Wikipedia tswiki https://ts.wikipedia.org/wiki/Tlukankulu MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 7888 41523 2026-04-02T19:44:18Z ~2026-20507-07 12626 New Publication 41523 wikitext text/x-wiki Murhandziwa Kulobye Dzonga, Muafrika, Vhiki leri hi ta amukela varhumiwa ku suka eka matiko yo tlula 50 eka Khonferense ya Vutsevu ya Vuvekisi bya Afrika-Dzonga (SAIC) eSandton, Gauteng. Ku sukela loko yi sunguriwile hi 2018, SAIC yi kurile ku va foramu ya misava hinkwayo ya xiyimo xa le henhla yo kombisa ku koka rinoko ka swivandlanene swa vuvekisi etikweni ra hina eka vavekisi va laha kaya na va matiko ya misava. Tikhonferense ta vuvekisi ti tlanga xiave xa nkoka eku kokeni ka vuvekisi byo kongoma bya le handle (FDI) tanihi tipulatifomo ta xiyimo xa le henhla leti hlanganisaka vavekisi va matiko ya misava na swivandlanene swa laha kaya. Va tlhela va fambisa vutirhisani byo tiya hi ku hlanganisa mimfumo, mabindzu, tibangi na swivandla swa timali swa nhluvukiso. Loko vavekisi va languta eka tindhawu leti kombiseke ku tiyisela emahlweni ka swiyimo swa timali swa misava hinkwayo leswi yaka swi cinca-cinca, Afrika-Dzonga ri humesa xiringanyeto lexinene. Hi ikhonomi leyikulu ya Afrika leyi nga na xisekelo xa tiindasitiri to hambana. Ku sukela loko hi sungurile pfhumba ra hina ro sungula ro hlengeleta vuvekisi bya R1,2 wa tibiliyoni hi 2018, hi tiyisisile switshembiso swa vuvekisi eka migodi, nhlayiso wa rihanyo, mimovha, swakudya na swakunwa na swin’wana, leswi kombisaka vutshila bya ikhonomi ya hina. Afrika-Dzonga nakambe i ndhawu leyi rhangelaka eka vuvekisi bya eneji leyi pfuxetiwaka eka tikonkulu, laha vuvekisi lebyi byi endlaka xiphemu lexikulu xa switshembiso hinkwaswo leswi endliweke eka tikhonferense leti hundzeke. Hi na pholisi leyinene na ndhawu ya milawu, leyi nyikaka ku tiyiseka eka vavekisi hi nkarhi lowu hi nga yin’wana ntsena ya timakete to tala leti hluvukaka emisaveni hinkwayo leti phikizanaka hi xiphemu xa mali. Hi tlhela hi va nyangwa eka mabindzu lama lavaka ku simeka kumbe ku ndlandlamuxa matirhelo ya wona eAfrika. Hi ku tirhisa khomferense leyi, xikan’we na ntlhanu lowu nga hundza, hi ta lava ku aka ku tshemba lokukulu swinene eka tiko ra hina tanihi ndhawu ya vuvekisi, na ku kombisa ku tinyiketela ka hina eka mpfuxeto wa xivumbeko, ku tiyiseka ka pholisi na ku hetisisiwa ka pholisi. Swihluke swa rihlaza swa ku pfuxetiwa ka ikhonomi leswi hi hlanganaka na swona swi tiyisisa xiyimo xa hina ku ya emahlweni. Langutelo ra ikhonomi leyikulu ri antswisiwile. Hi vile na tikotara ta mune leti landzelelanaka ta ku kula eku heleni ka 2025, swikweleti swa rixaka swi tshamisekile naswona ku tumbuluxiwa mitirho yo tala. Lembe leri nga hundza, xiyimo xa hina xa vuhosi xi ndlandlamuxiwile ro sungula eka malembe ya 17, naswona hi susiwile eka nxaxamelo wa mpunga (''grey)'' wa Ntlawa wa Ntirho wa Matirhelo ya swa Timali. Ajenda ya mpfuxeto wa xivumbeko leyi fambiwaka hi ku tirhisa Operation Vulindlela yi pfule nhluvuko eka gezi, vutleketli bya nhundzu, mati, vuhlanganisi bya riqingho, na sisiteme ya tivhisa. Hi tisile ku khuluka ka ndzhwalo emakumu naswona hi tumbuluxa makete wuntshwa, wa gezi lowu phikizanaka lowu nga ta tiyisisa nsirhelelo wa eneji na ku koka rinoko ra vuvekisi. Sekithara ya vutleketli bya tiko yi le ku endliweni ya manguva lawa hi xihatla, naswona hi le ku endleni leswaku ku va na vuvekisi bya phurayivhete eka matirhelo ya ribuwa na swiporo. Exikarhi ka tiphurojeke leti hi sunguleke phurosese ya ku Nghenelela ka Sekithara ya Phurayivhete (PSP) ku na Khorido yo Rhumela eMatikweni ya le Handle ya Ngqura Manganese eKapa-Vuxa na ''Richards Bay Dry Bulk Terminal'' eKwaZulu-Natal. Lembe leri nga hundza hi tlhele hi sayina mpfumelelo wa malembe ya 25 wa Durban Container Terminal Pier 2, leyi yimelaka R11 wa tibiliyoni eka vuvekisi bya phurayivhete. Sisiteme ya mfikelelo wa vanhu va vunharhu eka netiweke ya swiporo swa nhundzu yi le ku tirheni naswona 41 wa swivandla swa swiporo swa nhundzu swi nyikiwile tikhamphani ta phurayivhete. Hi tirhisile ku cinca eka mfumo wa tivhisa ku koka rinoko ra vuswikoti lebyintshwa na ku tlakusa vupfhumba. Leswi swi katsa ku tirhisa Vhiza ya Ntirho wa le Kule, ku nghenisa Xikimi xa Muthori la Tshembiwaka ku seketela vavekisi lavakulu, na ku ringeta sisiteme ya Mpfumelelo wa Maendzo ya Elektroniki. Hi ku kombisa nhluvuko na ku tiya ka ajenda ya mpfuxeto, xikongomelo xa hina i ku kurisa xidziva xa vuvekisi bya le ndzeni ku suka eka mabindzu na matiko lawa eku heteleleni wu nga ta va buloho eka timakete letintshwa, thekinoloji na tinetiweki ta Afrika-Dzonga. Khonferense ya lembe leri ku fikela sweswi yi koke varhumiwa vo tlula 1 000 ku suka eka matiko yo tlula 50. Eku heleni ka pfhumba ra hina ro sungula ra malembe ya ntlhanu ro hlengeleta vuvekisi hi 2024 hi tlulerile xikongomelo xa hina hi 26 wa tiphesente, hi kuma switshembiso leswi nga na nkoka wa R1,57 wa tibiliyoni. Ku tlula 300 wa tiphurojeke ti sungurile naswona ku fikela sweswi, 161 wa tona ti hetisiwile kumbe ta le ku akiweni. Switshembiso a swi nga ri ntsena ku tinyiketela na switshembiso leswi nga twisisekiki, kambe swi humelerile tanihi tiphurojeke leti vonakaka, ta switina na xikontiri leti tumbuluxaka mitirho eka vanhu va hina. Lembe leri nga hundza ndzi pfule Mugodi wa Platreef eMokopane eLimpopo lowu nga eka xiyimo xo tlanga xiave xo rhangela eka vuhumelerisi bya timinerali ta nkoka leti laviwaka eka ku cinca ka eneji. Xitirhisiwa lexi lexi tholaka vatirhi vo tlula 2 000 ku suka eka vaaki va laha kaya naswona xiphemu xin’wana xi lawuriwa hi thirasiti ya vaaki, xi huma eka xitshembiso xa vuvekisi bya R2,8 wa tibiliyoni hi Ivanhoe Mines eka Khonferense ya Vuvekisi ya Afrika-Dzonga hi 2022. Lembe leri nga hundza ndzi tlhele ndzi endzela fektri ya BMW eRosslyn eTshwane laha khamphani ya mimovha yi nga vekisa R4,2 wa tibiliyoni ku nghenisa gezi eka fektri ya yona ntsena eka tikonkulu leri nga ta va yi humese movha wa gezi wa ''BMW X3 Plug-in Hybrid.'' Leyi na yona a ku ri vuvekisi lebyi tshembisiweke eka SAIC. Hi ku kombisa xiringanyeto xa hina xo hlawuleka na lexinene tanihi ndhawu ya vuvekisi leyi hlawuriweke, hi ti vekele xikongomelo xo hlengeleta R2 wa tibiliyoni eka vuvekisi lebyintshwa hi 2028. Loko hi ri karhi hi lwela ku fikelela ku kula loku tumbuluxaka mitirho eka vanhu va hina, xiyenge lexi landzelaka xi ta suka eka switshembiso ku ya eka ku tirhisiwa. Khonferense ya vuvekisi ya lembe leri yi yime eka ku hlangana ka tindlela na ku navela. Rungula leri nga erivaleni leri hi nga ta ri nyika hi leswaku hi tshama hi tinyiketerile ku tshama hi ri eka khoso eka ndzayo ya swa timali, ku hatlisisa nsusumeto wa ajenda ya mpfuxeto – na ku tirhisa vuvekisi ku aka ikhonomi leyi katsaka hinkwavo, leyi hundzuriweke na leyi vuyerisaka hinkwavo. '''''Ravumbirhi, 30 Dzivamisoko 2026 ku suka edeskini ra muungameri Cyril Ramaphosa''''' 4zgos9c0mts8b4sbgiwqfmkw493we1v