve ferdi olduğu cemaatin içtimaî kudretini takdire muvaffak olmıya başladı. ''Artık onun için her türlü tekâmül, huzur ve emniyet membaı, cemiyettir.''&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rozlxwkibqueibwon6c5j51rz281z65</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Tarih II Ortazamanlar.pdf/101</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45814</id>
    <revision>
      <id>174290</id>
      <timestamp>2026-08-18T01:24:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asayimusa19</username>
        <id>26669</id>
      </contributor>
      <comment>taranmış asılla karşılaştırılarak istinsah edildi (kaynak: 10.5281/zenodo.21963507)</comment>
      <origin>174290</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1810" sha1="cksxynremi0h8v3zcqoyyjr5o2aemyq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Asayimusa19&quot; /&gt;{{rh|||}}&lt;/noinclude&gt;
{{c|{{larger|'''İSLÂM TARİHİ'''}}}}

{{c|'''A. İSLÂM DİNİ ARABİSTANDA KURULDU'''}}

'''MEMLEKET''' — Arabistan; garpta ''Kızıldeniz'', cenupta ''Aden körfezi'' ve ''Hint Denizi'', şarkta ''Umman Denizi'' ve ''Acem körfezi'' le kuşatılmış büyük bir yarımadadır. Şimalinde ''Suriye'' çölü bu yarımadayı Suriye ve Mezopotamyanın aşağı Fırat kısımlarile birleştirir.

Arabistanda üç dağ silsilesi vardır : Biri garpta Sinadan Adene kadar uzanan ''Hicaz'' ve ''Yemen'' dağlarıdır; Hicazda (2750), Yemende (3000) metre yüksekliğine kadar çıkar. Bu silsile ile Kızıldeniz arasındaki alçak kısma ''Tehame'' denir. Diğeri cenupta ''Hadramut'' kıt'asında ''Mahra'' dağlarıdır; bu silsile Ummana kadar uzar. Üçüncü silsile de Ummandan itibaren Fırata kadar yarımadanın şarkını kaplar.

Arabistanın bu silsileler ortasında kalan büyük bir kısmı tamamen kumlu çöldür; bu çöl başlıca şimalde ''Nufut'' , ortada ''Yemame'' ve cenupta ''Dehna'' çölleri adını alır ''(Harita. 17)''.

Arabistan kurak ve bilhassa şark kısmı yakıcı sıcaktır. Bol su ve ırmakları yoktur. Yazın şarktan esen sam yelleri insanları boğar, ve dalgalar halinde kum yığınları sürükler.

Arazinin cenup kısmının ve bilhassa Yemen mıntakasının mümbitliği şimal kısmından çok fazladır. Yemende her türlü mahsül yetişir ; kahvesi meşhurdur.

Şimalde Hicaz kısmında ise ekinlere çok az raslanır. Gerek şimal ve gerek çöl halkı göçebe olup deve, at, koyun, keçi gibi hayvanlar besliyerek geçinir. Necidin yetiştirdiği at ve develer hızda ve dayanıklılıkta çok ileridir. Deniz kıyıları halkı, balık ve inci avcılığı yaparlar; hurma fidanları yetiştirirler ve ticaretle de uğraşırlar.&lt;noinclude&gt;{{nop}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cksxynremi0h8v3zcqoyyjr5o2aemyq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Şablon:Ana sayfa alıntı/metin/2026/34. hafta</title>
    <ns>10</ns>
    <id>45815</id>
    <revision>
      <id>174314</id>
      <timestamp>2026-08-18T06:55:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Satirdan kahraman</username>
        <id>15204</id>
      </contributor>
      <comment>Yeni sayfa: {{Ana sayfa alıntı |resim=Zile 09 1984 unregelmäßige Blockfur bei Buzlu Dağ.jpg |rowsize=300 |colsize=300 |başlık metni= |altyazı=&lt;poem&gt;Hey on beşli on beşli Tokat yolları taşlı On beşliler geliyor/gidiyor Kızların gözü yaşlı  Aslan yarim kız senin adın Hediye Ben dolandım sen de dolan gel gediğe Fistan aldım endazesi on yediye&lt;/poem&gt;  [[Hey On Beşli|''devamını okuyun'']]  |üreten=Anonim }}</comment>
      <origin>174314</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="422" sha1="k72qws4246kldsxobwujvulboheb5nz" xml:space="preserve">{{Ana sayfa alıntı
|resim=Zile 09 1984 unregelmäßige Blockfur bei Buzlu Dağ.jpg |rowsize=300
|colsize=300
|başlık metni=
|altyazı=&lt;poem&gt;Hey on beşli on beşli
Tokat yolları taşlı
On beşliler geliyor/gidiyor
Kızların gözü yaşlı

Aslan yarim kız senin adın Hediye
Ben dolandım sen de dolan gel gediğe
Fistan aldım endazesi on yediye&lt;/poem&gt;

[[Hey On Beşli|''devamını okuyun'']] 
|üreten=Anonim
}}</text>
      <sha1>k72qws4246kldsxobwujvulboheb5nz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174315</id>
      <parentid>174314</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T06:55:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Satirdan kahraman</username>
        <id>15204</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>&quot;[[Şablon:Ana sayfa alıntı/metin/2026/34. hafta]]&quot; sayfayı koruma altına aldı: Yüksek trafiğe sahip sayfa ([Değiştir=Yalnızca hizmetlilere izin verilir] (süresiz) [Taşı=Yalnızca hizmetlilere izin verilir] (süresiz))</comment>
      <origin>174314</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="422" sha1="k72qws4246kldsxobwujvulboheb5nz" xml:space="preserve">{{Ana sayfa alıntı
|resim=Zile 09 1984 unregelmäßige Blockfur bei Buzlu Dağ.jpg |rowsize=300
|colsize=300
|başlık metni=
|altyazı=&lt;poem&gt;Hey on beşli on beşli
Tokat yolları taşlı
On beşliler geliyor/gidiyor
Kızların gözü yaşlı

Aslan yarim kız senin adın Hediye
Ben dolandım sen de dolan gel gediğe
Fistan aldım endazesi on yediye&lt;/poem&gt;

[[Hey On Beşli|''devamını okuyun'']] 
|üreten=Anonim
}}</text>
      <sha1>k72qws4246kldsxobwujvulboheb5nz</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>