Wikipedia
ttwiki
https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88_%D0%B1%D0%B8%D1%82
MediaWiki 1.46.0-wmf.24
first-letter
Медиа
Махсус
Бәхәс
Кулланучы
Кулланучы бәхәсе
Википедия
Википедия бәхәсе
Файл
Файл бәхәсе
МедиаВики
МедиаВики бәхәсе
Калып
Калып бәхәсе
Ярдәм
Ярдәм бәхәсе
Төркем
Төркем бәхәсе
Портал
Портал бәхәсе
TimedText
TimedText talk
Модуль
Обсуждение модуля
Event
Event talk
Фән
0
11789
5795015
5793292
2026-04-20T06:44:21Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5795015
wikitext
text/x-wiki
{{мәгънәләр|Фән (мәгънәләр)}}
{{УК}}
'''Фән''':
* [[табигать]] серләренә үтеп керүне, аны объектив рәвештә сурәтләүгә һәм закончалыкларын билгеләүгә һәм яңа [[белем]] тудыруга юнәлдерелгән [[кеше]] алып барган эшчәнлегенең аерым төре,
* [[Белем икътисады]]ның нигезе булган [[фәнни тикшеренү]]ләр нәтиҗәсендә билгеле булган белем ([[факт]]лар, аларның [[система]]лаштырылуы, [[гипотеза]]лар һәм [[гөман]]нар).
== Фән тарихы ==
[[Язу]]ның үсеше белән [[борынгы дөнья]] вәкилләрендә табигать, [[җәмгыять]] һәм кеше турында эмпирик белем туплана башлана, [[математика]], [[логика]], [[геометрия]], [[астрономия]], [[медицина]] яралгылары барлыкка килә. Бүгенге көн [[галим]]нәренең элгәрләре булып [[хакыйкать]] эзләү һәм [[уйлану]]лар төп [[шөгыль]]ләре булган [[Борынгы Греция]] һәм [[Борынгы Рим|Рим]] [[фәлсәфәче]]ләре булалар. Борынгы Грециядә белемне төркемләштерү вариантлары килеп чыга.
Бугенге рәвештәге фән [[XVI гасыр|XVI]]—[[XVII гасыр]]ларда оеша башлый, [[мәгърифәтчелек чоры]]нда аеруча популярлаша. Үзенең тарихи үсеше барышында ул [[техника]] һәм [[технология]] кысалары тышына чыга. Фән җәмгыятькә һәм мәдәнияткә һәр яктан [[тәэсир]] итүче иҗтимагый һәм гуманитар яктан әһәмиятле [[:Төркем:Иҗтимагый институтлар|иҗтимагый институт]]ка әверелә.
== Фән өлкәләре ==
{{seealso|Төркем:Фәннәр|en:Category:Scientific disciplines|ru:Категория:Научные дисциплины}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q2465832}
|section=
|sort=label
|columns=label:исем,description:тасвир,p279,p2578,p527}}
{| class='wikitable sortable'
! исем
! тасвир
! нәрсәнең ассыйныфы
! өйрәнелгән тармак
! нәрсәдән тора
|-
| ''[[:d:Q123224658|Auditory Steady-State Response]]''
|
| ''[[:d:Q160289|ишетү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q116780261|Bedrijfshuishoudkunde]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q832038|Betriebspädagogik]]''
|
| [[мәгариф]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q9191274|Chronofarmakologia]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2092031|Cultuurhistorie]]''
|
| ''[[:d:Q1870019|spatial science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q114728600|Designgeschichte]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4167256|Dostoïevistique]]''
|
|
| [[Фёдор Достоевский|Федор Достоевский]]
|
|-
| ''[[:d:Q12354141|Edition Science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q137780862|Epistemocriticism]]''
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124429869|Erziehungswissenschaft und Bildungsforschung]]''
|
| [[гуманитар фәннәр]]
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''<br/>''[[:d:Q861399|белем бирү өлкәсе тикшеренүләре]]''
|-
| ''[[:d:Q122889015|Escola Paulística]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q96378186|Formal linguistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2185393|Gamma sciences]]''
|
| фән
|
|
|-
| ''[[:d:Q1541210|Gradient-index optics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q124649606|Hylistics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q125321110|Landhuishoudkunde]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12323648|Landinspektørvidenskab]]''
|
| ''[[:d:Q619798|геоматика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q10334603|Mantike]]''
|
|
| ''[[:d:Q1120735|omen]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1420638|Mathetics]]''
|
|
| [[белем алу]]
|
|-
| ''[[:d:Q58579971|Medienforschung]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12772335|Nautika]]''
|
| ''[[:d:Q800218|Bahari]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3347121|Néologie]]''
|
| [[лексикология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q56297988|Organisationspädagogik]]''
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''<br/>''[[:d:Q2029930|organizational studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2056311|Pastoral psychology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q137366993|Politics, Administration & International Relations]]''
|
| ''[[:d:Q189533|гыйльми дәрәҗә]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q529618|Polizeiwissenschaft]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q137646870|Santali linguistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q12054298|Self-defense]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1511082|Social Justice Research]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q903491|Studies of literary versions]]''
|
| ''[[:d:Q15473066|textual scholarship]]''
| ''[[:d:Q5421766|expurgation]]''
|
|-
| ''[[:d:Q137613660|Survival epidemiology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6868389|Systems_analysis]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7834112|Transformative research]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q109450440|Verplegingswetenschappen]]''
|
| ''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''
| ''[[:d:Q31207|сәламәтлекне саклау]]''<br/>''[[:d:Q121176|nursing]]''
|
|-
| ''[[:d:Q136918332|Weld metallurgy]]''
|
| ''[[:d:Q5750455|physical metallurgy]]''
| ''[[:d:Q136905156|Weld metal]]''<br/>''[[:d:Q136905101|welded joint]]''<br/>''[[:d:Q2137729|heat-affected zone]]''<br/>[[металлургия]]
|
|-
| ''[[:d:Q1262192|XX гасыр фәлсәфәсе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112612608|ancient science]]''
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q567558|anomalistics]]''
|
|
| ''[[:d:Q567555|аномалия]]''
| ''[[:d:Q219611|уфология]]''<br/>[[криптозоология]]<br/>''[[:d:Q179098|парапсихология]]''
|-
| ''[[:d:Q102357321|arts]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''
|-
| ''[[:d:Q135920258|asymptotic geometry]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q122966731|attoscience]]''
|
| фән
|
| ''[[:d:Q4119076|attophysics]]''<br/>''[[:d:Q39081418|attochemistry]]''
|-
| ''[[:d:Q10859046|audio-psycho-phonology]]''
|
| ''[[:d:Q538904|гамәли психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q56699723|benign paroxysmal positional vertigo]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q136509644|biological sciences]]''
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q168091|хайваннар турында фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q1587903|human science]]''<br/>''[[:d:Q119387958|үсемлек белеме]]''
|-
| ''[[:d:Q13053737|branch of psychotherapy]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q15305550|carbon sequestration]]''
|
| ''[[:d:Q41491|углерод газын тоту һәм саклау]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1741945|childhood studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q124850526|creativity studies]]''
|
| [[психология]]<br/>[[социология]]<br/>''[[:d:Q2029930|organizational studies]]''<br/>''[[:d:Q2414942|менеджмент фәне]]''
| ''[[:d:Q170658|иҗат]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113801503|cross-cultural marketing]]''
|
| [[маркетинг]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3005917|cryptogamic botany]]''
|
| [[ботаника]]
| ''[[:d:Q333458|cryptogam]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1430062|cryptology]]''
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''
|
| ''[[:d:Q897511|cryptanalysis]]''<br/>''[[:d:Q8789|криптография]]''
|-
| ''[[:d:Q115515170|curriculum research]]''
|
| ''[[:d:Q861399|белем бирү өлкәсе тикшеренүләре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q108552786|digital human sciences]]''
|
| ''[[:d:Q1026962|цифрлы гуманитар фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q16246050|digital scholarship]]''
|
| ''[[:d:Q17079481|scholarly method]]''<br/>''[[:d:Q7432048|scholarly communication]]''<br/>''[[:d:Q199655|китапханәчелек]]''
|
| ''[[:d:Q111252364|digital scholarship project]]''
|-
| ''[[:d:Q5333231|ecological energetics]]''
|
| ''[[:d:Q719597|энергетика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1994541|edukinesiologie]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3076155|ekistics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q25584060|energy development]]''
|
| ''[[:d:Q77590|төзелеш инженериясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q17105245|ethnolichenology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5769081|experimental science]]''
|
| фән
|
|
|-
| ''[[:d:Q1202243|exploration geophysics]]''
|
| [[геофизика]]<br/>''[[:d:Q853915|файдалы казылмалар геологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5421634|exposure science]]''
|
|
| ''[[:d:Q26897695|impact of the environment]]''<br/>''[[:d:Q2574087|health effect]]''
|
|-
| ''[[:d:Q108582043|extreme event attribution]]''
|
| ''[[:d:Q900584|attribution]]''<br/>[[климатология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1438259|forest botany]]''
|
| ''[[:d:Q19924411|урман белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113976600|galenics]]''
|
| ''[[:d:Q614304|фармация]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4475737|general game playing]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q135415928|genetic sociology of law]]''
|
| ''[[:d:Q847034|хокук социологиясе]]''
| [[хокук]]
|
|-
| ''[[:d:Q3107858|gitology]]''
|
| [[геология]]
| ''[[:d:Q3124531|Gîte minéral]]''
|
|-
| ''[[:d:Q131557284|gueuzology]]''
|
| ''[[:d:Q1925986|зитология]]''
| ''[[:d:Q1520229|гёз]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1030089|gyógypedagógiai gerontológia]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3123542|géophysique interne]]''
|
| [[геофизика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q124877263|halieutics]]''
|
|
| [[балык тоту]]
|
|-
| ''[[:d:Q2801995|handschriftkunde]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q58231032|heavy mineral analysis]]''
|
| [[геология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1980817|historical architectural engineering]]''
|
| ''[[:d:Q150737|архитектур инженерия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q65928774|historical science]]''
|
| ''[[:d:Q1587903|human science]]''<br/>''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
| [[үткән]]
| ''[[:d:Q23498|археология]]''<br/>''[[:d:Q338|космология]]''<br/>[[геология]]<br/>''[[:d:Q840400|эволюцион биология]]''<br/>''[[:d:Q7205|палеонтология]]''
|-
| ''[[:d:Q138296549|history of Earth's climate]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q125875373|holistic psychology]]''
|
| [[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1587903|human science]]''
|
| ''[[:d:Q33122512|гуманитар һәм социаль фәннәр]]''
| ''[[:d:Q3769299|кешенең үз-үзен тотышы]]''<br/>''[[:d:Q339557|кеше биологиясе]]''
| [[антропология]]<br/>''[[:d:Q6007197|human engineering]]''<br/>''[[:d:Q339557|кеше биологиясе]]''<br/>''[[:d:Q720858|җәмгыять экологиясе]]''<br/>''[[:d:Q5938602|Human systems engineering]]''<br/>''[[:d:Q175002|үсеш психологиясе]]''
|-
| ''[[:d:Q3378584|humanitarian pharmacy]]''
|
| ''[[:d:Q614304|фармация]]''<br/>''[[:d:Q826745|гуманитар ярдәм]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124423648|idiobotany]]''
|
| [[ботаника]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q65939664|ketamine in depression]]''
|
| ''[[:d:Q2075049|нейропсихофармакология]]''
| ''[[:d:Q243547|(RS)-ketamine]]''<br/>[[депрессия]]
|
|-
| ''[[:d:Q138744894|local government law]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6723726|machine perception]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4268034|meadow management]]''
|
| ''[[:d:Q113548818|Futterwirtschaft]]''
| [[болын]]
|
|-
| ''[[:d:Q6822342|metabolic flux analysis]]''
|
| ''[[:d:Q16335159|флаксомика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q55653436|methodology of cognition sciences]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3378585|military pharmacy]]''
|
| ''[[:d:Q614304|фармация]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1941909|model-driven engineering]]''
|
| ''[[:d:Q682496|системотехника]]''<br/>''[[:d:Q80993|software engineering]]''
| ''[[:d:Q1925081|meta-modeling]]''<br/>''[[:d:Q258040|model transformation]]''
|
|-
| ''[[:d:Q129265953|momiology]]''
|
| фән
| ''[[:d:Q43616|мумия]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12038551|monasteriology]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
| ''[[:d:Q44613|кәшишханә]]''
|
|-
| ''[[:d:Q136228543|mountain hydrology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120329833|multiplicity]]''
|
| ''[[:d:Q2914894|phenomenological psychology]]''
|
| ''[[:d:Q6817504|mental world]]''<br/>''[[:d:Q6935011|plurality]]''<br/>''[[:d:Q18657|кемлекнең диссатсиятив бозылышы]]''<br/>''[[:d:Q2166675|tulpa]]''
|-
| ''[[:d:Q1213359|mummy research]]''
|
| ''[[:d:Q23498|археология]]''
| ''[[:d:Q43616|мумия]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3053334|nautical science]]''
|
| фән
| ''[[:d:Q349613|sea shipping]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4316669|necropolis studies]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''<br/>''[[:d:Q5633897|tourist]]''
| ''[[:d:Q200141|necropolis]]''<br/>[[зират]]
|
|-
| ''[[:d:Q1044094|oligofrenopedagogy]]''
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q127220291|ombrology]]''
|
| [[метеорология]]
| [[яңгыр]]
|
|-
| ''[[:d:Q2312402|organopotassium chemistry]]''
|
| ''[[:d:Q237200|металлорганик химия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q126478478|paleocheloniology]]''
|
| ''[[:d:Q7205|палеонтология]]''<br/>''[[:d:Q24002214|хелонология]]''<br/>''[[:d:Q106099227|палеогерпетология]]''
| ''[[:d:Q223044|Testudines]]''<br/>''[[:d:Q16114972|Testudinata]]''
|
|-
| ''[[:d:Q132127029|paléo-généalogie]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q138307594|parliamentary ethnography]]''
|
| ''[[:d:Q135271807|сәясәт этнографиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q131844097|permacomputing]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7180824|pharmacy practice]]''
|
| ''[[:d:Q614304|фармация]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12568274|physical electronics]]''
|
| [[электроника]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q55587445|physical fluid dynamics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12397798|pleremática]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3332138|point mechanics]]''
|
| [[классик механика]]<br/>[[теоретик механика]]
| ''[[:d:Q1621273|кисәкчек]]''
| ''[[:d:Q188715|статистик механика]]''
|-
| ''[[:d:Q11995981|politisk ledelse]]''
|
| [[менеджмент]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q133897036|predictive science]]''
|
| фән
|
|
|-
| ''[[:d:Q12046735|premuseology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1550689|primary school pedagogy]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7249400|project engineering]]''
|
| [[инженерлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q23582628|provenance]]''
|
| [[геология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q124371317|public mental health]]''
|
| [[Халык сәламәтлелеге|җәмгыять сәламәтлеге]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q199687|remote sensing]]''
|
| ''[[:d:Q29693713|gathering of information]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q115756137|rhinotopy]]''
|
|
| ''[[:d:Q1054094|olfactory system]]''
|
|-
| ''[[:d:Q26710929|security science]]''
|
| ''[[:d:Q1587903|human science]]''<br/>''[[:d:Q5769133|Factual science]]''
| ''[[:d:Q10566551|куркынычсызлык]]''
|
|-
| ''[[:d:Q109000697|sensometrics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q30337832|signalistics]]''
|
| [[семиотика]]
| ''[[:d:Q1211272|signage]]''<br/>''[[:d:Q7512608|signage system]]''<br/>''[[:d:Q114415167|wayfinding]]''
|
|-
| ''[[:d:Q124370962|social pharmacy]]''
|
| ''[[:d:Q614304|фармация]]''<br/>[[Халык сәламәтлелеге|җәмгыять сәламәтлеге]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q56320670|source to sink]]''
|
| ''[[:d:Q205768|седиментология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q137918437|spatial information science]]''
|
| ''[[:d:Q16387|information science]]''<br/>''[[:d:Q1870019|spatial science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1870019|spatial science]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
|
| ''[[:d:Q816425|surveying]]''<br/>''[[:d:Q124468378|geoinformation science]]''<br/>''[[:d:Q182468|гидрография]]''<br/>''[[:d:Q42515|картография]]''<br/>''[[:d:Q918779|геоинформатика]]''<br/>[[геодезия]]<br/>''[[:d:Q619798|геоматика]]''<br/>''[[:d:Q6083625|spatial informatics]]''
|-
| ''[[:d:Q7604415|statistical signal processing]]''
|
| ''[[:d:Q208163|signal processing]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2490619|structuuranalyse]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q28666741|study of Jangar]]''
|
| ''[[:d:Q4210217|Kalmykology]]''
| [[Җаңһар (эпос)]]
|
|-
| ''[[:d:Q1807978|suicidology]]''
|
|
| [[үз-үзенә кул салу]]
|
|-
| ''[[:d:Q23001701|technics]]''
|
| [[технология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q105296981|the study of thermal baths]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q134987139|theobromatology]]''
|
| фән<br/>[[үсемлекләр систематикасы]]<br/>''[[:d:Q125975922|ology]]''<br/>''[[:d:Q119387958|үсемлек белеме]]''
| ''[[:d:Q162078|Theobroma]]''<br/>''[[:d:Q42385|какао агачы]]''<br/>[[шоколад]]
|
|-
| ''[[:d:Q637916|universology]]''
|
| фән
|
|
|-
| ''[[:d:Q7900162|urban science]]''
|
| ''[[:d:Q69883|шәһәр төзү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q999272|variational sociolinguistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
| [[тел вариантлары]]<br/>''[[:d:Q1130761|variation]]''
|
|-
| ''[[:d:Q123224689|vecto-electronystamography]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2419912|verkeersregeltechniek]]''
|
| ''[[:d:Q1640676|traffic engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7936208|vision science]]''
|
| ''[[:d:Q113129180|офтальмология һәм оптометрия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1754430|volkerpsychologie]]''
|
| [[психология]]<br/>''[[:d:Q43455|этнология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q629107|work studies]]''
|
| ''[[:d:Q1665984|дисциплинаара фәнни тикшеренү өлкәсе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q56313174|wound care]]''
|
| ''[[:d:Q121176|nursing]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q125851756|Études maurrassiennes]]''
|
|
| ''[[:d:Q3852964|Maurrassisme]]''
|
|-
| ''[[:d:Q138987368|Ödematologie]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1357314|Ай геодезиясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q131828209|Костомарознавство]]''
|
| [[тарихнамә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q112031785|Кояш-Җир бәйләнеше]]''
|
| [[геофизика]]<br/>''[[:d:Q37547|астрофизика]]''
| ''[[:d:Q17996169|кояш нурланышы]]''<br/>''[[:d:Q79833|кояш җиле]]''<br/>''[[:d:Q11547|космик нурланыш]]''
|
|-
| ''[[:d:Q56373415|Украина дәүләте һәм хокукы тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q210701|Төркем:Украина тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q130236362|авиацион климатология]]''
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>[[климатология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2555318|автоматик фикерләү]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q132731824|авыл хуҗалыгы икътисады]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]<br/>''[[:d:Q3606845|agricultural science]]''
| [[авыл хуҗалыгы]]
|
|-
| [[агрономия]]
|
| ''[[:d:Q3606845|agricultural science]]''<br/>''[[:d:Q110252479|crop and pasture production]]''
| [[Яшелчә культуралары|яшелчә]]<br/>[[авыл хуҗалыгы]]
|
|-
| ''[[:d:Q115473241|агротехнология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12076675|агрофизиология]]''
| авыл хуҗалыгы үсемлекләренең экологик физиологиясе
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2356802|агымнар теориясе]]''
|
|
| ''[[:d:Q2356798|агым]]''
|
|-
| ''[[:d:Q98073976|агынты суларны күзәтү]]''
|
| ''[[:d:Q2143522|мониторинг]]''<br/>''[[:d:Q114862363|environmental surveillance]]''
| ''[[:d:Q12438936|poliovirus]]''<br/>''[[:d:Q193447|аденовируслар]]''<br/>''[[:d:Q1907818|Mastadenovirus]]''<br/>''[[:d:Q752185|Astrovirus]]''<br/>''[[:d:Q1026758|Caliciviridae]]''<br/>''[[:d:Q1142751|norovirus]]''<br/>''[[:d:Q7421020|Sapovirus]]''<br/>[[коронавируслар]]<br/>''[[:d:Q15149715|Cryptosporidiidae]]''<br/>''[[:d:Q133078|Cryptosporidium]]''<br/>''[[:d:Q380136|Enterobacteriaceae]]''<br/>''[[:d:Q150839|Salmonella]]''<br/>''[[:d:Q311055|Escherichia]]''<br/>''[[:d:Q46305|Filoviridae]]''<br/>''[[:d:Q5331908|Ebolavirus]]''<br/>''[[:d:Q1331256|Flaviviridae]]''<br/>''[[:d:Q1165479|Flavivirus]]''<br/>''[[:d:Q5731858|Hepeviridae]]''<br/>''[[:d:Q24718671|Orthohepevirus]]''<br/>''[[:d:Q149348|Herpesviridae]]''<br/>''[[:d:Q23044105|Hexamitidae]]''<br/>''[[:d:Q1469628|Giardia]]''<br/>''[[:d:Q69848812|Matonaviridae]]''<br/>''[[:d:Q9055203|Papillomaviridae]]''<br/>''[[:d:Q13210344|Parvoviridae]]''<br/>''[[:d:Q936600|Picornavirus]]''<br/>''[[:d:Q519796|Enterovirus]]''<br/>''[[:d:Q4346377|Parechovirus]]''<br/>''[[:d:Q1943460|Hepatovirus]]''<br/>''[[:d:Q1778010|Kobuvirus]]''<br/>''[[:d:Q18814482|Cosavirus]]''<br/>''[[:d:Q18814698|Salivirus]]''<br/>''[[:d:Q948421|Poxviridae]]''<br/>''[[:d:Q910576|Sedoreoviridae]]''<br/>''[[:d:Q189308|retrovirus]]''<br/>''[[:d:Q1413137|Togaviridae]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2362817|аддиктология]]''
|
| ''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''
| [[аддикция]]<br/>''[[:d:Q182413|non-controlled substance abuse]]''<br/>''[[:d:Q3378593|substance dependence]]''
|
|-
| ''[[:d:Q100248755|азык-төлек токсикологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q1637030|ризык фәне]]''
| ''[[:d:Q184651|токсин]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7498888|акология]]''
|
| [[медицина]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q258731|актинометрия]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4674725|акустик океанография]]''
|
| ''[[:d:Q43518|океанография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4674681|акустик экология]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q12527947|акустоэлектроника]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q50122569|алгоритмик үтә күренмәлелек]]''
|
| ''[[:d:Q2798912|accountability]]''<br/>''[[:d:Q535347|transparency]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q13636890|алгоритмика]]''
|
|
| [[алгоритм]]<br/>''[[:d:Q175263|бирелмәләр төзелеше]]''
| ''[[:d:Q50122285|algorithmic accountability]]''<br/>''[[:d:Q50122569|алгоритмик үтә күренмәлелек]]''<br/>''[[:d:Q141495|математик оптимизация]]''<br/>''[[:d:Q333464|алгоритмнар анализы]]''
|-
| ''[[:d:Q519888|аллометрия]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q115690351|анархизм географиясе]]''
|
| [[география]]
| [[анархизм]]
|
|-
| ''[[:d:Q29917753|анархизм өйрәнүләре]]''
|
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''
| [[анархизм]]
|
|-
| ''[[:d:Q11015354|анемология]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2863444|аромакология]]''
|
| ''[[:d:Q206202|ароматерапия]]''
| ''[[:d:Q485537|ис]]''
|
|-
| ''[[:d:Q9160239|аромакология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q106131084|астровирусология]]''
|
| [[астрономия]]<br/>[[вирусология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q98072944|астрогеофизика]]''
|
| ''[[:d:Q14632398|физик фәннәр]]''<br/>[[астрономия]]<br/>[[геофизика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q751447|астрогнозия]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1649253|астрономик география]]''
|
| [[география]]<br/>[[астрономия]]
|
|
|-
| [[астрономия]]
| күк йөзендә урнашкан барлык системаларны өйрәнгән фәнне һәм белем өлкәсен белдергән термин
| ''[[:d:Q14632398|физик фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q475023|төгәл фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''<br/>фән
| [[Күк җисеме|астрономик җисем]]<br/>''[[:d:Q5223514|кара сыекча]]''
|
|-
| ''[[:d:Q18746443|атомлы көч микроскопиясенә нигезләнүче инфракызыл спектроскопия]]''
|
| ''[[:d:Q1074953|микроскопия]]''<br/>''[[:d:Q70906|инфракызыл спектроскопия]]''<br/>''[[:d:Q2695280|техника]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4181964|аучылык]]''
|
| ''[[:d:Q2465832|фән өлкәсе]]''
| [[Сунар|ау]]
|
|-
| ''[[:d:Q381517|аэрология]]''
|
|
| [[метеорология]]
|
|-
| ''[[:d:Q8421|аэронавтика]]''
|
| ''[[:d:Q2876213|aerospace]]''
| ''[[:d:Q765633|авиация]]''
| ''[[:d:Q1434048|aircraft construction]]''<br/>''[[:d:Q221395|air traffic control]]''
|-
| ''[[:d:Q16360|аэрономия]]''
|
|
| ''[[:d:Q1775058|transient luminous event]]''<br/>[[атмосфера]]
|
|-
| ''[[:d:Q960146|аэростатика]]''
|
| ''[[:d:Q6593690|аэромеханика]]''<br/>''[[:d:Q169019|statics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q116756704|аэротермодинамика]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q861525|белем бирү социологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q829367|мәгариф социологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3478658|белем тәмсиле]]''
|
| [[ясалма интеллект]]
| ''[[:d:Q109642276|knowledge representation]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12763235|биогения]]''
|
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q7562091|development]]''
|
|-
| ''[[:d:Q101432870|биогеофәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q864928|тереклек турында фәннәр]]''<br/>[[җирне өйрәнүче фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3648891|биогеоценология]]''
|
| [[биология]]
| [[биогеоценоз]]
|
|-
| ''[[:d:Q13638319|биоимплантология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1898366|биоклиматология]]''
|
| [[климатология]]<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q864512|биологик кибернетика]]''
|
| [[биология]]<br/>''[[:d:Q123637|кибернетика]]''
|
|
|-
| [[биология]]
| тере тормышны, тереклекне һәм аның табигать белән бәйләнешен өйрәнә торган фән
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q864928|тереклек турында фәннәр]]''
| [[тереклек]]<br/>[[организм]]
| ''[[:d:Q183252|морфология]]''<br/>[[экология]]<br/>[[ботаника]]<br/>[[зоология]]<br/>''[[:d:Q4785356|археобиология]]''<br/>[[анатомия]]<br/>[[микология]]<br/>[[генетика]]<br/>''[[:d:Q105582462|төс биологиясе]]''<br/>[[цитология]]<br/>''[[:d:Q840400|эволюцион биология]]''<br/>''[[:d:Q177005|хисаплау биологиясе]]''<br/>''[[:d:Q2728012|нейробиология]]''<br/>[[микробиология]]<br/>[[биотехнология]]<br/>[[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>[[биофизика]]
|-
| ''[[:d:Q746656|биология тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q56296765|табигый фәннәр тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q13439429|биомедицина фәннәре]]''
|
| ''[[:d:Q864601|биомедицина]]''<br/>''[[:d:Q28598684|биология бүлеге]]''
|
| ''[[:d:Q207011|нейрофән]]''<br/>[[иммунология]]<br/>[[микробиология]]<br/>[[фармакология]]<br/>[[цитология]]
|-
| ''[[:d:Q4915164|биомузыкология]]''
|
| [[биология]]<br/>''[[:d:Q164204|музыка белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q864826|биостратиграфия]]''
|
| ''[[:d:Q134783|стратиграфия]]''<br/>''[[:d:Q7205|палеонтология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q18657428|биотрибология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q100489619|биофармацевтик фәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q7180763|фармацевтик фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q803860|биофармация]]''
|
| ''[[:d:Q7180763|фармацевтик фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q614304|фармация]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q174502|биоэлектроника]]''
|
| [[биология]]<br/>[[электроника]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q864277|биоэлектрохимия]]''
|
| ''[[:d:Q7877|электрохимия]]''<br/>''[[:d:Q864661|биофизик химия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2374463|бирелмәләр буенча фән]]''
|
| фән
| [[бирелмәләр]]
|
|-
| [[ботаника]]
|
| [[биология]]
| [[үсемлекләр]]
| ''[[:d:Q655362|үсемлекләр морфологиясе]]''<br/>''[[:d:Q2725616|plant reproduction]]''<br/>''[[:d:Q185973|үсемлекләр физиологиясе]]''<br/>''[[:d:Q7201518|үсемлекләр генетикасы]]''<br/>''[[:d:Q591138|Plant evolutionary developmental biology]]''<br/>''[[:d:Q1387972|үсемлекләр экологиясе]]''<br/>''[[:d:Q4021|үсемлекләр анатомиясе]]''<br/>''[[:d:Q1138244|фитоценология]]''<br/>''[[:d:Q771220|үсемлекләр географиясе]]''<br/>''[[:d:Q640068|фитохимия]]''<br/>''[[:d:Q272737|фенология]]''<br/>''[[:d:Q212919|палинология]]''<br/>''[[:d:Q192694|палеоботаника]]''
|-
| ''[[:d:Q119851674|буяу технологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q911772|химик технология]]''
| ''[[:d:Q174219|буяу]]''
|
|-
| ''[[:d:Q9370062|вакцинология]]''
|
| [[медицина]]
| ''[[:d:Q134808|вакцина]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4102821|валеология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q131153250|ветеринар биохимия]]''
|
| [[ветеринария]]<br/>[[Биохимия|тереклек химиясе]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q131153253|ветеринар нейроанатомия]]''
|
| [[ветеринария]]<br/>''[[:d:Q948647|нейроанатомия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q30891835|ветеринар психология]]''
|
| [[ветеринария]]<br/>[[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7189431|вируслар филодинамикасы]]''
|
| ''[[:d:Q128570|биоинформатика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2066554|вируслар эволюциясе]]''
| эволюцион биология һәм вирусология бүлеге
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q11774920|витикультура]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4130902|габитоскопия]]''
|
| ''[[:d:Q43504|криминалистика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1144718|газодинамика]]''
|
| ''[[:d:Q95326007|gas flow]]''<br/>''[[:d:Q8424|аэродинамика]]''<br/>''[[:d:Q216320|гидроаэродинамика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q117742678|гаилә фәне]]''
|
| ''[[:d:Q1587903|human science]]''<br/>[[иҗтимагый фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q22719|галәмгизәрчелек]]''
|
| ''[[:d:Q2876213|aerospace]]''<br/>''[[:d:Q1195766|космос тикшеренүләре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q10854323|гамәли геология]]''
|
| [[геология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113883996|гамәли гидрология]]''
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>[[гидрология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130217800|гамәли климатология]]''
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>[[климатология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q321249|гамәли лингвистика]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]<br/>''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''
| ''[[:d:Q1455196|second-language education]]''<br/>''[[:d:Q15879993|тел хатасы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4781603|гамәли онтология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4376413|гамәли психология]]''
|
| [[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3179130|гамәли сәясәт тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''<br/>[[иҗтимагый фәннәр]]
| ''[[:d:Q1156854|policy]]''
|
|-
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''
|
| фән
|
|
|-
| ''[[:d:Q1493973|гарбология]]''
|
| [[Академик дисциплиналар|академик дисциплина]]
| ''[[:d:Q45701|waste]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2740627|гелиофизика]]''
|
| [[физика]]<br/>[[астрономия]]<br/>''[[:d:Q37547|астрофизика]]''
|
|
|-
| [[география]]
| табигый һәм территориаль хуҗалык комплексларын һәм аларның компонентларын өйрәнүче фәннәр тупламасы
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]<br/>фән
| ''[[:d:Q2221906|географик урынлашу]]''
| ''[[:d:Q135995350|evolutionary geography]]''
|-
| ''[[:d:Q152827|геодинамика]]''
|
| [[геофизика]]<br/>[[геология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q112604796|геологик картография]]''
|
| ''[[:d:Q42515|картография]]''<br/>[[геология]]
|
|
|-
| [[геология]]
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''<br/>[[җирне өйрәнүче фәннәр]]
| [[литосфера]]
|
|-
| ''[[:d:Q5535463|геометаллургия]]''
|
| [[металлургия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5535546|геомифология]]''
|
| [[геология]]<br/>''[[:d:Q580854|мифография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12018182|геоника]]''
| геоинформатика бүлеге, мәгълүмати комплекслар булдыру методологиясен өйрәнә
| [[геология]]<br/>''[[:d:Q918779|геоинформатика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1440020|геостатистика]]''
|
| [[статистика]]<br/>''[[:d:Q64811452|geospatial science]]''<br/>''[[:d:Q1870019|spatial science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11772762|геотехник һәм файдалы казылмалар чыгару механикасы]]''
|
|
|
|
|-
| [[геофизика]]
|
| [[физика]]<br/>''[[:d:Q104499|планетология]]''
| [[Җир]]<br/>''[[:d:Q10928429|геологик процесс]]''<br/>''[[:d:Q1467769|магматизм]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3123544|геофизиология]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q24885798|гигрология]]''
|
| ''[[:d:Q757520|атмосфера турында фәннәр]]''
|
|
|-
| [[гидрология]]
|
| фән
| ''[[:d:Q1148989|су балансы]]''
| ''[[:d:Q2627395|surface-water hydrology]]''<br/>''[[:d:Q182468|гидрография]]''<br/>''[[:d:Q1366172|гидрометрия]]''<br/>''[[:d:Q17455059|hydrological prognosis]]''<br/>''[[:d:Q72358999|hydrologic engineering]]''
|-
| ''[[:d:Q1045317|гидрометеорология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q11710371|гидромикология]]''
|
| [[микология]]<br/>''[[:d:Q1130698|гидробиология]]''
| ''[[:d:Q2948674|aquatic fungus]]''
|
|-
| ''[[:d:Q119724213|гликобиология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q741206|гликомика]]''
|
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>''[[:d:Q158666|-омика]]''
| ''[[:d:Q3063952|гликом]]''
|
|-
| ''[[:d:Q10660901|гомуми икътисад]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q12097476|гранулометрия]]''
|
| ''[[:d:Q7140480|кисәкчекләр зурлыгын анализлау]]''
| ''[[:d:Q7140503|particle size]]''<br/>''[[:d:Q98815202|droplet size]]''<br/>''[[:d:Q466491|grain size]]''
|
|-
| ''[[:d:Q33122512|гуманитар һәм социаль фәннәр]]''
|
| фән
|
| [[фәлсәфә]]<br/>[[социология]]<br/>''[[:d:Q43455|этнология]]''<br/>[[антропология]]<br/>[[гуманитар фәннәр]]<br/>[[Tel beleme|тел белеме]]<br/>[[тарих]]<br/>[[география]]<br/>[[психология]]<br/>''[[:d:Q164204|музыка белеме]]''<br/>[[Икътисад (фән)|икътисад]]<br/>[[иҗтимагый фәннәр]]<br/>''[[:d:Q382995|хокук белеме]]''
|-
| ''[[:d:Q97170172|гөмбәләр таксономиясе һәм систематикасы]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q115102736|дельфинология]]''
|
| ''[[:d:Q183904|териология]]''
| ''[[:d:Q7369|дельфин]]''
|
|-
| ''[[:d:Q73667464|дендрогеоморфология]]''
|
| ''[[:d:Q52109|геоморфология]]''<br/>''[[:d:Q80205|дендрохронология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q103821292|динамик метеорология]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3174497|динамик системалар теориясе]]''
|
|
| ''[[:d:Q638328|үзгәрмәле җөя]]''
|
|-
| ''[[:d:Q73413371|дискурс тел белеме]]''
|
|
| ''[[:d:Q190539|дискурс]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1665984|дисциплинаара фәнни тикшеренү өлкәсе]]''
|
| фән
|
|
|-
| ''[[:d:Q25411523|диффузионизм]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6764278|диңгезләр ботаникасы]]''
|
| [[ботаника]]<br/>''[[:d:Q7173|океан биологиясе]]''
| ''[[:d:Q111240775|диңгез үсемлеге]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1050578|диңгезләр геологиясе]]''
|
| [[геология]]<br/>''[[:d:Q3349060|океанология]]''<br/>''[[:d:Q43518|океанография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1235196|документлау белеме]]''
|
| фән
| ''[[:d:Q788790|documentation]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1255706|драма теориясе]]''
|
| ''[[:d:Q960543|театр сәнгате белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2453249|дүртенчел дәвер геологиясе]]''
|
| [[геология]]
| ''[[:d:Q26185|дүртенчел дәвер]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11602445|дүртенчел дәвер геологиясе]]''
|
| [[геология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q15841966|дәүләт идарәсе]]''
| белем алу тармагы, специальность
| ''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2116549|журналистика фәне]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1925986|зитология]]''
|
| [[химия]]<br/>[[биология]]<br/>''[[:d:Q1039642|food technology]]''
| ''[[:d:Q26705422|beermaking]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3328171|зоология тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q746656|биология тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q5871123|history of zoology through 1859]]''<br/>''[[:d:Q5871120|History of zoology (1859–present)]]''
|-
| ''[[:d:Q7061684|зоопатология]]''
|
| [[ветеринария]]<br/>[[патология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1402889|игенчелек]]''
|
| [[авыл хуҗалыгы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1268199|идари финанслар]]''
|
| ''[[:d:Q2043282|административ бизнес]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2473359|икътисад фәне методологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q185698|фәнни методология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4530417|икътисади кибернетика]]''
|
| ''[[:d:Q123637|кибернетика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112209322|иммунобиология]]''
|
| [[биология]]<br/>[[иммунология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3149134|иммуногематология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5867819|инженерия тарихы]]''
|
| [[инженерлык]]<br/>''[[:d:Q2183341|history of science and technology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4201165|инноватика]]''
|
|
| [[инновация]]
|
|-
| ''[[:d:Q1063716|интерактомика]]''
|
| ''[[:d:Q158666|-омика]]''
| ''[[:d:Q841382|интерактом]]''
|
|-
| ''[[:d:Q6030442|инфокоммуникацияләр]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7167016|инфратавышны тою]]''
|
| ''[[:d:Q160402|хисләрне тою]]''
| ''[[:d:Q212082|инфратавыш]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3801432|иономика]]''
|
| ''[[:d:Q471857|протеомика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q118711714|итальян ономастикасы]]''
|
| ''[[:d:Q175156|ономастика]]''
| ''[[:d:Q56446973|итальян исем]]''
|
|-
| ''[[:d:Q59484341|иҗтимагый идарә структуралары эволюциясе]]''
| антропологик тикшеренүләр юнәлеше
| ''[[:d:Q27778|сәяси антропология]]''
|
|
|-
| [[иҗтимагый фәннәр]]
| җәмгыять һәм җәмгыятьтәге аерым шәхесләр арасындагы мөнәсәбәтләрне өйрәнүче академик дисциплиналар
| ''[[:d:Q33122512|гуманитар һәм социаль фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q97929320|humanities, arts and social sciences]]''
| [[җәмгыять]]
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]<br/>''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''<br/>[[антропология]]<br/>[[социология]]<br/>[[психология]]<br/>''[[:d:Q3274962|социаль статистика]]''<br/>''[[:d:Q187084|newspaper studies]]''<br/>''[[:d:Q5001951|бизнес тикшеренүләре]]''<br/>[[география]]<br/>''[[:d:Q161272|социаль психология]]''<br/>''[[:d:Q382995|хокук белеме]]''<br/>[[демография]]
|-
| ''[[:d:Q6333|йолдызлар динамикасы]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q31836330|калиология]]''
| кош ояларын өйрәнүче орнитология бүлеге
| [[орнитология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q42515|картография]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]<br/>[[география]]
| [[харита]]<br/>''[[:d:Q60533375|картографик ресурслар]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1734650|картометрия]]''
|
| ''[[:d:Q12453|үлчәү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1967369|катлаулы системаларны анализлауда математика кулланылышы]]''
|
| ''[[:d:Q269699|системалар теориясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q471906|квант криптографиясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7269071|квант метрологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q394|метрология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3999|кеше анатомиясе]]''
|
|
| ''[[:d:Q23852|кеше тәне]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2892439|кеше физиологиясе]]''
|
| [[физиология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q16526661|кешенең тасвирый, топографик һәм функциональ анатомиясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2501507|кием тарихы]]''
|
| [[тарих]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q27964550|кислоталар–селтеләр химиясе]]''
|
| [[химия]]
| ''[[:d:Q24855162|кислоталар һәм селтеләр]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12549424|климатография]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1774688|клиник фармакология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2868255|клиниметрика]]''
|
| [[эпидемиология]]<br/>''[[:d:Q113129019|клиник фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q582013|когнитив этология]]''
|
| [[этология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q56318992|коллапсология]]''
|
| [[экология]]<br/>[[Икътисад (фән)|икътисад]]<br/>[[антропология]]<br/>[[социология]]<br/>[[психология]]<br/>[[биофизика]]<br/>''[[:d:Q52106|биогеография]]''<br/>[[демография]]<br/>''[[:d:Q159385|геосәясәт]]''<br/>''[[:d:Q23498|археология]]''<br/>[[тарих]]<br/>''[[:d:Q188867|киләчәкбелем]]''
| ''[[:d:Q3108979|risks of environmental and societal collapses]]''<br/>''[[:d:Q3042783|societal collapse]]''
|
|-
| [[Коллоид химия|коллоид химиясе]]
|
| [[химия]]
|
| ''[[:d:Q5954615|өслекләр химиясе]]''
|-
| ''[[:d:Q374535|колориметрия]]''
|
| ''[[:d:Q625648|фотометрия]]''
| ''[[:d:Q2561835|color measurement]]''
|
|-
| ''[[:d:Q20181823|коммуникацион психология]]''
|
| [[психология]]
| ''[[:d:Q11024|аралашу]]''
|
|-
| ''[[:d:Q287983|кониология]]''
|
| фән
| ''[[:d:Q498957|particulates]]''<br/>''[[:d:Q165632|тузан]]''
|
|-
| ''[[:d:Q474200|кораблар төзелеше]]''
|
| ''[[:d:Q4459228|commodity production]]''<br/>''[[:d:Q187939|җитештерү]]''<br/>''[[:d:Q118291|marine engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1426058|корпоратив коммуникация]]''
|
| ''[[:d:Q1937189|оешма коммуникацияләре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q127676088|корткычларга каршы көрәш]]''
|
| фән
| ''[[:d:Q2306047|pest control]]''
|
|-
| ''[[:d:Q10453718|космик астрономия]]''
| космостагы астрономик тикшеренүләр
| [[астрономия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q584093|космик һава торышы]]''
|
| ''[[:d:Q2740627|гелиофизика]]''
|
|
|-
| [[Галәмнең тарихы|космогония]]
| Галәмнең тарихын, аерым космик җисемнәр һәм алар булдырган системаларының барлыкка килүен өйрәнүче фән
| ''[[:d:Q17524420|тарих аспекты]]''<br/>''[[:d:Q338|космология]]''<br/>[[мифология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1195766|космос тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q338|космология]]''<br/>фән
| ''[[:d:Q180046|space exploration]]''<br/>''[[:d:Q686876|space colonization]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4811463|космос электроникасы]]''
|
| [[электроника]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113884132|космохронология]]''
|
| ''[[:d:Q130788|хронология]]''<br/>''[[:d:Q338|космология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q129261095|космоэкология]]''
|
| фән
|
|
|-
| ''[[:d:Q1640995|котып тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q6502154|exploration]]''<br/>[[география]]
| ''[[:d:Q60670|котып төбәкләре]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114457350|кошларны күзәтүдә тепловизор алымнар]]''
|
| ''[[:d:Q624587|термография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q19605747|кояш активлыгы]]''
|
| ''[[:d:Q2740627|гелиофизика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q192116|криогеника]]''
|
| ''[[:d:Q908692|түбән температуралар физикасы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3506050|криптовирология]]''
|
| ''[[:d:Q8789|криптография]]''
|
|
|-
| [[криптозоология]]
|
|
| ''[[:d:Q772636|криптид]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3578714|куллану икътисады]]''
|
| [[микроикътисад]]
| ''[[:d:Q192270|куллану]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''
| халыкларның мәдәниятен, аның рухи үсешен, халык тормышындагы ролен өйрәнә торган фән
| ''[[:d:Q23010558|area, ethnic, cultural, gender, and group studies]]''<br/>[[гуманитар фәннәр]]<br/>[[антропология]]
| [[мәдәният]]
| ''[[:d:Q1662673|җенсият тикшеренүләре]]''<br/>''[[:d:Q3621186|Arabic studies]]''
|-
| [[культурология]]
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4369615|кыр тел белеме]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q903820|кырлар теориясе]]''
| математика өлкәсе
|
| ''[[:d:Q190109|кыр]]''
|
|-
| ''[[:d:Q60198411|күк йөзе картографиясе]]''
|
| [[астрономия]]<br/>''[[:d:Q42515|картография]]''
| ''[[:d:Q842617|йолдызлы күк йөзе картасы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7244973|лазер химиясе]]''
|
| [[химия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2644091|лактология]]''
|
| [[биология]]
| [[күкрәк сөтен имезү]]
|
|-
| ''[[:d:Q20563295|летоника]]''
|
|
| [[Латвия]]
|
|-
| ''[[:d:Q3044418|лингвистик демография]]''
|
| [[демография]]<br/>[[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4261907|лингвокультурология]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]<br/>[[культурология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6556376|липидомика]]''
|
|
| ''[[:d:Q6556375|липидом]]''
|
|-
| ''[[:d:Q193627|логик позитивизм]]''
|
| ''[[:d:Q59115|фән фәлсәфәсе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q121353464|магнитоакустика]]''
|
| ''[[:d:Q82811|акустика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4275277|макаренковедение]]''
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1359035|макросейсмика]]''
|
| ''[[:d:Q83371|сейсмология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1887105|маледиктология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4279953|маммология]]''
|
| ''[[:d:Q177719|диагноз]]''
|
| [[маммография]]
|-
| ''[[:d:Q1066867|масс-медиа хокукы]]''
|
| [[хокук]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q26885502|матди булмаган тарихи мәдәни феноменнарны туплау]]''
| систематик антропология һәм фольклористика формалашуына кадәрге фәнни эшчәнлек юнәлеше
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q47087057|математик фаразлау]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''
|
| ''[[:d:Q1665984|дисциплинаара фәнни тикшеренү өлкәсе]]''<br/>''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
| ''[[:d:Q214609|материал]]''<br/>''[[:d:Q112225193|материал үзлеге]]''
|
|-
| ''[[:d:Q64836114|махсус фантастика тикшеренүләре]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12586619|машиналар белеме]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q10379048|медицина технологияләре]]''
|
| [[технология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q11790210|медицина фәннәре]]''
|
| ''[[:d:Q864928|тереклек турында фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2414942|менеджмент фәне]]''
|
| ''[[:d:Q5001951|бизнес тикшеренүләре]]''
| [[менеджмент]]
|
|-
| ''[[:d:Q2643081|ментализм]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q12149006|метаболомика]]''
|
| ''[[:d:Q177005|хисаплау биологиясе]]''<br/>[[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>''[[:d:Q158666|-омика]]''
| ''[[:d:Q407595|метаболит]]''<br/>''[[:d:Q903667|метаболом]]''
|
|-
| ''[[:d:Q17282409|металломика]]''
|
|
| ''[[:d:Q6822890|metallome]]''
|
|-
| [[металлургия]]
|
| ''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q30599095|метафән]]''
|
| фән<br/>''[[:d:Q1096708|метатеория]]''
| [[фәнни тикшеренү]]<br/>фән
| ''[[:d:Q65067163|journalology]]''<br/>''[[:d:Q107015976|scientonomy]]''
|-
| [[метеорология]]
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]<br/>''[[:d:Q757520|атмосфера турында фәннәр]]''
| [[һава торышы]]<br/>''[[:d:Q2615451|atmospheric circulation]]''
| ''[[:d:Q130304502|метеорология бүлеге]]''
|-
| ''[[:d:Q394|метрология]]''
|
| ''[[:d:Q14632398|физик фәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q55029126|фәнни метрология]]''<br/>''[[:d:Q55033061|гамәли метрология]]''<br/>''[[:d:Q55070421|хокуки метрология]]''
|-
| ''[[:d:Q180165|мехатроника]]''
|
| ''[[:d:Q4917288|control engineering]]''<br/>[[информатика]]<br/>''[[:d:Q12176496|electromechanical engineering]]''<br/>[[технология]]<br/>''[[:d:Q113104535|control engineering, mechatronics and robotics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12553966|микроклиматология]]''
|
| [[климатология]]
| ''[[:d:Q215108|микроклимат]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1074953|микроскопия]]''
|
| ''[[:d:Q2695280|техника]]''<br/>''[[:d:Q217602|анализ]]''<br/>''[[:d:Q3918374|фәнни технология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1140541|микротарих]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q175403|микроэлектроника]]''
|
| [[электроника]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q819115|молекуляр нанотехнология]]''
|
| ''[[:d:Q11468|нанотехнология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124187184|молекуляр фән һәм технология]]''
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q62045|морфемика]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q47784598|морфография]]''
|
|
| ''[[:d:Q186131|terrain]]''
|
|-
| [[морфонология]]
|
|
|
| [[Морфология (тел белеме)|морфология]]<br/>''[[:d:Q40998|фонология]]''
|-
| ''[[:d:Q12036434|музейчылыкның гомуми теориясе]]''
|
|
| ''[[:d:Q460162|музейчылык фәне]]''
|
|-
| ''[[:d:Q899293|музыка кораллары белеме]]''
|
| ''[[:d:Q164204|музыка белеме]]''
| ''[[:d:Q34379|музыка коралы]]''<br/>''[[:d:Q2748242|музыка кораллары классификациясе]]''
|
|-
| ''[[:d:Q510293|музыкаль акустика]]''
|
| ''[[:d:Q82811|акустика]]''
|
|
|-
| [[мәгариф]]
|
| [[хезмәт]]<br/>''[[:d:Q6423395|белемнәр белән уртаклашу]]''<br/>''[[:d:Q2305441|социаль процесс]]''
|
| ''[[:d:Q61788126|белем бирү эшчәнлеге]]''<br/>[[белем алу]]<br/>''[[:d:Q352842|укыту]]''<br/>''[[:d:Q2267590|self-education]]''
|-
| ''[[:d:Q131222|мәгълүмат теориясе]]''
|
| ''[[:d:Q20026918|математик теория]]''
|
|
|-
| [[мәгълүмат технологияләре]]
|
| ''[[:d:Q5268834|мәгълүмати-коммуникацион технологияләр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1662553|мәгълүмати этика]]''
|
| [[этика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1791800|мәдәни материализм]]''
|
| [[антропология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2251440|мәктәп педагогикасы]]''
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3919817|мөгамәләи фәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q33122512|гуманитар һәм социаль фәннәр]]''
| [[тотыш]]
| ''[[:d:Q1483503|чагыштырма психология]]''<br/>''[[:d:Q147638|когнитивистика]]''<br/>[[психология]]<br/>''[[:d:Q1078351|communication science]]''<br/>''[[:d:Q161733|криминология]]''<br/>''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|-
| ''[[:d:Q106807182|нанонейрофән]]''
|
| ''[[:d:Q11468|нанотехнология]]''<br/>''[[:d:Q207011|нейрофән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113957059|нанофармакология]]''
|
| [[фармакология]]
| ''[[:d:Q261659|наномедицина]]''
|
|-
| ''[[:d:Q269323|натурфәлсәфә]]''
| табигатьне өйрәнү фәлсәфәсе
| [[фәлсәфә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113957515|нейроиммуноэндокринология]]''
|
| [[неврология]]<br/>[[иммунология]]<br/>[[эндокринология]]
| [[эндокрин система]]<br/>[[иммун системасы]]<br/>[[нерв системасы]]
|
|-
| ''[[:d:Q112417293|нейротоксикология]]''
|
| [[токсикология]]<br/>[[неврология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q25615885|нуклеоника]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q107366654|океан төбен сейсмик ысуллар белән өйрәнү]]''
|
| ''[[:d:Q4674725|акустик океанография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q43518|океанография]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]<br/>''[[:d:Q3349060|океанология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3349060|океанология]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
| [[океан]]
|
|-
| ''[[:d:Q2461938|онейрология]]''
|
|
| [[йокы]]
|
|-
| ''[[:d:Q175156|ономастика]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
| ''[[:d:Q25488743|naming]]''<br/>[[исем]]
| ''[[:d:Q485762|топонимика]]''
|-
| ''[[:d:Q193091|оптоэлектроника]]''
|
| [[электроника]]<br/>''[[:d:Q467054|фотоника]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q99180876|органик фотохимия]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7102834|орисмология]]''
| техник терминнарны шәрехләү
| фән<br/>''[[:d:Q184524|лексикография]]''<br/>[[лексикология]]
|
|
|-
| [[орфография]]
|
| ''[[:d:Q1759988|тел нормалары]]''<br/>''[[:d:Q1156854|policy]]''<br/>[[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130239031|осфрезиология]]''
|
| ''[[:d:Q2728012|нейробиология]]''<br/>[[химия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5459269|очыш динамикасы]]''
|
| ''[[:d:Q128030|динамика]]''
|
| ''[[:d:Q360475|flight dynamics]]''<br/>''[[:d:Q758207|flight dynamics]]''
|-
| ''[[:d:Q52151|палеогеография]]''
|
|
| ''[[:d:Q55965287|палеогеографик объект]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11393529|палеоихнология]]''
|
| ''[[:d:Q2315537|ихнология]]''<br/>''[[:d:Q7205|палеонтология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q191069|палеоклиматология]]''
|
| [[климатология]]
| ''[[:d:Q107353656|палеоклимат]]''
|
|-
| ''[[:d:Q104909997|палеоокеанология]]''
|
| [[геология]]<br/>''[[:d:Q7205|палеонтология]]''<br/>''[[:d:Q43518|океанография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3361741|палеопалинология]]''
|
| ''[[:d:Q7205|палеонтология]]''<br/>''[[:d:Q212919|палинология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1501881|палеосейсмология]]''
|
| ''[[:d:Q83371|сейсмология]]''
| ''[[:d:Q11410991|палео җир тетрәве]]''
|
|-
| ''[[:d:Q212919|палинология]]''
|
| [[ботаника]]
| ''[[:d:Q165632|тузан]]''<br/>[[серкә]]<br/>''[[:d:Q177332|спора]]''<br/>''[[:d:Q138296545|palynomorph]]''
| ''[[:d:Q6018089|аэропалинология]]''
|-
| ''[[:d:Q648470|паралогизм]]''
|
| ''[[:d:Q1156402|фикерләү]]''<br/>[[фәлсәфә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q71102948|патобиохимия]]''
|
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>[[патология]]<br/>''[[:d:Q849994|клиник химия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q17138687|патологик морфология]]''
|
| ''[[:d:Q183252|морфология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q119708298|педагогик психосоциология]]''
|
| ''[[:d:Q3410140|психосоциология]]''<br/>''[[:d:Q861641|educational sciences]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q57409595|педагогик фикер тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q116698620|педагогика тарихы]]''<br/>''[[:d:Q1195695|интеллектуаль тарих]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
| ''[[:d:Q944537|гуманитар фән]]''<br/>[[мәгариф]]
| [[мәгариф]]
|
|-
| ''[[:d:Q2120372|педология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2624576|петрогенезис]]''
|
| ''[[:d:Q163082|петрология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113957040|плазмодинамика]]''
|
| ''[[:d:Q128030|динамика]]''
| [[Plazma|плазма]]<br/>[[физика]]
|
|-
| ''[[:d:Q12140686|плазмохимия]]''
|
|
| [[Plazma|плазма]]
|
|-
| ''[[:d:Q84497078|планетар геоморфология]]''
|
| ''[[:d:Q104499|планетология]]''<br/>''[[:d:Q52109|геоморфология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104499|планетология]]''
|
| ''[[:d:Q1195766|космос тикшеренүләре]]''
| [[планета]]<br/>[[Астероидлар|астероид]]<br/>''[[:d:Q1022867|кече планета]]''<br/>[[кәрлә планета]]<br/>[[Иярчен|табигый иярчен]]<br/>[[планеталар системасы]]
| ''[[:d:Q3770855|discovery and exploration of the Solar System]]''<br/>''[[:d:Q156312|Җир тарихы]]''
|-
| ''[[:d:Q113957843|позология]]''
| дару матдәләренең дозаларын өйрәнү
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1710346|постурография]]''
|
| ''[[:d:Q569965|аудиология]]''<br/>''[[:d:Q2854916|оториноларинголог]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1514380|постурология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5186700|программалау тел кодларының критик тикшеренүләре]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1204375|психогенетика]]''
|
| [[генетика]]<br/>[[психология]]
| ''[[:d:Q784237|genetic predisposition]]''<br/>''[[:d:Q1773859|nature versus nurture]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116802462|психологик дидактика]]''
|
| [[психология]]<br/>''[[:d:Q7921|дидактика]]''
|
|
|-
| [[психология]]
|
| ''[[:d:Q1587903|human science]]''<br/>''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''<br/>''[[:d:Q3919817|мөгамәләи фәннәр]]''
| ''[[:d:Q3769299|кешенең үз-үзен тотышы]]''<br/>''[[:d:Q3968640|психик халәте]]''<br/>''[[:d:Q10355314|psychism]]''<br/>''[[:d:Q194034|психика]]''<br/>''[[:d:Q12047512|психик күренеш]]''<br/>''[[:d:Q3491351|психик сыйфатлар]]''
| ''[[:d:Q7782373|теоретик психология]]''<br/>''[[:d:Q4376413|гамәли психология]]''<br/>''[[:d:Q538904|гамәли психология]]''<br/>''[[:d:Q1361345|гомуми психология]]''<br/>''[[:d:Q199906|клиник психология]]''<br/>''[[:d:Q624758|психопатология]]''<br/>''[[:d:Q16270338|оешмалар психологиясе]]''<br/>''[[:d:Q490354|инженерлык психологиясе]]''<br/>''[[:d:Q175002|үсеш психологиясе]]''<br/>''[[:d:Q271716|шәхес психологиясе]]''<br/>''[[:d:Q23373|когнитив психология]]''<br/>''[[:d:Q3872|нейропсихология]]''<br/>''[[:d:Q1515727|психофармакология]]''<br/>''[[:d:Q475042|эксперименталь психология]]''<br/>''[[:d:Q1514684|gerontopsychology]]''<br/>''[[:d:Q632190|спорт психологиясе]]''<br/>''[[:d:Q368498|дин психологиясе]]''<br/>''[[:d:Q2479662|хокукый психология]]''<br/>''[[:d:Q1403186|сәламәтлек психологиясе]]''<br/>''[[:d:Q476590|музыкаль психология]]''<br/>''[[:d:Q1064195|сәнгать психологиясе]]''<br/>''[[:d:Q5442885|feminist psychology]]''<br/>''[[:d:Q170912|сексология]]''<br/>''[[:d:Q1727025|chess psychology]]''<br/>''[[:d:Q2905785|cyberpsychology]]''<br/>''[[:d:Q11830699|gender psychology]]''<br/>''[[:d:Q1224394|дифференциаль психология]]''<br/>''[[:d:Q161272|социаль психология]]''<br/>''[[:d:Q1596387|сәяси психология]]''<br/>''[[:d:Q2386890|psychology of money]]''<br/>[[психолингвистика]]<br/>''[[:d:Q7256416|psychology of dance]]''<br/>''[[:d:Q1322052|психодиагностика]]''<br/>''[[:d:Q506132|психометрия]]''
|-
| ''[[:d:Q1515727|психофармакология]]''
|
| [[фармакология]]<br/>''[[:d:Q2299606|психиатрик соматотерапия]]''
| ''[[:d:Q1572854|психофармакологик дару]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7280359|радиацион материаллар белеме]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2125423|радиолокацион астрономия]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3536003|радиотоксикология]]''
|
| [[токсикология]]
| ''[[:d:Q768105|radiotoxicity]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1446961|ракетотехника]]''
|
| ''[[:d:Q3798668|aerospace engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q134476275|регенератив стоматология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12775185|рекреалогия]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7310885|релаксометрия]]''
|
| ''[[:d:Q3918374|фәнни технология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q217102|реставрация]]''
|
| ''[[:d:Q1479406|объектларны саклау]]''<br/>''[[:d:Q1914636|эшчәнлек]]''<br/>''[[:d:Q2144962|ремонт]]''<br/>''[[:d:Q627436|эшчәнлек өлкәсе]]''<br/>''[[:d:Q104637332|планлаштырылган процесс]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q115583015|ризометрия]]''
|
| [[ботаника]]
| ''[[:d:Q12453|үлчәү]]''
|
|-
| ''[[:d:Q9311551|родология]]''
|
| [[ботаника]]
| [[гөлҗимеш]]
|
|-
| ''[[:d:Q3743777|сазлыклар белеме]]''
|
| [[гидрология]]<br/>''[[:d:Q52107|физик география]]''
| ''[[:d:Q170321|су-сазлык җирләре]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1122446|санак этикасы]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1931606|семасиология]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1889114|сизгерлек анализы]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q71102585|симерү өлкәсендә тикшеренүләр]]''
|
| [[медицина]]
| [[симерү]]
|
|-
| ''[[:d:Q442843|синтактика]]''
| семиотикадагы синтаксис
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1366192|системалар идентификациясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2167061|системология]]''
|
| фән<br/>''[[:d:Q30599095|метафән]]''<br/>''[[:d:Q69975710|interdisciplinary studies]]''<br/>''[[:d:Q33521|гамәли математика]]''<br/>''[[:d:Q59115|фән фәлсәфәсе]]''<br/>''[[:d:Q136530578|theoretical sciences]]''
| ''[[:d:Q58778|система]]''
|
|-
| ''[[:d:Q28792120|славяннар мифологиясе һәм диннәре тикшеренүләре]]''
|
| [[тарихнамә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113125728|социомәдәни география]]''
|
| ''[[:d:Q524273|социаль география]]''<br/>''[[:d:Q168891|мәдәни география]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2305217|социоэкология]]''
|
| [[социология]]<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1298380|спорт фәне]]''
|
| фән<br/>''[[:d:Q657632|кинезиология]]''
| ''[[:d:Q219067|физик күнегүләр]]''<br/>''[[:d:Q309252|physical fitness]]''<br/>[[спорт]]
| ''[[:d:Q193378|биомеханика]]''<br/>''[[:d:Q657632|кинезиология]]''<br/>''[[:d:Q2312561|computer science in sport]]''<br/>''[[:d:Q840545|спорт медицинасы]]''<br/>''[[:d:Q2312917|спорт экологиясе]]''
|-
| ''[[:d:Q122739993|су турында фән]]''
|
| ''[[:d:Q1665984|дисциплинаара фәнни тикшеренү өлкәсе]]''<br/>[[гидрология]]<br/>''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''<br/>[[Нигез (химия)|нигез]]
| [[су]]
|
|-
| ''[[:d:Q126390320|су-сазлык җирләре фәне]]''
|
| фән
| ''[[:d:Q170321|су-сазлык җирләре]]''
|
|-
| ''[[:d:Q9179627|сугыш кораллары тикшеренүләре]]''
|
| [[тарих]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q102073785|сыну урыны гидрогеологиясе]]''
| геологик доформацияләр породаларның сыеклыклар агымына тәэсирен өйрәнү аланы
| ''[[:d:Q179509|гидрогеология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>''[[:d:Q864928|тереклек турында фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2323664|сәнәгый экология]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3500207|сәяси фикер тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q1147507|сәясәт тарихы]]''<br/>''[[:d:Q179805|сәяси фәлсәфә]]''<br/>''[[:d:Q27654|фәлсәфә тарихы]]''<br/>''[[:d:Q1195695|интеллектуаль тарих]]''<br/>''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q135271807|сәясәт этнографиясе]]''
|
| [[этнография]]<br/>''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q63766496|сөйләм акустикасы]]''
|
| [[фонетика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7186272|сөю фәлсәфәсе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
| табигат күренешләрен тикшерүгә һәм өйрәнүгә җаваплы фән өлкәсе
| фән
| [[табигать]]
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>[[биология]]<br/>[[химия]]<br/>[[җирне өйрәнүче фәннәр]]<br/>''[[:d:Q188847|әйләнә-тирә мохитне саклау]]''<br/>''[[:d:Q864928|тереклек турында фәннәр]]''<br/>[[физика]]<br/>''[[:d:Q1195766|космос тикшеренүләре]]''
|-
| ''[[:d:Q113976585|табигый фәннәр]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2699662|тарихнамә]]''
|
|
| ''[[:d:Q30277550|историография]]''<br/>''[[:d:Q1145106|язма тарих]]''
|
|-
| ''[[:d:Q30749341|таулар метеорологиясе]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q20097165|таучылыкның физик процесслары]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q48258816|текстиль тарихы]]''
|
| [[тарих]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1206895|текстлар тел белеме]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130273447|теодизм]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1655098|теоретик геофизика]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2419207|теоретик метеорология]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q864928|тереклек турында фәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
| [[тереклек]]<br/>[[организм]]
| [[анатомия]]<br/>[[ботаника]]<br/>[[экология]]<br/>[[физиология]]<br/>[[генетика]]<br/>[[иммунология]]<br/>''[[:d:Q8269924|биологик таксономия]]''<br/>[[зоология]]<br/>[[микробиология]]
|-
| ''[[:d:Q3661541|термохронология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112566701|техник керамика]]''
|
| ''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''
| ''[[:d:Q45621|керамика]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4380673|технологик иминлек]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q289610|тибрәнешләр теориясе]]''
|
|
|
|
|-
| [[токсикология]]
|
| ''[[:d:Q7180763|фармацевтик фәннәр]]''<br/>[[химия]]<br/>[[биология]]
| ''[[:d:Q184651|токсин]]''
| ''[[:d:Q115582861|кардиотоксикология]]''
|-
| ''[[:d:Q7649562|тотрыклылык тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q5381367|әйләнә-тирә мохит шартларын тикшерү]]''<br/>''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''<br/>''[[:d:Q442321|тотрыклылык фәне]]''
| [[тотрыклылык]]
|
|-
| ''[[:d:Q112633556|трасология фәне]]''
|
| ''[[:d:Q495304|forensic science]]''<br/>''[[:d:Q23498|археология]]''
| ''[[:d:Q2657640|трасология]]''
|
|-
| ''[[:d:Q55636192|триботроника]]''
|
| ''[[:d:Q193870|трибология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q20098721|трибохимия]]''
|
| ''[[:d:Q193870|трибология]]''<br/>[[химия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q135013268|туфрак климатологиясе]]''
|
| [[климатология]]<br/>''[[:d:Q9161265|туфрак турында фән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12370533|туфраклар биологиясе]]''
|
| [[биология]]<br/>''[[:d:Q9161265|туфрак турында фән]]''
| ''[[:d:Q1282599|soil life]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2138304|төбәк геологиясе]]''
|
| [[геология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q475023|төгәл фәннәр]]''
|
| фән
|
|
|-
| ''[[:d:Q811978|төзелеш икътисады]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
|
|
|-
| [[төзелеш фәне]]
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>''[[:d:Q3958441|икътисад секторы]]''<br/>''[[:d:Q206615|төзелеш материаллары]]''<br/>''[[:d:Q2674423|construction engineering]]''
| ''[[:d:Q385378|төзелеш]]''
|
|-
| ''[[:d:Q105582462|төс биологиясе]]''
|
| [[биология]]
| ''[[:d:Q105096490|color in nature]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632614|төсләр белеме]]''
|
| [[оптика]]<br/>''[[:d:Q7936208|vision science]]''<br/>''[[:d:Q1520130|color theory]]''<br/>''[[:d:Q374535|колориметрия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q59950|урбанизм]]''
|
| ''[[:d:Q52948|үзара бәйләнеш]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q19924411|урман белеме]]''
|
| [[агрономия]]<br/>''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>''[[:d:Q110231626|agricultural, veterinary and food sciences]]''<br/>''[[:d:Q3606845|agricultural science]]''<br/>''[[:d:Q16021386|forestry engineer]]''<br/>''[[:d:Q372561|forest management]]''
| [[урман]]<br/>''[[:d:Q720362|урманчылык]]''<br/>[[Сунар|ау]]<br/>[[агач]]
|
|-
| ''[[:d:Q11790208|урманчылык фәннәре]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q50069695|фантастика теориясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q391148|фармацевтика тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q614304|фармация]]''<br/>[[медицина тарихы]]<br/>''[[:d:Q501353|химия тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q614304|фармация]]''
|
| [[химия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64364597|ферментлар гистохимиясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1337681|физик океанография]]''
|
| ''[[:d:Q43518|океанография]]''<br/>[[физика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q14632398|физик фәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
|
| [[физика]]<br/>[[астрономия]]<br/>[[химия]]<br/>[[җирне өйрәнүче фәннәр]]<br/>''[[:d:Q1195766|космос тикшеренүләре]]''<br/>''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''<br/>''[[:d:Q160398|кристаллография]]''<br/>[[электроника]]<br/>''[[:d:Q394|метрология]]''
|-
| [[физика]]
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q14632398|физик фәннәр]]''
| ''[[:d:Q35758|матдә]]''<br/>[[энергия]]
|
|-
| ''[[:d:Q212881|физика тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q56296765|табигый фәннәр тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q171184|филогенетика]]''
|
| ''[[:d:Q3516404|биологик систематикасы]]''<br/>''[[:d:Q840400|эволюцион биология]]''
| [[филогенез]]<br/>[[эволюция]]
|
|-
| ''[[:d:Q130217803|фитоклиматология]]''
|
| ''[[:d:Q1898366|биоклиматология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q16335159|флаксомика]]''
|
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q816264|формаль фәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q475023|төгәл фәннәр]]''
|
| [[математика]]<br/>[[мантыйк]]<br/>[[статистика]]<br/>''[[:d:Q44455|уен теориясе]]''<br/>''[[:d:Q269699|системалар теориясе]]''<br/>[[информатика]]<br/>фән
|-
| ''[[:d:Q63443180|фотоакустика]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q908917|фотобиология]]''
|
| [[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q106086850|фотодинамика]]''
|
| ''[[:d:Q11372|физик химия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q88266905|фотофизика]]''
|
| [[физика]]
| [[яктылык]]<br/>''[[:d:Q35758|матдә]]''
|
|-
| [[фәлсәфә]]
| иң гомуми теория, дөньяга карашның бер төре, кеше эшчәнлегенең бер формасы
| ''[[:d:Q105948247|белем системасы]]''
| ''[[:d:Q813912|шарт]]''<br/>''[[:d:Q16722960|күренеш]]''<br/>[[чынбарлык]]<br/>[[белем]]
| ''[[:d:Q44325|онтология]]''<br/>''[[:d:Q35277|метафизика]]''<br/>[[эпистемология]]<br/>''[[:d:Q59115|фән фәлсәфәсе]]''<br/>''[[:d:Q16669800|әхлакый фәлсәфә]]''<br/>''[[:d:Q2476757|мантыйк фәлсәфәсе]]''<br/>[[эстетика]]<br/>''[[:d:Q179805|сәяси фәлсәфә]]''<br/>[[этика]]<br/>[[мантыйк]]<br/>''[[:d:Q484761|тел фәлсәфәсе]]''<br/>''[[:d:Q23407|зиһен фәлсәфәсе]]''<br/>''[[:d:Q209295|дин фәлсәфәсе]]''<br/>''[[:d:Q180536|математика фәлсәфәсе]]''<br/>''[[:d:Q190721|тарих фәлсәфәсе]]''
|-
| ''[[:d:Q121267483|фәлсәфә историографиясе]]''
|
|
| ''[[:d:Q27654|фәлсәфә тарихы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2688000|фән психологиясе]]''
|
| [[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q472342|фән тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q603441|библиометрия]]''<br/>''[[:d:Q355654|informetrics]]''<br/>''[[:d:Q30599095|метафән]]''<br/>''[[:d:Q2412849|literature review]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q59115|фән фәлсәфәсе]]''
|
| [[фәлсәфә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q24550172|фәнни мәдәният]]''
| фәнни җәмгыять эчендәге социаль-иҗтимагый мәгамәлә
| [[мәдәният]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q168091|хайваннар турында фәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q3606845|agricultural science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q997006|характерология]]''
|
| [[психология]]
| ''[[:d:Q366773|характер]]''
|
|-
| ''[[:d:Q388618|хастаханә фармациясе]]''
|
| ''[[:d:Q614304|фармация]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2729912|хемостратиграфия]]''
|
| ''[[:d:Q134783|стратиграфия]]''<br/>[[геохимия]]
|
|
|-
| [[химия]]
|
| ''[[:d:Q14632398|физик фәннәр]]''
| [[Химик кушылмалар|химик кушылма]]<br/>''[[:d:Q17339814|химик тоташмалар төркеме]]''<br/>[[химик элемент]]<br/>''[[:d:Q79529|матдә]]''
| [[органик химия]]<br/>''[[:d:Q11372|физик химия]]''<br/>[[органик булмаган химия]]<br/>''[[:d:Q369472|исәпләү химиясе]]''<br/>[[теоретик химия]]<br/>[[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>[[аналитик химия]]<br/>''[[:d:Q910172|азык-төлек химиясе]]''<br/>''[[:d:Q321355|әйләнә-тирә мохит химиясе]]''<br/>''[[:d:Q750446|полимерлар химиясе]]''
|-
| ''[[:d:Q4497764|химмотология]]''
|
| [[химия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q117801|хисап фәннәре]]''
|
| ''[[:d:Q33521|гамәли математика]]''<br/>[[информатика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q41767|хорология]]''
|
| ''[[:d:Q56604289|precision instruments industry]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111208040|хронопатология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3333936|хәрби метеорология]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5058323|целломика]]''
|
| ''[[:d:Q3918374|фәнни технология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1026962|цифрлы гуманитар фәннәр]]''
|
| [[гуманитар фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q19278301|цифрлы дөнья]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q28498715|Work 4.0]]''<br/>''[[:d:Q25383637|цифрлы тормыш рәвеше]]''<br/>''[[:d:Q1344862|Entgrenzung der Arbeit]]''<br/>''[[:d:Q1224901|цифрлы инфраструктура]]''<br/>''[[:d:Q97379779|Digitale Wissensgesellschaft]]''<br/>''[[:d:Q26882600|цифрлы эш урыны]]''<br/>''[[:d:Q110636220|Digital Supply Chain Twin]]''
|-
| ''[[:d:Q10334763|цифрлы медиалар]]''
|
| ''[[:d:Q10481248|цифрлы коммуникация]]''<br/>''[[:d:Q165650|media studies]]''
| ''[[:d:Q202833|социаль медиа]]''<br/>[[мәгълүмат йөртүче]]
|
|-
| ''[[:d:Q1147112|чагыштырма геномика]]''
|
| ''[[:d:Q222046|геномика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q106490057|чирләр биологиясе]]''
|
| [[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q119175782|чүлләр фәне]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7900104|шәһәр мохите климатологиясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q130304428|экоклиматология]]''
|
| [[климатология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q65214329|экологик геоморфология]]''
|
| ''[[:d:Q52109|геоморфология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1049066|экологик икътисад]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
|
| ''[[:d:Q131362385|экологик икътисад төшенчәсе]]''
|-
| ''[[:d:Q3299709|экоморфология]]''
|
| [[анатомия]]<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q56374846|экосистемология]]''
|
| ''[[:d:Q2167061|системология]]''
| [[экосистема]]
|
|-
| ''[[:d:Q115584206|экотоксикогеномика]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1412144|экотоксикология]]''
|
| ''[[:d:Q3995923|әйләнә-тирә мохит токсикологиясе]]''<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130262075|эксперименталь метеорология]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115452339|экспосомика]]''
|
|
| ''[[:d:Q1384754|экспосом]]''
|
|-
| [[Телекоммуникация|электр элемтәсе]]
|
| ''[[:d:Q1472062|remote communication]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3632898|электрометаллургия]]''
|
| [[металлургия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q101247397|электроник җиһазларны булдыру технологиясе]]''
|
|
|
|
|-
| [[электроника]]
| Вакуум көпшә, транзистор, диодлар һәм интеграль микросхемалар белән эш итүче фән һәм технология тармагы
| ''[[:d:Q2695280|техника]]''
|
| ''[[:d:Q1815901|электрон схема]]''
|-
| ''[[:d:Q4531103|электротехнология]]''
|
| [[технология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4531599|эмблематика]]''
|
| [[тарих]]
| ''[[:d:Q112110|эмблема]]''
|
|-
| ''[[:d:Q719597|энергетика]]''
|
| ''[[:d:Q373065|гамәли физика]]''
| ''[[:d:Q2151621|энергетика]]''
|
|-
| ''[[:d:Q64502477|энзимология]]''
| ферментларны (энзим) өйрәнүче биохимия бүлеге
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q297672|энология]]''
|
| ''[[:d:Q110735073|oenology and viticulture]]''
| ''[[:d:Q213376|шәраб ясау]]''
|
|-
| [[эпидемиология]]
|
| ''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''
| [[эпидемия]]<br/>[[пандемия]]
|
|-
| ''[[:d:Q23688644|эпилептология]]''
|
| [[неврология]]<br/>''[[:d:Q660910|нейрофизиология]]''
| [[Эпилепсия|өянәк авыруы]]
|
|-
| ''[[:d:Q5383595|эпистемика]]''
|
|
| [[мәгълүмат]]
|
|-
| ''[[:d:Q3363772|эстетик формализм]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q133853817|этноклиматология]]''
|
| [[климатология]]<br/>''[[:d:Q43455|этнология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4533071|этнонимика]]''
|
| ''[[:d:Q175156|ономастика]]''
| ''[[:d:Q1137656|этноним]]''
|
|-
| ''[[:d:Q6096488|эш психологиясе]]''
| кешеләрнең эштәге үз-үзләрен тоту һәм мөгамәләләрен тикшерүче психология бүлеге
| ''[[:d:Q2045692|оешма психологиясе]]''
| ''[[:d:Q268378|хезмәт]]''
|
|-
| ''[[:d:Q62090638|ялган һәм алдау нейробиологиясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110124315|яман шеш күзәнәкләре метаболизмы]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1421309|яр буйлары географиясе]]''
|
| [[география]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2464338|ясалма интеллект фәлсәфәсе]]''
|
| [[фәлсәфә]]<br/>''[[:d:Q279438|технологияләр фәлсәфәсе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q263847|ясалма яшәү формалары]]''
|
| ''[[:d:Q4671303|специализация]]''<br/>''[[:d:Q862838|синтетик биология]]''
| ''[[:d:Q107307973|ясалма яшәү формасы]]''<br/>''[[:d:Q107307291|artificially intelligent entity]]''<br/>''[[:d:Q862838|синтетик биология]]''
|
|-
| ''[[:d:Q120411401|яңартыла торган энергия өлкәсе тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q5381367|әйләнә-тирә мохит шартларын тикшерү]]''<br/>''[[:d:Q25584060|energy development]]''<br/>''[[:d:Q7649562|тотрыклылык тикшеренүләре]]''<br/>''[[:d:Q442321|тотрыклылык фәне]]''
| ''[[:d:Q12705|яңартыла торган энергия]]''
|
|-
| [[SETI|Җирдән читтәге акыллы тереклекне эзләү]]
|
|
| [[җирдән читтәге тереклек]]
|
|-
| ''[[:d:Q3143695|җирасты гидравликасы]]''
|
| ''[[:d:Q177784|гидравлика]]''
|
|
|-
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
| Җирне һәм аның якын тирәлеген төрле яктан өйрәнүче фәннәрнең уртак атамасы
| ''[[:d:Q107287417|earth and planetary science]]''<br/>''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
| [[Җир]]
|
|-
| ''[[:d:Q720858|җәмгыять экологиясе]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q8328350|үсемлекләрне тукландыру]]''
|
| ''[[:d:Q397334|агрохимия]]''<br/>''[[:d:Q185973|үсемлекләр физиологиясе]]''<br/>''[[:d:Q17652193|туклану белеме]]''
| ''[[:d:Q98605589|plant nutrient]]''
|
|-
| ''[[:d:Q135108968|һәлакәтләр өлкәсендә тикшеренүләр]]''
|
| [[фәнни тикшеренү]]
| ''[[:d:Q3839081|һәлакәт]]''
|
|-
| ''[[:d:Q107466318|әдәбият ономастикасы]]''
|
| ''[[:d:Q175156|ономастика]]''
| [[ялгызлык исем]]
|
|-
| ''[[:d:Q618752|әйләнә-тирә мохит психологиясе]]''
|
| [[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3995923|әйләнә-тирә мохит токсикологиясе]]''
|
| [[токсикология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5381367|әйләнә-тирә мохит шартларын тикшерү]]''
|
| [[география]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q188847|әйләнә-тирә мохитне саклау]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
| ''[[:d:Q832237|әйләнә-тирә мохитне саклау]]''<br/>[[әйләнә-тирә мохит]]
| ''[[:d:Q5381194|әйләнә-тирә мохит антропологиясе]]''<br/>''[[:d:Q321355|әйләнә-тирә мохит химиясе]]''<br/>''[[:d:Q618752|әйләнә-тирә мохит психологиясе]]''<br/>''[[:d:Q3631109|әйләнә-тирә мохит биотехнологиясе]]''<br/>''[[:d:Q10418548|экологик биология]]''
|-
| ''[[:d:Q373184|өслекләр физика һәм химиясе]]''
|
| ''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''
| ''[[:d:Q4366377|өслекләр күренешләре]]''
|
|-
| ''[[:d:Q16711674|պլաստիկական անատոմիա]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q135006423|磁性物理学]]''
|
| [[физика]]
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{тышкы сылтамалар}}
== Шулай ук карагыз ==
{{Портал|Фән}}
* [[:en:Outline of science|Фән төзелеше (ингл.)]]
* [[Фәнни бүләкләр исемлеге]]
{{тәрҗемә|en|Science}}{{тәрҗемә|ru|Наука}}{{Rq|stub|error|image}}
[[Төркем:Фән| ]]
f368ruc51a978kxl76y1k0u2ytpx5fg
Астрономия
0
12842
5795010
5793186
2026-04-20T02:22:42Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5795010
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Астрономия''' (''нөҗүм гыйлеме'', {{lang-el|αστρονομία}}, ''αστρον'' — [[йолдыз]] һәм ''νόμος'' — [[канун]]) — [[күк йөзе]]ндә урнашкан барлык [[система]]ларны [[өйрәнү|өйрәнгән]] [[фән]]не һәм [[белем]] өлкәсен белдергән [[термин]]. Астрономия фәне — төрле [[Күк җисеме|күк җисемнәрен]] һәм гомумән [[Галәм|галәмне]] өйрәнүче иң борынгы фәннәрнең берсе.
== Өйрәнелүче объектлар ==
{{seealso|Төркем:Астрономик объектлар}}
[[Рәсем:USA.NM.VeryLargeArray.02.jpg|200px|thumb|Астрономияның замандаш [[корал]]ы - [[радиотелескоп]]лар комплексы|left]]
Астрономия төрле [[Күк җисеме|күк җисемнәренең]] урынлашуын, хәрәкәтен, төзелешен, барлыкка килүен, эволюциясен, физик үзлекләрен һәм химик составын өйрәнә. Болар арасына [[Кояш]], [[Кояш системасындагы планеталар]] һәм аларның [[иярчен]]нәре, [[астероид]]лар, [[комета]]лар, [[метеорит]]лар, [[планет-ара матдә]], Кояш системасының тышындагы [[планета]]лар, [[томанлык]]лар, [[галактика]]лар һ.б. керә.<ref>{{Cite web|url=https://bigenc.ru/c/astronomiia-a85a51|title=Астрономия|date=2023-06-16|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://spravochnick.ru/astronomiya/razdely_astronomii/|title=Разделы астрономии}}</ref>
== Кыскача тарих ==
Астрономия борынгы заманнарда көнкүреш ихтыяҗларын ([[Календарь|календарьләр]], {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Навигация|навигация|ru|Навигация}} һәм [[Ел фасыллары|ел фасылларын]] фаразлау) канәгатьләндерү өчен барлыкка килгән. Беренче күзәтүләр [[Вавилон|Вавилонда]], [[Мисыр|Мисырда]] һәм [[Кытай|Кытайда]] алып барылган. [[Борынгы Греция|Борынгы Грециядә]] {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Никея Гиппархы|Никея Гиппархы|ru|Гиппарх}} йолдызлар өчен {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Гиппархның йолдызлар каталогы|беренче каталог|ru|Звёздный каталог Гиппарха}} төзегән<ref name=":0" />, [[Клавдий Птолемей]] {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Дөньяның геоцентрик системасы|галәмнең геоцентрик моделен|ru|Геоцентрическая система мира}} тәкъдим иткән<ref name=":1" />. Урта гасырларда үсеш Көнчыгышта ({{Тәрҗемә ителмәгән 5|Әбу Махмуд аль-Хөҗәнди|Әбу Махмуд аль-Хөҗәнди|ru|Абу Махмуд аль-Худжанди}} гигант секстант төзегән<ref>{{Cite web|url=https://islamsci.mcgill.ca/RASI/BEA/Khujandi_BEA.htm|title=Khujandi|author=Glen Van Brummelen|language=en|accessdate={{subst:бүген}}}}</ref>, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Такиюддин аш-Шами|Такиюддин аш-Шами|ru|Такиюддин аш-Шами}} [[Истанбул|Истанбулда]] зур [[обсерватория]] ачкан<ref>{{Cite web|url=https://muslimheritage.com/taqi-al-din-bio-essay/|title=Taqi al-Din Ibn Ma’ruf: A Bio-Bibliographical Essay|last=Nizamoglu|first=Cem|date=2008-06-26}}</ref>) барган. {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Яңарыш Чоры|Яңарыш Чоры|ru|Возрождение}} [[Николай Коперник|Коперникның]] {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Дөньяның гелиоцентрик системасы|гелиоцентрик системасын|ru|Геоцентрическая система мира}}, [[Галилео Галилей|Галилейның]] [[Телескоп|телескопын]] һәм [[Кеплер кануннары|Кеплер кануннарын]] алып килгән. [[XX гасыр|XX гасырда]] {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Эдвин Хаббл|Хаббл|ru|Эдвин Хаббл}} галактикаларны һәм {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Галәмнең киңәюе|галәмнең киңәюен|ru|Расширение Вселенной}} ачкан.
== Күзәтү методлары ==
[[Физика]] кебек эксперименталь фәннәрдән аермалы буларак, астрономия күбесенчә галәмдәге җисемнәрдән килгән [[Электромагнит нурланышы|элетромагнит нурланышын]] пассив күзәтүләргә таяна. Төп методларга {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Оптик астрономия|оптик|ru|Оптическая астрономия}}, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Радиодулкыннар астрономиясе|радиодулкыннар|ru|Радиоастрономия}}, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Инфракызыл астрономия|инфракызыл|ru|Инфракрасная астрономия}}, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Ультрашәмәхә астрономия|ультрашәмәхә|ru|Ультрафиолетовая астрономия}}, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Рентген астрономиясе|рентген|ru|Рентгеновская астрономия}} һәм {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Гамма-астрономия|гамма-астрономия|ru|Гамма-астрономия}} керә. Аларның һәрберсе {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Электромагнит спектры|спектрның|ru|Электромагнитный спектр}} махсус аерым диапазонын куллана.
== Танылган галимнәр ==
{{seealso|Төркем:Астрономнар}}
=== Борынгылык һәм антиклык астрономнары ===
* {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Никея Гиппархы|Никея Гиппархы|ru|Гиппарх}} (як. [[190 ел (б. э. к.)]] – як. [[120 ел (б. э. к.)]]). {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Көн-төн тигезлекләренең прецессиясе|Көн-төн тигезлекләренең прецессиясен|ru|Прецессия равноденствий}} ачкан. 850 йолдыз өчен {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Гиппархның йолдызлар каталогы|беренче каталог|ru|Звёздный каталог Гиппарха}} төзегән. [[Йолдызча зурлык]] төшенчәсен гамәлгә керткән. <ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.sci.aha.ru/ALL/c14.htm|title=Выдающиеся астрономы и астрофизики|language=ru|accessdate=2026-02-08}}</ref>
* [[Клавдий Птолемей]] ([[87 ел|87]] – [[165 ел|165]]). Үзенең [[Әлмагест|«Әлмагест»]] әсәрендә {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Дөньяның геоцентрик системасы|галәмнең геоцентрик моделен|ru|Геоцентрическая система мира}} тәкъдим иткән. 48 йолдызлыкны каталоглаштырган. Фаразлаулар өчен җәдвәлләр төзегән.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://hi-news.ru/eto-interesno/10-vazhnejshix-deyatelej-v-sfere-osvoeniya-kosmosa.html|title=20 важнейших деятелей в сфере освоения космоса|language=ru|accessdate=2026-02-08}}</ref>
=== Яңарыш чоры ===
* [[Николай Коперник]] ([[1473 ел|1473]] – [[1543 ел|1543]]). {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Дөньяның гелиоцентрик системасы|Галәмнең гелиоцентрик моделен|ru|Геоцентрическая система мира}} тәкъдим иткән һәм нәтиҗәдә [[Гыйлем инкыйлабы|гыйлем инкыйлабына]] юл салган. <ref name=":1" />
* [[Тихо Браге]] ([[1546 ел|1546]] – [[1601 ел|1601]]). 20 елдан артык вакыт дәвамында планеталарның төгәл күзәтүләр алып барган. Кометаларның Айдан ераграк очуларын исбатлаган. Йолдызлар каталогын төзегән. <ref name=":0" />
* [[Галилео Галилей]] ([[1564 ел|1564]] – [[1642 ел|1642]]). [[Телескоп|Телескопны]] камилләштергән. [[Юпитер иярченнәре|Юпитерның иярченнәрен]], {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Венераның фазалары|Венераның фазаларын|ru|Фазы Венеры}}, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Кояшта таплар|Кояштагы тапларны|ru|Солнечные пятна}}, [[Ай|Айда]] [[Тау|тауларны]] ачкан. <ref name=":0" /><ref name=":1" />
=== Яңа вакыт ===
* [[Иоһанн Кеплер]] ([[1571 ел|1571]] – [[1630 ел|1630]]). Планеталар хәрәкәтенең өч канунын төзегән. Кануннар {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Эллиптик орбита|эллиптик орбиталарны|ru|Эллиптическая орбита}} аңлата.<ref name=":1" />
* {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Уильям Гершель|Уильям Гершель|ru|Уильям Гершель}} ([[1738 ел|1738]] – [[1822 ел|1822]]). [[Уран (планета)|Уран]] планетасын һәм аның иярченнәрен ачкан, [[Куш йолдыз|куш йолдызларны]] тикшергән, [[Галактика]] моделен төзегән.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web|url=https://www.skyatnightmagazine.com/space-science/famous-astronomers|title=50 of the greatest, most famous astronomers of all time|author=Iain Todd, Jess Wilder|date=2024-07-15|language=en|publisher=[[:en:BBC Sky at Night|«BBC Sky at Night» журналы сайты]]|accessdate=2026-02-08}}</ref>
=== Хәзерге заман астрономнары ===
* {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Эдвин Хаббл|Эдвин Хаббл|ru|Эдвин Хаббл}} ([[1889 ел|1889]] – [[1953 ел|1953]]). [[Киек Каз Юлы|Киек Каз Юлыннан]] кала башка галактикаларның булуын исбатлаган. {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Галәмнең киңәюе|Галәмнең киңәюен|ru|Расширение Вселенной}} ачкан.<ref>{{Cite web|url=https://www.calc.ru/197.html|title=Выдающиеся астрономы и астрофизики|language=ru|publisher="Калькулятор" порталы|accessdate=8 февраль 2026}}</ref>
* {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Эдмунд Галлей|Эдмунд Галлей|ru|Эдмунд Галлей}} ([[1656 ел|1656]] – [[1742 ел|1742]]). [[Галлей кометасы|Галлей кометасының]] перодик әйләнешен ачкан. {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Көньяк күк ярымшары|Көньяк күк ярымшары|ru|Южное небесное полушарие}} йолдызлары каталогын төзегән.<ref name=":0" />
== Басмалар ==
{{seealso|Төркем:Астрономия журналлары|en:Category:Astronomy journals|ru:Категория:Астрономические журналы}}
=== Фәнни журналлар ===
* {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Astronomy & Astrophysics|Astronomy & Astrophysics журналы|ru|Astronomy & Astrophysics}}. [[Европа|Аурупаның]] астрономия һәм {{Тәрҗемә ителмәгән 5|астрофизика|астрофизика|ru|Астрофизика}} буенча рецензияләнүче алдынгы журналы. Ел саен меңләгән мәкалә нәшер итә.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://guides.library.cornell.edu/c.php?g=735241&p=10562952|title=Resources & Tools for Astronomy Graduate Students: Top-5 astronomy journals|language=en|publisher=[[:en:Cornell University Library|Cornell University Library сайты]]|accessdate=8 февраль 2026}}</ref>
* {{Тәрҗемә ителмәгән 5|The Astrophysical Journal|The Astrophysical Journal журналы|ru|The Astrophysical Journal}}. Астрофизика буенча иң өлкән һәм цитаталанучы журнал. Йолдызлар, галактика һәм {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Космология|космология|ru|Космология}} турында сөйли.<ref name=":2" />
* {{Тәрҗемә ителмәгән 5|The Astronomical Journal|The Astronomical Journal журналы|ru|The Astronomical Journal}}. {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Күзәтү астрономиясе|Күзәтү астрономиясенә|ru|Наблюдательная астрономия}}, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Планета системасы|планета системасына|ru|Планетная система}}, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Фундаменталь тикшеренү|фундаменталь тикшеренүләргә|ru|Фундаментальное исследование}} фокус ясый.<ref name=":2" />
* {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|Monthly Notices of the Royal Astronomical Society (MRAS) журналы|ru|Monthly Notices of the Royal Astronomical Society}}. [[Бөекбритания|Бөекбританиянең]] {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Royal Astronomical Society|Royal Astronomical Society|ru|Королевское астрономическое общество}} җәмгыяте журналы. Карау өчен ирекле форматта.
* {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Astronomische Nachrichten|Astronomische Nachrichten журналы|ru|Astronomische Nachrichten}}. Астрономия турындагы иң өлкән халыкара журнал, [[1821 ел|1821 елдан]] чыга. Яңалыклар һәм тикшеренүләр турында яза.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.booksite.ru/fulltext/1/001/008/078/416.htm|title=«Большая советская энциклопедия» сайты|accessdate=2026-02-08}}</ref>
=== Популяр журналлар ===
* {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Astronomy|Astronomy журналы|ru|Astronomy}}. Фәнне яратучылар өчен астрономия турындагы иң популяр журналларның берсе. Тиражы 100 000 данә чамасы<ref>{{cite web|url=http://abcas3.auditedmedia.com/ecirc/magtitlesearch.asp|title=CONSUMER MAGAZINES - SEARCH RESULTS|author=|date=|publisher=Alliance for Audited Media|lang=en|access-date=2016-09-13|archive-url=https://www.webcitation.org/query?url=http%3A%2F%2Fabcas3.auditedmedia.com%2Fecirc%2Fmagtitlesearch.asp&date=2014-04-18|archive-date=2014-04-18|url-status=dead}}</ref>. Мәкаләләре күзәтүләр һәм ачышлар турында. <ref name=":4">{{Cite web|url=http://edu.zelenogorsk.ru/astron/journals.htm|title=Астрономические (и другие) Журналы|publisher=«"Астро-Гид" от Сергея Гурьянова» сайты|accessdate={{subst:бүген}}}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hypernova.ru/zvezd/reference/thumbing_through_foreign_magazines|title=Обзор зарубежных астрономических журналов|publisher=«hypernova.ru — Сайт об астрономии и устройстве вселенной» сайты|accessdate={{subst:бүген}}}}</ref>
* {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Sky & Telescope|Sky & Telescope журналы|ru|Sky & Telescope}}. Фәнне яратучы астрономнар өчен ай саен чыга торган гид. Күк хариталары һәм күзәтмәләрне чыгара.<ref name=":3" /><ref name=":4" />
* [[«Звездочёт» журналы]]. [[Россия|Россиядә]] чыгарылган журнал. Йолдыз хариталары, күзәтүләр һәм астрономик вакыйгалар турында язган. [[2005 ел|2005 елдан]] нәшер ителми.<ref>{{Cite web|url=https://www.libex.ru/detail/mag520183.html|title=Журнал Звездочет|language=ru|publisher=«libex.ru — Магазин, где можно не только купить, но и продать книги» сайты|accessdate=8 февраль 2026}}</ref>
* {{Тәрҗемә ителмәгән 5|«Земля и Вселенная» журналы|«Земля и Вселенная» журналы|ru|Земля и Вселенная}}. [[Россия|Россиядә]] [[1965 ел|1965 елдан]] чыга торган журнал. Фәнне һәм астрономияне популярлаштыруны берләштерә.<ref>{{Cite web |url=http://www.naukaran.com/zhurnali/katalog/zemlja-i-vselennaja/ |title=архив күчермәсе |accessdate=2026-02-13 |archivedate=2018-01-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180102130039/http://www.naukaran.com/zhurnali/katalog/zemlja-i-vselennaja/ }}</ref>
== Бүләкләр ==
{{seealso|Төркем:Астрономия өлкәсендә бүләкләр|en:Category:Astronomy prizes|ru:Категория:Награды в области астрономии}}
=== Фундаменталь ачышлар өчен премияләр ===
* {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Шао премиясе|Шао премиясе|ru|Премия Шао}}. Астрономия, [[биология]], [[медицина]] һәм [[математика]] буенча ел саен бирелә торган 1,2 млн [[АКШ доллары|АКШ долларлы]] премия. [[Shaw Prize Foundation]] фонды тарафыннан бирелә.
* {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Грубер премиясе|Грубер премиясе|ru|Премия Грубера}}. Космология, [[генетика]], {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Нейрофәннәр|нейрофәннәр|ru|Нейронауки}}, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Суд эшчәнлеге|суд эшчәнлеге|ru|Правосудие}} һәм [[хатын-кыз хокуклары]] буенча ел саен бирелә торган 500 мең АКШ долларлы премия.
* {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Gold Medal of the Royal Astronomical Society|Gold Medal of the Royal Astronomical Society медале|ru|Золотая медаль Королевского астрономического общества}}. Астрономия буенча иң өлкән бүләкләрнең берсе ([[1824 ел|1824 елдан]] бирелә). Ел саен ике медаль бирелә: [[геофизика]], [[кояш физикасы]], [[кояш-җир физикасы]] яки [[Җирне өйрәнүче фәннәр]] буенча казанышлар өчен «G-медале» һәм астрономия, космология, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Астрофизика|астрофизика|ru|Астрофизика}}, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Астрохимия|астрохимиядә|ru|Астрохимия}} һ. б.ш. казанышлар өчен «А-медале».
=== Башка әһәмиятле премияләр ===
{{Бүлекне тулыландырырга}}
== Оешмалар ==
{{seealso|Төркем:Астрономия оешмалары|en:Category:Astronomy organizations|ru:Категория:Астрономические организации}}
Нигез астрономик оешма төре буларак астрономик [[обсерватория]] булып тора.
* {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Халыкара астрономик союз|Халыкара астрономик союз|ru|Международный астрономический союз}}.
* {{Тәрҗемә ителмәгән 5|European Astronomical Society|European Astronomical Society|en|European Astronomical Society}}.
* {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Американың астрономик җәмгыяте|Американың астрономик җәмгыяте|ru|Американское астрономическое общество}}.
* {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Британиянең Астрономик ассоциациясе|Британиянең Астрономик ассоциациясе|en|British Astronomical Association}}.
* {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Европаның көньяк обсерваториясе|Европаның көньяк обсерваториясе|ru|Европейская южная обсерватория}}.
* {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Atacama Large Millimeter Array|Atacama Large Millimeter Array|ru|Atacama Large Millimeter Array}}.
* [[NASA]].
* {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Европаның галәм агентлыгы|Европаның галәм агентлыгы|ru|Европейское космическое агентство}}.
* {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Япониянең аэрокосмик тикшеренүләр агентлыгы|Япониянең аэрокосмик тикшеренүләр агентлыгы|ru|Японское агентство аэрокосмических исследований}}.
=== Астрономик обсерваторияләр ===
{{seealso|Төркем:Астрономия обсерваторияләре|en:Category:Astronomical observatories|ru:Категория:Астрономические обсерватории}}
<!-- {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q1254933 }
|section=
|sort=label
|columns=label:исем,p17,p131,p571}}
{| class='wikitable sortable'
! исем
! дәүләт
! административ-территориаль берәмлек
! нигезләнү датасы
|-
| ''[[:d:Q57314877|"Johann Kepler" Astronomical Observatory at "Vasil Levski" Secondary School]]''
| [[Болгария]]
| ''[[:d:Q851855|Троян]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113673157|'s-Gravenwezel Observatory]]''
| [[Бельгия]]
| ''[[:d:Q1116|Q1116]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4329984|1st Moscow Gymnasium Observatory]]''
| [[Россия]]
| [[Мәскәү өлкәсе]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616893|29PREMOTE Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Банон (коммуна)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616859|6ROADS Observatory]]''
| [[Польша]]
| [[Войнувко (Познанский повяты)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633493|6ROADS Observatory 2]]''
| [[Испания]]
| [[Нерпио]]
|
|-
| ''[[:d:Q115534457|7300 observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мейгилл (Нью-Мексико)|Мейгилл]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521865|A. Volta observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Ланцо-д’Интельви]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607611|AAS Montsec observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Лерида]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632275|ABObservatory, Rosarno]]''
| [[Италия]]
| [[Розарно]]
|
|-
| ''[[:d:Q115537137|AGM Observatory]]''
| [[Марокко]]
| ''[[:d:Q101625|Q101625]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633476|AGP GUAM 4 observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Малага]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616886|AG_Sarajevo Observatory]]''
| [[Босния һәм Герцеговина]]
| [[Сараево]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632351|AHS Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Кастаик (Калифорния)|Кастаик]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523243|ALMO observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Падуле (Болонья)|Падуле]]
|
|-
| ''[[:d:Q124252170|AREA31 Radio Observatory]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q3481780|Shelburne]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633477|ART observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Фрехеналь-де-ла-Сьерра]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521910|ASC-Kislovodsk observatory]]''
| [[Россия]]
| [[Карачай-Чиркәсия]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632654|ASTEP, Concordia Station]]''
| No/unknown value
| ''[[:d:Q403127|Concordia Station]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632337|ATLAS-MLO Auxiliary Camera]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q17091162|Waiākea-Uka]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633413|ATLAS–CHL observatory]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q56128|Río Hurtado]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632336|ATLAS–HKO observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мауи (округ, Гавай)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632629|ATLAS–MLO observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Гавай (округ, Гавай)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632288|ATLAS–SAAO observatory]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q1734288|Q1734288]]''
|
|-
| ''[[:d:Q132445399|ATLAS–TDO observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q40846|Q40846]]''
| 2021
|-
| ''[[:d:Q115536681|ATU Astronomical Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Расселлвилл (Арканзас)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523223|AZM Martinsberg observatory]]''
| [[Австрия]]
| ''[[:d:Q44996|Оксфорд инглиз теле сүзлеге]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536747|Abbey Ridge Observatory]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q3499499|Q3499499]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607599|Abbeydale Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Глостер (Массачусетс)|Глостер]]
|
|-
| ''[[:d:Q3348323|Abu Rayhan al-Biruni Observatory]]''
| [[Иран]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115521274|Achternholt observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Варденбург]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633470|Ad Astra Sangos Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Алендин]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522338|Adati observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Минамисома]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633393|Adena Brook Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Коламбус (Алабама)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633457|Adhara obsevatory]]''
| [[Бразилия]]
| ''[[:d:Q6503089|Law School of Sorocaba]]''
|
|-
| ''[[:d:Q21015598|Adolphson Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Монмет (Иллинойс)|Монмет]]
|
|-
| ''[[:d:Q114380205|Ageo observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Агео]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518595|Ager observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Ажер]]
|
|-
| ''[[:d:Q116180210|Ager observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Ажер]]
|
|-
| ''[[:d:Q116181079|Ager observatory, Lleida]]''
| [[Испания]]
| [[Лерида]]
|
|-
| ''[[:d:Q115428828|Aichtal observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Айхталь]]
|
|-
| ''[[:d:Q407150|Air Force Maui Optical and Supercomputing observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мауи (округ, Гавай)]]
| 1993
|-
| ''[[:d:Q113674179|Airali Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Торино]]
|
|-
| ''[[:d:Q4698610|Airdrie Public Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q207111|North Lanarkshire]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114377102|Akashina observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q4700351|Q4700351]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115216038|Akou observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Ако (шәһәр)|Ако]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632291|Al Sadeem Observatory]]''
| [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]]
| [[Әбу-Даби|Әбү-Дәби шәһәре]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521907|Al-Fulaij observatory]]''
| [[Оман]]
| ''[[:d:Q4703565|Q4703565]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632292|Al-Khatim Observatory]]''
| [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]]
| [[Әбу-Даби|Әбү-Дәби шәһәре]]
|
|-
| ''[[:d:Q7365682|Al-Khawarizmi Astronomy Complex]]''
| [[Малайзия]]
|
| 2002
|-
| ''[[:d:Q102150392|Albanyà Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Альбанья]]
| 2017
|-
| ''[[:d:Q115482368|Albigneux observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Сен-Еан]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607622|Albireo Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Инка (Балеар утраулары)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633550|Albox observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q175230|San Roque]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115523282|Alder Springs observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q4713632|Alder Springs]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4713736|Aldershot Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q635274|Rushmoor]]''
|
|-
| ''[[:d:Q49458381|Alexander-Frantz-Sternwarte]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дрезден]]
| 1922
|-
| ''[[:d:Q115251189|Algarve Observatory]]''
| [[Португалия]]
| [[Портимау]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607602|Alginet Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Альхинет]]
|
|-
| ''[[:d:Q1138010|Algonquin Radio Observatory]]''
| [[Канада]]
| [[Онтарио]]
|
|-
| ''[[:d:Q137160976|Ali Observatory]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q577713|Q577713]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536735|Alianza S4 observatory]]''
| [[Аргентина]]
| ''[[:d:Q1190309|Calingasta Department]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607525|Alicante observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Кампельо]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607550|Aljaraque Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Альхараке]]
|
|-
| ''[[:d:Q4730346|Allahabad Observatory]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q549937|Allegheny Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Питтсбург]]
| 1900
|-
| ''[[:d:Q114659283|Allen observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Аллен (Техас)]]<br/>[[Боб Дилан]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633552|Almalex Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Лидс]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616903|Alnitak observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Эл-Пуерто-де-Санта-Мария]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616845|Alphard Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Сатия (Бриндизи)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633512|Alston Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q1010527|Q1010527]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607596|Alt emporda Observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q6157389|Q6157389]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607541|Altamira observatory]]''
| [[Канар утраулары]]
| ''[[:d:Q28125102|Aguerche]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607651|Altdorf Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Альторф]]
|
|-
| ''[[:d:Q53513403|Alte Sternwarte]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Мүнстер]]
|
|-
| ''[[:d:Q115268018|Altenburg observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Альтенбург]]
|
|-
| ''[[:d:Q115483482|Alter Satzberg observatory]]''
| [[Австрия]]
| [[Вена шәһәре|Вена]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632293|Althuraya Astronomy Center]]''
| [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]]
| [[Дөбәй]]
|
|-
| ''[[:d:Q115533888|Altimira observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Кото-де-Каса (Калифорния)|Кото-де-Каса]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607576|Alto Turia astronomical center]]''
| [[Испания]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1689386|Altona Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q1630|Altona]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114452918|Altrincham observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Олтриңем]]
|
|-
| ''[[:d:Q115379404|Altschwendt observatory]]''
| [[Австрия]]
| [[Альтшвендт]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633537|Amanecer de Arrakis observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Алькала-де-Гвадаира]]
|
|-
| ''[[:d:Q980524|Ametlla de Mar Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Л’Амеллья-де-Мар]]<br/>[[Каталония]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518612|Ametlla del Valles observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q17591514|Can Reixac (Sant Gregori)]]''
|
|-
| ''[[:d:Q243307|Amundsen–Scott South Pole Station]]''
| No/unknown value
| ''[[:d:Q21590062|Q21590062]]''
| 1956-11
|-
| ''[[:d:Q115607531|An Carraig Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q1024917|Q1024917]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616899|Ananjev observatory]]''
| [[Украина]]
| ''[[:d:Q1188807|Q1188807]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115521911|Andean Northern observatory]]''
| [[Финляндия]]
| ''[[:d:Q990587|Q990587]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2446595|Anderson Mesa Station]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Коконино (округ, Аризона)]]
| 1960
|-
| ''[[:d:Q57323489|Andromeda Astronomical Observatory]]''
| [[Болгария]]
| ''[[:d:Q4442915|Stolichna Municipality]]''
| 2014
|-
| ''[[:d:Q115434992|Andromeda Observatory]]''
| [[Маҗарстан]]
| [[Мишкольц]]
|
|-
| ''[[:d:Q2078697|Andrushivka Astronomical Observatory]]''
| [[Украина]]
| [[Житомир өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q4132917|Gal'chin]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115534465|Angel Peaks observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q5183853|Creek]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4762804|Angell Hall Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мичиган (штат)|Мичиган]]
|
|-
| ''[[:d:Q18745365|Aniane astronomical observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Аньян (Франция)]]<br/>''[[:d:Q12545|Q12545]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4771048|Antares Astronomical Observatory]]''
| [[Бразилия]]
| [[Фейра-ди-Сантана]]
| 1971
|-
| ''[[:d:Q115632276|Antares MTM Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Сан-Донато-Валь-ди-Комино]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633452|Antares observatory]]''
| [[Аргентина]]
| [[Буэнос-Айрес (провинция)|Буэнос-Айрес провинциясе]]
|
|-
| ''[[:d:Q30293544|Antelope Hills Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Беннетт-Спрингс (Колорадо)|Беннетт-Спрингс]]
|
|-
| ''[[:d:Q113671353|Antibes observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Антиб]]
|
|-
| ''[[:d:Q12021070|Antonín Bečvář observatory]]''
| [[Чехия]]
| [[Мост]]
| 1970
|-
| ''[[:d:Q115633514|Anunaki Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Ривас-Васьямадрид]]
|
|-
| ''[[:d:Q10340069|Anwar Damha observatory]]''
| [[Бразилия]]
| [[Сан-Паулу (штат)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521283|Anysllum observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Ажер]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607893|Anzio observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Лавинио (Рим)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632331|Aorangi Iti Observatory]]''
| [[Яңа Зеландия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q616529|Apache Point Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Отеро (округ, Нью-Мексико)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633403|Apex observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Төньяк Каролина]]
|
|-
| ''[[:d:Q4780333|Apollo Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Оһайо (штат)|Оһайо]]<br/>[[Дейтон]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633474|Appledorne Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Ньюарк]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607536|Aravaca Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Madrid|Мадрид]]
|
|-
| ''[[:d:Q114593318|Arbonne la Foret observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Арбонн-ла-Форе]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522364|Arcadia observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q34819269|Q34819269]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633486|Arcangel observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q5970850|Q5970850]]''
|
|-
| ''[[:d:Q631933|Arcetri Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Флоренция]]
| 1869
|-
| ''[[:d:Q632629|Archenhold Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q158089|Трептов-Көпеник]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536720|Arcturus Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q1085095|Q1085095]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114437585|Area 52 Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нәшвилл]]
|
|-
| ''[[:d:Q102327045|Arecibo Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]<br/>[[Пуэрто-Рико]]
| ''[[:d:Q640728|Q640728]]''
| 1963-11-01
|-
| ''[[:d:Q115521870|Argelander Institute for Astronomy observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Бонн]]
|
|-
| ''[[:d:Q9008673|Argentine Institute of Radio Astronomy]]''
| [[Аргентина]]
| ''[[:d:Q2502677|Q2502677]]''
| 1962
|-
| ''[[:d:Q67665|Argentine National Observatory]]''
| [[Аргентина]]
| [[Кордоба (провинция)|Кордоба (правинсә)]]
| 1871
|-
| ''[[:d:Q137739483|Argus Array]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Техас (штат)|Техас]]
|
|-
| ''[[:d:Q4791381|Arizona Radio Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Аризона]]
|
|-
| ''[[:d:Q116161158|Arkansas Sky Observatory, Petit Jean Mountain South]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q31804890|Q31804890]]''
|
|-
| ''[[:d:Q676709|Armagh Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q193452|Armagh]]''<br/>[[Төньяк Ирландия]]<br/>''[[:d:Q192761|County Armagh]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115537121|Armilla observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q328720|Q328720]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633541|Arroyo Observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q89205002|Miguel Arroyo Hurtado]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633485|Artemis Observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q715124|Q715124]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11511783|Asahikawa observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Асахикава]]
| 1958
|-
| ''[[:d:Q115251607|Ascot observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q723329|Q723329]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4806069|Ashton Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Айова]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633479|Asociacion Astronomica de Cartagena]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q5747785|Q5747785]]''
|
|-
| ''[[:d:Q20013217|Asociación Entrerriana de Astronomía]]''
| [[Аргентина]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q114736250|Assonet observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q2868272|Q2868272]]''
|
|-
| ''[[:d:Q745694|Assy-Turgen Observatory]]''
| [[Казакъстан]]
| [[Алматы өлкәсе]]
|
|-
| ''[[:d:Q4329952|Asterion Observatorium]]''
| [[Россия]]
| [[Петрозаводск]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607510|Astreo Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Майрена-дель-Альхарафе]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616837|Astro Dolomites observatory]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q15124|South Tyrol]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115537147|AstroCamp observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Нерпио]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632258|AstroColauri observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Наполи]]
|
|-
| ''[[:d:Q125531220|AstroVal]]''
| [[Швейцария]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115616910|AstroVal observatory]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q52743|Le Chenit]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616908|Astrocamp Manciano Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Манчиано]]
|
|-
| ''[[:d:Q4811559|Astrodomi Observatory]]''
| [[Аргентина]]
| [[Буэнос-Айрес (провинция)|Буэнос-Айрес провинциясе]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607608|Astrognosis Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Брейнтри (Массачусетс)|Брейнтри]]
|
|-
| ''[[:d:Q4811610|Astronaut Memorial Planetarium and Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Флорида (штат)|Флорида]]
|
|-
| ''[[:d:Q571207|Astronomical Calculation Institute]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Һайделберг]]
| 1700
|-
| ''[[:d:Q3655956|Astronomical Center of Shumen University]]''
| [[Болгария]]
| ''[[:d:Q181830|Q181830]]''
| 1999
|-
| ''[[:d:Q4071803|Astronomical Institute]]''
| [[Россия]]
|
| 1881
|-
| ''[[:d:Q115534450|Astronomical League Alpha observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q7231465|Q7231465]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3348346|Astronomical Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Урбана (Иллинойс)]]
|
|-
| ''[[:d:Q4071792|Astronomical Observatory A.L. Kekin]]''
| [[Россия]]
| [[Ростов]]<br/>[[Ярыслау өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q4138512|Q4138512]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116159743|Astronomical Observatory Cosmos Dome]]''
| [[Япония]]
| [[Саката (шәһәр)|Саката]]<br/>[[Ямагата (префектура)|Ямагата]]
| 1993-04-26
|-
| ''[[:d:Q10340072|Astronomical Observatory Dietrich Schiel]]''
| [[Бразилия]]
| [[Сан-Карлус (Сан-Паулу)|Сан-Карлус]]
|
|-
| ''[[:d:Q4071789|Astronomical Observatory St. Petersburg State University]]''
| [[Россия]]
| [[Санкт-Петербург]]<br/>[[Ленинград өлкәсе]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607664|Astronomical Observatory University of Siena]]''
| [[Италия]]
| [[Сиена]]
|
|-
| ''[[:d:Q57314882|Astronomical Observatory and Planetarium "Nicolaus Copernicus"]]''
| [[Болгария]]
| ''[[:d:Q748965|Varna]]''
| 1968-05-22
|-
| ''[[:d:Q57314885|Astronomical Observatory and Planetarium - Yambol]]''
| [[Болгария]]
| ''[[:d:Q186569|Q186569]]''
|
|-
| ''[[:d:Q57314879|Astronomical Observatory at the Youth Center - Haskovo]]''
| [[Болгария]]
| ''[[:d:Q186254|Хасково]]''
|
|-
| ''[[:d:Q10340091|Astronomical Observatory in Alto da Sé]]''
| [[Бразилия]]
| [[Пернамбуку]]
|
|-
| ''[[:d:Q2346025|Astronomical Observatory in Belgrade]]''
| [[Сербия]]
| ''[[:d:Q231352|Zvezdara City Municipality]]''<br/>[[Белград]]
| 1887
|-
| ''[[:d:Q62391720|Astronomical Observatory in Kolonitskom plateau]]''
| [[Словакия]]
|
| 1999<br/>2012<br/>2002
|-
| ''[[:d:Q83629457|Astronomical Observatory in Tradate]]''
| [[Италия]]
| [[Традате]]
| 2007-05-13
|-
| ''[[:d:Q11795173|Astronomical Observatory named after Professor Robert Głębocki]]''
| [[Польша]]
| [[Гданьск]]
| 2009-08-30
|-
| ''[[:d:Q1546378|Astronomical Observatory of Abruzzo]]''
| [[Италия]]
| [[Терамо]]
| 1999<br/>1893
|-
| ''[[:d:Q9051571|Astronomical Observatory of Cantabria]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q9070089|Rocamundo]]''
| 2006
|-
| ''[[:d:Q2034636|Astronomical Observatory of Capodimonte]]''
| [[Италия]]
| [[Наполи]]
| 1812
|-
| ''[[:d:Q1225428|Astronomical Observatory of Farra d'Isonzo]]''
| [[Италия]]
| [[Фарра-д’Изонцо]]
|
|-
| ''[[:d:Q6048250|Astronomical Observatory of Garraf]]''
| [[Испания]]
| [[Оливелья]]
|
|-
| ''[[:d:Q4310642|Astronomical Observatory of Kharkov National University]]''
| [[Украина]]
| [[Харьков]]
|
|-
| ''[[:d:Q4259552|Astronomical Observatory of Kyiv Shevchenko National University]]''
| [[Украина]]
| ''[[:d:Q4259546|Q4259546]]''<br/>[[Киев өлкәсе]]
|
|-
| ''[[:d:Q4071785|Astronomical Observatory of Kyiv University]]''
| [[Украина]]
| [[Киев]]
|
|-
| ''[[:d:Q2065139|Astronomical Observatory of Lisbon]]''
| [[Португалия]]
| [[Алкантара (Лиссабон)|Алкантара]]
|
|-
| ''[[:d:Q4071787|Astronomical Observatory of Lviv University]]''
| [[Украина]]
| [[Львов]]
|
|-
| ''[[:d:Q124288592|Astronomical Observatory of Moquegua]]''
| [[Перу]]
| ''[[:d:Q3312404|Q3312404]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113156657|Astronomical Observatory of Mount Deva]]''
| [[Испания]]
| [[Хихон|Gijón]]
|
|-
| ''[[:d:Q3966414|Astronomical Observatory of Padova]]''
| [[Италия]]
| [[Падова]]
| 1777
|-
| ''[[:d:Q52331441|Astronomical Observatory of Paraíba]]''
| [[Бразилия]]
| [[Параиба]]
|
|-
| ''[[:d:Q4071790|Astronomical Observatory of Saratov State University]]''
| [[Россия]]
| [[Сарытау]]
|
|-
| ''[[:d:Q116175|Astronomical Observatory of Trieste]]''
| [[Италия]]
| [[Триест]]
| 1753
|-
| ''[[:d:Q4111356|Astronomical Observatory of Vilnius University]]''
| [[Литва]]
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|
|-
| ''[[:d:Q90332578|Astronomical Observatory of the Infante D. Luís Geophysical Institute]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q10368164|Q10368164]]''
|
|-
| ''[[:d:Q130261978|Astronomical Observatory of the National University of Asuncion]]''
| [[Парагвай]]
| [[Асунсьон]]
|
|-
| ''[[:d:Q4811644|Astronomical Observatory of the University of the Punjab]]''
| [[Пакистан Ислам Җөмһүрияте|Пакьстан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q28852870|Astronomical Research Observatory, Charleston]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Чарлстон (Иллинойс)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115534470|Astronomical Research Westfield observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Вестфилд (Иллинойс)|Вестфилд]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521898|Astronomical Station Vidojevica]]''
| [[Сербия]]
| [[Бели Камен (Прокуплье)]]
|
|-
| ''[[:d:Q61971732|Astronomical Tower in Clementinum Prague]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q748211|Old Town]]''<br/>''[[:d:Q973974|Prague 1]]''
| 1722
|-
| ''[[:d:Q4071780|Astronomical and Geophysical Observatory in Golovec]]''
| [[Словения]]
| [[Любляна]]
|
|-
| ''[[:d:Q12287719|Astronomical observatory Gabrovo]]''
| [[Болгария]]
| ''[[:d:Q180131|Q180131]]''
| 1984
|-
| ''[[:d:Q1426548|Astronomical observatory Leipzig]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Лейпциг]]
|
|-
| ''[[:d:Q3886764|Astronomical observatory of Palermo]]''
| [[Италия]]
| [[Палермо]]
| 1790
|-
| ''[[:d:Q115523238|Astronomihagen observatory]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q1798136|Q1798136]]''
|
|-
| ''[[:d:Q751955|Astronomische Station „Tycho Brahe“]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Росток]]
|
|-
| ''[[:d:Q752059|Astronomisches Zentrum Schkeuditz]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Шкойдиц]]
|
|-
| ''[[:d:Q24993636|Astronomy Centre]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q1327770|Q1327770]]''
|
|-
| ''[[:d:Q127417763|Astronomy Club of Kosova]]''
| [[Косово Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q3625575|Prishtina Municipality]]''
| 2014
|-
| ''[[:d:Q751953|Astronomy Station "Samuel Heinrich Schwabe"]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дессау-Рослау]]
|
|-
| ''[[:d:Q3348395|Astronomy tower of the Sorbonne]]''
| [[Франция]]
| ''[[:d:Q238723|Парижның V бүлгесе]]''
| 1885
|-
| ''[[:d:Q115518948|Astrophoton observatory]]''
| [[Австрия]]
| ''[[:d:Q758963|Q758963]]''
|
|-
| ''[[:d:Q119518513|Astrophysical Multimessenger Observatory Network]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q21482490|Astrophysical Observatory of Javalambre]]''
| [[Испания]]
| [[Аркос-де-лас-Салинас]]
| 2013
|-
| ''[[:d:Q114373369|Astrophysical Observatory of the College of Staten Island]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]
|
|-
| ''[[:d:Q4811698|Astrophysical Virtual Observatory]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q115607504|Astroshot Observatory]]''
| [[Ирландия]]
| [[Дерри]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633440|Atacama Desert Observatory]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q187893|San Pedro de Atacama]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607570|Atlante observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Санта-Круз-де-Тенерифе]]
|
|-
| ''[[:d:Q113671390|Augerolles observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Ожроль]]
|
|-
| ''[[:d:Q4823603|Australia Telescope National Facility]]''
| [[Австралия]]
| [[Яңа Көньяк Велс]]
|
|-
| ''[[:d:Q2608932|Australian Astronomical Observatory]]''
| [[Австралия]]
| [[Яңа Көньяк Велс]]
| 1939
|-
| ''[[:d:Q11607380|Ayabe City Astronomical Museum]]''
| [[Япония]]
| [[Аябе]]
|
|-
| ''[[:d:Q114380161|Ayabe observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Аябе]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523242|BAS observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Скандиччи]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522359|BDI observatory]]''
| [[Австралия]]
| [[Бангор (Морбиан)|Бангор]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633401|BKH Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Фиррингтон-Вилледж (Төньяк Каролина)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633544|BOOTES-2 Observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q2206|Q2206]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632263|BOSZA Observatory]]''
| [[Маҗарстан]]
| ''[[:d:Q594019|Pécs District]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616838|BSA observatory]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q130270|Cuneo International Airport]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607658|BSCR Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Санта-Мария-а-Монте]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632661|BSH Byulsem Observatory]]''
| [[Көньяк Корея]]
| [[Pusan|Пусан]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616950|Bacau Observatory]]''
| [[Румыния]]
| ''[[:d:Q179779|Bacău County]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632284|Badalona Boreal observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Бадалона]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521893|Badalona observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Бадалона]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521892|Badalozhnyj observatory]]''
| [[Россия]]
| [[Красноярск крае]]
|
|-
| ''[[:d:Q527236|Badlands Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Квинн (Көньяк Дакота)|Квинн]]
|
|-
| ''[[:d:Q114643129|Bagdad observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Багдад (Аризона)|Багдад]]<br/>[[Багдад]]
|
|-
| ''[[:d:Q4842011|Bagnall Beach Observatory]]''
| [[Австралия]]
| [[Яңа Көньяк Велс]]
|
|-
| ''[[:d:Q116159781|Baja Astronomical Observatory]]''
| [[Маҗарстан]]
| [[Бая]]
|
|-
| ''[[:d:Q4849191|Baker Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Миссури (штат)|Миссури]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523284|Bakersfield observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Бейкерсфилд]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607524|Balbriggan Observatory]]''
| [[Ирландия]]
| ''[[:d:Q804704|Balbriggan]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4329954|Baldone Observatory]]''
| [[Латвия]]
| ''[[:d:Q12302779|Q12302779]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4851223|Ball State University Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Индиана]]
|
|-
| ''[[:d:Q115435753|Balzaretto Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Рим]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607657|Bamberg observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Бамберг]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521267|Banyoles observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Баньолес]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536705|Bar J Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q35729773|Q35729773]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114775103|Barao Geraldo observatory]]''
| [[Бразилия]]
| ''[[:d:Q4866112|Barão Geraldo]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4860399|Bareket observatory]]''
| [[Исраил]]
| ''[[:d:Q165867|Q165867]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115522347|Barfold observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q28931526|Glenhope]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616888|Barlad Observatory]]''
| [[Румыния]]
| [[Бырлад]]
|
|-
| ''[[:d:Q4861433|Barnard Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Оксфорд (Миссисипи)]]
| 1850s
|-
| ''[[:d:Q115536752|Barred Owl Observatory]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q61038816|Ottawa Kanata]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114436190|Barton observatory]]''
| [[Австралия]]
| [[Канберра]]
|
|-
| ''[[:d:Q1333523|Bassano Bresciano observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Бассано-Брешано]]
|
|-
| ''[[:d:Q113716556|Bastia observatory]]''
| [[Италия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115522298|Bastidan observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Ла-Бастид-де-Журдан]]
|
|-
| ''[[:d:Q4079245|Batabat Astrophysical Observatory]]''
| [[Азәрбайҗан]]
| [[Нахчыван Автономияле Республикасы]]<br/>''[[:d:Q920874|Zangezur Mountains]]''<br/>[[Урдабад]]<br/>''[[:d:Q388081|Q388081]]''
| 1967
|-
| ''[[:d:Q113728991|Baugy observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Божи (Уаза)|Божи]]
|
|-
| ''[[:d:Q812311|Bavarian Public Observatory Munich]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q533054|Berg am Laim]]''<br/>''[[:d:Q1523383|Giesing]]''
| 1946
|-
| ''[[:d:Q115537142|Baxter Garden Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q3921|Һараре]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115521879|Bayerwald observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q15122768|Neuhütte]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116161360|Bayerwald observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Шпигелау]]
|
|-
| ''[[:d:Q4874517|Bayfordbury Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q3410|Һартфордшир]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607597|Beaconsfield Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q142035|Beaconsfield]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632257|Beato Ermanno Observatory]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q28912995|Q28912995]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4880086|Beersel Hills Observatory]]''
| [[Бельгия]]
| ''[[:d:Q692168|Beersel]]''
|
|-
| ''[[:d:Q28857292|Begues Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Бегес]]
|
|-
| ''[[:d:Q4880928|Behlen Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Небраска]]
|
|-
| ''[[:d:Q439299|Beijing Ancient Observatory]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q11065250|Jianguomen Subdistrict]]''
| 1442
|-
| ''[[:d:Q19596034|Beijing Astronomical Observatory]]''
| [[Кытай]]
| [[Ханбалык|Пекин]]
| 1958
|-
| ''[[:d:Q115521266|Beilen observatory]]''
| [[Нидерланд]]
| [[Белен (Мюнстер)|Белен]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632302|Beimian Tianwentai observatory]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q577713|Q577713]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113673509|Beine-Nauroy Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Бен-Норуа]]
|
|-
| ''[[:d:Q115253804|Belesta observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Белеста (Арьеж)|Белеста]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521902|Bellavista observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Л’Акуила|Л'Акуила]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607642|Bellino observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Беллино]]
|
|-
| ''[[:d:Q3658227|Belogradchik Observatory]]''
| [[Болгария]]
| ''[[:d:Q407234|Белоградчик]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114453303|Bendestorf observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q31909785|Q31909785]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616846|Beppe Forti Astronomical Observatory]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q3904612|San Giovanni Evangelista]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115434611|Bergen-Enkheim Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Франкфурт]]
|
|-
| ''[[:d:Q4329953|Bergisch Gladbach Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Бергиш-Гладбах]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536721|Berkeley Heights observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q820857|Berkeley Heights]]''
|
|-
| ''[[:d:Q698950|Berlin Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Берлин]]
|
|-
| ''[[:d:Q114456098|Berlin-Babelsberg observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Берлин]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521887|Bernezzo observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Кунео]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522345|Berri observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q1785372|City of Monash]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115521289|Berta observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Сабадел]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616948|Berthelot Observatory]]''
| [[Румыния]]
| [[Дженерал-Бертело (коммуна)]]
|
|-
| ''[[:d:Q844282|Besançon Astronomical Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Безансон]]
|
|-
| ''[[:d:Q113833711|Besely Observatory]]''
| [[Мадагаскар]]
| ''[[:d:Q121816680|Q121816680]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536757|Beta Orionis observatory]]''
| [[Аргентина]]
| [[Росарио]]
|
|-
| ''[[:d:Q115537125|Betera observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q54939|Province of Valencia]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4899457|Beverly-Begg Observatory]]''
| [[Яңа Зеландия]]
| ''[[:d:Q32188005|Dunedin City]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632270|BiAnto Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Мелара (Потенца)]]
|
|-
| ''[[:d:Q114436133|Bibai observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Бибай]]
|
|-
| ''[[:d:Q858519|Big Bear Solar Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
|
|-
| ''[[:d:Q114437454|Big Cypress Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Форт-Лодердейл]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633330|Big Water observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Биг-Вотер (Юта)|Биг-Вотер]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521268|Bigmuskie observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Момберчелли]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607777|Bilbao Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Билбао]]
|
|-
| ''[[:d:Q114773891|Biosphere 2 Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Аризона]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632321|Birch Forest Observatory]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q121911|Huairou District]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632330|Birkdale observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q4916392|Q4916392]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4087274|Bisei Spaceguard Center]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q4917283|Bisei]]''<br/>[[Ибара]]
|
|-
| ''[[:d:Q4329955|Bishop Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Лондон]]<br/>''[[:d:Q179351|City of Westminster]]''
| 1836
|-
| ''[[:d:Q114452988|Bishopstoke observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q2482964|Q2482964]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115534482|Bixhoma observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Биксби (Оклахома)|Биксби]]
|
|-
| ''[[:d:Q134873621|Black Birch Astrometric Observatory]]''
| [[Яңа Зеландия]]
| ''[[:d:Q140083|Marlborough District]]''
| 1984
|-
| ''[[:d:Q114452603|Black Birch Station]]''
| [[Яңа Зеландия]]
| ''[[:d:Q140083|Marlborough District]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4921313|Black Moshannon Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Пенсилвания]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632343|Black Mountain Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Лос-Алтос-Гилс (Калифорния)|Лос-Алтос-Гилс]]
|
|-
| ''[[:d:Q115534458|BlackBird observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q85814767|Q85814767]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115239602|Blackberry Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Порт-Аллен (Луизиана)|Порт-Аллен]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607508|Blackrock Castle Observatory]]''
| [[Ирландия]]
| [[Корк]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521895|Blanes observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q12991|Blanes]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607515|Blanquita observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Ривас-Васьямадрид]]
|
|-
| ''[[:d:Q114638085|Blauvac observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Бловак]]
|
|-
| ''[[:d:Q19962703|Bleien Radio Observatory]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q64267|Q64267]]''
| 1979
|-
| ''[[:d:Q115523293|Blue Canyon observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q4928940|Q4928940]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4929429|Blue Mesa Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Мексико]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632328|Blue Mountains Observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q3237124|Leura]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114437026|Boambee observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q4931248|Boambee]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114737327|Boca Raton Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Бока-Ратон]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518623|Bocholt observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Бохольт]]
|
|-
| ''[[:d:Q20947988|Bohyunsan Optical Astronomy Observatory]]''
| [[Көньяк Корея]]
| ''[[:d:Q12625594|Q12625594]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12021061|Boleslav Tecla Observatory in Moravská Třebová]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q1000078|Моравска-Тршебова]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4090803|Bolivian National Observatory at Tarija]]''
| [[Боливия]]
| [[Тариха]]
| 1984-04-14
|-
| ''[[:d:Q115521271|Bollwiller observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Больвиллер]]
|
|-
| ''[[:d:Q3886755|Bologna Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Болонья]]
|
|-
| ''[[:d:Q114662593|Boltwood Observatory]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q4442642|Q4442642]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115482567|Bolzaneto observatory]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q261570|Q261570]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607520|Bootes Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Боэсильо]]
|
|-
| ''[[:d:Q2718147|Bordeaux Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Флуарак (Жиронда)|Флуарак]]
| 1878
|-
| ''[[:d:Q115518635|Borken observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Боркен]]
|
|-
| ''[[:d:Q113661918|Bornheim observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Борнһайм]]
|
|-
| ''[[:d:Q11795174|Borowiec Astrogeodynamic Observatory]]''
| [[Польша]]
| [[Борувець (Познанский повяты)]]
|
|-
| ''[[:d:Q25466770|Bosianu Astronomical Observatory]]''
| [[Румыния]]
| [[Бухарест|Бүкрәш]]
|
|-
| ''[[:d:Q126583|Bosscha Observatory]]''
| [[Индонезия]]
| ''[[:d:Q10388|West Bandung]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4948334|Boswell Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Небраска]]
|
|-
| ''[[:d:Q2346031|Bothkamp Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Шлезвиг-Һольштейн]]
|
|-
| ''[[:d:Q115533886|Boulder Knolls observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Гидден-Медоус (Калифорния)|Гидден-Медоус]]
|
|-
| ''[[:d:Q4951334|Bowman Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Коннектикут]]
|
|-
| ''[[:d:Q895961|Boyden Observatory]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q160284|Free State]]''
| 1889
|-
| ''[[:d:Q114662564|Boyeros Observatory]]''
| [[Куба]]
| [[Һавана]]
|
|-
| ''[[:d:Q131160150|Brackett Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Клермонт (Калифорния)|Клермонт]]
| 1908
|-
| ''[[:d:Q115241342|Bradbury observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Стоктон-он-Тис]]
|
|-
| ''[[:d:Q4954996|Bradley Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Джорджия]]
|
|-
| ''[[:d:Q4955125|Bradstreet Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Пенсилвания]]
|
|-
| ''[[:d:Q4955345|Braeside Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Флегстафф]]
|
|-
| ''[[:d:Q113673138|Bray-et-Lû observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Бре-э-Лю]]
|
|-
| ''[[:d:Q6621362|Brazil National Observatory]]''
| [[Бразилия]]
| [[Рио-де-Жанейро]]<br/>''[[:d:Q4008878|Vasco da Gama]]''
| 1827-04-14
|-
| ''[[:d:Q115616958|Bredenkamp Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Бремен җире]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523236|Breitenweg observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Бергиш-Гладбах]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518930|Brelingen observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Ведемарк]]
|
|-
| ''[[:d:Q114237298|Bremen observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Bremen|Бремен]]
|
|-
| ''[[:d:Q1580885|Brera Astronomical Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Милан]]
| 1764
|-
| ''[[:d:Q115616850|Brescia observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Брешия]]
|
|-
| ''[[:d:Q114456189|Breslau observatory]]''
| [[Польша]]
| [[Вроцлав|Вротслав]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523245|Brignoles observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Бриньоль]]
|
|-
| ''[[:d:Q30293532|Brixiis Astronomical Observatory]]''
| [[Бельгия]]
| ''[[:d:Q916980|Kruibeke]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12021065|Brno Observatory and Planetarium]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q2925830|Brno-střed]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115522335|Brooklyn Park observatory]]''
| [[Австралия]]
| [[Бруклин-Парк (Мэриленд)]]
|
|-
| ''[[:d:Q4974973|Brooks Astronomical Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мичиган (штат)|Мичиган]]
|
|-
| ''[[:d:Q4975038|Brooks Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Оһайо (штат)|Оһайо]]
|
|-
| ''[[:d:Q315632|Brorfelde Observatory]]''
| [[Дания]]
| ''[[:d:Q503159|Holbæk Municipality]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607580|Brownstown Observatory]]''
| [[Ирландия]]
| ''[[:d:Q183544|Q183544]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113728445|Bruno Zugna Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Триест]]
|
|-
| ''[[:d:Q10340075|Brusque observatory]]''
| [[Бразилия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115607577|Brynllefrith Observatory]]''
| [[Уэльс|Велс]]
| ''[[:d:Q1024900|Q1024900]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4100464|Bucharest Astronomical Observatory]]''
| [[Румыния]]
| [[Бухарест|Бүкрәш]]
|
|-
| ''[[:d:Q4983431|Bucknell Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Пенсилвания]]
|
|-
| ''[[:d:Q17512585|Buehler Planetarium and Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Дейви]]
| 1965
|-
| ''[[:d:Q115523272|Buenaventura Suarez observatory]]''
| [[Аргентина]]
| ''[[:d:Q4811974|La Punta]]''
|
|-
| ''[[:d:Q40153566|Building 20]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q3114194|Q3114194]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114456309|Burgsolms Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Вецлар]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607605|Burjassot Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Бурхасот]]
|
|-
| ''[[:d:Q114773870|Burke-Gaffney Observatory]]''
| [[Канада]]
| [[Һәлифәкс]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536738|Burleith Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]]
|
|-
| ''[[:d:Q114366423|Burlington observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Джерси]]
|
|-
| ''[[:d:Q114366636|Burlington remote site Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Джерси]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632344|Burnt Tree Hill Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q4968747|Q4968747]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114456623|Burwash observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q5001038|Burwash]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607518|Busot observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Аликанте]]
|
|-
| ''[[:d:Q65143690|Buthiers Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Бютье (Сена һәм Марна)|Бютье]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523280|Byrne observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q280475|Q280475]]''
|
|-
| ''[[:d:Q56389791|Bükki Star]]''
| [[Маҗарстан]]
| ''[[:d:Q659732|Répáshuta]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5006411|C. E. K. Mees Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]
| 1965-05-08
|-
| ''[[:d:Q115536736|CAO]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q187893|San Pedro de Atacama]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633439|CAO]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q187893|San Pedro de Atacama]]''
| 2013
|-
| ''[[:d:Q113728948|CAST Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Тальмассонс]]
|
|-
| ''[[:d:Q114437484|CBA Concord observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Тусон]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536715|CBA-East Observatory, Laurel]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Норт-Лорел (Мэриленд)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633402|CBA-MM Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q55092044|Q55092044]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536710|CBA-NOVAC Observatory,]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Фронт-Роял (Виргиния)|Фронт-Роял]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523260|CCAT Trieste observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Триест]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521856|CEAM observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q11910500|Q11910500]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115537145|CEAMIG-REA Observatory]]''
| [[Бразилия]]
| [[Белу-Оризонти]]
|
|-
| ''[[:d:Q1031946|Canada–France–Hawaii Telescope]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Гавай (округ, Гавай)]]
| 1979
|-
| ''[[:d:Q115633420|CHILESCOPE Observatory]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q56128|Río Hurtado]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633453|CMF astronomical observatory]]''
| [[Бразилия]]
| [[Парана (штат)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616942|CNVL Observatory]]''
| [[Румыния]]
| [[Бая-Маре]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632285|CPF Observatory]]''
| [[Франция]]
| ''[[:d:Q764564|Q764564]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116162685|CS3-DanHenge Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q6484434|Landers]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116162688|CS3-Palmer Divide Station]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q6484434|Landers]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116162687|CS3-Trojan Station]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q6484434|Landers]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632346|CWU Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Элленсбург (Вашингтон)|Элленсбург]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632345|CWU-Lind Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Элленсбург (Вашингтон)|Элленсбург]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518217|Ca del Monte observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Павия]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633535|Cademuir Observatory]]''
| [[Ирландия]]
| [[Дублин]]
|
|-
| ''[[:d:Q15206735|Cagliari Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Кальяри]]
| 1899
|-
| ''[[:d:Q115521262|Caimari observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q11910500|Q11910500]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115521894|Cala d'Hort observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q1366394|Q1366394]]''
|
|-
| ''[[:d:Q14875583|Calais Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Кале (Мэн)|Кале]]
|
|-
| ''[[:d:Q1026264|Calar Alto Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Хергаль]]<br/>[[Бакарес]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633542|Calar Alto TNO Survey]]''
| [[Испания]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115523266|Calar Alto-CASADO observatory]]''
| [[Испания]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115633546|Calar Alto-Schmidt observatory]]''
| [[Испания]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q116161298|Calarreona observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Мурсия]]
|
|-
| ''[[:d:Q114642211|Calgary observatory]]''
| [[Канада]]
| [[Кәлгари|Кәлгери]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632628|Caloundra West observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q5023895|Q5023895]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536694|Calvin College Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Грәнд-Рәпидс]]
|
|-
| ''[[:d:Q115534441|Calvin M. Hooper Memorial observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Гайд-Парк (Юта)|Гайд-Парк]]
|
|-
| ''[[:d:Q18205781|Calvin-Rehoboth Robotic Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q700050|Q700050]]''
| 2004
|-
| ''[[:d:Q114641955|Camarillo observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
|
|-
| ''[[:d:Q3348363|Camille Flammarion Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Жувизи-сюр-Орж]]
|
|-
| ''[[:d:Q115483874|Camorino observatory]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q69802|Q69802]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3886757|Campo Catino Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Гуарчино]]
|
|-
| ''[[:d:Q56648694|Campo Imperatore Astronomical Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Л’Акуила|Л'Акуила]]
| 1965
|-
| ''[[:d:Q115633455|Campo dos Amarais observatory]]''
| [[Бразилия]]
| ''[[:d:Q22067942|Lagoa Azul]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115267967|Campocatino observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Коллепардо]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521261|Campomaggiore observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Кампо Маҗоре (Рьети)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521909|Can Roig observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Льягостера]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633496|Cancelada observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Эстепона]]
|
|-
| ''[[:d:Q3348359|Canopus Hill Observatory]]''
| [[Австралия]]
| [[Тасмания]]
|
|-
| ''[[:d:Q373174|Cantonal observatory of Neuchâtel]]''
| [[Швейцария]]
| [[Нөшател]]
| 1858-05-18
|-
| ''[[:d:Q115633356|Canvas View New Mexico Skies observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мейгилл (Нью-Мексико)|Мейгилл]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518215|Capannoli observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Капанноли]]
|
|-
| ''[[:d:Q5035368|Capilla Peak Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Мексико]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523227|Capricornus observatory]]''
| [[Маҗарстан]]
| ''[[:d:Q876203|Q876203]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607528|Caraquiz Observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q24021967|Caraquiz]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536727|Carbuncle Hill Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Ковентри (Род-Айленд)|Ковентри]]
|
|-
| ''[[:d:Q115218164|Carbuncle Hill observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Грин (Род-Айленд)|Грин]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633539|Carda observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q29191|Villaviciosa]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633509|Cardiff observatory]]''
| [[Уэльс|Велс]]
| [[Кардифф]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633459|Carina Observatory]]''
| [[Бразилия]]
| ''[[:d:Q652528|Q652528]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114437330|Carla Jane Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Шарлот]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518220|Carmelita observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Тиана (Каталония)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115537140|Carpe-Noctem observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Навасеррада]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607660|Carpione Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Сан-Кашиано-ин-Валь-ди-Пеза]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523289|Carroll observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Санта-Барбара (округ, Калифорния)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632279|Cartagena astronomical observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q5747785|Q5747785]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5047202|Carter Observatory]]''
| [[Яңа Зеландия]]
| ''[[:d:Q856010|Веллиңтон]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115518629|Casal Lumbroso observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Рим]]
|
|-
| ''[[:d:Q113716995|Casalecchio di Reno Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Болонья]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518936|Casasco observatory]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q87|Искәндәрия]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116161142|Cascade Mountain observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q31555693|Q31555693]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115521908|Casellina observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Скандиччи]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523259|Casselman observatory]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q681272|Q681272]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115537143|Castellon observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Кастельон-де-ла-Плана]]
|
|-
| ''[[:d:Q113673950|Castelmartini observatory]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q42107596|Castelmartini]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632281|Castle Fields Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q1235307|Calne]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115522346|Castlemaine observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q260317|Castlemaine]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115523247|Castrofilippo observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Кастрофилиппо]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522300|Cat's Eye observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Манчиано]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536773|Catalina 40" Telescope]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Пима (округ, Аризона)]]
|
|-
| ''[[:d:Q1050214|Catalina Station]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Пима (округ, Аризона)]]
|
|-
| ''[[:d:Q1795684|Catania Astrophysical Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Катания]]
|
|-
| ''[[:d:Q114373641|Catholic University Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]]
|
|-
| ''[[:d:Q3886766|Cavriana observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Кавриана]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536686|Cedar Drive Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q5876520|Hofa Park]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116162683|Cedar Glen Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Лейк-Ерроугед (Калифорния)|Лейк-Ерроугед]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536722|Cedar Knolls observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q3016895|Q3016895]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607661|Celado, observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Кастелло-Тезино]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607584|Celbridge Observatory]]''
| [[Ирландия]]
| ''[[:d:Q41807260|Q41807260]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5057905|Celestial Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Арканзас]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616833|Celico observatory]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q52799435|Celico - Centro]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114437302|Centennial Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Твин-Фоллс (Айдахо)|Твин-Фоллс]]
|
|-
| ''[[:d:Q109017988|Centre d'astronomie de La Couyère]]''
| [[Франция]]
| [[Ла-Куиер]]
|
|-
| ''[[:d:Q918877|Centre de recherches en géodynamique et astrométrie]]''
| [[Франция]]
| [[Коссоль]]
|
|-
| ''[[:d:Q108000731|Centro Astronómico, Tiedra]]''
| [[Испания]]
| [[Тьедра]]
| 2013
|-
| ''[[:d:Q115607648|Cereseto Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Черезето]]
|
|-
| ''[[:d:Q113673972|Cerrina Tololo Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Муризенго]]
|
|-
| ''[[:d:Q20014917|Cerro El Roble Observatory]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q1055833|Cerro El Roble]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5064847|Cerro Murphy Observatory]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q2118|Antofagasta Region]]''
|
|-
| ''[[:d:Q48839810|Cerro Pachón Observatory]]''
| [[Чили]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1056113|Cerro Tololo Inter-American Observatory]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q2121|Q2121]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633427|Cerro Tololo-DECam]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q7191572|Piedrasblancas]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633428|Cerro Tololo-LCO A]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q7191572|Piedrasblancas]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633432|Cerro Tololo-LCO Aqawan A #1]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q7191572|Piedrasblancas]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633423|Cerro Tololo-LCO Aqawan B #1]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q7191572|Piedrasblancas]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633429|Cerro Tololo-LCO B]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q7191572|Piedrasblancas]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633430|Cerro Tololo-LCO C]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q7191572|Piedrasblancas]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607501|Cerro del Viento observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Бадахос]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633556|Cesaraugusto observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Сарагоса]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607892|Cesena Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Казанова (Форли-Чезена)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518598|Cesson observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Сессон]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633348|Cewanee Observatory at DSNM]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Мексико]]
|
|-
| ''[[:d:Q115406988|Chalandray-Canotiers observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Шаландре]]
|
|-
| ''[[:d:Q5069616|Chamberlin Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Денвер]]
|
|-
| ''[[:d:Q39792636|Changchun Observatory]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q92161|Changchun]]''
| 1957
|-
| ''[[:d:Q1062357|Chankillo]]''
| [[Перу]]
| ''[[:d:Q205089|Áncash Department]]''<br/>''[[:d:Q747503|Casma Province]]''
| -300
|-
| ''[[:d:Q115435208|Chante-Perdrix observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Банон (коммуна)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115534483|Chapel Hill observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Техас (штат)|Техас]]
|
|-
| ''[[:d:Q114453046|Cheam observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q2240615|Q2240615]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633522|Chelford Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q18521|Q18521]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115521871|Chelles observatory]]''
| [[Франция]]
| ''[[:d:Q119760|canton of Chelles]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3565801|Chelmos Observatory]]''
| [[Греция]]
| ''[[:d:Q16005641|Kalavryta Municipality]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115251311|Chelmsford observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Челмсфорд]]
|
|-
| ''[[:d:Q1070229|Cherenkov Telescope Array Observatory]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q115616960|Cherkizovo Observatory]]''
| [[Россия]]
| ''[[:d:Q4513185|Q4513185]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633382|Cherokeeridge Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Форт-Медисон (Айова)|Форт-Медисон]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607500|Cherryvalley Observatory]]''
| [[Ирландия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115632295|Chervishevo observatory]]''
| [[Россия]]
| ''[[:d:Q28522990|Chervishevo]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633545|Chicharronian 3C Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Трес-Кантос]]
|
|-
| ''[[:d:Q4458228|Chichibu Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Сайтама (префектура)]]<br/>[[Титибу (шәһәр)|Титибу]]
|
|-
| ''[[:d:Q5096413|Chico Community Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
|
|-
| ''[[:d:Q5097620|Chilbolton Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q2169611|Chilbolton]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632653|Chinese Culture University observatory]]''
| [[Кытай Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q254626|Shilin District]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114642397|Chinle observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Апачи (округ, Аризона)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521272|Chinon observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Шинон]]
|
|-
| ''[[:d:Q114456566|Chions observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Кьонс]]
|
|-
| ''[[:d:Q114374650|Chiro Observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q8052559|Q8052559]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114420105|Chirorin observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1204497|Q1204497]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115433685|Chiusa di Pesio observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Кьюза-ди-Пезио]]
|
|-
| ''[[:d:Q12583238|Chomsongdae]]''
| [[Корея Халык Демократик Җөмһүрияте|Корея Халык Демократик Республикасы]]
| [[Кесоң]]
|
|-
| ''[[:d:Q114456233|Chorzow observatory]]''
| [[Польша]]
| [[Хожув]]
|
|-
| ''[[:d:Q114456051|Christiania observatory]]''
| [[Норвегия]]
| [[Осло]]
|
|-
| ''[[:d:Q4329961|Chuguevskaya Station Observatory]]''
| [[Украина]]
| ''[[:d:Q103860660|Q103860660]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536702|Chula Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q20585364|Chula]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115251215|Church Stretton observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q867120|Q867120]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3972165|Cima Ekar Observing Station]]''
| [[Италия]]
| [[Азияго]]
|
|-
| ''[[:d:Q3348364|Cincinnati Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Синсинәти]]
|
|-
| ''[[:d:Q1632035|City Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q2379199|City of Edinburgh]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115521288|City observatory]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q1013909|Слани]]''
|
|-
| ''[[:d:Q136108444|Ckoirama Observatory]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q23660303|Antofagasta]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115523235|Clavier observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Лора-дель-Рио]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536728|Clay Center Observatory, Brookline]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Бруклайн (Массачусетс)|Бруклайн]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633422|Clay Telescope observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Кембриҗ (АКШ)|Кембриҗ]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521280|Clayhole observatory]]''
| [[Финляндия]]
| ''[[:d:Q1702583|Jokela]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114639363|Climenhaga Observatory]]''
| [[Канада]]
| [[Виктория (Британия Колумбиясе)|Виктория (Британ Колумбиясе)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536772|Clinton observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мэриленд|Мериленд]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633559|Clixby Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q587765|Cleethorpes]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1102634|Cloudcroft Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Мексико]]
|
|-
| ''[[:d:Q2377087|Coats Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q211091|Renfrewshire]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115218073|Cobram observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q2981173|Cobram]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114452463|Cockfield observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q2571768|Cockfield]]''
|
|-
| ''[[:d:Q30293533|Coddenham Astronomical Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Ипсвич]]
|
|-
| ''[[:d:Q84529395|Code Astronomical Observatory - Santa Fe Space Observations Center]]''
| [[Аргентина]]
| [[Санта-Фе (Аргентина)|Санта-Фе]]
|
|-
| ''[[:d:Q66942492|Coimbra University observatory]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q17460807|Santa Clara e Castelo Viegas]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3348366|Cointe Observatory]]''
| [[Бельгия]]
| ''[[:d:Q2981920|Cointe]]''
| 1881
|-
| ''[[:d:Q114453145|Colchester observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Колчестер]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536756|Colegio Cristo Rey astronomical observatory]]''
| [[Аргентина]]
| [[Росарио]]
|
|-
| ''[[:d:Q5147392|Collins Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]
|
|-
| ''[[:d:Q113674389|Collonges observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Коллонж]]
|
|-
| ''[[:d:Q4329972|Colombo University Observatory]]''
| [[Шри-Ланка]]
| ''[[:d:Q35381|Colombo]]''
|
|-
| ''[[:d:Q24970270|Colonial Observatory]]''
| [[Яңа Зеландия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115518631|Comeglians observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Удине]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633409|Comet Hunter Observatory 2]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Пенсилвания]]
|
|-
| ''[[:d:Q116162882|Command Module Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Темпи]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521290|Como observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Комо]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616952|Compustar Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Сен-Жак-сюр-Дарнеталь]]
|
|-
| ''[[:d:Q115251462|Conder Brow observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q578024|Carnforth]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536734|Conlin Hill Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Оксфорд (Массачусетс)|Оксфорд]]
|
|-
| ''[[:d:Q5162822|Consell Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Консель]]
|
|-
| ''[[:d:Q3348357|Constantinople Observatory of Taqi ad-Din]]''
| [[Госман империясе]]
| ''[[:d:Q16869|Истанбул]]''
| 1577<br/>1575
|-
| ''[[:d:Q115607636|Contern Observatory]]''
| [[Люксембург]]
| ''[[:d:Q596040|Contern]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116161135|Conway observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Конвей (Арканзас)|Конвей]]
|
|-
| ''[[:d:Q131318353|Copernic Observatory]]''
| [[Бельгия]]
| ''[[:d:Q1125|Province of Namur]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633487|Coralito observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Сан-Кристобаль-де-ла-Лагуна]]
|
|-
| ''[[:d:Q115253950|Corbera observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Корбера]]
|
|-
| ''[[:d:Q115267304|Corcaroli Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Мало]]
|
|-
| ''[[:d:Q5169946|Cordell–Lorenz Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Теннесси]]
|
|-
| ''[[:d:Q117814942|Corfu Observatory]]''
| [[Греция]]
| ''[[:d:Q205832|Q205832]]''
| 1924
|-
| ''[[:d:Q115633528|Corgas observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q1243001|fine]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115482851|Cormons observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Кормонс]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518625|Corner observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дурмерсхайм]]
|
|-
| ''[[:d:Q114643648|Corpus Christi observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Корпус-Кристи]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633506|Cosmos Observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q19370|Anhingidae]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116162684|Cosmos Research Center]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
|
|-
| ''[[:d:Q115429705|Cosmosoz Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Тассен-ла-Деми-Люн]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633500|Costa Teguise observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Тегисе]]
|
|-
| ''[[:d:Q12396256|Cotobade Astronomical Observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q14915641|Carballedo, Cerdedo-Cotobade]]''
| 2011
|-
| ''[[:d:Q114643537|Cottonwood Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Оклахома (штат)|Оклахома]]
|
|-
| ''[[:d:Q114452149|Courroux observatory]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q70095|Courroux]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115429830|Couvaloup de St-Cergue observatory]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q69335|Saint-Cergue]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114456331|Cracow-Fort Skala observatory]]''
| [[Польша]]
| [[Краков]]
|
|-
| ''[[:d:Q114374710|Craigie observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q5181683|Craigie]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5182040|Crane Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Канзас]]
|
|-
| ''[[:d:Q18349186|Crawford Observatory]]''
| [[Ирландия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115633396|Crawfordville Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Шарон (Джорджия)]]
|
|-
| ''[[:d:Q114662538|Crescent Moon Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Коламбус]]<br/>[[Христофор Колумб]]
|
|-
| ''[[:d:Q115267239|Crespadoro observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Креспадоро]]
|
|-
| ''[[:d:Q4242911|Crimean Laboratory of Sternberg Astronomical Institute]]''
| [[Украина]]
| ''[[:d:Q903849|Q903849]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114638265|Crolles observatory]]''
| [[Франция]]
| ''[[:d:Q579807|Q579807]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632266|Crow Observatory]]''
| [[Португалия]]
| [[Сет (коммуна)|Сет]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536763|Cruz del Sur observatory]]''
| [[Аргентина]]
| [[Сан-Хусто]]
|
|-
| ''[[:d:Q5194545|Cupillari Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Пенсилвания]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633551|Curdridge observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q8988|Q8988]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632326|Cuteip Remote Observatory]]''
| [[Кытай Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q133865|Changhua County]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115521265|Cyclops observatory]]''
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q641268|Q641268]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115537131|Cygnus Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q2236857|Q2236857]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3348419|Cégep de Trois-Rivières Observatory]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q2955899|Champlain]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2991466|Côte d'Azur Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Ницца]]
|
|-
| ''[[:d:Q41803965|DSS 14]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
|
|-
| ''[[:d:Q22973524|Daejeon Observatory]]''
| [[Көньяк Корея]]
| ''[[:d:Q12604359|Sinseong-dong]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116182286|Daito Cosmic Park Hoshi no Kuni]]''
| [[Япония]]
| [[Нара (префектура)]]<br/>[[Годзё]]
|
|-
| ''[[:d:Q119518405|Dan Zowada Memorial Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115607629|Danastro Observatory]]''
| [[Бельгия]]
| ''[[:d:Q720275|Q720275]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5218711|Daniel Scholl Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115633418|Danish Telescope observatory]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q145284|Ipomoea arborescens]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115380024|Danzig observatory]]''
| [[Польша]]
| [[Гданьск]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536725|Dark Rosanne observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Миддлфилд (Коннектикут)|Миддлфилд]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633344|Dark Sky New Mexico observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Мексико]]
|
|-
| ''[[:d:Q5223418|Dark Sky Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Төньяк Каролина]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633399|Dark Sky Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Төньяк Каролина]]
|
|-
| ''[[:d:Q114437509|Daventry Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q23115|Q23115]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5232461|David Cole Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Массачусетс]]
|
|-
| ''[[:d:Q531487|David Dunlap Observatory]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q52998|Richmond Hill]]''
| 1935
|-
| ''[[:d:Q52151834|Dax Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Дакс]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536695|DeKalb Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Оберн (Индиана)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633529|DeSS Deimos Sky Survey observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q5822124|Q5822124]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4553007|Dearborn Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Эванстон (Иллинойс)|Эванстон]]
| 1889
|-
| ''[[:d:Q115518928|Deep Sky observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Бад-Бентхайм]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633358|Deep Sky Observatory Collaborative]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Форт-Девис (Техас)|Форт-Девис]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633352|Deep Sky West Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Янг-Плейс (Нью-Мексико)|Янг-Плейс]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633395|Deerlick Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Шарон (Джорджия)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632657|Deokheung Optical Astronomy Observatory]]''
| [[Көньяк Корея]]
| ''[[:d:Q50211|Q50211]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114638036|Dertingen observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q14900830|Q14900830]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1200573|Desert Beaver Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Илой (Аризона)|Илой]]<br/>[[Аризона]]
|
|-
| ''[[:d:Q3468663|Desert Eagle Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Бенсон (Аризона)|Бенсон]]
|
|-
| ''[[:d:Q114437310|Desert Moon Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Лас-Крусес]]
|
|-
| ''[[:d:Q115533889|Desert Wanderer observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Империал (округ, Калифорния)]]
|
|-
| ''[[:d:Q114638398|Detmold observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Детмольд]]
|
|-
| ''[[:d:Q4159412|Detroit Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Әнн-Арбор]]
| 1854
|-
| ''[[:d:Q115616851|Dettelbach Vineyard Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Деттельбах]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523250|Dettenhausen observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Деттенхаузен]]
|
|-
| ''[[:d:Q15213780|Devasthal Observatory]]''
| [[Һиндстан]]
| ''[[:d:Q1797306|Q1797306]]''
|
|-
| ''[[:d:Q25429808|Diadema Municipal Astronomical Observatory]]''
| [[Бразилия]]
| [[Сан-Паулу (штат)]]
| 1992
|-
| ''[[:d:Q115607553|DiezALaOnce observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q54925|Guadalajara Province]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616854|Digital Stargate observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Манчиано]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523287|Dilbert observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Форест-Гроув (Орегон)|Форест-Гроув]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607533|Dingle Observatory]]''
| [[Уэльс|Велс]]
| [[Монтгомери (Алабама)|Монтгомери]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633462|Discovery Observatory]]''
| [[Бразилия]]
| [[Карвару|Каруару]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633363|Divine Creation Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Форт-Девис (Техас)|Форт-Девис]]
|
|-
| ''[[:d:Q115534476|Doc Greiner Research observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Эвансвил]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633456|Dogsheaven Observatory]]''
| [[Бразилия]]
| ''[[:d:Q3880035|Núcleo Bandeirante]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115521890|Dolomites observatory]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q16289|Q16289]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1238099|Dominion Astrophysical Observatory]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q179553|Saanich]]''
|
|-
| ''[[:d:Q266818|Dominion Observatory]]''
| [[Канада]]
| [[Ottawa|Оттава]]
|
|-
| ''[[:d:Q1238107|Dominion Radio Astrophysical Observatory]]''
| [[Канада]]
| [[Британия Колумбиясе]]
| 1960
|-
| ''[[:d:Q16645817|Don Astronomical Observatory]]''
| [[Россия]]
| [[Ростов-на-Дону]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523230|Dordrecht observatory]]''
| [[Нидерланд]]
| [[Дордрехт]]
|
|-
| ''[[:d:Q114659389|Doyan Rose Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Индианаполис]]
|
|-
| ''[[:d:Q1253801|Dr.-Remeis-Sternwarte]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Бамберг]]
|
|-
| ''[[:d:Q100909152|Drake Municipal Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Айова]]
|
|-
| ''[[:d:Q114659341|Drake University observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Де-Мойн]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616901|DreamSky Observatory]]''
| [[Украина]]
| ''[[:d:Q4498800|Q4498800]]''
|
|-
| ''[[:d:Q831364|Drebach Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дребах]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616895|Drebach-South Observatory]]''
| [[Намибия]]
| ''[[:d:Q834508|Q834508]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616868|Dridri Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Досо (Бреша)]]
|
|-
| ''[[:d:Q113950890|Driesen observatory]]''
| [[Польша]]
| ''[[:d:Q836961|Q836961]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114737285|Drum Hill Station]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Челмсфорд (Массачусетс)|Челмсфорд]]
|
|-
| ''[[:d:Q1263758|Dudley Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Скенектади]]
|
|-
| ''[[:d:Q105443170|Dun Echt Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q774624|Q774624]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633530|Dunboyne Castle Observatory]]''
| [[Ирландия]]
| ''[[:d:Q382006|Q382006]]''
|
|-
| ''[[:d:Q586354|Dunsink Observatory]]''
| [[Ирландия]]
| [[Дублин]]
|
|-
| ''[[:d:Q5316584|Durham University Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q52555818|City of Durham]]''
| 1840
|-
| ''[[:d:Q115250633|Durtal observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Дюрталь]]
|
|-
| ''[[:d:Q4329963|Dushak-Erekdag Observatory]]''
| [[Төрекмәнстан]]
| [[Ахал вилаяте]]
|
|-
| ''[[:d:Q4201412|Dushanbe Observatory]]''
| [[Таҗикстан]]
| [[Дүшәнбе]]
|
|-
| ''[[:d:Q5318565|Dyer Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Брентвуд (Теннесси)]]
| 1953
|-
| ''[[:d:Q552312|Düsseldorf-Bilk Observatory]]''
| ''[[:d:Q1206012|Алман рейхы]]''
| [[Дүсселдорф]]<br/>''[[:d:Q861878|Bilk]]''
| 1843
|-
| ''[[:d:Q115536750|ECCCO Observatory]]''
| [[Аргентина]]
| ''[[:d:Q106576115|RUINAS DE LA ESTANCIA]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115523237|EG observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Липпштадт]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616839|EHB01 Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Визентталь]]
|
|-
| ''[[:d:Q114075073|EISCAT Tromso UHF]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q26087|Q26087]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633521|ESA Cebreros TBT Observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q3313791|Q3313791]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115522350|Earl Hill observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q7842589|Trinity Beach]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114453022|Earls Barton observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q2657567|Q2657567]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616861|East Rome Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Рим]]
|
|-
| ''[[:d:Q6032929|Eastern Anatolia Observatory]]''
| [[Төркия]]
| [[Паландөкен]]
|
|-
| ''[[:d:Q115534469|Eastern Illinois University observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Чарлстон (Иллинойс)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115251553|Eastfield observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q19651|Йовил Таун]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607610|Eastwood Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q541590|Leigh-on-Sea]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607647|Ebersheim Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Майнц]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607639|Eckdorf observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Брюль (Рейнланд)|Брүл]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632298|Eden Astronomical Observatory]]''
| [[Пакистан Ислам Җөмһүрияте|Пакьстан]]
| [[Lahor|Лаһор]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607613|Eden Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q113370440|Q113370440]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115534455|Edmund Kline observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Диер-Трейл (Колорадо)|Диер-Трейл]]
|
|-
| ''[[:d:Q114437464|Edwards Raven Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
|-
| ''[[:d:Q138855994|Efdoxos Observatory]]''
| [[Греция]]
| ''[[:d:Q1737776|Kefalonia Municipality]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5018501|Ege University Observatory]]''
| [[Төркия]]
| [[Буджа]]
| 1965
|-
| ''[[:d:Q4329998|Ehrensberg Observatory Traunstein]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Траунштайн]]
|
|-
| ''[[:d:Q321789|Einstein Tower]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q2106526|Potsdam-Süd]]''
| 1920s
|-
| ''[[:d:Q115607514|El Berrueco observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Madrid|Мадрид]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607537|El Boalo Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Эль-Боало]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536769|El Catalejo observatory]]''
| [[Аргентина]]
| [[Санта-Роса (Ла-Пампа)|Санта-Роса]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521876|El Cielo de Consell observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Балеар утраулары (автономияле төбәк)|Балеар утраулары]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536746|El Condor Observatory]]''
| [[Аргентина]]
| [[Куртубә]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518627|El Far observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Эль-Фар-д’Эмпорда]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536743|El Gato Gris observatory]]''
| [[Аргентина]]
| ''[[:d:Q106587841|Q106587841]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607544|El Guijo Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Кольядо-Вильяльба]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607534|El Maestrat Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Адзанета]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633501|El Manzanillo Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Малага]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521883|El Teatrillo de Lyra observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Ажер]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518941|El Vendrell observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Вендрель]]
|
|-
| ''[[:d:Q115537124|Elche observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q2909951|Q2909951]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114456600|Eldagsen observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Шпринге]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523261|Elena Remote observatory]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q187893|San Pedro de Atacama]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115523265|Elephant Head observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Ист-Сагуарита]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633340|Elgin obsevatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Елджин (Аризона)|Елджин]]
|
|-
| ''[[:d:Q3201|Elginfield Observatory]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q4116626|Middlesex Centre]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607895|Elianto observatory]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q16271|Province of Salerno]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115521878|Ellinogermaniki Agogi observatory]]''
| [[Греция]]
| ''[[:d:Q352771|Q352771]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607885|Elsterland Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Шёневальде]]
|
|-
| ''[[:d:Q25247900|Embry-Riddle Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4330004|Emerald Lane Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Декейтер (Алабама)]]<br/>[[Алабама]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632290|Emirates Observatory]]''
| [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]]
| [[Әбу-Даби|Әбү-Дәби шәһәре]]
|
|-
| ''[[:d:Q115206787|Emmy Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Полц (Нью-Йорк)|Нью-Полц]]
|
|-
| ''[[:d:Q138819087|Enid High School Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Энид (Оклахома)|Энид]]
| 1963
|-
| ''[[:d:Q114069102|Entoto Observatory and Research Center]]''
| [[Хәбәшстан|Эфиопия]]
| [[Аддис-Абеба]]
|
|-
| ''[[:d:Q4117133|Erbil Observatory]]''
| [[Гыйрак]]
| ''[[:d:Q579438|Q579438]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114457230|Eremo di Tizzano observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Эремо ди Тицано (Болонья)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616841|Erfurt observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Эрфурт]]
|
|-
| ''[[:d:Q76639260|Erfurt public observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
|
| 1950
|-
| ''[[:d:Q115267218|Eridanus Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Лангельсхайм]]
|
|-
| ''[[:d:Q1540717|Eschenberg Observatory]]''
| [[Швейцария]]
| [[Винтертур]]<br/>''[[:d:Q11943|Цюрих кантоны]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114638337|Essen observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Эссен]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521885|Estels observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Ажер]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633543|Estrella de Mar observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q3532453|Q3532453]]''
|
|-
| ''[[:d:Q18149918|Etelman Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Америка Виргин утраулары]]<br/>''[[:d:Q463937|Saint Thomas]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114643382|Etscorn Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сокорро (Нью-Мексико)|Сокорро]]
|
|-
| ''[[:d:Q114736988|Etters observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Пенсилвания]]
|
|-
| ''[[:d:Q115380057|Etyek observatory]]''
| [[Маҗарстан]]
| ''[[:d:Q204834|Q204834]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115521872|Eurac observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Больцано]]
|
|-
| ''[[:d:Q5412642|European Gravitational Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Кашина]]
| 2000-12-11
|-
| ''[[:d:Q115536730|European Southern Observatory]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q145284|Ipomoea arborescens]]''
|
|-
| ''[[:d:Q478575|Europlanetarium Genk]]''
| [[Бельгия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115536703|Evelyn L. Egan Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q2375832|Q2375832]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3944788|Event Horizon Telescope]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q114773817|Everstar Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Олейте]]
|
|-
| ''[[:d:Q13385030|Evpatoria Observatory]]''
| [[Украина]]<br/>[[Россия]]
| ''[[:d:Q4301042|Q4301042]]''<br/>[[Кизләү шәһәр округы|Кизләү шәһәр бүлгесе]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633392|Ex Nihilo Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Статем (Джорджия)|Статем]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523248|Experimenta observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Һайльбронн]]
|
|-
| ''[[:d:Q23789293|Experimental Test Site]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Мексико]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518617|Eygalayes observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Ейгале]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522302|F.Schiller-Gymnasium, observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Веймар]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633349|FOAH Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q603734|Q603734]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633332|FRoST observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Флегстафф]]
|
|-
| ''[[:d:Q1373728|Fabra Observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q3310216|Q3310216]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115523255|Fabra observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Ажер]]
|
|-
| ''[[:d:Q114643594|Fair Oaks Ranch observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Техас (штат)|Техас]]
|
|-
| ''[[:d:Q114456117|Falkensee observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Фалькензее]]
|
|-
| ''[[:d:Q5433559|Fan Mountain Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Виргиния]]
|
|-
| ''[[:d:Q5435479|Farm Cove Observatory]]''
| [[Яңа Зеландия]]
| ''[[:d:Q726917|Auckland Region]]''
|
|-
| ''[[:d:Q601871|Farpoint Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Канзас]]<br/>[[Эскридж (Канзас)|Эскридж]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633376|Fayetteville observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Фаэтвиль (Арканзас)|Фаэтвиль]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616848|Felliscopio Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Феликароло (Модена)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616885|Felsina AAB observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Монте-Сан-Пьетро]]
|
|-
| ''[[:d:Q5443621|Fenton Hill Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Мексико]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536716|Fenwick Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q14713565|Q14713565]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5445035|Fernbank Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Джорджия]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518596|Fiamene observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Верона]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521284|Fiby observatory]]''
| [[Швеция]]
| [[Уппсала]]
|
|-
| ''[[:d:Q5446511|Fick Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Айова]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522299|Filzi School observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Лайвес]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607883|Fiore Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Преченикко]]
|
|-
| ''[[:d:Q114643632|Fire in the Sky Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Брейнерд (Миннесота)|Брейнерд]]<br/>''[[:d:Q727346|Q727346]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114662753|Fitz-Randolph Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Принстон]]<br/>[[Prinston universitetı|Принстон университеты]]
|
|-
| ''[[:d:Q5455865|Five College Radio Astronomy Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Массачусетс]]
|
|-
| ''[[:d:Q4330002|Flarestar Observatory]]''
| [[Мальта]]
| ''[[:d:Q39507|San Ġwann]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114737538|Flint observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мичиган (штат)|Мичиган]]
|
|-
| ''[[:d:Q114662817|Flower and Cook Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Филадельфия|Филаделфия]]
|
|-
| ''[[:d:Q5464098|Foggy Bottom Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]<br/>[[Нью-Йорк]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607882|Foligno observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Касиньяно (Перуҗа)]]
|
|-
| ''[[:d:Q5466494|Foothill Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
|
|-
| ''[[:d:Q6048200|Forcarei Astronomical Observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q12388792|Forcarei, Forcarei]]''
| 2009
|-
| ''[[:d:Q115633525|Forcarei observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q2972109|Q2972109]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5467882|Ford Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
|
|-
| ''[[:d:Q5467884|Ford Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]
|
|-
| ''[[:d:Q115434929|Fort Pius Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Барселона]]<br/>''[[:d:Q2107762|Fort Pienc]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633549|Fosseway Observatoy]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q1234765|Radstock]]''
|
|-
| ''[[:d:Q13377775|Fountain Hills Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Аризона]]
| 1998
|-
| ''[[:d:Q114662418|Four Winds Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Лейк-Лилано (Мичиган)|Лейк-Лилано]]<br/>''[[:d:Q6476595|Q6476595]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5476854|Fox Park Public Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Итон (округ, Мичиган)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633400|Foxfire Village observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q2653444|Foxfire]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5481855|Francis Marion University Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Көньяк Каролина]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523300|Francisquito observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Санта-Кларита]]
|
|-
| ''[[:d:Q114456035|Frankfurt observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Франкфурт]]
|
|-
| ''[[:d:Q4842046|François-Xavier Bagnoud Observatory]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q689586|Saint-Luc]]''<br/>''[[:d:Q834|Canton of Valais]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115521294|Frasnes-Lez-Anvaing observatory]]''
| [[Бельгия]]
| ''[[:d:Q666813|Q666813]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616858|Freconrupt observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Ла-Брок]]
|
|-
| ''[[:d:Q1452194|Fred Lawrence Whipple Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Емадо (Аризона)|Емадо]]<br/>''[[:d:Q1428087|Mount Hopkins]]''
| 1966
|-
| ''[[:d:Q5501613|Fremont Peak Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
|
|-
| ''[[:d:Q113673263|Frignano observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Фриньяно]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522354|Frog Rock observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q19878093|Frog Rock]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536748|Frosty Cold Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Эддисон (Мэн)|Эддисон]]
|
|-
| ''[[:d:Q14709399|Frosty Drew Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Род-Айленд]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607505|Fuensanta de Martos]]''
| [[Испания]]
| [[Фуэнсанта-де-Мартос]]
|
|-
| ''[[:d:Q115537126|Fuente de los matos observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q2689444|Q2689444]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116159711|Fujieda observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Фудзиэда|Фуҗиеда]]
|
|-
| ''[[:d:Q115218004|Fukuchiyama and Kannabe observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Фукутияма]]
|
|-
| ''[[:d:Q114737309|Furnace Brook Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Кренстон (Род-Айленд)|Кренстон]]
|
|-
| ''[[:d:Q115206686|Furukawa observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Хида]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523253|Fushan observatory]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q727188|Q727188]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113728513|G. C. Gloriosi Astronomical Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Салерно]]
|
|-
| ''[[:d:Q114437066|G. Colombo Astronomical Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Падова]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607889|G. Pascoli Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Кастелвекио Пасколи]]
|
|-
| ''[[:d:Q3886751|G.V. Schiaparelli Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Варезе]]
| 1956
|-
| ''[[:d:Q115616853|GINOP-KHK observatory]]''
| [[Маҗарстан]]
| ''[[:d:Q223501|Q223501]]''
|
|-
| ''[[:d:Q124388707|GOTO-N]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q124388717|GOTO-S]]''
| [[Австралия]]
| [[Яңа Көньяк Велс]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633411|GOZ observatory]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q22481208|Q22481208]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632301|GROWTH India Telescope, IAO]]''
| [[Һиндстан]]
| ''[[:d:Q103429|Q103429]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632655|GSHS Observatory]]''
| [[Көньяк Корея]]
| [[Сувон]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522297|Gaertringen observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Гертринген]]
|
|-
| ''[[:d:Q23689331|Gahberg Observatory]]''
| [[Австрия]]
| [[Вайрегг-ам-Аттерзе]]
| 1988
|-
| ''[[:d:Q24960790|Gaisberg observatory]]''
| [[Австрия]]
| [[Санкт-Флориан-ам-Инн]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521882|Galati observatory]]''
| [[Румыния]]
| ''[[:d:Q128620|Q128620]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536718|Galaxy Blues Observatory]]''
| [[Канада]]
| [[Гатино (Канада)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632309|Galaxy Tibet YBJ Observatory]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q769114|Damxung County]]''
|
|-
| ''[[:d:Q132083128|Galbergweg 12]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Гота]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616900|Galhassin Robotic Telescope observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Изнелло]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633450|Galileo Galilei Observatory]]''
| [[Аргентина]]
| ''[[:d:Q2190329|Q2190329]]''
|
|-
| ''[[:d:Q15427864|Galileum Solingen]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Золинген]]
|
|-
| ''[[:d:Q114452359|Galleywood observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q5031504|Q5031504]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115251115|Gandia observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Гандия]]
|
|-
| ''[[:d:Q675482|Gaocheng Astronomical Observatory]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q877609|Dengfeng]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114638443|Garden observatory of Siegfried Gebhard]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дрезден]]
| 1990
|-
| ''[[:d:Q115616963|Gartensternwarte Schafsweide]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Эльце]]
|
|-
| ''[[:d:Q5527788|Gauribidanur Radio Observatory]]''
| [[Һиндстан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115616890|Gauteng observatory]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q2296366|Randburg]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115537138|Gedney House Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Бостон]]
|
|-
| ''[[:d:Q114638062|Geel observatory]]''
| [[Бельгия]]
| ''[[:d:Q464454|Q464454]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115379228|Gehrden observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Герден]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518606|Gelenau observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Геленау (Руда таулары)]]
|
|-
| ''[[:d:Q114663957|Gemeaux Observatory]]''
| [[Канада]]
| [[Лаваль (Канада)]]
|
|-
| ''[[:d:Q6140627|Gemini North]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Гавай (округ, Гавай)]]
|
|-
| ''[[:d:Q744667|Gemini Observatory]]''
|
|
| 1999
|-
| ''[[:d:Q19673584|Gemini South]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q721224|Q721224]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3886752|Geminiano Montanari Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Кавеццо]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536755|Geminis Austral observatory]]''
| [[Аргентина]]
| [[Росарио]]
|
|-
| ''[[:d:Q115241881|Geminis observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Дос-Эрманас]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616944|GenShtab Observatory]]''
| [[Украина]]
| [[Кырым]]
|
|-
| ''[[:d:Q115251400|Genoa observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Җенова]]
|
|-
| ''[[:d:Q3348331|George Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Форт-Бенд (округ, Техас)]]<br/>[[Нидвилл (Техас)|Нидвилл]]
|
|-
| ''[[:d:Q5547051|Georgetown University Astronomical Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]]
| 1843
|-
| ''[[:d:Q115633394|Georgia College Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Милледжвиль (Джорджия)|Милледжвиль]]
|
|-
| ''[[:d:Q2426436|Georgian National Astrophysical Observatory]]''
| [[Гөрҗистан]]
| [[Абастумани]]
| 1932-02-08
|-
| ''[[:d:Q114738921|Gettysburg College Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Пенсилвания]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607884|Gevelsberg observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Бреккерфельд]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523217|Geyserland Observatory]]''
| [[Яңа Зеландия]]
| ''[[:d:Q15059492|Q15059492]]''<br/>''[[:d:Q2192924|Bay of Plenty Region]]''
|
|-
| ''[[:d:Q20854973|Ghana Satellite Earth Station]]''
| [[Гана]]
| ''[[:d:Q431729|Зур Аккра]]''<br/>''[[:d:Q2553740|Q2553740]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115522295|Ghezz observatory]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q68358|Acquarossa]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113716922|GiaGa Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Польяно-Миланезе]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521264|Gieres observatory]]''
| [[Франция]]
| ''[[:d:Q417926|akja]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11471333|Gifu Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Гифу (шәһәр)|Гифу]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522321|Gimhae observatory]]''
| [[Көньяк Корея]]
| [[Кимһе]]
|
|-
| ''[[:d:Q57314887|Giordano Bruno National Astronomical Observatory and Planetarium]]''
| [[Болгария]]
| ''[[:d:Q331048|Димитровград]]''<br/>''[[:d:Q182809|Q182809]]''
| 1962-05-24
|-
| ''[[:d:Q115632271|Giordano Bruno Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Бралло-ди-Прегола]]
|
|-
| ''[[:d:Q4138993|Gissar Observatory]]''
| [[Таҗикстан]]
| [[Дүшәнбе]]<br/>[[Хисар]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521873|Giuseppe Piazzi observatory]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q3497828|Q3497828]]''
|
|-
| ''[[:d:Q842382|Givatayim Observatory]]''
| [[Исраил]]
| ''[[:d:Q192811|Tel Aviv District]]''<br/>''[[:d:Q152413|Givatayim]]''
| 1968
|-
| ''[[:d:Q115251657|Glasgow observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Glazgo]]
|
|-
| ''[[:d:Q5567676|Glen D. Riley Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Иллинойс (штат)|Иллинойс]]
|
|-
| ''[[:d:Q114643664|Glenlea Astronomical Observatory]]''
| [[Канада]]
| [[Виннипег]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632626|Glenlee Observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q31048935|Q31048935]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633490|Glyn Marsh Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Мэн утравы]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521877|Gnevsdorf observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q65808|Q65808]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115218051|Go-Chome and Kobe-Suma observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q25369|Q25369]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115533891|Goat Mountain Astronomical Research Station]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Гомстед (Флорида)|Гомстед]]
|
|-
| ''[[:d:Q115253513|Godalming observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q909146|Q909146]]''
|
|-
| ''[[:d:Q15221788|Godlee Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q21525592|Q21525592]]''
|
|-
| ''[[:d:Q107270955|Golden Ears Observatory]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q16740|Maple Ridge]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607779|Golden Hill Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q693064|Sturminster Newton]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3821639|Goodricke-Pigott Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Тусон]]<br/>[[Аризона]]
|
|-
| ''[[:d:Q5583607|Goodsell Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нортфилд (Миннесота)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607632|Gorgonzola Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Горгонцола]]
|
|-
| ''[[:d:Q15221895|Gornergrat Kulm Hotel]]''
| [[Швейцария]]
|
| 1907
|-
| ''[[:d:Q115607519|Gothers Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q772614|Q772614]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114456613|Gottolengo observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Готтоленго]]
|
|-
| ''[[:d:Q5589520|Governor Aker Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сеффорд (Аризона)|Сеффорд]]
| 1995-11-18
|-
| ''[[:d:Q115633433|Grainger Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Эксетер (Нью-Гэмпшир)|Эксетер]]
|
|-
| ''[[:d:Q115267919|Granda observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Авьятико]]
|
|-
| ''[[:d:Q114452350|Grange Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Буссолено]]
|
|-
| ''[[:d:Q5596386|Grant O. Gale Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Айова]]
|
|-
| ''[[:d:Q115241602|Grantham observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q846683|Grantham]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114736177|Granville observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Массачусетс]]
|
|-
| ''[[:d:Q114639231|Grasslands Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Тусон]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607615|Gravelle observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Сен-Морис (Түбән Рейн)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115253637|Gravesend observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Грейвзенд]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616835|Gravina in Puglia observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Гравина-ин-Пулья]]
|
|-
| ''[[:d:Q124388042|Gravitational-wave Optical Transient Observer]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q115607601|Great Shefford Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q29788|Q29788]]''
|
|-
| ''[[:d:Q41677406|Green Bank Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Покахонтас (округ, Көнбатыш Вирджиния)]]
| 1956-11-12
|-
| ''[[:d:Q115518608|Green Island observatory]]''
| [[Кипр Республикасы]]
| ''[[:d:Q934563|Lefkoniko]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5603078|Green Point Observatory]]''
| [[Австралия]]
| [[Яңа Көньяк Велс]]
| 1969
|-
| ''[[:d:Q115633517|Greenmoor Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q18729|Рединг]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115251231|Greens Norton observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q732508|Q732508]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536683|Greiner Research Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q2085810|Q2085810]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115534485|Grems Timmons Observatories]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Греттингер (Айова)|Греттингер]]
|
|-
| ''[[:d:Q115253832|Gretz-Armainvilliers Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Гретз-Арменвилье]]
|
|-
| ''[[:d:Q114437322|Griffin Hunter Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q3298457|Q3298457]]''
|
|-
| ''[[:d:Q575901|Griffith Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Лос-Анджелес]]
| 1935-05-14
|-
| ''[[:d:Q115522296|Gromme observatory]]''
| [[Бельгия]]
| ''[[:d:Q329633|Q329633]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113729033|Groruddalen Optical Observatory]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q5245991|Oslo Municipality]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115267431|Grosshabersdorf observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Гросхаберсдорф]]
|
|-
| ''[[:d:Q5611385|Grove Creek Observatory]]''
| [[Австралия]]
| [[Яңа Көньяк Велс]]
|
|-
| ''[[:d:Q125018213|Gruppo Astrofili Catanesi]]''
| [[Италия]]
| [[Катания]]
| 1977-11-22
|-
| ''[[:d:Q30293500|Guadarrama Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Madrid|Мадрид]]
|
|-
| ''[[:d:Q114437275|Gualba Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Гуальба]]
|
|-
| ''[[:d:Q115537127|Guernanderf observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Гран-Шам]]
|
|-
| ''[[:d:Q115264541|Guidestar Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Вайнһайм]]
|
|-
| ''[[:d:Q113728335|Guido Ruggieri Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Падова]]
|
|-
| ''[[:d:Q752125|Guillermo Haro Observatory]]''
| [[Мексика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115607499|Guimar observatory]]''
| [[Канар утраулары]]
| [[Санта-Урсула]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607781|Guirguillano Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Гиргильяно]]
|
|-
| ''[[:d:Q113673388|Guitalens observatoire]]''
| [[Франция]]
| ''[[:d:Q1554161|Guitalens]]''<br/>[[Гиталенс-Л’Альбаред]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522329|Gumma Astronomical observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q11669400|Q11669400]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11609606|Gunma Astronomical Observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1203891|Q1203891]]''
| 1999
|-
| ''[[:d:Q139408454|Gurley Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мариетта (Огайо)]]
| 1882
|-
| ''[[:d:Q115607662|Gwen Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Сан-Франческо-аль-Кампо]]
|
|-
| ''[[:d:Q177848|Göttingen Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Гөттинген]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633464|HAO observatory]]''
| [[Марокко]]
| ''[[:d:Q3090623|Q3090623]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5629668|HIPAS Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Аляска]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616956|HOB Observatory]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q3593349|Q3593349]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115534464|HUT observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Едвардс (Колорадо)|Едвардс]]
|
|-
| ''[[:d:Q113719396|Haagaar Observatory]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q1769925|Eina]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5660215|Hadano Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Хадано|Һадано]]
|
|-
| ''[[:d:Q114593082|Hagen Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Финнентроп]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633404|Hagerstown observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Гейгерстаун (Мэриленд)]]
|
|-
| ''[[:d:Q5638678|Haggart Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Орегон]]
|
|-
| ''[[:d:Q114373871|Hainan Island station]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q589343|Q589343]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1667044|Hakos Observatory]]''
| [[Намибия]]
| ''[[:d:Q834508|Q834508]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5641417|Hale Solar Laboratory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632334|Haleakala-LCO Clamshell #3]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q4243331|Kula]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632335|Haleakala-LCO OGG B #2]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q4243331|Kula]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115522332|Hallet Cove observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q5642914|Q5642914]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536709|Halstead Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Принстон]]
|
|-
| ''[[:d:Q11557795|Hamamatsu City Observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1131512|Q1131512]]''
| 1982-03-15
|-
| ''[[:d:Q114420002|Hamamatsu-Yuto observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Хамамацу|Һамаматсу]]
|
|-
| ''[[:d:Q114453763|Hamburg observatory (before 1909)]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Һамбург]]
|
|-
| ''[[:d:Q681942|Hamburg-Bergedorf Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q1637|Bergedorf]]''
| 1802
|-
| ''[[:d:Q114638183|Hamburg-Georgswerder observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Һамбург]]
|
|-
| ''[[:d:Q114638374|Hamburg-Himmelsmoor observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Һамбург]]
|
|-
| ''[[:d:Q115782496|Hamilton Astronomical Observatory]]''
| [[Яңа Зеландия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q15222667|Hamilton Astronomical Society Observatory]]''
| [[Яңа Зеландия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115607606|Hanau Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Һанау]]
|
|-
| ''[[:d:Q5648524|Hankasalmi Observatory]]''
| [[Финляндия]]
| ''[[:d:Q543717|Q543717]]''
|
|-
| ''[[:d:Q13533444|Hans-Ludwig-Neumann-Sternwarte]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q7908|Q7908]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114452642|Happy Valley observatory]]''
| [[Яңа Зеландия]]
| [[Wellington|Веллиңтон]]
|
|-
| ''[[:d:Q5655270|Hard Labor Creek Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Джорджия]]
|
|-
| ''[[:d:Q13635650|Harestua Solar Observatory]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q488398|Lunner]]''
|
|-
| ''[[:d:Q117218212|Harken Astronomical Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q7179546|Pewaukee]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115523276|Harlingten Research observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Анимас (Нью-Мексико)|Анимас]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632633|Harlingten Telescope, Greenhill Observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q46999840|Melton Mowbray]]''
|
|-
| ''[[:d:Q109927897|Harquahala Peak Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Ла-Пас (округ, Аризона)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115251377|Harrow observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q54961|Q54961]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5674347|Hartebeesthoek Radio Astronomy Observatory]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q644506|Krugersdorp]]''
| 1961
|-
| ''[[:d:Q115537135|Hartley Wintney observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q127124|Q127124]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5675345|Hartung–Boothroyd Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]
|
|-
| ''[[:d:Q115253584|Hartwell observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q5675394|Q5675394]]''
|
|-
| ''[[:d:Q637936|Harvard College Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Кембриҗ (АКШ)|Кембриҗ]]
| 1839
|-
| ''[[:d:Q21573511|Harvard Observatory, Arequipa]]''
| [[Перу]]
| [[Арекипа]]
|
|-
| ''[[:d:Q1133697|Harvard–Smithsonian Center for Astrophysics]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Кембриҗ (АКШ)|Кембриҗ]]
| 1973
|-
| ''[[:d:Q115534474|Harvest Moon observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Терре-Хот]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633387|Harvest observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Гарвест (Алабама)|Гарвест]]
|
|-
| ''[[:d:Q115217844|Hatamae observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Сендай]]
|
|-
| ''[[:d:Q11555572|Haterumajima Astronomical Observatory Tower]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q699764|Q699764]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607634|Haute Provence Sud Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Сен-Мишель-л’Обсерватуар]]
|
|-
| ''[[:d:Q114437086|Haverford observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q924299|Haverford Township]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115251267|Haverhill observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q262092|Q262092]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114437013|Hawker observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q5684950|Hawker]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536684|Hawkeye Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q569966|Durand]]''
|
|-
| ''[[:d:Q56294899|Haynald Observatory]]''
| [[Маҗарстан]]
| ''[[:d:Q679249|Kalocsa]]''
| 1877
|-
| ''[[:d:Q5687260|Haystack Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Массачусетс]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633355|Hazardous Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мейгилл (Нью-Мексико)|Мейгилл]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632625|Hazelbrook observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q12324458|Hazelbrook]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536692|Heartland Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Кармел]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633354|Heaven on Earth Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q85814767|Q85814767]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632635|Heaven's Mirror Observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q38251414|Q38251414]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616951|Heavenly Owl observatory]]''
| [[Украина]]
| ''[[:d:Q1026923|Q1026923]]''
|
|-
| ''[[:d:Q14716128|Hector J. Robinson Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Уэйн (округ, Мичиган)]]
|
|-
| ''[[:d:Q27115|Heidelberg-Königstuhl State Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Һайделберг]]
| 1774
|-
| ''[[:d:Q110657683|Heinz-Reinhardt-Sternwarte St. Ottilien]]''
| [[Алмания|Германия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q114593222|Heisingen Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Эссен]]
|
|-
| ''[[:d:Q17339471|Heliometer building, Old Observatory, Leiden]]''
| [[Нидерланд]]
| [[Лейден]]
| 1878
|-
| ''[[:d:Q115537130|Helios Ontigola observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Онтигола]]
|
|-
| ''[[:d:Q130427054|Helmrich-Lambrecht-Sternwarte]]''
| [[Австрия]]
| [[Санкт-Канциан-ам-Клопайнер-Зе]]
|
|-
| ''[[:d:Q5709769|Helmut Ullrich Astronomical Observatory]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q41158|Cortina d'Ampezzo]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115523283|Hemet observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Гемет (Калифорния)|Гемет]]
|
|-
| ''[[:d:Q114452821|Hemingford Abbots observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q2718954|Hemingford Abbots]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115518616|Hennef observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Һеннеф]]
|
|-
| ''[[:d:Q40787894|Hereford Arizona Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Аризона]]
|
|-
| ''[[:d:Q114639380|Heron Cove Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q7100166|Q7100166]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113729170|Herrenberg Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Херренберг]]
|
|-
| ''[[:d:Q5743979|Herrett Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Айдахо|Айдаһо]]
|
|-
| ''[[:d:Q114456536|Herrsching observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Хершинг-ам-Аммерзе]]
|
|-
| ''[[:d:Q17557034|Herstmonceux Science Centre]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q1016813|Q1016813]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115523220|Hibiscus observatory]]''
| [[Франция]]
| ''[[:d:Q115239746|Puna'auia observatory]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11374919|Hida Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Такаяма (Гифу)|Такаяма]]
| 1968-11
|-
| ''[[:d:Q115207100|Hidaka Observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1345541|Q1345541]]''
|
|-
| ''[[:d:Q14709715|Hidden Valley Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Көньяк Дакота]]
|
|-
| ''[[:d:Q122828351|Higashi-Hiroshima Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Хигасихиросима|Хигачихирочима]]
|
|-
| ''[[:d:Q33060647|Higginson Tower]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q2955911|Q2955911]]''
|
|-
| ''[[:d:Q17029447|High Altitude Water Cherenkov Experiment]]''
| [[Мексика]]
| [[Пуэбла|Пвебла (штат)]]
|
|-
| ''[[:d:Q114660521|High Point observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Һай-Пойнт]]
|
|-
| ''[[:d:Q5759101|Highland Road Park Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Луизиана (штат)|Луизиана]]
|
|-
| ''[[:d:Q115250653|Highworth observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q684452|Q684452]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115523275|HillTopTop observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Еджвуд (Мэриленд)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632300|Himalayan Chandra Telescope, IAO]]''
| [[Һиндстан]]
| ''[[:d:Q103429|Q103429]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632317|Hin Hua Observatory]]''
| [[Малайзия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115632643|Hirao Observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1205194|Q1205194]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115522336|Hiratsuka observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Хирацука|Хиратсука]]
|
|-
| ''[[:d:Q5874895|Hobbs Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Висконсин]]
|
|-
| ''[[:d:Q876990|Hoher List Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Шалькенмерен]]<br/>[[Даун (шәһәр)]]
|
|-
| ''[[:d:Q119399291|Holden Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сирекьюз]]
| 1887
|-
| ''[[:d:Q124633945|Holomon Observatory]]''
| [[Греция]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113716385|Homburg-Erbach observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q22863|Q22863]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1537282|Hong Kong Observatory]]''
| [[Кытай]]
| [[Һоң Коң]]
| 1883
|-
| ''[[:d:Q1144740|Hong Kong Space Museum]]''
| [[Кытай]]
| [[Һоң Коң]]
| 1980-10
|-
| ''[[:d:Q115216110|Honjo observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Хондзё]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521273|Hoogeveen observatory]]''
| [[Нидерланд]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115536717|Hope Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мэриленд|Мериленд]]
|
|-
| ''[[:d:Q5900687|Hopkins Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Вильямстаун (Массачусетс)|Вильямстаун]]
| 1838
|-
| ''[[:d:Q115521867|Horizon observatory]]''
| [[Казакъстан]]
| [[Петропавел|Кызылъяр]]
|
|-
| ''[[:d:Q115267492|Hormersdorf Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Хормерсдорф]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633468|Horus observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Картама]]
|
|-
| ''[[:d:Q116432332|Hoshi no Mura Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Фукусима (префектура)]]<br/>[[Тамура (Фукусима)|Тамура]]
| 1991
|-
| ''[[:d:Q113671501|Hottviller observatoire]]''
| [[Франция]]
| ''[[:d:Q22911|Q22911]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114659289|Houston observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Хьюстон]]
|
|-
| ''[[:d:Q114452232|Houstrup observatory]]''
| [[Дания]]
| ''[[:d:Q21142|Q21142]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5921769|Howell Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Миссисипи (штат)|Миссисипи]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521864|Hoyerswerda observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Хойерсверда]]
|
|-
| ''[[:d:Q1639672|Hradec Králové Observatory]]''
| [[Чехия]]
| [[Һрадец-Кралове|Һрадетс-Кралове]]
| 2003-08-05
|-
| ''[[:d:Q7611596|Hubelmatt Observatory]]''
| [[Швейцария]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q114736960|Hudson observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Гэмпшир|Нью-Һәмпшир]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607554|Huelva Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Велва]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607646|Huenfelden Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Хюнфельден]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632340|Hume Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q6770298|Mark West Springs]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115522356|Hunters Hill observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q1217662|Ngunnawal]]''
|
|-
| ''[[:d:Q137569091|Hvězdárna Tábor]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q193721|Табор]]''
|
|-
| ''[[:d:Q57694573|Observatory and Planetarium dr. Zdeňka Kvíze]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q4611037|Q4611037]]''
| 1957
|-
| ''[[:d:Q14704879|Hyde Memorial Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Небраска]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616955|Hypatia Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Римини]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607512|Hyperion Observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q24021967|Caraquiz]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607627|Hésingue observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Эзенг]]
|
|-
| ''[[:d:Q116758558|Höfingen observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Леонберг]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536741|IAA-AI Atacama observatory]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q187893|San Pedro de Atacama]]''
|
|-
| ''[[:d:Q47814136|INPE, Cachoeira Paulista]]''
| [[Бразилия]]
| [[Кашуэйра-Паулиста]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522317|ISON-Blagoveschensk observatory]]''
| [[Россия]]
| [[Благовещенск]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632280|ISON-Byurakan Observatory]]''
| [[Әрмәнстан]]
| ''[[:d:Q2305036|Q2305036]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616894|ISON-Castelgrande Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Кастельгранде]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632319|ISON-Hureltogoot Observatory]]''
| [[Монголия]]
| [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]]
|
|-
| ''[[:d:Q4329947|ISON-NM Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Мексико]]<br/>[[Мейгилл (Нью-Мексико)|Мейгилл]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632640|ISON-SSO Observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q4986125|Q4986125]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115522292|ISON-Terskol observatory]]''
| [[Россия]]
| ''[[:d:Q4456316|Q4456316]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616860|ISON-Uzhhorod Observatory]]''
| [[Украина]]
| [[Карпат арты өлкәсе]]
|
|-
| ''[[:d:Q115241264|Ibis observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мангеттен (Канзас)|Мангеттен]]
|
|-
| ''[[:d:Q1569514|IceCube Neutrino Observatory]]''
|
| ''[[:d:Q21590062|Q21590062]]''
| 2010-12-17
|-
| ''[[:d:Q115522327|Iga-Ueno observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q3701483|Q3701483]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116447629|Iitate Planetary Radio Telescope]]''
| [[Япония]]
| [[Фукусима (префектура)]]<br/>''[[:d:Q1155850|Q1155850]]''<br/>''[[:d:Q674500|Q674500]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115518219|Iluro observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Матаро]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523244|Immanuel Kant observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Лимбах-Оберфрона]]
|
|-
| ''[[:d:Q116432437|Inagawa Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Хёго (префектура)]]<br/>''[[:d:Q1042053|Kawabe district]]''<br/>''[[:d:Q1155267|Q1155267]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115379350|Inastars Observatory Potsdam ( before 2006)]]''
| [[Алман империясе]]
| [[Потсдам]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518218|Inastars observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Потсдам]]
|
|-
| ''[[:d:Q251629|Indian Astronomical Observatory (IAO)]]''
| [[Һиндстан]]
| ''[[:d:Q252064|Hanle]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536706|Indian Hill North Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q22695649|Huntsburg]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607557|Ingenio observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Инхенио]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522333|Ingle Farm observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q6032545|Ingle Farm]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115523270|Insperity observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Амбел (Техас)|Амбел]]
|
|-
| ''[[:d:Q921803|Institut de radioastronomie millimétrique]]''
| [[Франция]]
| [[Гренобль]]<br/>[[Сен-Мартен-д’Эр]]
| 1979
|-
| ''[[:d:Q451860|Institute of Astronomy]]''
| [[Польша]]
| [[Торунь]]
| 1947
|-
| ''[[:d:Q123531763|Institute of Astronomy and Meteorology]]''
| [[Мексика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64744408|International Astronomy Center]]''
| [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q114773933|Iowa Robotic Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Елджин (Аризона)|Елджин]]
|
|-
| ''[[:d:Q115264693|Irmtraut observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Ирмтраут]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523218|Ironwood Remote observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Гонолулу (округ, Гавай)|Һонолулу бүлгесе]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523219|Ironwood observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Галеива (Гавай)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633502|Irydeo Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Камарма-де-Эстеруэлас]]
|
|-
| ''[[:d:Q6076864|Isaac Newton Group of Telescopes]]''
| [[Испания]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4329965|Isaac Roberts’ Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q179259|Crowborough]]''<br/>[[Англия]]
|
|-
| ''[[:d:Q125388058|Isartalsternwarte]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Кёнигсдорф (Бавария)|Кёнигсдорф]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521292|Isarwinkel observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Бад-Тёльц]]
|
|-
| ''[[:d:Q11585400|Ishigakijima Astronomical Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Исигаки]]
| 2002
|-
| ''[[:d:Q114420031|Ishiki observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q22123481|Ishiki]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115251629|Isle of Man observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q3750799|Foxdale]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4329995|Istanbul University Observatory]]''
| [[Төркия]]
| [[Истанбул]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607561|Iturrieta observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q2743547|Iturrieta]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115534479|Ivywood observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Эдмонд (Оклахома)]]
|
|-
| ''[[:d:Q114436153|Iwaki observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Иваки (Фукусима)|Иваки]]
|
|-
| ''[[:d:Q115534473|J. C. Veen observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q7997086|Q7997086]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116161641|JBL Observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q704978|Q704978]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114436044|JCPM Hamatonbetsu Station]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1210124|Q1210124]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115217756|JCPM Kimachi Station]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1203168|Shimizu]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115216438|JCPM Oi Station]]''
| [[Япония]]
| [[Сидзуока (шәһәр)|Чидзуока]]
|
|-
| ''[[:d:Q114436043|JCPM Sakura Station]]''
| [[Япония]]
| [[Сакура (Тиба)|Сакура]]
|
|-
| ''[[:d:Q114436030|JCPM Sapporo Station]]''
| [[Япония]]
| [[Саппоро]]
|
|-
| ''[[:d:Q115217749|JCPM Tone Station]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1203168|Shimizu]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4439544|JCPM Yakiimo Station]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1203168|Shimizu]]''<br/>''[[:d:Q79385|Q79385]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632348|JPL SynTrack Robotic Telescope]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q4713633|Q4713633]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632354|JPL SynTrack Robotic Telescope 2]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q4713633|Q4713633]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116162742|JPL SynTrack Robotic Telescope 3]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Флегстафф]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632347|Jack C. Davis Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Карсон-Сити]]
|
|-
| ''[[:d:Q6119881|Jacobus Kapteyn Telescope]]''
| [[Испания]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115607546|Jaen Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Хаен]]
|
|-
| ''[[:d:Q115482316|Jakokoski Observatory]]''
| [[Финляндия]]
| ''[[:d:Q11865669|Q11865669]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113727895|Japal-Rangapur observatory]]''
| [[Һиндстан]]
| ''[[:d:Q7260358|Punjagutta]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3886741|Jarnac Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Вейл (Аризона)|Вейл]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633492|Javalambre observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q14462|Q14462]]''
|
|-
| ''[[:d:Q26753|Jena Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Ена (шәһәр)|Ена]]
| 1813
|-
| ''[[:d:Q110896360|Jesuit astronomical observatory in Poznań]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q14713713|Jewett Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Пуллман (Вашингтон)|Пуллман]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632303|Jiama'erdeng Tianwentai observatory]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q577713|Q577713]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115522312|Jiang Nan Tian Chi observatory]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q551437|Anji County]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632323|Jiangnantianchi Observatory]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q551437|Anji County]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633384|Jimginny Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нейпервил]]
|
|-
| ''[[:d:Q29109439|Jičín Observatory]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q656603|Йичин]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115521293|Joan Roget observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Ажер]]
|
|-
| ''[[:d:Q1569783|Jodrell Bank Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q6693911|Q6693911]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1692168|Johann-Kern-Sternwarte Wertheim]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Вертхайм]]
|
|-
| ''[[:d:Q129902396|Johannes-Kepler-Volkssternwarte]]''
| [[Австрия]]
| [[Таль (Штирия)|Таль]]
| 1981
|-
| ''[[:d:Q113661557|Johannesburg-Hartbeespoort]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| [[Yohannesburg|Йоһаннесбург]]
|
|-
| ''[[:d:Q115537123|John Beckman observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q6106677|Q6106677]]''
|
|-
| ''[[:d:Q20757604|John J. McCarthy Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Милфорд (Коннектикут)|Нью-Милфорд]]
| 1998
|-
| ''[[:d:Q16892932|John Payson Williston Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q114642447|Joint observatory for cometary research]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сокорро (Нью-Мексико)|Сокорро]]<br/>''[[:d:Q107612|Q107612]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113716798|Jonathan B. Postel Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Промиод (Валле д'Аоста)]]
|
|-
| ''[[:d:Q6275260|Jones Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Чаттануга]]
|
|-
| ''[[:d:Q114643240|Jornada Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Лас-Крусес]]
|
|-
| ''[[:d:Q115264382|Josef Bresser Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q6191|Q6191]]''<br/>[[Боркен]]
|
|-
| ''[[:d:Q6304212|Judson B. Coit Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4329962|Junk Bond Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сьерра-Виста]]<br/>[[Аризона]]
| 1996
|-
| ''[[:d:Q3886759|Jura Observatory]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q54450|Vicques]]''
|
|-
| ''[[:d:Q19940586|KMTNet]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q114377785|KNUE Astronomical Observatory]]''
| [[Көньяк Корея]]
| [[Сеҗоң]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522322|KSA SEM observatory]]''
| [[Көньяк Корея]]
| [[Pusan|Пусан]]
|
|-
| ''[[:d:Q113328614|KUSZA Observatory]]''
| [[Малайзия]]
| ''[[:d:Q189701|Тренгану штаты]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115523226|KYSUCE observatory]]''
| [[Словакия]]
| ''[[:d:Q516578|Q516578]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4071795|Ka-Dar Observatory]]''
| [[Россия]]
| ''[[:d:Q40338|Q40338]]''<br/>[[Карачай-Чиркәсия]]<br/>''[[:d:Q4319074|Nizhny Arkhyz]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4329966|Ka-Dar Observatory]]''
| [[Россия]]
| ''[[:d:Q4245476|Kuzminskoye]]''<br/>[[Мәскәү өлкәсе]]
| 2004
|-
| ''[[:d:Q115534443|Kachina observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Качина-Виледж]]
|
|-
| ''[[:d:Q108117624|Kadaň Observatory]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q158274|Кадань]]''
| 2022-02-05
|-
| ''[[:d:Q115216329|Kagiya observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q398989|Tōkai region]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114436136|Kahoku observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Кахоку (шәһәр)|Кахоку]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632268|Kairos Observatory]]''
| [[Россия]]
| [[Ростов өлкәсе]]
|
|-
| ''[[:d:Q22118263|Kajigamori Observatory]]''
| [[Япония]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115633389|Kalamazoo observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q7997283|Kalamazoo Township]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114436161|Kambah observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q1103777|Kambah]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4329968|Kamenskoe Plateau Observatory]]''
| [[Казакъстан]]
| [[Алматы]]<br/>[[Каменксое плато (авыл)]]
|
|-
| ''[[:d:Q114436121|Kamihoriguchi observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Ота (шәһәр, Япония)|Ота]]
|
|-
| ''[[:d:Q114642243|Kanab observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Канаб (Юта)|Канаб]]<br/>''[[:d:Q26726|Q26726]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632658|Kangwon National University Observatory]]''
| [[Көньяк Корея]]
| ''[[:d:Q12582763|Gangnam-dong]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115522319|Kangwon Science High School observatory]]''
| [[Көньяк Корея]]
| [[Вонҗу]]
|
|-
| ''[[:d:Q114436097|Kani observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Кани (шәһәр)|Кани]]
|
|-
| ''[[:d:Q2302000|Kanzelhoehe Solar Observatory]]''
| [[Австрия]]
| [[Арриах]]
|
|-
| ''[[:d:Q115218199|Kappa Crucis observatory]]''
| [[Уругвай]]
| [[Монтевидео]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536751|Kappa Crucis observatory]]''
| [[Аргентина]]
| [[Кордоба (Аргентина)|Кордоба]]
|
|-
| ''[[:d:Q115217732|Karasuyama observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Насукарасуяма]]
|
|-
| ''[[:d:Q646078|Karl Schwarzschild Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Таутенбург]]
| 1960
|-
| ''[[:d:Q115408824|Karlovy Vary Observatory]]''
| [[Чехия]]
| [[Карловы-Вары]]<br/>''[[:d:Q191091|Q191091]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2346073|Karlsruhe Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Карлсруэ]]
|
|-
| ''[[:d:Q115379425|Karrenkneul observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Кальден]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632650|Katori observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q780284|Q780284]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633373|Katy Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Техас (штат)|Техас]]
|
|-
| ''[[:d:Q11264499|Kawabe Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Вакаяма (префектура)]]<br/>''[[:d:Q1345541|Q1345541]]''<br/>''[[:d:Q1131164|Q1131164]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114380645|Kawachi observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1203304|Q1203304]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115216490|Kawane observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q6379644|Kawane]]''
|
|-
| ''[[:d:Q22118287|Kazo Miraikan]]''
| [[Япония]]
| [[Сайтама (префектура)]]<br/>[[Кадзо]]
| 2001
|-
| ''[[:d:Q6382668|Keeble Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Виргиния]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616849|Kelmis observatory]]''
| [[Бельгия]]
| ''[[:d:Q159864|Q159864]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633554|Kempshott observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q810185|Q810185]]''
|
|-
| ''[[:d:Q10931420|Ken-Ting Observatory]]''
| [[Кытай Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q194989|Q194989]]''
| 2000
|-
| ''[[:d:Q6390934|Kennon Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Миссисипи (штат)|Миссисипи]]
|
|-
| ''[[:d:Q4329970|Kevola Observatory]]''
| [[Финляндия]]
| ''[[:d:Q1017129|Paimio]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607659|Keyhole Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Мантуя]]
|
|-
| ''[[:d:Q2346071|Kiel Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Кил (шәһәр)|Кил]]
|
|-
| ''[[:d:Q115483096|Kielce observatory]]''
| [[Польша]]
| [[Кельце|Келсе]]
|
|-
| ''[[:d:Q6405250|Kielder Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q2064240|Kielder]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11637674|Kihoku Astronomical Museum]]''
| [[Япония]]
| [[Каноя]]
|
|-
| ''[[:d:Q10945955|Killarney Provincial Park Observatory]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q12061001|Killarney Provincial Park]]''
| 2010-06-10
|-
| ''[[:d:Q115633347|Killer Rocks Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Пай-Таун (Нью-Мексико)|Пай-Таун]]
|
|-
| ''[[:d:Q17088615|Kilodegree Extremely Little Telescope]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q9037283|Kilpisjärvi Atmospheric Imaging Receiver Array]]''
| [[Финляндия]]
| ''[[:d:Q999185|Q999185]]''
| 2011
|-
| ''[[:d:Q114662437|King City observatory]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q483483|Q483483]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115522360|Kingsgrove observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q6272457|Q6272457]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607581|Kingsland Observatory]]''
| [[Ирландия]]
| ''[[:d:Q104337223|Runnaroddan]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4329969|Kingsnake Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сигин (Техас)|Сигин]]<br/>[[Техас (штат)|Техас]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632322|Kinmen Educational Remote Observatory]]''
| [[Кытай Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q706539|Jincheng Township]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607585|Kinver Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Стаурбриҗ]]
|
|-
| ''[[:d:Q6415900|Kirkwood Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Индиана]]
|
|-
| ''[[:d:Q4222205|Kislovodsk Mountain Astronomical Station]]''
| [[Россия]]
| [[Карачай-Чиркәсия]]<br/>''[[:d:Q16719509|Шатджатмаз]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1246328|Kiso Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Нагано (префектура)|Нагано]]
| 1974
|-
| ''[[:d:Q4222352|Kitab Observatory]]''
| [[Үзбәкстан]]
| [[Кашкадәрья өлкәсе]]
|
|-
| ''[[:d:Q1576945|Kitami Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Хоккайдо (префектура)]]<br/>[[Китами]]
|
|-
| ''[[:d:Q592248|Kitt Peak National Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Аризона]]
| 1958
|-
| ''[[:d:Q116162881|Kitt Peak-Bok observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нельсон (Аризона)|Нельсон]]
|
|-
| ''[[:d:Q115217808|Kiyosato observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1365488|Q1365488]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114436138|Kiyose and Mizuho observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Киёсе]]
|
|-
| ''[[:d:Q134651067|Klementinská hvězdárna]]''
| [[Чехия]]
| [[Прага]]
| 1751
|-
| ''[[:d:Q1347780|Kleť Observatory]]''
| [[Чехия]]
| [[Кайов]]
| 1957
|-
| ''[[:d:Q115607653|Knielingen Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Карлсруэ]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633519|Knocknaboola observatory]]''
| [[Ирландия]]
| ''[[:d:Q6394440|Q6394440]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114381741|Kochi observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Коти (шәһәр)|Кочи]]
|
|-
| ''[[:d:Q3348492|Kodaikanal Solar Observatory]]''
| [[Һиндстан]]
| ''[[:d:Q253851|Q253851]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632287|Koeditz observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Кёдиц]]
|
|-
| ''[[:d:Q174446|Koenigsberg Observatory]]''
| ''[[:d:Q27306|Пруссия кыйраллыгы]]''<br/>[[Өченче рейх]]
| [[Königsberg|Көнигсберг]]<br/>[[Калининград өлкәсе]]
| 1810
|-
| ''[[:d:Q114380797|Kogota observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q6425818|Q6425818]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616879|Koksijde observatory]]''
| [[Бельгия]]
| ''[[:d:Q465545|Q465545]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4329971|Kolleverde di Gvidoniya observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Гуидония-Монтечельо]]<br/>[[Лацио|Лацио (төбәк)]]
| 1981
|-
| ''[[:d:Q115518935|Komakallio observatory]]''
| [[Финляндия]]
| ''[[:d:Q748092|Q748092]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114380422|Konan observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Конан (Сига)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521281|Konigsleiten observatory]]''
| [[Австрия]]
| [[Вальд-им-Пинцгау]]
|
|-
| ''[[:d:Q754357|Konkoly Observatory]]''
| [[Маҗарстан]]
| [[Будапешт]]
|
|-
| ''[[:d:Q6431076|Kopernik Space Center]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Вестал (Нью-Йорк)|Вестал]]
| 1974
|-
| ''[[:d:Q115633436|Korea Microlensing Telescope Network-CTIO]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q7191572|Piedrasblancas]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616898|Korea Microlensing Telescope Network-SAAO]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q1734288|Q1734288]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632636|Korea Microlensing Telescope Network-SSO]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q17535|Coonabarabran Airport]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115518216|Koschny Observatory]]''
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q848988|Q848988]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4329973|Kottamia Astronomical Observatory]]''
| [[Мисыр]]
| [[Каһирә]]
|
|-
| ''[[:d:Q4329950|Kouba Observatory]]''
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
| [[Әлҗәзаир (шәһәр)]]
|
|-
| ''[[:d:Q4236432|Kourovskaya observatory]]''
| [[Россия]]
| [[Свердловск өлкәсе]]<br/>[[Слобода (Свердловск өлкәсе)|Слобода]]
| 1965
|-
| ''[[:d:Q4329974|Kramatorsk Observatory]]''
| [[Украина]]
| [[Краматорск]]<br/>[[Донецк өлкәсе]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521915|Krasnodar observatory]]''
| [[Россия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4238982|Krasnopresnenskaja Observatory MSU]]''
| [[Россия]]
| ''[[:d:Q2320761|Пресненский районы]]''
| 1831
|-
| ''[[:d:Q1776351|Kremsmünster Observatory]]''
| [[Австрия]]
| [[Кремсмюнстер]]
| 1749<br/>16th century
|-
| ''[[:d:Q115616876|Kryoneri Observatory]]''
| [[Греция]]
| ''[[:d:Q2634089|Q2634089]]''
| 1972
|-
| ''[[:d:Q4242693|Kryzhanivka Observatory]]''
| [[Украина]]
| ''[[:d:Q103501422|Fontanka rural hromada]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4071811|Kuban State University Astrophysical Observatory]]''
| [[Россия]]
| [[Краснодар]]<br/>[[Краснодар крае]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633334|Kuiper Telescope]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Пима (округ, Аризона)]]
|
|-
| ''[[:d:Q4246842|Kuma Kogen Astronomical Observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1351134|Kumakogen]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115206726|Kumamoto]]''
| [[Япония]]
| [[Кумамото (префектура)]]
|
|-
| ''[[:d:Q116432816|Kumamoto Civil Astronomical Observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q876960|Q876960]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11386692|Kurashiki Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Курасики|Курачики]]
| 1926-11-21
|-
| ''[[:d:Q105023830|Kure City Kamagari Astronomical Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Куре (Япония)|Куре]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522341|Kurihara observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Курихара (шәһәр)|Курихара]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523213|Kuriwa observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q5685024|Hawkesbury Heights]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114380233|Kurohone observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q11678022|Q11678022]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116432479|Kurume City Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Фукуока (префектура)]]<br/>[[Куруме]]
|
|-
| ''[[:d:Q114436078|Kushiro observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Кусиро|Кучиро]]
|
|-
| ''[[:d:Q1819090|Kvistaberg Observatory]]''
| [[Швеция]]
| ''[[:d:Q113673|Upplands-Bro Municipality]]''
| 1919
|-
| ''[[:d:Q4329967|Kwasan Observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1076993|Yamashina-ku]]''
| 1929-10
|-
| ''[[:d:Q4071786|Kyung Hee Astronomical Observatory]]''
| [[Көньяк Корея]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115264620|Köln observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Көлн]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518602|L'Ampolla observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Ла-Амполья]]
|
|-
| ''[[:d:Q115534442|LAMP observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Ривер (Аризона)|Нью-Ривер]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607575|La Avejerilla observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q95080|Лас-Пальмас]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607549|La Axarquia Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Чильчес]]
|
|-
| ''[[:d:Q114456619|La Chaux de Fonds observatory]]''
| [[Швейцария]]
| [[Ла-Шо-де-Фоң]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607529|La Corte Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Ла-Антигуа (Испания)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607539|La Couyere astronomical center]]''
| [[Франция]]
| [[Ла-Куиер]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607551|La Fecha Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Арройо-де-ла-Энкомьенда]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521866|La Giustiniana observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Рим]]
|
|-
| ''[[:d:Q29870423|La Hita observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Ла-Пуэбла-де-Альморадьель]]
| 2007
|-
| ''[[:d:Q115607583|La Mata Observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q1798960|Q1798960]]''
|
|-
| ''[[:d:Q21004044|La Murta Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Мурсия]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607569|La Palma-NEON Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Рио-Гальегос]]
|
|-
| ''[[:d:Q1671108|La Plata Astronomical Observatory]]''
| [[Аргентина]]
| ''[[:d:Q260600|La Plata Partido]]''
|
|-
| ''[[:d:Q6464551|La Posta Astro-Geophysical Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сан-Диего (округ, Калифорния)]]
| 1964
|-
| ''[[:d:Q115607586|La Puebla de Vallbona observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Испания]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633475|La Romaneta observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q17616407|Q17616407]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4329976|La Sagra Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Пуэбла-де-Дон-Фадрике]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632282|La Sagra Observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q93586797|Don Domingo]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115523267|La Senda observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Кабанильяс-дель-Кампо]]
|
|-
| ''[[:d:Q114453427|La Seyne sur Mer observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Ла-Сен-сюр-Мер]]
|
|-
| ''[[:d:Q459352|La Silla Observatory]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q2121|Q2121]]''
| 1964
|-
| ''[[:d:Q115607555|La Vara observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q6034974|Muñás]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616962|LaCaille observatory]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q26409|Q26409]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3214361|Laboratoire atmosphères, milieux, observations spatiales]]''
| [[Франция]]
| [[Гиянкур]]
| 2009
|-
| ''[[:d:Q4329977|Lahti Observatory]]''
| [[Финляндия]]
| [[Лаһти]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518632|Laietania observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Паретс-дель-Вальес]]
|
|-
| ''[[:d:Q6474673|Lake Afton Public Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Канзас]]
|
|-
| ''[[:d:Q114642016|Lake Arrowhead observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Лейк-Ерроугед (Калифорния)|Лейк-Ерроугед]]
|
|-
| ''[[:d:Q114735923|Lake Clear observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523296|Lake Forest observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Ель-Дорадо-Гиллс (Калифорния)|Ель-Дорадо-Гиллс]]
|
|-
| ''[[:d:Q114659466|Lake Saint Louis observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Лейк-Сент-Луис (Миссури)|Лейк-Сент-Луис]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536749|Lake of the Woods Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Лейк-оф-те-Вудс (Виргиния)|Лейк-оф-те-Вудс]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536704|Lakeland Astronomical Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Кертленд (Огайо)|Кертленд]]
|
|-
| ''[[:d:Q114452418|Lamalou-les-Bains observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Ламалу-ле-Бен]]
|
|-
| ''[[:d:Q115251535|Lancaster observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q205905|Lancaster]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633504|Landehen observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Ландеан]]
|
|-
| ''[[:d:Q134734168|Landolt Astronomical Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Луизиана (штат)|Луизиана]]
|
|-
| ''[[:d:Q137739488|Large Fiber Array Spectroscopic Telescope]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Аризона]]
|
|-
| ''[[:d:Q6492083|Las Brisas Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Колорадо (штат)|Колорадо]]
|
|-
| ''[[:d:Q1068067|Las Campanas Observatory]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q2120|Atacama Region]]''
| 1971
|-
| ''[[:d:Q3348332|Las Cumbres Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Голита (Калифорния)|Голита]]
| 1993-12-29
|-
| ''[[:d:Q115607502|Las Negras observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q5970621|Las Negras]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115537122|Las Vaguadas observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q5970801|Q5970801]]''
|
|-
| ''[[:d:Q111154710|Laupheim Planetarium]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Лаупхайм]]
|
|-
| ''[[:d:Q6504880|Laws Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115433578|Le Couvent de Lentin observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Ледерг]]
|
|-
| ''[[:d:Q113674336|Le Cres observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Ле-Крес]]
|
|-
| ''[[:d:Q114453156|Le Creusot observatory]]''
| [[Франция]]
| ''[[:d:Q329664|Q329664]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115251442|Leamington Spa observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Роял-Лемиңтон-Спа]]
|
|-
| ''[[:d:Q115534484|Leavenworth observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Левенворт (Канзас)|Левенворт]]
|
|-
| ''[[:d:Q4329979|Lee Observatory]]''
| [[Ливан]]
| [[Бәйрут]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633408|Leeside Observatory]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q22589397|Q22589397]]''
|
|-
| ''[[:d:Q662864|Leibniz Institute for Astrophysics Potsdam]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Потсдам]]
| 1700-05-18
|-
| ''[[:d:Q4257428|Leiden Southern Station]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| [[Yohannesburg|Йоһаннесбург]]
|
|-
| ''[[:d:Q114456131|Leipzig observatory (since 1861)]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Лейпциг]]
|
|-
| ''[[:d:Q115379721|Lelekovice observatory]]''
| [[Чехия]]
| [[Лелековице]]
|
|-
| ''[[:d:Q114593194|Lenkerbeck observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Эссен]]
|
|-
| ''[[:d:Q115534462|Lenomiya observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Каса-Гранде (Аризона)|Каса-Гранде]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633345|Leo Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Тортолита (Аризона)|Тортолита]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607631|Les Barres Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Ламанон (Буш-дю-Рон)|Ламанон]]
|
|-
| ''[[:d:Q25449446|Les Engarouines observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Мальмор]]
|
|-
| ''[[:d:Q117421244|Les Gavarres Astronomical Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Сан-Марти-Вель]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523232|Les Pedritxes observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Матадепера]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521855|Les Planes de Son observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Альто-Анеу]]
|
|-
| ''[[:d:Q113671007|Les Tardieux observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Сен-Пьерр-Лафей]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522358|Leura observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q3237124|Leura]]''
|
|-
| ''[[:d:Q6534639|Leuschner Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Лафаэтт (Калифорния)|Лафаетт]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521852|Levendaal observatory]]''
| [[Нидерланд]]
| [[Лейден]]
|
|-
| ''[[:d:Q459970|Leviathan of Parsonstown]]''
| [[Ирландия]]
| ''[[:d:Q104256413|Townparks]]''
| 1845
|-
| ''[[:d:Q115607782|Leyland Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q1126617|Leyland Motors]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632320|LiShan Observatory]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q194635|Q194635]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3886760|Libbiano astronomical observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Печчоли]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518607|Libbiano observatory]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q3971733|Q3971733]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116161032|LightBuckets Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Родео (Нью-Мексико)|Родео]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522309|LightBuckets observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q985421|Pingelly]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632312|Lijiang Station]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1200542|Gucheng District]]''
|
|-
| ''[[:d:Q329012|Lilienthal Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Лилиенталь (посёлок)]]
|
|-
| ''[[:d:Q3348370|Lille observatory of astronomy]]''
| [[Франция]]
| [[Лилль]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607578|Linceo observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Сантандер]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607886|Lindby observatory]]''
| [[Швеция]]
| ''[[:d:Q10700376|Q10700376]]''
|
|-
| ''[[:d:Q58203140|Linden Observatory Complex]]''
| [[Австралия]]
| [[Яңа Көньяк Велс]]
|
|-
| ''[[:d:Q24061879|Lindheimer Astrophysical Research Center]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Эванстон (Иллинойс)|Эванстон]]
| 1966
|-
| ''[[:d:Q115241418|Linhaceira observatory]]''
| [[Португалия]]
| [[Прая-ду-Рибатежу]]
|
|-
| ''[[:d:Q6048232|Litchfield Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q1021657|Clinton]]''
| 1856
|-
| ''[[:d:Q115633341|Little Moose Observatory]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q115633369|Live Oak Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q7228354|Q7228354]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114437073|Livergnano observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Пьяноро]]
|
|-
| ''[[:d:Q115252962|Liverpool observatory (before 1867)]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Liverpul]]
|
|-
| ''[[:d:Q115252950|Liverpool observatory (since 1867)]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Liverpul]]
|
|-
| ''[[:d:Q115433643|Livorno observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Ливорно]]
|
|-
| ''[[:d:Q3178387|Llano de Chajnantor Observatory]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q2118|Antofagasta Region]]''
| 1999
|-
| ''[[:d:Q1814384|Llano del Hato National Astronomical Observatory]]''
| [[Венесуэла]]
| ''[[:d:Q165582|Mérida]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607616|Lledoner observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q40745|Q40745]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607617|Llica d'Amunt Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Льиса-д’Амун]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607612|Lo Fossil Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Ажер]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616896|Lohbach Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дортмунд]]
|
|-
| ''[[:d:Q1868293|Lohrmann Observatorium]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дрезден]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521278|Lohrmann observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дрезден]]
|
|-
| ''[[:d:Q114457269|Loiano observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Лояно]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616947|Lomazzo Observatory]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q48800998|Q48800998]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2560059|Lomnický Štít Observatory]]''
| [[Словакия]]
| ''[[:d:Q612516|Високе-Татри]]''<br/>''[[:d:Q1072105|Lomnický štít]]''
| 1939
|-
| ''[[:d:Q115534468|Lone Star observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q4890450|Q4890450]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115523273|Longa Vista observatory]]''
| [[Бразилия]]
| [[Браганса-Паулиста]]
|
|-
| ''[[:d:Q114436980|Loomberah observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q21907832|Q21907832]]''
|
|-
| ''[[:d:Q38251197|Loomis Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115633414|Loose Goose Observatory]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q141724|Q141724]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536761|Los Algarrobos observatory]]''
| [[Уругвай]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115607573|Los Altos de Arguineguin Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Моган]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633447|Los Cabezones observatory]]''
| [[Аргентина]]
| [[Санта-Роса (Ла-Пампа)|Санта-Роса]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536760|Los Campitos observatory]]''
| [[Аргентина]]
| ''[[:d:Q933355|Cañuelas]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115537139|Los Milanos observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Касерес]]
|
|-
| ''[[:d:Q3886753|Los Molinos Observatory]]''
| [[Уругвай]]
| [[Монтевидео]]
|
|-
| ''[[:d:Q114452994|Loudwater observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q2665397|Loudwater]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7826439|Louis B. Stewart Observatory]]''
| [[Канада]]
| [[Торонто]]
| 1855
|-
| ''[[:d:Q22996029|Louis-Théophile Moreux observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Бурж]]
|
|-
| ''[[:d:Q131292298|Lozova school astronomical observatory]]''
| [[Украина]]
| ''[[:d:Q4265554|Lozova]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2589586|Lubomir Astronomical Observatory]]''
| [[Польша]]
|
| 1922
|-
| ''[[:d:Q115482823|Lucca observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Лукка]]
|
|-
| ''[[:d:Q63249278|Luiz Cruls Astronomical Observatory]]''
| [[Бразилия]]
| ''[[:d:Q3896114|Q3896114]]''
|
|-
| ''[[:d:Q711919|Lulin Observatory]]''
| [[Кытай Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q82357|Nantou County]]''
| 1999-01-13
|-
| ''[[:d:Q115522315|Lulin Widefield Telescope]]''
| [[Кытай Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q44581|Sinyi Township]]''
|
|-
| ''[[:d:Q107149313|Lumezzane observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Лумеццане]]
|
|-
| ''[[:d:Q115434459|Lumijoki observatory]]''
| [[Финляндия]]
| ''[[:d:Q992376|Lumijoki]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114773694|Lunar Cafe Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мичиган (штат)|Мичиган]]
|
|-
| ''[[:d:Q439285|Lund Observatory]]''
| [[Швеция]]
| ''[[:d:Q505018|Lund Municipality]]''
| 1867
|-
| ''[[:d:Q115607641|Luscherz Observatory]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q69491|Q69491]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4329981|Lviv Polytechnic Observatory]]''
| [[Украина]]
| [[Львов]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632325|Lvye Observatory]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1197902|Huqiu District]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3348374|Lyon Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Сен-Жени-Лаваль]]<br/>''[[:d:Q3360|7th arrondissement of Lyon]]''
| 1878
|-
| ''[[:d:Q115607649|M57 Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Сальтрио]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633467|MAO observatory]]''
| [[Марокко]]
| ''[[:d:Q35383147|Q35383147]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633437|MAP observatory]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q187893|San Pedro de Atacama]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633482|MASTER-IAC Observatory, Tenerife]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q715124|Q715124]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115522318|MASTER-II observatory]]''
| [[Россия]]
| ''[[:d:Q16274423|Q16274423]]''
|
|-
| ''[[:d:Q19597824|MASTER-II Observatory]]''
| [[Россия]]
| [[Кисловодск]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521903|MASTER-II observatory]]''
| [[Россия]]
| [[Бурятия]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633435|MASTER-OAFA Observatory]]''
| [[Аргентина]]
| [[Сан-Хуан (правинсә)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616946|MASTER-Tavrida observatory]]''
| [[Украина]]
| ''[[:d:Q903849|Q903849]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632278|MOMA observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Овьедо]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616954|MONET/South]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q1734288|Q1734288]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114642978|MPO Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Флориссент (Миссури)|Флориссент]]
|
|-
| ''[[:d:Q14692807|Macalester College Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сент-Пол (Миннесота)|Сент-Пол]]
|
|-
| ''[[:d:Q116162886|Macclesfield observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q18521|Q18521]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632647|Machida observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Матида|Мачида]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607566|Mackay observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Сан-Кристобаль-де-ла-Лагуна]]
|
|-
| ''[[:d:Q114452747|Macnairston Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q209131|South Ayrshire]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115978486|Madhava Observatory]]''
| [[Һиндстан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q116159726|Madison-YRS observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Висконсин]]
|
|-
| ''[[:d:Q628478|Madras Observatory]]''
| [[Һиндстан]]
| [[Ченнай|Чинай]]
| 1786
|-
| ''[[:d:Q1883774|Magdalena Ridge Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сокорро (округ, Нью-Мексико)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522357|Magellan observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q7348476|Q7348476]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115523240|Magroforte observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Магрофорте Инфериоре (Алесандрия)]]
|
|-
| ''[[:d:Q4286403|Maiaky Observatory]]''
| [[Украина]]
| ''[[:d:Q47192944|Maiaky Hromada]]''<br/>[[Одесса өлкәсе]]
|
|-
| ''[[:d:Q1573566|Maidanak Observatory]]''
| [[Үзбәкстан]]
| [[Кашкадәрья өлкәсе]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521263|Maidbronn observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Римпар]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523288|Maiden Lane observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Острив Бейнбридж]]
|
|-
| ''[[:d:Q115537132|Maidenhead observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Мейденһед]]
|
|-
| ''[[:d:Q1589563|Main Astronomical Observatory of the National Academy of Sciences of Ukraine]]''
| [[Украина]]
| [[Киев]]<br/>''[[:d:Q4142165|Holosiiv]]''
| 1944
|-
| ''[[:d:Q115521287|Maisoncelles observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Сен-Мартен-дю-Боше]]
|
|-
| ''[[:d:Q113673630|Maisons Laffitte observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Мезон-Лаффитт]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616940|Majadahonda observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Махадаонда]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607592|Makerstoun Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q4219772|Кеслома]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3348343|Makes Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Сен-Луи (Реюньон)|Сен-Луи]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607558|Malaga Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Малага]]
|
|-
| ''[[:d:Q6741187|Malakoff Tower]]''
| [[Бразилия]]
| [[Ресифи]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521270|Malina River observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Равоза-Магредиз (Удине)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536731|Mamalluca Observatory]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q60852445|Q60852445]]''
|
|-
| ''[[:d:Q6747042|Manastash Ridge Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Вашингтон (штат)|Вашингтон]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518601|Mandi observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Удине]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607604|Manises observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Манисес]]
|
|-
| ''[[:d:Q315240|Mannheim Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Маннһейм]]
|
|-
| ''[[:d:Q21654734|Mannou Observatory]]''
| [[Япония]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115521260|Marana observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Креспадоро]]
|
|-
| ''[[:d:Q114456040|Marburg observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q3869|Q3869]]''
|
|-
| ''[[:d:Q6759661|Margaret M. Jacoby Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Род-Айленд]]
|
|-
| ''[[:d:Q115380247|Margherita Hack observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Флоренция]]
|
|-
| ''[[:d:Q6761440|Maria Mitchell Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Массачусетс]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607656|Marienburg observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Һилдесһайм]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633469|Marina Sky observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Нерпио]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607663|Marina di Cerveteri observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Марина ди Черветери (Рим)]]
|
|-
| ''[[:d:Q114454078|Marine Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Һамбург]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607643|Maritime Alps Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Кунео]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633383|Mark Evans Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Блумингтон (Иллинойс)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633405|Mark Slade Remote Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Виргиния]]
|
|-
| ''[[:d:Q2574779|Markree Observatory]]''
| [[Ирландия]]
| ''[[:d:Q179325|Q179325]]''
| 1830
|-
| ''[[:d:Q114593038|Marl observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Марль]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607621|Marratxi observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q43099628|Q43099628]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1103949|Marseille Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Марсель]]
| 1702
|-
| ''[[:d:Q115522361|Marsfield observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q6773288|Marsfield]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616957|Martesana Observatory]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q2941290|Q2941290]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114593522|Martigues observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Мартиг]]
|
|-
| ''[[:d:Q114738833|Martin Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Блексбург (Виргиния)|Блексбург]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521888|Martin S. Kraar observatory]]''
| [[Исраил]]
| ''[[:d:Q207350|Q207350]]''
|
|-
| ''[[:d:Q6777751|Martz Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]
|
|-
| ''[[:d:Q115250676|Marxuquera observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q9028627|Q9028627]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114437469|Maryland Space Grant Consortium Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Балтимор (Мериленд)|Балтимор]]
|
|-
| ''[[:d:Q115253664|Masia Cal Maciarol Modul 2]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q362183|Q362183]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115253676|Masia Cal Maciarol Modul 8]]''
| [[Испания]]
| [[Ажер]]
|
|-
| ''[[:d:Q113728745|Masquefa Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Маскефа]]
|
|-
| ''[[:d:Q115253815|Mataro observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Матаро]]
|
|-
| ''[[:d:Q55831157|Matera Laser Ranging observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Матера]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607526|Matosinhos Observatory]]''
| [[Португалия]]
| [[Ланьезеш]]
|
|-
| ''[[:d:Q113674411|Mauguio observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Могио]]
|
|-
| ''[[:d:Q831790|Mauna Kea Observatories]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Гавай (округ, Гавай)]]
| 1968
|-
| ''[[:d:Q115518943|Mauren Valley observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Хольцгерлинген]]
|
|-
| ''[[:d:Q116162680|Maury Lewin Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Глендора (Калифорния)|Глендора]]
|
|-
| ''[[:d:Q6797399|Maynard F. Jordan Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мэн (штат)|Мэн]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633532|Mazagon Huelva observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q555360|Q555360]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633513|Mazariegos observatory]]''
| [[Испания]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q947962|McCormick Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Албемарл (округ, Виргиния)|Аккомак (округ, Виргиния)]]
|
|-
| ''[[:d:Q1536779|McDonald Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Форт-Девис (Техас)|Форт-Девис]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633360|McDonald Observatory-LCO ELP]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Форт-Девис (Техас)|Форт-Девис]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633361|McDonald Observatory-LCO ELP Aqawan A #1]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Форт-Девис (Техас)|Форт-Девис]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633362|McDonald Observatory-LCO ELP B]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Форт-Девис (Техас)|Форт-Девис]]
|
|-
| ''[[:d:Q6801891|McKim Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Гринкасл (Индиана)|Гринкасл]]
|
|-
| ''[[:d:Q3303709|McMath–Hulbert Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мичиган (штат)|Мичиган]]<br/>[[Лейк-Ангелус (Мичиган)|Лейк-Ангелус]]
|
|-
| ''[[:d:Q6802382|McMillin Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Оһайо (штат)|Оһайо]]
|
|-
| ''[[:d:Q6803142|Mead Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Джорджия]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633365|Medina Dome observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Медина (Сапата округы, Техас)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616959|MeerLICHT]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q1734288|Q1734288]]''
|
|-
| ''[[:d:Q6809208|Mehalso Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Пенсилвания]]
|
|-
| ''[[:d:Q3299222|Melbourne Observatory]]''
| [[Австралия]]
| [[Виктория (штат)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632256|Melezhy Astrophoto Observatory]]''
| [[Россия]]
| [[Владимир өлкәсе]]
|
|-
| ''[[:d:Q14709561|Melton Memorial Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Көньяк Каролина]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633426|Mendel Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Норт-Андовер (Массачусетс)|Норт-Андовер]]
|
|-
| ''[[:d:Q1392337|Mendenhall Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Оклахома (штат)|Оклахома]]
|
|-
| ''[[:d:Q6817127|Menke Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Айова]]
|
|-
| ''[[:d:Q3982942|Merate Astronomical Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Мерате]]
| 1926
|-
| ''[[:d:Q20670520|Mercedes Astronomical Observatory]]''
| [[Аргентина]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q114737058|Mercedes Observatory]]''
| [[Аргентина]]
| [[Буэнос-Айрес]]
|
|-
| ''[[:d:Q115250753|Merignac observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Мериньяк]]
|
|-
| ''[[:d:Q114452252|Merlette observatory]]''
| [[Франция]]
| ''[[:d:Q3125|Hautes-Alpes]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114455996|Meschede observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Мешеде]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616873|Metsahovi Optical Telescope observatory]]''
| [[Финляндия]]
| ''[[:d:Q748092|Q748092]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115518621|Metsala observatory]]''
| [[Финляндия]]
| [[Эспоо]]
|
|-
| ''[[:d:Q18682261|Metsähovi]]''
| [[Финляндия]]
| ''[[:d:Q748092|Q748092]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3847974|Metsähovi Radio Observatory]]''
| [[Финляндия]]
| ''[[:d:Q748092|Q748092]]''
|
|-
| ''[[:d:Q13104410|Meudon Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Медон (О-де-Сен)|Медон]]
| 1876
|-
| ''[[:d:Q6826502|Meyer–Womble Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Колорадо (штат)|Колорадо]]
|
|-
| ''[[:d:Q123596758|Michiel Coignet Observatorium]]''
| [[Бельгия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q14716222|Michigan State University Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мичиган (штат)|Мичиган]]
|
|-
| ''[[:d:Q6715169|Michigan-Dartmouth-MIT Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Тусон]]
|
|-
| ''[[:d:Q114452886|Mickleover observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q6838865|Mickleover]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607619|Micro Palomar observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Реянетт]]
|
|-
| ''[[:d:Q117000038|MicroObservatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q114373715|Middlebury College Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Вермонт]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536754|Middlesex School Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Конкорд (Массачусетс)|Конкорд]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523292|Mill Creek observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Ченовет (Орегон)|Ченовет]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523231|Millau observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Мийо (город)]]
|
|-
| ''[[:d:Q6859196|Miller Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Төньяк Каролина]]
|
|-
| ''[[:d:Q6859986|Mills Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q2357511|Q2357511]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633366|Millwood Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q5059334|Center Point]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114419923|Minami-Oda Observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1351153|Q1351153]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11408718|Minamiaso Luna Observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1184681|Minamiaso]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115523278|Minnetonka observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Миннетонка (Миннесота)|Миннетонка]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633527|Miron del Cielo observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q95038|Q95038]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11278847|Misato Observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1354884|Kimino]]''<br/>[[Вакаяма (префектура)]]<br/>''[[:d:Q1130990|Q1130990]]''
| 1995-07-07
|-
| ''[[:d:Q115216774|Mishima observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Сусоно]]
|
|-
| ''[[:d:Q114643520|Missouri City observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Миссури-Сити (Техас)]]<br/>[[Миссури-Сити (Миссури)|Миссури-Сити]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522331|Miwa observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q11353840|Q11353840]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115522324|Miyaki-Argenteus observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1351707|Q1351707]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114381466|Miyasaka Observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q11453543|Miyasaka]]''
|
|-
| ''[[:d:Q40702981|Mizusawa VERA Observatory]]''
| [[Япония]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115523222|Moana observatory]]''
| [[Франция]]
| ''[[:d:Q115239746|Puna'auia observatory]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4299444|Modra Observatory]]''
| [[Словакия]]
| ''[[:d:Q596044|Модра]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633337|Moka Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Бенсон (Аризона)|Бенсон]]
|
|-
| ''[[:d:Q578010|Molėtai Astronomical Observatory]]''
| [[Литва]]
| ''[[:d:Q2089785|Molėtai District Municipality]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1543970|Mont Mégantic Observatory]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q1844577|La Patrie]]''<br/>''[[:d:Q1122368|Estrie]]''<br/>[[Квебек]]
| 1970s
|-
| ''[[:d:Q115607614|Montagut observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Террасса|Терраса]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607563|Montana Blanca observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q2046900|Q2046900]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607562|Montana Cabreja observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Вега-де-Сан-Матео]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521896|Montarrenti observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Совичилле]]
|
|-
| ''[[:d:Q30080225|Montcabrer Osservatory]]''
| [[Испания]]
| [[Кабрилес]]
|
|-
| ''[[:d:Q27997087|Monte Agliale observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Борго-а-Моццано]]
|
|-
| ''[[:d:Q114457243|Monte Argentario observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Монте-Арджентарио]]
|
|-
| ''[[:d:Q114457254|Monte Autore observatory]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q3861206|Q3861206]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3886761|Monte Bianco obsertatory]]''
| [[Италия]]
|
| 1893
|-
| ''[[:d:Q115241987|Monte Deva observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q11007280|Q11007280]]''
|
|-
| ''[[:d:Q14469379|Monte Generoso Observatory]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q12724|Q12724]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4329985|Monte Mario Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Рим]]
|
|-
| ''[[:d:Q3886748|Monte Viseggi Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Ла-Специя]]
| 1989-04-14
|-
| ''[[:d:Q115633524|Montecanal Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Сарагоса]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521900|Montevenere observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Монцуно]]
|
|-
| ''[[:d:Q61454060|Monteviasco Astronomical Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Курилья-кон-Монтевьяско]]
|
|-
| ''[[:d:Q78373665|Montevideo Astronomical Observatory]]''
| [[Уругвай]]
| [[Монтевидео]]
|
|-
| ''[[:d:Q102157912|Montjoia observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Мойя (Барселона)]]
|
|-
| ''[[:d:Q104617429|Montpellier Astronomical Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Монпелье]]<br/>''[[:d:Q12545|Q12545]]''
| 1879
|-
| ''[[:d:Q126893|Montsec Astronomical Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Сан-Эстеве-де-ла-Сарга]]
| 2008-10-24
|-
| ''[[:d:Q115483679|Montseny Astronomical Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Монсень]]
|
|-
| ''[[:d:Q136915523|Moon Palace]]''
| [[Бөекбритания]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115632272|Moonbase South Observatory]]''
| [[Намибия]]
| ''[[:d:Q834508|Q834508]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115239405|Moonedge Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q3452681|Northport]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115534477|Moonglow observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Ворренсбург (Миссури)|Ворренсбург]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632333|Mooray Observatory]]''
| [[Яңа Зеландия]]
| [[Крайстчерч]]
|
|-
| ''[[:d:Q114639428|Moorpark College Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
|
|-
| ''[[:d:Q114452492|Moorwarfen observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Йевер]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633342|Moose Springs Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q49251874|Humbug Canal]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633417|Moquegua observatory]]''
| [[Перу]]
| ''[[:d:Q3312404|Q3312404]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536758|Morgantown Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Моргантаун (Пенсильвания)|Моргантаун]]
|
|-
| ''[[:d:Q6912002|Morgan–Monroe Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Индиана]]
|
|-
| ''[[:d:Q115217951|Moriyama observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Морияма]]
|
|-
| ''[[:d:Q115534463|Morning Star observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Танк-Верде]]
|
|-
| ''[[:d:Q6913835|Morris Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Индиана]]
|
|-
| ''[[:d:Q114659406|Morrison Obervatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6914037|Morrison Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Миссури (штат)|Миссури]]
|
|-
| ''[[:d:Q14708606|Mounds Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Оклахома (штат)|Оклахома]]
|
|-
| ''[[:d:Q6347284|Mount Abu Observatory]]''
| [[Һиндстан]]
| ''[[:d:Q205719|Q205719]]''
| 1990
|-
| ''[[:d:Q114451989|Mount Belleview Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Канада]]
|
|-
| ''[[:d:Q6920321|Mount Cuba Astronomical Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Делавэр (штат)|Делавэр]]
|
|-
| ''[[:d:Q612700|Mount Graham International Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Грейам (округ, Аризона)|Коконино (округ, Аризона)]]
|
|-
| ''[[:d:Q4383524|Mount John University Observatory]]''
| [[Яңа Зеландия]]
| ''[[:d:Q1760822|Mackenzie District]]''
| 1965
|-
| ''[[:d:Q86755669|Mount Kent Observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q1067014|Q1067014]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5650505|Mount Laguna Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]<br/>''[[:d:Q6472904|Laguna Mountains]]''
|
|-
| ''[[:d:Q224761|Mount Lemmon Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Пима (округ, Аризона)]]
|
|-
| ''[[:d:Q1749185|Mount Lemmon Survey]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Пима (округ, Аризона)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518937|Mount Matajur observatory]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q95629989|Urdinegi]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114452076|Mount Molehill Observatory]]''
| [[Яңа Зеландия]]
| ''[[:d:Q726917|Auckland Region]]''
|
|-
| ''[[:d:Q13360143|Mount Nyūkasa Optical Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Ина (шәһәр)|Ина]]
|
|-
| ''[[:d:Q1819126|Mount Pleasant Radio Observatory]]''
| [[Австралия]]
| [[Тасмания]]
|
|-
| ''[[:d:Q752029|Mount Suhora Observatory]]''
| [[Польша]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q114437019|Mount Tarana Observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q704978|Q704978]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4329987|Mount Terskol Observatory]]''
| [[Россия]]
| ''[[:d:Q4456316|Q4456316]]''<br/>[[Кабарда-Балкария]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607598|Mount Tuffley Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Глостер (Массачусетс)|Глостер]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523302|Mount Wilson-TIE observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q3119066|Q3119066]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633336|Mountain Creek Ranch observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Аризона]]
|
|-
| ''[[:d:Q6925217|Mountain Skies Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Вайоминг]]
|
|-
| ''[[:d:Q116179651|Mountainville Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Юта (штат)|Юта]]
|
|-
| ''[[:d:Q114642387|Mt. Bigelow Station 27" Telescope]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Пима (округ, Аризона)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522305|Mt. Guizi observatory]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1337284|Hongshan District]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114436973|Mt. Kajigamori observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1206441|Q1206441]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115267943|Mueggelheim observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q66095671|Müggelheimer Straße/Wendenschloßstraße]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616836|Muensterschwarzach Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Шварцах-ам-Майн]]
|
|-
| ''[[:d:Q11342611|Mui Observatory]]''
| [[Япония]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q11415881|Mukai Chiai Children's Science Museum]]''
| [[Япония]]
| [[Татебаяси]]<br/>[[Гумма (префектура)]]
| 1991
|-
| ''[[:d:Q115632304|Multa Observatory]]''
| [[Россия]]
| [[Мульта]]
|
|-
| ''[[:d:Q114453527|Mundenheim observatory (1907-1913)]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Лүдвигсһафен-ам-Рейн]]
|
|-
| ''[[:d:Q114456073|Munich observatory (1819-1938)]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Мүнхен]]
|
|-
| ''[[:d:Q6937554|Murchison Radio-astronomy Observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q3206|Көнбатыш Австралия]]''
| 2005
|-
| ''[[:d:Q115607780|Murcia Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Мурсия]]
|
|-
| ''[[:d:Q114419998|Murou observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q349267|Q349267]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632339|Murray Hill Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Бивертон (Орегон)|Бивертон]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522351|Murrumbateman observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q3328224|Q3328224]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607624|Murviel-les-Montpellier observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Мюрвьель-ле-Монпелье]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607530|Muxagata Observatory]]''
| [[Португалия]]
| [[Вила-Нова-ди-Фош-Коа]]
|
|-
| ''[[:d:Q4320429|Mykolaiv Observatory]]''
| [[Украина]]
| [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]]
| 1852
|-
| ''[[:d:Q11548824|NAOJ Mizusawa Campus]]''
| [[Япония]]
| [[Осю|Очу]]
| 1899
|-
| ''[[:d:Q1662664|NASA Infrared Telescope Facility]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Гавай (округ, Гавай)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536690|NASA/MSFC ALAMO Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Редстоун-Арсенал]]
|
|-
| ''[[:d:Q115534451|NF observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Мексико]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536723|NJIT Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Ньюарк]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633494|NNHS Drummonds Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q48945|Q48945]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616864|NOAK Observatory]]''
| [[Греция]]
| ''[[:d:Q21481445|Stavraki Ioanninon]]''
|
|-
| ''[[:d:Q99534494|NOIRLab]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q116146100|NTT Rokko Astronomical Communication Center]]''
| [[Япония]]
| [[Хёго (префектура)]]<br/>''[[:d:Q1154555|Q1154555]]''<br/>[[Кобе]]
|
|-
| ''[[:d:Q122594|Nachi-Katsuura Observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1346730|Nachikatsuura]]''<br/>[[Вакаяма (префектура)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632646|Nagano Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Омати (шәһәр)|Омати]]
|
|-
| ''[[:d:Q114436075|Nagatoro observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1345299|Nagatoro]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115522326|Nakagawa observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Анан (Токусима)|Анан]]
|
|-
| ''[[:d:Q116432590|Nakagoya Astronomical Observatory “Subaru Dome”]]''
| [[Япония]]
| [[Миядзаки (префектура)]]<br/>''[[:d:Q1132445|Higashiusuki district]]''<br/>''[[:d:Q1352182|Misato]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116432206|Nakanoshima Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Кагосима (префектура)]]<br/>''[[:d:Q1043830|Kagoshima district]]''<br/>''[[:d:Q701079|Q701079]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115522301|Nanchuan observatory]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q917049|Q917049]]''
|
|-
| ''[[:d:Q6963759|Nankivell Observatory]]''
| [[Яңа Зеландия]]
| ''[[:d:Q692895|Q692895]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632306|Nanshan Station, Xinjiang Observatory]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q335040|Q335040]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4312906|Nanyo Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Ямагата (префектура)|Ямагата]]<br/>[[Нанъё]]
|
|-
| ''[[:d:Q60643512|Nançay Radio Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Нансе (коммуна)]]
| 1995
|-
| ''[[:d:Q115518618|Narama observatory]]''
| [[Польша]]
| [[Нарама]]
|
|-
| ''[[:d:Q114660594|Nashville observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нәшвилл]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521891|Nastro Verde observatory]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q830337|prior]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633406|Natelli Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Фредерик (Мэриленд)]]
|
|-
| ''[[:d:Q57314873|National Astronomical Observatory "Galileo Galilei"]]''
| [[Болгария]]
| ''[[:d:Q182428|Q182428]]''
| 1999
|-
| ''[[:d:Q57314881|National Astronomical Observatory "Slavey Zlatev"]]''
| [[Болгария]]
| ''[[:d:Q192875|Q192875]]''
|
|-
| ''[[:d:Q844345|National Astronomical Observatory of China]]''
| [[Кытай]]
| [[Ханбалык|Пекин]]
| 2001
|-
| ''[[:d:Q1327713|National Astronomical Observatory of Japan]]''
| [[Япония]]
| [[Митака]]
| 1988
|-
| ''[[:d:Q11421254|National Astronomical Observatory of Japan Hawaii Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Гавай (округ, Гавай)]]
| 1997-04-10
|-
| ''[[:d:Q4289239|National Astronomical Observatory of San Pedro Mártir]]''
| [[Мексика]]
| [[Түбән Калифорния|Баха-Калифорния]]
|
|-
| ''[[:d:Q1816405|National Observatory of Athens]]''
| [[Греция]]
| ''[[:d:Q1224979|Афин муниципалитеты]]''
| 1842
|-
| ''[[:d:Q114643553|National Observatory of Tacubaya]]''
| [[Мексика]]
| [[Мехико]]
|
|-
| ''[[:d:Q1315390|National Optical Astronomy Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Тусон]]
| 1984
|-
| ''[[:d:Q1967618|National Radio Astronomy Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
| 1956-11-17
|-
| ''[[:d:Q594282|National Research Institute of Astronomy and Geophysics]]''
| [[Мисыр]]
| ''[[:d:Q771345|Helwan]]''
| 1840<br/>1865<br/>1903
|-
| ''[[:d:Q2707219|National Solar Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Мексико]]<br/>[[Аризона]]
| 1952
|-
| ''[[:d:Q4315139|National Space Facilities Control and Test Center]]''
| [[Россия]]<br/>[[Украина]]
| [[Кырым]]
| 1996
|-
| ''[[:d:Q6983160|Naylor Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Пенсилвания]]
|
|-
| ''[[:d:Q17227030|Nayoro Municipal Observatory Kitasubaru]]''
| [[Япония]]
| [[Наёро]]<br/>[[Хоккайдо (префектура)]]
| 2010-04
|-
| ''[[:d:Q115607565|Nazaret observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q430776|Nazareth]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114639087|Near-Earth Asteroid Tracking (NEAT) at Palomar observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633425|Nebula Knoll Observatoy]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Вейкфилд (Нью-Гэмпшир)|Вейкфилд]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632311|Negara observatory]]''
| [[Малайзия]]
| ''[[:d:Q6486155|Q6486155]]''
|
|-
| ''[[:d:Q60846054|NenuFAR]]''
| [[Франция]]
|
| 2019-10
|-
| ''[[:d:Q92189309|Neue Universitätssternwarte Innsbruck]]''
| [[Австрия]]
| [[Иннсбрук]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616832|Neutraubling observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Нойтраублинг]]
|
|-
| ''[[:d:Q114659300|New Bullpen Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Альфаретта (Джорджия)|Альфаретта]]
|
|-
| ''[[:d:Q114236846|New Horizons KBO Search-CFHT]]''
| [[Гавай (штат)|Һавайлар]]
| [[Гило]]
|
|-
| ''[[:d:Q115267164|New Millennium Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Моццате]]
|
|-
| ''[[:d:Q7017113|Newbrook Observatory]]''
| [[Канада]]
| [[Альберта]]<br/>''[[:d:Q7796221|Thorhild County]]''
| 1951
|-
| ''[[:d:Q115536693|Newcastle observatory]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q555690|Q555690]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114452819|Newcastle-upon-Tyne observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Ньюкасл-апон-Тайн|Ньюкәсл-апон-Тайн]]
|
|-
| ''[[:d:Q11505003|Nichihara Observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q640586|Q640586]]''
| 1985
|-
| ''[[:d:Q1170005|Nihondaira Observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1203168|Shimizu]]''<br/>''[[:d:Q79385|Q79385]]''
| 1967
|-
| ''[[:d:Q115521862|Nijmegen observatory]]''
| [[Нидерланд]]
| [[Неймеген]]
|
|-
| ''[[:d:Q114237277|Nimes observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Ним]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607547|Nira observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q2046900|Q2046900]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114380504|Nishi Kobe observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q25369|Q25369]]''
|
|-
| ''[[:d:Q104878674|Nishi-Harima Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Хёго (префектура)]]
|
|-
| ''[[:d:Q11629399|Nishimino Observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1204046|Q1204046]]''
| 1990
|-
| ''[[:d:Q7042143|Nizamia observatory]]''
| [[Һиндстан]]
| [[Хәйдәрабад]]
| 1908
|-
| ''[[:d:Q1994765|Nobeyama radio observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1203240|Minamimaki]]''
| 1969-10
|-
| ''[[:d:Q115632260|Nomad Observatory]]''
| [[Россия]]
| ''[[:d:Q4236651|Q4236651]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115521869|Nonndorf observatory]]''
| [[Австрия]]
| ''[[:d:Q67950704|Nonndorf]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633534|Norba Caesarina observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Касерес]]
|
|-
| ''[[:d:Q114593061|Norderstedt observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Нордерштедт]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633483|Nordic Optical Telescope observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Канар утраулары]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522362|Norma Rose observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q2095799|Leyburn]]''
|
|-
| ''[[:d:Q23015236|North Bohemian Observatory and Planetarium in Teplice]]''
| [[Чехия]]
| [[Теплице|Теплитсе]]
|
|-
| ''[[:d:Q7055480|North Georgia Astronomical Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Джорджия]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633351|North Mesa Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Лос-Аламос]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607771|North Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q937631|Q937631]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7056239|North Otago Astronomical Society Observatory]]''
| [[Яңа Зеландия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q114436999|North Ryde observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q1769479|Q1769479]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114663749|North Scituate observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q7545681|Q7545681]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536688|Northbrook Meadow Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q570986|Northbrook]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114642348|Northern Arizona University observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Флегстафф]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633488|Northern Skygems Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Нерпио]]
|
|-
| ''[[:d:Q55625472|Northolt Branch Observatories]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Лондон]]
| 2015-09-27
|-
| ''[[:d:Q116162884|Northolt Branch Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q83399|Q83399]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633511|Northolt Branch Observatory 2]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Лондон]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633497|Northolt Branch Observatory 3]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q644530|Blandford Forum]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536712|Northview Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мэндон (Нью-Йорк)|Мэндон]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536765|Northwest Florida State College observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Найсвилл (Флорида)|Найсвилл]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633386|Northwest Indiana Robotic Telescope]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Ловелл (Индиана)|Ловелл]]
|
|-
| ''[[:d:Q113728183|Northwood Ridge Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Гэмпшир|Нью-Һәмпшир]]
|
|-
| ''[[:d:Q115267196|Nova Milanese observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Нова-Миланезе]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523239|Novaloop observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Мужен]]
|
|-
| ''[[:d:Q114457208|Novi Ligure observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Нови Лигуре]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632283|Novoselki observatory]]''
| [[Украина]]
| ''[[:d:Q4325744|Q4325744]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116161053|Nubbin Ridge Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Арканзас]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633536|Nuevos Horizontes observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Камас (округ, Айдахо)]]
|
|-
| ''[[:d:Q25615912|Nuffield Radioastronomy Laboratory]]''
| [[Бөекбритания]]
|
| 1945
|-
| ''[[:d:Q114453344|Nyenheim observatory]]''
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q775|Gelderland]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7071262|Nyrölä Observatory]]''
| [[Финляндия]]
| ''[[:d:Q7071265|Q7071265]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7071676|O'Brien Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Марин-он-Сент-Крой (Миннесота)|Марин-он-Сент-Крой]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521905|OACL observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Терамо]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633495|OAO University Observatory Station Aras]]''
| [[Испания]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115633454|OATU observatory]]''
| [[Бразилия]]
| [[Тупи-Паулиста]]
|
|-
| ''[[:d:Q114638961|OCA-Anza Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[(2061) Анса]]
|
|-
| ''[[:d:Q1759008|OCA-DLR Asteroid Survey]]''
| [[Франция]]
| [[Грас (округ)]]<br/>''[[:d:Q3139|Q3139]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633557|OPERA Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Сен-Пале (Жиронда)|Сен-Пале]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607654|OVM Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Киеза-ин-Вальмаленко]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632289|OWL-Net observatory]]''
| [[Исраил]]
| ''[[:d:Q741793|Mitzpe Ramon]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632656|OWL-Net observatory, Daedeok]]''
| [[Көньяк Корея]]
| ''[[:d:Q20919|Q20919]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632660|OWL-Net observatory, Mt. Bohyun]]''
| [[Көньяк Корея]]
| ''[[:d:Q50331|Cheongsong County]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633343|OWL-Net observatory, Mt. Lemmon]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q224761|Mount Lemmon Observatory]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633463|OWL-Net observatory, Oukaimeden]]''
| [[Марокко]]
| ''[[:d:Q3090623|Q3090623]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116161583|OWL-Net observatory, Songino]]''
| [[Монголия]]
| ''[[:d:Q2637533|Songino Khairkhan]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114638892|Oak Bay observatory]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q7073424|Q7073424]]''
|
|-
| ''[[:d:Q132144|Oak Ridge Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Массачусетс]]
|
|-
| ''[[:d:Q7074159|Oakley Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Индиана]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522353|Oakley Southern Sky observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q17535|Coonabarabran Airport]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536707|Oakridge Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Те-Гаммокс (Флорида)|Те-Гаммокс]]
|
|-
| ''[[:d:Q114659436|Oakwood observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Оуквуд (Джорджия)|Оуквуд]]<br/>''[[:d:Q779968|Oakwood]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7220463|Oaxaca Observatory]]''
| [[Мексика]]
| [[Оахака (штат)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523263|Oberfrauendorf observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Гласхютте (Саксония)|Гласхютте]]
|
|-
| ''[[:d:Q114638007|Oberwichtrach observatory]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q15837303|Oberwichtrach]]''<br/>''[[:d:Q65945|Q65945]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115521298|Oberwiesenthal observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Обервизенталь]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616911|ObsCT observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Катания]]
|
|-
| ''[[:d:Q7075447|Observatoire Astronomique de Mont-Soleil]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q11911|Берн кантоны]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3886765|Observatoire de Bédoin]]''
| [[Франция]]
| [[Бедуэн]]
|
|-
| ''[[:d:Q113672957|Observatoire de Castres]]''
| [[Франция]]
| [[Кастр (Тарн)|Кастр]]
|
|-
| ''[[:d:Q3886769|Observatoire de Saint-Véran]]''
| [[Франция]]
| [[Сен-Веран (Югары Альплар)]]
|
|-
| ''[[:d:Q113670938|Observatoire de l'Ardeche]]''
| [[Франция]]
| ''[[:d:Q3148|Ardèche]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113727702|Observatoire des Cote de Meuse]]''
| [[Франция]]
| [[Виньель-ле-Аттоншатель]]
|
|-
| ''[[:d:Q3348420|Observatoire du Mont Cosmos]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q3462113|Saint-Elzéar]]''
| 1995
|-
| ''[[:d:Q11939209|Observatori Astronòmic de Castelltallat]]''
| [[Испания]]
| [[Сан-Матеу-де-Бажес]]
|
|-
| ''[[:d:Q30182589|Observatori de Santa Maria de Montmagastrell]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q17184274|Q17184274]]''
| 1991
|-
| ''[[:d:Q19257162|Observatori de l'Ebre]]''
| [[Испания]]
| [[Рокетас]]
| 1904
|-
| ''[[:d:Q109623111|Observatories of the Sciences of the Universe]]''
| [[Франция]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q111687567|Observatorio Astronómico Educativo Turístico UNMSM - M. D. Maranganí]]''
| [[Перу]]
| ''[[:d:Q3312558|Maranganí District]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5811531|National Astronomical Observatory]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q45632|Santiago province]]''
|
|-
| ''[[:d:Q6048195|Observatorio Astronómico de Cabezo de la Jara]]''
| [[Испания]]
| [[Пуэрто-Лумбрерас]]
| 2001
|-
| ''[[:d:Q357639|Observatorio Astronómico de Mallorca]]''
| [[Испания]]
| [[Костич (Балеар утраулары)]]
| 1991
|-
| ''[[:d:Q28501751|Observatorio Astronómico del CURE]]''
| [[Уругвай]]
|
| 2016
|-
| ''[[:d:Q12396254|Observatorio Ramón María Aller]]''
| [[Испания]]
| [[Сантьяго-де-Компостела]]
| 1943
|-
| ''[[:d:Q115607503|Observatorio UCM]]''
| [[Испания]]
| [[Madrid|Мадрид]]
|
|-
| ''[[:d:Q7075452|Observatorio de La Cañada]]''
| [[Испания]]
| [[Авила]]
| 2002
|-
| ''[[:d:Q18417448|Observatorio del Instituto de Profesores Artigas]]''
| [[Уругвай]]
| [[Монтевидео]]
| 1976-01-09
|-
| ''[[:d:Q10605926|Observatorium Tusculanum]]''
| [[Дания]]
| ''[[:d:Q499400|Q499400]]''
|
|-
| ''[[:d:Q29740196|Observatory "Stellar Society"]]''
| [[Болгария]]
| [[Юндола]]
|
|-
| ''[[:d:Q7611597|Observatory - Planetarium SIRIUS]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q65732|Q65732]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113270224|Observatory Großschwabhausen]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Гросшвабхаузен]]
|
|-
| ''[[:d:Q7075465|Observatory House]]''
| [[Бөекбритания]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115633444|Observatory Hurtado]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q56128|Río Hurtado]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3562800|Observatory Vsetín]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q513417|Всетин]]''
| 1950
|-
| ''[[:d:Q20755532|Observatory in Mikulášovice]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q56416137|Mikulášovice]]''
|
|-
| ''[[:d:Q31510780|Observatory in Valašské Meziříčí]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q11870479|Q11870479]]''
|
|-
| ''[[:d:Q679176|Observatory of Geneva]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q63979|Versoix]]''
| 1772
|-
| ''[[:d:Q4071791|Observatory of Kunstkamera, Saint Petersburg]]''
| [[Россия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4328552|Observatory of Nurol]]''
| [[Франция]]
| [[Орек-сюр-Луар]]
|
|-
| ''[[:d:Q4329983|Observatory of San Vito a Montelupo]]''
| [[Италия]]
| [[Монтелупо-Фьорентино]]<br/>[[Тоскана]]
|
|-
| ''[[:d:Q4329991|Observatory of the Collegio Romano]]''
| [[Италия]]
| [[Рим]]
|
|-
| ''[[:d:Q114659316|Observatory of the State University of Missouri]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Миссури (штат)|Миссури]]
|
|-
| ''[[:d:Q74473851|Observatório Astronómico da Faculdade de Ciências da Universidade do Porto/Professor Manuel de Barros e respetivas instalações]]''
| [[Португалия]]
| [[Оливейра-ду-Дору (Вила-Нова-де-Гайа)]]
|
|-
| ''[[:d:Q108159717|Observatório Astronômico do Sertão de Itaparica]]''
| [[Бразилия]]
| [[Итакуруба]]
| 2011
|-
| ''[[:d:Q10340076|Observatório Municipal de Americana]]''
| [[Бразилия]]
| [[Сан-Паулу (штат)]]
|
|-
| ''[[:d:Q10340079|Observatório Municipal de Campinas Jean Nicolini]]''
| [[Бразилия]]
| [[Кампинас]]
| 1977
|-
| ''[[:d:Q11795177|Obserwatorium Astronomiczne Solaris]]''
| [[Польша]]
| [[Ополе]]
|
|-
| ''[[:d:Q11795178|Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Zielonogórskiego]]''
| [[Польша]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q114381666|Ochiai observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q7076314|Q7076314]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2014467|Odesa Astronomical Observatory]]''
| [[Украина]]
| [[Одесса]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536689|Ohio State University Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Лайма (Огайо)|Лайма]]
|
|-
| ''[[:d:Q123034152|Ohio University Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Атенс (Огайо)|Эйтенз (Огайо)]]
|
|-
| ''[[:d:Q7081349|Oil Region Astronomical Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Пенсилвания]]
|
|-
| ''[[:d:Q116100210|Oishi Kogen Observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1345889|Aridagawa]]''<br/>[[Вакаяма (префектура)]]<br/>''[[:d:Q1131181|Arida district]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114419909|Oishi observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1354884|Kimino]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114641932|Ojai observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
|
|-
| ''[[:d:Q115217676|Ojima Observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q7081631|Ojima]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11472118|Okayama Astrophysical Observatory]]''
| [[Япония]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115216153|Okutama observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q598626|Q598626]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1570896|Old Naval Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]]
| 1843
|-
| ''[[:d:Q135395729|Old Observatory]]''
| [[Нидерланд]]
| [[Лейден]]
|
|-
| ''[[:d:Q14469330|Old Observatory of Geneva]]''
| [[Швейцария]]
| [[Женева]]
| 1772
|-
| ''[[:d:Q115633472|Old Orchard Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q643448|Q643448]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115523225|Oldenburg observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Ольденбург]]
|
|-
| ''[[:d:Q12330138|Ole Rømer Observatory]]''
| [[Дания]]
| ''[[:d:Q240262|Aarhus Municipality]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7086916|Olin Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Коннектикут]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607589|Olive Farm Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q19612|Престон Норт Әнд]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7087726|Oliver Observing Station]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521849|Olmen observatory]]''
| [[Бельгия]]
| ''[[:d:Q642071|Q642071]]''
|
|-
| ''[[:d:Q138515349|Olympoksen tähtitorni]]''
| [[Финляндия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115633372|Omaha observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Небраска]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523241|OmegaLab observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Палермо]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632296|Omsk-Yogik Observatory]]''
| [[Россия]]
| [[Омск өлкәсе]]
|
|-
| ''[[:d:Q7092212|Ondokuz Mayıs University Observatory]]''
| [[Төркия]]
|
| 2006
|-
| ''[[:d:Q115616902|Ondrejov--BlueEye600 Telescope observatory]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q249259|Енджеюв]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113674224|Onnens Observatory]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q65963837|Q65963837]]''
|
|-
| ''[[:d:Q929994|Onsala Space Observatory]]''
| [[Швеция]]
| ''[[:d:Q499380|Kungsbacka Municipality]]''
| 1949
|-
| ''[[:d:Q114437299|Ontinyent observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Онтеньенте]]
|
|-
| ''[[:d:Q114436087|Oosato observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Кумагая]]
|
|-
| ''[[:d:Q115217990|Ootake observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Отакэ (Хиросима)|Отакэ]]
|
|-
| ''[[:d:Q114456179|Oppolzer Observatory]]''
| [[Австрия]]
| [[Вена шәһәре|Вена]]
|
|-
| ''[[:d:Q874698|Old Innsbruck Observatory]]''
| [[Австрия]]
| [[Иннсбрук]]
| 1904
|-
| ''[[:d:Q114659494|Optec Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мичиган (штат)|Мичиган]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633449|Orbis Tertius observatory]]''
| [[Аргентина]]
| [[Кордоба (Аргентина)|Кордоба]]
|
|-
| ''[[:d:Q113728383|OrbitJet Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Колден (Нью-Йорк)|Колден]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523279|Organ Mesa observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Лас-Крусес]]
|
|-
| ''[[:d:Q7102746|Orioloromano Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Орьоло-Романо]]
| 2007
|-
| ''[[:d:Q114457220|Orwell Park observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q67574715|Q67574715]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115522339|Osaki observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Осаки (шәһәр)|Осаки]]
|
|-
| ''[[:d:Q123197377|Oscar G. Mayer Memorial Building]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сан-Диего (округ, Калифорния)]]
|
|-
| ''[[:d:Q114638143|Osenbach observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Озенбак]]
|
|-
| ''[[:d:Q113719898|Osservatorio Antonio Grosso]]''
| [[Италия]]
| [[Бругерио]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616941|Osservatorio Astronomico]]''
| [[Италия]]
| [[Пьоббико]]
|
|-
| ''[[:d:Q30293596|Osservatorio Astronomico Armenzano]]''
| [[Италия]]
| [[Перуҗа]]
|
|-
| ''[[:d:Q543489|Osservatorio Astronomico Sormano]]''
| [[Италия]]
| [[Сормано]]
|
|-
| ''[[:d:Q4328295|Osservatorio Astronomico di Gnosca]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q67754|Gnosca]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113720293|Osservatorio La Dehesilla]]''
| [[Испания]]
| [[Алаурин-де-ла-Торре]]
|
|-
| ''[[:d:Q1663070|Osservatorio Madonna di Dossobuono]]''
| [[Италия]]
| [[Мадона ди Дособуоно (Верона)]]
|
|-
| ''[[:d:Q56799995|Osservatorio Polifunzionale del Chianti]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q60287354|Q60287354]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113720198|Osservatorio Scandicci]]''
| [[Италия]]
| [[Скандиччи]]
|
|-
| ''[[:d:Q3348347|Osservatorio astronomico Fondation Clément Fillietroz]]''
| [[Италия]]
| [[Валле д'Аоста]]<br/>[[Нюс]]
|
|-
| ''[[:d:Q121864406|Osservatorio astronomico Lazzarello]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q47007923|Alta Val Tidone]]''
|
|-
| ''[[:d:Q58952590|Osservatorio astronomico di Cima Rest]]''
| [[Италия]]
| [[Магаза]]
|
|-
| ''[[:d:Q106083966|Osservatorio astronomico di Loiano]]''
| [[Италия]]
| [[Лояно]]
| 1936-11-15
|-
| ''[[:d:Q18752335|Osservatorio astronomico di Remanzacco]]''
| [[Италия]]
| [[Реманцакко]]
|
|-
| ''[[:d:Q115380146|Ostrorog observatory]]''
| [[Польша]]
| ''[[:d:Q1005885|Остролуг]]''<br/>''[[:d:Q554021|Gmina Ostroróg]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616887|Ostrov Observatory, Constanta]]''
| [[Румыния]]
| [[Есекиой]]
|
|-
| ''[[:d:Q4071788|Ostrowik Observatory]]''
| [[Польша]]
| ''[[:d:Q2328621|Gmina Celestynów]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633540|Osuna observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Осуна]]
|
|-
| ''[[:d:Q113728078|Ottmarsheim Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Оттмарсайм]]
|
|-
| ''[[:d:Q28952453|Oukaïmden Observatory]]''
| [[Марокко]]
| ''[[:d:Q7110362|Oukaimden]]''
| 1988
|-
| ''[[:d:Q115537129|Ourense observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q95038|Q95038]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114638483|Overberg observatory]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q3361528|Overberg]]''<br/>''[[:d:Q1640898|Bredasdorp]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115518938|Owls and Ravens observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Хольцгерлинген]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616843|P.M.P.H.R. Deep Sky Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Атина]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536771|P2 Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мейгилл (Нью-Мексико)|Мейгилл]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632274|PAO observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Прато]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607628|PASTIS Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Банон (коммуна)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616961|PESCOPE observatory]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q125434|Q125434]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633473|PGC observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Фрехеналь-де-ла-Сьерра]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632641|PROMPT observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q17535|Coonabarabran Airport]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536680|PSU Greenbush Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q5603779|Greenbush]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115218448|Pacific Lutheran University Keck Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Паркленд (Вашингтон)|Паркленд]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522349|Pacific Sky Observatory observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q9332790|Q9332790]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115434125|Palazzo Bindi Sergardi observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Сиена]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521881|Palestrina observatory]]''
| [[Италия]]
| [[(4850) Палестрина]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521853|Pallerols observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q11939914|Q11939914]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114643294|Palmer Divide Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Колорадо-Сприңс]]
|
|-
| ''[[:d:Q114452736|Palmerston North observatory]]''
| [[Яңа Зеландия]]
| ''[[:d:Q909220|Q909220]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632341|Palo Alto observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Пало-Альто]]
|
|-
| ''[[:d:Q115219253|Palominas Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сьерра-Виста-Саузист]]
|
|-
| ''[[:d:Q1075600|Pan-STARRS]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мауи (округ, Гавай)]]
| 2006
|-
| ''[[:d:Q115633438|Panameno observatory]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q187893|San Pedro de Atacama]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115267402|Panker observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Панкер]]
|
|-
| ''[[:d:Q22047646|Panzano Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Кастельфранко-Эмилия]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633555|Para Todos Remote Observatory]]''
| [[Испания]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q10914152|Paranal Observatory]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q94552|Антофагаста]]''
|
|-
| ''[[:d:Q21899369|Parc Astronòmic Montsec]]''
| [[Испания]]
| [[Ажер]]
|
|-
| ''[[:d:Q12021068|Pardubice observatory]]''
| [[Чехия]]
| [[Пардубице]]
|
|-
| ''[[:d:Q65159989|Park Astronomiczny Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku]]''
| [[Польша]]
| ''[[:d:Q497115|Фромборк]]''
|
|-
| ''[[:d:Q148044|Parkes Observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q605513|Parkes]]''
| 1961
|-
| ''[[:d:Q115380167|Parma observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Парма]]
|
|-
| ''[[:d:Q114437516|Partizanske observatory]]''
| [[Словакия]]
| [[Тренчин]]
|
|-
| ''[[:d:Q7153287|Paul Robinson Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q3015934|Q3015934]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7154366|Paul Wild Observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q181766|Narrabri]]''<br/>[[Яңа Көньяк Велс]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518624|Paus observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Сабадел]]
|
|-
| ''[[:d:Q7157644|Peach Mountain Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мичиган (штат)|Мичиган]]
|
|-
| ''[[:d:Q115534472|Pear Tree observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Валперейзо (Флорида)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607542|Penamayor Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Нава (Астурия)|Нава]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607513|Penn Heights Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q9611|Q9611]]''
|
|-
| ''[[:d:Q96204406|Penrith Observatory]]''
| [[Австралия]]
| [[Яңа Көньяк Велс]]
|
|-
| ''[[:d:Q113302232|Penteli Observatory]]''
| [[Греция]]
| ''[[:d:Q11815519|Penteli Municipality]]''
| 1958
|-
| ''[[:d:Q115522334|Penwortham observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q508016|Penwortham]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115434542|Penzing Astrometric observatory]]''
| [[Австрия]]
| [[Вена шәһәре|Вена]]
|
|-
| ''[[:d:Q138333469|Perak Observatory]]''
| [[Малайзия]]
| ''[[:d:Q2302576|Manjung]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536701|Perkins Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Делавер (Огайо)|Делавер]]
|
|-
| ''[[:d:Q114638286|Perpignan observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Перпиньян]]
|
|-
| ''[[:d:Q525762|Perth Observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q1721949|City of Kalamunda]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115380102|Peschiera del Garda observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Пескьера-дель-Гарда]]
|
|-
| ''[[:d:Q116161096|Petit Jean Mountain observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q31804890|Q31804890]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115521912|Petit Sant Feliu observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Сан-Фелиу-де-Льобрегат]]
|
|-
| ''[[:d:Q115241719|Peverell observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q30990|Q30990]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536737|Phillips Academy Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Андовер (Массачусетс)|Андовер]]
|
|-
| ''[[:d:Q17065949|Phoebe Waterman Haas Public Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]]
|
|-
| ''[[:d:Q1772232|Pianoro Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Пьяноро]]
|
|-
| ''[[:d:Q4385571|Piazzano Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Эмполи]]
|
|-
| ''[[:d:Q4329986|Pic du Midi Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Баньер-де-Бигор]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518600|Picard observatory]]''
| [[Австрия]]
| ''[[:d:Q34632970|Q34632970]]''
|
|-
| ''[[:d:Q938369|Pico dos Dias Observatory]]''
| [[Бразилия]]
| [[Бразополис]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523229|Piconcillo observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q9059410|Q9059410]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633499|Picoto Observatory]]''
| [[Португалия]]
| [[Каррейра (Барселуш)|Каррейра]]
|
|-
| ''[[:d:Q254958|Piera Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Пьера]]
|
|-
| ''[[:d:Q6094027|Pierre Kauffman Radio Observatory]]''
| [[Бразилия]]
| [[Сан-Паулу (штат)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115325621|Pieta observatory]]''
| [[Мальта]]
| ''[[:d:Q744070|Pietà, Malta]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633381|Pin Oak Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Форт-Медисон (Айова)|Форт-Медисон]]
|
|-
| ''[[:d:Q7195070|Pine Bluff Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Висконсин]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633407|Pineapple Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Фредерик (Мэриленд)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607571|Pinsoro Observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q3573783|Pinsoro]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115523274|Pinto Valley observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сан-Бернардино (округ, Калифорния)]]
|
|-
| ''[[:d:Q58918214|Piombino Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Пьомбино]]
| 1975
|-
| ''[[:d:Q1636877|Pises Observatory]]''
| [[Франция]]
| ''[[:d:Q12515|Q12515]]''<br/>''[[:d:Q1368807|Cévennes National Park]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7198279|Pisgah Astronomical Research Institute]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Төньяк Каролина]]
|
|-
| ''[[:d:Q1587024|Pistoia Mountains Astronomical Observatory]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q28090981|San Marcello Piteglio]]''
| 2015-08-08<br/>1990
|-
| ''[[:d:Q221647|Piszkéstető Station]]''
| [[Маҗарстан]]
| [[Матра]]
|
|-
| ''[[:d:Q4329988|Pla D'Arguines Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Сегорбе]]<br/>[[Альхимия-де-Альфара]]
|
|-
| ''[[:d:Q106928083|Planetario de Serón-Almería]]''
| [[Испания]]
| [[Серон (Испания)]]
|
|-
| ''[[:d:Q98215482|Planetarium Halle-Kanena]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Һалле]]
|
|-
| ''[[:d:Q135486697|Planetarium Lübz]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Любц]]
| 1980
|-
| ''[[:d:Q115616881|Planetarium de Vaulx-en-Velin Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Во-ан-Велен]]
|
|-
| ''[[:d:Q30258636|Planetarium České Budějovice]]''
| [[Чехия]]
| [[Ческе-Будеёвице|Ческе-Будейовитсе]]<br/>''[[:d:Q8311385|Q8311385]]''
| 1937
|-
| ''[[:d:Q3152063|Planetology and Astrophysics Institute of Grenoble]]''
| [[Франция]]
| [[Гренобль]]
| 2011
|-
| ''[[:d:Q115616842|Platanus Observatory]]''
| [[Польша]]
| [[Люсувко]]
|
|-
| ''[[:d:Q2644051|Plateau Observatory]]''
| No/unknown value
| ''[[:d:Q21590062|Q21590062]]''<br/>[[Антарктида]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633388|Pleasant Groves Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Плезент-Гровс (Алабама)|Плезент-Гровс]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523290|Pleasanton observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Плезантон (Калифорния)|Плезантон]]
|
|-
| ''[[:d:Q4329989|Pleiade Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Пескантина]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536724|Pleiades observatory]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q3285492|Q3285492]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114736211|Plessisville observatory]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q124101719|Q124101719]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114437291|Plomer observatory]]''
| [[Аргентина]]
| [[Буэнос-Айрес]]
|
|-
| ''[[:d:Q114237106|Plonsk observatory]]''
| [[Польша]]
| ''[[:d:Q270656|Плоньск]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12021067|Plzeň observatory and planetarium]]''
| [[Чехия]]
| [[Пльзень|Плзен]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522304|Po Leung Kuk observatory]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q986383|Q986383]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115518634|Polaris observatory]]''
| [[Маҗарстан]]
| [[Будапешт]]
|
|-
| ''[[:d:Q18747332|Polino astronomical observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Полино (Умбрия)|Полино]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633441|Polonia Observatory]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q187893|San Pedro de Atacama]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633553|Polop observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Полоп]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607620|Pommier observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Шад-Бофор]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633533|Ponferrada observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Кампонарая]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616907|Ponte Uso observatory]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q109610829|Q109610829]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616953|Popovich Observatory]]''
| [[Украина]]
| ''[[:d:Q617758|Ivanivka]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7231423|Portage Lake Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мичиган (штат)|Мичиган]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607572|Posadas Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Посадас]]
|
|-
| ''[[:d:Q30293580|Possum Observatory]]''
| [[Яңа Зеландия]]
| ''[[:d:Q140246|Q140246]]''
| 1981
|-
| ''[[:d:Q115537136|Pousada dos Anoes Observatory]]''
| [[Бразилия]]
| [[Сан-Жуан-д’Алианса]]
|
|-
| ''[[:d:Q115379879|Povegliano Veronese observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Повельяно-Веронезе]]
|
|-
| ''[[:d:Q115240967|Poway Valley observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Повей (Калифорния)|Повей]]
|
|-
| ''[[:d:Q7236087|Powell Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Канзас]]
|
|-
| ''[[:d:Q752045|Poznań Observatory]]''
| [[Польша]]
| [[Познань]]
| 1919
|-
| ''[[:d:Q115250729|Pozuelo observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Посвело-де-Аларкон]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536691|Prairie Grass Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Малберри (Индиана)|Малберри]]
|
|-
| ''[[:d:Q25004594|Prairie Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115534478|Preston Hills observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Селина (Техас)]]
|
|-
| ''[[:d:Q7245135|Principia Astronomical Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Миссури (штат)|Миссури]]
|
|-
| ''[[:d:Q115537146|Principia observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Малага]]
|
|-
| ''[[:d:Q123757798|Prishtina Observatory]]''
| [[Косово Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q3625575|Prishtina Municipality]]''
| 1977-11-15
|-
| ''[[:d:Q126596818|Private Sternwarte (Zeppelinstraße 7)]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дрезден]]
| 1969
|-
| ''[[:d:Q113673883|Promiod observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Шатийон (Валле-д’Аоста)]]
|
|-
| ''[[:d:Q29474336|Provencal Baronnies Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Муадан]]
| 2013
|-
| ''[[:d:Q114643318|Prude Ranch observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Техас (штат)|Техас]]
|
|-
| ''[[:d:Q2532213|Public Observatory Mainz]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q880555|Altstadt]]''
|
|-
| ''[[:d:Q30229568|Public Observatory Mercury]]''
| [[Нидерланд]]
| [[Дордрехт]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521874|Puchenstuben observatory]]''
| [[Австрия]]
| [[Пухенштубен]]
|
|-
| ''[[:d:Q7258259|Puckett Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Джорджия]]<br/>[[Гөрҗистан]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633451|Pueyrredon observatory]]''
| [[Аргентина]]
| ''[[:d:Q5964114|La Lonja]]''
|
|-
| ''[[:d:Q19368123|Pujalt Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Пужальт]]
| 2003
|-
| ''[[:d:Q832621|Pula Observatory]]''
| [[Хорватия]]
| [[Пула]]<br/>''[[:d:Q58268|Истарска жупаниясе]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115521851|Pulkovo Station observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Л’Акуила|Л'Акуила]]
|
|-
| ''[[:d:Q115239746|Puna'auia observatory]]''
| [[Франция]]
| ''[[:d:Q1969812|Punaauia]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2118822|Purgathofer-Sternwarte]]''
| [[Австрия]]
| [[Клостернойбург]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522311|Purple Mountain Observatory, Xuyi Station]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q773125|Xuyi County]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632315|Purple Mountain Observatory, Yao'an Station]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1200824|Q1200824]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2024849|Pushchino Radio Astronomy Observatory]]''
| [[Россия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115633367|Putman Mountain Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q6694447|Loyal Valley]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607560|Puzol Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Пусоль]]
|
|-
| ''[[:d:Q115250615|Pymoor observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q7263117|Q7263117]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616884|QOS Observatory]]''
| [[Украина]]
| [[Хмельницкий өлкәсе|Хмельницки өлкәсе]]
|
|-
| ''[[:d:Q4497166|Qism Helwan]]''
| [[Мисыр]]
| ''[[:d:Q30805|Каһирә провинциясе]]''<br/>''[[:d:Q22932694|South Area]]''
| 1903
|-
| ''[[:d:Q115607776|Quainton Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Эйлсбери]]
|
|-
| ''[[:d:Q24944761|Queen Jadwiga Astronomical Observatory]]''
| [[Польша]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115253901|Quincampoix observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Кенкампуа]]
|
|-
| ''[[:d:Q5563102|Quinns Rock Observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q3206|Көнбатыш Австралия]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2581892|Quito Astronomical Observatory]]''
| [[Эквадор]]
| [[Кито]]
| 1873
|-
| ''[[:d:Q114662679|Quito, comet astrograph station]]''
| [[Эквадор]]
| [[Кито]]
|
|-
| ''[[:d:Q7273621|R. F. Joyce Observatory]]''
| [[Яңа Зеландия]]
| ''[[:d:Q4479817|West Melton]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4329949|RAS (Remote Astronomical Society) Observatory of New Mexico]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Мексико]]
|
|-
| ''[[:d:Q116160868|RAS Observatory, Biggera Waters]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q4906907|Biggera Waters]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115522348|RAS Observatory, Officer]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q7079440|Officer]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115522337|RAS observatory, Moorook]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q6908445|Moorook]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632350|RASC Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q4713633|Q4713633]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632261|RDSS observatory]]''
| [[Россия]]
| [[Ростов-на-Дону]]
|
|-
| ''[[:d:Q7276842|RIT Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633391|RMS Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Индиан-Гилл (Огайо)|Индиан-Гилл]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523268|ROAD observatory]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q187893|San Pedro de Atacama]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616867|ROASTERR-1 Observatory]]''
| [[Румыния]]
| [[Клуж-Напока]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633461|ROCG observatory]]''
| [[Бразилия]]
| [[Рио-де-Жанейро]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521296|ROSA observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Верклоз]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616897|RaSo Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q1069550|Q1069550]]''
|
|-
| ''[[:d:Q56542908|Rabat Observatory]]''
| [[Марокко]]
| ''[[:d:Q3551|Q3551]]''
| 1999
|-
| ''[[:d:Q4329990|Radcliffe Observatory]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| [[Pretoriä]]
|
|-
| ''[[:d:Q1257365|Radebeul Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Радебойль]]
|
|-
| ''[[:d:Q124287829|Radio Astronomical Observatory of Sicaya]]''
| [[Перу]]
| ''[[:d:Q6319759|Q6319759]]''
| 2009
|-
| ''[[:d:Q111676725|Radiosternwarte Kiel]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Кил (шәһәр)|Кил]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607532|Ragdon Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q867120|Q867120]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607559|Raheny Observatory]]''
| [[Ирландия]]
| [[Дублин]]
|
|-
| ''[[:d:Q114437015|Rainbow Observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q1000123|Q1000123]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7284977|Rainwater Observatory and Planetarium]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Миссисипи (штат)|Миссисипи]]
|
|-
| ''[[:d:Q115250840|Ramonville Saint Agne observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Рамонвиль-Сент-Ань]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523297|Rancho Del Sol observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Камино (Калифорния)|Камино]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523301|Rancho Palos Verdes observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Ранчо-Палос-Вердес (Калифорния)|Ранчо-Палос-Вердес]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633415|Rand II Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q192700|Q192700]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114663824|Rand Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]<br/>[[Нью-Йорк]]
|
|-
| ''[[:d:Q116162681|Rani Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сан-Диего]]
|
|-
| ''[[:d:Q116771010|Rantiga Observatory]]''
| [[Италия]]<br/>[[Польша]]
| [[Тинкана (Реҗо Эмилия)]]
| 2012-03
|-
| ''[[:d:Q115521913|Rantiga observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Карпринети]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633364|Rapid City observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Рапид-Сити (Көньяк Дакота)|Рапид-Сити]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633378|Rattle Snake Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Смиттон (Миссури)|Смиттон]]
|
|-
| ''[[:d:Q114381167|Ray Observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1354284|Q1354284]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4402214|Rayleigh Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q894080|Chelmsford]]''<br/>''[[:d:Q23240|Essex]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7303718|Red Barn Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Джорджия]]
|
|-
| ''[[:d:Q7303835|Red Buttes Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Ларами (Вайоминг)|Ларами]]
|
|-
| ''[[:d:Q114639393|Red Mountain Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Юта (штат)|Юта]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632353|Redondo Beach observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Редондо-Бич (Калифорния)|Редондо-Бич]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518610|Redshed observatory]]''
| [[Австрия]]
| ''[[:d:Q1696515|Johann Weirether]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1749431|Reedy Creek Observatory]]''
| [[Австралия]]
| [[Квинсленд]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607625|Reilhanette Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Реянетт]]
|
|-
| ''[[:d:Q114456335|Reintal observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Мүнхен]]
|
|-
| ''[[:d:Q114456029|Remeis Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Бамберг]]
|
|-
| ''[[:d:Q3424585|Remote Integrated Telescope Zentrum]]''
| [[Чили]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115633448|Remoto Bosque Alegre observatory]]''
| [[Аргентина]]
| ''[[:d:Q1063086|Santa María Department]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115523257|Requena observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Рекена]]
|
|-
| ''[[:d:Q114457236|Resse Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Ведемарк]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607509|Retamar observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q6106677|Q6106677]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536719|Reynolds Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]
|
|-
| ''[[:d:Q115379162|Rezman Observatory]]''
| [[Словения]]
| [[Тунице]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607511|Rho Ophiocus observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Лас-Розас-де-Мадрид]]
|
|-
| ''[[:d:Q116161169|Ricky Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Блу-Спрингс (Миссури)|Блу-Спрингс]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607896|Riethnordhausen Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Ритнордхаузен (Зангерхаузен)]]
|
|-
| ''[[:d:Q11890683|Rihlaperä Observatory]]''
| [[Финляндия]]
| ''[[:d:Q6452306|Kypärämäki]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116432680|Rikubetsu Astronomical Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Хоккайдо (префектура)]]<br/>''[[:d:Q1134193|Q1134193]]''<br/>''[[:d:Q1185968|Q1185968]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115482525|Rimbach observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Римбах (Түбән Бавария)|Римбах]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633466|Rio Cofio observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Кольядо-Вильяльба]]
|
|-
| ''[[:d:Q7336813|Ritter Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Оһайо (штат)|Оһайо]]
|
|-
| ''[[:d:Q114773884|River Moss Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Миссури (штат)|Миссури]]
|
|-
| ''[[:d:Q115218411|River Oaks Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Браунфелс (Техас)|Нью-Браунфелс]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633380|River Ridge Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Роланд (Арканзас)|Роланд]]
|
|-
| ''[[:d:Q114773914|Riverside observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Риверсайд (Калифорния)|Риверсайд]]
|
|-
| ''[[:d:Q114662718|Rixeyville observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q7339010|Q7339010]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7342427|Robert Brownlee Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
|
|-
| ''[[:d:Q7353414|Robotic Lunar Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Флегстафф]]
| 1995
|-
| ''[[:d:Q3928356|Robotic Optical Transient Search Experiment]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Мексико]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633458|Rocca Observatory]]''
| [[Бразилия]]
| ''[[:d:Q3457218|Jardim Botânico de Brasília]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115522366|Rochedale (APTA) observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q7353853|Q7353853]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114639253|Rock Finder Observatory]]''
| [[Канада]]
| [[Кәлгари|Кәлгери]]
|
|-
| ''[[:d:Q115240799|Rockland Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сьерра-Виста]]
|
|-
| ''[[:d:Q115241503|Rodeno observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Альфара-де-Альхимия]]
|
|-
| ''[[:d:Q113674061|Roeser Observatory]]''
| [[Люксембург]]
| ''[[:d:Q683922|Roeser]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7359314|Rogers Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мичиган (штат)|Мичиган]]
|
|-
| ''[[:d:Q96142963|Rokycany Observatory]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q986072|Q986072]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633377|Rolling Hills Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Ворренсбург (Миссури)|Ворренсбург]]
|
|-
| ''[[:d:Q115251103|Rolvenden observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q2313624|Rolvenden]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2034654|Rome Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Рим]]
| 1938
|-
| ''[[:d:Q114638235|Romito observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Ла-Специя]]
|
|-
| ''[[:d:Q1068376|Roque de los Muchachos Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Гарафия]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616831|Rosarno observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Розарно]]
|
|-
| ''[[:d:Q115537148|Rose Cottage Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Кисли]]
|
|-
| ''[[:d:Q116151487|Rose-Hulman Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Терре-Хот]]
|
|-
| ''[[:d:Q7368224|Roseland Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q22338583|Q22338583]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7368377|Rosemary Hill Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Флорида (штат)|Флорида]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521889|Roser observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q12991|Blanes]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2168759|Rothney Astrophysical Observatory]]''
| [[Канада]]
| [[Альберта]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521285|Rouet observatory]]''
| [[Франция]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q192988|Royal Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q693450|Royal Borough of Greenwich]]''<br/>''[[:d:Q179385|Greenwich]]''
| 1675-03-04
|-
| ''[[:d:Q3106882|Royal Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q2379199|City of Edinburgh]]''
| 1896
|-
| ''[[:d:Q4274351|Royal Observatory of Madrid]]''
| [[Испания]]
| [[Madrid|Мадрид]]
| 1790
|-
| ''[[:d:Q15273525|Royal Observatory, Cape of Good Hope]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q1185115|City of Cape Town]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115521279|Royal Park observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Рьельс-и-Вьябреа]]
|
|-
| ''[[:d:Q799313|Rozhen Observatory]]''
| [[Болгария]]
| ''[[:d:Q2012430|Smolyan]]''<br/>''[[:d:Q405807|Чепеларе]]''
| 1981-03-13
|-
| ''[[:d:Q13419179|Rožňava observatory]]''
| [[Словакия]]
| ''[[:d:Q267888|Рожнәва]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633510|Runcorn observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[(4570) Runcorn]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633503|Rushay Farm Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q693064|Sturminster Newton]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633333|Rusty Mountain Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Квин-Велли (Аризона)|Квин-Велли]]
|
|-
| ''[[:d:Q114662912|Rutherford observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]<br/>[[Нью-Йорк]]
|
|-
| ''[[:d:Q29939282|Ryubangtaek Science Museum]]''
| [[Көньяк Корея]]
| ''[[:d:Q12613438|Inji-myeon]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115534487|S.O.S. observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Миннеаполис]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633446|SADR observatory]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q56128|Río Hurtado]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116985646|SARA-CT]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q2121|Q2121]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115533893|SARA-KP]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Аризона]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521904|SATINO Remote observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Сен-Мишель-л’Обсерватуар]]
|
|-
| ''[[:d:Q7389935|SFA Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Техас (штат)|Техас]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616866|SGT Observatory]]''
| [[Австрия]]
| [[Гафленц]]
|
|-
| ''[[:d:Q108737462|SKA Telescope, Australia]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q3206|Көнбатыш Австралия]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633442|SON Station]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q187893|San Pedro de Atacama]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633460|SONEAR Observatory]]''
| [[Бразилия]]
| [[Минас-Жерайс]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607522|SPAG Monfrague observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q27825511|Palazuelo-Empalme]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633419|SPECULOOS-South Observatory]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q94552|Антофагаста]]''
| 2017
|-
| ''[[:d:Q115633412|SVH Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q950876|Blairstown]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115523234|SWF observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Челмсфорд]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616906|Saarbruecken Rastpfuhl observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Саарбрүккен]]
|
|-
| ''[[:d:Q113328105|Sabah State al-Biruni Observatory]]''
| [[Малайзия]]
| ''[[:d:Q179029|Сабах штаты]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114773894|Sabino Canyon Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Тусон]]
|
|-
| ''[[:d:Q5646313|Sadabell Astronomical Society]]''
| [[Испания]]
| [[Сабадел]]
| 1960-04-14
|-
| ''[[:d:Q115633339|Saguaro Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Тусон]]
|
|-
| ''[[:d:Q115483592|Saint Barthelemy observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Валле д'Аоста]]
|
|-
| ''[[:d:Q115253754|Saint-Caprais observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Рабастенс-де-Бигор]]
|
|-
| ''[[:d:Q114736239|Saint-Felicien observatory]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q141511|Saint-Félicien]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607630|Saint-Saturnin-les-Avignon Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Сен-Сатюрнен-лез-Авиньон]]
|
|-
| ''[[:d:Q29845892|Saint-Sulpice Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Сен-Сюльпис (Ньевр)|Сен-Сюльпис]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607588|Sainte Helene Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Сент-Елен (Жиронда)|Сент-Елен]]
|
|-
| ''[[:d:Q113674269|Sainte-Clotilde observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Реюньон]]
|
|-
| ''[[:d:Q1993908|Saji Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Тоттори (шәһәр)|Тоттори]]
| 1994-07
|-
| ''[[:d:Q115632644|Sakai Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Сакаи (Осака)|Сакай]]
|
|-
| ''[[:d:Q122363059|Sakamoto Hachiryu Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Кумамото (префектура)]]
|
|-
| ''[[:d:Q114380342|Sakamoto Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Оцу|Отсу]]
|
|-
| ''[[:d:Q115206661|Saku observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Саку (шәһәр)|Саку]]
|
|-
| ''[[:d:Q114642476|Salida observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Селайда (Колорадо)|Селайда]]<br/>[[Сартак]]
|
|-
| ''[[:d:Q4406224|Saltsjöbaden Observatory]]''
| [[Швеция]]
| ''[[:d:Q946647|Q946647]]''<br/>''[[:d:Q990771|Saltsjöbaden]]''<br/>''[[:d:Q104231|Стокгольм ләне]]''
| 1931
|-
| ''[[:d:Q115536744|Salvador astronomical observatory]]''
| [[Аргентина]]
| ''[[:d:Q8206935|Estudiantes de Río Cuarto]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616871|Salvatore di Giacomo observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Наполи]]
|
|-
| ''[[:d:Q115537141|Salvia Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Сольж]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632627|Samford Valley Observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q7409308|Q7409308]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114437031|San Benedetto Po observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Сан-Бенедетто-По]]
|
|-
| ''[[:d:Q114641997|San Clemente observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сан-Клементе (Калифорния)|Сан-Клементе]]<br/>''[[:d:Q56138|San Clemente]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632277|San Costantino observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Сан Козтантино (Вибо Валенция)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607644|San Defendente Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Сан Дефенденте (Кунео)]]
|
|-
| ''[[:d:Q114641911|San Emigdio Peak observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607582|San Gabriel Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Аликанте]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518024|San Lazzaro di Savena observatory]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q837773|Q837773]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632262|San Marco Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Салерно]]
|
|-
| ''[[:d:Q7415145|San Pedro Valley Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Бенсон (Аризона)|Бенсон]]
| 1990
|-
| ''[[:d:Q102149707|San Pere observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Матаро]]
|
|-
| ''[[:d:Q114638213|San Polo A Mosciano observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Скандиччи]]
|
|-
| ''[[:d:Q1265856|San Vittore Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Болонья]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616892|Sanderphil Urban Observatory]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q3909229|Q3909229]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115534454|Sandia View observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Рио-Ранчо (Нью-Мексико)|Рио-Ранчо]]
|
|-
| ''[[:d:Q27918336|Sandlot observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Канзас]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616877|Sandvreten Observatory]]''
| [[Швеция]]
| ''[[:d:Q10726479|Q10726479]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4329992|Sanglok Observatory]]''
| [[Таҗикстан]]
| [[Хәтлан вилаяте]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518940|Sant Celoni observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Сан-Селони]]
|
|-
| ''[[:d:Q115482727|Sant Gervasi Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Барселона]]<br/>''[[:d:Q3310216|Q3310216]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115521277|Santa Coloma de Gramenet observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Сиена]]
|
|-
| ''[[:d:Q676124|Santa Lucia Stroncone Astronomical Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Стронконе]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518614|Santa Mama observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Ареццо]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607568|Santa Pola Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Санта-Пола]]
|
|-
| ''[[:d:Q114639163|Santana Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]<br/>[[Ранчо-Кукамаңга]]
|
|-
| ''[[:d:Q114663181|Santiago-San Bernardo observatory]]''
| [[Чили]]
| [[Сантьяго]]
|
|-
| ''[[:d:Q11521260|Sapporo Astronomical Observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1079635|Q1079635]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11521430|Sapporo Science Center]]''
| [[Япония]]
| [[Хоккайдо (префектура)]]<br/>[[Саппоро]]<br/>''[[:d:Q1134346|Q1134346]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115250701|Sassoeiros observatory]]''
| [[Португалия]]
| [[Каркавелуш]]
|
|-
| ''[[:d:Q113728806|Sauro Donati Astronomical Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Лукка]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616857|Savelli Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Савелли]]
|
|-
| ''[[:d:Q115483031|Savigny-le-Temple observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Савиньи-ле-Тампль]]
|
|-
| ''[[:d:Q144129|Sayan Solar Observatory]]''
| [[Россия]]
| [[Бурятия]]<br/>''[[:d:Q1098623|Tunkinsky District]]''<br/>''[[:d:Q4301691|Mondy]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114662624|Sayre Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Саут-Бетлегем (Пенсильвания)|Саут-Бетлегем]]
|
|-
| ''[[:d:Q113729227|Schaerding observatory]]''
| [[Австрия]]
| ''[[:d:Q3597747|Q3597747]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115518947|Schafmatt observatory]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q14274|Q14274]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616889|Schela Observatory]]''
| [[Румыния]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4525933|Scheuren Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Алмания|Германия]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607633|Schmelz Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Шмельц (Саар)|Шмельц]]
|
|-
| ''[[:d:Q137738772|Schmidt Observatory System]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q115518946|Schonfeld observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q8891|Q8891]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115523228|Schuelerlabor Astronomie St. 7 observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Вупперталь]]
|
|-
| ''[[:d:Q114456199|Schwerin observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Шверин]]
|
|-
| ''[[:d:Q114735875|Scott Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Фитчбург (Массачусетс)|Фитчбург]]
|
|-
| ''[[:d:Q66667468|Scottish Dark Sky Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q209135|Көнчыгыш Эйршир]]''
|
|-
| ''[[:d:Q18705910|Seagrave Memorial Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q114457217|Sedgefield observatory]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q2465269|Q2465269]]''
|
|-
| ''[[:d:Q315157|Seeberg Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Гота]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607516|Segorbe observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Сегорбе]]
|
|-
| ''[[:d:Q11560544|Seiwa Kogen Observatory]]''
| [[Япония]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q138333449|Selangor Observatory]]''
| [[Малайзия]]
| ''[[:d:Q2198128|Sabak Bernam]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607623|Sencelles observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q987394|Sencelles]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4416112|Sendai Astronomical Observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q11650412|Nishikigaoka]]''<br/>[[Мияги (префектура)]]<br/>[[Сендай]]<br/>''[[:d:Q1042308|Aoba-ku]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114435976|Sendai Astronomical Observatory Ayashi Station]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q11360912|Shimoayashi]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115217801|Sendai Municipal Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Сендай]]
|
|-
| ''[[:d:Q11622289|Sendai Space Museum]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q11549902|Nagatoshi-chō]]''
| 1998
|-
| ''[[:d:Q4191331|Sendling Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q262879|Sendling]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114638455|Senftenberger observatory]]''
| [[Чехия]]
| [[Ржержихи]]
|
|-
| ''[[:d:Q114436143|Sengamine Observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q11398811|Kami]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114456367|Serra La Nave observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Бельпассо]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607650|Serra Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Прело (Җенова)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521850|Seveso observatory]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q16210|Q16210]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114376048|Shahe Station (Beijing Observatory)]]''
| [[Кытай]]
| [[Ханбалык|Пекин]]
|
|-
| ''[[:d:Q752128|Shamakhy Astrophysical Observatory]]''
| [[Азәрбайҗан]]
| ''[[:d:Q4363337|Pirqulu]]''
| 1960
|-
| ''[[:d:Q115522316|Shandong University observatory]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q373023|Q373023]]''
|
|-
| ''[[:d:Q23234|Shanghai Astronomical Observatory]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q57002|Xuhui District]]''
| 1962
|-
| ''[[:d:Q115632294|Sharjah Observatory]]''
| [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]]
| [[Шарҗә (әмирлек)|Шарҗә]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632630|Shasta Valley Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Газелл (Калифорния)|Газелл]]
|
|-
| ''[[:d:Q7490733|Shattuck Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Гэмпшир|Нью-Һәмпшир]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633368|Shed of Science South observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q7228354|Q7228354]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4311228|Sheltozero Station Observatory]]''
| [[Россия]]
| [[Şöltozero]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522307|Shenton Park observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q14935908|Shenton Park]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115523252|Sherbrooke observatory]]''
| [[Канада]]
| [[Шербрук]]
|
|-
| ''[[:d:Q7495551|Sherwood Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q600996|Q600996]]''
|
|-
| ''[[:d:Q10886470|Sheshan Observatory]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q10886472|Sheshan]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114420202|Shimada observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Симада]]
|
|-
| ''[[:d:Q114380913|Shimotsuma observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Симоцума]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632645|Shinshiro observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q11494237|Q11494237]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114377283|Shishikui observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q7499076|Q7499076]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115216453|Shizuoka observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Сидзуока (шәһәр)|Чидзуока]]
|
|-
| ''[[:d:Q7502317|Shosanbetsu observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1355358|Q1355358]]''<br/>[[Хоккайдо (префектура)]]<br/>''[[:d:Q1134113|Tomamae district]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4329994|Siberian State Aerospace University Observatory]]''
| [[Россия]]
| [[Красноярск]]
|
|-
| ''[[:d:Q930096|Siding Spring Observatory]]''
| [[Австралия]]
| [[Яңа Көньяк Велс]]
|
|-
| ''[[:d:Q116161609|Siding Spring Observatory: iTelescope Observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q97316352|Siding Spring]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116161629|Siding Spring-Janess-G, JAXA]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q97316352|Siding Spring]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632622|Siding Spring-LCO A]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q17535|Coonabarabran Airport]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632623|Siding Spring-LCO B]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q17535|Coonabarabran Airport]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632638|Siding Spring-LCO Clamshell #1]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q17535|Coonabarabran Airport]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632639|Siding Spring-LCO Clamshell #2]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q17535|Coonabarabran Airport]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536759|Sidoli observatory]]''
| [[Аргентина]]
| ''[[:d:Q5983600|Q5983600]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114453434|Siegen observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Зиген]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521276|Siena observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q362183|Q362183]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633547|Sierra Contraviesa observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Лос Варгас (Кардонал)]]
|
|-
| ''[[:d:Q526841|Sierra Nevada Observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q82142|Province of Granada]]''<br/>[[Гранада]]
| 1981
|-
| ''[[:d:Q115533892|Sierra Remote observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Оберри (Калифорния)|Оберри]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633338|Sierra Sinagua Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Флегстафф]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523298|Sierra Stars observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Меса-Виста (Калифорния)|Меса-Виста]]
|
|-
| ''[[:d:Q833520|Silesian Planetarium]]''
| [[Польша]]
| [[Хожув]]
| 1955
|-
| ''[[:d:Q57711860|Siligo astronomical observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Силиго]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536714|Silver Spring observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Вайт-Оук (Мэриленд)]]
|
|-
| ''[[:d:Q113673036|Sinsen observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q27869680|Q27869680]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115518620|Sintini observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Альфонсине]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633538|Sirius observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Лас-Ломас (Техас)|Лас-Ломас]]
|
|-
| ''[[:d:Q333531|Skalnate Pleso observatory]]''
| [[Словакия]]
| ''[[:d:Q612516|Високе-Татри]]''
| 1943
|-
| ''[[:d:Q4071810|Skibotn Astrophysical Observatory]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q1634337|Q1634337]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12874150|Skinakas Observatory]]''
| [[Греция]]
|
| 1984
|-
| ''[[:d:Q115521291|Sky Vistas observatory]]''
| [[Австрия]]
| [[Айхграбен]]
|
|-
| ''[[:d:Q123690175|Sky's the Limit Observatory and Nature Center]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Твентинайн-Палмс]]
|
|-
| ''[[:d:Q3486419|SkyMapper]]''
| [[Австралия]]
| [[Яңа Көньяк Велс]]
| 2008
|-
| ''[[:d:Q115633526|Skybor Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Борха]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632265|Skygems Namibia Remote Observatory]]''
| [[Намибия]]
| ''[[:d:Q3599942|Q3599942]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633421|Skyledge Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Киллингворт (Коннектикут)|Киллингворт]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518615|Skylive observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Катания]]
|
|-
| ''[[:d:Q57314874|Sliven Observatory]]''
| [[Болгария]]
| ''[[:d:Q178385|Q178385]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115523269|Slooh.com Canary Islands observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q715124|Q715124]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633431|Slooh.com Chile Observatory]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q14502|Lo Barnechea]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115518934|Slope Rock observatory]]''
| [[Финляндия]]
| ''[[:d:Q207753|Q207753]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115715672|Slovak Central Observatory Hurbanovo]]''
| [[Словакия]]
| ''[[:d:Q856402|Q856402]]''
| 1871
|-
| ''[[:d:Q114437250|Smith College Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нортгемптон (Массачусетс)|Нортһәмптон]]
|
|-
| ''[[:d:Q7545250|Smith Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Висконсин]]
|
|-
| ''[[:d:Q114437576|Smith River Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Данбери (Коннектикут)]]
|
|-
| ''[[:d:Q1755255|Smithsonian Astrophysical Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Кембриҗ (АКШ)|Кембриҗ]]
| 1890
|-
| ''[[:d:Q115616891|Smolecin observatory]]''
| [[Польша]]
| [[Смоленцин (Грифицкий повяты)]]
|
|-
| ''[[:d:Q12290810|Smolyan Planetarium]]''
| [[Болгария]]
| ''[[:d:Q192888|Смолән]]''
| 1975-09-06
|-
| ''[[:d:Q115218137|Snohomish Hilltop Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сногомиш (Вашингтон)|Сногомиш]]
|
|-
| ''[[:d:Q17995800|Sobaeksan Optical Astronomy Observatory]]''
| [[Көньяк Корея]]
| ''[[:d:Q50220|Q50220]]''<br/>[[Йоңҗу]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633489|Sobradillo observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q9078381|Sobradillo de Palomares]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115518942|Soerth observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Зёрт]]
|
|-
| ''[[:d:Q33139597|Sofia University Astronomical Observatory]]''
| [[Болгария]]
| ''[[:d:Q7582432|Q7582432]]''
| 1897
|-
| ''[[:d:Q114593261|Soisy-sur-Seine observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Суази-сюр-Сен]]
|
|-
| ''[[:d:Q14693056|Sola Fide Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q490450|Моуэр (округ, Минесота)]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115518933|Solaris observatory]]''
| [[Польша]]
| ''[[:d:Q9394502|Łuczanowice]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114452437|Sollies-Pont observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Сольес-Пон]]
|
|-
| ''[[:d:Q7560466|Sommers–Bausch Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Колорадо (штат)|Колорадо]]
|
|-
| ''[[:d:Q63520|Sonneberg Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Зоннеберг]]
|
|-
| ''[[:d:Q115534448|Sonoita Research observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сонойта (Аризона)|Сонойта]]
|
|-
| ''[[:d:Q115534449|Sonoran Skies observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сент-Девид (Аризона)|Сент-Девид]]
|
|-
| ''[[:d:Q114639325|Sooke observatory]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q993727|Q993727]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616855|Sopot Astronomical Observatory]]''
| [[Сербия]]
| ''[[:d:Q92689|Q92689]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616870|Sormano 2 Observatory]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q650088|Q650088]]''
|
|-
| ''[[:d:Q112212013|Soukromá hvězdárna Staré u Třebívlic]]''
| [[Чехия]]
| [[Тржебивлице]]
|
|-
| ''[[:d:Q227807|South African Astronomical Observatory]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q1185115|City of Cape Town]]''
| 1820
|-
| ''[[:d:Q40031756|South African Radio Astronomy Observatory]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115607591|South Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q937631|Q937631]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115251479|South Wonston observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q2264190|South Wonston]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115251165|Southend Bradfield observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q7569509|Q7569509]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115239693|Southern Stars Observatory]]''
| [[Франция]]
| ''[[:d:Q1022934|Faʻaʻā]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632648|Southern Utsunomiya observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Уцуномия|Утсуномия]]
|
|-
| ''[[:d:Q7570853|Southland Astronomical Society Observatory]]''
| [[Яңа Зеландия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115633478|Southwater observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q18561|Horsham Airport]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115219135|Southwest Institute for Space Research]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Мексико]]
|
|-
| ''[[:d:Q115264257|Sozzago astronomical Station]]''
| [[Италия]]
| [[Соццаго]]
|
|-
| ''[[:d:Q4115803|Space Research Centre, Polish Academy of Sciences]]''
| [[Польша]]
| [[Варшава]]<br/>[[Вроцлав|Вротслав]]<br/>[[Боровець (Островский повяты)]]
| 1976-09-29
|-
| ''[[:d:Q116161599|Space Tracking and Communications Center, JAXA]]''
| [[Япония]]
| [[Ибара]]
|
|-
| ''[[:d:Q1937388|Special Astrophysical Observatory of the Russian Academy of Science]]''
| [[Россия]]
| [[Карачай-Чиркәсия]]
| 1966
|-
| ''[[:d:Q671810|Sphinx Observatory]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q834|Canton of Valais]]''<br/>''[[:d:Q660663|Goms District]]''
| 1937
|-
| ''[[:d:Q115616905|Spica observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Карминьяно]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633374|Spirit Marsh Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мейр-Гров (Миннесота)|Мейр-Гров]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632264|SpringBok Observatory]]''
| [[Намибия]]
| ''[[:d:Q834508|Q834508]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114457264|Springe observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Шпринге]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633398|Squirrel Valley Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Коламбус]]
|
|-
| ''[[:d:Q113715908|St Paul Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Реюньон]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607638|St-Martin Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Амате-Везинье]]
|
|-
| ''[[:d:Q114452519|St. Andrews observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q207736|Q207736]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616882|St. George Observatory]]''
| [[Румыния]]
| [[Кокошешть (Алба)|Кокошешть]]
|
|-
| ''[[:d:Q870437|St. Margarethen observatory]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q69621|Binningen]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633548|St. Mellons observatory]]''
| [[Уэльс|Велс]]
| [[Кардифф]]
|
|-
| ''[[:d:Q113674071|St. Michel sur Meurthe observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Сен-Мишель-сюр-Мерт]]
|
|-
| ''[[:d:Q29641603|St. Thomas Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q114452905|Stakenbridge observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Киддерминстер]]
|
|-
| ''[[:d:Q114663001|Stamford observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Стәмфорд]]
|
|-
| ''[[:d:Q115482954|Stammersdorf observatory]]''
| [[Австрия]]
| ''[[:d:Q2329581|Stammersdorf]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116162885|Stanley Laver Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q19626|Шрүсбери]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114643351|Stansbury Park Observatory Complex]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Туиле (Юта)|Туиле]]
|
|-
| ''[[:d:Q114437295|Star Cruiser Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Анза (Калифорния)|Анза]]
|
|-
| ''[[:d:Q115534480|Star Ridge observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Ваймер (Техас)|Ваймер]]
|
|-
| ''[[:d:Q11512735|Star Square Astronomical Observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q79385|Q79385]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3886747|Stardome Observatory]]''
| [[Яңа Зеландия]]
| ''[[:d:Q726917|Auckland Region]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616883|Stardreams Observatory]]''
| [[Румыния]]
| ''[[:d:Q592497|Q592497]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616880|Stardust Observatory]]''
| [[Румыния]]
| [[Брашов]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536753|Starhoo Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Лейквилл (Массачусетс)|Лейквилл]]
|
|-
| ''[[:d:Q537820|Starkenburg Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Хеппенхайм (Бергштрасе)]]
|
|-
| ''[[:d:Q116159738|Starkenburg Observatory Heppenheim Asteroid Survey (SOHAS)]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Хеппенхайм (Бергштрасе)]]
|
|-
| ''[[:d:Q4329996|Starlab Observatory]]''
| [[Россия]]
| [[Карачай-Чиркәсия]]<br/>''[[:d:Q4319074|Nizhny Arkhyz]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632324|Starlight Observatory]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q551437|Anji County]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115533887|Starry Knight observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633371|Starry Night Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Глидден (Техас)|Глидден]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521859|Starry Wanderer observatory]]''
| [[Беларусия|Беларусь]]
| ''[[:d:Q80409|Q80409]]''
|
|-
| ''[[:d:Q38186303|Stará hvězdárna]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q11870479|Q11870479]]''
| 1929
|-
| ''[[:d:Q115518944|Stazione Astronomica Betelgeuse observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Маньяго]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632273|Stazione Astronomica Le Pleiadi]]''
| [[Италия]]
| [[Таверна (коммуна)]]
|
|-
| ''[[:d:Q7607161|Stellafane Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Спрингфилд (Вермонт)|Спрингфилд]]
| 1924
|-
| ''[[:d:Q115607640|Stellarium Gornergrat]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q27494|Q27494]]''
|
|-
| ''[[:d:Q124634107|Stephanion Observatory]]''
| [[Греция]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115482601|Sterni Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Кемптен]]
|
|-
| ''[[:d:Q37800210|Sternwarte]]''
| [[Австрия]]
| [[Гмунден]]
|
|-
| ''[[:d:Q2346032|Sternwarte Bülach]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q9093|Bülach]]''<br/>''[[:d:Q11943|Цюрих кантоны]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1678250|Sternwarte Calden]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Кальден]]
| 1977
|-
| ''[[:d:Q2346057|Gotha Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1668019|Sternwarte Greifswald]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Грайфсвальд]]
|
|-
| ''[[:d:Q126597539|Sternwarte Gönnsdorf]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q1559387|Gönnsdorf]]''
|
|-
| ''[[:d:Q107302728|Sternwarte Hof]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Һоф (Бавария)|Һоф]]
|
|-
| ''[[:d:Q2801945|Sternwarte Kassel]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Кассел]]
|
|-
| ''[[:d:Q1629144|Sternwarte Kirchheim]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q480107|Amt Wachsenburg]]''
|
|-
| ''[[:d:Q24619320|Sternwarte Limburg]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Лимбург-ан-дер-Лан]]
|
|-
| ''[[:d:Q14469617|Sternwarte Metzerlen]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q70025|Metzerlen-Mariastein]]''<br/>''[[:d:Q11929|Q11929]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2346089|Sternwarte Mirasteilas]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q65086|Falera]]''
|
|-
| ''[[:d:Q123652641|Sternwarte Rümlang]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q67894|Q67894]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115373503|Sternwarte Simplon-Adler]]''
| [[Швейцария]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q134008271|Sternwarte Streitheim]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Цусмарсхаузен]]
|
|-
| ''[[:d:Q14469636|Sternwarte Tentlingen]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q67313|Q67313]]''<br/>''[[:d:Q12640|Canton of Fribourg]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2346124|Sternwarte Tübingen]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Түбинген]]
|
|-
| ''[[:d:Q2346126|Sternwarte Weikersheim]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Вайкерсхайм]]
|
|-
| ''[[:d:Q4110103|Sternwarte Wetzikon]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q68305|Wetzikon]]''
|
|-
| ''[[:d:Q121324468|Sternwarte und Planetarium „Sigmund Jähn“ Rodewisch]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Родевиш]]
|
|-
| ''[[:d:Q55519923|Sternwarten des ehemaligen Forschungsinstituts Manfred von Ardenne]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дрезден]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521275|Sterrenwacht Andromeda observatory]]''
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q977819|Q977819]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115435273|Stia observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Стия]]
|
|-
| ''[[:d:Q115434504|Stixendorf observatory]]''
| [[Австрия]]
| ''[[:d:Q110944448|Stixendorf]]''
|
|-
| ''[[:d:Q142658|Stjärneborg]]''
| [[Швеция]]
| ''[[:d:Q502298|Landskrona Municipality]]''
| 1584
|-
| ''[[:d:Q681497|Stockholm Observatory]]''
| [[Швеция]]
| ''[[:d:Q506250|Стокгольм]]''
| 1753<br/>1752
|-
| ''[[:d:Q114437008|Stockport observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q18526|Стокпорт Каунти]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7618563|Stokesville Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Виргиния]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523281|Stone Edge observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Ель-Верано (Калифорния)|Ель-Верано]]
|
|-
| ''[[:d:Q114639187|Stone Finder Observatory]]''
| [[Канада]]
| [[Кәлгари|Кәлгери]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536699|Stonegate Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Әнн-Арбор]]
|
|-
| ''[[:d:Q7619602|Stony Ridge Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
| 1957
|-
| ''[[:d:Q115521860|Stowupland observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q2454255|Stowmarket]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607593|Strawberry Field observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q8988|Q8988]]''
|
|-
| ''[[:d:Q57323463|Student Astronomical Observatory, Department of Astronomy - Plana]]''
| [[Болгария]]
| ''[[:d:Q4442915|Stolichna Municipality]]''
| 2013
|-
| ''[[:d:Q7628619|Stull Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]<br/>[[Нью-Йорк]]
|
|-
| ''[[:d:Q316089|Stuttgart Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Штутгарт]]
|
|-
| ''[[:d:Q113673807|Stuttgart-Hoffeld observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Штутгарт]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632338|Submillimeter Array, Mauna Kea (SMA)]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Гило]]
|
|-
| ''[[:d:Q111455966|Sudair Observatory]]''
| [[Согуд Гарәбстаны]]
| ''[[:d:Q1249255|Q1249255]]''
| 2015
|-
| ''[[:d:Q115632649|Sukagawa observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Сукагава]]
|
|-
| ''[[:d:Q115534453|Sulphur Flats observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q648216|Q648216]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114381132|Sumoto observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Сумото]]
|
|-
| ''[[:d:Q33039548|Sun Dagger site]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сан-Хуан (округ, Нью-Мексико)]]
|
|-
| ''[[:d:Q114659324|Sunflower Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Олейте]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536770|Sunflower Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q43009899|Q43009899]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536726|Sunhill Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Ньютон (Массачусетс)|Ньютон]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523291|Sunriver Nature Center observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Санривер (Орегон)|Санривер]]
|
|-
| ''[[:d:Q7641159|Sunriver Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Орегон]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522323|Suntopia Marina observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Сумото]]
|
|-
| ''[[:d:Q115616949|Sura Gardens]]''
| [[Украина]]
| ''[[:d:Q9017097|Q9017097]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1570660|Sura Ionospheric Heating Facility]]''
| [[Россия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q116161487|Sutherland Observatory]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q1734288|Q1734288]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116161373|Sutherland-LCO A]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q1734288|Q1734288]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616874|Sutherland-LCO Aqawan A #1 observatory]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q1750319|Q1750319]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116161464|Sutherland-LCO B]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q1734288|Q1734288]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116161476|Sutherland-LCO C]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q1734288|Q1734288]]''
|
|-
| ''[[:d:Q139032629|Svákov observatory]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q12055185|Q12055185]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632631|Swan Hill observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q2305836|Swan Hill]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115433765|Swedenborg observatory]]''
| [[Швеция]]
| [[Лангбаллиг]]
|
|-
| ''[[:d:Q114437267|Swilken Brae observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q207736|Q207736]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7660067|Sydney Observatory]]''
| [[Австралия]]
| [[Яңа Көньяк Велс]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518605|Szamotuly-Galowo observatory]]''
| [[Польша]]
| [[Галово (Великопольское воеводалыгы)]]
|
|-
| ''[[:d:Q114638113|Szeged Observatory]]''
| [[Маҗарстан]]
| [[Сегед]]
|
|-
| ''[[:d:Q10340092|São Paulo Observatory]]''
| [[Бразилия]]
| [[Сан-Паулу (штат)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115264663|Sögel observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Зёгель]]<br/>''[[:d:Q559544|Sögel]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113275678|THEMIS Ground-based Observatory]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q114565866|TLC Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Болонья]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633516|TRAPPIST-North observatory]]''
| [[Марокко]]
| ''[[:d:Q3090623|Q3090623]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632310|TRT-NEO observatory]]''
| [[Таиланд]]
| ''[[:d:Q5071639|Q5071639]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633558|TRZ observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q110139024|Caseta de les Mallades]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1568014|TUBITAK National Observatory]]''
| [[Төркия]]
| [[Antalya|Анталия]]
| 1991
|-
| ''[[:d:Q3039662|Table Mountain Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q4906128|Big Pines]]''
| 1924
|-
| ''[[:d:Q115607538|Tacande Observatory]]''
| [[Канар утраулары]]
| [[Эл-Пасо]]
|
|-
| ''[[:d:Q11271068|Tachibana Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Мияконодзё|Мияконоҗо]]
|
|-
| ''[[:d:Q7674728|Taeduk Radio Astronomy Observatory]]''
| [[Көньяк Корея]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115217968|Tajimi observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Тадзими|Таҗими]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522340|Takanezawa observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q648859|Takanezawa]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114452052|Takapuna observatory]]''
| [[Яңа Зеландия]]
| ''[[:d:Q726917|Auckland Region]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2390124|Talcott Mountain Science Center]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Коннектикут]]
|
|-
| ''[[:d:Q17339474|Talcott house]]''
| [[Нидерланд]]
| [[Лейден]]
| 1898
|-
| ''[[:d:Q4450511|Tallinn Observatory]]''
| [[Эстония]]
| ''[[:d:Q4450503|Tallinn City]]''
| 1954
|-
| ''[[:d:Q113716842|Tamaris Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Ла-Сен-сюр-Мер]]
|
|-
| ''[[:d:Q7681509|Tamke-Allan Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Теннесси]]
|
|-
| ''[[:d:Q114436959|Tamworth Observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q1434796|Q1434796]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115522365|Tangra observatory]]''
| [[Австралия]]
| [[Сент-Клер (Миссури)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633370|Tara Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q7228354|Q7228354]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607497|Tarbatness Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q1020220|Tain]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536764|Tarleton State University Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Стивенвилл (Техас)|Стивенвилл]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632352|Tarzana observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Лос-Анджелес]]
|
|-
| ''[[:d:Q113716164|Tashkent observatory]]''
| [[Үзбәкстан]]
| [[Ташкент]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522314|Tataka observatory]]''
| [[Кытай Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q44581|Sinyi Township]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114663160|Taunton observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Тонтен (Массачусетс)|Тонтен]]
|
|-
| ''[[:d:Q115537134|Taurus Australis Observatory]]''
| [[Бразилия]]
| ''[[:d:Q734609|Q734609]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5490095|Taurus Hill observatory]]''
| [[Финляндия]]
| ''[[:d:Q683525|Varkaus]]''
| 2004
|-
| ''[[:d:Q4329951|Taurus-1 Observatory]]''
| [[Беларусия|Беларусь]]
| [[Витебск өлкәсе]]<br/>[[Барань]]
|
|-
| ''[[:d:Q59182134|Tavolaia astronomical observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Санта-Мария-а-Монте]]
| 1999
|-
| ''[[:d:Q114374106|Taya Beixo Observatory]]''
| [[Венесуэла]]
| [[Баркисимето]]
|
|-
| ''[[:d:Q114437003|Taylor Range Observatory]]''
| [[Австралия]]
| [[Брисбен]]
|
|-
| ''[[:d:Q114775023|Tebbutt Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Эджвуд (Нью-Мексико)|Эджвуд]]
|
|-
| ''[[:d:Q115534461|TechDome observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q85814767|Q85814767]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2013047|Teide Observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q40846|Q40846]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116162883|Telescope Live]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q98062034|Q98062034]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633445|Telescope Live observatory]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q56128|Río Hurtado]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115251577|Telford observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Телфорд]]
|
|-
| ''[[:d:Q113328462|Teluk Kemang Observatory]]''
| [[Малайзия]]
| ''[[:d:Q213893|Q213893]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114639206|Temecula observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Темекьюла]]
|
|-
| ''[[:d:Q61709296|Temisas Astronomical Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Агуимес]]
| 2008
|-
| ''[[:d:Q7699144|Ten Acre Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Оклахома (штат)|Оклахома]]
|
|-
| ''[[:d:Q4330000|Tenagra II Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Аризона]]<br/>[[Ногалес (Аризона)|Ногалес]]
|
|-
| ''[[:d:Q20008368|Tenagra Observatories]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Коттедж-Гроув (Орегон)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633491|Tenerife Observatory-LCO A, Tenerife]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q715124|Q715124]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633484|Tenerife Observatory-LCO B, Tenerife]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q715124|Q715124]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633481|Tenerife-LCO Aqawan A #1]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q715124|Q715124]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633480|Tenerife-LCO Aqawan A #2]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q715124|Q715124]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607888|Teplice Observatory]]''
| [[Чехия]]
| [[Теплице|Теплитсе]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633505|Terminus observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Олейрос]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521858|Terrassa observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Террасса|Терраса]]
|
|-
| ''[[:d:Q115534471|Terre Haute observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Терре-Хот]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518599|Terres Blanches observatory]]''
| [[Франция]]
| ''[[:d:Q673711|Q673711]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115537144|Tesla observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Вальдеморильо]]
|
|-
| ''[[:d:Q115534481|Texas A&M Physics observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Колледж-Стейшен|Коллеҗ-Стейшен]]
|
|-
| ''[[:d:Q823007|Teylers astronomical observatory]]''
| [[Нидерланд]]
| [[Һарлем]]
|
|-
| ''[[:d:Q18762444|Thai National Observatory]]''
| [[Таиланд]]
|
| 2013-01-22
|-
| ''[[:d:Q115536767|The Cottage Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Алтуна (Пенсильвания)]]
|
|-
| ''[[:d:Q17743924|The Equatorial Observatory, Penllergare]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q7163093|Penllergaer]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633359|The Ranch Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Мексико]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607543|The Spaceguard Center observatory]]''
| [[Уэльс|Велс]]
| ''[[:d:Q2254730|Q2254730]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633515|The Studios Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q846683|Grantham]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3821241|The Tower of the Sun]]''
| [[Италия]]
| [[Брембате-ди-Сопра]]
|
|-
| ''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]''
| [[Россия]]
| [[Санкт-Петербург]]
| 1849-04-01
|-
| ''[[:d:Q987953|The astrodome of the Lyceum in Eger]]''
| [[Маҗарстан]]
| [[Эгер]]
|
|-
| ''[[:d:Q7781594|Theodor Jacobsen Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сиэтл]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536742|Thomas G. Cupillari Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q38249664|Q38249664]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536696|Thomas More College Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Кентукки]]
|
|-
| ''[[:d:Q7795757|Thompson Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Висконсин]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536685|Thompsonville Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q2672086|Thompsonville]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115523212|Thornlands observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q7796450|Q7796450]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114643098|Thornton observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Торнтон (Колорадо)]]<br/>[[Торнтон (Арканзас)|Торнтон]]
|
|-
| ''[[:d:Q115534445|Three Buttes observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Саддлбрук (Аризона)|Саддлбрук]]
|
|-
| ''[[:d:Q7797395|Three College Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Төньяк Каролина]]
|
|-
| ''[[:d:Q2431089|Tian Shan Astronomical Observatory]]''
| [[Казакъстан]]
| [[Алматы]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521269|Tiana observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Тиана (Каталония)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536739|Tigh Speuran Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Фрейминггам (Массачусетс)|Фрейминггам]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523221|Tiki observatory]]''
| [[Франция]]
| ''[[:d:Q115239746|Puna'auia observatory]]''
|
|-
| ''[[:d:Q135408876|Timau National Observatory]]''
| [[Индонезия]]
| ''[[:d:Q14141|Kupang]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115536711|Timberlake Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Рестон (Виргиния)|Рестон]]
|
|-
| ''[[:d:Q115219228|Timberland Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Алабама]]
|
|-
| ''[[:d:Q115534486|Timberline observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Винтерсет (Айова)|Винтерсет]]
|
|-
| ''[[:d:Q18544500|Timișoara Astronomical Observatory]]''
| [[Румыния]]
| [[Timişoara]]
|
|-
| ''[[:d:Q113716254|Tivoli Observatory]]''
| [[Намибия]]
| ''[[:d:Q110289|Q110289]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114452006|Toby Point Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Наррагансетт]]
|
|-
| ''[[:d:Q11535200|Tochigi Science Museum]]''
| [[Япония]]
| [[Уцуномия|Утсуномия]]<br/>[[Тотиги (префектура)]]
| 1988-05-03
|-
| ''[[:d:Q115607579|Tocororo Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Аркильинос]]
|
|-
| ''[[:d:Q115216356|Tokai observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Токай (Айти)|Токай]]
|
|-
| ''[[:d:Q11272953|Tokigawa Town Star and Green Creation Center]]''
| [[Япония]]
| [[Сайтама (префектура)]]<br/>''[[:d:Q1075201|Q1075201]]''<br/>''[[:d:Q251027|Tokigawa]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115216062|Tokushima observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Токусима (шәһәр)|Токучима]]
|
|-
| ''[[:d:Q4459557|Tokyo Astronomical Observatory (before 1938)]]''
| [[Япония]]
| [[Токио]]
|
|-
| ''[[:d:Q114436065|Tokyo-Asahikawa observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Токио]]
|
|-
| ''[[:d:Q114420285|Tokyo-Dodaira observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Токио]]
|
|-
| ''[[:d:Q114420331|Tokyo-Mitaka observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Токио]]
|
|-
| ''[[:d:Q114420073|Tokyo-Norikura observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Токио]]
|
|-
| ''[[:d:Q114419900|Tokyo-Okayama observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Токио]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633443|Tolar astronomical observatory]]''
| [[Аргентина]]
| ''[[:d:Q7814097|Q7814097]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115217938|Toma observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1357085|Q1357085]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4329999|Tomsk State University Observatory]]''
| [[Россия]]
| [[Тум|Томск]]
|
|-
| ''[[:d:Q130259437|Torre Coxina]]''
| [[Италия]]
| [[Виченца]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633531|Torreaguila observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q957619|Q957619]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115253697|Torredembarra observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Торредембарра]]
|
|-
| ''[[:d:Q115428788|Tortona observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Тортона]]
|
|-
| ''[[:d:Q114639282|Torus Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Бакли (Вашингтон)|Бакли]]
|
|-
| ''[[:d:Q115215951|Tosa observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Тоса (шәһәр)|Тоса]]
|
|-
| ''[[:d:Q2013009|Toulouse Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Тулуза]]
|
|-
| ''[[:d:Q2092877|Tour de la Babotte]]''
| [[Франция]]
| [[Монпелье]]
| 1363
|-
| ''[[:d:Q11456388|Toyama City Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Тояма (префектура)]]<br/>[[Тояма (шәһәр)|Тояма]]
|
|-
| ''[[:d:Q115218133|Toyama observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Тояма (шәһәр)|Тояма]]
|
|-
| ''[[:d:Q114376859|Toyonaka observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Тоёнака|Тойонака]]
|
|-
| ''[[:d:Q115216404|Toyota observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Тоёта (шәһәр)|Тойота]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633397|Transit Dreams Observatory, Campobello]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Кампобелло (Көньяк Каролина)|Кампобелло]]
|
|-
| ''[[:d:Q133734441|Transit of Venus Observation Site]]''
| [[Яңа Зеландия]]
| ''[[:d:Q1210763|Q1210763]]''
| 1874-10
|-
| ''[[:d:Q113729111|Trebur observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Требур]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607521|Trent Astronomical Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Ноттиңем]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607594|Tres Cantos Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Madrid|Мадрид]]
|
|-
| ''[[:d:Q130261605|Troodos Observatory]]''
| [[Кипр Республикасы]]
| ''[[:d:Q59150|Limassol District]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633416|Trumbull Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Трамбулл (Коннектикут)|Трамбулл]]
|
|-
| ''[[:d:Q114376614|Tsingtao Observatory]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q57114749|Q57114749]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114374367|Tsingtao field station]]''
| [[Кытай Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q274388|Q274388]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607552|Tucci Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Мартос (Хаэн)|Мартос]]
|
|-
| ''[[:d:Q115533895|Tucson-Winterhaven observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Тусон]]
|
|-
| ''[[:d:Q114642364|Tumamoc Hill observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Тусон]]
|
|-
| ''[[:d:Q776020|Tuorla Observatory]]''
| [[Финляндия]]
| ''[[:d:Q735563|Kaarina]]''
| 1952-04-29
|-
| ''[[:d:Q115695|Turin Astrophysical Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Пино-Торинезе]]
| 1759
|-
| ''[[:d:Q115607645|Turin Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Торино]]
|
|-
| ''[[:d:Q114452317|Turin observatory (before 1913)]]''
| [[Италия]]
| [[Торино]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523216|Turitea observatory]]''
| [[Яңа Зеландия]]
| ''[[:d:Q750586|Turytsia]]''
|
|-
| ''[[:d:Q29017211|Turnov Observatory]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q851419|Турнов]]''
|
|-
| ''[[:d:Q27982910|Turtle Star Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Мүлһайм-ан-дер-Рур]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522293|Tuscolana astronomy association]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q18340078|tamer]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607587|Tweenhills Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Глостер (Массачусетс)|Глостер]]
|
|-
| ''[[:d:Q115534452|Tyrone observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Грант (округ, Нью-Мексико)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522342|Tzec Maun observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q6908445|Moorook]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116160945|Tzec Maun Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мейгилл (Нью-Мексико)|Мейгилл]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522310|Tzec Maun observatory (before 2010)]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q985421|Pingelly]]''
|
|-
| ''[[:d:Q52184505|Třebíč observatory]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q4611037|Q4611037]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12042006|U green frog observatory]]''
| [[Чехия]]
| [[Ондржейов]]
| 1898
|-
| ''[[:d:Q114642336|U. of Minn. Infrared Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q59805|Q59805]]''<br/>[[Саммергейвн]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633350|UAS-ISON Observatory]]''
| [[Мексика]]
| [[Синалоа]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523271|UAdeC observatory]]''
| [[Мексика]]
| [[Сальтильо]]
|
|-
| ''[[:d:Q7895639|UCL Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q151048|Q151048]]''
|
|-
| ''[[:d:Q18479152|UFES astronomical observatory]]''
| [[Бразилия]]
| [[Витория (Эспириту-Санту)|Витория]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632267|UJA Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Хаен]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632652|ULTRA Observatory]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q167516|Gusu District]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114643066|USAF Academy Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Колорадо-Сприңс]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633410|UTP astronomical observatory]]''
| [[Колумбия]]
| [[Перейра (шәһәр)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522308|UWA observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q19584|Кроли Таун]]''
|
|-
| ''[[:d:Q121541899|UZAYMER Observatory]]''
| [[Төркия]]
| [[Адана иле]]<br/>[[Сарычам (Адана)|Сарычам]]
| 1991
|-
| ''[[:d:Q693124|Uecht Observatory]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q66148|Niedermuhlern]]''
| 1951
|-
| ''[[:d:Q13360139|Uenohara Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Яманаси (префектура)]]<br/>[[Уэнохара]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521880|Uiterstegracht Station]]''
| [[Нидерланд]]
| [[Лейден]]
|
|-
| ''[[:d:Q113729350|Umbrella Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Фреденбек]]
|
|-
| ''[[:d:Q116432549|Umeenosato Observatory Tenkyukan]]''
| [[Япония]]
| [[Оита (префектура)]]<br/>[[Кунисаки]]
|
|-
| ''[[:d:Q63063779|Undelivered observatory in Vysluní]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q56412327|Q56412327]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115218355|Underwood observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Габбардстон (Массачусетс)|Габбардстон]]
|
|-
| ''[[:d:Q2564753|Union Observatory]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q7075455|Observatory]]''
| 1903
|-
| ''[[:d:Q11700|United States Naval Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]]
| 1830
|-
| ''[[:d:Q4439554|United States Naval Observatory Flagstaff Station]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Флегстафф]]
| 1955
|-
| ''[[:d:Q2306370|United States Space Surveillance Network]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мауи (округ, Гавай)]]
| 1957
|-
| ''[[:d:Q114643418|Universidad de Monterrey observatory]]''
| [[Мексика]]
| [[Нвево-Леон (штат)]]
|
|-
| ''[[:d:Q116160888|University Hills observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
|
|-
| ''[[:d:Q7895030|University of Alabama Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Таскалуса]]
| 1949
|-
| ''[[:d:Q115536682|University of Central Arkansas Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Конвей (Арканзас)|Конвей]]
|
|-
| ''[[:d:Q7895694|University of Maryland Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мэриленд|Мериленд]]
| 1963
|-
| ''[[:d:Q114659354|University of Minnesota observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Миннеаполис]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536708|University of Narino Observatory]]''
| [[Колумбия]]
| ''[[:d:Q25893312|Q25893312]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7895905|University of New Hampshire Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Гэмпшир|Нью-Һәмпшир]]
|
|-
| ''[[:d:Q114643696|University of North Dakota observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Гранд-Форкс]]
|
|-
| ''[[:d:Q7896015|University of Oklahoma Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Оклахома (штат)|Оклахома]]
|
|-
| ''[[:d:Q114662863|University of Rhode Island observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q4246750|Quonochontaug]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115522363|University of Southern Queensland observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q3116141|Greenmount]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2346055|University of Tartu Old Observatory]]''
| [[Эстония]]
| ''[[:d:Q42307965|Tartu City]]''
| 1811
|-
| ''[[:d:Q652811|University of Tokyo Atacama Observatory]]''
| [[Чили]]
|
| 2009
|-
| ''[[:d:Q7896499|University of Toronto Southern Observatory]]''
| [[Канада]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4439542|University of the Andes station]]''
| [[Венесуэла]]
| [[Мерида (Венесуэла)|Мерида]]
|
|-
| ''[[:d:Q113716320|Untermenzing Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Мүнхен]]
|
|-
| ''[[:d:Q752038|Uppsala Astronomical Observatory]]''
| [[Швеция]]
| ''[[:d:Q59091|Uppsala Municipality]]''<br/>[[Уппсала]]
|
|-
| ''[[:d:Q115379900|Uppsala-Angstrom observatory]]''
| [[Швеция]]
| [[Уппсала]]
|
|-
| ''[[:d:Q79220|Uraniborg]]''
| [[Швеция]]
| ''[[:d:Q502298|Landskrona Municipality]]''
| 1576
|-
| ''[[:d:Q115633518|Uraniborg Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Эсиха]]
|
|-
| ''[[:d:Q7901150|Ursa Observatory]]''
| [[Финляндия]]
| [[Һельсинки|Һелсинки]]
| 1926<br/>1850
|-
| ''[[:d:Q7902140|Ussuriysk Astrophysical Observatory]]''
| [[Россия]]
| [[Уссурийск]]<br/>[[Горно-Таежное]]
|
|-
| ''[[:d:Q114381433|Uto Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Уто (шәһәр)|Уто]]
|
|-
| ''[[:d:Q1519288|Utrecht Observatory]]''
| [[Нидерланд]]
| [[Үтрехт]]
|
|-
| ''[[:d:Q114420404|Utsunomiya observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Уцуномия|Утсуномия]]
|
|-
| ''[[:d:Q114380127|Utsunomiya-Imaizumi observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Уцуномия|Утсуномия]]
|
|-
| ''[[:d:Q4251886|Uzhhorod Observatory]]''
| [[Украина]]
| [[Ужгород|Ужһород]]
| 1957
|-
| ''[[:d:Q114419931|Uzurano observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q126762|Kasai Station]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616943|VEGA observatory]]''
| [[Австрия]]
| [[Австрия]]
|
|-
| ''[[:d:Q3556305|VERITAS]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Аризона]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633434|VHS-VISTA observatory]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q2118|Antofagasta Region]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2063130|VIRGO]]''
| [[Италия]]
| [[Кьезануова (Пиза)]]
| 1993
|-
| ''[[:d:Q115534467|Vail View observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Вейл (Аризона)|Вейл]]
|
|-
| ''[[:d:Q252274|Vainu Bappu Observatory]]''
| [[Һиндстан]]
| ''[[:d:Q66659621|Tirupattur district]]''<br/>''[[:d:Q6379072|Kavalur]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114735314|Val-des-Bois observatory]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q3553381|Val-des-Bois]]''
|
|-
| ''[[:d:Q20057453|Valašské Meziříčí observatory]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q375651|Валашске-Мезиржичи]]''
| 1929
|-
| ''[[:d:Q115521901|Valdicerro observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Лорето (Анкона)|Лорето]]
|
|-
| ''[[:d:Q115251420|Valencia observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Валенсия]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607626|Valentines observatory]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q52261|Q52261]]''
|
|-
| ''[[:d:Q10340067|Valinhos Observatory]]''
| [[Бразилия]]
| [[Сан-Паулу (штат)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518626|Vallauris observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Валлорис]]
|
|-
| ''[[:d:Q115518929|Valldoreix observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Сан-Кугат-дел-Вальес]]<br/>''[[:d:Q2891751|Q2891751]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607775|Valle del Sol Observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q16641810|Torreón de la Tercia]]''
|
|-
| ''[[:d:Q30136150|Vallemare di Borbona Astronomical Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Лацио|Лацио (төбәк)]]
|
|-
| ''[[:d:Q29645558|Vallinfreda astronomical observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Валлинфреда]]
|
|-
| ''[[:d:Q20008369|Valmeca observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Пюимишель]]
|
|-
| ''[[:d:Q7912530|Valongo Observatory]]''
| [[Бразилия]]
| [[Рио-де-Жанейро]]
|
|-
| ''[[:d:Q114659420|Van Allen Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Айова-Сити]]
|
|-
| ''[[:d:Q12071928|Van Vleck Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Коннектикут]]
|
|-
| ''[[:d:Q7914457|Vanderbilt Dyer Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Теннесси]]
|
|-
| ''[[:d:Q113729310|Varennes observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Варенн (Сомма)|Варенн]]
|
|-
| ''[[:d:Q4329960|Vartiovuori Observatory]]''
| [[Финляндия]]
| [[Турку]]
| 1819
|-
| ''[[:d:Q115521861|Varuna observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Торино]]
|
|-
| ''[[:d:Q7916909|Vassar College Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]<br/>[[Поукипзи (Нью-Йорк)|Поукипзи]]
| 1865
|-
| ''[[:d:Q591923|Vatican Observatory]]''
| [[Ватикан]]
| [[Кастель Гандольфо]]
| 1891
|-
| ''[[:d:Q115632255|Vedrus Observatory]]''
| [[Россия]]
| ''[[:d:Q1968504|Q1968504]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7918069|Veen Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мичиган (штат)|Мичиган]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607772|Vega del Thader observatory]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q1324420|Q1324420]]''
|
|-
| ''[[:d:Q98637481|Vega-Sternwarte Salzburg]]''
| [[Австрия]]
| [[Нусдорф-ам-Хаунсберг]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607652|Vegaquattro Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Нови Лигуре]]
|
|-
| ''[[:d:Q7918325|Vega–Bray Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Бенсон (Аризона)|Бенсон]]
| 1990
|-
| ''[[:d:Q4329956|Velikiye Luki Observatory]]''
| [[Россия]]
| [[Бөек Луки|Великие-Луки]]<br/>[[Псков өлкәсе]]
|
|-
| ''[[:d:Q98930303|Velizhan sanctuary]]''
| [[Россия]]
| [[Төмән өлкәсе]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607548|Ventilla observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Madrid|Мадрид]]
|
|-
| ''[[:d:Q110933282|Venus Hill]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q51681|Q51681]]''
|
|-
| ''[[:d:Q672021|Vera C. Rubin Observatory]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q721224|Q721224]]''
|
|-
| ''[[:d:Q105997976|Vermilion River Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Иллинойс (штат)|Иллинойс]]
| 1959
|-
| ''[[:d:Q115533894|Vermillion Cliffs observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Канаб (Юта)|Канаб]]
|
|-
| ''[[:d:Q7922294|Vernonia Peak Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q27825818|Versailles Saint-Quentin-en-Yvelines Observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Гиянкур]]
| 2009
|-
| ''[[:d:Q265628|Very Large Telescope]]''
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q2118|Antofagasta Region]]''
| 1998
|-
| ''[[:d:Q113728685|Vesqueville observatory]]''
| [[Бельгия]]
| ''[[:d:Q1908658|Q1908658]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115523299|Via Capote Sky observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Таузенд-Оукс]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521297|Via Lactea observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Ажер]]
|
|-
| ''[[:d:Q116161190|Vicksburg observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Виксбург (Миссисипи)|Виксбург]]
|
|-
| ''[[:d:Q114456171|Vienna observatory (before 1879)]]''
| [[Австрия]]
| [[Вена шәһәре|Вена]]
|
|-
| ''[[:d:Q30293587|Vihorlat Observatory]]''
| [[Словакия]]
| [[Гуменне (шәһәр)|Һуменне]]
| 1952
|-
| ''[[:d:Q19060587|Village-neuf Observatory]]''
| [[Франция]]
| ''[[:d:Q20669912|Gare de Neuf-Brisach Ville]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114456591|Vilnius observatory (since 1939)]]''
| [[Литва]]
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|
|-
| ''[[:d:Q114663424|Vina del Mar observatory]]''
| [[Чили]]
| [[Винья-дел-Мар]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521899|Vinyols observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Виньольс-и-эльс-Арс]]
|
|-
| ''[[:d:Q98918328|Violau observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Альтенмюнстер]]
|
|-
| ''[[:d:Q3886767|Virginio Cesarini observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Фрассо-Сабино]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632286|Virgo Oservatory]]''
| [[Италия]]
| [[Севезо]]
|
|-
| ''[[:d:Q7935007|Virtual Observatory India]]''
| [[Һиндстан]]
| ''[[:d:Q1538|Q1538]]''
| 2002
|-
| ''[[:d:Q115616862|Visnjan Observatory]]''
| [[Хорватия]]
| ''[[:d:Q1973860|stotra]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4112335|Vitebsk Observatory]]''
| [[Беларусия|Беларусь]]
| [[Заходники]]
|
|-
| ''[[:d:Q125401275|Vlašim Observatory]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q56413542|Vlašim]]''
|
|-
| ''[[:d:Q126934748|Vojtěch Šafařík's observatory]]''
| [[Чехия]]
| [[Прага]]
|
|-
| ''[[:d:Q106649547|Volkssternwarte Adolph Diesterweg Radebeul]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Радебойль]]
|
|-
| ''[[:d:Q114453594|Volkssternwarte Dhaun observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Кирн]]
|
|-
| ''[[:d:Q37792428|Volkssternwarte Klagenfurt]]''
| [[Австрия]]
| [[Клагенфурт]]
|
|-
| ''[[:d:Q4329993|Volkssternwarte Michelbach]]''
| [[Австрия]]
| [[Михельбах (Түбән Австрия)]]
|
|-
| ''[[:d:Q109450281|Volkssterrenwacht Copernicus]]''
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q9908|Q9908]]''
| 1974
|-
| ''[[:d:Q14516272|Volkssterrenwacht Simon Stevin]]''
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q9841|Halderberge]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11901878|Volsin tähtitorni]]''
| [[Финляндия]]
| ''[[:d:Q18682868|Q18682868]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115523294|Vulcan North, Lick observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q1950508|Q1950508]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115523249|Vulpecula observatory]]''
| [[Маҗарстан]]
| [[Будапешт]]
|
|-
| ''[[:d:Q12021062|Vyškov observatory]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q954569|Q954569]]''
| 1970-11-06
|-
| ''[[:d:Q115536766|W Crusis Astronomical Observatory]]''
| [[Аргентина]]
| [[Сан-Хусто]]
|
|-
| ''[[:d:Q210997|W. M. Keck Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Гавай (штат)|Һавайлар]]
|
|-
| ''[[:d:Q109066838|WHOO!]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q12047926|Q12047926]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607891|Waizenreuth Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Вайденберг]]
|
|-
| ''[[:d:Q114381038|Wakayama observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Вакаяма (шәһәр)|Вакаяма]]
|
|-
| ''[[:d:Q114663317|Wallace Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Вестфорд (Массачусетс)|Вестфорд]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522330|Wallaroo observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q691473|Q691473]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607787|Wallhausen Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Вальхаузен (Вюртемберг)]]
|
|-
| ''[[:d:Q114639414|Wallis Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523286|Walnut Creek observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Волнат-Крик]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536697|Waltonfields Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Волтон (Кентукки)]]
|
|-
| ''[[:d:Q114639452|Wanapum Dam observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Вашингтон (штат)|Вашингтон]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522355|Wanniassa observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q7968044|Q7968044]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7969058|Ward Observatory]]''
| [[Яңа Зеландия]]
| ''[[:d:Q139907|Manawatū-Whanganui Region]]''<br/>''[[:d:Q10856931|Q10856931]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7969741|Warner Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q114662615|Warner and Swasey Nassau Station]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Чардон (Огайо)|Чардон]]
|
|-
| ''[[:d:Q7969782|Warner and Swasey Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Оһайо (штат)|Оһайо]]
|
|-
| ''[[:d:Q114642920|Warren & Beverly Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q432556|Q432556]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7970461|Warren Rupp Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Оһайо (штат)|Оһайо]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632624|Warrumbungle Observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q17535|Coonabarabran Airport]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11795176|Warsaw University Astronomical Observatory]]''
| [[Польша]]
| ''[[:d:Q7095|Q7095]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116161124|Wartburg College Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Вейверли (Айова)]]
|
|-
| ''[[:d:Q7971453|Washburn Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мәдисон|Мәдисен]]
| 1881
|-
| ''[[:d:Q115241547|Waterlooville observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q937631|Q937631]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114773906|Wayside Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Миннетонка (Миннесота)|Миннетонка]]
|
|-
| ''[[:d:Q7978365|Weaver Student Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
|
|-
| ''[[:d:Q115522294|Wegberg observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Вегберг]]
|
|-
| ''[[:d:Q115266911|Weinheim observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Вайнһайм]]
|
|-
| ''[[:d:Q7980424|Weitkamp Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Оһайо (штат)|Оһайо]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521854|Wellinghofen observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дортмунд]]
|
|-
| ''[[:d:Q113728587|Wendelstein Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Мүнхен]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536733|Werner Schmidt Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Ярмаут (Массачусетс)|Ярмаут]]
|
|-
| ''[[:d:Q115251139|Werrington observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q19495|Питерборо Юнайтед]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115607595|West Challow observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q875011|Q875011]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7986041|West Mountain Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Юта (штат)|Юта]]
|
|-
| ''[[:d:Q114437433|West Skies Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мулвейн (Канзас)|Мулвейн]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633390|WestRock Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Коламбус (Алабама)]]
|
|-
| ''[[:d:Q14715106|Westport Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Вестпорт (Массачусетс)|Вестпорт]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633424|Westwood observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Вествуд (Массачусетс)|Вествуд]]
|
|-
| ''[[:d:Q7990626|Whangarei Observatory]]''
| [[Яңа Зеландия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115633335|Whipple Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q28222537|Q28222537]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115534447|Whipple observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q6727142|Q6727142]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633346|Whiskey Creek Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Силвер-Сити (Нью-Мексико)|Силвер-Сити]]
|
|-
| ''[[:d:Q115521884|Whitestar observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Тричезимо]]
|
|-
| ''[[:d:Q12072873|Whitin Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Массачусетс]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523262|Wickede observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дортмунд]]
|
|-
| ''[[:d:Q7998683|Widener University Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Пенсилвания]]
|
|-
| ''[[:d:Q113716634|Wildberg observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Вильдберг (Алгы Померания)]]
|
|-
| ''[[:d:Q8001098|Wilder Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Массачусетс]]
|
|-
| ''[[:d:Q115252903|Wilfred Hall Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Престон]]
|
|-
| ''[[:d:Q8003443|Willard L. Eccles Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Юта (штат)|Юта]]
|
|-
| ''[[:d:Q8006080|William Brydone Jack Observatory]]''
| [[Канада]]
| [[Фредериктон]]
|
|-
| ''[[:d:Q8015644|William Miller Sperry Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Джерси]]
|
|-
| ''[[:d:Q8021076|Williams Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Төньяк Каролина]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607773|Willow Bank Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q1327770|Q1327770]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633385|Willowed Plains Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q2536706|Q2536706]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114452841|Wimborne Minster observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q535233|Q535233]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114663123|Winchester observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Винчестер (Массачусетс)|Винчестер]]
|
|-
| ''[[:d:Q114436962|Windsor observatory]]''
| [[Австралия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3348340|Winer Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сонойта (Аризона)|Сонойта]]<br/>[[Аризона-Сити (Аризона)|Аризона-Сити]]
| 1983
|-
| ''[[:d:Q8025050|Winfree Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Линчбург (Вирджиния)]]
|
|-
| ''[[:d:Q580230|Wise Observatory]]''
| [[Исраил]]
| ''[[:d:Q741793|Mitzpe Ramon]]''
| 1971
|-
| ''[[:d:Q115536740|Wishing Star Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Беррингтон (Род-Айленд)|Беррингтон]]
|
|-
| ''[[:d:Q115523215|Wither observatory]]''
| [[Яңа Зеландия]]
| ''[[:d:Q8028154|Q8028154]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115522352|Wobblesock observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q17535|Coonabarabran Airport]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632329|Woogaroo Observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q3630835|Q3630835]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115252981|Woolston Observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q19651|Йовил Таун]]''
|
|-
| ''[[:d:Q29918483|Woomera Observatory]]''
| [[Австралия]]
| [[Көньяк Австралия]]
|
|-
| ''[[:d:Q115264168|Wormout observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Ворму]]
|
|-
| ''[[:d:Q114775062|Wykrota Observatory-CEAMIG]]''
| [[Бразилия]]
| ''[[:d:Q9560|Q9560]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115523256|Wyncroft observatory]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q1975526|Q1975526]]''
|
|-
| ''[[:d:Q753261|Wyoming Infrared Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Олбани (округ, Вайоминг)|Руг Олбани (округ, Вайоминг)]]
|
|-
| ''[[:d:Q115241183|Wyrick Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Геймаркет (Виргиния)|Геймаркет]]
|
|-
| ''[[:d:Q4329959|Würzburg University Observatory]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Вүрцбург]]
|
|-
| ''[[:d:Q3348342|Ximenian Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Флоренция]]
| 175
|-
| ''[[:d:Q2037209|Xinglong Station]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1152014|Xinglong County]]''
|
|-
| ''[[:d:Q19854229|Xingming Observatory]]''
| [[Кытай]]
| [[Öremçe|Өремче]]
| 2007
|-
| ''[[:d:Q115632308|Xingming Observatory #2, Nanshan]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q335040|Q335040]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632307|Xingming Observatory #3, Nanshan]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q335040|Q335040]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632305|Xingming Observatory-KATS]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q335040|Q335040]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115521863|Xingming observatory]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q335040|Q335040]]''
|
|-
| ''[[:d:Q8044606|Xinjiang Astronomical Observatory]]''
| [[Кытай]]
| [[Öremçe|Өремче]]
| 1957
|-
| ''[[:d:Q114381364|YCPM Kagoshima Station]]''
| [[Япония]]
| [[Кагосима (шәһәр)|Кагочима]]
|
|-
| ''[[:d:Q4053419|YGCO Chiyoda Station]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1023773|Chiyoda]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115217775|YGCO Hoshikawa and Nagano Stations]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q11512884|Q11512884]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115522328|YSVP observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q1724993|Q1724993]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114663071|Yale Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Бетани (Коннектикут)|Бетани]]
|
|-
| ''[[:d:Q8047440|Yale University Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Коннектикут]]
|
|-
| ''[[:d:Q4205816|Yale-Columbia Station]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| [[Yohannesburg|Йоһаннесбург]]
| 1925
|-
| ''[[:d:Q114381242|Yamada observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1023790|Yamada]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116160801|Yamagata observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Ямагата (Ямагата)|Ямагата]]
|
|-
| ''[[:d:Q114436116|Yamamoto observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1205163|Q1205163]]''
|
|-
| ''[[:d:Q118118303|Yame City Star Culture Museum]]''
| [[Япония]]
| [[Яме (шәһәр)|Яме]]
| 2009
|-
| ''[[:d:Q11512752|Yanagida Observatory Mantenboshi]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1349388|Q1349388]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2543703|Yatsugatake South Base Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Хокуто (Яманаси)|Хокуто]]
|
|-
| ''[[:d:Q20113245|Yatsugatake-Kobuchizawa observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Хокуто (Яманаси)|Хокуто]]
|
|-
| ''[[:d:Q114381651|Yatsuka observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q8050273|Q8050273]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5761035|Yebes Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[(4661) Йебес]]
|
|-
| ''[[:d:Q115536698|Yellow Springs observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q49000|Yellow Springs]]''
|
|-
| ''[[:d:Q14310|Yerkes Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q1758449|Williams Bay]]''
| 1897
|-
| ''[[:d:Q113727977|Yerres-Canotiers observatory]]''
| [[Франция]]
| [[Ерр (Эссонна)|Ерр]]
|
|-
| ''[[:d:Q115428607|Yonsei Survey Telescopes for Astronomical Research]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q1750319|Q1750319]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4329964|Yorii Observatory]]''
| [[Япония]]
| [[Сайтама (префектура)]]<br/>''[[:d:Q961604|Yorii]]''
|
|-
| ''[[:d:Q8055599|York University Observatory]]''
| [[Канада]]
| [[Онтарио]]
|
|-
| ''[[:d:Q114377494|Younchun observatory]]''
| [[Көньяк Корея]]
| ''[[:d:Q50258|Q50258]]''
|
|-
| ''[[:d:Q8060101|Yuba City Astronomical Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632314|Yunling Observatory]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1200824|Q1200824]]''
|
|-
| ''[[:d:Q752042|Yunnan Astronomical Observatory]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q182852|Kunming]]''
| 1930
|-
| ''[[:d:Q115632313|Yunnan-HK Observatory]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1152610|Q1152610]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115537133|Yunquera observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Юнкера (Малага)|Юнкера]]
|
|-
| ''[[:d:Q57314616|Yuri Gagarin National Astronomical Observatory and Planetarium]]''
| [[Болгария]]
| [[Стара-Загора]]
| 1961
|-
| ''[[:d:Q67104735|Zadko Observatory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q3106766|Q3106766]]''<br/>''[[:d:Q3206|Көнбатыш Австралия]]''<br/>''[[:d:Q286453|Q286453]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115633523|Zaldibia observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Сальдивия]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632297|Zeds Astronomical Observatory]]''
| [[Пакистан Ислам Җөмһүрияте|Пакьстан]]
| [[Lahor|Лаһор]]
|
|-
| ''[[:d:Q114453363|Zeist observatory]]''
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q775|Gelderland]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114643641|Zeno Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Эдмонд (Оклахома)]]<br/>''[[:d:Q861742|Q861742]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114662333|Zephyrhills observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Зефиргиллс (Флорида)|Зефиргиллс]]
|
|-
| ''[[:d:Q688051|Zimmerwald Observatory]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q67251|Wald]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12021063|Zlín Observatory]]''
| [[Чехия]]
| [[Злин]]
|
|-
| ''[[:d:Q115607523|Zonalunar observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Валенсия]]
|
|-
| ''[[:d:Q115633520|Zuben observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Алаурин-де-ла-Торре]]
|
|-
| ''[[:d:Q4189470|Zvenigorod Observatory]]''
| [[Россия]]
| [[Мәскәү өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q13636119|Луцино]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632254|Zvjezdarnica Graberje observatory]]''
| [[Хорватия]]
| [[Загреб]]
|
|-
| ''[[:d:Q15149926|ancien observatoire astronomique de la Marine de Nantes]]''
| [[Франция]]
| [[Нант]]
| 1828
|-
| ''[[:d:Q55360043|astronomical observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Монте-Порцио-Катоне]]
|
|-
| ''[[:d:Q1438054|astronomical observatory Manfred von Ardenne]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дрезден]]
| 1956
|-
| ''[[:d:Q48813284|astronomical observatory of Castelgrande]]''
| [[Италия]]
| [[Кастельгранде]]
|
|-
| ''[[:d:Q110948258|former Nižbor observatory]]''
| [[Чехия]]
| [[Нижбор]]
|
|-
| ''[[:d:Q2845808|former observatory of Brussels]]''
| [[Бельгия]]
| ''[[:d:Q272243|Saint-Josse-ten-Noode]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2302080|gravitational-wave detector]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q115607506|iTelescope Observatory]]''
| [[Испания]]
| [[Нерпио]]
|
|-
| ''[[:d:Q115632349|iTelescope SRO Observatory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q4713633|Q4713633]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115616840|iota Scorpii Observatory]]''
| [[Италия]]
| [[Ла-Специя]]
|
|-
| ''[[:d:Q17336073|main building of the Old Observatory, Leiden]]''
| [[Нидерланд]]
| [[Лейден]]
| 1860-12
|-
| ''[[:d:Q131859529|observatoire astronomique Pierre Fayadat]]''
| [[Франция]]
| [[Жуаньи]]
| 1987
|-
| ''[[:d:Q947985|Observatory of Strasbourg]]''
| [[Франция]]
| [[Страсбург]]
| 1881
|-
| ''[[:d:Q51785579|observatoire des sciences de l'Univers en région Centre-Val de Loire]]''
| [[Франция]]
| [[Орлеан]]
| 2008
|-
| ''[[:d:Q68958792|observatory Ledeč nad Sázavou]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q1290479|Q1290479]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116458497|observatory in Boskovice]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q894440|Босковитсе]]''
|
|-
| ''[[:d:Q30196237|observatory of Saint-Pardon-de-Conques]]''
| [[Франция]]
| [[Сен-Пардон-де-Конк]]
|
|-
| ''[[:d:Q113720116|osservatorio Rivalta]]''
| [[Италия]]
| [[Ривальта-ди-Торино]]
|
|-
| ''[[:d:Q116161249|ottawa observatory]]''
| [[Канада]]
| [[Ottawa|Оттава]]
|
|-
| ''[[:d:Q30111375|planetary astronomical observatory of Anzi]]''
| [[Италия]]
| [[Анци]]
|
|-
| ''[[:d:Q125813120|site de Paris de l'Observatoire de Paris]]''
| [[Франция]]
| ''[[:d:Q211604|Q211604]]''
|
|-
| ''[[:d:Q28668183|the Virtual Telescope Project]]''
| [[Италия]]
| [[Чеккано]]
| 2006
|-
| ''[[:d:Q4330003|Ähtäri Observatory]]''
| [[Финляндия]]
| ''[[:d:Q6172|Ähtäri]]''
|
|-
| ''[[:d:Q8077417|ÇOMÜ Ulupınar Observatory]]''
| [[Төркия]]
|
| 2002
|-
| ''[[:d:Q1751360|Épendes Observatory]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q12640|Canton of Fribourg]]''<br/>''[[:d:Q66922|Q66922]]''
|
|-
| ''[[:d:Q844957|Østervold Observatory]]''
| [[Дания]]
| ''[[:d:Q504125|Copenhagen Municipality]]''
| 1861
|-
| ''[[:d:Q11087045|Úpice observatory]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q330259|Q330259]]''
| 2003-08-06
|-
| ''[[:d:Q113225234|Ústecká hvězdárna]]''
| [[Чехия]]
| [[Телнице (Усти над Лабем)]]
| 1929
|-
| ''[[:d:Q341666|Črni Vrh Observatory]]''
| [[Словения]]
| ''[[:d:Q3441842|Municipality of Idrija]]''
| 1975
|-
| ''[[:d:Q28530281|Ďáblice Observatory]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q1822800|Q1822800]]''
|
|-
| ''[[:d:Q121543781|İnönü University Astronomy Research and Application Center]]''
| [[Төркия]]
| [[Малатья|Малатия]]<br/>[[Батталгази]]
|
|-
| ''[[:d:Q1610198|Ōizumi Observatory]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q385080|Oizumi]]''<br/>[[Гумма (префектура)]]
|
|-
| ''[[:d:Q392420|Štefánik's Observatory]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q744598|Hradčany]]''<br/>''[[:d:Q973974|Prague 1]]''
| 1928
|-
| ''[[:d:Q106783186|Ždánice Observatory]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q393439|Q393439]]''
|
|-
| ''[[:d:Q56707485|Žebrák Observatory]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q393474|Q393474]]''
|
|-
| ''[[:d:Q126934749|Žďár nad Sázavou Observatory]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q10296640|Q10296640]]''
|
|-
| ''[[:d:Q955819|Алжир обсерваториясе]]''
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
| [[Әлҗәзаир (шәһәр)]]
|
|-
| ''[[:d:Q1421339|Бельгия патша обсерваториясе]]''
| [[Бельгия]]
| ''[[:d:Q203312|Uccle]]''
| 1826-06-08
|-
| [[В. П. Энгельгардт исемендәге астрономия обсерваториясе|В. П. Энгелһардт ис. йолдызбелем күзәтүханәсе]]
| [[Россия]]
| [[Татарстан]]
|
|-
| ''[[:d:Q532127|Вена обсерваториясе]]''
| [[Австрия]]
| [[Вена шәһәре|Вена]]
| 1753
|-
| ''[[:d:Q1018734|Виктор Амбарцумян исемендәге Бюракан астрофизик обсерваториясе]]''
| [[Әрмәнстан]]
| ''[[:d:Q2305036|Q2305036]]''<br/>''[[:d:Q17915|Aragatsotn Province]]''
| 1946
|-
| ''[[:d:Q1519999|Вишнян обсерваториясе]]''
| [[Хорватия]]
| ''[[:d:Q1642046|Вишнян]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1498846|Гейсей обсерваториясе]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1206376|Geisei]]''<br/>[[Коти (префектура)]]
|
|-
| ''[[:d:Q1499172|Гэкко обсерваториясе]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1203533|Kannami]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1475872|Гёте Линк исемендәге обсерватория]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Индиана]]
|
|-
| ''[[:d:Q5969695|Дайник астрономик обсерваториясе]]''
| [[Япония]]
| [[Сига (префектура)]]<br/>[[Хиконе]]<br/>[[Kioto|Кьото]]
|
|-
| [[Джеймс Кук Обсерваториясе]]
| [[Яңа Зеландия]]
| ''[[:d:Q140246|Q140246]]''
| 1971-10-09
|-
| [[Загреб обсерваториясе]]
| [[Хорватия]]
|
|
|-
| [[Казан университетының Төньяк Кавказ астрономия станциясе]]
| [[Россия]]
| ''[[:d:Q2626562|Q2626562]]''
|
|-
| [[Казан университетының астрономия обсерваториясе]]
| [[Россия]]
| [[Казан]]<br/>[[Татарстан]]
| 1837
|-
| [[Кара Урман Обсерваториясе]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Колорадо (штат)|Колорадо]]
|
|-
| ''[[:d:Q936126|Кырым астрофизика обсерваториясе]]''
| [[Россия]]<br/>[[Украина]]
| [[Baqçasaray|Бакчасарай]]<br/>''[[:d:Q903849|Q903849]]''<br/>[[Кырым]]
|
|-
| ''[[:d:Q151991|Көньяк Европа обсерваториясе]]''
| [[Алмания|Германия]]
|
| 1962
|-
| ''[[:d:Q466895|Лоуэлл обсерваториясе]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Флегстафф]]
| 1894
|-
| ''[[:d:Q466863|Маунт-Вилсон]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Лос-Анджелес (округ, Калифорния)|Лос-Әнҗелес]]
| 1904
|-
| ''[[:d:Q1310548|Маунт-Стромло күзәтүханәсе]]''
| [[Австралия]]
| [[Канберра]]
| 1924
|-
| ''[[:d:Q508362|Ницца обсерваториясе]]''
| [[Франция]]
| [[Ницца]]<br/>[[Ла-Трините (Диңгез буе Альплары)]]
|
|-
| ''[[:d:Q608580|Олугбәк обсерваториясе]]''
| [[Үзбәкстан]]
| [[Сәмәрканд]]
| 1420s
|-
| ''[[:d:Q123153|Ондржейов астрономик обсерваториясе]]''
| [[Чехия]]
| [[Ондржейов]]<br/>''[[:d:Q188399|Урта Чехия төбәге]]''
| 1898-01-21
|-
| [[Осерваторио Азтрофизико (Виченца)]]
| [[Италия]]
| [[Азияго]]
|
|-
| ''[[:d:Q2013015|От-Прованс обсерваториясе]]''
| [[Франция]]
| [[Сен-Мишель-л’Обсерватуар]]
| 1937
|-
| ''[[:d:Q191684|Паломар обсерваториясе]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сан-Диего (округ, Калифорния)]]
| 1928
|-
| ''[[:d:Q461340|Париж обсерваториясе]]''
| [[Франция]]
| ''[[:d:Q211604|Q211604]]''
| 1667
|-
| ''[[:d:Q1861728|Прескотт обсерваториясе]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Прескотт (Аризона)]]
|
|-
| ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''
| [[Россия]]
| [[Мәскәү районы (Санкт-Петербург)]]
| 1839-08-07
|-
| ''[[:d:Q944482|Симеиз күзәтүханәсе]]''
| [[Украина]]
| [[Ялта шәһәр шурасы]]
|
|-
| ''[[:d:Q581794|Тарту күзәтүханәсе]]''
| [[Эстония]]
| ''[[:d:Q1020142|Nõo Rural Municipality]]''
| 1964
|-
| ''[[:d:Q4458386|Тбилиси физик күзәтүханәсе]]''
| [[Гөрҗистан]]
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|
|-
| ''[[:d:Q2976682|Турку обсерваториясе]]''
| [[Финляндия]]
| [[Турку]]
| 1937
|-
| ''[[:d:Q1403276|Феликс Агилар исемендәге обсерватория]]''
| [[Аргентина]]
| [[Сан-Хуан (правинсә)]]<br/>''[[:d:Q829805|El Leoncito National Park]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5641443|Халеакала обсерваториясе]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мауи (округ, Гавай)]]
|
|-
| ''[[:d:Q714352|Шәмәхә тавы обсерваториясе]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q589343|Q589343]]''
| 1928
|-
| ''[[:d:Q751902|Эль-Леонсито астрономия комплексы]]''
| [[Аргентина]]
| [[Сан-Хуан (правинсә)]]<br/>''[[:d:Q829805|El Leoncito National Park]]''
| 1983
|-
| ''[[:d:Q4071794|Ягелло университетының астрономия күзәтүханәсе]]''
| [[Польша]]
| ''[[:d:Q54159|Lesser Poland Voivodeship]]''<br/>[[Краков]]
| 1792
|-
| ''[[:d:Q16095077|金海天文台]]''
| [[Көньяк Корея]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q12598239|별마로천문대]]''
| [[Көньяк Корея]]
| ''[[:d:Q50306|Yeongwol County]]''
|
|-
| ''[[:d:Q135105671|부안청림천문대]]''
| [[Көньяк Корея]]
| ''[[:d:Q50246|Q50246]]''
| 2011-04-05
|-
| ''[[:d:Q27290836|중미산천문대]]''
| [[Көньяк Корея]]
|
|
|}
{{Wikidata list end}}-->
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Фән|Астрономия}}
{{Фәннәр}}
[[Төркем:Астрономия| ]]
sarx5xa9gruoqp3q6bncn6dh5ij5ila
Кытай
0
13518
5794928
5517134
2026-04-19T18:28:56Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5794928
wikitext
text/x-wiki
{{ДәүләтВМ
|Татарча исем = Чин Халык Җөмһүрияте
|Чын исем = трад. {{lang-zh|中華人民共和國}}({{lang-zh|中國}}), гад. {{lang-zh|中华人民共和国}}({{lang-zh|中国}}), пиньинь ''Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó''(Zhōngguó)
|Дәүләт исеме = Кытай, Чин
|Герб = National_Emblem_of_the_People's_Republic_of_China.svg
|p1= Китайская Советская Республика
<!-- |Вместо герба = -->
<!-- |Девиз = -->
|гимн исеме=Иреклеләр маршы
|Аудио = March of the Volunteers instrumental.ogg
|Идарә итү формасы=[[Бер фирка дәүләте|Бер фиркале]] [[Коммунизм|коммунистик]] дәүләт
|Харитада= CHN orthographic.svg
|lat_dir = N|lat_deg = 32|lat_min = 48|lat_sec = 0
|lon_dir = E|lon_deg = 103|lon_min = 5|lon_sec = 0
|region = CN
|CoordScale =
|Тел = [[Кытай теле|кытай]]
|Нигезләнгән = [[1 октябрь]] [[1949]]
<!-- |Независимость от = -->
|Башкала = [[Ханбалык]]
|Эре шәһәрләр = [[Чунцин]], [[Тяньцзинь]], [[Шаңхай]], [[Пекин]], [[Гуанчжоу]]
|Җитәкчеләр вазифалары=КХҖ Рәисе,<br />ККП ҮК сәркатибе<br />КХҖ Рәисе урынбасары<br />Дәүләт Советы премьеры
|Җитәкчеләр= [[Си Цзиньпин]]<ref>{{Citation |title=Си Цзиньпин занял высший государственный пост в Китае, возглавив "пятое поколение" руководителей |url=http://www.itar-tass.com/c512/675427.html |access-date=2014-03-04 |archive-date=2013-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131020032642/http://www.itar-tass.com/c512/675427.html |dead-url=yes }}</ref><br />[[Ли Юаньчао]]<ref>[http://www.itar-tass.com/c188/675488.html В Китае завершился процесс передачи власти новому "пятому поколению" руководителей страны]</ref><br />[[Ли Цян]]<ref>[http://russian.people.com.cn/n3/2023/0311/c31521-10220469.html]</ref>
|Мәйдан буенча урын = 3
|Мәйдан = 9 596 960<span style="position:relative; left:38px;"><ref>[[Тайвань]]ны, [[Һонконг]]ны һәм [[Макао]]ны исәпләмичә.<br />Атлас мира, обзорно-географический, ИПУ РАН, ООО «УНИИНТЕХ», Москва, 2004.<br />Атлас мира, ПКО «Картография» федеральной службы геодезии и картографии России, Москва, 2005.</ref></span>
|Су проценты = 3,8
|Халык саны буенча урын = 2
|Халык саны = {{үсү}}1 349 585 838<ref>{{cite web|url=http://www.census.gov/population/international/data/countryrank/rank.php|title=Country Rank. Countries and Areas Ranked by Population: 2013|author=Census.gov|date=2013|publisher=U.S. Department of Commerce|accessdate=2013-05-09|archiveurl=https://www.webcitation.org/6GUHbJYCI?url=http://www.census.gov/population/international/data/countryrank/rank.php|archivedate=2013-05-09}}</ref>
|Җанисәп елы = 2013
|Халык тыгызлыгы=139,6
|ТЭП = 7,318 трлн.<ref>{{cite web|url=http://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.CD|title=GDP|publisher=[[World Bank]]|accessdate=October 9,2012|archiveurl=https://www.webcitation.org/6ESNTbD18?url=http://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.CD|archivedate=2013-02-15}}</ref> <br />
|ТЭП (САМП) = 12,383 трлн.<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=67&pr.y=4&sy=2010&ey=2017&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=924&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CNID_NGDP%2CLP&grp=0&a=|title=World Economic Outlook Database: China|publisher=[[International Monetary Fund]]|date=October 2012|accessdate=2 January 2013|archiveurl=https://www.webcitation.org/6ERWnDk6j?url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=67|archivedate=2013-02-15}}</ref>
|Кеше башына ТЭП=6,569<ref name=autogenerated2>Data refer to the year 2013. [http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2013/02/weodata/weorept.aspx?sy=2000&ey=2018&scsm=1&ssd=1&sort=subject&ds=.&br=1&pr1.x=37&pr1.y=8&c=924%2C964%2C922%2C456%2C134%2C528%2C926%2C111&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPPC%2CPPPSH%2CLP&grp=0&a= IMF database], [[IMF]].</ref>
|Кеше башына ТЭП (САМП)=9 828<ref name=imf2 />
|Акча берәмлеге=[[юань|юань (жэньминьби)]] (CNY, код — 156) <ref>Шулай ук [[һонконг доллары]] ([[Һонконг]]та) һәм Макао патакасы ([[Макао]]да).</ref>
|ТЭП исәпләү елы = 2013
|КПҮИ = {{үсү}} 0,699<ref name="HDI">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2013_EN_complete.pdf|lang=en|title=Human Development Report 2013|year=2013|publisher=United Nations Development Programme|archiveurl=https://www.webcitation.org/6IqDzz4je?url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2013_EN_complete.pdf|archivedate=2013-08-13|accessdate=2014-03-04}}</ref>
|КПҮИ исәпләү елы = 2013
|КПҮИ буенча урын = 101
|КПҮИ дәрәҗәсе = <span style="color:#fc0;">'''урта'''</span>
|Домен=[[.cn]], [[.中国]], [[.中國]], [[.公司]], [[.网络]]
|Телефон коды=86
|Сәгать поясы=+8
|Искәрмәләр=
}}
'''Кытай Халык Җөмһүрияте''' яки '''Чин Халык Җөмһүрияте''' ([[кытайча|кыт.]] 中華人民共和國, [[гадиләштерелгән кытайча|гади. кыт.]] 中华人民共和国, [[пиньинь]] Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó), кыскача '''КХҖ''' яки '''Кытай''' – [[халык саны]] буенча [[дөнья]]да икенче [[урын]]да торучы [[Көнчыгыш Азия]]дә урнашкан [[дәүләт]]. [[Россия]] һәм [[Канада]]дан соң [[территория]] буенча өченче урында.
[[1949]]нчы елда Чин Халык Җөмһүриятен [[игълан]] иткәннән соң дәүләт белән [[Кытай Коммунистик Партия|Чин Коммунистик Фиркасе]] [[идарә]] итә.
Кытай 14 [[ил]] белән чиктәш: [[Әфганстан]], [[Бутан]], [[Мьянма|Мьянма (Бирма)]], [[Һиндстан]], [[Казакстан]], [[Кыргызстан]], [[Лаос]], [[Монголия]], [[Непал]], [[Пакистан]] ([[бәхәс]]ле [[Кәшмир]] [[регион]]ында), [[КХДҖ]], [[Россия]], [[Таҗикстан]] һәм [[Вьетнам]].
Чин Конституциясе буенча [[Тайвань]] һәм аңа орынып торучы [[утрау]]лар КХҖ составына керә. [[Чынлык]]та бу территорияләр белән [[өлеш]]чә танылган [[Кытай Җөмһүрияте|Чин Җөмһүрияте]] идарә итә.
== Җәгърафи мәгълүмат ==
Кытайның табигате гаҗәпләнерлек төрле. Аның төньяк-көнчыгышы — дала һәм калкулыклар, монда салкын кыш һәм корылыклы эссе җәй. Көнбатышка таба Бөек Кытай тигезлеге сузыла. Ул — халык иң күп яшәгән төбәк. Анда игенчелек нык үсешкән. Күп гасырлар элек булганча, иксез-чиксез далаларны иңләп көтү-көтү сарыклар, елкы өерләре, дөяләр йөри. Кытайның урта өлешендә бөек Янцзы елгасы хакимлек итә. Аннан көньякка табан йөзләрчә чакрым җирләрне дөге басулары били. Субтропик көньяк-көнчыгышта тау битләүләре ясалма сикәлтәләргә бүлгәләнгән һәм аларда [[чәй]] плантацияләре урнашкан. “Кытай камелиясе” дип аталган чәй хәзер бөтен дөньяда билгеле, ә илнең көньягында чәйне ике мең елдан күбрәк вакыт эчәләр. һәм, ниһаять, Кытайның көньяк-көнбатышы — ул мәһабәт Тибет таулары. Аларның биеклеге 5 мең метрга җитә. Борынгы заманнарда Такла-Макан чүле аша һәм Тарим елгасы буйлап [[Бөек ефәк юлы]] үткән.
Илнең 88 процент мәйданын таулар һәм калкулыклар били. Тибетны төньяктан Кунь-лунь, көнбатыштан — Каракорым, көньяктан — [[Һималай]], көнчыгыштан Хэндуаньшань таулары каплап тора. [[Һинд]], [[Брахмапутра]] һәм [[Меконг]] кебек бөек елгалар да башлангычын [[Тибет]]тан ала. Гомумән, илдә 1,6 мең елга бар. 370 күлнең, урта гасырларда ук үткәрелгән 1,8 мең чакрым озынлыктагы [[Бөек Кытай каналы]]ның хуҗалык өчен әһәмияте бик зур.<ref>[http://ktrb.ru/trubrik/page_370.html/trub4/8199.html Бөек дәүләт, мәңгелек халык]</ref>
== [[Тарих]] ==
=== Борынгы тарих ===
Чин тарихнасәсе буенча, якынча б.э.к. 2070 елда барлыкка килгән Ся династиясе булды, ләкин аның барлыгы күп кенә белгечләр тарафыннан шик астына куела.
Шаң династиясе — Чин территориясендә беренче барлыгы археологик, нарратив һәм эпиграфик чыганаклары белән дәлилләнгән дәүләт берәмлеге. Озак еллар дәвамында күрше кабиләләр белән сугыш алып барганлыгы сәбәпле [[XI гасыр (б. э. к.)|б.э.к. 11 гасырга]] таба аның территориясе шактый киңәйгән. Шаң династиясе дәверендә ''оракул сөяге язуы'' — хәзерге чин язуының элгәре барлыкка килгән. Шаң династиясе б.э.к.1046 – [[256 ел (б. э. к.)|б.э.к. 256]] елларда хакимлек иткән Дҗоу (Чжоу) династиясе тарафыннан басып алынган. Бу дәвердә колбиләүчелек янәдән үсеш алган. Дҗоу династиясе басып алган зур терртиориясе беренче Дҗоу ''ван''нары тарафыннан үз туганнарына, якыннарына вә гаскәрбашларына бүлеп бирелгән булган. Шул сәбәпле соңрак бу җирләрдә бер-берсе белән көрәш алып барган берничә патшалык пәйда булган. Көрәш дәвамында аерым эре патшалыклар барлыкка килделәр. Бу патшалыклар Джоу ванннарының хакимиятен танымаганнар. Шуннан соң алар арасында ике ярым гасыр дәвамында сугышлар булганнар («Яз һәм Көз дәвере», б.э.к. [[722 ел (б. э. к.)|722]]—[[481 ел (б. э. к.)|481]] еллар). «Сугышкан патшалыклар» ([[V гасыр (б. э. к.)|б.э.к. V гасыр]] — [[223 ел (б. э. к.)|б.э.к. 223 ел]]) дәверендә үз король, министрлыклар һәм гаскәре булган җиде куәтле патшалык оешып беткән. Шуларның иң көчлесе — Чин (Цин) дәүләте [[221 ел (б. э. к.)|б.э.к. 221 елда]] башкаларны буйсындыра һәм бердәм кытай дәүләтен төзи.
=== Империяле Чин ===
Чин императоры Чин Шихуаң (Цинь Шихуан) үзен ''Кыйтайның беренче императоры'' дип игълан иткән. Ул күп {{коммент|ислахлар|реформалар}} үткәргән: бердәм юл челтәре, акча берәмлеге, үлчәү бермлекләре кертелгән, кытай язуының стандартлаштыру үткәрелгән, [[һуннар]]дан саклану өчен төньяк чигендә [[Бөек Кытай дивары]] корылган. Шул ук вакытта Чин Шихуаңның үтә авторитар сәясәте төрле гыйсъяннарга китергән, һәм аның үлеменнән соң тиз арада Чин империясе юкка чыккан.
Урта түрәләр катлмыннан чыккан Лю Баң [[206 ел (б. э. к.)|б.э.к 206 елда]] Һән (Хань) исемле династиясенә һәм Һән империясенә нигез сала. Һән империясе дәверендә эре сәүдә мәркәзләре (Лояң, Чеңду, Һәндән, Линҗи) пәйда була, товар-акча мөнәсәбәтләре, эчке вә тышкы сәүдә үсеш алды. Көнчыгыш Төркистан арыклы көнбатыш — Урта Азиягә һәм Якын Көнчыгыш мәмләкәтләренә барган сәүдә юлы — ''[[Бөек ефәк юлы]]'' салынды. Басып алу яулары нәтиҗәсендә империягә [[Корея]], [[Вьетнам]], [[Монголия]] һәм [[Урта Азия]] кушылганнар. Гомумән, Һән династиясе дәвере Кытайның алтын гасыры булып санала, бу хәтта кытай халкының үзаталышында ({{Кытайча|漢族|汉族|hànzú|һәнзу}}) да чагылыш тапты.
Һән империясе таркалуыннан соң Өч патшалылык дәвере булды. Хәрби башлыклар арасында хакимият өчен көрәш нәтиҗәсендә [[265 ел]]да яңа Җин (Цзинь) империясе барлыкка килә. Ләкин 316 елда күчмә халыклар [[Җин империясе]]н тар-мар итеп бөтен Төньяк Кытайны басып алганнар. Нәтиҗәдә Төньяк Кытайда төрле дәверләрдә 16 кытай булмаган патшалык хөкем сөрде. Кытай аксөякләрнең күп өлеше көньякка качып китеп, Көнбатыш Җин династиясенә ([[317 ел|317]]—[[420 ел|420]]) нигез салдылар. Кытай булмаган патшалыклар арасында 100 елдан артык дәвам иткән үзара сугышлар нәтиҗәсендә Тоба Вей (Төньяк Вей) дәүләте (386—534) җиңүче булып чыгып, бөтен Төньяк Кытайны үз кулы астында берләштерде.
[[420 ел|420]]—[[581 ел|581]] елларда Көньяк һәм Төньяк династияләр хакимлек иткәннәр. Бу дәвердә Чинның көньякта Сун (420—479), Чи (479-502), Ляң (502-557), Чен (557—589), төньякта Төньяк Вей (386-534), Көнчыгыш Вей (534-550). Төньяк Чи (550-577), Көнбатыш Вей (535-557), Төньяк Дҗоу (550-581) кебек дәүләтләр пәйда булганнар. 581 елд суй династиясе Кыйтаны яңадан берләштерә. 618 елда хакимияткә Таң династиясе килә. Соң (Сун) династиясе ([[960]]—[[1279 ел|1279]]) дөньяда иң беренче булып, кәгазь акчаларны чыгара башлый.
Төньяк һәм төньяк-көнбатышта Кытай территориясенең шактый өлешен ''Ляо'' киданьнар дәүләте, ''Ся'' тангытлар дәүләте басып алды. Соң империясе бу дәүләтләргә [[көмеш]] вә [[ефәк]] белән түләп торган.
13 гасырда Кытай әкренләп монголлар тарафыннан басып алынган. [[1271 ел]]да монголларның җитәкчесе Хубилай Юань династиясенә нигез салган. [[1386 ел]]да озак дәвам иткән көрәш нәтиҗәсендә Юань династиясе бәреп төшерелә һәм хакимияткә Миң династиясе килә.
16 гасырда Кытайда аурупалылар пәйда булганнар. 1557 елда [[Португалия]] Чинның Аомынь территориясен {{коммент|иҗарәгә|арендага}} алынган.
17 гасыр башында манҗур һөҗүмнәре нәтиҗәсендә Кытай кризиска юлыкты. [[1628 ел|1628]]—[[1645]] еллардагы крестьяннәр сугышы нәтиҗәсендә Миң династиясе урыныннан төшерелгән. Кытайны манҗур баскынчылары басып алдылар. Хакимият манҗурларның Чиң (Цин, 1644—1911) династиясе кулына үтте.
=== Яңа тарих ===
[[1937 ел]]да Япония Чинның күпчелек территорияләренә керә һәм [[япон-кытай сугышы|япон-чин сугышы]]н башлый.
[[1937 ел]]ның [[8 август]]ны — Японнар Ханбалыкны басып ала.
Моннан соң [[АКШ]] Япониягә икътисадый [[эмбарго]]ны белдерә<ref>No Choice But War: the United States Embargo Against Japan and the Eruption of War in the Pacific. — McFarland, 1995. — ISBN 0-7864-0141-9</ref>.
1949 елның 1 октябрендә Кытай Халык Республикасы игълан ителә, Кытай тарихи үсешнең яңа стадиясенә аяк баса.
1982 елның 29 апрелендә Кытай халык саны бер миллиардны узды.
== [[Сәясәт]] ==
== [[Административ бүленеш]] ==
Кытай 22 [[провинция|провинциягә]] бүленгән, Тайвань 23нче буларак санала. Шулай ук [[милли азчылык]]лар [[яшәү]]че 5 [[автоном район]], [[үзәк]]кә [[буйсыну]]чы 4 [[шәһәр]] һәм 2 махсус административ район бар.
=== Провинцияләр (22/23) ===
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q1615742}
|section=
|sort=P571
|columns=P242,label:Исем,p1448,p36,p2046,p2936}}
{| class='wikitable sortable'
! харита сурәте
! Исем
! рәсми исем
! башкала
! мәйдан
! кулланылган тел
|-
| [[Файл:Liaoning in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q43934|Liaoning]]''
| zh-hans:辽宁省<br/>ru:провинция Ляонин
| [[Шеньяң]]
| 145900
| ''[[:d:Q3320659|көньяк маңгул теле]]''<br/>[[Манҗур теле|Маньчжур теле]]
|-
| [[Файл:Qinghai in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| [[Чиңхәй]]
| zh-cn:青海省
| ''[[:d:Q69060|Xining]]''
| 696700
| [[Вутун теле]]<br/>''[[:d:Q3182570|Kangjia]]''<br/>''[[:d:Q56509|Amdo Tibetan]]''<br/>''[[:d:Q56601|кхам тибет теле]]''<br/>[[казакъ теле]]<br/>''[[:d:Q32983|Bonan]]''<br/>[[Көнчыгыш югур теле]]<br/>[[Цат теле]]<br/>[[Салар теле]]<br/>''[[:d:Q34214|Monguor]]''
|-
| [[Файл:Gansu in China.svg|center|128px]]
| [[Гәнсу]]
| zh-cn:甘肃省<br/>ug:گەنسۇ ئۆلكىسى<br/>ru:провинция Ганьсу
| ''[[:d:Q183584|Lanzhou]]''
| 454000
| ''[[:d:Q674990|Baima]]''<br/>''[[:d:Q2964447|Choni]]''<br/>''[[:d:Q3320659|көньяк маңгул теле]]''<br/>''[[:d:Q56479|Jin]]''<br/>''[[:d:Q56509|Amdo Tibetan]]''<br/>[[казакъ теле]]<br/>[[уйгыр теле]]<br/>''[[:d:Q32947|Dongxiang]]''<br/>''[[:d:Q32983|Bonan]]''<br/>[[Көнчыгыш югур теле]]<br/>[[Көнбатыш югур теле|Сары уйгыр теле]]<br/>[[Салар теле]]<br/>''[[:d:Q34214|Monguor]]''
|-
| [[Файл:Henan in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q43684|Хенань]]''
| zh-cn:河南省
| ''[[:d:Q30340|Zhengzhou]]''
| 167000
| ''[[:d:Q56479|Jin]]''
|-
| [[Файл:Sichuan in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| [[Сычуань]]
| zh:四川省
| [[Чыңду]]
| 485000
| ''[[:d:Q674990|Baima]]''<br/>''[[:d:Q832026|Gyalrong]]''<br/>''[[:d:Q727694|стандарт кытай теле (путуңхуа)]]''<br/>''[[:d:Q3414352|Choyo]]''<br/>''[[:d:Q1108934|A-Hmao]]''<br/>''[[:d:Q2422759|Muya]]''<br/>''[[:d:Q6961032|Naluo]]''<br/>''[[:d:Q2964447|Choni]]''<br/>''[[:d:Q3120647|Guiqiong]]''<br/>''[[:d:Q3118757|Lavrung]]''<br/>''[[:d:Q4737539|Aluo]]''<br/>''[[:d:Q12952417|Ersu]]''<br/>[[Хмонг теле]]<br/>''[[:d:Q35100|Bouyei]]''<br/>''[[:d:Q56480|Lisu]]''<br/>''[[:d:Q56509|Amdo Tibetan]]''<br/>''[[:d:Q56559|Northern Qiang]]''<br/>''[[:d:Q56563|Southern Qiang]]''<br/>''[[:d:Q56601|кхам тибет теле]]''<br/>''[[:d:Q56854|Horpa]]''<br/>''[[:d:Q56844|Namuyi]]''<br/>''[[:d:Q56921|Lipo]]''<br/>[[Мандарин кытай теле]]<br/>''[[:d:Q36556|Tai Nüa]]''<br/>''[[:d:Q56334|Zhaba]]''<br/>''[[:d:Q56337|Shixing]]''<br/>[[хакка теле]]<br/>''[[:d:Q34235|Nuosu]]''<br/>''[[:d:Q3403245|Northern Pumi]]''<br/>''[[:d:Q3138831|Hmong Njua]]''<br/>''[[:d:Q21658869|Narua]]''<br/>''[[:d:Q25559440|Stodse]]''<br/>''[[:d:Q25559456|Wuding-Luquan Yi]]''
|-
| [[Файл:Heilongjiang in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| [[Хейлуңҗаң]]
| zh-cn:黑龙江省
| [[Харбин]]
| 454800
| ''[[:d:Q1367309|Oroqen]]''<br/>''[[:d:Q3320659|көньяк маңгул теле]]''<br/>[[Даур теле]]<br/>[[Эвенк теле]]<br/>[[Манҗур теле|Маньчжур теле]]
|-
| [[Файл:Guangdong in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15175|Guangdong]]''
| zh:广东省
| [[Гуаңҗу]]
| 179800
| [[кантон теле]]<br/>''[[:d:Q4902547|Biao]]''<br/>''[[:d:Q2498808|Iu Mien]]''<br/>''[[:d:Q2605689|She]]''<br/>[[Юе|юе теле]]<br/>''[[:d:Q3042189|Dzao Min]]''<br/>''[[:d:Q13634282|Eastern Hongshuihe Zhuang]]''<br/>''[[:d:Q36495|көньяк мин теле]]''<br/>[[хакка теле]]
|-
| [[Файл:Jiangsu in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16963|Jiangsu]]''
| zh-cn:江苏省<br/>zh:江苏省
| [[Нанҗиң|Нәнҗиң]]
| 98285
| ''[[:d:Q727694|стандарт кытай теле (путуңхуа)]]''<br/>[[Мандарин кытай теле]]<br/>[[ву теле]]
|-
| [[Файл:Zhejiang in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16967|Чжэцзян провинциясе]]''
| zh-cn:浙江省
| ''[[:d:Q4970|Хаңҗу]]''
| 101800
| ''[[:d:Q56546|Huizhou Chinese]]''<br/>''[[:d:Q36455|көнчыгыш мин теле]]''<br/>''[[:d:Q36457|Northern Min]]''<br/>''[[:d:Q36495|көньяк мин теле]]''<br/>[[ву теле]]
|-
| [[Файл:Hebei in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21208|Hebei]]''
| zh-cn:河北省
| ''[[:d:Q58401|Shijiazhuang]]''
| 187240
| ''[[:d:Q3320659|көньяк маңгул теле]]''<br/>''[[:d:Q56479|Jin]]''<br/>[[Манҗур теле|Маньчжур теле]]
|-
| [[Файл:Anhui in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q40956|Anhui]]''
| zh-cn:安徽省
| ''[[:d:Q185684|Hefei]]''
| 139000
| ''[[:d:Q56546|Huizhou Chinese]]''<br/>[[Ган Кытай теле|ган теле]]<br/>[[ву теле]]
|-
| [[Файл:Fujian in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q41705|Фуҗиян]]''
| zh-cn:福建省
| ''[[:d:Q68481|Fuzhou]]''
| 121400
| ''[[:d:Q56435|Min Zhong]]''<br/>''[[:d:Q56583|Pu-Xian Min]]''<br/>''[[:d:Q36455|көнчыгыш мин теле]]''<br/>''[[:d:Q36457|Northern Min]]''<br/>''[[:d:Q36495|көньяк мин теле]]''<br/>[[хакка теле]]<br/>[[Ган Кытай теле|ган теле]]<br/>[[ву теле]]
|-
| [[Файл:Hainan in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| [[Хәйнән]]
| zh-cn:海南省
| ''[[:d:Q189823|Haikou]]''
| 33920
| [[кантон теле]]<br/>[[Ли теле]]<br/>''[[:d:Q2475478|Cun]]''<br/>[[Юе|юе теле]]<br/>[[Бе теле]]<br/>''[[:d:Q3178570|Jiamao]]''<br/>''[[:d:Q56509|Amdo Tibetan]]''<br/>''[[:d:Q36495|көньяк мин теле]]''<br/>[[хакка теле]]<br/>[[Цат теле]]<br/>''[[:d:Q2578935|Danzhou dialect]]''<br/>''[[:d:Q10895019|Junjiahua]]''<br/>''[[:d:Q7992695|Mienic]]''
|-
| [[Файл:Yunnan in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q43194|Yunnan]]''
| zh-cn:云南省
| ''[[:d:Q182852|Kunming]]''
| 394100
| ''[[:d:Q12952528|Buyuan Jinuo]]''<br/>''[[:d:Q12952530|Youle Jinuo]]''<br/>''[[:d:Q12952250|Southern Bai]]''<br/>''[[:d:Q12628803|Central Bai]]''<br/>''[[:d:Q769809|Kaduo]]''<br/>''[[:d:Q953082|U]]''<br/>''[[:d:Q246122|Katso]]''<br/>''[[:d:Q727694|стандарт кытай теле (путуңхуа)]]''<br/>''[[:d:Q720192|Mang]]''<br/>''[[:d:Q1055287|Sani]]''<br/>''[[:d:Q3436700|Qabiao]]''<br/>''[[:d:Q1108934|A-Hmao]]''<br/>''[[:d:Q4923414|Wa]]''<br/>''[[:d:Q2498808|Iu Mien]]''<br/>''[[:d:Q6931494|Muda]]''<br/>''[[:d:Q6827993|Micha]]''<br/>''[[:d:Q4830439|Axi]]''<br/>''[[:d:Q4832486|Azha]]''<br/>''[[:d:Q6895060|Moji]]''<br/>''[[:d:Q4832535|Azhe]]''<br/>''[[:d:Q3441122|Tai Ya]]''<br/>''[[:d:Q6944445|Muzi]]''<br/>''[[:d:Q2625410|Pa-Hng]]''<br/>''[[:d:Q4925096|Blang]]''<br/>''[[:d:Q4997235|Bumang]]''<br/>''[[:d:Q6961032|Naluo]]''<br/>''[[:d:Q8073523|Zokhuo]]''<br/>''[[:d:Q5209052|Dai Zhuang]]''<br/>''[[:d:Q2879238|Paha]]''<br/>''[[:d:Q2904868|Bit]]''<br/>''[[:d:Q2945610|Sangkong]]''<br/>''[[:d:Q7188378|Phupha]]''<br/>''[[:d:Q5380858|Enu]]''<br/>''[[:d:Q3616358|Zauzou]]''<br/>''[[:d:Q7187103|Pholo]]''<br/>''[[:d:Q7187058|Phola]]''<br/>''[[:d:Q10949828|Ache Yi]]''<br/>''[[:d:Q7408902|Samatao]]''<br/>''[[:d:Q7409269|Samei]]''<br/>''[[:d:Q5548692|Gepo]]''<br/>''[[:d:Q3033554|Bugan]]''<br/>''[[:d:Q11163308|Awu Yi]]''<br/>''[[:d:Q5873537|Hlersu]]''<br/>''[[:d:Q3112388|Sui]]''<br/>''[[:d:Q7418287|Sanie]]''<br/>''[[:d:Q3141783|Hu]]''<br/>''[[:d:Q3915716|Tai Hongjin]]''<br/>''[[:d:Q7560736|Sonaga]]''<br/>''[[:d:Q7675751|Tai Dón]]''<br/>''[[:d:Q3194984|Man Met]]''<br/>''[[:d:Q7786695|Tholo]]''<br/>''[[:d:Q7796015|Thopho]]''<br/>''[[:d:Q6401849|Khlula]]''<br/>''[[:d:Q4737539|Aluo]]''<br/>''[[:d:Q6377155|Kathu]]''<br/>''[[:d:Q4700657|Akeu]]''<br/>''[[:d:Q6428686|Kon Keu]]''<br/>''[[:d:Q6440952|Kua-nsi]]''<br/>''[[:d:Q6441084|Kuan]]''<br/>''[[:d:Q6441074|Kuamasi]]''<br/>[[Хмонг теле]]<br/>''[[:d:Q3361723|Bolyu]]''<br/>''[[:d:Q6493203|Lashi]]''<br/>''[[:d:Q6485577|Lang'e]]''<br/>''[[:d:Q6505073|Lawu]]''<br/>''[[:d:Q6482736|Lamu]]''<br/>''[[:d:Q6480756|Lama Bai]]''<br/>''[[:d:Q35100|Bouyei]]''<br/>''[[:d:Q3359940|Pa Di]]''<br/>''[[:d:Q56441|Lolopo]]''<br/>''[[:d:Q56413|Nusu]]''<br/>''[[:d:Q56480|Lisu]]''<br/>''[[:d:Q56406|дулун теле]]''<br/>''[[:d:Q12953327|Limi]]''<br/>''[[:d:Q56407|тай-дам теле]]''<br/>''[[:d:Q6583606|Lachi]]''<br/>''[[:d:Q56411|Bu-Nao]]''<br/>''[[:d:Q12953329|Mili]]''<br/>[[Ачанг теле]]<br/>''[[:d:Q16999095|Lavu]]''<br/>''[[:d:Q56643|Akha]]''<br/>''[[:d:Q56601|кхам тибет теле]]''<br/>''[[:d:Q56594|Zaiwa]]''<br/>''[[:d:Q19597674|Laomian]]''<br/>''[[:d:Q56842|Honi]]''<br/>''[[:d:Q56848|Piyo]]''<br/>''[[:d:Q57000|Pela]]''<br/>''[[:d:Q35780|лаху теле]]''<br/>''[[:d:Q56921|Lipo]]''<br/>''[[:d:Q56516|Hani]]''<br/>[[Мандарин кытай теле]]<br/>''[[:d:Q36556|Tai Nüa]]''<br/>[[Таи Люэ теле|таи лү теле]]<br/>''[[:d:Q33335|кхму теле]]''<br/>[[Дзингхпо теле]]<br/>''[[:d:Q34235|Nuosu]]''<br/>''[[:d:Q2874642|Awa]]''<br/>''[[:d:Q2929025|Langnian Buyang]]''<br/>''[[:d:Q3403245|Northern Pumi]]''<br/>''[[:d:Q3138831|Hmong Njua]]''<br/>''[[:d:Q3138829|Hmong Daw]]''<br/>''[[:d:Q3403246|Southern Pumi]]''<br/>''[[:d:Q3363719|Parauk]]''<br/>''[[:d:Q3100264|Red Gelao]]''<br/>''[[:d:Q3572191|Yerong]]''<br/>''[[:d:Q8843040|White Gelao]]''<br/>''[[:d:Q12626798|Alugu]]''<br/>''[[:d:Q12642165|Panyi Bai]]''<br/>''[[:d:Q12633989|Southern Lolopo]]''<br/>''[[:d:Q12952740|Lopi]]''<br/>''[[:d:Q12953334|Wusa Nasu]]''<br/>''[[:d:Q12953336|Xishanba Lalo]]''<br/>''[[:d:Q12953326|Nisi]]''<br/>''[[:d:Q12953333|Dongshanba Lalo]]''<br/>''[[:d:Q12953328|Eastern Lalu]]''<br/>''[[:d:Q12953325|Western Lalu]]''<br/>''[[:d:Q12953797|Rumai Palaung]]''<br/>''[[:d:Q16115619|E'ma Buyang]]''<br/>''[[:d:Q20527363|Ayizi]]''<br/>''[[:d:Q21658869|Narua]]''<br/>''[[:d:Q25559454|Northern Nisu]]''<br/>''[[:d:Q25559442|Wumeng Nasu]]''<br/>''[[:d:Q13018575|Lahu Shi]]''<br/>''[[:d:Q16306754|Hmong Shua]]''<br/>''[[:d:Q25559456|Wuding-Luquan Yi]]''<br/>''[[:d:Q25559419|Eastern Nisu]]''<br/>''[[:d:Q30334841|Chesu]]''<br/>''[[:d:Q27144776|Kemiehua]]''<br/>''[[:d:Q33522157|Alo Phola]]''<br/>''[[:d:Q36211907|Phala]]''<br/>''[[:d:Q33590104|Ani Phowa]]''<br/>''[[:d:Q42310421|Northwestern Nisu]]''<br/>''[[:d:Q48565467|Phupa]]''<br/>''[[:d:Q48565339|Phuza]]''<br/>''[[:d:Q56826369|Qila Muji]]''<br/>''[[:d:Q56751275|Northern Muji]]''<br/>''[[:d:Q57259564|Southern Muji]]''<br/>''[[:d:Q63284284|Southern Nisu]]''<br/>''[[:d:Q63308004|Southwestern Nisu]]''<br/>''[[:d:Q63340714|Bokha]]''<br/>''[[:d:Q63341239|Labo Phowa]]''<br/>''[[:d:Q63213949|Horned Miao]]''<br/>''[[:d:Q63341181|Hlepho Phowa]]''<br/>''[[:d:Q63341260|Phuma]]''
|-
| [[Файл:Shandong in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q43407|Shandong]]''
| zh-cn:山东省
| ''[[:d:Q170247|Jinan]]''
| 156700
|
|-
| [[Файл:Jilin in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q45208|Jilin]]''
| zh-cn:吉林省<br/>zh:吉林省
| ''[[:d:Q92161|Changchun]]''
| 187400
| ''[[:d:Q3320659|көньяк маңгул теле]]''<br/>[[Манҗур теле|Маньчжур теле]]
|-
| [[Файл:Hunan in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q45761|Hunan]]''
| zh-cn:湖南省
| ''[[:d:Q174091|Changsha]]''
| 211836
| [[кантон теле]]<br/>''[[:d:Q2252191|Waxiang Chinese]]''<br/>''[[:d:Q727694|стандарт кытай теле (путуңхуа)]]''<br/>''[[:d:Q2498808|Iu Mien]]''<br/>[[Юе|юе теле]]<br/>''[[:d:Q3503800|Biao Min]]''<br/>''[[:d:Q2936935|Cao Miao]]''<br/>''[[:d:Q3042189|Dzao Min]]''<br/>''[[:d:Q56452|Hm Nai]]''<br/>''[[:d:Q56411|Bu-Nao]]''<br/>''[[:d:Q35379|Kam]]''<br/>[[Мандарин кытай теле]]<br/>''[[:d:Q13220|Xiang Chinese]]''<br/>[[хакка теле]]<br/>[[Ган Кытай теле|ган теле]]<br/>''[[:d:Q3307901|Western Xiangxi Miao]]''<br/>''[[:d:Q12633994|Southern Tujia]]''<br/>''[[:d:Q12953229|Northern Tujia]]''<br/>''[[:d:Q17195499|Northern Dong]]''<br/>''[[:d:Q17651534|Guibei Zhuang]]''<br/>''[[:d:Q27431376|Eastern Xiangxi Miao]]''<br/>''[[:d:Q27431369|Eastern Qiandong Miao]]''<br/>''[[:d:Q24841726|Putonghua]]''
|-
| [[Файл:Hubei in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q46862|Hubei]]''
| zh-cn:湖北省<br/>zh:湖北省
| [[Үһән]]
| 185900
| ''[[:d:Q727694|стандарт кытай теле (путуңхуа)]]''<br/>[[Мандарин кытай теле]]<br/>''[[:d:Q13220|Xiang Chinese]]''<br/>[[Ган Кытай теле|ган теле]]<br/>''[[:d:Q3307901|Western Xiangxi Miao]]''<br/>''[[:d:Q12953229|Northern Tujia]]''<br/>''[[:d:Q27431376|Eastern Xiangxi Miao]]''
|-
| [[Файл:Shanxi in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q46913|Shanxi]]''
| zh-cn:山西省
| ''[[:d:Q72778|Taiyuan]]''
| 156000
| ''[[:d:Q56479|Jin]]''
|-
| [[Файл:Guizhou in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47097|Guizhou]]''
| zh-cn:贵州省<br/>zh:贵州省
| ''[[:d:Q192271|Guiyang]]''
| 176167
| ''[[:d:Q12953553|Southern Guiyang Hmong]]''<br/>''[[:d:Q12628803|Central Bai]]''<br/>''[[:d:Q3138832|Northern Qiandong Miao]]''<br/>''[[:d:Q1115317|Kim Mun]]''<br/>''[[:d:Q727694|стандарт кытай теле (путуңхуа)]]''<br/>''[[:d:Q1108934|A-Hmao]]''<br/>''[[:d:Q2498808|Iu Mien]]''<br/>''[[:d:Q3442330|Then]]''<br/>''[[:d:Q2827749|Ai-Cham]]''<br/>''[[:d:Q2936935|Cao Miao]]''<br/>''[[:d:Q11251864|Gejia]]''<br/>''[[:d:Q3112388|Sui]]''<br/>''[[:d:Q3092293|Maonan]]''<br/>''[[:d:Q7542773|Small Flowery Miao]]''<br/>''[[:d:Q3280623|Mak]]''<br/>[[Хмонг теле]]<br/>''[[:d:Q3361723|Bolyu]]''<br/>''[[:d:Q35100|Bouyei]]''<br/>''[[:d:Q14468943|Luopohe Miao]]''<br/>''[[:d:Q56411|Bu-Nao]]''<br/>''[[:d:Q35379|Kam]]''<br/>[[Мандарин кытай теле]]<br/>''[[:d:Q13220|Xiang Chinese]]''<br/>''[[:d:Q3138831|Hmong Njua]]''<br/>''[[:d:Q3138829|Hmong Daw]]''<br/>''[[:d:Q3307901|Western Xiangxi Miao]]''<br/>''[[:d:Q8843040|White Gelao]]''<br/>''[[:d:Q11092831|Mulao]]''<br/>''[[:d:Q12953334|Wusa Nasu]]''<br/>''[[:d:Q12953229|Northern Tujia]]''<br/>''[[:d:Q12953561|Central Mashan Hmong]]''<br/>''[[:d:Q12953562|Southern Qiandong Miao]]''<br/>''[[:d:Q12953564|Northern Mashan Hmong]]''<br/>''[[:d:Q12953560|Southern Mashan Hmong]]''<br/>''[[:d:Q12953558|Central Huishui Hmong]]''<br/>''[[:d:Q12953559|Eastern Huishui Hmong]]''<br/>''[[:d:Q12953565|Southwestern Huishui Hmong]]''<br/>''[[:d:Q12953563|Western Mashan Hmong]]''<br/>''[[:d:Q12953554|Northern Guiyang Hmong]]''<br/>''[[:d:Q16109994|A'ou]]''<br/>''[[:d:Q17284874|Qau]]''<br/>''[[:d:Q17195499|Northern Dong]]''<br/>''[[:d:Q17651534|Guibei Zhuang]]''<br/>''[[:d:Q25559442|Wumeng Nasu]]''<br/>''[[:d:Q16306754|Hmong Shua]]''<br/>''[[:d:Q27478542|Southwestern Guiyang Hmong]]''<br/>''[[:d:Q27431376|Eastern Xiangxi Miao]]''<br/>''[[:d:Q27434946|Northern Huishui Hmong]]''<br/>''[[:d:Q27431369|Eastern Qiandong Miao]]''<br/>''[[:d:Q63213949|Horned Miao]]''
|-
| [[Файл:Shaanxi in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47974|Шэньси провинциясе]]''
| zh-cn:陕西省
| ''[[:d:Q5826|Сиань]]''
| 205800
| ''[[:d:Q56479|Jin]]''
|-
| [[Файл:Jiangxi in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q57052|Jiangxi]]''
| zh:江西省
| ''[[:d:Q171943|Nanchang]]''
| 166900
| ''[[:d:Q727694|стандарт кытай теле (путуңхуа)]]''<br/>''[[:d:Q2498808|Iu Mien]]''<br/>''[[:d:Q56546|Huizhou Chinese]]''<br/>''[[:d:Q36457|Northern Min]]''<br/>[[Мандарин кытай теле]]<br/>''[[:d:Q36495|көньяк мин теле]]''<br/>[[хакка теле]]<br/>[[Ган Кытай теле|ган теле]]<br/>[[ву теле]]
|-
| [[Файл:Taiwan in China (claimed hatched) (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q57251|Taiwan]]''
| zh-cn:台湾省
|
| 35581
|
|-
|
| ''[[:d:Q124660693|Yi]]''
|
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Автоном районнар (5) ===
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q57362}
|section=
|sort=P571
|columns=P242,label:Исем,p1448,p36,p2046,p2936}}
{| class='wikitable sortable'
! харита сурәте
! Исем
! рәсми исем
! башкала
! мәйдан
! кулланылган тел
|-
| [[Файл:Inner Mongolia in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| [[Эчке Монголия]]
| zh-cn:内蒙古自治区<br/>mn-mong:ᠥᠪᠥᠷ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠨ ᠥᠪᠡᠷᠲᠡᠭᠡᠨ ᠵᠠᠰᠠᠬᠤ ᠣᠷᠣᠨ
| ''[[:d:Q535534|Hohhot]]''
| 1181104
| ''[[:d:Q3320659|көньяк маңгул теле]]''<br/>''[[:d:Q20527417|Bargu-Shineken Buriyad]]''
|-
| [[Файл:Xinjiang in China (disputed hatched) (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| [[Шенҗаң-Уйгыр автономияле районы|Шеңҗан-Уйгыр автономияле районы]]
| zh-cn:新疆维吾尔自治区<br/>ug-arab:شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونی
| [[Öremçe|Өремче]]
| 1664897.17
| ''[[:d:Q5061915|үзәк тибет теле]]''<br/>''[[:d:Q3320659|көньяк маңгул теле]]''<br/>[[кыргыз теле]]<br/>[[казакъ теле]]<br/>[[уйгыр теле]]<br/>[[Сибо теле]]<br/>[[Әйну теле]]<br/>[[Даур теле]]<br/>''[[:d:Q32947|Dongxiang]]''<br/>[[Эвенк теле]]<br/>[[Или төркичәсе]]<br/>''[[:d:Q33873|Сарыкүл теле]]''<br/>[[Салар теле]]<br/>[[тибет теле]]
|-
| [[Файл:Guangxi in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15176|Guangxi]]''
| zh-cn:广西壮族自治区<br/>za:Gvangjsih Bouxcuengh Swcigih
| ''[[:d:Q179608|Nanning]]''
| 235001
| [[кантон теле]]<br/>''[[:d:Q3138832|Northern Qiandong Miao]]''<br/>''[[:d:Q727694|стандарт кытай теле (путуңхуа)]]''<br/>''[[:d:Q926742|Chadong]]''<br/>''[[:d:Q2498808|Iu Mien]]''<br/>''[[:d:Q3442330|Then]]''<br/>[[Юе|юе теле]]<br/>''[[:d:Q3503800|Biao Min]]''<br/>''[[:d:Q2936935|Cao Miao]]''<br/>''[[:d:Q3112388|Sui]]''<br/>''[[:d:Q3092284|Mulam]]''<br/>''[[:d:Q3027879|Lakkja]]''<br/>[[Хмонг теле]]<br/>''[[:d:Q3361723|Bolyu]]''<br/>''[[:d:Q56452|Hm Nai]]''<br/>''[[:d:Q56411|Bu-Nao]]''<br/>''[[:d:Q35386|E]]''<br/>''[[:d:Q35379|Kam]]''<br/>[[Мандарин кытай теле]]<br/>[[вьет теле]]<br/>''[[:d:Q56325|Kiong Nai]]''<br/>''[[:d:Q56299|Younuo]]''<br/>''[[:d:Q13220|Xiang Chinese]]''<br/>[[хакка теле]]<br/>''[[:d:Q3307901|Western Xiangxi Miao]]''<br/>''[[:d:Q3572191|Yerong]]''<br/>''[[:d:Q8842159|Biao Mon]]''<br/>''[[:d:Q12953334|Wusa Nasu]]''<br/>''[[:d:Q17195499|Northern Dong]]''<br/>''[[:d:Q16306754|Hmong Shua]]''<br/>''[[:d:Q27431376|Eastern Xiangxi Miao]]''<br/>''[[:d:Q63341278|Central Hongshuihe Zhuang]]''
|-
| [[Файл:Ningxia in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| [[Ниңчә-Хуэй мөхтәри районы|Ниңчә-Хуэй автономияле районы]]
| zh-cn:宁夏回族自治区
| ''[[:d:Q211243|Yinchuan]]''
| 52188
| ''[[:d:Q3320659|көньяк маңгул теле]]''
|-
| [[Файл:Tibet Autonomous Region in China (undisputed + other de-facto hatched) (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17269|Тибет автоном төбәге]]''
| zh-cn:西藏自治区<br/>bo:བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས།<br/>en:Tibet Autonomous Region<br/>sk:Tibetská autonómna oblasť
| [[Lhasa]]
| 1228400
| ''[[:d:Q5061915|үзәк тибет теле]]''<br/>''[[:d:Q56509|Amdo Tibetan]]''<br/>''[[:d:Q56601|кхам тибет теле]]''<br/>[[тибет теле]]
|}
{{Wikidata list end}}
=== Үзәккә буйсынучы шәһәрләр (4) ===
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q1208802}
|section=
|sort=P571
|columns=P242,label:Исем,p1448,p36,p2046,p2936}}
{| class='wikitable sortable'
! харита сурәте
! Исем
! рәсми исем
! башкала
! мәйдан
! кулланылган тел
|-
| [[Файл:Shanghai in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| [[Şanxay|Шаңхай]]
| zh-cn:上海市
| ''[[:d:Q660185|Huangpu District]]''
| 6341
| [[ву теле]]<br/>''[[:d:Q36718|Shanghainese]]''
|-
| [[Файл:Chongqing in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| [[Чуңчиң]]
| zh-cn:重庆市
| ''[[:d:Q713343|Yuzhong District]]''
| 82403
| ''[[:d:Q3307901|Western Xiangxi Miao]]''<br/>''[[:d:Q12953229|Northern Tujia]]''<br/>''[[:d:Q27431376|Eastern Xiangxi Miao]]''
|-
|
| ''[[:d:Q19851992|Nanjing]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q19852486|Guangzhou Direct-controlled Municipality]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q19852922|Үһән]]''
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Nanjing locator map in Jiangsu.svg|center|128px]]
| [[Нанҗиң|Нәнҗиң]]
| zh-cn:南京市
| ''[[:d:Q589343|Xuanwu District]]''
| 6587.02
|
|-
| [[Файл:Beijing in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| [[Ханбалык|Пекин]]
| zh-cn:北京市
| ''[[:d:Q393836|Tongzhou District]]''
| 16410.54
| ''[[:d:Q56479|Jin]]''<br/>[[Манҗур теле|Маньчжур теле]]
|-
| [[Файл:Tianjin in China (special marker) (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| [[Täncin|Тиәнҗин]]
| zh-cn:天津市
| ''[[:d:Q708102|Hexi District]]''
| 11920
|
|-
|
| ''[[:d:Q19852976|Shenyang]]''
|
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Махсус административ район (2) ===
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q779415}
|section=
|sort=P571
|columns=P242,label:Исем,p1448,p36,p2046,p2936}}
{| class='wikitable sortable'
! харита сурәте
! Исем
! рәсми исем
! башкала
! мәйдан
! кулланылган тел
|-
| [[Файл:Hong Kong in China (zoomed) (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| [[Һоң Коң]]
| zh:中華人民共和國香港特別行政區<br/>en:Hong Kong Special Administrative Region of the People's Republic of China<br/>zh:香港<br/>en:Hong Kong
| ''[[:d:Q963152|Victoria]]''
| 1105.69<br/>1649.34<br/>2755.03
| [[инглиз теле]]<br/>[[кантон теле]]<br/>''[[:d:Q727694|стандарт кытай теле (путуңхуа)]]''<br/>[[Юе|юе теле]]<br/>''[[:d:Q17038844|Hong Kong Sign Language]]''<br/>[[Мандарин кытай теле]]
|-
| [[Файл:Macau locator map.svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14773|Macau]]''
| zh:中華人民共和國澳門特別行政區<br/>pt:Região Administrativa Especial de Macau da República Popular da China
| ''[[:d:Q841086|Municipality of Macau]]''
| 115.3
| ''[[:d:Q727694|стандарт кытай теле (путуңхуа)]]''<br/>[[Мандарин кытай теле]]<br/>[[кантон теле]]<br/>[[Юе|юе теле]]<br/>[[Макан теле]]<br/>[[португал теле]]
|}
{{Wikidata list end}}
== Икътисад ==
Кытай Халык Республикасының үзенчәлеге шунда: алар [[сәнәгать]] җитештерүе, фермер һәм шәхси хуҗалыкларны техник яктан тәэмин итүдә [[авыл хуҗалыгы]] техникасы һәм инвентарьларны поставкалауда алга киткән. Узган гасырның 70нче елларында Кытай, җиргә дәүләт хуҗа булган шартларда һәм хөкүмәт ярдәме күрсәтелгәндә, хуҗалык итүнең кече формаларын үстерү юнәлешендә зур казанышка иреште.
[[Янцзы]] елгасыннан төньяктарак [[бодай]] игәләр. Төньяк-көнчыгышта — {{comment|[[кытай борчагы]]|соя}}, шулай ук [[тары]]ның бер төре — [[гаолян]] үстерәләр. Аның орлыгын азык буларак кулланалар. Әлеге вакытта Кытайда 500 миллион тонна [[ашлык]] җитештерелә. Ашлык культураларының уңышын күтәрүдә яңа технологияләр яхшы нәтиҗә бирә. Дәүләт ярдәмен тоеп, җирдә хезмәт итүче Кытай крестьяннары илнең азык-төлек бәйсезлеген тәэмин итә алды.
Кытайның куәтле сәнәгать потенциалы товарларны күпләп чит илләргә сату мөмкинлеге бирә. Кытай товарларын [[АКШ]]ка [[экспортлау]] күләме — 398 миллиард, ә [[БРИКС]] илләренә нибары 141 миллиард доллар тәшкил итә. Һәм, әлбәттә, БРИКСтагы илләрнең “Зур җиде”гә берләшкән илләргә экспорт күләме елдан-ел артуы да игътибарга лаек. Бу сумма 1,1 триллион доллар тәшкил итсә, эчке әйләнештәгесе 596 миллиард доллардан артмый.<ref>{{Citation |title=Башкортстан — инвестицияләр мәйданы |url=http://kiziltan.ru/ekonomika/print:page,1,1380-bashkortstan-investiciyalr-mydany.html |access-date=2015-11-13 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305005618/http://kiziltan.ru/ekonomika/print:page,1,1380-bashkortstan-investiciyalr-mydany.html |dead-url=yes }}</ref>
== Халык ==
Иң зур шәһәрләре – Чунцин, [[Шаңхай]], Чыңду, [[Харбин]], [[Тяньцзинь]], Шиндзяджуан, [[Ухань]], Чиңдау, [[Гуанджоу]].
Кытай – күпмилләтле ил. Анда 56 милләт яши: [[хань]], [[монголлар|монгол]], [[татар]], хуэй, тибет, [[уйгырлар|уйгыр]], мяо, ийц, джуан, буитя, [[кореялеләр|корея]], маньджур, дунц, яотян, [[саларлар|салар]] һ.б. милләтләр. Хань (кытай) милләте – 92 процент. Барлык милләтләр дә, саннары күпме булуга карамастан, тигез хокуклы итеп санала.
== Дин ==
Кытай рәсми рәвештә атеистик дәүләт булып тора һәм үз халкының дине буенча мәгълүматлар бирми. Шул сәбәпле дини демография буенча төгәл мәгълүматлар юк. Кытай Конституциясе дин тоту иреген гарантияли. Рәсми теркәлмәгән теләсә нинди дини оешма дәүләт тарафыннан эзәрлекләүгә дучар була. Кытай халкының 85 % ы дингә ышана, 15 % ы үзләрен атеист дип саный.
Соңгы мең ел эчендә кытай мәдәнияте күп кенә дини агымнарның йогынтысына дучар була. [[Даочылык]], [[буддачылык]] һәм [[конфуцийчылык]] илнең «өч тәгълиматы» булып санала. Әлеге өч дин халык дине формасында бөтен ил буенча таралган.
Диннәрнең иң таралганнары – [[Даочылык]], [[буддачылык]] , [[конфуцийчылык]], [[ислам]], [[католиклык]]. Диннәр Конституция һәм закон ярдәмендә саклана.
Бәяләүләр буенча, халыкның 2-3 % ы — [[мөселман]]нар, [[христианнар]] 5 % тәшкил итә. [[Буддизм]]ны Кытай халкының 10-18 % ы якын итә. 30 % тан артык [[кытайлар|кытайлы]] җирле халык диннәрен куллана<ref>[https://worldpopulationreview.com/countries/china-population/ China Religion, Economy and Politics]{{ref-en}}</ref><ref>[http://www.cpirc.org.cn/ 全球国家及城市可靠翔实的人口数据和信息 (China Population Information and Research Center)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100315090248/http://www.cpirc.org.cn/ |date=2010-03-15 }}{{ref-zh}}{{ref-en}}</ref><ref>[http://www.stats.gov.cn/english/ National Bureau of Statistics of China]{{ref-en}}</ref><ref>[https://population.un.org/wpp/ UN World Population Prospects (2019 Revision)]. United Nations population estimates and projections{{ref-en}}</ref>. [[Һинд дине]] Кытайда азчылык тарафыннан тотыла. Әлеге дин хәзерге кыйтга Кытайда бик чикләнгән таралышлы, ләкин археологик дәлилләр Индуизмның [[урта гасырлар]] Кытаенда булганын раслый.
Кытайда ислам динендәге ун милләт халкының саны якынча 18 млн кеше тәшкил итә. Аларга [[башкортлар]], [[уйгырлар]], [[казакълар]], [[Кытай татарлары|татарлар]], [[кыргызлар]], [[үзбәкләр]], дунсян, [[таҗиклар]], хуэй мөселманнары керә. Кытай мөселманнары, нигездә, [[хәнәфи мәзһәбе]]ндәге [[сөнни]]ләр, таҗиклар — [[шигый]]-исмәгыйлиләр.
{{Тәрҗемә ителмәгән 3|Кытай халык университеты|Кытай халык университетының|en|Renmin University of China}} социологик тикшеренү үзәге 2013 елдан 2015 елга кадәр үткәргән (31 төбәктән 4382 дин тотучыны) сораштыру нәтиҗәсендә, «ислам — Кытай яшьләре арасында иң киң таралган дин» дигән нәтиҗә чыгарылган. Тикшеренү мәгълүматлары буенча, 30 яшькә кадәрге [[кытайлар]]ның 22,4 % ы үзен мөселман дип саный.
Вэй Дедун, Кытай халык университетының фәлсәфә мәктәбенең буддизм тикшеренүләре профессоры:
<blockquote>Кытайлылар арасында мөселман яшьләре саны буддистлар һәм католикларныкыннан югарырак булуның сәбәбе: ислам тарафдарларының күбесе этник азчылыкка карый, аларның хатын-кызлары еш кына берничәшәр бала таба, балалары да ислам динен кабул итә<ref>''Yuen Yeuk-laam''. [http://www.globaltimes.cn/content/930904.shtml Religious Chinese are younger: report.] Global Times, 8.07.2015{{ref-en}}</ref></blockquote>
* [[Кытайда ислам]]
* [[Кытайда индуизм]]
== Дәүләт корылышы ==
Чин — халык җөмһүрияте. Гамәлдәге конституциясе [[1988 ел]]ның 4 декабрендә кабул ителгән; 1988, 1993, 1999 елларда аерым төзәтүләр кертелгән. Конституциягә күрә, Бөтенкытай халык вәкилләре мәҗлесе (БХВМ) — дәүләт хакимиятенең иң югары органы. БХВМ дәүләт башлыгын — КХҖ рәисен һәм аның урынбасарларны сайлый. Канун чыгаручы хакимиятне БХВМ гамәлгә ашыра. БХВМ провинция, автоном район, үзәккә буйсынучы шәһәрләр һәм кораллы көчләр тарафыннан сайланган депутатлардан гыйбарәт. БХВМның даими эшләүче органы — Даими кәмитит. БХВМ вәкаләт мөддәте 5 ел. Башкарма хакимиятне Дәүләт шурасы (хөкүмәт) гамәлгә ашыра. Ул БХВМ һәм аның даими комитеты алдында хисәп тота. Дәүләт шурасының вәкаләт мөддәте — 5 ел.
== Кораллы көчләр ==
[[Файл:ForbiddenCity MaoZedongPortrait (pixinn.net).jpg|200px|thumb|Кытай солдаты. 2008 ел]].
{{main|Кытайның халык-азатлык армиясе}}
{{бүлекне яңартырга}}
Кытайның [[кораллы көчләр]]е дөньяда сан ягыннан иң зурлардан дип санала. Ул [[Атом-төш коралы|атом-төш]] һәм ракета державасы булып тора.
[[Кытайның халык-азатлык армиясе]]ндә (КХАА) 2,5 млн кеше исәпләнә.
Соңгы еллардагы көчле модернизация нәтиҗәсендә Кытайның кораллы көчләре якын киләчәктә иң заманча корал булдырачак<ref name="az16119">[https://www.azatliq.org/a/29712828.html АКШ күзләве: Кытай тиздән кораллануда иң алдынгы ил булачак]</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* [http://tatyash.ru/get.php?11736|72.htm#0 Бөек белән гади янәшә (Беләсезме?) – № 22-23 (11736), 21 февраль, 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140411010051/http://tatyash.ru/get.php?11736%7C72.htm |date=2014-04-11 }}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
{{Бу темага Татнетта|сүз%20төзмә= Кытай |сүз+төзмә= Кытай |süz%20tözmä = Qıtay}}
== Шулай ук карагыз ==
{{Азия дәүләтләре}}
[[Төркем:Кытай]]
[[Төркем:Җөмһүриятләр]]
0bpx9dp1r5j0d4cwtnkkiieum1jw0zm
Казан дәүләт медицина университеты
0
14194
5795041
5620823
2026-04-20T08:24:10Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5795041
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''{{Label|Q4773809|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q4773809|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q4773809|lang=en}}}}) — [[Казан]]ның медицина югары уку йорты.
Казан дәүләт медицина университеты — Россиядәге югары медицина уку йортларының иң зур һәм иң борынгыларыннан берсе. Аның нигезе [[1814 ел]]ның маенда, [[Казан университеты]]нда медицина факультеты оештырылган вакытта ук салына. Белем бирү рус һәм инглиз телләрендә алып барыла. Медицинада [[татар теле]]н куллану буенча дәресләр укытыла.
== Тарихы ==
'''1804 елның 18-ноябре.''' Император Александр I Казан университетын һәм аның составында табиблык фәннәре бүлеген гамәлгә куя.
'''1814 елның 15-мае'''. Казан университетында табиблык фәннәре факультеты ачыла.
'''XIX йөзнең беренче яртысы.''' Беренче профессорлар: [[Карл Фукс|К.Ф. Фукс]], Ф.Х. Эрдман, И.О. Браун, Н.А. Скандовский, [[Евмений Аристов|Е.Ф. Аристов]]. Анатомия театрын (1837 ел, классицизм шедевры) һәм университет клиникасын төзү.
'''ХIХ йөзнең икенче яртысы.''' Ф.В. Овсянников тарафыннан физиология лабораториясе ачыла (1858). Үзенчәлекле фәнни теоретик һәм клиник юнәлешләр формалаша: Д.Я. Данилевский (биохимия), Н.О. Ковалевский (физиология), В.В. Виноградов (терапия), К.А. Арнштейн (гистология), В.В. Пашутин (патфизиология), Е.В. Адамюк (күз авырулары), В.И. Разумовский (хирургия), В.М. Бехтерев (психиатрия), Л.О. Даркшевич (нерв авырулары) һ.б. «Неврология хәбәрләре» (1893) һәм «Казан медицина журналы»ның (1901) беренче басмалары дөнъя күрә. Яна клиник шәһәрчек төзелә, Бактериология институты ачыла (1899).
'''XX йөз – XX йөзнең 90-еллары башы.'''1930 елда медицина факультеты дәвалау (1930), санитария-гигиена (1930), педиатрия (1932), стоматология (1956), фармацевтика (1975) факультетлары булган мөстәкыйль институт статусы ала. В.С. Груздев, [[Николай Миславский|Н.А. Миславский]], А.В. Вишневский, А.Д. Адо, В.Н. Терновский фәнни мәктәпләре чәчәк аткан чор. Дөньякүләм ачышлар исәбендә: оксидлашу фосфорилирланышы (В.А. Энгельгард, 1930), нейронара бәйләнешләрдә медиаторларның катнашуын тәҗрибә белән исбатлау (А.В. Кибяков, 1933); склераль синус блокадасы күренеше (А.Н. Нестеров, 1985). Казан медицина мәктәбе укучылары арасында – Россия ФА һәм МФАнең 7 академигы һәм әгъза-корреспонденты.
'''1992-1993 еллар.''' Яңа белгечлекләр ачыла: социаль эш, табиб-психолог, гомуми практика табибы, «Биотехника һәм медицина аппаратлары һәм системалары» белгечлеге табибы, медицинада менеджмент.
'''1994 елның 24-апреле'''. Казан дәүләт медицина институтына, көчле педагогик һәм фәнни потенциалга ия югары уку йорты буларак, университет статусы бирелде.<ref name="old.kazangmu.ru">{{Citation |title=архив күчермәсе |url=http://old.kazangmu.ru/site-in-the-tatar.html |access-date=2016-07-13 |archive-date=2016-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160808004121/http://old.kazangmu.ru/site-in-the-tatar.html |dead-url=yes }}</ref>
Университетның 65 кафедрасында һәм 6 дипломнан соңгы белем бирү курсында 158 фән докторы, 183 доцент, 423 фәннәр кандидаты, 7 РСФСР ның атказанган фән эшлеклесе, 9 әгъза-корреспондент, Татарстан Республикасының һәм [[Россия фәннәр академиясе|Россиянең Фәннәр академияләре]] академиклары эшли.
== Факультетлар ==
Университет РФ Сәламәтлек саклау министрлыгының югары белем бирү һәм фәнни-тикшеренү системасына керә.
КДМУ ның югары үзидарә органы – университет Уставы нигезендә эшләп килүче Гыйльми Совет.
Һөнәри белем бирү өлкәсендә уку-укыту эшчәнлеге алып бару хокукы бирә торган 0489-номерлы лицензия фән һәм мәгариф өлкәсендәге Федераль күзәтчелек хезмәте тарафыннан бирелгән.
Казан дәүләт медицина университетында 9 факультет: дәвалау, педиатрия, медицина-профилактика, [[стоматология]], [[фармацевтика]], менеджмент һәм югары белемле [[шәфкать туташы|шәфкать туташлары]] әзерләү факультеты, социаль эш факультетлары һәм 2011 елдан башлап медицина биофизикасы һәм биохимиясе факультетлары бар. Аларда барлыгы 5000 гә якын студент белем ала. Шуларның 300 дән артыгы дөньяның 31 иленнән килгән. Университетта уку дәверендә студентларга врач профессиясен үзләштерү генә түгел, ә бәлки үз көчләрен фәнни тикшеренүләрдә сынап карау мөмкинлеге дә бирелә.
1850 урынлык 6 тулай торак бар. Тукланыр өчен ашханә һәм буфетлар эшли. Ел саен инде традициягә әйләнгән үзешчән сәнгать фестивальләре, Белем көне, “Табиб вәгъдәләре” бирү тантаналары уза. Студклубта вокал, бию, ШТК — “Шаяннар һәм тапкырлар клубы” (КВН) коллективлары, эстрада миниатюралары театры эшли. Спорт белән шөгыльләнү өчен – 3 спорт залы, тренажерлар залы, чаңгы базасы, җәйге ял һәм сәламәтләндерү лагеры бар. “Тулпар” һава клубы һәм “Бентос” су асты клубы кебек
{{коммент|эксклюзив|???}} клублар бар. Тулай торакларның барысында да спорт мәйданчыклары булдырылган.
Студентлар сәламәтлеген университетның сәламәтлек пунктында — стоматологлар һәм терапевтлар, диспанзеризация чорында исә профильле кафедраларның башка белгечләре тикшереп-кайгыртып торалар.
Университетта медицина училищелары укытучыларының белемен күтәрү факультеты һәм табибларга дипломнан соң белем бирү бүлеге эшли. 2012 елдан университет составына урта һөнәри белем программаларын гамәлгә ашыручы медицина-фармацевтика колледжы да керә.
КДМУ Идел буе һәм Урал регионнарының 10 республикасы һәм өлкәсе өчен максатлы рәвештә белгечләр әзерли.
Университетыбызда 19 гасырның ахыры – 20 гасырның башыннан 2 фәнни-гамәли басма – “Неврология хәбәрләре” һәм “Казан медицина журналы” нәшер ителә. 1934-елдан башлап “Казанский медик” газетасы чыгып килә.
== КДМУ максатлары==
Инновация технологияләрен булдыру һәм гамәлгә кертүгә, КДМУ белән җәмгыять, сәламәтлек саклау системасы һәм регион арасындагы социаль партнерлыкның кеше сәламәтлеген яхшырту һәм гомер озынлыгын арттыруга юнәлдерелгән нәтиҗәле моделен гамәлгә куюга нигезләнеп, үзебездәге һәм чит илдәге иң яхшы медицина мәктәпләре дәрәҗәсенә ярашлы уку-укыту, фәнни һәм клиник эшчәнлекне тәэмин итү.<ref name="old.kazangmu.ru"/>
== Билгеле кешеләре ==
===Күренекле галимнәр===
Университетның медицина факультетында ([[1930 ел]]дан — Казан медицина институтында) төрле елларда күп кенә атаклы галимнәр: [[анатомия|анатомнар]] [[Пётр Лесгафт|П.Ф. Лесгафт]], В.Н. Тонков, В.Н. Терновский һ. б.; гистологлар А.С. Догель, А.Н. Миславский, Н.Г. Колосов; патофизиологлар Н.М. Любимов, Ф.Я. Чистович, И.П. Васильев; [[физиология|физиологлар]] Н.О. Ковалевский, А.Ф. Самойлов, Н.А. Миславский; терапевтлар [[Семен Зимницкий|С.С. Зимницкий]], Н. К. Горяев, [[Әбүбәкер Терегулов|Ә.Г. Терегулов]]; хирурглар А.В. Вишневский, А.А. Вишневский, И.В. Домрачев, И.Ф. Харитонов; акушер-гинекологлар [[Викторин Груздев|В.С. Груздев]], П.В. Маненков; психоневрологлар В.М. Бехтерев, Л.О. Даршкевич, Л.И. Омороков, офтальмологлардан [[Сөләйман Еналеев|С.Еналеев]] һ.б. укыган һәм эшләгән.
=== Ректорлар ===
* [[Салих Корбангалиев|С. М. Корбангалиев]] [[1930]]—[[1931]]
* А. А. Диковицкий [[1931]]—[[1932]]
* И. С. Алуф [[1932]]—[[1935]]
* [[Моисей Аксянцев|М. И. Аксянцев]] [[1935]]
* [[Сөләйман Еналеев|С. Б. Еналеев]] [[1935]]—[[1937]]
* М. В. Нежданов [[1937]]—[[1941]]
* [[Сергей Курашов|С. В. Курашов]] [[1941]]—[[1942]]
* Г. Ф. Тихонов [[1942]]—[[1944]]
* В. С. Исупов [[1944]]—[[1945]]
* М. Ф. Мережинский [[1945]]—[[1947]]
* Р. А. Вяселев [[1947]]—[[1963]]
* Х. С. Хәмитов [[1963]]—[[1989]]
* [[Әмиров, Наил Хабибула улы|Н. Х. Әмиров]] [[1989]]—[[2009]]
* А. С. Созинов [[2009]]-09.[[2025]]
* [[Диана Габделганиева|Д. И. Габделганиева]] 09.2025―1.04.2026
* [[Айрат Фәррахов]] (1.04.2026―{{CURRENTYEAR}})<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/airat-farraxovny-kazan-medicina-universitety-kollektivyna-takdim-ittelar-5921500 Айрат Фәрраховны Казан медицина университеты коллективына тәкъдим иттеләр.] [[Татар-информ]], 1.04.2026</ref>
=== Укытучылар ===
{{seealso|Төркем:Казан дәүләт медицина университеты укытучылары}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q4773809. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q4383015/p580:башлау,p108/Q4383015/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| [[Григорий Клячкин]]
| 1866-10-03
| [[Нясвиж|Нәсвиж]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| 1946-07-21
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Фатыйх Мөхәммәдьяров]]
| 1883-12-25
| [[Кукмара вулысы]]<br/>[[Олы Җәке]]
| [[Казан Император университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1950-01-30
| [[Казан]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112989092|Solomon Aranovsky]]''
| 1885-11-18
| [[Кирмәнчек]]<br/>[[Полтава губернасы|Палтау губернасы]]
| ''[[:d:Q1989628|Олесь Һончар исемендәге Днепропетровск милли университеты]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q651566|гигиенист]]''
| 1956
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q11714104|Исаак Алуф]]''
| 1885-11-30<br/>1883-11-30
| [[Полоцк|Полатск]]
| [[Казан Император университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q783906|невролог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| 1935-07-20
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Альфред Озол]]
| 1891-07-13
| [[Рига]]
| ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''
| ''[[:d:Q15401884|медицина галиме]]''
| 1979-09-26
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Исаак Оксман]]
| 1892-06-24
| ''[[:d:Q12107923|Kalyus]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| 1978-05-16
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Сөләйман Еналеев|Сөләйман Җангалиев]]
| 1894
| [[Иса]]
| ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]''<br/>[[И.В. Сталин исемендәге Көнчыгыш хезмәт ияләренең коммунистик университеты]]
| [[укытучы]]
| 1938-09-14
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Соломон Вайс]]
| 1895
| [[Пётркув-Трыбунальски|Пөтркув-Трыбунальски]]
| ''[[:d:Q2378813|Харьков милли медицина университеты]]''
| [[профессор]]<br/>''[[:d:Q27349|стоматолог]]''
| 1968-04-24
| [[Иркутск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q111812624|Борис Гинзбург]]''
| 1895-03-28
| ''[[:d:Q4200647|Inhulets]]''
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| 1974-06-03
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Товий Эпштейн]]
| 1895-12-15
| [[Даугавпилс]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| 1969
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Гавриил Непряхин]]
| 1896-03-24
| [[Әстерхан]]
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 1980-03-20
| [[Казан]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19673279|Андрей Прокопчук]]''
| 1896-07-04
| [[Чамяры (Слонимский районы)|Чамяры]]
| ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q25543366|dermatovenereologist]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q689909|feldsher]]''<br/>''[[:d:Q4002666|хәрби табиб]]''
| 1970-04-13
| [[Минск]]
|-
|
|
| [[Николай Сиротинин]]
| 1896-11-14
| [[Сарытау]]
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
| 1977-04-04
| [[Киев]]
|-
|
|
| [[Залман Малкин]]
| 1897-04-09
| [[Сураж (Вицебский районы)|Сураж]]
| Казан дәүләт медицина университеты
| [[галим]]
| 1980-12-02
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Алексей Кибяков]]
| 1899-09-27
| [[Шомырбаш]]
| [[Казан үзәк керәшен-татар мәктәбе]]<br/>[[Икенче Казан ирләр гимназиясе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| 1985-05-30
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Всеволод Изосимов]]
| 1899-10-28
| [[Ширәмәт]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 1974-12-25
| [[Казан]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q111519720|Мария Алуф]]''
| 1901-01-13
| [[Кострома]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q2114605|фармаколог]]''
| 1964-11-06
| [[Казан]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q25386675|Сергей Касаткин]]''
| 1901-06-05
| ''[[:d:Q19669629|Шнаево]]''
| ''[[:d:Q4407667|И. И. Мечников исемендәге Төньяк-Көнбатыш дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q10872101|анатом]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1988-06-25
|
|-
|
|
| [[Салих Корбангалиев]]
| 1901-11-18
| [[Биектау (Әгерҗе районы)]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]<br/>[[хирург]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 2001-05-06
| [[Казан]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q111726944|Давид Потехин]]''
| 1901-12-22
| ''[[:d:Q761130|Һеническ]]''
| Казан дәүләт медицина университеты
|
| 1978-11-04
| [[Казан]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112116494|Яков Кнубовец]]''
| 1902-05-05
| [[Лемяшэвичы]]
|
|
| 1981
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Юлий Лазовский]]
| 1903
|
| Казан дәүләт медицина университеты
| ''[[:d:Q3368718|патолог]]''
| 1949
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Зәйнүл Кутуева]]
| 1903-03-04
| [[Татар Кынадысы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| 1996
| [[Казан]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q130337447|Иван Калинин]]''
| 1905
|
|
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18786336|Михаил Мережинский]]''
| 1906-06-27<br/>1904
| [[Baqçasaray|Бакчасарай]]
| ''[[:d:Q4331464|Одесса милли медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4182948|кафедра җитәкчесе]]''<br/>''[[:d:Q2113250|проректор]]''
| 1970-08-01<br/>1985
|
|-
|
|
| [[Шәмсинур Байбикова]]
| 1908-06-12
| [[Нагур]]
| Казан дәүләт медицина университеты
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[хирург]]
| 1993-12-31
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Андрей Адо]]
| 1909-01-12
| [[Казан]]
| Казан дәүләт медицина университеты
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 1997-10-29
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Зәйнәп Кәримова]]
| 1909-02-22
| ''[[:d:Q21635426|Аллағыуат улыҫы]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| 1995-09-22
| [[Казан]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18786334|Лидия Черкасова]]''
| 1909-11-20
| ''[[:d:Q3331386|Mykolaivka]]''
| ''[[:d:Q4186910|Zaporizhzhia State Medical and Pharmaceutical University]]''
| [[галим]]
| 1999-08-03
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112989113|Михаил Грачёв]]''
| 1916
| [[Карсун өязе]]
| Казан дәүләт медицина университеты
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q211346|психиатр]]''
| 1989-12-08
|
|-
|
|
| [[Яков Попелянский]]
| 1917-11-12
| ''[[:d:Q4406548|Самһородок]]''
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| 2003-01-12
| [[Сиэтл]]
|-
|
|
| [[Зәйнәп Гыйләҗетдинова]]
| 1918-10-29
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q4452982|Ташкент медицина академиясе]]''
|
| 2007-10-02
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Мойше Сигал]]
| 1920
| [[Каманича]]
|
| [[хирург]]
| 1990
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Виталий Добрынин]]
| 1923-01-05
| ''[[:d:Q4346173|Parfenyevo]]''
| ''[[:d:Q4196593|Иваново дәүләт медицина академиясе]]''
|
| 1995-05-02
|
|-
|
|
| [[Рәисә Габдрахманова]]
| 1923-05-22
| [[Чиләбе]]
| ''[[:d:Q2333445|Рязань дәүләт медицина университеты]]''
|
| 2014-04-06
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Аркадий Нестеров]]
| 1923-06-20
| [[Бозаулык]]
| ''[[:d:Q4406401|Самара дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]''
| 2009-12-07
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Ирек Рәхмәтуллин]]
| 1928-04-11
| [[Казан]]
| Казан дәүләт медицина университеты
|
| 2013-05-18
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Давыд Менделевич]]
| 1931-02-16
|
| Казан дәүләт медицина университеты
| ''[[:d:Q211346|психиатр]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 2018-07-26
|
|-
|
|
| [[Диләвер Зөбәеров]]
| 1931-09-05
| [[Казан]]
| [[Казан Император университеты]]
|
| 2010-09-22
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Надежда Амфитеатрова]]
| 1932-08-24
| [[Казан]]
| Казан дәүләт медицина университеты
|
| 1992-06-06
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Ирина Студенцова|Ирина Студенсова]]
| 1933-05-01
| [[Казан]]
| Казан дәүләт медицина университеты
| [[галим]]
| 2002-12-17
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Мәгъсүм Исмәгыйлев]]
| 1936-11-30
| [[Краснокамск|Краснокам]]
| Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112989065|Николай Резвяков]]''
| 1942-01-07
| [[Танай (Алабуга районы)]]<br/>[[Алабуга районы]]
| Казан дәүләт медицина университеты
| [[галим]]
| 1987-05-25
| [[Казан]]<br/>[[Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы|РСФСР]]
|-
|
|
| [[Рамил Гәрәев]]
| 1942-02-26
| [[Түмерҗә]]
| Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|
|-
|
|
| [[Александр Царегородцев]]
| 1946-08-26
| [[Клесты]]
| Казан дәүләт медицина университеты
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|-
|
|
| [[Дмитрий Красильников]]
| 1948-07-30
| [[Казан]]
| Казан дәүләт медицина университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| [[Руфия Хафизҗанова]]
| 1949-01-02
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Андрей Зефиров]]
| 1950-10-02
| [[Казан]]
| Казан дәүләт медицина университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| [[Семён Петров]]
| 1951-02-09
| ''[[:d:Q3980033|Tatsinskiy]]''
| Казан дәүләт медицина университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q74415301|Ренат Нугаев]]''
| 1953-05-30
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4397978|Россия космос системалары]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]<br/>[[фәлсәфәче]]
|
|
|-
|
|
| [[Владимир Менделевич]]
| 1956-12-05
| [[Казан]]
| Казан дәүләт медицина университеты
| ''[[:d:Q211346|психиатр]]''<br/>''[[:d:Q1900167|психотерапевт]]''<br/>''[[:d:Q50332601|narcologist]]''<br/>''[[:d:Q1113899|clinical psychologist]]''<br/>''[[:d:Q381160|эксперт]]''<br/>''[[:d:Q30096463|addictologist]]''
|
|
|-
|
|
| [[Александр Визель]]
| 1957-07-24
| [[Казан]]
| Казан дәүләт медицина университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| [[Фәридә Вәлиева]]
| 1958-07-05
| [[Казан]]
| Казан дәүләт медицина университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| [[Айрат Җиһаншин]]
| 1960-01-01
| [[Олы Әтнә]]
| Казан дәүләт медицина университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| [[Ләйсән Мөхәррәмова]]
| 1960-01-15
| [[Сарман]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| [[Айрат Фәррахов]]
| 1968-02-17
| [[Әгерҗе]]
| Казан дәүләт медицина университеты<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хирург]]
|
|
|-
|
|
| [[Диана Габделганиева]]
| 1975-10-11
| [[Казан]]
| Казан дәүләт медицина университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137828328|Мухамедьяров, Марат Александрович]]''
| 1980-05-28
| [[Казан]]
| Казан дәүләт медицина университеты
| [[укытучы]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q38322728|Рәшид Гыйниятуллин]]''
|
|
| Казан дәүләт медицина университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q54306529|Алексей Петров]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q57070732|Рустем Литвинов]]''
|
|
| Казан дәүләт медицина университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q57467393|Рамил Яһүдин]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59505589|Дарья Гусева]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59661858|Екатерина Сигитова]]''
|
|
| ''[[:d:Q3617709|Anna Freud Centre]]''<br/>Казан дәүләт медицина университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59690510|Аида Габделхакова]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61157784|Елена Петухова]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q67567781|Әнвәр Богданов]]''
|
|
| Казан дәүләт медицина университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q68876696|Аида Садыйкова]]''
|
|
| Казан дәүләт медицина университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q71127032|Лилия Җиһаншина]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q73481388|Елена Менделевич]]''
|
|
| Казан дәүләт медицина университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q73808108|Наил Әмиров]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q79134032|Виктор Циркин]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q80601287|Лилия Фәтхетдинова]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q80796406|Игорь Бурыкин]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q80959338|Альберт Галявич]]''
|
|
| Казан дәүләт медицина университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q83218612|Альберт Фәхретдинов]]''
|
|
| ''[[:d:Q2905597|Tbilisi State Medical University]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85233912|Марина Арлеевская]]''
|
|
| Казан дәүләт медицина университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85389425|Александр Самойлов]]''
|
|
| Казан дәүләт медицина университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q86596096|Андрей Измайлов]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87404799|Владимир Анохин]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87414623|Андрей Бодров]]''
|
|
| Казан дәүләт медицина университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87462252|Светлана Якупова]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87932196|Филип Фадеев]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q88478870|Әхмәд Арафат]]''
|
|
| ''[[:d:Q1161619|Suez Canal University]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q88587646|Эльвира Манапова]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q88776978|Динара Булгари]]''
|
|
| Казан дәүләт медицина университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q89336584|Айгөл Галәмбикова]]''
|
|
| Казан дәүләт медицина университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q89336587|Рамил Хөснетдинов]]''
|
|
| Казан дәүләт медицина университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91115440|Татьяна Киселева]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91197414|Александр Теплов]]''
|
|
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q92147677|А В Шулаев]]''
|
|
| Казан дәүләт медицина университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96093073|Васил Зыятдинов]]''
|
|
| Казан дәүләт медицина университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96109079|Юрий Тюрин]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96774187|Фирүзә Бикиниева]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97072332|Владимир Менделевич]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q99421269|А Т Фәйзетдинова]]''
|
|
| Казан дәүләт медицина университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q99605440|Ваге Маркосян]]''
|
|
| Казан дәүләт медицина университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q100748277|Р С Чиж]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q101457272|И В Николаева]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102048668|А А Анисимов]]''
|
|
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>Казан дәүләт медицина университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q104512637|А А Шикалева]]''
|
|
| Казан дәүләт медицина университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q104512641|Р А Гаделхаков]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
{{seealso|Төркем:Казан дәүләт медицина институтын тәмамлаучылар}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q4773809. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q4383015/p580:башлау,p69/Q4383015/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| ''[[:d:Q106925884|Григорий Холодцов]]''
| No/unknown value
|
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q4002666|хәрби табиб]]''<br/>[[хирург]]<br/>''[[:d:Q1068947|chief physician]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
|
| [[Алексей Казем-Бек|Алексей Касыймбәк]]
| 1859-03-14
| [[Күзнәй өязе]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q15924224|интернист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан Император университеты]]
| 1919-06-25
| [[Тум|Томск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q98952344|Михаил Фридланд]]''
| 1888
| [[Әстерхан]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q71134636|ортопед]]''
|
| 1967-11-13
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28358852|Ахрем-Ахремович, Раймонд Михайлович]]''
| 1889-01-19
| [[Ивянец]]
|
| ''[[:d:Q4334699|Омск дәүләт медицина университеты]]''
| 1983-12-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112120606|Федот Павлов]]''
| 1890-06-19
| [[Шойдум]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
| 1959-10-26
| [[Йошкар-Ола]]
|-
|
|
| [[Шәфигулла Бикчурин]]
| 1893-09-17
| [[Урта Тигәнәле]]
|
|
| 1961-04-30
| [[Казан]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15943546|Иван Легенченко]]''
| 1897-02-10
| [[Крывая (Климавицкий районы)|Крывая]]
| ''[[:d:Q2640827|гинеколог]]''<br/>''[[:d:Q13638192|акушер]]''
| ''[[:d:Q4082709|Belarusian Medical Academy of Postgraduate Education]]''
| 1984-05-09
|
|-
|
|
| [[Залман Малкин]]
| 1897-04-09
| [[Сураж (Вицебский районы)|Сураж]]
| [[галим]]
| Казан дәүләт медицина университеты
| 1980-12-02
| [[Казан]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q65156007|Александр Рыжих]]''
| 1897-05-31
| [[Самар]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[хирург]]
|
| 1969-10-28
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q13033112|Владимир Бабук]]''
| 1897-07-14
| [[Навасёлки (Пухавицкий районы)|Навасёлки]]
| [[хирург]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2510885|Беларус дәүләт тыйб университеты]]''
| 1977-09-20
| [[Минск]]
|-
|
|
| [[Моисей Аксянцев]]
| 1897-09-02
| [[Чарэя]]
| [[галим]]
|
| 1965-01-10
| [[Казан]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q64192330|Пётр Маслов]]''
| 1897-12-28
| ''[[:d:Q18776128|Енгалычава]]''
| [[галим]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q3919286|Viciebsk State Medical University]]''<br/>''[[:d:Q4082709|Belarusian Medical Academy of Postgraduate Education]]''<br/>''[[:d:Q2510885|Беларус дәүләт тыйб университеты]]''
| 1965-08-27
| [[Минск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q111726944|Давид Потехин]]''
| 1901-12-22
| ''[[:d:Q761130|Һеническ]]''
|
| Казан дәүләт медицина университеты
| 1978-11-04
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Александр Лурия]]
| 1902-07-03<br/>1902-07-16
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1030095|special education teacher]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201621|Академик Н. Н. Бурденко исемендәге нейрохирургия институты]]''
| 1977-08-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Юлий Лазовский]]
| 1903
|
| ''[[:d:Q3368718|патолог]]''
| Казан дәүләт медицина университеты<br/>''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q2333445|Рязань дәүләт медицина университеты]]''
| 1949
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q43425885|Сергей Решетников]]''
| 1905
| [[Мари-Төрек районы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1982-12-08
|
|-
|
|
| [[Рауза Бакыева]]
| 1907-09-30
| [[Астана]]
|
|
| 1998-03-25
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Мидхәт Фәйзуллин (1908)]]
| 1908-04-19
| [[Ырынбур]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q18245236|рентгенолог]]''<br/>[[профессор]]
| [[Казан дәүләт медицина академиясе]]<br/>[[Казан хәрби госпитале]]
| 1990-05-08
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Шәмсинур Байбикова]]
| 1908-06-12
| [[Нагур]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[хирург]]
| Казан дәүләт медицина университеты
| 1993-12-31
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Мөхәммәт Ирзин]]
| 1908-08-16
| [[Кәрке]]
|
|
| 1986-04-29
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Гөлчирә Мансурова-Такташева]]
| 1909
| [[Яңа Әлем]]
| [[укытучы]]
|
| 1984
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Андрей Адо]]
| 1909-01-12
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| Казан дәүләт медицина университеты
| 1997-10-29
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Михаил Ундрицов]]
| 1910-11-21
| [[Икенче Ялдры]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| [[И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты]]
| 1998-08-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Вера Ефимова]]
| 1911-01-03
| [[Икково]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q783906|невролог]]''
|
| 1996-09-10
| [[Чабаксар]]
|-
|
|
| [[Клавдия Святкина]]
| 1912
| [[Алатыр]]
| [[галим]]
|
| 1990
| [[Казан]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112939754|Клавдия Шарина]]''
| 1912-01-02
| [[Үрәнтамак|Усть-Урән]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
| 2002-04-05
| [[Йошкар-Ола]]
|-
|
|
| [[Бато Эрдынеев]]
| 1914-01-05
| ''[[:d:Q4498930|Khoyto-Aga]]''
| [[хирург]]
|
| 2007-07-17
| ''[[:d:Q393898|Aginskoye]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q112989113|Михаил Грачёв]]''
| 1916
| [[Карсун өязе]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q211346|психиатр]]''
| [[Татарстан Республикасы Сәламәтлек саклау министрлыгы]]<br/>Казан дәүләт медицина университеты<br/>[[Казан дәүләт медицина академиясе]]
| 1989-12-08
|
|-
|
|
| [[Надежда Сорокина]]
| 1918-08-02
| [[Казан губернасы]]
| [[хирург]]
|
| 1992
| [[Екатеринбург]]
|-
|
|
| [[Халидә Вәлиева]]
| 1920-12-29
| [[Самар]]<br/>[[Усолье-Сибирское]]
|
|
| 2009-01-28
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Константин Лебедев (1921)|Константин Лебедев]]
| 1921-08-18
| [[Раздольное (Порецкое районы)|Раздольное]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 2002<br/>2000-07-05
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Лалә Ишемова]]
| 1922-07-02
| [[Мамадыш-Әкил|Мамадыш-Акыл]]
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Софроний Мочалов]]
| 1922-12-19
| [[Сиухино (Мари Ил)]]
|
|
| 2000-11-23
| [[Йошкар-Ола]]
|-
|
|
| [[Анна Парамонова]]
| 1923-10-30
| ''[[:d:Q18401217|Lopatino]]''<br/>[[Саранск өязе|Саран өязе]]
| ''[[:d:Q27349|стоматолог]]''
|
| 2022-01-19
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q134287102|Lebedinskaya Galina Vyacheslavovna]]''
| 1924-02-14
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
| ''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]''
| 2011-04-26
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Равилә Борнашева]]
| 1924-04-01
| [[Әҗе]]
|
|
| 2010-08-03
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Әлфия Ибраһимова]]
| 1924-10-12
| [[Казан]]
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Екатерина Михеева]]
| 1924-12-07
| [[Савино (Татарстан)|Савино]]
|
| [[Урал дәүләт медицина университеты]]
| 2017-02-03
| [[Екатеринбург]]
|-
|
|
| [[Марина Легенченко]]
| 1925-06-28
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2510885|Беларус дәүләт тыйб университеты]]''
|
|
|-
|
|
| [[Владимир Крупин]]
| 1925-07-21<br/>1925-07-25
| [[Тәтеш]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[хирург]]
|
| 2006-10-03<br/>2006-10-06
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Елизавета Белогорская]]
| 1925-08-19
| [[Иркутск]]
|
|
| 2003-01-01
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Михаил Шулутко]]
| 1925-09-29
| [[Одесса]]
|
| ''[[:d:Q4476771|Ural research Institute of Phthisiopulmonology]]''<br/>[[Урал дәүләт медицина университеты]]
| 2004-03-28
| [[Екатеринбург]]
|-
|
|
| [[Диләрә Бәширева]]
| 1926-10-07
| [[Казан]]
|
|
| 2008-08-07
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Фәүзи Йосыпов]]
| 1926-10-16
| [[Әрә]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| [[Казан дәүләт медицина академиясе]]
| 1980-04-08
| [[Казан (Баймак районы)|Казан]]
|-
|
|
| [[Лев Зефиров]]
| 1926-10-26
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| 1996-10-01
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Галина Ибраһимова]]
| 1928<br/>1928-04-29
| [[Мамадыш]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
| 2016-03-11
| [[Россия]]
|-
|
|
| [[Ирек Рәхмәтуллин]]
| 1928-04-11
| [[Казан]]
|
| Казан дәүләт медицина университеты
| 2013-05-18
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Георгий Зарубин]]
| 1928-12-12
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|
|
| 1995-07-28<br/>1995-06-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Рәис Бохараев]]
| 1929-04-24
| [[Тум|Томск]]
| [[математик]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| 2009-07-31
| [[Казан]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q134382028|Муругов, Дмитрий Сергеевич]]''
| 1930-01-22
| [[Казан]]<br/>[[Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы|РСФСР]]
| [[хирург]]
| [[Мари Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
| 2007-02-01
| [[Йошкар-Ола]]
|-
|
|
| [[Мария Шубина]]
| 1930-05-08
| ''[[:d:Q18408675|Protasovo]]''
| ''[[:d:Q16004471|kayaker]]''<br/>''[[:d:Q13382566|каноэда ишүче]]''
|
| 2025-04-20
| [[Волгоград]]
|-
|
|
| [[Бәһрам Садыйков]]
| 1930-10-03
| [[Казан]]
|
|
| 2002-03-10
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Давыд Менделевич]]
| 1931-02-16
|
| ''[[:d:Q211346|психиатр]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Казан дәүләт медицина университеты<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| 2018-07-26
|
|-
|
|
| [[Владимир Богоявленский|Владимир Богоявленски]]
| 1931-03-18
| [[Шостка]]
|
|
| 2012-05-06
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Илгиз Ибәтуллин]]
| 1931-08-14
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112164487|Герман Полетаев]]''
| 1931-11-17
| [[Юрино районы]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
| 2007-10-09
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Надежда Амфитеатрова]]
| 1932-08-24
| [[Казан]]
|
| Казан дәүләт медицина университеты
| 1992-06-06
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Ринат Зөлкарнәев]]
| 1932-10-27
| [[Казан]]
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Александр Сухарев]]
| 1932-11-05
| [[Кизләү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4397981|Россия дәвамлы медицина һөнәри белем алу академиясе]]''
| 2019-10-05
|
|-
|
|
| [[Ирина Студенцова|Ирина Студенсова]]
| 1933-05-01
| [[Казан]]
| [[галим]]
| Казан дәүләт медицина университеты
| 2002-12-17
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Николай Григорьев (табиб)]]
| 1933-12-21
| [[Каликово]]
| [[галим]]
| [[И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты]]
| 2023-07-06
|
|-
|
|
| [[Александр Ратнер]]
| 1934
|
| [[галим]]
|
| 1994
|
|-
|
|
| [[Владимир Волков]]
| 1935-02-09
| ''[[:d:Q18768061|Большой Кувай]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
|
| [[Ирина Зимакова]]
| 1935-06-07
| [[Казан]]
|
|
| 2011-04-02
| [[Россия]]
|-
|
|
| [[Индус Шәкүров]]
| 1935-08-04
| [[Тукай районы]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111968634|Гайдар Мингазов]]''
| 1936-06-02
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q27349|стоматолог]]''<br/>[[хирург]]<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
|
|
| [[Эдуард Вәлишин]]
| 1936-07-27
| [[Налчык]]
|
|
| 2017-01-06
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Лидия Анчикова]]
| 1936-08-20
| [[Изгар]]
| [[профессор]]
| [[Казан дәүләт медицина академиясе]]
|
|
|-
|
|
| [[Эрнст Улумбәков]]
| 1936-08-31
| [[Казан]]
| [[галим]]
|
| 2016-03-26
|
|-
|
|
| [[Мәгъсүм Исмәгыйлев]]
| 1936-11-30
| [[Краснокамск|Краснокам]]
|
| Казан дәүләт медицина университеты<br/>''[[:d:Q2496012|University of Conakry]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112989042|Fikrət Qəlimov]]''
| 1936-12-22
| [[Аккүл (Буа районы)]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111468636|Людмила Авершина]]''
| 1938-01-31
| ''[[:d:Q7618363|Stogovka]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Илдус Лотфуллин]]
| 1938-10-23
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q2419397|терапевт]]''
|
| 2019-02-28
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Гамир Исмәгыйлев]]
| 1939-03-03
| [[Калдар]]
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Анатолий Иванов (1939)|Анатоли Иванов (1939)]]
| 1939-03-16
| [[Андрюшево (Епрәч районы)|Әндрүш]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
| 2020-11-28
|
|-
|
|
| [[Наил Әмиров]]
| 1939-04-05
| [[Казан]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51669088|Леонид Скородок]]''
| 1939-05-02
| [[Акъяр]]
| [[галим]]
|
| 1982-12-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| [[Ренат Әкбәров (1939)|Ренат Әкбәров]]
| 1939-06-13
| [[Казан]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
| [[Казан дәүләт медицина академиясе]]
| 1997
|
|-
|
|
| [[Юрий Калинин|Юри Калинин]]
| 1939-11-02
| [[Мәскәү]]
|
|
| 2003-12-06
| [[Казан]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112911990|Валерий Алатырев]]''
| 1940-01-27
| [[Көҗәңәр|Куженер]]
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| 1996-04-29
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Альберт Галләмов]]
| 1940-04-04
| [[Мөслим (Мөслим районы)]]
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Равил Шәймәрдәнов]]
| 1940-07-01
| [[Ташлыяр (Мөслим районы)|Ташлыяр]]
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Александр Баранов (педиатр)]]
| 1941-07-15
| ''[[:d:Q19810894|Арзаматово]]''
| ''[[:d:Q1919436|педиатр]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137597502|Закиев, Рафиль Закиевич]]''
| 1941-08-11
| [[Сасмак (Киров өлкәсе)]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q25543366|dermatovenereologist]]''
|
| 2025-09-24
| [[Казан]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112989065|Николай Резвяков]]''
| 1942-01-07
| [[Танай (Алабуга районы)]]<br/>[[Алабуга районы]]
| [[галим]]
| Казан дәүләт медицина университеты
| 1987-05-25
| [[Казан]]<br/>[[Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы|РСФСР]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q126088688|Нәкыйп Каштан]]''
| 1942-01-08
| [[Кыр Бикшеге]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q24017632|үпкәбелгеч]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Рамил Гәрәев]]
| 1942-02-26
| [[Түмерҗә]]
|
| Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15081062|Виктор Севастьянов]]''
| 1942-07-27
| [[Әстерхан]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
| 2020-12-13
| [[Йошкар-Ола]]
|-
|
|
| [[Габделбәр Галләмов]]
| 1942-08-08
| [[Бурсыкъелга]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Илдар Гыйләҗетдинов]]
| 1943-07-17
| [[Ташкент]]
|
| [[Казан дәүләт медицина академиясе]]
| 2014-05-04
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Илгизәр Вәлиев]]
| 1944-06-19
| [[Яшел Үзән]]
|
|
| 2018-12-28
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Ринат Мәннан]]
| 1946-02-06
|
| ''[[:d:Q551835|табиб-язучы]]''
|
| 2024-02-20
|
|-
|
|
| [[Георгий Иваничев]]
| 1946-04-10
| [[Икенче Ялдры]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| [[Александр Царегородцев]]
| 1946-08-26
| [[Клесты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| [[Флора Маннанова]]
| 1946-09-19
| [[Алмания|Германия]]<br/>[[Һалле]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124798304|Ринат Галиев]]''
| 1946-10-19
| [[Яңа Нәдер]]
| [[хирург]]<br/>''[[:d:Q17345122|уролог]]''
| [[Казан дәүләт медицина академиясе]]
| 2019-01-14
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Дания Кәримова]]
| 1946-11-07
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Владимир Булатов]]
| 1946-12-27
| [[Казан]]
|
|
| 2019-02-21
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Евгений Никольский]]
| 1947-04-11
| [[Таллинн]]
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
|
| 2018-06-14
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Якуп Ибраһимов]]
| 1947-05-13
| [[Иске Ибрай]]
| ''[[:d:Q26203274|травматолог]]''<br/>''[[:d:Q71134636|ортопед]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112989114|Владимир Муравьёв]]''
| 1947-12-08
| [[Казан]]
| [[галим]]
|
| 2019-03-16
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Дмитрий Красильников]]
| 1948-07-30
| [[Казан]]
| [[галим]]
| Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| [[Илларион Плещинский (физиолог)]]
| 1949-11-17
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| 2012-07-02
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Африда Байчурина]]
| 1950-09-24
| [[Казан]]
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Андрей Зефиров]]
| 1950-10-02
| [[Казан]]
| [[галим]]
| Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| [[Семён Петров]]
| 1951-02-09
| ''[[:d:Q3980033|Tatsinskiy]]''
| [[галим]]
| Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| [[Рәшит Абашев (1951)|Рәшит Абашев]]
| 1951-03-27
| [[Нократ (Слабутски районы)|Нократ]]
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Камил Зыятдинов]]
| 1951-07-10
| [[Әлки (Буа районы)|Әлки]]
| [[галим]]
|
| 2015-07-16
|
|-
|
|
| [[Разин Фатыйхов]]
| 1952-09-10
| [[Балтамак]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| [[Татарстан Республикасы Сәламәтлек саклау министрлыгы]]<br/>''[[:d:Q50035791|Татарстан Республикасы Сәламәтлек саклау министрлыгының Республика клиник хастаханәсе]]''
| 2003-12-04
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Әнвәр Багданов]]
| 1952-10-10
| [[Сәмәрканд]]
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Морат Ибәтуллин]]
| 1953-02-13
| [[Казан]]
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Рамил Хәбриев]]
| 1953-05-18
| [[Кукмара]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q30263322|N.A. Semashko National Research Institute of Public Health]]''
|
|
|-
|
|
| [[Игорь Игнатьев]]
| 1954-10-07
| [[Сарман]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q82929704|Усман Фәрхетдинов]]''
| 1954-12-18
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Татьяна Сушенцова]]
| 1955-01-05
| [[Сембер]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[шагыйрь]]
| [[Татарстан язучылар берлеге]]<br/>[[Татарстан Республикасы Сәламәтлек саклау министрлыгы]]
|
|
|-
|
|
| [[Тимур Зефиров]]
| 1955-05-03
| [[Казан]]
|
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
|
|
| [[Равия Мухина]]
| 1955-05-05
| [[Кыргызстан]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Васил Зыятдинов]]
| 1955-10-31
| [[Адай (Кукмара районы)|Адай]]
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Рөстәм Хәсәнов]]
| 1956-03-08
| [[Мәләкәс (Сембер өлкәсе)|Мәләкәс]]
|
| [[Казан дәүләт медицина академиясе]]
|
|
|-
|
|
| [[Рамил Тураев]]
| 1956-03-26
| [[Әгерҗе районы]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Владимир Менделевич]]
| 1956-12-05
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q211346|психиатр]]''<br/>''[[:d:Q1900167|психотерапевт]]''<br/>''[[:d:Q50332601|narcologist]]''<br/>''[[:d:Q1113899|clinical psychologist]]''<br/>''[[:d:Q381160|эксперт]]''<br/>''[[:d:Q30096463|addictologist]]''
| Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| [[Клавдия Новикова]]
| 1957-03-07
| [[Скопин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Татарстан Республикасы Хезмәт, халыкны эш белән тәэмин итү һәм социаль яклау министрлыгы]]<br/>[[С.П. Горбунов исемендәге Казан авиация заводы|С.П. Горбунов исемендәге Казан авиация җитештерү берләшмәсе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
|
|
| [[Рөстәм Бәйкиев]]
| 1957-04-16
| [[Яшел Үзән]]
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Александр Визель]]
| 1957-07-24
| [[Казан]]
| [[галим]]
| Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| [[Рөстәм Бәхтиозин]]
| 1957-08-23
| [[Казан]]
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Фәридә Вәлиева]]
| 1958-07-05
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| [[Сергей Измайлов]]
| 1958-09-27
| [[Саранск]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112181519|Илдар Аглуллин]]''
| 1959-01-23
| [[Күл Черкене]]<br/>[[Буа районы]]
|
| [[Казан дәүләт медицина академиясе]]
|
|
|-
|
|
| [[Айрат Җиһаншин]]
| 1960-01-01
| [[Олы Әтнә]]
| [[галим]]
| Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| [[Лилия Җиһаншина]]
| 1962-06-19
| [[Бохара]]
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Гүзәл Улумбәкова]]
| 1962-08-02
| [[Казан]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| [[Ринат Гыймранов]]
| 1963-05-08
| [[Түбән Новгород өлкәсе]]
|
| [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
|
|
|-
|
|
| [[Алексей Созинов]]
| 1963-12-31
| [[Чистай]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q43278756|Рөстәм Хаҗипов]]''
| 1965-03-21
|
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| ''[[:d:Q1474517|Франция илкүләм сәламәтлек һәм медицина тикшеренүләре институты]]''
|
|
|-
|
|
| [[Илдар Хәйруллин (1965)|Илдар Хәйруллин]]
| 1965-09-30
| [[Казан]]
| [[хирург]]
| ''[[:d:Q4145424|1нче санлы шәһәр клиник хастаханәсе (Мәскәү)]]''
|
|
|-
|
|
| [[Борис Менделевич]]
| 1967-06-27
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Айрат Фәррахов]]
| 1968-02-17
| [[Әгерҗе]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хирург]]
| Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| [[Юлия Галләмова]]
| 1969-02-26<br/>1969
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Айвар Шәрипов]]
| 1969-12-05
| [[Әнәк]]
| [[хирург]]<br/>''[[:d:Q5096837|баш табиб]]''
|
| 2014-02-19
| [[Чаллы]]
|-
|
|
| [[Марат Садыйков (1970)|Марат Садыйков]]
| 1970-01-27
| [[Буа (Татарстан)|Буа]]
|
|
| 2023-01-29
|
|-
|
|
| [[Василий Мосин (1972)|Василий Мосин]]
| 1972-05-09
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q17486376|атучы спортсмен]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Сергей Казанков]]
| 1972-10-09
| [[Юрино районы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Гадел Вафин]]
| 1973-11-04
| [[Казан]]
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Рамил Муллин]]
| 1974-05-10
| [[Мөслим районы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65156117|Пётр Талантов]]''
| 1974-07-12
| [[Казан]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112989070|Рагинов, Иван Сергеевич]]''
| 1974-09-08
| [[Казан]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| [[Диана Габделганиева]]
| 1975-10-11
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| [[Альмир Абашев]]
| 1975-12-06
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
| [[Татарстан Республикасы Сәламәтлек саклау министрлыгы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q100602209|Илдар Берхеев]]''
| 1976-03-14
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Екатерина Скулкина]]
| 1976-06-03
| [[Йошкар-Ола]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q27349|стоматолог]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q98925420|KVN actor]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Илдар Фатыйхов (1979)|Илдар Фатыйхов]]
| 1979-09-25
| [[Түбән Кама]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137828328|Мухамедьяров, Марат Александрович]]''
| 1980-05-28
| [[Казан]]
| [[укытучы]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| [[Рамил Гайзатуллин]]
| 1980-10-11
| [[Казан]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q38322728|Рәшид Гыйниятуллин]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q57070732|Рустем Литвинов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Pensilvaniä universitetı|Пенсилвания университеты]]<br/>Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q57339963|Рената Казакова]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59661858|Екатерина Сигитова]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q163164|Чарлз үнивирсититенең беренче тыйб факүлтите]]''<br/>Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61165395|Юрий Анисимов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4304061|N.V. Sklifosovsky Research Institute for Emergency Medicine]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q67567781|Әнвәр Богданов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q68876696|Аида Садыйкова]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q73481388|Елена Менделевич]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q80161503|Илдус Латфуллин]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q80959338|Альберт Галявич]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85233912|Марина Арлеевская]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85262551|Рөстәм Шаймуратов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85389425|Александр Самойлов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85487728|Михаил Калинин]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87414623|Андрей Бодров]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q88748161|Эльвира Ревина]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Мордовия дәүләт университеты|Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q88776978|Динара Булгари]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q235034|Питтсбург университеты]]''<br/>''[[:d:Q955764|Чикагодагы Иллинойс университеты]]''<br/>Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q89336584|Айгөл Галәмбикова]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q89336587|Рамил Хөснетдинов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91622908|Олег Гафуров]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91716573|Эмилия Вәлиева]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q92147677|А В Шулаев]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q92147680|Г Е Улумбекова]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q92147683|Е А Китаева]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q92652874|В В Самойленко]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96048311|Сергей Бойчук]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96093073|Васил Зыятдинов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96771712|Рөстәм Фассахов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97092234|Ирина Андреева]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97552196|Илшат Хәйруллин]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97596581|Р А Бодрова]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q99421269|А Т Фәйзетдинова]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q99605440|Ваге Маркосян]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q100748273|Ю В Трошина]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102048668|А А Анисимов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q104512637|А А Шикалева]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Казан дәүләт медицина университеты
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
==Чыганак==
*http://belem.ru/tatar-tele/vuz-rus/347____.html Казан дәүләт медицина университеты
*http://old.kazangmu.ru/site-in-the-tatar.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160808004121/http://old.kazangmu.ru/site-in-the-tatar.html |date=2016-08-08 }}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Мәгариф|Медицина|Казан|Татарстан|Россия Федерациясе}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
{{Татарстан ЮУЙлары}}
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:Казан университетлары]]
[[Төркем:Медицина юнәлешле югары уку йортлары]]
[[Төркем:Казанның Мактау китабына кертелгәннәр]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:1814 елда нигезләнгән уку йортлары]]
ptk6cn74bj780gn9oxhzc08s5s8v0dz
27 гыйнвар
0
16405
5794861
4408818
2026-04-19T12:50:46Z
~2026-21991-09
60323
/* {{Вафатлар}} */
5794861
wikitext
text/x-wiki
'''27 гыйнвар''' — [[Милади тәкъвиме]]ндә [[бер]]енче [[ай]]ның [[егерме алты]]нчы [[көн]]е. [[Ел]] ахырына кадәр 338 көн кала.
{{гыйнвар тәкъвиме}}
{{Шулай ук карагыз/Көн}}
{{Тарихта бу көн}}
=={{Бәйрәмнәр һәм вакыйгалар}}==
==={{Халыкара истәлекле период}}===
[[Рәсем:Child survivors of Auschwitz.jpeg|300px|мини|уңда|[[Икенче бөтендөнья сугышы]] дәвамында [[Кызыл Гаскәр]] тарафыннан азат ителгән [[Освенцим]]да исән калган яшь тоткыннар, [[1945]].]]
* {{Байрак/БМО}} [[БМО]] — ''Бөтендөнья [[Холокост]] [[корбан]]нарын искә төшерү көне ([[:en:International Holocaust Remembrance Day|en]], [[2005 ел]]дан бирле)''.<ref name="ar.wiki">{{ref-ar}} [[:ar:ملحق:27 يناير#.D8.A3.D8.B9.D9.8A.D8.A7.D8.AF .D9.88.D9.85.D9.86.D8.A7.D8.B3.D8.A8.D8.A7.D8.AA|أعياد ومناسبات]]</ref><ref name="de.wiki">{{ref-de}} [[:de:27. Januar#Feier- und Gedenktage|Feier- und Gedenktage]]</ref><ref name="en.wiki">{{ref-en}} [[:en:January 27#Holidays and observances|Holidays and observances]]</ref><ref name="es.wiki">{{ref-es}} [[:es:27 de enero#Celebraciones|Celebraciones]]</ref><ref name="fa.wiki">{{ref-fa}} [[:fa:۲۷ ژانویه#.D8.A7.D8.B9.DB.8C.D8.A7.D8.AF .D9.88 .D9.85.D8.B1.D8.A7.D8.B3.D9.85.E2.80.8C.D9.87.D8.A7|اعیاد و مراسمها]]</ref><ref name="fr.wiki">{{ref-fr}} [[:fr:27 janvier#Célébrations|Célébrations]]</ref><ref name="pl.wiki">{{ref-pl}} [[:pl:27 stycznia#Święta|Święta]]</ref><ref name="pt.wiki">{{ref-pt}} [[:pt:27 de janeiro#Feriados e eventos c.C3.ADclicos|Feriados e eventos cíclicos]]</ref><ref name="ru.wiki">{{ref-ru}} [[:ru:27 января#Праздники|Праздники]]</ref><ref name="tr.wiki">{{ref-tr}} [[:tr:27 Ocak#Bayramlar ve Yıldönümleri|Bayramlar ve Yıldönümleri]]</ref><ref name="uk.wiki">{{ref-uk}} [[:uk:27 січня#Свята і пам'ятні дні|Свята і пам'ятні дні]]</ref><ref>{{Citation |title=Бөтендөнья Холокост корбаннарын искә төшерү көне БМОның A/RES/60/7 резолюциясы нигезендә кабул ителде |url=http://un.org/en/holocaustremembrance/ |access-date=2012-04-07 |archive-date=2012-04-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120412180113/http://www.un.org/en/holocaustremembrance/ |dead-url=yes }}</ref>.
==={{Илләр буенча бәйрәмнәр}}===
* {{DEU}} — ''Националсоциализм корбаннарын искә алу көне ([[:de:Tag des Gedenkens an die Opfer des Nationalsozialismus|de]], [[1996 ел]]дан бирле).''<ref name="de.wiki"/><ref name="fr.wiki"/><ref name="tr.wiki"/><ref>{{ref-de}} [http://archiv.jura.uni-saarland.de/BGBl/TEIL1/1996/19960017.1.HTML Proklamation des Bundespräsidenten] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140305041451/http://archiv.jura.uni-saarland.de/BGBl/TEIL1/1996/19960017.1.HTML |date=2014-03-05 }} (1996)</ref><ref>{{ref-de}} [http://www.bundestag.de/dokumente/analysen/2010/opfer_des_nationalsozialismus.pdf Wissenschaftliche Dienste des Deutschen Bundestages: Tag des Gedenkens an die Opfer des Nationalsozialismus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110916023543/http://www.bundestag.de/dokumente/analysen/2010/opfer_des_nationalsozialismus.pdf |date=2011-09-16 }} (PDF; 63 kB)</ref>
* {{Байрак/Бөекбритания}} [[Бөекбритания]] — ''[[Холокостны]] [[искә төшерү]] көне ([[:en:Holocaust Memorial Day (UK)|en]], [[2001]] дән бирле)''.<ref name="en.wiki"/><ref name="fr.wiki"/><ref>{{ref-en}} [http://www.hmd.org.uk/page/about-hmdt About HMDT]</ref>
* {{Байрак/Дания}} [[Дания]] — [[Аушвитц]] көне, [[Холокост]] һәм башка [[геноцид]] корбаннарын искә алу.<ref name="tr.wiki"/><ref>{{ref-en}} [http://subweb.diis.dk/sw13037.asp Auschwitz Day] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141004221646/http://subweb.diis.dk/sw13037.asp |date=2014-10-04 }}</ref>
* {{ITA}} — ''[[Хәтер көне]] ([[:it:Giorno della Memoria|it]], [[2001]] дән бирле)''.<ref name="en.wiki"/><ref name="fr.wiki"/><ref name="it.wiki">{{ref-it}} [[:it:27 gennaio#Feste e ricorrenze|Feste e ricorrenze]]</ref><ref>{{ref-it}} [http://www.camera.it/parlam/leggi/00211l.htm legge n. 211 del 20 luglio 2000] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116062930/http://www.camera.it/parlam/leggi/00211l.htm |date=2013-01-16 }}</ref>
* {{POL}} — Нацизм корбаннарын искә алу көне.<ref name="ar.wiki"/><ref name="fr.wiki"/><ref name="tr.wiki"/>
==={{Һөнәри һәм җәмгыяви бәйрәмнәр}}===
* Халыкара индиго көне.<ref name="pt.wiki"/><ref>{{ref-pt}} [http://www.fisiobrasil.com.br/main.asp?link=noticia&id=1200 Dia Mundial do Índigo - 27 de Janeiro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305064724/http://fisiobrasil.com.br/main.asp?link=noticia&id=1200 |date=2016-03-05 }}</ref><ref>{{ref-pt}} [http://www.casa-indigo.com/artigos/dia_mundial_indigo_2007_rel.asp Dia Mundial do Indigo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131105185332/http://www.casa-indigo.com/artigos/dia_mundial_indigo_2007_rel.asp |date=2013-11-05 }}</ref>
* {{BRA}} — ''Ораторлар көне''.<ref name="pt.wiki"/><ref>{{ref-pt}} [http://www.jcijoinville.org.br/2012/01/dia-do-orador.html Dia do Orador] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305235207/http://www.jcijoinville.org.br/2012/01/dia-do-orador.html |date=2016-03-05 }}</ref>
* {{Байрак/Сербия}} [[Сербия]] — [[Изге]] [[Сава]] көне (шулай ук {{BIH}}дәге Республика Српскада билгеләнә), мәктәпләрдә [[рәсми бәйрәм]].<ref name="ar.wiki"/><ref name="ru.wiki"/><ref>{{ref-ru}} [http://www.calend.ru/holidays/0/0/1760/ Савиндан — День святого Саввы, День духовности, День школы]</ref>
* {{ICE}} — ''Кояшлы [[каһвә]] көне.''<ref name="ru.wiki"/><ref>{{ref-ru}} [http://www.calend.ru/holidays/0/0/2473/ День Солнечного кофе в Исландии]</ref>
* {{MEX}} — Диетологлар көне <ref name="es.wiki"/><ref>{{ref-es}} [http://www.ultra.com.mx/noticias/estado-de-mexico/Local/39569-27-de-enero-da-del-nutrilogo-.html 27 de Enero, Día del nutriólogo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306082229/http://ultra.com.mx/noticias/estado-de-mexico/local/39569-27-de-enero-da-del-nutrilogo-.html |date=2016-03-06 }}</ref>
* {{Байрак/Монако}} [[Монако]] — Девота, патшалыкның [[яклаучы]] дип саналган [[изге]]се көне.<ref name="fr.wiki"/><ref>{{Citation |title=Mairie de Monaco |url=http://www.monaco-mairie.mc/principaute-monaco-monte-carlo/traditions-monegasques/ |access-date=2014-01-26 |archive-date=2012-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120130153808/http://www.monaco-mairie.mc/principaute-monaco-monte-carlo/traditions-monegasques |dead-url=yes }}</ref>
* {{TKM}} — ''[[Ватан]]ны саклаучылар көне.''<ref name="ru.wiki"/><ref>{{ref-ru}} [http://www.turkmenistan.ru/ru/node/24629 В Туркменистане учреждены День защитника Отечества и День пограничника]</ref><ref>{{ref-ru}} [http://www.turkmenistan.gov.tm/?id=3199 Президент Туркменистана поздравил военнослужащих] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130603004222/http://www.turkmenistan.gov.tm/?id=3199 |date=2013-06-03 }}</ref>
== {{Вакыйгалар}} ==
* [[1945]] — [[Икенче бөтендөнья сугышы]] дәвамында [[Кызыл Гаскәр]] тарафыннан [[Освенцим]] азат ителә.
* [[1954 ел|1954]] — [[ССРБ]] [[Сталин репрессияләре]] корбаннарын аклый башлый.
* [[1960 ел|1960]] — [[КПССның Татарстан өлкә комитеты]] пленумы 1958 елда расланган «Татар гомумбелем мәктәпләрендә эшнең торышы һәм яхшырту чаралары турында» карарын гамәлдән чыгара.
* [[1983 ел|1983]] — Иң озын су асты тонеле ачыла (53.9 км, Honshu — Hokkaido).
== {{Туулар}} ==
{{Шулай ук карагыз|:Төркем:27 гыйнвар көнне туганнар}}
* [[1571 ел|1571]] — [[Габбәс I]],
* [[1756 ел|1756]] — [[Вольфганг Амадей Моцарт]], [[Австрия]] [[композитор]]ы.
* [[1826 ел|1826]] — [[Михаил Салтыков-Щедрин]], рус язучысы, сатирик, вице-губернатор.
* [[1832 ел|1832]] — [[Льюис Кэрролл]], инглиз язучысы, математик, фәлсәфәче.
* [[1852 ел|1852]] — [[Александр Догел]],
* 1852 — [[Любовь Корнилова]],
* [[1859 ел|1859]] — [[Вилһелм II (Алмания императоры)|Вилһелм II]], соңгы алман императоры һәм Пруссия патшасы.
* [[1875 ел|1875]] — [[Неонила Кедрова]],
* [[1878 ел|1878]] — [[Иувеналий (Масловский)|Иувеналий]],
* [[1885 ел|1885]] — [[Борис Денике]],
* [[1891 ел|1891]] — [[Никита Сверчков]],
* [[1893 ел|1893]] — [[Ириней (Шульмин)|Ириней]],
* [[1903 ел|1903]] — [[Җон Экклс]],
* 1903 — [[Сергей Бондарин]],
* [[1905 ел|1905]] — [[Григорий Ларионов]],
* [[1906 ел|1906]] — [[Виктор Ырсай]],
* 1906 — [[Сара Ашурбәйли]],
* [[1908 ел|1908]] — [[Александр Богоявленский]],
* [[1915 ел|1915]] — [[Мәлих Харис]], татар шагыйре.
* [[1916 ел|1916]] — [[Баян Ситдыйков]],
* [[1924 ел|1924]] — [[Рәүф Денкташ]],
* [[1929 ел|1929]] — [[Татьяна Зуева]],
* [[1931 ел|1931]] — [[Борис Ткаченко]],
* [[1935 ел|1935]] — [[Владимир Зуйков]],
* [[1936 ел|1936]] — [[Барри Бериш]],
* 1936 — [[Сәмүел Тиң]],
* [[1938 ел|1938]] — [[Геннадий Дегтярёв]],
* [[1939 ел|1939]] — [[Тигран Мансурян]],
* [[1940 ел|1940]] — [[Анатолий Николаев (1940)|Анатолий Николаев]],
* 1940 — [[Петру Лучински]], [[Молдавия ССР]] һәм [[Молдавия]] дәүләт эшлеклесе.
* [[1941 ел|1941]] — [[Габдрахман Кадыйров (1941)|Габдрахман Кадыйров]], спортчы, 6 тапкыр дөнья чемпионы.
* [[1942 ел|1942]] — [[Анатолий Головнев]],
* [[1943 ел|1943]] — [[Килдебай Сөләйманов]],
* [[1948 ел|1948]] — [[Рабига Сибгатуллина]],
* [[1950 ел|1950]] — [[Хәдичә Солтанбаева]],
* [[1951 ел|1951]] — [[Сания Хәйретдинова]], татар шагыйрәсе.
* [[1956 ел|1956]] — [[Азат Гаеткулов]], башкорт курайчысы.
* 1956 — [[Фәриха Вәлиуллина]],
* [[1961 ел|1961]] — [[Ирек Җәлалов]],
* [[1970 ел|1970]] — [[Марат Садыйков (1970)|Марат Садыйков]], табиб, [[Татарстан Дәүләт Шурасы]] депутаты.
* [[1974 ел|1974]] — [[Андрей Павел]],
* 1974 — [[Равил Сабиров (1974)|Равил Сабыр]], татар драматургы, журналист.
* [[1975 ел|1975]] — [[Алоизио]],
* [[1977 ел|1977]] — [[Денис Соколов]],
* [[1980 ел|1980]] — [[Марат Сафин (1980)|Марат Сафин]], татар спортчысы.
* [[1984 ел|1984]] — [[Евгений Чернявский]],
* 1984 — [[Эмиль Талипов]], актер, ''[[ТР атказанган артисты]] (2018).''
* 1984 — [[Юрий Бережко]],
* [[1988 ел|1988]] — [[Лю Вэнь]],
* [[1989 ел|1989]] — [[Әйшә (Казакъстан җырчысы)|Әйшә]],
== {{Вафатлар}} ==
{{Шулай ук карагыз|:Төркем:27 гыйнвар көнне вафатлар}}
* [[1814 ел|1814]] — [[Иоһанн Фихте]], [[алманнар|алман]] [[фәлсәфәче]]се.
* [[1893 ел|1893]] — [[Джеймс Блейн]],
* [[1901 ел|1901]] — [[Джузеппе Верди]], итальян композиторы.
* [[1919 ел|1919]] — [[Платон Һейсман]],
* [[1927 ел|1927]] — [[Никандр Миролюбов]],
* [[1936 ел|1936]] — [[Александр Лебедев (1874)|Александр Лебедев]],
* [[1938 ел|1938]] — [[Сабир Садыйков]],
* 1938 — [[Шиһабетдин Гобәйдуллин]], [[Свердловск татар-башкорт педагогия техникумы]] директоры.
* [[1940 ел|1940]] — [[Шәйгардан Шәймәрдәнов]], {{ТАССР гербы}} дәүләт һәм сәясәте эшлеклесе.
* [[1947 ел|1947]] — [[Анна фон Мильденбург]],
* [[1951 ел|1951]] — [[Карл Густаф Маннерһейм|Карл Маннергейм]], фин хәрби һәм дәүләт эшлеклесе, 1944–1946 елларда Финляндия президенты.
* [[1959 ел|1959]] — [[Николай Иванов (1904)|Николай Иванов]],
* [[1973 ел|1973]] — [[Иван Загорский]], [[Казан дәүләт академия урыс Зур драма театры|Казан зур академия театры]] актёры.
* [[1975 ел|1975]] — [[Рәфкать Бикчәнтәев]], актер һәм режиссер.
* [[1983 ел|1983]] — [[Луи де Фюнес]], француз киноактеры, режиссер.
* [[1984 ел|1984]] — [[Мәхмүт Әминев]],
* [[1988 ел|1988]] — [[Габдулла Мотыйгуллин]], [[Файл:OrderofGlory.png|30px]] [[Дан ордены]]ның тулы кавалеры.
* [[1995 ел|1995]] — [[Сәрия Гомәрова]],
* [[1996 ел|1996]] — [[Евгения Шимкунайте]],
* [[2007 ел|2007]] — [[Виталий Журавлёв]],
* [[2013 ел|2013]] — [[Иван Бодюл]], [[Молдавия ССР]] фирка-дәүләт эшлеклесе.
* [[2014 ел|2014]] — [[Алим Госманов]], [[кырымтатар]] җырчысы, дирижер.
* 2014 — [[Михаил Сениел]],
* [[2015 ел|2015]] — [[Ив Шовең]],
* 2015 — [[Чарлз Һард Таунс]],
* [[2017 ел|2017]] — [[Евдокия Пасько]],
* [[2020 ел|2020]] — [[Хөсәен Вәлиәхмәтов]],
=={{Дини бәйрәмнәр}}==
=== [[Ислам]] ===
=== [[Христианлык]] ===
==== [[Рәсем:Christian cross.svg|12px]] Көнбатыш Христианнарда ====
==== [[Рәсем:OrthodoxCross(black,contoured).svg|12px]] Көнчыгыш христианнарда ====
===={{Исем бәйрәмнәре}}====
Девота Деметрий Иоанн Марциана Неонилла Петр Сава Тит
== Шулай ук карагыз ==
{{commonscat|27 January}}
== [[Cылтама]]лар ==
* [http://www.calend.ru/ Calend.ru вакыйгалар тәкъвиме]
* [http://www.angelday.info/ Православ исемнәре һәм көн бәйрәмнәре]
* [http://www.portalsaofrancisco.com.br/ Portal Sao Francisco (Бразилия)]
* [http://www.es.catholic.net/santoral/ Бөтендөнья Католикларның очрашу порталы, испан телендәге көн изгеләре бүлеге]
* [http://www.journee-mondiale.com/ Францияз телле дөнья көннәре порталы]
* [http://www.when-is.com/ Бөтендөнья дини һәм дөньяви көннәр]
* [http://www.ou.org/holidays/calendar/ Бөтендөнья ортодокс яһүдиләр бәйрәмнәре тәкъвиме]
== [[Искәрмә]]ләр ==
{{искәрмәләр}}
{{Көннәр төзмәсе}}
[[Төркем:27 гыйнвар]]
[[Төркем:Ел көннәре]]
o5od200kiqffxz50riot5905becgom2
1938 ел
0
17755
5794862
4123648
2026-04-19T12:51:34Z
~2026-21991-09
60323
/* Вафатлар */
5794862
wikitext
text/x-wiki
{{alsonumber|1938}}
{{Ел өчен навигация|1938}}
{{Гасыр өчен навигация|20}}
{{Ел башка тәкъвимнәрдә|1938|КТ=31 гыйнвар}}
{{Башлана торган ел|1938}}
== Вакыйгалар ==
* [[11 гыйнвар]] — Совет ракета техникасы пионерларының берсе Г. Э. Лангемак атып үтерелде.
* [[15 гыйнвар]] — [[Беларус Совет Социалистик Җөмһүрияте|Беларус ССР]]-ында өлкә бүленеше кертелде. [[Витебск өлкәсе|Витебск]], [[Гомель өлкәсе|Гомель]], [[Минск өлкәсе|Минск]], [[Могилёв өлкәсе|Могилев]] һәм Полес өлкәләре барлыкка килә<ref>[[Зур совет энциклопедиясе|ЗСЭ]] 3-енче нәш. т. 5 — Б. 119.</ref>.
* [[24 гыйнвар]] — «Эшче-Крестьян Кызыл Армиясенә XX ел» юбилей медале гамәлгә куелды.
* [[4 февраль]] — [[Адольф Гитлер|Гитлер]] Югары Башкомандующий вазыйфасын алды. Бу Фрич-Бломберг эше белән бәйле катлаулы вәзгыятьтән чыгу булды. Бу исә армия командованиесе өстендә хакимият өчен көрәштә НСДАПНЫҢ җитди җиңүен аңлатты.
* [[10 февраль]] — [[Румыния]] кыйрале [[Кароль II]] диктатор вәкаләтләренә ия булды.
* [[15 февраль]] — Хәрби Трибунал карары белән, милләтчелектә гаепләнеп, Казанда 9 татар зыялысы атып үтерелә. [[Һади Атласи]] (тарихчы) - 1876-1938; Гани Алтынбаев (укытучы) - 1902-1938; Касыйм Исхаков (имам) - 1890-1938; [[Фазыл Туйкин]] (язучы) - 1887-1938; [[Кәбир Туйкин]] (укытучы) - 1878-1938; Сабир Уразманов (укытучы) - 1892-1938; Барый Фаттахов (имам) - 1875-1938; Зәкәрия Фаттахов (хезмәткәр) - 1910-1938; Рәшит Яруллин (имам) - 1880-1938.
* [[3 март]] — [[Согуд Гарәбстаны]]нда [[нефть]] табылган.
* [[11 март]] — төнлә [[12 март]]ка Алмания вермахты [[Австрия]] чиген үтте. Аншлюс башлана<ref name="sie.1.133">[[Совет тарихи энциклопедия|СТЭ]] т. 1 — Б. 133.</ref>.
* [[13 март]] — [[ССРБ]]да [[урыс теле]] милли мәктәпләр өчен мәҗбүри ителә.<ref>https://www.consultant.ru/cons/cgi/online.cgi?req=doc&base=ESU&n=23269#3bYLv6U4rurIp4Mv</ref>
* [[17 март]] — [[ССРБ]] [[Австрия]]нең аншлюска каршы кискен протест белдерде<ref name="sie.1.120">[[Совет тарихи энциклопедия|СТЭ]] т.1 — Б.120.</ref>.
* [[8 апрель]] — [[Тунис]] шәһәрендә милли таләпләрне канәгатьләндерү таләбе белән ике көнлек массакүләм дулкынлану башланды<ref name="NIASA.444">Новейшая история арабских стран Африки / М. 1990 — С. 444.</ref>.
* [[10 апрель]]
** [[Австрия]]дә илнең [[Өченче рейх]]ка кушылуын раслаган плебисцит үткәрелде. Шуннан соң Европа илләрен [[аншлюс]] дип таныйлар<ref name="sie.1.133"/>.
** [[Эдуард Даладье]] [[Франса|Франция]] [[премьер-министр]]ы була<ref>Смирнов В. П. новейшая история Франции / М. 1979 — С. 374.</ref>.
* [[12 апрель]] — Француз хакимияте Тунис шәһәрендә яңа дус милли партиясен төзү турында игълан итә<ref name="NIASA.444"/>.
* [[24 апрель]] — Константин Пятс [[Эстония]] президенты булды.
* [[9 май]] — [[Сталин]] сызган исемлек буенча {{ТАССР гербы}} җитәкчелегеннәң 69, [[Казанның канлы май 1938 корбаннары|3 көн дәвамында исә 200 кешегә якын үлемгә]] хөкем ителә.
* [[20 май]] — [[«Идел-Уралчылар оешмасы» эше]] буенча бер төркем татарлар хөкем ителә.
* [[28 май]] — подполковник [[Һерман Буш]] [[Боливия]]нең Конституция президенты итеп сайланган.
* [[25 июнь]] — [[Дуглас Һайд]] [[Ирландия]]нең беренче президенты итеп сайланды.
* [[7 июль]] — [[Ленинград]]та беренче телевизион тапшыруны (концерт) күрсәттеләр.
* [[10 июль]] — [[Уфа]]да 43 [[Татарлар|татар]] һәм [[Башкортлар|башкорт]] [[Зыялылар|зыялы]]сына карата [[иң югары хөкем карары]] үтәлгән.
* [[29 июль]] — Хәсән күлендә сугыш башлана.
* [[6 август]] — Хәсән күлендә сугыш тәмамланды.
* [[18 сентябрь]] — [[Ямал ярымутравы]]нда көндез караңгылык башлану теркәлде ([[Кара көн]]).
* [[29 сентябрь]] — [[Бөекбритания]], [[Франса|Франция]], [[Алмания]] һәм [[Италия]] арасында [[Мюнхен килешүе]]нә кул куелды.
* [[9 ноябрь]] — сорау алу вакытында Советлар Союзы Маршалы В. К. Блюхер вафат була.
* [[9 ноябрь]]дән [[10 ноябрь]]гә каршы төндә [[Алмания]]дә яһүдиләргә һөҗүм итүләр үтә, бу вакыйгалар тарихка «[[Бәллүр төн]]» буларак кергән.
=== Төгәл даталарсыз ===
* [[Алманнар|Алман]] инженеры Конрад Цузе дөньяда беренче Z1 програмлаштырыла торган исәпләү машинасын булдырган.
* [[Петроград]]ның Academia нәшрияты [[Мәскәү]]гә күчерелгән һәм Гослитиздат составына кертелгән.
* [[Өченче рейх]]ка [[Яңа Швабия]] кушылган.
== Туулар ==
{{Шулай ук карагыз|:Төркем:1938 елда туганнар}}
=== [[Гыйнвар]] ===
* [[3 гыйнвар]] — [[Александр Лазарев]], совет һәм Россия актеры ([[2011 ел]]да вафат булды).
* [[5 гыйнвар]] — [[Һуан Карлос I]], [[Испания]] кыйрале.
* [[6 гыйнвар]] — [[Адриано Челентано]], [[Итальян]] җырчысы һәм киноактеры.
* [[10 гыйнвар]] — [[Ямаш Игәнәй]], татар шагыйре, журналист, публицист.
* [[25 гыйнвар]] — [[Владимир Высоцкий]], рус шагыйре, актер.
* [[30 гыйнвар]] — [[Ислам Кәримов]], [[Үзбәкстан]] сәясәтчесе, беренче президенты.
* [[31 гыйнвар]] — [[Беатрикс]], {{байрак|Нидерландлар}} [[Нидерландлар]] патшабикәсе ([[1980 ел|1980]]—[[2013 ел|2013]]).
=== [[Февраль]] ===
* [[10 февраль]] — [[Вячеслав Шугаев]], язучы.
* [[11 февраль]]
** [[Борис Майоров]], совет һоккейчысы һәм тренеры, спорт комментаторы.
** [[Евгений Майоров]], совет һоккейчысы һәм спорт комментаторы ([[1997 ел]]да вафат булды).
* [[16 февраль]] — [[Гакыйль Сәгыйров]], татар шагыйре, рәссам.
* [[18 февраль]] — [[Светлана Данильченко]], совет актрисасы.
* [[24 февраль]]
** [[Леонид Любовский]], композитор.
** [[Фил Найт]], Nike президенты һәм нигез салучысы.
* [[26 февраль]] — [[Александр Проханов]], совет һәм Россия сәяси эшлеклесе, язучы, публицист.
=== [[Март]] ===
* [[1 март]] — [[Борис Брондуков]], совет актеры ([[2004 ел]]да вафат булды).
* [[2 март]] — [[Вячеслав Зайцев]], совет һәм Россия модельеры.
* [[17 март]] — [[Рудольф Нуриев]], татар балетмейстеры, балет артисты.
* [[20 март]] — [[Мөхәммәт Миначев]], җәмәгать эшлеклесе, милли хәрәкәт әһеле, язучы ([[Мәскәү]]).
* [[26 март]]
** [[Рабит Батулла]], язучы.
** [[Алексей Петренко]], совет һәм Россия актеры ([[2017 ел]]да вафат булды)
* [[31 март]] — [[Александр Збруев]], совет һәм Россия актеры.
=== [[Апрель]] ===
* [[5 апрель]] — [[Равил Шәрәфи]], Татарстанның халык артисты.
* [[8 апрель]] — [[Кофи Аннан]], [[БМО]] генераль сәркатибе.
* [[8 июль]] — [[Әлмира Әдиятуллина|Әлмира Әдиятуллина-Сарьяз]], татар журналисты.
* [[9 апрель]] — [[Виктор Черномырдин]], Россия сәясәтчесе ([[2010 ел]]да вафат булды).
=== [[Май]] ===
* [[20 май]] — [[Земфира Сәйдәшева]], педагог, музыковед, этномузыколог, публицист, сәнгать белеме докторы, [[Татарстан Республикасының Атказанган сәнгать эшлеклесе|Татарстан АССРның]] (1989) һәм [[Россия|Россия Федерациясенең]] Атказанган сәнгать эшлеклесе (2002).
* [[24 май]]
** [[Флёра Сафиуллина]], тел галиме, профессор.
** [[Томми Чоңг]], [[Канада]] актеры, музыкант, Чич һәм Чоңг дуэтында катнашучы.
* [[28 май]] — [[Булат Сөләйманов]], себертатар шагыйре.
=== [[Июнь]] ===
* [[13 июнь]] — [[Әсхәт Җиһаншин]], хәрби диңгезче.
* [[15 июнь]] — [[Илдус Закиров]], татар галиме.
* [[16 июнь]] — [[Рифкать Закиров]], татар шагыйре.
* [[18 июнь]] — [[Рәшит Зәйнетдинов]], рәссам, [[Салават Юлаев премиясе|С. Юлаев бүләге]] иясе.
=== [[Июль]] ===
* [[1 июль]] — [[Диас Вәлиев]], татар драматургы, прозаик.
* [[1 июль]] — [[Мөфтәдин Гыйләҗев]], композитор, баянчы.
* [[8 июль]] — [[Андрей Мягков]], совет һәм Россия театр һәм кино актеры.
* [[9 июль]] — [[Лия Ахеджакова]], РФ халык артисты.
* [[12 июль]] — [[Мирсәет Яруллин]], татар композиторы.
* [[19 июль]] — [[Вахтанг Кикабидзе]], совет һәм грузин актеры, җырчы, сценаричы, режиссер, җырлар авторы.
* [[22 июль]] — [[Тәлгать Галиуллин]], татар галиме.
=== [[Август]] ===
* [[9 август]] — [[Леонид Кучма]], [[Украина]] [[премьер-министр]]ы һәм [[президент]]ы.
* [[18 август]] — [[Вадим Мулерман]], украиннан чыккан совет җырчысы, РСФСР-ның халык артисты.
* [[25 август]] — [[Фредерик Форсайт]], инглиз язучысы.
=== [[Сентябрь]] ===
* [[17 сентябрь]] — [[Дөрия Рамазанова]], татар телчесе, фәннәр докторы, профессор.
* [[22 сентябрь]] — [[Дин Рид]], америка актеры һәм җырчысы ([[1986 ел]]да вафат булды).
* [[25 сентябрь]] — [[Лидия Федосеева-Шукшина]], совет һәм Россия актрисасы.
=== [[Октябрь]] ===
* [[15 октябрь]] — [[Хәнәви Шәйдуллин]], җырчы, [[ТАССР атказанган артисты]] (1989).
* [[22 октябрь]] — [[Кристофер Ллойд]], америка актеры.
* [[25 октябрь]] — [[Тамара Сёмина]], РСФСР халык артисты.
=== [[Ноябрь]] ===
* [[6 ноябрь]] — [[Салисә Гәрәева]], татар шагыйрәсе.
* [[8 ноябрь]] — [[Владимир Веклич]], троллейбус поездын уйлап табучы.
* [[16 ноябрь]] — [[Евгений Свердлов]], совет һәм Россия биохимигы, профессор, Россия Фәннәр академиясе академигы, Россия Фәннәр академиясенең Молекуляр генетика институты директоры, М. И. Шемякин һәм Ю. А. Овчинников исемендәге биоорганик химия институтының кеше геологиясе һәм төзелеше лабораториясе җитәкчесе.
* [[24 ноябрь]] — [[Наталья Крачковская]], совет һәм Россия актрисасы ([[2016 ел]]да вафат булды).
=== [[Декабрь]] ===
* [[4 декабрь]] — [[Валерий Клигер]], совет волейболчысы һәм тренеры.
* [[12 декабрь]] — [[Равил Бикбаев]], башкорт шагыйре, әдәбият белгече.
* [[21 декабрь]] — [[Юрий Лощиц]], совет һәм Россия язучысы.
== Вафатлар ==
{{Шулай ук карагыз|:Төркем:1938 елда вафатлар}}
* [[5 гыйнвар]] — [[Сәет Вахиди]], тарихчы, археограф.
* [[10 гыйнвар]] — [[Кәрим Хәкимов]], «Кызыл паша».
* [[15 гыйнвар]] — [[Ягъкуб Хәлили]], нәшир, мөхәррир.
* [[27 гыйнвар]] — [[Шиһабетдин Гобәйдуллин]], [[Свердловск татар-башкорт педагогия техникумы]] директоры.
* [[15 февраль]] — [[Һади Атласи]], татар тарихчысы, язучы, сәясәт эшлеклесе; [[Фазыл Туйкин]] — татар драматургы, педагог; [[Кәбир Туйкин]] (''Туйкә''), татар мөгаллиме.
* [[19 март]] — [[Магҗан Җомабаев]], казакъ классик шагыйре.
* [[12 апрель]] — [[Федор Шаляпин]], дөньякүләм танылган рус җырчысы (''үз үлеме белән'').
* [[9 май]] — [[Кыям Абрамов]], [[ТАССР]] ХКШ рәисе ([[1930 ел|1930]]—[[1937 ел|1937]]), [[Гомәр Байчурин]], [[1934 ел|1934]]-[[1936 ел]]ларда Татарстан АССР Үзәк башкарма комитеты рәисе; [[Әхмәтсафа Дәүләтьяров]], ТАССР Халык комитетлары Шурасы рәисе (''[[1937 ел|1937]]''); [[Альфред Лепа]], [[КПССның Татарстан өлкә комитеты|ТАССР өлкә комитеты]]ның беренче сәркатибе.
* [[10 май]] — [[Ибраһим Галиев]], Татбригада хәрби комиссары.
* [[11 май]] — [[Гурий Эвайн]], чирмеш язучысы.
* [[10 июль]] — [[Булат Ишемгул]], Башкортстан язучысы; [[Вәлиулла Мортазин-Иманский]], [[«Сәйяр»]] труппасы артисты; [[Газиз Әлмөхәммәтов]], мәшһүр җырчы, композитор; [[Давыт Юлтый]], Башкортстан язучысы; [[Мәкәрим Мәһдиев]], актер, режиссер; [[Габдулла Амантай]], Башкортстан язучысы.
* [[5 август]] — [[Фатих Сәйфи-Казанлы]], язучы-драматург, Татарстан дәүләт эшлеклесе.
* [[29 август]] — [[Гомәр Терегулов]], сәясәтче, [[Милли Идарә]] әгъзасы.
* [[13 сентябрь]] — [[Ситдыйк Айдаров]], күренекле татар артисты.
* [[14 сентябрь]] — [[Сөләйман Еналиев]], күз табибе, сәламәтлек саклау эшен оештыручы.
* [[16 сентябрь]] — [[Газиз Гобәйдуллин]], татар язучысы, тарихчы.
* [[17 сентябрь]] — [[Яныш Ялкайн]], чирмеш язучысы.
* [[5 октябрь]] — [[Чулпан (шагыйрь)|Чулпан]], үзбәк совет шагыйре.
* [[20 октябрь]] — [[Сәхибгәрәй Сәетгалиев]], [[ТАССР]] Халык Комиссарлары Шурасы рәисе (1920-21), Мәскәү ялчысы.
* [[3 ноябрь]] — [[Габдулла Шөнаси]], татар галиме, күренекле мөгаллим.
* [[15 ноябрь]] — [[Кәрим Тинчурин]], татар драматургиясенең классигы, күренекле артист һәм режиссер.
* [[Фәхрелислам Агиев]], профессиональ татар балалар язучысы, мөгаллим, журналист, нәшир.
* [[Әбүзәр Түрәй]], татар шагыйре (''үз үлеме белән'').
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
[[Төркем:1938 ел]]
[[Төркем:Еллар]]
ofqykxt3hihkvrgrv8pq2k3dl3f6hpg
Театр
0
18600
5795050
5521213
2026-04-20T08:37:31Z
CommonsDelinker
176
Replacing Panorámica_interior_del_Teatro_Colón_(cropped).jpg with [[File:Panorámica_interior_del_Teatro_Colón.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:Duplicate|Duplicate]]: Exact or scaled-down duplicate: [[:c::File:Panorám
5795050
wikitext
text/x-wiki
{{rq|stub}}
[[Рәсем:Камал театры.jpg|right|200px|thumb|[[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры]]]]
[[Рәсем:Inside Moscow Bolshoi Theatre.jpg|right|200px|thumb|Мәскәүнең Зур театры]]
[[Рәсем:Panorámica interior del Teatro Colón.jpg|right|200px|thumb]]
'''Теа́тр, рәкысханә<ref>[http://books.google.ru/books?id=2plaAAAAYAAJ&pg=PA27&source=gbs_toc_r&cad=3#v=onepage&q&f=false Иосифъ Гигановъ. Слова коренныя: нужнѣйшія к свѣденію для обученія татарскому языку]</ref>''' ({{lang-el|θέατρον}} — ''карау өчен урын'') — [[автор]]ның [[фикер]]ләре, [[хис]]ләре [[актер]] яки актерлар [[төркем]]е [[ярдәм]]ендә [[сәхнә]]дән [[тамаша]]чыга җиткергән [[сәнгать]]нең бер [[юнәлеш]]е.
Театр гел коллектив белән башкарыла торган сәнгать булган. Хәзерге театрда актерлар, режиссер (дирижер, балетмейстердан), композитор, хореограф, гримерлар, һәм башкалар катнаша.
Театр үсеше һәрвакыт җәмгыятьнең үсешенә һәм гомумән мәдәният торышына, аның чәчәк атуы яки төшүе, театрда теге яки бу сәнгать тенденцияләренең өстенлек итүе һәм аның илнең рухи тормышындагы роленә бәйле булган.
Театрның төрләре: драма театры, опера, балет, курчак театры, пантомима театры һ. б.
Башка төрләреннән аермалы буларак, '''драма''' театрында спектакль әдәби әсәргә (пьесага) нигезләнеп сәхләнәштерелә. Драма театры артисты өчен, хәрәкәтлардән кала, төп сәнгать чарасы булып сүз, костюм, грим тора.
'''Опера''' драматик хәрәкәт, вокал һәм оркестр музыкасы белән тыгыз бәйләнгән. Анда еш кына бию дә бар. Ул Италиядә 16-17 гасырлар ахырында туа.Опера әсәре-сүз, хәрәкәтләр һәм музыка синтезына нигезләнгән музыкаль-драма әсәр. Аның әдәби нигезе–оригиналь яки әдәби әсәргә нигезләнгән либретто.Операда оркестр зур роль уйный. Зур опера, комик опера, романтик опера, опера-балет һ.б. жанрлар бар.
'''Балет'''-сәхнә сәнгатенең төре; спектакльнең эчтәлеге музыкаль-хореографик образларда чагыла.Анда төп өч позиция бар: солистлар, кордебалет һәм музыкантлар (оркестр). Бу театр төре өчен дә әдәби әсәр буенча либретто языла. Балетта биюнең төп төрләре бар: классик бию һәм характерлы бию, шулай ук актерлар герой хисләрен, аларның үзара сөйләшүен бирә торган пантомима.
'''Пантомима'''-мимика һәм пластика ярдәмендә, сүз кулланмыйча, сәнгать образын булдыру.Ул Борынгы Грециядә барлыкка килә. 1702 елда пантомима театральләшкән балет рәвешендә Лондондагы «Друри-Лейн» театрында куела. Дебюро батисты лирик пантомимага нигез сала,аның ярдәмендә пантомиманың классик герое–Пьеро килеп чыга.ХХ гасырда пантомима белән Карно төркеме шөгыльләнә, анда беренче тапкыр Чарли Чаплин, Макс Рейнхардт, Жан-Луи Барро, Марсель Марсо һәм башкалар чыгыш ясый. ХХ гасыр башында драматик пантомима барлыкка килә.
'''Мюзикл'''-музыка театрының төре, анда диалоглар, җырлар, музыка, биюләр берләшә.Ул XX гасыр башында АКШда барлыкка килә. Сюжет дөнья драматургиясенең танылган әдәби әсәрләреннән алына . Мюзикл– ике актлы спектакль.
'''Курчак театры'''. Бу театрда актёрлар урынына курчаклар уйный. Ул өч төрле була: Өске курчак театры. Анда курчаклар белән астан идарә итәләр.Өстән җепләр яки чыбыклар ярдәмендә курчаклар (марионеткалар) белән идарә иткән театр түбән курчак театры дип атала.Урта курчак театрында курчак уйнатучылар дәраҗәсендә идарә итәләр.
Беренче театр Грециядә ике мең елдан артык элек килеп чыккан. Ул башта бәйрәмнәрдә халыкның күңелен ачу өчен булган.
Б. э. к. V гасырда Афинада театр тамашалары дини бәйрәмнәрнең аерылгысыз өлеше булган. Башта трагедияләр генә куелган, аннары комедияләр дә күрсәтелә башлаган. Пьессаларны бер генә тапкыр куйганнар, шуның өчен ул драматургларга яңа пьессалар язарга стимул булып торган. Ләкин драматурглар, әсар язудан кала, режиссер, композитор һәм актер да булганнар. Шунысы кызык, борынгы Рим драматургы Ливий Андроникның дөньяда беренче "фонограмманы" уйлап чыгарган. Ул тавышсыз калган, ләкин үз артыннан сөйләргә бер малайны тапкан.
Греклар театрында түбә булмаган, шулай ук алар бик зур булганнар,анда 17 меңнән 40 меңгә кадәр кеше сыя алган. Б. э. к. IV гасырда таш театрлар төзелә башлаган.
Борынгы театр тарихының бер үзенчәлеге бар: актерлар үз мимикасын кулланмыйча уйнаганнар. Аның урынына алар төрле битлекләр кигәннәр. Күп игътибар хәрәкәтләргә һәм киемнәргә бирелгән. Театрда уйнаучылар ир кешеләр генә булган, шулай ук хатын-кыз ролен дә алар уйнаганнар. Элеккеге Римда реализмны нык яратканнар. Актер 100% роленә кереп уйналган театр яхшы куелган дип саналган.
Борынгы Грециядә театр дәүләт эше дип саналган. Периклдан башлап хөкүмәт матди яктан тәэмин ителмәгән кешеләргә дә театрга барырга мөмкинлек биргән. Моның өчен башта һәркемгә театрга бер , ә аннары өч тапкыр баруга субсидия бирелгән. Драматурглар, актерлар хөрмәтле гражданнар булганнар һәм югары җәмәгать вазифаларын башкара алганнар. Ләкин Римда театр сәнгатенең статусы төшкән. Тиздән аларны Колизейда һәм башка театр биналарында узган гладиатор сугышлары белән алыштыра башлаганнар.
Рус театры бик борынгы заманнарда ук барлыкка килгән. Ул халык иҗаты белән бәйле. Уенның үсеш процессында алар төрләргә– драмаларга, йолаларга, уеннарга бүленгәннәр. Аларны бары тик чынбарлыкны чагылдырулары һәм диалог, җыр, бию, музыка гына берләштергән.
Халык театры белән параллель рәвештә Русьта скоморохларның театр сәнгате үсеш алган. Русьта курчак театрының барлыкка килүе дә алар белән бәйле. 1068 елда беренче тапкыр скоморохлар елъязмаларда искә төшерелә. Алар җырлаганнар, биегәннәр, шаярганнар, уйнап күрсәткәннәр, музыка коралларында уйнаганнар. Халык театры импровизациядә корылган, пантомима, музыка, җырлау, биюләр үз эченә алган; башкаручылар битлекләр, грим, костюмнар кулланганнар. Башта скоморохлар чыгышы төркемнәргә берләштерүне таләп итмәгән. Әкият, җыр, уен кораллары өчен бер генә башкаручы да җитәрлек булган. Скоморохлар туган җирләрен калдырганнар һәм, акча эзләп, рус җирендә йөргәннәр, авыллардан шәһәрләргә күченгәннәр.
Чиркәү театрга каршы булган һәм аңа үсергә бирмәгән.
Сарай театры Мәскәүдә патша Алексей Михайлович вакытында барлыкка килгән. Беренче тамаша 1672 елның 17 октябрендә булган. Спектакльләрне Немец бистәсеннән Грегори куйган, актерлар да чит ил кешеләре булганнар. Патша Алексей Михайлович вафат булганнан соң, сарай театры ябылган, тамашалар бары тик Петр I заманында гына яңартылган.
Сарай театрыннан башка, Славян-грек-латин академиясендә дә театрлар куелган.Пьесаларны укытучылар язганнар, һәм алар укучылар ярдәмендә куелган. Мәктәп театрының башында Симеон Полоцкий торган.
<gallery>Файл:Phlyax scene Louvre CA7249.jpg|Театр күренешендәге хуҗа (уң якта) һәм колы (сул якта) тасвирлавы, 350/340 б.г.э.
Файл:Pompeii - Villa del Cicerone - Mosaic - MAN.jpg|Маскалы театрның актерларын тасвирлаучы мозаика: ике хатын-кыз "Убырлы карчык"тан киңәш ала.
Файл:Demon Yakshagana.jpg|[[Һиндстан]] театрының [[Якшагана]] музыкаль [[бию]]-[[драма]] формасында ''[[Ракшаса]]'' ягъни [[демон]]ның тасвирлавы.
Файл:Roman masks.png|Трагедия һәм Комедия театр маскалары. Мозаика, [[Рим сәнгате]], 2нче гасыр.
Файл:Kirmestheater1.JPG|1600 елллардагы театр күрешенеше урын алган авыл бәйрәме
Файл:Runaways musical fog red .jpg|Театр сәхнәсендә кирәкле ут һәм томан күренешен тудыру үрнәге.
</gallery>
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Мәгариф|Җәмгыять}}
* [[Халыкара театр көне]]
== Искәрмәләр ==
{{Reflist|30em}}
== Чыганаклар ==
* [[:en:Theatre]]
[[Төркем:Театр| ]]
jyfk9kkdeoyup57optmvz4o4mo4isio
Гамил Афзал
0
18744
5795054
4120797
2026-04-20T09:54:46Z
Ихтыяр
36003
5795054
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес
| исем = Гамил Афзал
| рәсем =Гамил Афзал.jpg
| рәсем_зурлыгы =
| alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу-->
| рәсем язуы =
| тулы исем = Гамил Гыймазетдин улы Афзалов
| һөнәр =
| туу датасы = 23.05.1921
| туу җире = [[Татарстан]]ның [[Актаныш районы]] [[Такталачык]] авылы
| гражданлык =
| милләт =
| үлем датасы = 20.08.2003
| үлем җире = [[Әлмәт]]
| әти =
| әни =
| ир =
| хатын =
| балалар =
| бүләк һәм премияләр = {{Тукай бүләге}} (1977)
| сайт =
| башка мәгълүмат =
}}
'''Гамил Гыймазетдин улы Афзалов''' ({{ТД}}, {{ТУ}} – {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — күренекле [[татарлар|татар]] [[Шагыйрь|шагыйре]], [[Г.Тукай исемендәге Дәүләт премиясе]] (''[[1977 ел|1977]]''), [[Рафаил Төхфәтуллин премиясе]] (''[[1996]]'') лауреаты, [[Татарстанның халык шагыйре]].
==Тәрҗемәи хәл==
Гамил Афзал [[1921 ел]]ның 23 маенда [[ТАССР|Татарстан АССРның]] хәзерге [[Актаныш районы]] [[Такталачык]] авылында тегермәнче гаиләсендә туган. [[1931 ел]]ның августында аларны гаиләләре белән [[Магнитогорски]]га сөрәләр.
Магнитогорск 35нче татар мәктәбендә укыганда ул әдәбият түгәрәгенә йөри, [[Габдулла Тукай]], [[Һади Такташ]] шигырьләре тәэсирендә үзе дә каләм тибрәтә башлый. [[1937 ел]]да «Магнитогорск» исемле шигыре [[Баку]] шәһәрендә чыга торган [[Баку эшчесе|«Баку эшчесе»]] газетасында басылып чыга.
[[Троицки]] педагогия техникумында укый, әмма нык авыру һәм түләп укырга акчасы булмау сәбәпле, алга таба укуын туктатырга мәҗбүр була.
1940-1949нчы елларда [[Магнитогорски]]дагы Металлургия комбинатының механика цехында слесарь, сцепщик-такелажчы, строгальчы булып эшләсә дә, шигырьләр язуын дәвам иттерә, эшче яшьләрдән драма түгәрәге төзеп спектакльләр, концертлар куеп йөри, әдәби кичәләр оештыра.
1949 елда, сәламәтлеге начараю сәбәпле, заводтагы эшеннән китә. 1954 елда икенче группа инвалидлык ала һәм Башкортстанга, апасы янына китә.
[[Башкортстан]]ның [[Калтасы районы]] [[Шәрип (Калтасы районы)|Шәрип]] һәм Заболотский авылларында яшәгән еллар (1954-1964) Гамил Афзалның физик һәм рухи яктан ныгуы-терелүе өчен дә, иҗатының яңача ачылып китүе өчен дә шифалы тәэсир ясый.
Биредә ул ныклап торып иҗатка кереп китә. Озакламый аның балалар өчен язган бер цикл шигырьләре Татарстан конкурсында премия ала, ә 1955 елда [[«Совет әдәбияты»]] журналының 11нче санында кыска гына кереш сүз белән аның берьюлы тугыз шигыре басылып чыга. Халыкчан юмор белән сугарылган, эчтәлеге белән гаҗәп заманча һәм үзенчәлекле яңгыраган бу шигырьләр укучылар һәм әдәби җәмәгатьчелек тарафыннан татар поэзиясендәге яңалык буларак кабул ителә. Шуннан соң шагыйрьнең бер-бер артлы шигырь жыентыклары басыла башлый, ул тиз арада халык арасында киң таныла. [[1958 ел]]дан Гамил Афзал [[ССРБ Язучылар берлеге]]нә алына. 1965 елда ул Татарстан язучылар берлеге чакыруы белән Әлмәткә күчеп килә.
Гамил Афзал — [[татар теле|татар]], [[рус теле|рус]], [[башкорт теле|башкорт]] телләрендә басылган өч дистәгә якын китап авторы. [[1977 ел]]да "Айлы кичләр" җыентыгы һәм "Борылам да карыйм..." циклына кергән шигырьләре өчен ул Татарстан АССРның [[Г.Тукай исемендәге Дәүләт премиясе]]нә лаек була.
Илленче-алтмышынчы елларда Гамил Афзал күбрәк юмор-сатира жанрына игътибарын юнәлтә, җитмешенче еллардан башлап аның иҗатында фәлсәфи лирика өстенлек ала башлый. Шулай ук ул юмористик һәм сатирик рухта язылган күп санлы хикәяләре белән дә таныла. Шагыйрьнең "Дөнья матур, дөнья киң", "Татарстан таңнары", "Гөлмәрьям", "Газинур", "Әлли-бәлли", "Очрашу" һәм башка күп шигырьләре, музыкага салынып, профессиональ һәм үзешчән җырчылар тарафыннан даими җырланып киләләр.
== Бүләкләре, мактаулы исемнәре ==
* [[1977 ел]]да «Айлы кичләр» шигъри җыентыгы һәм «Борылам да карыйм...» циклына кергән шигырьләре өчен ул [[Татарстан Республикасы]]ның [[Г.Тукай исемендәге Дәүләт премиясе]]нә лаек була.
* Татар әдәбиятын үстерү өлкәсендәге хезмәт уңышлары өчен «Почет Билгесе» ордены белән ([[1981 ел|1981]]) бүләкләнә,
* [[1992 ел]]да исә Татарстан Президенты [[Минтимер Шәймиев]] Указы белән аңа «Татарстан Республикасының халык шагыйре» дигән шәрәфле исем бирелә.
* [[Әлмәт язучылар оешмасы]]ның Р. Төхфәтуллин исемендәге һәм [[Чаллы]]дагы [[«Аргамак» журналы]]ның С. Сөләйманова исемендәге әдәби бүләкләр лауреаты,
* [[1985 ел]]дан Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре.
Гамил Афзал [[2003 ел]]ның [[20 август]]ында [[Әлмәт]] шәһәрендә вафат була.
== Шәҗәрәсе ==
Коңгырчыби → Яңгырчыби → Ирмәмәт → Ишбулды → Ишәле → Хисаметдин → Афзалетдин → Гыймазетдин → Гамил.
== Гаиләсе ==
Хатыны Нәфисә. [[Кыз]]лары Раушания, Рауза, Галиябану <ref>''Гамил Афзал''. Юл башы. [[Мәйдан (журнал)|«Мәйдан»]], 2017 ел, май, 16-35нче бит</ref>.
== Хәтер ==
* 2021 ― [[Татарстан Язучылар берлеге]] һәм [[Актаныш районы]] хакимияте [[Гамил Афзал исемендәге әдәби премия]] булдырган.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* [http://gabdullatukay.ru/tukay-prize/laureates/laureat-1977/afzalov-gamil-gyjmazetdin-uly-gamil-afzal-ndash-shagyjr/ Габдулла Тукай сайтында биографиясе]
* {{Татарстан китап нәшрияты аудиосы| автор = Гамил Афзал | башлык = Гамил Афзал шигырьләре
| серия = аудиоязма | файл = gamil-afzal }}
== Шулай ук карагыз ==
{{Татарстан Республикасының Атказанган мәдәният хезмәткәре}}
{{Тукай премиясе лауреатлары 1970-1980}}
{{Викиөзек}}
{{DEFAULTSORT:Афзал, Гамил}}
[[Төркем:Татар шагыйрьләре]]
[[Төркем:Сатирик язучылар]]
[[Төркем:Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәрләре]]
[[Төркем:Рафаил Төхфәтуллин премиясе лауреатлары]]
[[Төркем:Гамил Афзал]]
jkrasabyk8jmnq78u85uw6qh4laag6z
Әбрар Кәримуллин
0
18781
5794900
4251855
2026-04-19T17:18:33Z
Әмир
15082
{{Фш|}}
5794900
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес
| исем = Әбрар Кәримуллин
| рәсем = Karimullin.jpg
| рәсем_зурлыгы = 220px
| alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу-->
| рәсем язуы =
| тулы исем = Әбрар Гыйбадулла улы Кәримуллин
| һөнәр =
| туу датасы = 29.05.1925
| туу җире = [[Татарстан]]ның [[Саба районы]] [[Чәбия-Чүрчи]] авылы
| гражданлык =
| милләт =
| үлем датасы = 18.09.2000
| үлем җире =
| әти =
| әни =
| ир =
| хатын =
| балалар =
| бүләк һәм премияләр = {{Тукай бүләге}}
| сайт =
| башка мәгълүмат =
}}{{Фш|Кәримуллин}}
'''Әбрар Гыйбадулла улы Кәримуллин''' — [[Татарлар|татар]] галиме, милли хәрәкәт әгъзасы, китап белгече, библиограф, филология фәннәре докторы, [[Татарстан Фәннәр академиясе]]нең хакыйкый әгъзасы, [[ТАССРның атказанган фән эшлеклесе]], [[Татарстан Республикасының Габдулла Тукай исемендәге Дәүләт бүләге]] лауреаты, Кол Гали исемендәге халыкара бүләк лауреаты.
== Биография ==
Ул [[1925 ел]]ның [[29 май|29 маенда]] [[Татарстан]]ның [[Саба районы]] Чәбия-Чүрчи авылында дөньяга килә. Укытучы булып эшләгән әнисе Сафия Мөхәммәтгата кызының гомерен, нәни Әбрарга әле бары биш яшь кенә тулганда, кулаклар өзә.
Булачак татар академигының белем юлындагы беренче адымнары туган авылында бер класслы мәктәптә башлана. Беренче сыйныфны тәмамлаганнан соң, аңа 4 чакрымдагы Ике Басу Арташ, бишенче сыйныфтан 9 чакрымдагы Татар Икшермәсе мәктәбендә укырга туры килә. Урта белемне ул [[1941 ел]]да [[Саба]] урта мәктәбендә алып чыга. Колхозда тракторист ярдәмчесе булып эшкә керешүгә, сугыш башлана. Аның педагогия институтына укырга керү, география укытучысы булу турындагы хыяллары чәлпәрәмә килә. Ә.Кәримуллин башта Нырты шифаханәсендә бухгалтер, соңыннан Олы Арташ авылында башлангыч мәктәп укытучысы булып эшли.
[[1943 ел]]ның [[7 гыйнвар]]ында ул [[Кызыл Армия]]гә чакырыла. Хәрби курсант училищесын тәмамлагач, миномет наводчигы сыйфатында фронтка җибәрелә. [[Курск дугасы]]ндагы сугышларда, [[Украина]]ны, [[Венгрия]]не, [[Чехословакия]]не, [[Румыния]]не азат итүдә катнаша. Аннары [[Ерак Көнчыгыш]]ка япон милитаристларына каршы сугышка җибәрелә. [[Монголия]], [[Кытай]]дагы үлем далаларын, Хинган тауларын кичә. Өч тапкыр яраланган, контузия алган егет [[1947 ел]]да гына туган авылына кайта.
Җиде елга сузылган тәнәфестән соң белемен күтәрү теләге Ә.Кәримуллинны [[Казан үнивирситите|Казан университеты]]ның татар теле һәм әдәбияты бүлегенә алып килә. Сугыш гарасатын тыныч тормыш михнәте алыштыра. Укыган чакта үзен матди яктан тәэмин итү өчен аңа тимер юлда һәм елга порты причалларында йөк ташырга, урам җыештырырга, кешеләргә утын кисәргә, ә җәен төзелештә эшләргә, урман кисәргә туры килә.
Ә.Кәримуллин бик тырышып укый. Беренче сессияне үк "бишле"ләргә генә тәмамлап, күтәренке стипендия ала, дүртенче курстан исемле стипендия дә ала башлый.
[[1953 ел]]да Әбрар Кәримуллин университетны тәмамлап, Казан дәүләт университетының Фәнни китапханәсендә эшли башлый. Анда Ә.Кәримуллин унбер елдан артык эшли — китапханәчедән алып директорның фәнни эшләр буенча урынбасары дәрәҗәсенә кадәр күтәрелә.
Университет китапханәсендә эшли башлаган яшь белгечкә китап тарихын өйрәнергә туры килә. Дөнья халыкларының һәм татар халкының язма мәдәнияте, китап байлыгы белән күбрәк таныша барган саен ул үзе укып чыккан университет курсларында бу елларда татар халкының тарихы, мәдәнияте, әдәбияты, матбага эше, сәяси фикере, аның Россия һәм дөнья тарихындагы урыны хакындагы белемнәренең дөреслеккә туры килмәгәненә төшенә.
Татар язуында ике тапкыр хәреф алышыну гарәп язулы материалның күпләп юкка чыгуына китергән. Әмма аның төрле юллар белән исән калып, китапханә фондына килеп кергән кадәресе дә яшь белгечне шаккаттыра. Монда йөзәр мең татар китабы саклана икән ләбаса! Ә алар киң катлам укучыларга гына түгел, хәтта студентлар һәм укытучыларга да мәгълүм түгел. Җитмәсә, рәсми хакимият тарафыннан: "Татарларда революциягә кадәр тоташ наданлык булган, үз басма китаплары булмаган", — дигән фикер алга сөрелеп килә.
Күп гасырлар дәвамында тупланган рухи байлыкны эзләп табу, аның белән танышу, фәнни өйрәнү, файдалану эшендә иске язулы татар китапларының китапханәдә тулы каталогы булмау зур кыенлыклар тудыра. Шунлыктан, Ә.Кәримуллин беренче эш итеп иске татар китапларының каталогын төзү эшенә керешә. Зур кыенлыклар белән гарәп графикасында язылган татар китапларын яңадан каталоглаштыруга рөхсәт алына. [[1954]]-[[1960]] елларда аның тырышлыгы белән, аның җитәкчелегендә гарәп язулы татар китапларының тасвирламасы кириллицага күчерелеп, яңа каталог төзелеп бетә һәм укучыга тәкъдим ителә.
Шушы ук елларда Ә.Кәримуллин тарафыннан татар теле һәм тел белеме, әдәбият тарихы, әдәбият белеме, тарих, фольклор буенча фәнни библиографик күрсәткечләр төзелә һәм аларның кайберләре аерым китап булып басылып та чыга. Күп кенә студентлар һәм укытучылар өчен алар даими кулланма булып китәләр.
Болардан тыш, университет тарихына караган хезмәтләр, аңа багышланган мәкаләләр күрсәткече, якланган диссертацияләр күрсәткече һәм башка тасвирламалар төзелә.
Аның инициативасы һәм редакцияләве белән китапханәдәге русча кулъязмаларны тасвирлау һәм бастыру да башлана.
Шулай итеп, Әбрар Кәримуллин тырышлыгы белән Казан университетының фәнни китапханәсендә зур фәнни-тикшеренү һәм нәшрият эше башлана. Ул илебезнең археографлары, тарихчылары арасында, фәнни мәгълүмат үзәкләрендә югары бәя ала.
Шул ук вакытта бу елларда китапханә фондын борынгы кулъязма китаплар белән тулыландыру эше дә җайга салына: археографик экспедицияләр оештырыла башлый. Нәтиҗәдә, университет китапханәсенә төрле җирләрдә сакланган кулъязма һәм басма татар китаплары күпләп җыела.
Чит илләрдәге фәнни оешмалар белән сугыш елларында тукталган китап алмашу эше дә яңартыла. Китапханә [[Европа]], [[Азия]], [[Америка]], [[Австралия]] илләрендәге югары уку йортларының 200дән артык китапханәсе белән элемтәләр урнаштыра. Алар белән китап алмашу эше җайга салынып, китапханәгә бу илләрдән меңнәрчә басмалар алына.
Шулай итеп, университет китапханәсендә 11 ел эшләп, Ә.Кәримуллин үзен җитәкче һәм фәнни-тикшеренү эшен оештыручы, археограф, библиограф, китапханә белгече итеп таныта.
Ул бу мәсьәләләр буенча үзәк һәм җирле матбугатта чыгышлар ясый, дистәләрчә фәнни һәм әдәби тәнкыйть мәкаләләре, бәяләмәләр, китап гыйлеменә караган фәнни хезмәтләр яза, "Татарика" библиографиясен булдыру, планлы рәвештә кулъязмалар фондын тасвирлау эшен дә алып бара.
Галим фәнни эш белән генә чикләнми, күп кенә фәнни-популяр мәкаләләр дә яза, студентлар арасында китапчылык белеме, китапханә тарихы, китап фондлары, аларны туплау мәсьәләләре, каталоглар системасы, китап сайлау, китап белән эшләү кагыйдәләре, диплом һәм диссертацияләрдә библиографияне бирү тәртибе һәм башка темаларга лекцияләр дә укый.
Әмма, [[1963 ел]]ны "Әдәби җыентык һәм альманахлар библиографиясе: 1917-1960" дигән китабына Ленин-Сталинга багышланган шигырь җыентыкларын керткәне өчен аңа җитди гаеп ташлыйлар. Татарстан Өлкә партия комитетының махсус, чираттан тыш җыелган бюросында Әбрар Кәримуллин "сәяси яктан җитлекмәгән" кеше буларак шелтә ала һәм китапханәнең директор урынбасары вазыйфасыннан азат ителә. Әбрар Кәримуллин өстендә болытлар күптән куера башлаган була. Аны үзе төзегән библиографияләргә репрессияләнгән галим-әдипләрнең хезмәтләрен дә кертүдә һәм революциягә кадәр чыккан татар басмаларын мактауда гаеплиләр. Аның өстеннән яла хатлары да языла. Үз белдеге белән эш итәргә яраткан Ә.Кәримуллинны бу юлы инде акылга утыртырга җай чыга.
[[1964 ел]]ның декабрендә [[СССР ФА]]нең Казандагы [[Тел, әдәбият һәм тарих институты]] Әбрар Кәримуллинны кече фәнни хезмәткәр итеп эшкә ала. Монда ул "Татар сәхнәсе (1917-1967): Әдәбият күрсәткече" дигән хезмәтен тәмамлый. [[1968 ел]]да "Татарларда [[матбагачылык]] туу һәм татар филологиясе буенча яңа чыганаклар" дигән темага аспирантурасыз, фәнни җитәкчесез, институтның планына да кертмичә, кандидатлык диссертациясе яклый.
[[1971 ел]]да диссертация аерым китап булып, "У истоков татарской книги: от начала возникновения до 60-х годов XIX века" исеме астында басылып чыга. Китап үзебезнең илдә һәм чит илләрдә дә зур бәя ала. Галим биредә, татар матбагачылыгының тарихын яктырту белән беррәттән, китап белемендә беренчеләрдән булып, басма сүз тарихын өйрәнүдә зур әһәмияткә ия булган милли китап теориясен эшли. Әбрар Кәримуллин раславынча, китапның теле, авторның милләте, әсәрнең китап булып басылган урыны һәм башка сыйфатлары — аның кайсы халыкка хезмәт итүе белән берлектә каралырга тиеш. Автор тарафыннан милли китапның берьюлы берничә халыкның, бигрәк тә кардәш халыкларның, уртак байлыгы булуы ихтимал икәнлеге ачыла (нигезләнә).
Әбрар Кәримуллин [[1970 ел]]да XX йөз башы татар китабы тарихы буенча докторлык диссертациясен тәмамлый. Монография [[1974 ел]]да аерым китап булып басылып чыга (Татарская книга начала XX века. — Казан,1974.), бик күп белгечләр тарафыннан (бигрәк тә чит ил галимнәре тарафыннан) югары бәя ала. Әмма диссертация буларак галим аны бары тик [[1978 ел]]да гына яклый ала. Бу диссертация дә институт планына керми, эштән буш вакытта языла. Институт планы буенча галим библиографик күрсәткечләр төзү эшен дәвам итә. Шундыйлардан татар фольклоры һәм фольклористикасының 300 еллык үсешен чагылдырган библиографик тасвирламаны күрсәтергә була. (Татар фольклоры: Аннотацияләнгән әдәбият күрсәткече: (1612-1981). — Казан, 1993).
Докторлык диссертациясен яклаганнан соң, [[1983 ел]]да аның "Реформалардан соңгы Россиядә татар китабы" дип исемләнгән яңа монографиясе (Татарская книга пореформеной России. — Казань: Татар.кн.изд-во, 1983. — 320с.) басылып чыга. Шулай итеп, автор татар китабының революциягә кадәрге чорын яктыртуны тәмамлый. Галимнең әлеге хезмәте, элек язылган ике китап белән бергә, татар китабының килеп чыгышы, халыкның укый-яза белү дәрәҗәсе, татар халкы әдәбиятының, мәдәниятенең, мәгарифенең Россия тарихында тоткан урыны хакында яңача фикер йөртергә мөмкинлек бирә. Әлеге хезмәтләр нигезендә хәзер югары уку йортларында татар басма китабының тарихы укытыла. Галимнең шуннан соң язылган хезмәте татар китабының революциядән соңгы чорына багышлана. Ул 1989 елда басылып чыга. (Становление и развитие татарской советской книги: 1917-1932 гг. Очерки о ведомственных и кооперативных издательствах Татарской АССР).
Шул ук вакытта ул тарих, әдәбият, мәдәният, археография, топономика, библиография буенча тикшеренүләрен дәвам итә. Татар, башкорт, үзбәк, казакъ, кыргыз халыкларының китап бастыру эше һәм бу өлкәдәге үзара элемтәләре хакында хезмәтләр яза.
Әбрар Кәримуллин күпкырлы галим булса да, гомере буе китап тарихы, библиография мәсьәләләрен үзәккә куеп эшли. Шул рәвешчә, халык хәтере булган китап язмышы — Ә.Кәримуллинның үз язмышына әверелеп яши. Китапка багышланган хезмәтләре аша ул татарның үзаңын үстерүгә сөйләп бетергесез зур өлеш кертә. Шулай да халкыбыз язмышына кагылышлы бер генә мәсьәлә дә аның игътибарыннан читтә калмый. Ул — татарның чын тарихын торгызу эшендә дә үзеннән зур өлеш керткән галим.
Татар халкының исемен һәм җисемен ачыклауга багышланган монографиясе татар һәм рус телләрендә өч тапкыр басылып чыгу, чит илләрдә япон һәм гарәп телләрендә дөнья күрүе үзе генә дә күп нәрсә турында сөйли. ([[Татарлар: исемебез һәм җисемебез|Татарлар: исемебез һәм җисемебез. —Казан: Татар.кит.нәшр., 1991]]).
[[1996 ел]]да басылып чыккан "Язмыш, язмыш" дигән китабы да авторның үз халкы язмышына багышланган. Монда чит илләрдә яшәгән милләттәшләребезнең гыйбрәтле язмышлары һәм үзебезнең Татарстандагы милли-мәдәни, фәнни, әдәби һ.б. проблемалар яктыртыла.
[[1997 ел]]да Ә.Кәримуллинның татар теле тарихы, аның бүгенгесе, киләчәге мәсьәләләренә багышланган "[[Тел - милләтнең сакчысы]]" дигән китабы басылып чыга. Татар телен яклауга, саклауга, үстерүгә, камилләштерүгә, аңа мәхәббәт тәрбияләүгә багышланган бу хезмәт гаҗәп актуаль проблемаларны күтәрә, аларны гамәлгә ашыру өчен кулланма да булып тора.
Галимнең [[2000 ел]]да дөнья күргән "Без тарихта эзлебез" дигән китабында, исеменнән үк күренгәнчә, татар халкының тарихына, мәдәниятенә караган материаллар тупланган. Биредә автор татар халкының милли азатлык, тигез хокуклылык, мөстәкыйльлек өчен көрәшен фәнни-публицистик рухта яктырта.
Халкыбызның мәшһүр галиме кайсы гына өлкәдә эшләсә дә, тапталган такыр юлдан бармый. Аның һәр хезмәтенә яңача караш хас. Шуңа күрә алар галимнәрне генә түгел, киң катлам укучыларны да җәлеп итә.
Әбрар Кәримуллин, халкыбызның кыю улы буларак, иҗтимагый хәрәкәттә дә актив катнаша. Ул Татарстанның суверенитетын ныгыту, татар милли хәрәкәтен тергезү юлында зур эш алып бара.
Халкыбызның күренекле татар галиме, китап белгече, библиограф, филология фәннәре докторы ([[1978 ел|1978]]), Татарстан Фәннәр академиясенең хакыйкый әгъзасы ([[1992 ел|1992]]), ТАССРның атказанган фән эшлеклесе ([[1987 ел|1987]]), Татарстан Республикасының Габдулла Тукай исемендәге Дәүләт бүләге лауреаты ([[1991 ел|1991]]), Кол Гали исемендәге халыкара бүләк лауреаты ([[1995 ел|1995]]) академик Әбрар Гыйбадулла улы Кәримуллин 75 яшендә — [[2000 ел]]ның [[18 сентябрь|18 сентябрендә]] арабыздан китте.
== Китаплары, хезмәтләре ==
* 2005 ел - [[Безнең кардәшлек (китап)|Безнең кардәшлек]], Казан, ТКН
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
==Шулай ук карагыз==
{{Татарстан Республикасының Атказанган фән эшлеклесе}}
{{Тукай премиясе лауреатлары 1990-2000}}
{{Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе}}
{{Портал|Шәхесләр}}
{{rq|wikify}}
{{DEFAULTSORT:Кәримуллин, Әбрар}}
[[Төркем:Татар галимнәре]]
[[Төркем:Тукай премиясе лауреатлары]]
[[Төркем:Филология фәннәре докторлары]]
[[Төркем:ТАССР атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:Археографлар]]
cvwp9wn6vurkee71j5tetcereny6byt
Муса пәйгамбәр
0
19122
5795043
5751897
2026-04-20T08:26:24Z
Damzi
4968
/* Пәйгамбәрлек */
5795043
wikitext
text/x-wiki
{{мәгънәләр|Муса (мәгънәләр)}}
{{Шәхес}}
[[Рәсем:Moses Pleading with Israel (crop).jpg|thumb|left|200px|Мусаның Израил халкына мөрәҗәгате]]
'''Муса''' ({{lang-ar|موسى}}, ''Муса'', {{lang-he|מֹשֶׁה}}, ''Моше, {{lang-grc|Mωυσής}}'', {{lang-la|Moyses}}) - [[ислам]], [[яһүдилек]] һәм [[христианлык]] [[дин]]нәрендә [[пәйгамбәр]] буларак саналган [[шәхес]]. Борынгы еврей теленнән тәрҗемә иткәндә ''Муса'' исеме ''[[су]]дан коткарылган'' [[мәгънә]]сенә туры килә.
Яһүдилеккә нигез салучы, яһүд халкын берләштерүче. Килеп чыгышы Борынгы Мисырдан.
[[Библия]] (Тәүратны) өйрәнүчеләр Моисей, XVIII һәм XIX династиясе фиргавеннәре белән бәйләп, б.э.к. XV—XIII гасырларда яшәгән дип билгели.
[[Файл:The_Finding_of_Moses.jpg|уңда|мини|336x336пкс|Моисены табу. [[Гудолл, Фредерик|Ф. Гудолл]], 1862]]
== Исеме ==
Муса исеме «судан коткарылган» дигәнне аңлата, ә башка фаразлар буенча, бу исем Мисырда барлыкка килгән һәм «бала» дигәнне аңлата<ref name="кру">[http://slovari.yandex.ru/dict/krugosvet/article/c/c0/1003336.htm?text=%D0%BC%D0%BE%D0%B8%D1%81%D0%B5%D0%B9&stpar3=1.1 Моисей // Кругосвет]{{Deadlink|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка|date=August 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref>.
[[Библия]]дә әйтелгәнчә, Муса исеме аны [[Нил]] елгасыннан табып алып («чыгарылган») коткаруга бәйле. Бу исемне аңа фиргавен кызы бирә. Монда Мисырдан бәни исраилле (яһүдләрне) чыгарган Муса ролен күздә тотып сүз уйнату да булырга мөмкин. [[Антиклык|Антик]] тарихчы [[:ru:Иосиф Флавий|Иосиф Флавий]] аңлатуынча, Муса исеме ике мисыр сүзеннән тора: «коткарылган» һәм «мои» (су)<ref name=":0">{{Cite web|url=http://khazarzar.skeptik.net/books/flavius/02.html|title=Иосиф Флавий. О древности еврейского народа. Против Апиона|publisher=khazarzar.skeptik.net|accessdate=2019-01-30}}</ref>. [[:ru:Семитология|Семитологлар]] Муса исемен мисырча ''msy'' дигәннән килеп чыккан дип саный, бу сүз «ир бала» яки «бала табу» дигәнне аңлата<ref>{{Книга|автор=Mark S. Smith|заглавие=Exodus|ответственный=|издание=|место=Collegeville, MN|издательство=The Liturgical Press|год=2011|том=3 (The New Collegeville Bible Commentary)|страницы=|страниц=|isbn=|isbn2=}}</ref>.
== Пәйгамбәрлек ==
[[Синай (тау)|Синайдагы]] Хорив тавы янында мал көтеп йөргәндә, янмас күгән агачыннан ([[:ru:неопалимая купина|неопалимая купина]]) Аллаһ эндәшеп, аңа үзенең исемен ача ([[Йәһвә|Йәһвә]], яһүдчә יהוה) һәм халкын азат итәргә өнди. Муса ырудашлары ышанмаса нишләргә икәнен сорый. Аллаһ Мусага могҗизалар кылу сәләтен бирә: Муса таягын еланга әйләндерә, еланны кире таяк халәтенә кайтара; кулын куенына тыга - кулы махау авыруы белән авыргандай агара; яңадан куенына тыккач, кулы элекке хәленә кайта.
[[Нил]] буена кайткач, агасы [[:ru:Аарон|Һарун]] белән бергә (агасы аның ярдәмчесе була, чөнки Мусаның сөйләшүендә кимчелекләре була) фиргавенгә яһүдләрне азат итүен үтенеп килә. (Библия Исх. 4:16) Муса фиргавеннән Яхве исеме белән яһүдләргә корбан чалу өчен өч көн сорый. Фиргавен ризалашмагач, илне куркыныч фаҗигаләр чорнап ала. Шуннан соң гына фиргавен аларга 3 көнгә чүлгә барырга ризалык бирә. (Библия Исх. 12:31)
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Диннәр|Тарих|Шәхесләр}}
{{Ислам пәйгамбәрләре}}
[[Төркем:Дин]]
[[Төркем:Ислам пәйгамбәрләре]]
8ozkczfp7exus4yg8arpyvkxue9m2fx
Теләче районы
0
20430
5794902
5603391
2026-04-19T17:20:46Z
Әмир
15082
/* Район җирлегендә туган күренекле кешеләр */ өстәмә
5794902
wikitext
text/x-wiki
{{Административ берәмлек
|Төс1 = {{Төс/Россия}}
|Татар исеме = Теләче районы
|Чын исем = {{lang-ru|Тюлясинскийский район}}
|Герб = Coat_of_Arms_of_Tuljachensky_rayon_(Tatarstan).gif
|Байрак = Flag_of_Tyulyachinsky_rayon_(Tatarstan).png
|Герб киңлеге =
|Байрак киңлеге =
|Герб тасвирламасы = Теләче районы гербы
|Байрак тасвирламасы = Теләче районы әләме
|Ил = [[Россия]]
|lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|region =
|type =
|уровень =
|CoordScale =
|Гимн =
|Статус = [[Район]]
|Регион төре = [[Җөмһүрият]]
|Регион = [[Татарстан]]
|Башкала = [[Теләче]]
|ЭреШәһәрләр =
|Нигезләү = [[1991 ел]]ның [[28 ноябрь|28 ноябре]]
|Юкка чыгу =
|Башлык = Айрат Гыйльван улы Фәтхуллин
|Башлык исеме = Муниципаль район башлыгы
|Башлык2 =
|Башлык исеме2 =
|ТЭП =
|ТЭП елы =
|ТЭП буенча урын =
|Кеше башына ТЭП =
|Кеше башына ТЭП буенча урын =
|Тел =
|Телләр =
|Халык саны = 13 778 кеше
|Халык саны исәбе елы = 2019
|Халыктан % =
|Халык саны буенча урын =
|Халык тыгызлыгы =
|Халык тыгызлыгы буенча урын =
|Милли состав = [[татарлар]] — 89,2%,<br>[[руслар]] — 10,1% <ref name="GKS">{{Citation |title=Всероссийская перепись населения 2010 года. Национальный состав населения Республики Татарстан |url=http://www.tatstat.ru/VPN2010/DocLib8/%D0%BD%D0%B0%D1%86%20%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2.pdf |access-date=2013-10-29 |archive-date=2012-11-21 |archive-url=https://www.webcitation.org/6CLiVP5JY?url=http://www.tatstat.ru/VPN2010/DocLib8/%D0%BD%D0%B0%D1%86%20%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2.pdf |dead-url=yes }}</ref>
|Дини состав = [[мөселман]]нар, [[православ]].
|Мәйдан = 1160
|Мәйданнан % =
|Мәйдан буенча урын =
|Максималь биеклеге =
|Урта биеклеге =
|Минималь биеклеге =
|Киңлек =
|Озынлык =
|Харита = Location of Tyulyachinsky District (Tatarstan).svg
|Харита зурлыгы = 400px
|Административ берәмлек харитасы =
|Харита зурлыгы ае =
|Сәгать поясы = MSK (UTC+3)
|Аббревиатура =
|ISO =
|Телефон коды =
|Почта индекслары =
|Интернет домены =
|Автомобиль номерлар коды = 16, 116
|Сайт = http://tulachi.tatar.ru/rus/index.htm
|Commons-та төркем =
|Искәрмә =
}}'''Теләче районы''' ([[Рус теле|рус.]] ''Тюлячинский район'') — [[Россия|Россия Федерациясе]] [[Татарстан|Татарстан Республикасындагы]] [[Административ-территориаль берәмлек|административ-территориаль берләмлек]] һәм муниципаль берәмләшмә([[муниципаль район]]). Район Татарстанның төньяк өлешендә урнашкан, гомуми мәйданы 1160 км<sup>2</sup>. Административ үзәк — [[Теләче]] авылы. 2020 елга район халкы саны 13 778 кеше тәшкил итә<ref name=бюллетень>{{cite web
|url= https://tatstat.gks.ru/storage/mediabank/%D0%9C%D0%9E%D1%87%D0%B8%D1%81%D0%BB2020_308759_311478.pdf
|title= Численность населения муниципальных образований Республики Татарстан на начало 2020 года. Статистический бюллетень
|date= 2020
|publisher= Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Татарстан
|accessdate= 2020-11-07
|archivedate= 2021-01-24
|archiveurl= https://web.archive.org/web/20210124015920/https://tatstat.gks.ru/storage/mediabank/%D0%9C%D0%9E%D1%87%D0%B8%D1%81%D0%BB2020_308759_311478.pdf
}}</ref>.
Районның төп юнәлеше — [[авыл хуҗалыгы]]: [[терлекчелек]] һәм [[игенчелек]] эшчәнлекнең нигезе булып тора<ref name=Elitat/><ref name=TatCenter/><ref name="Ютазинская новь">{{cite web
|url=http://yutazy.ru/news/obschestvo/v-tatarstane-proizvoditsya-bolee-6-vsego-rossiyskogo-moloka
|title=В Татарстане производится более 6% всего Российского молока
|date=2020-04-08
|publisher="Ютазинская новь"
|accessdate=2020-11-13}}</ref>.
Теләче районында 131,7 мең га мәйданлы [[«Мишә» аучылык заказнигы]] бар, аның максаты — Татарстанның [[хайваннар]] дөньясы объектларын саклау һәм торгызу{{sfn|Зиганшин|2015|с=263}}.
== География ==
Район Татарстан Республикасының төньяк өлешендә урнашкан һәм аның районнары белән генә чиктәш: төньякта — [[Саба районы|Саба]], көнчыгышта — [[Мамадыш районы|Мамадыш]] һәм [[Балык Бистәсе районы|Балык Бистәсе]], көньяк-көнбатышта — [[Питрәч районы|Питрәч]], төньяк-көнбатышта — [[Арча районы|Арча районнары]]<ref name=TatCenter>{{cite web
|url=https://tatcenter.ru/district/tyulyachinskij-rajon/
|title=Тюлячинский район
|publisher=Интернет-портал TatCenter.ru
|accessdate=2020-11-13}}
</ref>
[[File:Location of Tyulyachinsky District (Tatarstan).svg|360px|thumb|right|Теләче Татарстан картасында]]
[[File:Река Мёша — panoramio.jpg|360px|thumb|right|Мишә елгасы]]
== Герб һәм әләм ==
Район гербын кайчандыр [[Теләче]] авылында эшләп килгән зур ярминкәне чагылдыра: анда алтын тәңкәләр һәм башак бөртекләре белән тутырылган үлчәү сурәтләнгән. Үлчәү төбәкнең заманча үсеш потенциалын һәм бер үк вакытта аның бай тарихи һәм мәдәни мирасын, биредә [[Ипи|икмәкнең]] алтынга тигезлеген күрсәтә. Гербның яшел төсе районның авыл хуҗалыгы юнәлешен, шулай ук табигатьне, сәламәтлекне, яшьлек, тормыш үсешен чагылдыра. Алтын төс — уңыш, байлык, акыл, хөрмәтне, көмеш төс — ачыклык һәм татулык, кызыл төс — батырлык, көч, хезмәт сөючәнлек һәм бәйрәм символы. Герб [[Теләче районы Советы]] карары белән [[2006 ел]]ның [[23 декабрь|23 декабрендә]] раслана. Район әләменә гербтагы кебек рәсем төшерелгән<ref name=TatCenter/>.
== Тарих ==
=== ХХ гасырга кадәр ===
Теләче төбәгенең кешелек тарихы моннан 8-10 мең еллар элек вак кабиләләрнең шушы җирләрдәге беренче адымнары белән башлана. Сөңгеләр, җәя-уклар белән коралланган аучылар [[Мишә (Чулман кушылдыгы)|Мишә]], [[Казансу]], [[Нократ елгасы|Нократ елгалары]] үзәннәрендә туктыйлар. Шушы вакытларга караган таш ук очлары, кыргычлар, сөяккә беркетелгән вак пластиналар, [[Арча районы|Арча]], [[Балтач районы (Татарстан)|Балтач]], Теләче районының [[Сауш]] авылы тирәсендә табыла{{sfn|Абрамов|2003|с=7}}.
IX-X гасырларда борынгы кешеләр бу тирәлекләрдә яшәү өчен хәвеф-хәтәрсез, кечкенә елгалар, инешләр булган җирләрне үзләштерәләр. Шундый урыннарның берсе — [[Нырса|Нырсы елгасы]]. Хәзерге [[Олы Нырсы]] [[авыл]]ына [[X гасыр]] ахырында нигез салына{{sfn|Абрамов|2003|с=9}}.
[[XVI гасыр]]ның беренче яртысында хәзерге Теләче районы территориясе [[Казан ханлыгы]] cоставына кергән була. Ханлык территориясе юлларга белән бүленгән булган, ә Галицк, Арча, Җөри, [[Ногай Урдасы|Нугай]] юллары иң мөһимнәрдән саналганнар. Теләче районы территориясе Җөри юлы кырыенда урнашкан булган, һәм әлеге юл хәзерге [[Иске Җөри]] авылы яныннан үткән{{sfn|Абрамов|2003|с=11}}.
XVI гасыр Теләче тирәсендәге авыллар чәчәк аткан вакытка туры килә. Әлеге чорга караган кабер ташлары [[Олы Кибәхуҗа]], [[Олы Мирәтәк]], Иске Җөри, [[Тәмте]], [[Тәмте-Мәтәскә]], [[Шәдке]] авылларында табылды{{sfn|Абрамов|2003|с=11}}.
[[1552 ел]]да [[Казан|Казан шәһәре]] [[Иван IV]] тарафыннан яулап алына. Ләкин ханлык та шул чакны яшәүдән туктый дип әйтү дөрес булмас иде: Казан ханлыгында [[баш күтәрү]]ләр [[1557 ел]]ларга кадәр бара. Шушы хәлләр аркасында Теләче территориясендәге [[Ачы (Теләче районы)|Ачы]], [[Карабаян]], [[Күкчә]], Мирәтәк, Тәмте, Шәдке кебек авылларның халкы башка җирләргә күчеп китәргә мәҗбүр була. Ярты гасыр үтүгә бу авыллар урынында яңалары үсеп чыга, ләкин яңа халыкның бер өлеше [[Руслар|рус милләтеннән]] була{{sfn|Абрамов|2003|с=12}}.
[[1874 ел]]гы [[Екатерина II]] кул куйган күрсәтмә нигезендә, татар [[морзалар]]ына үзләренең затлы нәселдән булуларын исбатларга һәм Россия [[дворәннар]]ы кулланган барлык өстенлекләргә дә ия булырга мөмкинлек бирә. [[1791 ел]]да шушы өстенлекләрне алу нияте белән, [[Кече Кибәхуҗа]], [[Югары Кибәхуҗа]], [[Ямбулат (Теләче районы)|Ямбулат]], [[Олы Шыңар]], [[Кече Шыңар]] авыллары татарлары русчага [[тәрҗемә]] ителгән [[шәҗәрә]] һәм [[XVII гасыр]]да язылган грамотага таянып, үзләренең [[Янбулатов|кнәзь Янбулатовлар]] нәселеннән булуларын исбатларга тырышып карыйлар. Ләкин аларның эше башта [[1791 ел]]да, соңрак [[1842 ел]]ларда кире кагыла{{sfn|Абрамов|2003|с=18}}.
Шушы елларда шулай ук Шәдке авылы [[татарлар]]ы үзләренең [[Муралеевлар|кнәзь Муралеевлар]] нәселеннән булуларын исбатламакчы булалар. Материаллар һәм документлар аларның хаклы рәвештә мөрәҗәгать итүләрен исбатласа да, бу эш уңай чишелеш тапмыйча, [[Мәхкәмә|судтан]] судка йөрүгә генә әйләнеп кала. Ләкин шунысы игътибарга лаек: Югары һәм Кече Кибәхуҗа, Ямбулат, Шәдке авыллары халкының яртысыннан артыгы, чыннан да, төрле кнәзьләр нәселеннән чыккан{{sfn|Абрамов|2003|с=19}}.
[[1860-еллар|1860 еллардан]] алып [[1917 ел]]га кадәр Теләче районы җирләре [[Казан губернасы]]ның ике [[өяз]]енә бүленгән була{{sfn|Абрамов|2003|с=47}}:
<u>[[Лаеш өязе|<big>Лаеш өязе</big>]]:</u>
[[Олы Кибәхуҗа вулысы|Кибәхуҗа волосте]]: [[Теләче]], [[Ачы (Теләче районы)|Ачы]], [[Олы Кибәхуҗа]], [[Югары Кибәхуҗа]], [[Екатериновка (Теләче районы)|Екатериновка]], [[Кече Кибәхуҗа]], [[Казаклар (Теләче районы)|Казаклар]], [[Максабаш]].
[[Клүчишчи вулысы|Клүчишче волосте]]: [[Клүчишче]], [[Алан (Теләче районы)|Алан]], [[Балыклы (Теләче районы)|Балыклы]], [[Олы Мирәтәк]], [[Олы Нырсы]], [[Күкчә]], [[Кече Мирәтәк]], [[Кече Нырсы]], [[Пановая Гора|Пановая гора]], [[Сауш]], [[Шармаш]].
[[Шомыртбаш вулысы|Шомыртбаш волосте]]: [[Борчаклы Яз|Борчаклы яз]], [[Субаш]], [[Тәмте-Мәтәскә|Тәмте]].
[[Мамадыш өязе|<u><big>Мамадыш өязе</big></u>]]:
[[Әбде вулысы|Әбде волосте]]: [[Әбде]], [[Тактамыш]], [[Тышлыяр|Ташлыяр]].
[[Елыш вулысы|Елыш волосте]]: [[Баландыш]], [[Олы Саурыш]], [[Олы Тиләҗе]], [[Комаровка]], [[Түбән Саурыш (Теләче районы)|Түбән Саурыш]], [[Яңа Җөри]], [[Җәнәй]], [[Иске Җөри]], [[Орымширмә]].
[[Карабаян вулысы|Карабаян волосте]]: [[Карабаян]], [[Иске Карабаян|Кылбагыш]], [[Олы Мирәтәк]].
=== Советлар Союзы составында ===
1920—1927 елларда — [[Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы|ТАССР]] ның [[Лаеш ᴋанᴛуны]], 1927—1930 елларда — ТАССР ның [[Арча ᴋанᴛоны|Арча ᴋанᴛуны]] cоставына кергән. [[ВЦИК]] (БҮБК) Президиумы тарафыннан [[1935 ел]]да Taᴛapcтaн AССР ы яңадан үзгәртелеп корыла. Шушы вакытта [[Саба районы]]ннан аерылып, Теләче районы барлыкка килә. Ләкин [[1959 ел]]да районның территориясе яңадан [[Саба районы]]на кертелә. [[1991 ел]]да район кабаттан торгызыла һәм хәзерге көнгә кадәр яшәвен дәвам итә<ref name=TatCenter/>.
=== Хәзерге көннәр ===
2015 елда Теләче районы һәм [[Төркия]] муниципалитеты [[Гебзе]] шәһәре тугандаш шәһәрләр булдылар<ref>{{cite web
|url=https://realnoevremya.ru/news/15942
|title=Тюлячинский район стал регионом-побратимом турецкого муниципалитета Гебзе
|date=2015-10-15
|publisher=Реальное время
|accessdate=2020-11-15
}}{{Deadlink|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
2011 елдан 2019 елга кадәр районны [[Илдус Зарипов|Зарипов Илдус Фатыйх улы]] җитәкли. Җирле [[Коррупция|коррупцион]] җәнҗал аның исеме белән бәйле<ref>{{cite web
|url=https://tatcenter.ru/person/zaripov-ildus-fatihovich/
|title=Зарипов Ильдус Фатихович
|publisher=Интернет-портал TatCenter.ru
|accessdate=2020-11-15}}
</ref>: кайбер район эшмәкәрләре 2015 елдан [[«Строитель» компаниясе]]н законсыз эшчәнлектә гаепләп [[прокуратура]]га мөрәҗәгать иткән. Аларның сүзләренә караганда, компания эшмәкәрләрдән республика программалары объектлары төзелеше өчен берничә тапкыр бурычка материаллар алган, әмма акчаны кире кайтармаган. Гаризалар буенча, Зарипов мондый килешүләрдә шәхсән гарант булып торган<ref>{{cite web
|url=https://inkazan.ru/news/politics/02-11-2019/itogi-nedeli-snos-bani-i-baltusova-rost-prestupnosti-dorogi-tatarstana
|title=Итоги недели: снос бани и Балтусова, рост преступности, дороги Татарстана
|date=2019-11-02
|publisher=InKazan
|accessdate=2020-11-13
|archivedate=2022-04-23
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220423140059/https://inkazan.ru/news/politics/02-11-2019/itogi-nedeli-snos-bani-i-baltusova-rost-prestupnosti-dorogi-tatarstana
}}</ref>. Районның элеккеге башлыгы, үз чиратында, теләсә нинди гаепләүләрне кире кага. 2019 елда аны [[Лаеш районы]] җитәкчесе итеп куялар<ref>{{cite web
|url=https://www.business-gazeta.ru/article/444866
|title=«Люди, которые подозреваются в коррупции, попытались переложить вину на меня»
|date=2019-11-01
|publisher=Бизнес Онлайн
|accessdate=2020-11-13}}
</ref><ref>{{cite web
|url=https://www.business-gazeta.ru/article/435630
|title=«Условка» и штраф в 100 тысяч: как «покарали» главу тюлячинского исполкома?
|date=2019-08-20
|publisher=Бизнес Online
|accessdate=2020-11-13}}
</ref><ref>{{cite web
|url=https://realnoevremya.ru/articles/92491-biznesmeny-iz-tyulyachey-pozhaluyutsya-artemu-hohorinu
|title=Бизнес по-тюлячински: «Как цыгане, заставили нас работать и обманули»
|date=2018-03-14
|publisher=Реальное время
|accessdate=2020-11-13
|archivedate=2020-10-27
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201027025550/https://realnoevremya.ru/articles/92491-biznesmeny-iz-tyulyachey-pozhaluyutsya-artemu-hohorinu
}}</ref>. Ә Теләче районы башлыгы итеп шул елның сентябрендә Татарстанның элеккеге Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министры урынбасары [[Нәҗип Хаҗипов (Теләче)|Нәҗип Хаҗипов]] билгеләнә<ref>{{cite web
|url=https://www.business-gazeta.ru/news/439224
|title=Тюлячинский район возглавил замминистра сельского хозяйства РТ Назип Хазипов
|date=2019-09-18
|publisher=Бизнес Online
|accessdate=2020-11-13}}
</ref>.
2024 елның сентябреннән район башлыгы ― Айрат Гыйльван улы Фәтхуллин <ref>{{cite web
|url=https://tatar-inform.tatar/news/airat-fatxullin-tatarstannyn-telace-raiony-baslygy-itep-sailandy-5893534
|title=Айрат Фәтхуллин Татарстанның Теләче районы башлыгы итеп сайланды
|date=2024-09-18
|publisher=[[Татар-информ]]
|accessdate=2024-09-19}}
</ref>.
== Халык ==
2020 елга район территориясендә 13 778 кеше яши, шуларның 88% ы — татарлар, 11% ы — руслар, 1% — башка милләт вәкилләре<ref name=бюллетень/><ref name=TatCenter/>.
{{ Население | Тюлячинский район }}
=== Милли cостав ===
{| class='standard' style='text-align: center;' width=63%
|- class='bright'
! Милләт !! [[1989]]<ref name="ВОТ">Мустафин М.Р, Хузеев Р.Г. Всө о [[Татарстан]]е (Экономико-географичесᴋи справочник). — Казань, [[1994]]</ref>!! [[2002]]<ref>{{Citation |title=2002 ел сан алу базасы |url=http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/tableView/customiseTable.xhtml |access-date=2013-10-29 |archive-date=2015-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150915194436/http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/tableView/customiseTable.xhtml |dead-url=yes }}</ref>!! [[2010]]<ref>{{Citation |title=архив күчермәсе |url=http://www.tatstat.ru/VPN2010/DocLib8/%D0%BD%D0%B0%D1%86%20%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2.pdf |access-date=2013-10-29 |archive-date=2012-11-21 |archive-url=https://www.webcitation.org/6CLiVP5JY?url=http://www.tatstat.ru/VPN2010/DocLib8/%D0%BD%D0%B0%D1%86%20%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2.pdf |dead-url=yes }}</ref>
!2018
|- class='bright'
| [[татарлар]] ||89,4% || 89,4%||89,2%
|88%
|- class='bright'
| [[руслар]] || 10,1% || 10,0%||10,2%
|11%
|}
Карталар
{| style="margin:0 auto;text-align:center;vertical-align:top"
|-
| [[File:Этническая карта Сабинского и Тюлячинского районов.png|thumb|303x303px|Саба һәм Теләче районнарының этник картасы]]
| [[File:Религиозная карта Сабинского и Тюлячинского районов.png|thumb|300px|Саба һәм Теләче районнарының дини картасы]]
|}
== Муниципаль-территориаль бүленеш ==
Теләче районында 13 авыл җирлегенә кергән 53 торак пункт бар:{{Автонумерация
| Оформление = standard sortable
| Столбцов = 6
| Заголовок2 = Авыл җирлекләре | Заголовок3 = Административ үзәк | Заголовок4 = Торак<br>пунктлар<br>саны | Заголовок5 = Халык | Заголовок6 = Мәйдан,<br>км<sup>2</sup>
| Выравнивание4 = right | Выравнивание5 = right | Выравнивание6 = right
| Сортировка4 = число | Сортировка5 = число | Сортировка6 = число
| |[[Әбде авыл җирлеге]] | [[Әбде]] | 3 | {{ Население | Абдинское сельское поселение | тс }} |
| |[[Айдар авыл җирлеге]] | [[Айдар (Теләче районы)]] | 3 | {{ Население | Айдаровское сельское поселение (Татарстан) | тс }} |
| |[[Алан авыл җирлеге]] | [[Алан (Теләче районы)]] | 4 | {{ Население | Аланское сельское поселение | тс }} |
| |[[Баландыш авыл җирлеге]] | [[Баландыш]] | 2 | {{ Население | Баландышское сельское поселение | тс }} |
| |[[Олы Мәтәскә авыл җирлеге]] | [[Олы Мәтәскә]] | 5 | {{ Население | Большеметескинское сельское поселение | тс }} |
| |[[Олы Мишә авыл җирлеге]] | [[Олы Мишә]] | 4 | {{ Население | Большемешское сельское поселение | тс }} |
| |[[Олы Нырсы авыл җирлеге]] | [[Олы Нырсы]] | 6 | {{ Население | Большенырсинское сельское поселение | тс }} |
| |[[Югары Кибәхуҗа авыл җирлеге]] | [[Югары Кибәхуҗа]] | 3 | {{ Население | Верхнекибякозинское сельское поселение | тс }} |
| |[[Кече Кибәхуҗа авыл җирлеге]] | [[Кече Кибәхуҗа]] | 3 | {{ Население | Малокибякозинское сельское поселение | тс }} |
| |[[Иске Җөри авыл җирлеге]] | [[Иске Җөри]] | 6 | {{ Население | Старозюринское сельское поселение | тс }} |
| |[[Теләче авыл җирлеге]] | [[Теләче]] | 4 | {{ Население | Тюлячинское сельское поселение | тс }} |
| |[[Үзәк авыл җирлеге]] | [[Үзәк (торак пункты)]] | 6 | {{ Население | Узякское сельское поселение | тс }} |
| |[[Шәдке авыл җирлеге]] | [[Шәдке]] | 4 | {{ Население | Шадкинское сельское поселение | тс }} |
}}
== Икътисад ==
[[Файл:Гуси — panoramio (4).jpg|мини|276x276пкс|Түбән Саурыш авылы күренеше. №1]]
[[Файл:Ферма — panoramio (8).jpg|мини|301x301пкс|Түбән Саурыш авылы күренеше. №2]]
=== Сәнәгать ===
Районның иң эре сәнәгать предприятиеләренең берсе — [[Вамин-Татарстан|«Вамин-Татарстан»]] май җитештерү заводының филиалы — [[Теләче сөт-май заводы]]. Башка эре коммерция объектларына [[Теләче мебель фабрикасы]], [[Теләчеагрохимсервис|«Теләчеагрохимсервис»]] йөк ташучысы, [[Татавтодор|«Татавтодор»]] компаниясенең Арча юл участогы филиалы, [[Саба газ|«Саба газ»]] Теләче районы газ эксплуатацияләү хезмәте керә<ref name=Elitat>{{cite web
|url=http://elitat.ru/everyday/tjuljachinskij-rajon-potencial-razviti/
|title=Тюлячинский район. Потенциал развития
|date=2012-12-23
|publisher=«Элита Татарстана» Культурно-просветительский, публицистический журнал для деловой, политической, культурной, научной элиты республики и партнёров Татарстана
|accessdate=2020-11-13
|archivedate=2019-09-06
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190906150809/http://elitat.ru/everyday/tjuljachinskij-rajon-potencial-razviti/
}}</ref><ref name=TatCenter/>.
=== Авыл хуҗалыгы ===
Район авыл хуҗалыгы юнәлешендә эшли, анда төрле формадагы 30 дан артык хуҗалык субъекты, шул исәптән [[Крестьян-фермер хуҗалыгы|крестьян-фермер хуҗалыклары]] һәм [[шәхси ярдәмче хуҗалыклар]] бар. Җитештерү эшчәнлегенең төп юнәлешләре — [[игенчелек]] һәм [[терлекчелек]]. Төбәкнең эре аграр предприятиеләренә «Максабаш», «Алан» терлекчелек оешмалары, «Игенче» агрофирмалары керә. Районда гаилә фермалары да күп<ref name=Elitat/><ref name=TatCenter/><ref name="Ютазинская новь"/>.
2020 елда үсемлекләр өчен химикатлар җитештерүче [[«Август» компаниясе]] районда 10 мең га мәйданлы [[орлыкчылык]] хуҗалыгы сатып алды, бу «Август»ка төбәкнең иң эре агрокомпанияләре мәйданнарына якынлашырга ярдәм итте<ref>{{cite web
|url=https://www.kommersant.ru/doc/4567105
|title=Агрокомпания «Август» купила 14 тысяч га земель в Камском Устье
|date=2020-11-12
|author=Ольга Кудрина
|accessdate=2020-11-15}}
</ref>. Шул вакытта [[Алан (Теләче районы)|Алан авылында]] сәгатенә 50 м<sup>3</sup> азык җитештерә торган азык үзәге ачалар һәм 1000 баш мөгезле эре терлеккә исәпләнгән [[Сөт комплексы]]на нигез салалар, ул 2021 елда эшләп китәргә тиеш<ref>{{cite web
|url=http://rt-online.ru/lishnij-grosh-vsegda-horosh/
|title=Лишний грош всегда хорош
|date=2020-09-17
|publisher=Общественно-политическая газета "Республика Татарстан"
|accessdate=2020=11-13}}
</ref><ref>{{cite web
|url=https://www.tatar-inform.ru/news/agriculture/28-09-2020/v-tyulyachinskom-rayone-tatarstana-postroyat-molochnyy-kompleks-na-504-korovy-5774737
|title=В Тюлячинском районе Татарстана построят молочный комплекс на 504 коровы
|date=2020-09-28}}
</ref>.
[[Файл:Поле в Нижнем Савруше — panoramio (1).jpg|мини|236x236пкс|Түбән Саурыш авылында болын]]
[[Файл:- panoramio (5004).jpg|мини|Түбән Саурыш авылы күренеше. №3]]
=== Инвестицион потенциал ===
2020 нче елда Теләче районында 0,82 % лы эшсезлек дәрәҗәсе теркәлгән, бу [[Татарстан]]дагы иң югары күрсәткеч, уртача республика күрсәткече — 0,56 %<ref>{{cite web
|url=https://realnoevremya.ru/news/167920-kazan-almetevskiy-i-laishevskiy-rayony-stali-liderami-reytinga-minekonomiki-tatarstana
|title=Казань, Альметьевский и Лаишевский районы стали лидерами рейтинга Минэкономики Татарстана
|date=2020-03-05
|publisher=Реальное время
|accessdate=2020-11-15
|archivedate=2020-03-17
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200317220202/https://realnoevremya.ru/news/167920-kazan-almetevskiy-i-laishevskiy-rayony-stali-liderami-reytinga-minekonomiki-tatarstana
}}</ref>. Шул ук вакытта 2017 елда район эшкуарлар кәефен һәм аларның хакимият белән мөнәсәбәтләрен бәяләгән рейтингта Татарстанның лидерларының берсе була<ref>{{cite web
|url=https://realnoevremya.ru/news/78788-vysokogorskiy-tyulyachinskiy-i-kukmorskiy-rayony-rt-vozglavili-reyting-delovogo-klimata-tatarstana
|title=Высокогорский, Тюлячинский и Кукморский районы РТ возглавили рейтинг делового климата Татарстана
|date=2017-10-11
|publisher=Реальное время
|accessdate=2020-11-15
|archivedate=2019-09-20
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190920131019/https://realnoevremya.ru/news/78788-vysokogorskiy-tyulyachinskiy-i-kukmorskiy-rayony-rt-vozglavili-reyting-delovogo-klimata-tatarstana
}}</ref><ref>{{cite web
|url=https://tatcenter.ru/news/autsajderami-rejtinga-delovogo-klimata-stali-aznakaevskij-leninogorskij-i-nurlatskij-rajony-rt/
|title=Аутсайдерами рейтинга делового климата стали Азнакаевский, Лениногорский и Нурлатский районы РТ
|date=2018-08-15
|publisher=Интернет-портал TatCenter.ru
|accessdate=2020-11-15}}
</ref>. 2019 елда Теләче районына туры чит ил [[инвестиция]]ләре 32,1 мең [[доллар]] тәшкил итә<ref>{{cite web
|url=http://nabchelny.ru/news/40506
|title=Набережные Челны стали лидерами по объёму иностранных инвестиций в Татарстане
|date=2020-04-23
|publisher=Официальный сайт города Набережные Челны
|accessdate=2020-11-15}}
</ref>.
2012 елда районда [[«Теләче» сәнәгать мәйданчыгы]] ачылды, ике елдан соң анда дүрт резидент була, алар арасында [[Policom|«Policom»]] Теләче торбалар заводы (җәлеп ителгән инвестицияләре 100 млн.сум), «[[Фимако]]» көнкүреш һәм сәнәгать әйберләре җитештерү заводы (300 млн. сум инвестицияләр) бар<ref>{{cite web
|url=https://rupec.ru/news/30318/
|title=В промпарке тюлячи было запущено четыре предприятия по переработке полимеров
|date=2014-10-15
|publisher=Rupec Информационно-аналитический центр
|accessdate=2020-11-15}}
</ref>. 2020 елда мәйданчык нигезендә Индустриаль сәнәгать паркы ачыла<ref>{{cite web
|url=https://realnoevremya.ru/news/192823-vlasti-tatarstana-postanovili-sozdat-industrialnyy-park-tyulyachi
|title=Кабмин Татарстана официально постановил создать индустриальный парк «Тюлячи»
|date=2020-11-04
|publisher=Реальное время
|accessdate=2020-11-13
|archivedate=2020-11-10
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201110185505/https://realnoevremya.ru/news/192823-vlasti-tatarstana-postanovili-sozdat-industrialnyy-park-tyulyachi
}}</ref>. Аны яңадан җиһазлауга [[Федераль бюджет|федераль]] һәм республика бюджетларыннан 53,1 млн. сум бүлеп бирелә һәм 10 млн. сумнан артык шәхси инвестицияләр җәлеп ителә<ref>{{cite web
|url=https://www.business-gazeta.ru/news/487033
|title=Правительство РТ официально постановило создать промпарк «Тюлячи»
|date=2020-11-04
|publisher=Бизнес Online
|accessdate=2020-11-15}}
</ref>. Хәзерге вакытта паркта 9 резидент эшли, 300 дән артык эш урыны булдырылган. 2024 елга резидентлар саны 16 га кадәр, ә алар булдырган эш урыннары ике тапкыр артыр дип көтелә<ref>{{cite web
|url=https://www.business-gazeta.ru/article/469962%20%D0%9F%D0%BE%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BD%D0%B5%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%20%C2%AB%D0%91%D0%98%D0%97%D0%9D%D0%95%D0%A1%20Online%C2%BB:%20https://www.business-gazeta.ru/news/487033
|title=В Татарстане завершили строительство промпарка «Тюлячи»
|publisher=Бизнес Online
|accessdate=2020-11-15}}
</ref>.
2014 елдан Теләчедә [[Табигый газны сыекландыру заводы|Табигый газны сыекландыру]] буенча масштаблы завод төзергә планлаштыралар, проектка заказ бирүче аның инвесторы «[[Семирамида]]» [[Әстерхан өлкәсе|Әстерхан]] агросәнәгать фирмасы була. Ул вакытка проектның фаразланган бәясе 2,1 млрд. сум (2014 елның июнь аена курс буенча) тәшкил итә. Әмма 2018 ел башында эшләр башланганчы ук завод проекты [[ТопГаз|«ТопГаз»]] компаниясенә тапшырыла<ref>{{cite web
|url=https://www.business-gazeta.ru/article/391382
|title=Коварная капсула: почивший было проект завода СПГ в Тюлячах получил второе дыхание
|date=2018-08-08
|publisher=Бизнес Online
|accessdate=2020-11-15}}
</ref>. Хәзерге вакытта проектка кертелгән инвестицияләр күләме якынча 2,9 млрд. сум, заводны төзү 2021 елда төгәлләнер, аның куәте — сәгатенә 6 тонна булыр дип көтелә<ref>{{cite web
|url=https://www.business-gazeta.ru/article/396712
|title=Андрей Кулаков
|date=2018-09-26
|publisher=Бизнес Online
|accessdate=2020-11-15}}
</ref>.
== Транспорт ==
Теләче районы аша «[[Казан]] — Теләче — [[Байлар Сабасы|Байлар Сабасы»]], «Казан — Теләче — [[Мамадыш|Мамадыш»]], «Казан — [[Чаллы|Яр Чаллы»]], «Теләче — [[Арча|Арча»]], «[[М7 «Идел»|М-7»]] автомобиль юллары уза. Иң якын [[Тимер юллар|тимер юл]] станциясе Теләче авылыннан 39 км ераклыкта Арча шәһәрендә урнашкан{{sfn|Зиганшин|2015|с=262}}.
== Экология ==
Теләче районы территориясе буенча [[Мишә (Чулман кушылдыгы)|Мишә елгасы]] ага. Район рельефы дулкынлы тигезлекләрдән тора, монда төзелеш ташы, [[Известьташ|известь]], [[торф]] ятмалары бар. Районда 1182 тамырлы үсемлек теркәлгән, аларның кайберләре [[Татарстанның Кызыл китабы]]на кертелгән, шул исәптән, төкле күрән, тар яфраклы [[мамыкбаш]], [[йод үләне]], күкәйсыман [[листера]], алтай [[Җилдәк|җилдәге]]. Шулай ук монда 284 төр хайван, шул исәптән [[Куянсыманнар|куян]], [[Сусарлар|сусар]], [[бурсык]], [[Чәшке|америка чәшкесе]] һәм башка хайваннар теркәлгән{{sfn|Зиганшин|2015|с=263}}.
Теләче районында [[«Мишә» аучылык заказнигы]] эшли, аның гомуми мәйданы 131,7 мең га җитә. Ул үз эченә [[урман]] һәм сука җирләрен, су-[[сазлык]] комплексларын ала. Заказник Татарстан Республикасында аучылык объектларына кертелгән хайваннар дөньясы популяцияләрен торгызу һәм саклау өчен булдырылган{{sfn|Зиганшин|2015|с=263}}.
== Социаль өлкә ==
Теләче авылында 1771 елда алпавыт Н. М. Аристова акчасына төзелгән мәдәният һәйкәле — [[Изге Богородица Покров чиркәве]] урнашкан{{sfn|Зиганшин|2015|с=263}}. Район территориясендә [[Теләче туган якны өйрәнү музее|Туган якны өйрәнү музее]] эшли, аның фондында 4,5 меңнән артык экспонат, шул исәптән, уникаль предмет — беренче [[граммофон]]нарның берсе саклана<ref>{{cite web
|url=http://rt-online.ru/pervyj-grammofon-kak-svadebnyj-podarok/
|title=Первый граммофон как свадебный подарок
|date=2020-05-19
|publisher=Общественно-политическая газета "Республика Татарстан"
|accessdate=2020-11-13}}
</ref>
. Музейда «Теләче осталары» халык үзэшчәннәре клубы эшли<ref name=Elitat/>.
2017 елда Теләче районында яңа [[Боз сарае]] ачылды<ref>{{cite web
|url=https://realnoevremya.ru/news/82446-babich-i-minnihanov-otkryli-v-tyulyachinskom-rayone-rt-novyy-ledovyy-dvorec
|title=Бабич и Минниханов открыли в Тюлячинском районе РТ новый ледовый дворец
|date=2017-11-24
|publisher=Реальное время
|accessdate=2020-11-13
}}{{Deadlink|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
[[Файл:Теләче музее.jpg|360px|thumb|right|[[Теләче туган якны өйрәнү музее|Теләче музее]]]]
== Район җирлегендә туган күренекле кешеләр ==
* [[Гомәр Байчурин]] — дәүләт эшлеклесе.
* [[Иван Белов (1953)|Иван Белов]] (1953—2021), мактаулы тимерьюлчы, [[Әгерҗе районы]] башлыгы (1994—1998).
* [[Нәфисә Василова|Анастасия Васильева]] (''[[Нәфисә Василова]]'', 1943―2006) ― җырчы, ТАССР халык артисты.
* [[Марсель Вәгыйзов]] (1983) ― җырчы, [[ТР атказанган артисты]] (2014), халыкара җыр конкурслары лауреаты.
* [[Габдулла Галиев]] (Габдулла Гали улы Галиев) — күренекле татар шагыйре.
* [[Васил Гарифуллин]] (1961, ''[[Югары Кибәхуҗа]]''), филология фәннәре докторы, профессор, [[Татарстанның атказанган фән эшлеклесе]].
* [[Дания Гайнетдинова]] (1952―2024), журналист һәм язучы.
* [[Галәветдин Зыятдинов]], 40 елга якын [[«Татарстан» дәүләт телерадиокомпаниясе]]ндә «Авыл офыклары» тапшыруын алып барган журналист
* [[Рөстәм Кәлимуллин]] — [[Биектау районы|Биектау муниципаль районы]] башлыгы.
* [[Динар Кәримуллин]] (1996), көрәш буенча Россиянең атказанган спорт мастеры (2026).
* [[Илья Максимов]] (1963), рәссам, педагог, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (2019).
* Бертуган Максудовлар (''[[Югары Кибәхуҗа]]''):
**[[Гаяз Максуди]] (1891—1942), җәмәгать эшлеклесе, мөхәррир.
**[[Мәхмүд Максуд]] (1900—1962), татар язучысы, тәрҗемәче.
**[[Нәҗип Максудов]] (1903—1976), техник фәннәр кандидаты, [[Казан авыл хуҗалыгы институты]] кафедра мөдире.
* [[Габдулла Мотыйгуллин]] (1923-1988), [[Файл:OrderofGlory.png|30px]] [[Дан ордены|Дан оpдеʜының]] тулы кавалеры (''[[Түбән Саурыш (Теләче районы)|Түбән Саурыш]]'')
* [[Рашат Низамиев]] — [[Татарлар|татар]] язучысы, шагыйрь, [[Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе]].
* [[Илдар Низамов (1950)|Илдар Низамов]] (1950―2018), Теләче районы башлыгы (1999―2011 елларда).
* [[Рәсим Низамов]] (1973), җырчы (баритон), [[Татарстанның халык артисты]] (2018).
* [[Сәләх Низамов]] — дәүләт эшлеклесе.
* [[Раил Нургалиев]] (1986), спортчы (''[[көрәш]]че''), тренер.
* [[Ильяс Фәрхуллин]] (2000), музыкант-мультиинструменталист, этно-фолк музыкасын башкаручы, композитор, шагыйрь.
* [[Госман Хәбибуллин]] (1950―1992), Казандагы Г. Тукай музееның беренче (1986―1992 елларда) директоры, КДУ укытучысы (1979―1985 елларда).
* [[Алмаз Хәкимов]] (1986), 2025 елдан Пенза өлкәсе Хөкүмәте Рәисе урынбасары.
* [[Фатих Хөсни]] — язучы-прозаик, әдәби тәнкыйтьче, публицист һәм драматург.
== Шулай ук карагыз ==
* [[Теләче туган якны өйрәнү музее]]
*[[Теләче]]
*[[Теләче вулысы|Теләче волосте]]
*[[Саба районы]]
== Чыганаклар ==
# Туган ягым — Теләче. (''төзүчеләре'' Л. Абрамов (''җитәкче''), Р. Сверигин, Е. Липаков, Д. Давыдов, К. Руденко, Н. Булатов, [[Заһид Мәхмүди|З. Мәхмүди]], [[Нияз Акмал|Н. Акмал]], [[Ләис Зөлкарнәев|Л. Зөлкарнәй]], Ф. Мөхәммәт, А. Сабир, Л. Карташова). [[Казан]] : «По городам и весәм» нәшрияты, 2003 ел.
#Зиганшин И. И., Иванов Д. В., Томаева И. Ф. [https://eco.tatarstan.ru/file/Karman_spravochnik_web_spread.pdf Экологический гид по зелёным уголкам Республики Татарстан] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210108041221/https://eco.tatarstan.ru/file/Karman_spravochnik_web_spread.pdf |date=2021-01-08 }}. — : Фолиант, 2015 ел.
== Сылтамалар ==
* [http://tatar.ru/files/laws/laws_48123.pdf 2010 елның 22 маендагы 24-ТРЗ № Татарстан җɵмһүрᴎятсы Законы]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[https://tulachi.tatarstan.ru/ Официальный сайт Тюлячинского района] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210303141349/https://tulachi.tatarstan.ru/ |date=2021-03-03 }}
*[http://museum.tatar.ru/museum/tyulyachinskiy_kraevedcheskiy_muzey/about/ Сайт Тюлячинского краеведческого музея] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191115183808/http://museum.tatar.ru/museum/tyulyachinskiy_kraevedcheskiy_muzey/about |date=2019-11-15 }}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
{{Татарстан}}
{{Теләче районы}}
{{яхшы мәкалә}}
[[Төркем:Татарстан районнары]]
gegwbs51ejbr8lvtuf1csysr2716qum
Һоң Коң
0
21297
5794913
5535123
2026-04-19T18:01:02Z
~2026-23890-71
60457
5794913
wikitext
text/x-wiki
{{ТП
|халәт = шәһәр
|татар исеме = Һоң Коң<br />
香港特別行政區<br />Hong Kong Special Administrative Region<br />''Xiānggǎng Tèbié Xíngzhèngqū''
|чын исем = Hong Kong Special Administrative Region<br />''Xiānggǎng Tèbié Xíngzhèngqū''
|ил = Кытай
|герб = Regional Emblem of Hong Kong.svg
|байрак = Flag_of_Hong_Kong.svg
|герб киңлеге =
|байрак киңлеге =
|lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|CoordAddon = type:city(1120000)_region:RU
|CoordScale =
|ЯндексХарита =
|ил харитасы зурлыгы = 300
|төбәк харитасы зурлыгы = 300
|район харитасы зурлыгы =
|төбәк төре =
|төбәк =
|төбәк җәдвәлдә =
|район төре =
|район =
|район җәдвәлдә =
|җәмгыять төре =
|җәмгыять =
|җәмгыять таблицада =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|район харитасы =
|эчке бүленеш =
|башлык төре = Төп министр
|башлык = [[Дональд Цанг]]
|нигезләү датасы =
|беренче телгә алу = 1557
|элеккеге исемнәр =
|халәт =
|мәйдан = 1104
|биеклек төре =
|ТП мәркәзе биеклеге =
|климат =
|рәсми тел = кытай һәм инглиз
|халык саны = {{үсү}} 6 864 346
|исәп елы = 2006
|халык тыгызлыгы = 6352
|агломерация =
|милли состав =
|дини состав = мөселманнар, христианнар һ. б.
|этнохороним =
|сәгать кушагы = +8
|DST =
|телефон коды =
|почта индексы =
|почта индекслары =
|автомобил коды =
|Commons-та төркем =
|сайт =
|сайт теле =
|сайт теле 2 =
}}
'''Гонконг''' <ref>[http://www.azatliq.org/search/?k=%D2%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B3#article Азатлык радиосы сәхифәсе: Дөньяның мөһим калалары Көнчыгышка күчә ]</ref> (кытайча ''香港特別行政區'' — ''хуш ис таратучы [[һаван]]'') — [[Коулуң (ярымутрау)|Коулуң ярымутравында]] урнашкан, көнбатыштан, көньяктан һәм көнчыгыштан [[Көньяк Кытай диңгезе]] белән юылган [[Кытай]]ның махсус административ районы. Азия һәм дөнья иң зур финанс үзәкләренең берсе. Шәһәрдә капиталлаштыру дәрәҗәсе буенча дөнья 7-нче [[Һоң Коң фонд биржасы|фонд биржасы]] урнашкан.
Көньякта Һоң Коң [[Гуаңдуң]] провинциясе эченә кергән [[Шеньҗень]] махсус икътисади зонасы белән чиктәш. Гонконг өч өлешкә бүленә: Һоң Коң утравы, [[Коулуң]] һәм [[Яңа Территорияләр]] утраулары. Һоң Коң үзе [[Җудзян]] елгасының бассейнына керә һәм аның сул ягында урнаша.
Һоң Коң атамасы - хуш ис таратучы һаван дигән сүз.
== Тарих ==
[[1842 ел]]да Һоң Коң [[Бөекбритания]] тарафыннан яулап алына һәм аның җитәкчелегендә [[1997 ел]]га кадәр тора. Бу вакытта [[Кытай]] әлеге җирләр өстеннән суверенитет ала. Үзара төзелгән кытай-британ декларациясе һәм Һоң Коңның Төп кануны нигезендә, территориягә җәелгән [[автономия]] [[2047 ел]]га кадәр бирелә, бу суверенитет бирелгәннән соң 50 ел дигән сүз. Мондагы карар нигезендә КХРда «бер ил — ике система» яңа юнәлеш барлыкка килә. Һоң Коңка бирелгән автономия нигезендә ул хөкүмәтне, [[пүлисә]]не, [[акча системасы]]н, [[ясак]] түләү системасын һәм башка суверен илгә хас функцияләрне башкара. Ә [[Кытай]] бары тик бу территорияләрнең иминлеген генә саклый.
== Халкы ==
[[Британия]] гаскәрләре Гонконгны рәсми рәвештә яулап алганнан соң, аның халкы 7 541 кеше булган. [[1850 ел]]ларда Гонконгка Тайпин восстаниесе аркасында күп санлы кытайлар күчеп килә. [[Су басу]], тайфун һәм [[ачлык]] кебек табигый бәла-казалар күп кенә кешеләрнең Гонконгка күчүенә китергән. Халык саны [[1916 ел]]да 530 000 нән [[1925 ел]]да 725 000 гә кадәр һәм [[1941 ел]]да 1,6 миллионга кадәр үскән. [[1950 ел]]да Гонконг халкы 2,2 миллион кеше тәшкил итә. [[2001 ел]]да ул 6,7 миллион кешегә кадәр арткан. [[2020 ел]]да Гонконг халкы 7 млн 496 мең кеше.
Гонконгта кантон теле (рәсми тел), [[инглиз теле]] (рәсми тел), мандарин теле (рәсми тел), башка Кытай диалектлары кулланыла.
Гонконг халкының 93,6 % ы — этник [[кытай]]лар. Гонконгта [[Көньяк Азия]]дән чыккан, шул исәптән [[Һиндстан]], [[Непал]] һәм [[Пакистан]] ватандашлары, шулай ук [[Вьетнам]] качаклары яши. Шәһәрдә шулай күп кенә [[канада]]лылар, [[британия]]леләр, [[америка]]лылар, [[корея]]леләр һәм [[японнар]] эшли. [[Филипин]] һәм [[Индонезия]]дән килгән 250 мең хезмәткәр исәпләнә.
== Дин ==
Гонконгта төп [[дин]]нәргә [[буддизм]], даосизм һәм [[конфуцийчылык]] керә. [[Христианнар]] халыкның 11 % ын тәшкил итә, аларның күбесе протестантлар<ref>[https://worldpopulationreview.com/countries/hong-kong-population/ Hong Kong Religion, Economy and Politics]{{ref-en}}</ref>. Гонконг халкының 4,10 % ы (300 мең кеше ) — [[мөселман]]нар.
* [[Гонконгта ислам]]
== Искәртмәләр ==
{{Reflist}}
{{Кытай административ бүленеше}}
{{coord|22|17||N|114|08||E}}
[[Төркем:Гонконг| ]]
[[Төркем:Шәһәр-дәүләтләр]]
[[Төркем:Элекке Бөекбритания колонияләре]]
[[Төркем:Буйсынган территорияләр]]
luycjy1xmr2n5nm6b7osgt23bp6j59w
Барселона (футбол клубы, Барселона)
0
23070
5794858
5793122
2026-04-19T12:19:51Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5794858
wikitext
text/x-wiki
<small>{{мәгънәләр|Барселона (мәгънәләр)}}</small>{{Футбол клубы}}
'''«Барсело́на»''' ([[Испан теле|исп.]] һәм [[Каталон теле|кат.]] ''Futbol Club Barcelona'') футбол клубы — [[Барселона]] шәһәренең спорт оешмасы. [[Испаниянең Премьер Лигасы]]нда уйный.
[[Файл:Messi Training.jpg|280px|мини|уңда|Барселонаның төп һөҗүмчесе - [[Лионель Месси]]]]
Дөньяның иң көчле, танылган, мәшһүр такымнарның берсе.
[[1899]] елда нигезләнгән, [[Каталония]] символына әйләнгән, шуңа күрә Барселона шигаре: "Такымга караганда күбрәк" (''Més que un club'' ).
Барселона, Реал Мадрид, Атлетико Билбао вәкилләре - Примера ярышына нигез салучылар.
[[Испания]] югары дивизионнан китмәгән өч такымның берсе.
Өй стадионы - мәшһүр "[[Камп Ноу]]" - [[Аурупа]]да иң сыйдырышлы стадион - 99 354 кеше. Нәкъ монда [[2009]] елда [[Рубин|Казан такымы Рубин]] җиңелмәс Барселона такымын 2:1 исәбе белән җиңә. Ләкин Рубинга җиңелүгә карамастан, нәкъ [[2009]] елда Барселона уникаль казанышка ирешә: барлык мөмкин булган ярышларда җиңә: [[Испания]] чемпионаты, Кубогы, Суперкубогы, [[Чемпионнар лигасы]], УЕФА Суперкубогы, Такымнар дөнья чемпионаты.
[[2014]] елдан баш тренеры - Луис Энрике.
== Клуб әгъзалары ==
{{Wikidata list|sparql=SELECT ?item ?assumedOffice WHERE {
?item p:P54 ?posheld.
?posheld ps:P54 wd:Q7156.
?posheld pq:P580 ?assumedOffice.
MINUS { ?posheld pq:P582 ?endTime. }
}
ORDER BY ?assumedOffice
|columns=label
|sort=label
|autolist=fallback
|row_template=subst:Wikidata list/Тамгалы исемлек
|skip_table=1
|col_count=3
}}
* ''[[:d:Q105681392|Alejandro Balde]]''
* ''[[:d:Q16063229|Andreas Christensen]]''
* ''[[:d:Q123186203|Andrés Cuenca]]''
* ''[[:d:Q66743376|Ansu Fati]]''
* ''[[:d:Q60452465|Catarina Macario]]''
* ''[[:d:Q104784108|Chadi Riad]]''
* ''[[:d:Q2470385|Cristian Gabriel Chávez]]''
* ''[[:d:Q19560313|Dani Olmo]]''
* ''[[:d:Q114834401|Dani Rodríguez]]''
* ''[[:d:Q59938996|Eric García]]''
* ''[[:d:Q117312887|Fermín López]]''
* ''[[:d:Q44297797|Ferran Torres]]''
* ''[[:d:Q19898898|Frenkie de Jong]]''
* ''[[:d:Q108111889|Gavi]]''
* ''[[:d:Q121943745|Gerard Martín]]''
* ''[[:d:Q118876190|Héctor Fort]]''
* ''[[:d:Q77237821|Iñaki Peña]]''
* ''[[:d:Q1389401|Jaime Alfonso Ruiz]]''
* ''[[:d:Q104835054|Jimer Fory]]''
* ''[[:d:Q110258306|Joan Garcia]]''
* ''[[:d:Q133876886|Jofre Torrents]]''
* ''[[:d:Q21621620|José Arnaiz]]''
* ''[[:d:Q6298063|João Cancelo]]''
* ''[[:d:Q47170176|Jules Koundé]]''
* ''[[:d:Q113704154|Lamine Yamal]]''
* ''[[:d:Q121982284|Marc Bernal]]''
* ''[[:d:Q114085673|Marc Casadó]]''
* ''[[:d:Q160472|Marc-André ter Stegen]]''
* ''[[:d:Q22951255|Marcus Rashford]]''
* ''[[:d:Q2440999|Martin Braithwaite]]''
* ''[[:d:Q1037444|Marvin Ávila]]''
* ''[[:d:Q118473161|Pau Cubarsí]]''
* ''[[:d:Q66606355|Pedri]]''
* ''[[:d:Q28861547|Raphinha papá de Mbappe]]''
* ''[[:d:Q5478192|Renato Tapia]]''
* ''[[:d:Q50315237|Riqui Puig]]''
* ''[[:d:Q19301771|Romà Bancells i Chavales]]''
* ''[[:d:Q56332606|Ronald Araújo]]''
* ''[[:d:Q109659531|Roony Bardghji]]''
* ''[[:d:Q14623217|Sergi Samper]]''
* ''[[:d:Q128214524|Toni Fernández]]''
* ''[[:d:Q113976796|Víctor Barberà]]''
* ''[[:d:Q188997|Wojciech Szczęsny]]''
* ''[[:d:Q136221128|Xavi Espart]]''
* ''[[:d:Q151269|Роберт Левандовски]]''
{{Wikidata list end}}
== Казанышлар ==
* Чемпионнар лигасы - [[1992]], [[2006]], [[2009]], [[2011]]
* УЕФА кубоклары ияләре кубогы - 1979, 1982, 1989, 1997
* УЕФА суперкубогы - 1992, 1997, 2009, 2011
* Такымнар дөнья чемпионаты - 2009, 2011
* Испания чемпионы - 22 тапкыр
== Сылтамалар ==
* [http://www.fcbarcelona.cat/ Рәсми сайт] {{ref-en}} {{ref-es}}
* {{wikidata|p2013|}} Facebookта
* {{wikidata|p2003|}} Instagramда
* {{wikidata|p2002|}} twitterда
{{Rq|stub}}
[[Төркем:Испания футбол клублары]]
[[Төркем:Әлифба буенча футбол клублары]]
17dn51n8poa0gxc2ozrlpkumjot17ci
Олы Мәтәскә
0
39123
5794901
4713049
2026-04-19T17:19:59Z
Әмир
15082
/* Шәхесләр */ өстәмә
5794901
wikitext
text/x-wiki
{{ТП
|халәт = авыл
|татар исеме = Олы Мәтәскә
|чын исем = Олы Мәтәскә
|ил = Россия
|герб =
|байрак =
|герб киңлеге =
|байрак киңлеге =
|lat_deg = 55
|lat_min = 52
|lat_sec = 48
|lon_deg = 50
|lon_min = 4
|lon_sec = 12
|CoordAddon = type:city(17800)_region:RU
|CoordScale = 250000
|ЯндексХарита =
|ил харитасы зурлыгы =300
|төбәк харитасы зурлыгы =300
|район харитасы зурлыгы =250
|төбәк төре = Республика
|төбәк = Татарстан
|төбәк җәдвәлдә = Татарстан
|район төре = муниципаль район
|район = Теләче районы
|район җәдвәлдә=
|җәмгыять төре=
|җәмгыять =
|җәмгыять таблицада =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|эчке бүленеш =
|башлык төре =
|башлык =
|нигезләү датасы = Казан ханлыгы
|беренче телгә алу =
|элеккеге исемнәр =
|мәйдан =
|биеклек төре =
|ТП мәркәзе биеклеге =
|климат = dfb — дымлы континенталь
|рәсми тел =
|халык саны = 591
|исәп елы = 2002
|халык тыгызлыгы =
|агломерация =
|милли состав =
|дини состав =
|этнохороним =
|сәгать кушагы = +3
|DST =
|телефон коды =
|почта индексы = 422082
|почта индекслары =
|автомобиль коды = 16, 116
|Commons-та төркем =
|сайт =
|сайт теле =
|сайт теле2 =
|сайт теле3 =
|сайт теле4 =
|сайт теле5 =
|add1n =
|add1 =
|add2n = Русча топонимы
|add2 = Большие Метески
|add3n =
|add3 =
| add3n = ОКАТО
| add3 = 92256000014
| add4n = ОКТМО
| add4 = 92656413101
}}
'''Олы Мәтәскә''' — [[Татарстан Республикасы]]ның [[Теләче районы]]ндагы авыл. Олы Мәтәскә авылы район үзәге Теләчедән 7 чакрым ераклыкта урнашкан.
== Тарих ==
Җөри юлы өстендәге Югары Мәтәскә, Олы Мәтәскә, Мәтәскә бушлыгы (пустошь) һәм Тәмте-Мәтәскә янындагы дүртенче Мәтәскә авыллары да Казан ханлыгы чорында булган. Урта Мәтәскә авылы зиратында XVI йөзгә нисбәтле кабер ташы язмаларын археограф-галим Һ. В. Йосыпов билгеләгән. Д. А. Корсаков җыентыгында Җөри юлы өстендәге Мәтәскә суы буена утырган Югары Мәтәскәдә 136 ясак түли торган татар, шул ук су буендагы Олы Мәтәскәдә 186 йомышлы һәм дүрт керәшен татары яшәве әйтелә. А. Артемьев китабындагы мәгълүматларга караганда, Мәтәскә суы янындагы Олы Мәтәскәдә 191 хуҗалыкта 590 ир-ат һәм 619 хатын-кыз көн күргән, бер мәчет булган. Югары Мәтәскә авылының 91 хуҗалыгында 264 ир-ат һәм 285 хатын-кыз исәпләнгән, авылда бер мәчет эшләгән. Төрек-Тәмте суы янындагы Тәмте-Мәтәскә авылында 47 хуҗалык булып, анда 158 ир-ат һәм 160 хатын-кыз яшәгән, бер мәчет булган. [[Илиодор Износков|И. А. Износков]] атамалары составында «мәтәскә» берәмлеге булган авылларны болай тасвирлый: «Олы Мәтәскә авылы Җөри сәүдә юлы өстенә, Мәтәскә суы буена утырган. Авылдагы 312 хуҗалыкта ислам дине тотучы 719 ир-ат һәм 670 хатын-кыз яши. Югары Мәтәскә икенче төрле Яңа ил дип атала. Бу атама аның яңарак кына барлыкка килүен күрсәтә. Авылдагы 92 хуҗалыкта ислам дине тотучы 393 ир-ат һәм 357 хатын-кыз исәпләнгән. Тәмте-Мәтәскә авылы Җөри сәүдә юлы өстенә, Төрек-Тәмте суы буена утырган. Авылдагы 71 хуҗалыкта ислам динендәге 240 ир-ат һәм 218 хатын-кыз яшәгән». [[Казан үнивирситите|Казан университеты]] профессоры [[Сергей Шпилевский|С. М. Шпилевский]] бу төбәкне җентекләп тикшергән. «Бу тирәләрдә,— дип яза ул,— 1184 ел датасы белән рус елъязмаларында еш искә алынган Тәмтедә (русча: Темтюзи) кавем-кабиләләре яшәгән». 1898 елда Олы Мәтәскә (Түбән Мәтәскә), Югары Мәтәскә һәм Тәмте-Мәтәскәдә татарлар яши дип искәртеп кителә. К. П. Берстель китабында Олы Мәтәскәдә барлыгы — 1503, Югары Мәтәскәдә — 721, Тәмте-Мәтәскәдә 441 татар яшәве билгеләнгән. Почта станциясе булган Мәтәскә В. П. Семенов хезмәтендә искә алына.
Олы Мәтәскә, Югары Мәтәскә авыллары халкы Күкчә, Балыклы, Тәмте авыллары халкы белән бергә Балыклы җыены яисә Олы болын җыены үткәргән.
Аксакаллар сөйләвенә караганда, Төрек авылыннан Тәмте аерылып чыккан. Тәмтедән килеп, Олы Мәтәскә авылын нигез-ләгәннәр. Тәмте авылының бер бабае җиләклек эзләп йөргәндә матур болыны, агым суы, чишмә-кизләүләре күп булган бер урынны ошата һәм җиде улын алып шушы урынга килеп утыра. Үзе белән сигез хуҗалык төзеп, тыныч кына яши башлыйлар. Авыл үсә, зурая һәм андагы кайбер гаиләләр китеп Югары Мәтәскә авылына нигез салалар. Мәтәскә исеме алган атамалар бер урынга, Тәмте һәм Мәтәскә сулары буена сыенып утырганнар. Бу суларны икенче төрле Инеш дип йөртәләр.
Казан ханлыгы яулап алынганнан соң, Идел буендагы халыкларны, шул исәптән татарларны да көчләп чукындыру, ягъни христиан диненә күчерү башлана. Бу сәясәт һәр татар авылына, шул исәптән Мәтәскәгә дә килеп җитә. Олы Мәтәскә халкының бер өлеше чукындырыла, ләкин соңыннан алар яңадан мөселманлыкка кире кайта.
Олы Мәтәскә авылын халык һәрвакыт Мәтәскә дип кенә атый. Олы Мәтәскәдән биш чакрым ераклыктагы Югары Мәтәскәне Яңа ил (Янил) дип йөртәләр.
Мәтәскә тирәләрендә исемле географик берәмлекләр шактый. Күкчә белән ике арада Түләмә суы ага. Имана түли алмаган вакытларда, салым җыючылар килгәндә, халык шушы елга янына килеп качып торган. Түләмә чишмәсе дә шушы елга ярында аккан. Зират астындагы чишмә Изгеләр чишмәсе дип йөртелә. Аны карап һәм чистартып торалар, янына сәдака куеп китәләр.
Куш елга дип исемләнгән су ике зур елгадан торган. Икесе дә тирән һәм зур булган. Мәтәскәнең Инеш суы дүрт чишмә-судан барлыкка килгән: Озын алан, Зиреклек, Ташчишмә, Кәкре каен төбеннән чыккан су. Шунда ук Ярмәк суын да атарга мөмкин. Кабак суы кечкенә генә инеш, ә суы бик салкын, чөнки ул чишмә суларыннан җыелган. Сабирҗан абзый Вәлиев әйтүенә караганда, элек аның янында аракы заводы булган. Хәзер анда көтү йөри. Таш елганың да хәзер суы беткән. Ярларының кайбер урыннары бик текә, анда төрле таш катламнары күренеп тора икән. Моннан башка, Хәйбулла һәм Мөнәвәрә елгалары да ага. Авыл янында Бака күле дип йөртелгән күл бар. Югары Мәтәскә күле дә матур, Данауровка күле тирәсе дә гаҗәп ямьле. Соңгысы бик зур, суы чиста, тирә-юнендә агачлар үсә. Авыл янында Казыган тау дип йөртелгән тау бар. Бу тау кешеләр казып ясаганга да ошаган, шул ук вакытта ул табигый да кебек. Аны адаштыра торган җир дип сөйлиләр. Моннан башка, Акъяр тавы, Текә тау, Марҗа кабере тауларын әйтеп китәргә була.
Сабантуй, җыен, кичке уеннар нәкъ авыл уртасындагы Болын җирдә оештырыла. Авылда хәзер 300 хуҗалык бар, ә элек хуҗалыклар саны 500 дән артык булган, китапханә,
Мәдәният йорты эшли. 1992 елның декабрь аенда авылда мәчет ачылган.
Халык урамнарны үзенчә атап йөртә: Тегәрҗеп урамы, Түбән оч, Олы урам, Зират очы, Үткәвәл урамы һ. б.
Олы Мәтәскә авылы халкы әби-баба ята торган зиратны карап һәм чистартып тора. Аның тирә-юне әйбәтләп тотып алынган. Һәр елны язга чыгу белән, авыл ир-атлары анда өмә үткәрәләр.
== Халык ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q20588203. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{{Wikidata list end}}
=== Шәхесләр ===
* Олы Мәтәскә авылында татар прозасының күренекле вәкиле, халык язучысы [[Фатих Хөсни]] (Фатих Хөснетдин улы Хөснетдинов, 1908—1996) туып үскән.
* [[Илдар Низамов (1950)|Илдар Низамов]] (1950―2018), [[Теләче районы]] башлыгы (1999―2011 елларда).
* [[Динар Кәримуллин]] (1996), көрәш буенча Россиянең атказанган спорт мастеры (2026).
== Демография ==
{| class='standard' style='text-align: center;' width=60%
| colspan=13 | Халык саны
|- class='shadow'
|[[1859 ел|1859]]
|[[1897 ел|1897]]
|[[1908 ел|1908]]
|[[1920 ел|1920]]
|[[1926 ел|1926]]
|[[1938 ел|1938]]
|[[1949 ел|1949]]
|[[1958 ел|1958]]
|[[1970 ел|1970]]
|[[1979 ел|1979]]
|[[1989 ел|1989]]
|[[2002 ел|2002]]
|[[2010 ел|2010]]
|-
|1209
|1503
|1633
|1575
|1177
|1061
|926
|745
|811
|672
|573
|591
|
|}
Төп милләтләр ([[1989 ел]]гы җанисәп буенча): [[татарлар]].
2020 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 467 кеше яши<ref name=16t>[https://16.rosstat.gov.ru/vpn2020 Дәүләт статистикасы Федераль хезмәтенең Татарстан Республикасы буенча территориаль органы.]</ref>, шул исәптән:
[[татарлар]] — 97,22%,
башка халыклар — 2,78%<ref name=16t />.
== Климат ==
{{temperatura12-y-cyrillic|-10.9|-10.9|-5.8|4.5|13.4|18.5|20.4|17.8|12.1|4.4|-4.8|-10.2|4.0}}
Климат уртача континенталь. [[Кёппен климатлар классификация|Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе]] буенча климатның коды: Dfb<ref>[http://koeppen-geiger.vu-wien.ac.at/present.htm#data World Map of the Köppen-Geiger climate classification, Institute for Veterinary Public Health, University of Veterinary Medicine Vienna]</ref>. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.<ref>[http://www.retscreen.net NASA Surface meteorology and Solar Energy Data Set, RETScreen International]</ref>
== Искәрмәләр ==
{{Reflist}}
== Чыганаклар ==
* Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
* Рухи башкалабыз: Мәшһүр [[татар]] авыллары / [[Фирдәүс Гарипова|Ф.Г. Гарипова]]. – [[Казан]]: Мәгариф, [[2005]], - 247 б.
{{рәсемнәр юк|}}
{{викиләштерергә}}
{{Теләче районы}}
daaq1v9v4hkp68pzdtxqqurch26wmwj
Даян Мурзин
0
42021
5794977
5794525
2026-04-19T19:34:27Z
Әмир
15082
сурәтләү
5794977
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес
| исем =Даян Мурзин
| рәсем = Даян Б.Мурзин.gif
| рәсем_зурлыгы =
| alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу-->
| рәсем язуы =
| тулы исем = Даян Фәтхелбаян улы Мурзин
| һөнәр = хәрби хезмәткәр
| хәрби звание = [[майор]]
| рәсми булмаган исеме = Кара генерал
| туу датасы = 21.01.1921
| туу җире = {{Туу җире|Бакалы районы|Бакалы районында}}, [[Иске Балыклы]]
| милләт = татар
| үлем датасы = 10.2.2012
| үлем җире = [[Уфа]]
| әти =
| әни =
| ир =
| хатын =
| балалар =
| бүләк һәм премияләр =[[Файл:Order of Red Banner ribbon bar.png|32px|Кызыл Байрак ордены]] [[Файл:Order of Red Banner ribbon bar.png|32px|Кызыл Байрак ордены]] [[Файл:Order redstar rib.png|32px|Кызыл Йолдыз ордены]] [[Файл:Order redstar rib.png|32px|Кызыл Йолдыз ордены]] [[Файл:Order gpw1 rib.png|32px|Бөек Ватан сугышы ордены, 1-нче класс]]
[[Файл:Czechoslovak Military Order for Liberty Rib copy.png|32px|ЧСФР азатлыгы өчен алтын йолдыз]]
| сайт =
| башка мәгълүмат =
}}
{{Башка мәгънәләр|төр=фамилия|Мурзин}}
'''Даян Фәтхелбаян улы Мурзин''' — «Кара генерал», [[Бөек Ватан сугышы]]нда фашистларга каршы сугышкан партизан отрядларын оештырган легендар шәхес, [[Чехословакия]]нең Милли батыры. [[Адольф Гитлер]]ның шәхси дошманы.
== Тәрҗемәи хәле ==
[[Файл:murzin.jpg|200px|thumb|right|Даян Фәтхелбаян улы Мурзин]]
=== Сугышка кадәр ===
[[1921 ел]]ның [[20 гыйнвар]]ында [[Бакалы районы]]ның [[Иске Балыклы]] авылында күп балалы гаиләдә дөньяга килгән. Гаиләдә 10 бала — бер кыз, тугыз малай үскән. Даян Мурзин балачакта укытучы булырга хыялланган. Аеруча математика фәнен яратып укыган. Мәктәптән соң, укытучы булырга теләп, [[Кушнаренково|Кушнаренко]] педагогика көллиятенә белем алырга киткән. Аны тәмамлап авыл мәктәбендә мөгаллимлек итә башлаган.
=== 1939—1945 еллар ===
[[Совет-фин сугышы]] башлану белән Даян Мурзин үз теләге белән гаскәргә языла. [[Уфа]]да хәрби әзерлек узганнан соң аны [[Ленинград]]та укыттылар, арытаба [[Финляндия]]гә җибәрәләр. Укып әзер булуга, фин сугышы тәмамлана. Мурзин [[Рига]]дагы хәрби көллияткә укырга керә. [[Бөек Ватан сугышы]] башлануын ул курсант буларак чик буенда каршылый. Каты яраланып, чолганышта кала, дошман кулына [[әсир]] төшә. Савыгып киткәч, әсирләр лагереннән кача, «Ватан өчен» дигән партизаннар төркеменә кушыла. Аны разведка взводы командиры итеп билгелиләр. Отряд фашист тылында партизаннар сугышын җәелдереп җибәрә. Фашистның танау төбендә бик кыю диверсияләр үткәрәләр. Гитлер армиясенең кораллары, аэродромнары, корал складлары, күперләр һәм юллар шартлатыла, барысының да тузаны күккә оча. Мурзин бу һөҗүмнәрдә икенче тапкыр яралана.<br />
Тыл һоспиталеннән аны [[Украина]]дагы дошман тылына җибәрәләр. Ул килгәч, монда да партизаннар хәрәкәте көчәеп китә. Аннан [[Мәскәү]]гә разведчиклар мәктәбенә укырга чакыртып алалар. Соңыннан [[Молдавия]]гә җибәрәләр, Мурзин анда Молотов исемендәге яңа партизан отрядын оештыра. Бу отряд [[Карпат таулары|Карпатта]] Гитлерчылары белән сугыш алып бара.<br />
1944 елда партизаннар отряды алдына катлаулырак бурыч куела. Мурзинны башта штаб башлыгы, аннан соң Ян Жижка исемендәге данлыклы партизаннар бригадасы командиры итеп билгелиләр. Тугыз совет ватандашы, барлыгы 700 сугышчысы булган бригада алман протектораты астындагы [[Чехия]] белән [[Моравия]]дә фашистларга каршы партизан сугышы башлап җибәрә. Бригада командиры Ян Ушияк бәрелештә һәлак булгач, командир итеп 23 яшьлек Даян Мурзин тәгаенләнә.
[[Файл:38_1.jpg|300px|thumb|right|Жижка ис. партизаннар бригадасы Всетин шәһәренә керә, колонна башында — '''Даян Мурзин'''. 1945 ел, 5 май]]
[[Файл:Murzin-1945.jpg|100px|left|Даян Мурзин, Всетин]]
[[Румыния]] һәм [[Маҗарстан]] чигендә канкойгыч сугышлар барганда фюрер үзе басып алган илләрдә алман солдатлары күпләп кырылуына шакката. Моны аңлау өчен [[Адольф Гитлер]] үзе [[Праһа]]га килә. Бөтен кешене җыеп, хисап бирүне таләп итә. Аңа Мурзин отрядының кыю, актив эшчәнлек алып баруы турында сөйләгәннәр. Гитлер ярты миллионлы алман армиясен куркуда тоткан "Кара генерал"ның<ref>Мурзинны кара сакал йөрткәне өчен шулай атаганнар, гәрчә хәрби званиесе майордан артмаса да, өстәвенә Гитлерга аны гади майор түгел, ә Юрий исемле грузин генералы дип «таныштыралар». [http://ufa.kp.ru/daily/25628.4/794392/ Герой Великой Отечественной войны Даян Мурзин: «Я был личным врагом Гитлера»]</ref> "Кара генерал"ны тоткан яки үтергән өчен 3 миллион рейхсмарка вәгъдә ителә. Аны тоту өчен гестапо армияне генә түгел, басып алынган территориядәге барлык халыкны җәлеп итмәкче булган. [[Моравия]]дә, [[Чехия]]дә, [[Словакия]]дә очкычлардан Мурзин сурәте төшерелгән меңләгән листовка ташлыйлар. Мурзинның соңрак язылган хатирәләрендә: «Халык ул акчага мине сатмады», — диелә. Партизан отрядын коткару өчен, [[Чехословакия]] чигеннән чыгарып торалар. Гитлерчылар, партизаннар отряды урнашкан авылны җир белән тигезләгәч, "Кара генерал"ның бандасын юк иттек, дип уйлаганнар. Ләкин бу «шатлык» озакка бармый. Мурзин отряды фашистның борын төбеннән 16 нчы танк армиясе сәргаскәре генерал Мюллерның үзен тоткын итеп ала. Мурзин отряды [[генерал Власов]]ны кулга төшерү буенча да уңышлы операция үткәрә. Мурзин бригадасы хәрби техникасы белән бергә 68 эшелонны, меңнәрчә фашистны, 86 стратегик мөһим күперне юкка чыгара.
=== Сугыштан соң ===
Мурзин озак еллар дәвамында [[Башкортстан]] прокуратурасында хезмәт итә, аннан БАССР Адвокатлар коллегиясенең рәисе вазифаларын башкара. Аның тырыш хезмәте «Башкортстанның атказанган юристы» дигән мактаулы исем белән билгеләнә. Тынгысыз ветеран лаеклы ялга чыккач та өйдә кул кушырып утырмый. БР Хокук саклау, кораллы көчләр, сугыш һәм хезмәт ветераннары шурасы президиумы рәисе була, хөкемгә тартылучыларны аклау комиссиясендә дә әгъза булып тора. Моңардан тыш, аны һәрдаим яшьләр белән очрашуларга чакырып торалар.
== Бүләкләр һәм хөрмәт билгеләре ==
Мурзин — [[Моравия]] һәм [[Чехия]]нең 18 шәһәрендә шәрәфле ватандаш дип танылган, [[Злин]] шәһәрендә майор Мурзинның исемен йөртүче урам бар. Әмма Чехословакияне азат иткәне өчен Даян Мурзинга бер генә совет медале дә бирелмәде. Ике тапкыр Герой Йолдызы белән бүләкләү турындагы карар кире кагылды.<br />
Бөтен дөнья халкы Җиңүнең 60 еллыгын бәйрәм иткәндә, Русиянең иң югары түрәләреннән торган делегация Словакиягә барды. 2005 елда Чехия белән Словакиянең атаклы шәхесләре Россиянең ул чактагы президенты [[Владимир Путин|В. Путиннан]] Даян Мурзинга Русия Герое исемен бирүне сорап хат язганнар. Бу үтенеч тә җавапсыз калган.<br />
Даян Баян улы Мурзин каты авырып 2012 елның [[10 февраль|10 февралендә]] Уфада вафат булды.
== Даян Мурзин нәфис әдәбиятта ==
Заманында Даян Мурзин батырлыгына багышлап рус һәм яһүд язучылары байтак әдәби повесть һәм романнар иҗат иткәннәр. Татарлардан язучы [[Мияссәр Басыйров]] үзенең атаклы якташы Даян Мурзин хакында «Кара сакаллы генерал» дигән документаль повесть язган. [[Мәгъсүм Насыйбуллин]] 1968 елда Уфада русча чыккан «Конец опасной тропы» китабында Даян Мурзинга «Человек из легенды» очеркын багышлый.
== Хәтер ==
* 2021 елның декабрендә [[Кушнаренко күппрофильле һөнәри көллияте]] ихатасында халыктан җыелган акчага бюсты куелган<ref>[https://www.azatliq.org/a/31590810.html Башкортстанда «кара генерал» Даян Мурзинга һәйкәл куелды.] [[Азатлык радиосы]], 2.12.2021</ref>.
* 2024 елның 29 июнендә (Партизаннар һәм подпольщиклар көнендә) [[Стәрлетамак]]та, Советлар Союзы Маршалы Г. К. Жуков исемендәге скверда, Даян Мурзинның бюсты ачылган (авторы скульптор [[Илдус Закиров (1983)|Илдус Закиров]]). Бюстны ачу башлангычы белән «Черный генерал» тарихи-патриотик эзләү иҗтимагый оешмасы рәисе Артур Рәҗәпов (''Резяпов'') чыккан булган<ref>''Эдуард Кускарбеков.'' [https://www.bashinform.ru/news/social/2024-06-29/v-bashkirii-otkryli-byust-legendarnomu-chyornomu-generalu-dayanu-murzinu-3828976 В Башкирии открыли бюст легендарному «Чёрному генералу» Даяну Мурзину.] [[Башинформ]], 29.06.2024</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* [http://kiziltan.ru/tat/news/obshestvo/3043.html Даян Мурзин: Фашист мәлгунь акчасына халык мине сатмады! Кызыл Таң (2011)]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* http://www.russkiymir.ru/russkiymir/ru/magazines/archive/2010/01/article0010.html{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.azatliq.org/content/article/2035670.html Даян Мурзин рәнҗүдән өстен]
* [http://www.maidan-journal.ru/ru/component/k2/item/245-murzin Гитлерның шәхси дошманы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304120258/http://www.maidan-journal.ru/ru/component/k2/item/245-murzin |date=2016-03-04 }} // [[Мәйдан журналы]].
* [http://www.azatliq.org/content/article/26806494.html#42816404 Уфа татарлары 2015 елны Даян Мурзин елы дип игълан итте]
{{DEFAULTSORT:Мурзин, Даян}}
[[Төркем:Татар каһарманнары]]
[[Төркем:Шәхесләр:Башкортстан татарлары]]
[[Төркем:Бөек Ватан сугышында әсир төшкән совет хәрбиләре]]
s74myfxtt4pxzywri573wych1qhgchf
Байназар (Бөрҗән районы)
0
45892
5794985
4876342
2026-04-19T19:51:24Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5794985
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Россия
|халәт = Авыл
|татар исеме = Байназар
|чын исем = Куватово
|чын исем = [[Башкорт теле|башк.]] ''Байназар''
|герб =
|байрак =
|lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|CoordAddon =
|CoordScale =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|район харитасы =
|ил харитасы зурлыгы =
|төбәк харитасы зурлыгы =
|район харитасы зурлыгы =
|төбәк = Башкортстан
|төбәк җәдвәлдә = Башкортстан
|район төре =
|район = Бөрҗән районы{{!}}Башкортстанның Бөрҗән районы
|район җәдвәлдә = Бөрҗән районы
|җирлек төре = Авыл җирлеге
|җирлек =
|җирлек җәдвәлдә =
|эчке бүленеш =
|башлык =
|нигезләнү елы =
|беренче язма искә алу =
|элекке исемнәр =
|бирле =
|мәйдан =
|ТП үзәге биеклеге =
|халык саны = 1313
|исәп елы = 2010
|тыгызлык =
|агломерация =
|милли состав =
|дини состав =
|этнохороним =
|почта индексы = 453591
|сәгать кушагы = +6
|почта индекслары =
|телефон коды =
|санлы идентификатор = 80219810001
|Commons та төркем =
|сайт =
}}
'''Байназар''' ([[Башкорт теле|башк.]] ''Байназар'') — [[Башкортстан]]ның [[Бөрҗән районы]]нда урнашкан авыл.
== Демография ==
Халык саны динамикасы:
{| class='standard' style='text-align: center;' width=63%
|- class='bright'
! [[2002]]<ref name='белешмә'>Башкортостан Республикасының муниципаль районнары турындагы бердәм электрон белешмәсе — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls Excel форматындагы кушымта] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}.</ref> !![[Җанисәп 2010|2010]]<ref name='башстат'>{{Citation |title=Башкортстан Республикасы торак нокталары буенча халык саны |url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/2f055a804e303140ba45fe3bf8d20d64/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BF%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%BC+%D0%BF%D1%83%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B0%D0%BC+%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8+%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD.pdf |access-date=2013-11-25 |archive-date=2014-08-20 |archive-url=https://www.webcitation.org/6Rxi3K6iw?url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/2f055a804e303140ba45fe3bf8d20d64/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BF%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D1%81 |dead-url=yes }}</ref>
|--- class='bright'
| 1361 || 1313
|}
[[Бөтенроссия халык санын алу, 2010|2010 ел җанисәбен алу]] буенча биредә 1313 кешенең яшәве мәгълүм.<ref name="башстат"/>
== Танылган шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q1047784. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| 1902
| ''[[:d:Q107110394|Иманғолов Насибулла Хисаметдин улы улы]]''
|
|
|
|
| Байназар
|-
| 1906
| ''[[:d:Q97704915|Зәйнуллин Сәхиулла Рәхмәтулла улы]]''
|
|
|
|
|
|-
| 1906-02-03
| ''[[:d:Q107074916|Зәйнуллин Сәхиулла Рәхмәтулла улы]]''
|
| ''[[:d:Q131512|фермер]]''
|
| 1991-02-28
|
|-
| 1919
| ''[[:d:Q107120929|БАЙНАЗАРОВ ГАЛИУЛЛА ХАЙРУЛОВИЧ]]''
|
|
|
| 1943-08-20
| [[Харкау өлкәсе]]
|-
| 1920-12-01
| ''[[:d:Q111104041|Байназаров Ағзам Мәхәмәт улы]]''
|
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q4345946|фирка эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q11130536|water burial]]''
|
| 2007-12-29
|
|-
| 1921-01-29
| ''[[:d:Q65334661|Салауатова Хәсбиямал Сабит ҡыҙы]]''
|
| [[укытучы]]
|
| 1991-02-27
|
|-
| 1923-01-07
| ''[[:d:Q115819242|Маликов Зәки Рамаҙан улы]]''
|
|
|
| 2011-05-09
|
|-
| 1926-06-01
| ''[[:d:Q115857427|Маликов Мөжәүир Суфиян улы]]''
|
|
|
| 2004-05-07
|
|-
| 1931-02-01
| [[Шәмсикамал Чуракова]]
|
| ''[[:d:Q23666894|dairy farmer]]''
|
|
|
|-
| 1931-11-18
| ''[[:d:Q118132647|Ишбулатов Ғәлимйән Сибәғәт улы]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[укытучы]]
|
| 2019-12-20
| Байназар
|-
| 1934-04-14
| ''[[:d:Q117901770|Һөйәрғолова Мөслимә Мәхмүтдин ҡыҙы]]''
|
| [[укытучы]]
|
|
| Байназар
|-
| 1934-04-14
| ''[[:d:Q117923606|Һөйәрғолова Мөслимә Мәхмүтдин ҡыҙы]]''
|
| [[укытучы]]
|
|
| Байназар
|-
| 1934-11-21
| [[Муллаян Сөярголов|Муллаян Сөяргулов]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| [[Башкорт дәүләт академия драма театры]]
| 2025-12-12
|
|-
| 1936-01-10
| ''[[:d:Q117953086|Баязитов Риф Ишдәүләт улы]]''
|
| ''[[:d:Q1781198|агроном]]''
|
| 2021-03-01
| ''[[:d:Q4262839|Lipovsky selsoviet]]''
|-
| 1939-11-02
| [[Роберт Баязитов]]
|
| [[укытучы]]
|
| 2019-05-19
| Байназар
|-
| 1948-02-01
| ''[[:d:Q116057205|Салауатов Юнир Хәй улы]]''
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]<br/>[[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q138858|эстрада артисты]]''<br/>''[[:d:Q12406482|юморист]]''<br/>''[[:d:Q9334029|сатирик]]''
| [[Хөсәен Әхмәтов исемендәге Башкорт дәүләт филармониясе|Башкорт дәүләт филармониясе]]
|
|
|-
| 1959-07-19
| [[Флүрә Әлибәкова]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
| 1960-06-14
| ''[[:d:Q119487936|Дүсәлинова Фәриҙә Мазһар ҡыҙы]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| 1975-08-25
| ''[[:d:Q117320940|Уразаева Фирҙәүес Әсҡәт ҡыҙы]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| ''[[:d:Q31750846|Республика балалар клиник дауаханаһы]]''
|
|
|-
| 1976-01-16
| ''[[:d:Q118954303|Мөхәмәтйәнова Гөлназ Әнүәр ҡыҙы]]''
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
* [[Таңсылу Карамыш]], язучы, БР атказанган мәдәният хезмәткәре, ''[[Сәләм Галимов|Г. Сәләм]], [[Рәми Гарипов]]'' премияләре лауреаты.
* [[Роберт Баязитов]], укытучы
* [[Җәмил Бурангулов]], журналист
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [http://www.asmo-rb.ru Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы].
{{Бөрҗән районы}}
[[Төркем:Башкортстан авыллары]]
9j1v4hsb88kwc0zw7wa4seb4rexiopd
Йәһвә
0
67798
5795045
5528341
2026-04-20T08:29:16Z
Damzi
4968
5795045
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Tetragrammaton scripts.svg|мини|170px|Тетраграмматонның борынгы еврей, арамей һәм еврей хәрефләре белән язылышы.]]
'''Йәһвә''' ({{lang-he|יהוה}} «(Ул) булдырта», «(Ул) бар була», «(Ул) бар итә») — [[Библия|Изге Язмалар]]ның ''([[Тәүрат]], [[Зәбур]]'' һәм ''[[Инҗил]]'' китапларының'')'' төп нөсхәсендә һәм кайбер тәрҗемәләрендә кулланыла торган, [[Аллаһ]]ының шәхси исеме. Йәһвә исеме Изге Язмаларның төп нөсхәсендә 7000нән артык тапкыр очрый һәм борынгы еврей телендә [[тетраграмматон]], ягъни дүрт тартык авазлы хәреф ({{lang-he|יהוה}}, ''ЙҺВҺ'') белән белдерелә. Күп кенә тәрҗемәләрдә ([[Септуагинта]]дан башлап) тетраграмматон, гадәттә, «Раббы», «[[Ходай]]» дип тәрҗемә ителә. Бу исемнең ''Яһвә'' дигән язылышы да очрый.
Кайбер диннәр (мәсәлән, [[Йәһвә Шаһитләре]]<ref>{{cite web|url=http://www.jw.org/tt/изге-язмалар-тәгълиматлары/сораулар/аллаһы-исеме/|title=Йәһвә Шаһитләренең рәсми сайтын карагыз|title=Аллаһының исеме бармы? (Йәһвә Шаһитләренең рәсми веб-сайты)}}</ref>) һәм кайбер галимнәр ''Йәһвә'' исемен ([[Аллаһның 99 исеме|башка титуллар һәм сыйфатлар]]дан аермалы буларак) Аллаһының шәхси изге исеме дип саный. Татар телендә бу исем "Йәһвә" дип яңгырый. Татар язучысы М. Хуҗаев үзенең "Диннәр тарихы" (Dinnәr тarixь) дигән китабында Адәмне Йәһвә Аллаһы барлыкка китергән дип яза.
{{Multiple image
|рәсем1=Jehovah 1.jpg
|рәсем2=Jehovah 2.jpg
|рәсем3=Jehovah 3.jpg
|рәсем4= Jehovah 4.jpg
|киңлек=100
|язу1="Диннәр тарихы" китабының тышлыгы
|язу2=Китапның бер бите
|язу3=Китапның бер бите
|язу4=Китапның бер бите
}}
== Язылышы һәм әйтелеше ==
=== Тетраграмматон ===
Изге Язмаларның зур өлеше борынгы еврей телендә язылган булган. Аллаһы исемен язганда, дүрт еврей хәрефен — ''[[тетраграмматон]]'' ({{lang-he|יהוה}}) кулланганнар (гр. ''тетра -'' «дүрт»'', грамма -'' «хәреф»). Уңнан сулга укыла торган шушы дүрт хәрефнең транслитерациясе татар телендә ЙҺВҺ була. Бүгенге көнгә кадәр сакланган борынгы кулъязмалардан күренгәнчә, Изге Язмаларның төп нөсхәсендә беренче тапкыр бу исем Муса пәйгамбәрнең Яратылыш китабында очрый (Яратылыш 2:4). «Изге Китапны тәрҗемә итү институты» (ИЯЛИ) тәрҗемәсендә Яратылыш 2:4тә бу исем «Раббы» дип белдерелә. Шул ук аятьтә «Раббы» сүзенә мондый искәрмә китерелә:
{{начало цитаты}} Яһүд телендәге «Яһвә» сүзе (Аллаһының Үз исеме, «бар булу» фигыле белән бәйле). «Иске Гаһед»нең әлеге басмасында «Раббы» дип бирелә. «Яһвә» исемен кычкырып әйтергә ярамаганлыктан, тора-бара аның урынына «Адонай» (Хуҗам) сүзен куллана башлаганнар.{{конец цитаты|источник=[http://ibt.org.ru/ru/text?m=TTR&l=Gen.2.1.1&g=22 «Изге Китапны тәрҗемә итү институты» (ИЯЛИ).]}}
=== Әйтелеше ===
Борынгы еврей теле әлифбасында тартык хәрефләр генә булганга, Аллаһы исеменең төгәл әйтелеше билгеле түгел. Язуда сузык хәрефләрне (махсус тамгаларны) куллану б.э. бермеңьеллыгының икенче өлешендә генә гамәлгә кертелгән булган. Ә моңа кадәр киң таралыш алган дини хорафатлар аркасында Аллаһы исемендә нинди сузык авазлар торганын билгеләү мөмкин түгел. Шунлыктан бу исем төрле телләрдә төрлечә әйтелә. Күп кенә пәйгамбәрләрнең исемнәре төрле телләрдә төрлечә әйтелә. Мәсәлән, Давыт пәйгамбәрнең исеме русча «Давид» булса, инглизчә — «Дэвид; Дэйвид», ә төрекчә «Давуд» була. Шул сәбәпле күпләр Аллаһы исемен дә үз теленә хас рәвештә әйтә.
Изге Язмаларда шулай ук «Йәһвә» исеменең «Йәһ» дигән формасы да очрый. Мәсәлән, андый форма Зәбур китабында «халелу-Йәһ» (мәгъ «Йәһне мактагыз!») сүзтезмәсендә бар (Зәбур 89:8; 104:35; 150:1, 6).
== Исемне куллану ==
=== Борынгы вакытларда ===
Аллаһы исеме «Йәһвә» борын-борыннан билгеле. Муса пәйгамбәрнең икенче китабында (Чыгышта) әйтелгәнчә, Аллаһы Тәгалә Мусага Исраил халкын Мисыр коллыгыннан азат итәргә кушкан. Бу хәл б.э.к. 1513 елда булган. Муса болай дип җаваплаган: «Әйтик, мин исраиллеләр янына килеп, аларга „Мине сезнең янга ата-бабаларыгызның Аллаһысы җибәрде“,— дип әйтәм ди. Ә алар: „Аның исеме ничек соң?“ — дип сораса, миңа нәрсә дияргә?» Аннан соң Аллаһы Мусага болай диде: «Исраиллеләргә менә нәрсә дип әйт: „Мине сезнең яныгызга ата-бабаларыгызның Аллаһысы, Ибраһим Аллаһысы, Исхак Аллаһысы һәм Ягъкуб Аллаһысы Йәһвә җибәрде“. Бу мәңгегә минем исемем, һәм буыннан-буынга мине шушы исем белән истә тотсыннар». Бу сүзләргә нигезләнеп, кемдер Аллаһы беренче тапкыр үз исемен Мусага ачкан фикергә килергә мөмкин. Шулай да бу исемне моңа кадәр дә белгәннәр. Әйтик, Мусаның әнисе Йәһәбәднең исеме «Йәһвә — дан» дигән мәгънә йөрткән. Кеше исемнәренең Йәһвә исеменнән килеп чыгуына мисаллар бик күп.
==== Адәм белән Хаува ====
Хаува Изге Язмаларда Йәһвә исемен кулланган кешеләрнең беренчесе итеп сурәтләнә. Кабилне тудыргач, ул: «Мин Йәһвә ярдәме белән ир бала таптым»,— диде (Яратылыш 4:1). Шулай да Аллаһы исемен Адәм дә белгән дип әйтеп була, чөнки ул Хаувага кадәр яратылган булган.
=== Йәһвә Шаһитләре ===
[[Йәһвә Шаһитләре]]нең карашы буенча, Аллаһыга догада мөрәҗәгать иткәндә, аның титулларын гына түгел, ә шәхси исемен — ''«Йәһвә»'' исемен дә куллану мөһим. Аларның фикеренчә, бу исемне кулланып, Аллаһы белән мөнәсәбәтләр чын мәгънәдә якын һәм җылы булып китә. [[Күзәтү манарасы Оешмасы]]ның үз басмаларында тетраграмматонның әйтелешен торгызу максаты юк. Йәһвә Шаһитләренең тәгълиматлары буенча, Йәһвә - күкләрне һәм җирне барлыкка китергән «бердәнбер хак» Аллаһы (Канун 6:4; Яхъя 17:3<ref>{{cite web|url=http://www.jw.org/tt/басмалар/изге-язмалар/nwt/китаплар/Яхъя/17|title=Изге Язмалар онлайн. Яңа дөнья тәрҗемәсе|title=Изге Язмалар онлайн. Яңа дөнья тәрҗемәсе}}</ref>), [[Гайсә пәйгамбәр|Гайсә Мәсихнең]] Атасы (Лүк 3:38; Яхъя 1:49), һәм ул мәхәббәт, гаделлек, зирәклек кебек сыйфатлардан чыгып эш итә.<ref>{{книга|автор=[[:en:George D. Chryssides|George D. Chryssides]]|часть=JEHOVAH|заглавие=Historical dictionary of Jehovah's Witnesses|издательство=Scarecrow Press|год=2008|pages=78,79}}</ref>
== Йәһвә исеме энтомологиядә ==
Йәһвә исеме хөрмәтенә сатурнияләр гаиләсенә караган ''[[Copiopteryx jehovah]]'' дигән күбәләк аталган.
== Искәрмәләр ==
{{Reflist}}
[[Төркем:Яһүдилек]]
[[Төркем:Мифология]]
[[Төркем:Дин]]
[[Төркем:Христианлык]]
[[Төркем:Ходай]]
2hio69yi2uh67xl9es0ksi7zcyl3wuz
Свердловск татар-башкорт педагогия укуханәсе
0
158107
5794856
5389418
2026-04-19T12:01:10Z
~2026-21991-09
60323
5794856
wikitext
text/x-wiki
{{Көллият кәртечкәсе
| исем = Свердловск татар-башкорт<br/> педагогия училищесы
| сокращение =
| оригинал =
| элеккеге = Мөселман педагогия техникумы, Свердловск татар-башкорт педагогия техникумы
| нигезләнгән = 1919
| ябылган = 1940
| реорганизован =
| год реорганизации =
| тип =
| студенты =
| преподаватели =
| урын = {{Байрак|РСФСР}} [[Свердловск]]
| адрес =
| сайт =
| логотип =
| Награды =
|lat_dir =N|lat_deg =|lat_min =|lat_sec =
|lon_dir =E|lon_deg =|lon_min =|lon_sec =
}}
'''Свердловск татар-башкорт педагогия училищесы''' — [[Екатеринбург]] (элеккеге Свердловск) шәһәрендә урнашкан уку йорты. 1919—1940 елларда эшләгән.
== Тарих ==
[[1919 ел]]да Екатеринбургда ''Мөселман педагогия техникумы'' буларак нигезләнгән.<ref>http://www.idmedina.ru/books/materials/faizhanov/6/oldman.htm</ref> 1924-1925 елларда — Свердловск политехникумының өлеше, 1925-1926 елларда — берләштерелгән рус һәм татар-башкорт педтехникумының өлеше. 1926 елдан — мөстәкыйль уку йорты. 1926-193? елларда директоры — [[Шиһабетдин Гобәйдуллин]].
1940 елда Свердловск татар-башкорт педагогия училищесы ''Свердловск педагогия училищесының татар-башкорт факультет''ына үзгәртеп корыла, ә инде 1941 елда ул да ябыла. Укуны дәвам итәргә теләүчеләр [[Пермь татар-башкорт педагогия техникумы|Пермь]]гә күчерелгәннәр.
== Юкка чыккан милли кадрлары әзерләү йортлары==
* [[Жёлтое татар-башкорт педагогика училищесы]]
* [[Пермь татар-башкорт педагогия техникумы]]
* [[Бәләбәй татар педагогика училищесы|Бәләбәй татар-башкорт педагогика техникумы]]
* [[Свердловск татар-башкорт педагогия училищесы]]
* [[Самар татар-башкорт педагогия училищесы]]
* [[Ырынбур башкорт педагогия техникумы]]
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* [http://rbvekpros.livejournal.com/36098.html Свердловский татаро-башкирский педагогический техникум. 1919-1929] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161123035601/http://rbvekpros.livejournal.com/36098.html |date=2016-11-23 }}
* [http://rbvekpros.livejournal.com/36586.html Свердловский татаро-башкирский педагогический техникум. 1929-1937] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170723154454/http://rbvekpros.livejournal.com/36586.html |date=2017-07-23 }}
* [http://rbvekpros.livejournal.com/36739.html Свердловский татаро-башкирский педагогический техникум. 1937-1941] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220205230236/https://rbvekpros.livejournal.com/36739.html |date=2022-02-05 }}
{{Милли кадрлар әзерләүче ябылган уку йортлары}}
[[Төркем:Педагогика көллиятләре]]
jxnoh84uyralwax3vw717f55cih2pkk
5794859
5794856
2026-04-19T12:44:34Z
~2026-21991-09
60323
5794859
wikitext
text/x-wiki
{{Көллият кәртечкәсе
| исем = Свердловск татар-башкорт<br/> педагогия училищесы
| сокращение =
| оригинал =
| элеккеге = Мөселман педагогия техникумы, Свердловск татар-башкорт педагогия техникумы
| нигезләнгән = 1919
| ябылган = 1940
| реорганизован =
| год реорганизации =
| тип =
| студенты =
| преподаватели =
| урын = {{Байрак|РСФСР}} [[Свердловск]]
| адрес =
| сайт =
| логотип =
| Награды =
|lat_dir =N|lat_deg =|lat_min =|lat_sec =
|lon_dir =E|lon_deg =|lon_min =|lon_sec =
}}
'''Свердловск татар-башкорт педагогия училищесы''' — [[Екатеринбург]] (элеккеге Свердловск) шәһәрендә урнашкан уку йорты. 1919—1940 елларда эшләгән.
== Тарих ==
[[1919 ел]]да Екатеринбургда ''Мөселман педагогия техникумы'' буларак нигезләнгән.<ref>http://www.idmedina.ru/books/materials/faizhanov/6/oldman.htm</ref> 1924-1925 елларда — Свердловск политехникумының өлеше, 1925-1926 елларда — берләштерелгән рус һәм татар-башкорт педтехникумының өлеше. 1926 елдан — мөстәкыйль уку йорты. 1926-193? елларда директоры — [[Шиһабетдин Гобәйдуллин]]. Аңардан соң — Енгалычев. 1938 елның 14 гыйнварында Свердловскиның Ленин районы райкомы карары белән училищеның барлык коммнистлары ВКП(б) составыннан куылалар. Алар исәбендә — шул чор директоры [[Сабир Гыймайкин|Сабир Имайкин]]. Гобәйдуллин белән Енгалычев ул вакытта инде кулган алынган була.
1940 елда Свердловск татар-башкорт педагогия училищесы ''Свердловск педагогия училищесының татар-башкорт факультет''ына үзгәртеп корыла, ә инде 1941 елда ул да ябыла. Укуны дәвам итәргә теләүчеләр [[Пермь татар-башкорт педагогия техникумы|Пермь]]гә күчерелгәннәр.
== Юкка чыккан милли кадрлары әзерләү йортлары==
* [[Жёлтое татар-башкорт педагогика училищесы]]
* [[Пермь татар-башкорт педагогия техникумы]]
* [[Бәләбәй татар педагогика училищесы|Бәләбәй татар-башкорт педагогика техникумы]]
* [[Свердловск татар-башкорт педагогия училищесы]]
* [[Самар татар-башкорт педагогия училищесы]]
* [[Ырынбур башкорт педагогия техникумы]]
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* [http://rbvekpros.livejournal.com/36098.html Свердловский татаро-башкирский педагогический техникум. 1919-1929] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161123035601/http://rbvekpros.livejournal.com/36098.html |date=2016-11-23 }}
* [http://rbvekpros.livejournal.com/36586.html Свердловский татаро-башкирский педагогический техникум. 1929-1937] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170723154454/http://rbvekpros.livejournal.com/36586.html |date=2017-07-23 }}
* [http://rbvekpros.livejournal.com/36739.html Свердловский татаро-башкирский педагогический техникум. 1937-1941] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220205230236/https://rbvekpros.livejournal.com/36739.html |date=2022-02-05 }}
{{Милли кадрлар әзерләүче ябылган уку йортлары}}
[[Төркем:Педагогика көллиятләре]]
2wfxrahpfaxncbs3h16vepvrw3sn3if
5794938
5794859
2026-04-19T18:41:10Z
Әмир
15082
орфография
5794938
wikitext
text/x-wiki
{{Көллият кәртечкәсе
| исем = Свердловск татар-башкорт<br/> педагогия училищесы
| сокращение =
| оригинал =
| элеккеге = Мөселман педагогия техникумы, Свердловск татар-башкорт педагогия техникумы
| нигезләнгән = 1919
| ябылган = 1940
| реорганизован =
| год реорганизации =
| тип =
| студенты =
| преподаватели =
| урын = {{Байрак|РСФСР}} [[Свердловск]]
| адрес =
| сайт =
| логотип =
| Награды =
|lat_dir =N|lat_deg =|lat_min =|lat_sec =
|lon_dir =E|lon_deg =|lon_min =|lon_sec =
}}
'''Свердловск татар-башкорт педагогия училищесы''' — [[Екатеринбург]] (элеккеге Свердловск) шәһәрендә урнашкан уку йорты. 1919—1940 елларда эшләгән.
== Тарих ==
[[1919 ел]]да Екатеринбургда ''Мөселман педагогия техникумы'' буларак нигезләнгән.<ref>http://www.idmedina.ru/books/materials/faizhanov/6/oldman.htm</ref> 1924-1925 елларда — Свердловск политехникумының өлеше, 1925-1926 елларда — берләштерелгән рус һәм татар-башкорт педтехникумының өлеше. 1926 елдан — мөстәкыйль уку йорты. 1926-193? елларда директоры — [[Шиһабетдин Гобәйдуллин]]. Аңардан соң — Енгалычев. 1938 елның 14 гыйнварында Свердловскиның Ленин районы райкомы карары белән училищеның барлык коммунистлары ВКП(б) составыннан куылалар. Алар исәбендә — шул чор директоры [[Сабир Гыймайкин|Сабир Имайкин]]. Гобәйдуллин белән Енгалычев ул вакытта инде кулган алынган була.
1940 елда Свердловск татар-башкорт педагогия училищесы ''Свердловск педагогия училищесының татар-башкорт факультет''ына үзгәртеп корыла, ә инде 1941 елда ул да ябыла. Укуны дәвам итәргә теләүчеләр [[Пермь татар-башкорт педагогия техникумы|Пермь]]гә күчерелгәннәр.
== Юкка чыккан милли кадрлар әзерләү уку йортлары==
* [[Жёлтое татар-башкорт педагогика училищесы]]
* [[Пермь татар-башкорт педагогия техникумы]]
* [[Бәләбәй татар педагогика училищесы|Бәләбәй татар-башкорт педагогика техникумы]]
* [[Свердловск татар-башкорт педагогия училищесы]]
* [[Самар татар-башкорт педагогия училищесы]]
* [[Ырынбур башкорт педагогия техникумы]]
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* [http://rbvekpros.livejournal.com/36098.html Свердловский татаро-башкирский педагогический техникум. 1919-1929] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161123035601/http://rbvekpros.livejournal.com/36098.html |date=2016-11-23 }}
* [http://rbvekpros.livejournal.com/36586.html Свердловский татаро-башкирский педагогический техникум. 1929-1937] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170723154454/http://rbvekpros.livejournal.com/36586.html |date=2017-07-23 }}
* [http://rbvekpros.livejournal.com/36739.html Свердловский татаро-башкирский педагогический техникум. 1937-1941] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220205230236/https://rbvekpros.livejournal.com/36739.html |date=2022-02-05 }}
{{Милли кадрлар әзерләүче ябылган уку йортлары}}
[[Төркем:Педагогика көллиятләре]]
f0x6oi3a1ft53lv0f6vklyftj07x5k3
Karmine Krokko
0
158689
5795052
1980439
2026-04-20T08:40:27Z
~2026-24191-57
60487
Photo
5795052
wikitext
text/x-wiki
{{Şäxes
| isem = Karmine Krokko
| räsem =Carmine Crocco1.jpg
| räsem_zurlığı = 250px
| alt = Karmine Krokko
| räsem yazuı = Karmine Krokko
| tulı isem = Carmine Crocco
| hönär = ğäskäri, yulbasar
| tuu datası = 5.6.1830
| tuu cire =
| grajdanlıq = [[İtaliä]]
| millät = İtaliä
| ülem datası =18.6.1905
| ülem cire =
| äti =
| äni =
| ir =
| xatın =
| balalar =
| büläk häm premiälär =
| sayt =
| başqa mäğlümat =
| dine =
}}
'''Karmine Krokko''' (italiançä ''Carmine Crocco''; 1830-1905) - [[İtaliä]] yulbasarı.
== Tormış yulı ==
Karmine Krokko başta İtaliä Burbonnarı ğäskärendä xezmät itkän, soñraq [[Cuzeppe Garibaldi]] xezmätendä bulğan.
Cuzeppe Garibaldi ciñgännän soñ İtaliä berläşterelä häm Krokko ike meñ keşedän ğäskär qora, şuşı ğäskär Tönyaq İtaliädä iñ qurqınıç häm köçle törkem bulıp sanalğan, Burbonnar yağında iñ dähşätle ğäskär başlığı bulğan.
Krokko partizan höcümnären qullanğan: tegermännärne cimerü, elemtä beterü h.b.
== İstälek ==
XIX ğasırda Krokko "iñ usal qaraq häm üterüçe" bulıp sanalğan, läkin XX ğasırda ul riwäyättäge şäxeskä äwerelä, "krestiän inqıylabı başlığı häm xärbi dähi" dip yörtelä.
Bügen küp kenä İtaliä keşeläre, ayıruça könyaqta anı "Xalıq Qaharmanı" dip sanıylar.
[[1999]] Krokko turında [[Klaudiä Kardinale]] qatnaşında "Yul kisüçelär" (Li chiamarono... briganti!) digän film töşerelä.
== Ädäbiät ==
* Antonio De Leo, Carmine Cròcco Donatelli: un brigante guerrigliero, Pellegrini, 1983.
[[Төркем:Җинаятьчеләр]]
55dqq3gzvd4r6ext10pxznhalppkk90
Күпер
0
158806
5795020
5793294
2026-04-20T07:15:43Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5795020
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Күпер''' — ниндидер каршылыкларны ''([[елга]], [[тарлавык]], [[юл]] һ.б.)'' үтү өчен эшләнгән [[архитектура]] төзелеш юл корылмалары. Терәк конструкцияләре буенча балкалы, аркалы, акылмалы һ.б., материаллары буенча – [[корыч]], [[тимер]]-[[бетон]], [[агач]] һ.б., тәгаенләнеше буенча [[тимер юл]], [[автоюл]], [[җәяүлеләр]] өчен һ.б. күперләр аерыла.
== Танылган вант күперләре ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q158555}
|section=
|sort=label
|columns=p18,label:исем,p17,p131,p177,p287,p1619,p2043}}
{| class='wikitable sortable'
! сурәт
! исем
! дәүләт
! административ-территориаль берәмлек
! нәрсә аркылы үтә
! проектлаучы
! рәсми ачылу датасы
! озынлык
|-
| [[Файл:Anzac Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q295838|ANZAC Bridge]]''
| [[Австралия]]
| [[Яңа Көньяк Велс]]
|
|
| 1995
| 805
|-
| [[Файл:Aalemannkanalbrücke Berlin 05.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q300877|Aalemannkanalbrücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Берлин]]
| ''[[:d:Q300875|Aalemannkanal]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:WadiAbdoun1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q308447|Abdoun Bridge]]''
| [[Үрдүн]]
| [[Амман]]
|
|
| 2006-12-14
| 417
|-
| [[Файл:Silk Bridge Tehran2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12637326|Abrisham Bridge]]''
| [[Иран]]
| [[Тәһран]]
| ''[[:d:Q2029844|Hemmat Expressway]]''
|
| 2009-07-07
| 132.85
|-
| [[Файл:Ada Bridge 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1272855|Ada Bridge]]''
| [[Сербия]]
| [[Белград]]
| ''[[:d:Q14383|Sava]]''
| ''[[:d:Q95578835|Viktor Markelj]]''<br/>''[[:d:Q65681363|Peter Gabrijelčič]]''
| 2012-01-01
| 996
|-
| [[Файл:AlexFraserBridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4356863|Alex Fraser Bridge]]''
| [[Канада]]
| [[Британия Колумбиясе]]
| ''[[:d:Q269710|Fraser River]]''
|
| 1986-09-22
| 930
|-
| [[Файл:Bridge on the Yangtze River in Anqing Anhui China-2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4770457|Anqing Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q360374|Anqing]]''
| [[Янцзы]]
|
| 2004-12-26
| 5985
|-
| [[Файл:Anqing Yangtze River Railway Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q14629184|Anqing Yangtze River Railway Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q360374|Anqing]]''
| [[Янцзы]]
|
| 2015-12-06
| 2996.8
|-
| [[Файл:Viadotto Morandi (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56101974|Ansa del Tevere viaduct]]''
| [[Италия]]
| [[Рим]]
|
|
|
| 145
|-
| [[Файл:Aomoribay bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4778670|Aomori Bay Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Аомори]]
| ''[[:d:Q11662157|Port of Aomori]]''<br/>''[[:d:Q59516|Aomori Station]]''
|
| 1992
| 1219
|-
| [[Файл:Arbizelaiko zubibidea (Aretxabaleta).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q111781364|Arbizelaiko zubibidea]]''
| [[Испания]]
| [[Аречавалета]]
| ''[[:d:Q1181363|Deba River]]''
|
|
| 424.32
|-
| [[Файл:Arthur Ravenel Bridge (from water).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4800088|Arthur Ravenel Jr. Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Көньяк Каролина]]
| ''[[:d:Q5167806|Cooper River]]''
|
| 2005-07-16
|
|-
| [[Файл:Ágora, Ciudad de las Artes y las Ciencias, Valencia, España, 2014-06-29, DD 58 alt.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2458493|Assut de l'Or Bridge]]''
| [[Испания]]
| [[Валенсия]]
| ''[[:d:Q2713406|Turia Garden]]''
|
| 2008-12-11
| 180
|-
| [[Файл:Basas1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24943201|Atal Setu Bridge]]''
| [[Һиндстан]]
| ''[[:d:Q2375700|Kathua district]]''<br/>''[[:d:Q172269|Pathankot District]]''
| ''[[:d:Q317899|Ravi River]]''
|
|
| 592
|-
|
| ''[[:d:Q26709776|Ağın Bridge]]''
| [[Төркия]]
| [[Агын]]
| ''[[:d:Q34894335|Keban Reservoir]]''
|
| 2015-10-26
|
|-
| [[Файл:Karaj B1 bridge after the attack (8).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q138862866|B1 bridge]]''
| [[Иран]]
|
| ''[[:d:Q1728885|Karaj River]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Cầu Ba Son, TP.HCM, 042022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19705165|Ba Son Bridge]]''
| [[Вьетнам]]
| [[Һошимин|Хошимин]]
| ''[[:d:Q1060805|Saigon River]]''
|
|
| 885.7
|-
| [[Файл:Badong Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4841073|Badong Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q799676|Badong County]]''
| [[Янцзы]]
|
| 2004-07-01
| 908
|-
| [[Файл:Le pont suspendu d'Halong.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q115191968|Bai Chay bridge]]''
| [[Вьетнам]]
| ''[[:d:Q33396|Quảng Ninh]]''
| ''[[:d:Q10834221|Vịnh Cửa Lục]]''
|
| 2006-12-02
| 903
|-
| [[Файл:Baijusi Yangtze River Bridge1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22100173|Baijusi Yangtze River bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q713410|Dadukou District]]''<br/>''[[:d:Q554491|Banan District]]''
| [[Янцзы]]
|
|
| 1789
|-
| [[Файл:Bailizhou Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q138535466|Bailizhou Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
|
| [[Янцзы]]
|
|
|
|-
| [[Файл:Puente Baluarte 03.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q805835|Baluarte Bridge]]''
| [[Мексика]]
| [[Конкордия (Конкордия, Синалоа)]]
| ''[[:d:Q948470|Baluarte River]]''
|
| 2013
| 1124
|-
| [[Файл:Worli skyline with BSWL.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q314572|Bandra–Worli Sea Link]]''
| [[Һиндстан]]
| [[Mumbai|Мумбай]]
| ''[[:d:Q6734002|Mahim Bay]]''
|
| 2009-06-30
| 3.5
|-
| [[Файл:Tasmania - Batman Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q810853|Batman Bridge]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q17348182|Sidmouth]]''
| ''[[:d:Q971590|Tamar River]]''
|
| 1968-05-18
| 442
|-
| [[Файл:Bayview Bridge 2010-07-24 14-12-30.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q642739|Bayview Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Адамс (округ, Иллинойс)]]<br/>[[Мэрион (округ, Миссури)|Нью-Мадрид (округ, Миссури)]]
| [[Миссисипи (елга)]]
|
|
| 1374
|-
| [[Файл:Rheinbrücke A42.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q814024|Beeckerwerth Bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дуйсбург]]
| [[Рейн]]
|
|
| 1030
|-
|
| ''[[:d:Q102046183|Bengbu Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q360069|Bengbu]]''
| ''[[:d:Q213576|Huai River]]''
|
|
| 452
|-
| [[Файл:Berliner Brücke Halle.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q821449|Berliner Brücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Һалле]]
| ''[[:d:Q1571427|Halle]]''
|
|
| 171
|-
| [[Файл:Bianyuzhou Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q22101173|Bianyuzhou Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1337631|Huangmei County]]''<br/>''[[:d:Q1335940|Chaisang District]]''
| [[Янцзы]]
|
| 2021-12-30
| 3537
|-
| [[Файл:Schneckenbrücke neu (2).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q856823|Bickensteg]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q47501154|Villingen]]''
|
|
|
| 185
|-
| [[Файл:Bill Emerson Memorial Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q862082|Bill Emerson Memorial Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Иллинойс (штат)|Иллинойс]]<br/>[[Миссури (штат)|Миссури]]
| [[Миссисипи (елга)]]
|
| 2003-12-13
| 1205
|-
| [[Файл:Bingcaogang Bridge - view from Dukou.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15902649|Bingcaogang Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q425415|Panzhihua]]''
| ''[[:d:Q1038418|Jinsha River]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Пограничный мост Благовещенск-Хэйхэ.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q65143215|Blagoveshchensk–Heihe Bridge]]''
| [[Россия]]<br/>[[Кытай]]
| ''[[:d:Q349983|Heihe]]''<br/>''[[:d:Q1763289|Blagoveshchensky District, Amur Oblast]]''
| [[Амур (елга)|Амур]]
|
| 2022-06-10
| 1280
|-
| [[Файл:Kerrey Pedestrian Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4933016|Bob Kerrey Pedestrian Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Небраска]]<br/>[[Айова]]
| [[Миссури (елга)]]
| ''[[:d:Q7782117|Theodore Zoli]]''
|
| 2224
|-
| [[Файл:Bertonico (LO) - ponte di Boccaserio.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q98077330|Boccaserio bridge]]''
| [[Италия]]
| [[Бертонико]]<br/>[[Монтодине]]
| ''[[:d:Q63109|Adda]]''
|
| 2009
| 400
|-
| [[Файл:Big Obukhovsky Bridge-2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1494544|Bolshoy Obukhovsky Bridge]]''
| [[Россия]]
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Нева]]
|
| 2004-12-15
| 2824
|-
| [[Файл:Bridge of the Americas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q216061|Bridge of the Americas]]''
| [[Панама]]
| ''[[:d:Q2078026|Balboa]]''
| [[Panama kanalı]]
|
| 1962-10-12<br/>1962
| 1654
|-
| [[Файл:Tábor, most přes Jordán (01).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q66305676|Bridge over Jordán]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q56413037|Tábor]]''
| ''[[:d:Q6277558|Jordán]]''
|
|
| 220
|-
|
| ''[[:d:Q130552582|Britannia Road footbridge]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q3206|Көнбатыш Австралия]]''<br/>''[[:d:Q736170|Town of Cambridge]]''<br/>''[[:d:Q1573718|City of Vincent]]''
| ''[[:d:Q1939502|Mitchell Freeway]]''<br/>''[[:d:Q125845486|Yanchep railway line]]''
|
| 1992-06-07
| 170.25
|-
| [[Файл:New York City (New York, USA), Brooklyn Bridge -- 2012 -- 6630.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q125006|Brooklyn Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Манхэттэн]]<br/>[[Бруклин]]
| ''[[:d:Q212862|East River]]''
|
| 1883-05-24
| 5989
|-
| [[Файл:Cargo-sur-la-Seine-devant-Caudebec-en-Caux-DSC 0375.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q734387|Brotonne Bridge]]''
| [[Франция]]
| [[Кодбек-ан-Ко]]<br/>[[Сен-Никола-де-Бликтюи]]<br/>''[[:d:Q21979911|Rives-en-Seine]]''<br/>''[[:d:Q21979910|Arelaune-en-Seine]]''
| [[Сена]]
|
|
| 1278
|-
| [[Файл:Düsseldorf-Stadtbezirk 1; Schrägseilbrücke a.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15108101|Brücke Jülicher Straße]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дүсселдорф]]
|
|
|
| 162
|-
| [[Файл:Brücke am Wasserfal (Torsten-Lamprecht Weg), Magdeburg 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q996003|Brücke am Wasserfall]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Магдебург]]
| ''[[:d:Q435544|Alte Elbe]]''
|
|
| 232.5
|-
| [[Файл:Würzburg - Brücke der Deutschen Einheit.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q996038|Brücke der Deutschen Einheit]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Вүрцбург]]
| ''[[:d:Q1670|Main]]''
|
|
| 239
|-
| [[Файл:Busan Harbor Bridge2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2187707|Busan Harbor Bridge]]''
| [[Көньяк Корея]]
| ''[[:d:Q50363|Nam District]]''<br/>''[[:d:Q50423|Yeongdo District]]''
| ''[[:d:Q12438381|Port of Busan]]''
|
| 2014-05-22
| 3100
|-
| [[Файл:Bridge in Haiphong.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4914331|Bính Bridge]]''
| [[Вьетнам]]
| [[Һайфоң]]
| ''[[:d:Q5024864|Cam River]]''
|
| 2005-05-13
| 1347
|-
| [[Файл:150315-Bruchsal-02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15108515|Büchenauer Brücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Брухзаль]]
|
|
|
| 85.2
|-
| [[Файл:Cable Bridge Pasco WA.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5015633|Cable Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Вашингтон (штат)|Вашингтон]]
| ''[[:d:Q2251|Columbia River]]''
|
| 1978-09
| 758
|-
| [[Файл:Židlochovice most 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13629018|Cable-stayed bridge in Židlochovice]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q393955|Жидлоховитсе]]''
| ''[[:d:Q45254|Svratka]]''
|
| 1993
| 65
|-
| [[Файл:Pod hobanat Satu Mare - vedere generală.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132531878|Cable-stayed bridge of Satu Mare]]''
| [[Румыния]]
| [[Сату-Маре]]
| ''[[:d:Q217401|Someș River]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Autostrada A31, ponte sull'Adige (Piacenza d'Adige).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q19660036|Cable-stayed bridge over the Adige river]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q16226|Province of Padua]]''<br/>''[[:d:Q16270|Province of Rovigo]]''
| ''[[:d:Q13696|Adige]]''
|
|
| 1087
|-
| [[Файл:Puente sobre el rio Iregua en Logrono.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q62592913|Cable-stayed bridge over the Iregua River]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q31917806|Logroño]]''
| ''[[:d:Q2735893|Iregua]]''
|
|
| 304
|-
| [[Файл:Ponte ferroviária da Linha 13 Jade.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q113483033|Cable-stayed railway bridge of Line 13, São Paulo]]''
| [[Бразилия]]
|
| ''[[:d:Q2601181|Rodovia Ayrton Senna]]''<br/>''[[:d:Q3438425|Rodovia Hélio Smidt]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Cầu Cao Lãnh.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5034299|Cao Lanh Bridge]]''
| [[Вьетнам]]
| ''[[:d:Q35656|Cao Lãnh]]''
| ''[[:d:Q2784618|Tiền River]]''
|
| 2018-05-27
| 2010
|-
|
| ''[[:d:Q137218070|Carl-Zeiss-Brücke (Saalfeld/Saale)]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Заальфельд/Заале]]
| ''[[:d:Q1678|Saale]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Viadotto Carpineto, raccordo autostradale 5.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q15052634|Carpineto viaduct]]''
| [[Италия]]
| [[Виетри-ди-Потенза]]
|
|
|
| 242
|-
| [[Файл:Wujiang Bridge Yuqing1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q138798104|Category:Wujiang Bridge Yuqing]]''
| [[Кытай]]
|
| ''[[:d:Q1515792|Wu River]]''
|
|
| 617
|-
| [[Файл:湘潭三大桥远景.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q137718576|Category:Xiangjiang Third Bridge]]''
| [[Кытай]]
|
| ''[[:d:Q831884|Xiang River]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Changsha Xiangluzhou Bridge (far view) 20250821.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q138818486|Category:Xiangluzhou Bridge]]''
| [[Кытай]]
|
| ''[[:d:Q831884|Xiang River]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Centennial Bridge in Panama.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q747908|Centennial Bridge, Panama]]''
| [[Панама]]
| [[Панама]]
| [[Panama kanalı]]
|
| 2004-08-15
| 1052
|-
| [[Файл:Changshou Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5072119|Changshou Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Чуңчиң]]
| [[Янцзы]]
|
| 2009
| 1146
|-
| [[Файл:Changtai Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q85879435|Changtai Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q57970|Changzhou]]''<br/>''[[:d:Q1365433|Taixing]]''
| [[Янцзы]]
|
|
|
|-
| [[Файл:Chaozhou Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q99335837|Chaozhou Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1342144|Xiangqiao District]]''
| ''[[:d:Q389788|Han River]]''
|
| 2018-01-15
|
|-
| [[Файл:Nemours - Pont à haubans sur le Loing - Ensemble.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q21549079|Charles-Hochart Bridge]]''
| [[Франция]]
| [[Немур]]<br/>[[Сен-Пьерр-ле-Немур]]
| ''[[:d:Q249062|Loing]]''
|
|
| 155
|-
| [[Файл:Cheongna Haneul Bridge, January 2026.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q136766579|Cheongna Haneul Bridge]]''
| [[Көньяк Корея]]
| [[Инчон]]
| ''[[:d:Q37960|Сары диңгез]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Saecheonnyeon Cable-stayed Bridge3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q136668949|Cheonsa West Bridge]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q17498613|Chibi Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1359268|Honghu]]''<br/>''[[:d:Q615021|Chibi City]]''
| [[Янцзы]]
|
|
| 4557
|-
|
| ''[[:d:Q47450746|Chirajara-Brücke]]''
| [[Колумбия]]
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q11135713|Chizhou Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q219938|Zongyang County]]''<br/>''[[:d:Q1335692|Guichi District]]''
| [[Янцзы]]
|
| 2018
| 8347
|-
| [[Файл:Chizhou Yangtze River Rail-Road Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q124632874|Chizhou Yangtze River Rail-Road Bridge]]''
| [[Кытай]]
|
| [[Янцзы]]
|
|
| 3.1
|-
| [[Файл:North Korea-Pyongyang-Road to May Day Stadium-01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1076120|Chongryu Bridge]]''
| [[Корея Халык Демократик Җөмһүрияте|Корея Халык Демократик Республикасы]]
| [[Пхеньян]]<br/>''[[:d:Q700629|Chung-guyok]]''<br/>''[[:d:Q700590|Moranbong-guyok]]''<br/>''[[:d:Q195886|Taedonggang-guyok]]''
| ''[[:d:Q330618|Taedong River]]''
|
|
| 450
|-
| [[Файл:Chow Chow Bridge, 1968.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20712235|Chow Chow Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q26207198|Quinault Reservation]]''
| ''[[:d:Q1390482|Quinault River]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Reading Cycle and Pedestrian Bridge 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21585375|Christchurch Bridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q21496716|Reading]]''
| ''[[:d:Q19686|River Thames]]''
|
| 2015-09-30
|
|-
| [[Файл:Paseo-bridge2a.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5113181|Christopher S. Bond Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Миссури (штат)|Миссури]]
| [[Миссури (елга)]]
|
|
| 523
|-
| [[Файл:Cimu Bridge 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15931316|Cihmu Bridge]]''
| [[Кытай Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q97026874|Fushi Village]]''
| ''[[:d:Q11598263|Liwu River]]''
|
| 1995-05
| 136
|-
| [[Файл:Cinecitta Steg1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1092369|Cinecittà-Brücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Nürnberg]]
| ''[[:d:Q163880|Pegnitz]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Calatrava-Bréck-Citer--w.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q108357896|Citer]]''
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q9924|Haarlemmermeer]]''
| ''[[:d:Q2535707|Hoofdvaart/Hoofdweg (Haarlemmermeer)]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Clark bridge west alton mo dec 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1095681|Clark Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Иллинойс (штат)|Иллинойс]]
| [[Миссисипи (елга)]]
|
| 1994-01
| 1408
|-
| [[Файл:Unten Am Fluß (255170209).jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q123014287|Clodra mill bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Берга (Эльстер)]]
| ''[[:d:Q44729|Weisse Elster]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Coast Meridian Overpass bridge deck.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5138195|Coast Meridian Overpass]]''
| [[Канада]]
| [[Британия Колумбиясе]]
|
| ''[[:d:Q944608|AtkinsRéalis]]''
|
| 580
|-
| [[Файл:Pont de Cocody.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q86680240|Cocody Bridge]]''
| [[Кот-д’Ивуар]]
| ''[[:d:Q1515|Абиҗан]]''<br/>''[[:d:Q1105423|Cocody]]''
| [[Лагуна]]
|
| 2023-08-12
| 634
|-
| [[Файл:Cornelis van Beverenbrug - IJsselmonde - Rotterdam - View of the bridge from the Zwijndrechtsepad in the south.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q108116678|Cornelis van Beverenbrug]]''
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q2680952|Rotterdam]]''
| ''[[:d:Q1469578|A16 motorway]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:El Viaducto, Pereira, Colombia.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1632036|César Gaviria Trujillo Viaduct]]''
| [[Колумбия]]
| [[Перейра (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q1613504|Otún River]]''
|
|
| 704
|-
| [[Файл:DSC 8728 (17815712628)2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1151193|Cần Thơ Bridge]]''
| [[Вьетнам]]
| [[Канто (Вьетнам)]]
| ''[[:d:Q978743|Bassac River]]''
|
|
| 2.65
|-
| [[Файл:Chongqing bridge, Dafosi Yangtze River Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5208370|Dafosi Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Чуңчиң]]
| [[Янцзы]]
|
| 1997
| 1176
|-
| [[Файл:Long bridge (Unsplash).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4116335|Dames Point Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Җәксонвилл|Җәксонсвилл]]
| ''[[:d:Q1677915|St. Johns River]]''
|
|
| 3244.9<br/>3218
|-
| [[Файл:Donaustadtbrücke.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q877703|Danube city bridge]]''
| [[Австрия]]
| [[Вена шәһәре|Вена]]
| [[Дунай]]<br/>''[[:d:Q877785|New Danube Canal]]''
|
|
| 741
|-
| [[Файл:Danzhou Yangpu Bridge (20230327181151).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17001304|Danzhou Yangpu Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q10747786|Yangpu Economic Development Zone]]''
|
|
| 2014-04-04
|
|-
| [[Файл:Donaubruecke Deggenau2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1240840|Deggenau Danube bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Деггендорф]]
| [[Дунай]]
|
|
| 848
|-
| [[Файл:Deir-ez-zor335.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5252538|Deir ez-Zor suspension bridge]]''
| [[Сүрия]]
|
| [[Yefrat yılğası]]
|
| 1927
| 460
|-
| [[Файл:鼎山长江大桥.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q15614498|Dingshan Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q201723|Jiangjin District]]''<br/>''[[:d:Q588451|Jiulongpo District]]''
| [[Янцзы]]
|
| 2013
| 2047
|-
| [[Файл:Diwei Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5284753|Diwei Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Чуңчиң]]
| [[Янцзы]]
|
| 2008
|
|-
| [[Файл:Mary Ave Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6778982|Don Burnett Bicycle-Pedestrian Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
| ''[[:d:Q399994|Interstate 280]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Donghai Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q338136|Donghai Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Şanxay|Шаңхай]]
| ''[[:d:Q45341|Көнчыгыш Кытай диңгезе]]''
|
|
| 32.5
|-
| [[Файл:重庆 长江上的渡江大桥.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17001296|Dongshuimen Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q713343|Yuzhong District]]''<br/>''[[:d:Q713491|Nan'an District]]''
| [[Янцзы]]
|
|
| 1124.947
|-
|
| ''[[:d:Q15055837|Donzère-Mondragon Bridge]]''
| [[Франция]]
| [[Пьеррлатт]]<br/>[[Ла-Гард-Адемар]]
| ''[[:d:Q1032562|Donzère-Mondragon Canal]]''
|
|
| 165
|-
|
| ''[[:d:Q16833751|Dryburgh Abbey Bridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q211113|Scottish Borders]]''
| ''[[:d:Q503262|River Tweed]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Duge Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q18109819|Duge Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q485918|Liupanshui]]''<br/>''[[:d:Q373629|Xuanwei]]''
| ''[[:d:Q814822|Beipan River]]''
|
| 2016
| 1341
|-
| [[Файл:MostUPodebrad A. CelkovyPohled.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18192779|Dálniční most přes Labe u Poděbrad]]''
| [[Чехия]]
| [[Осечек]]<br/>[[Либице над Цидлиноу]]
| [[Эльба]]
|
| 1990-11-02
| 244.8
|-
|
| ''[[:d:Q128795128|Düsseldorfer Brückenfamilie]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дүсселдорф]]
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Barge under EE bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q378152|East Huntington Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Көнбатыш Виргиния]]
| ''[[:d:Q4915|Ohio River]]''
|
| 1985-08
| 274.32
|-
| [[Файл:Ponte de Figueira da Foz1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2103700|Edgar Cardoso Bridge]]''
| [[Португалия]]
| [[Фигейра-да-Фош]]
| ''[[:d:Q15656|Mondego River]]''
|
|
| 1421
|-
| [[Файл:Edong Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q129403|Edong Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q71204|Huangshi]]''<br/>''[[:d:Q44026|Xishui County]]''
| [[Янцзы]]
|
|
| 1486
|-
| [[Файл:Ehuang Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q11447329|Ehuang Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q71355|Huanggang]]''<br/>''[[:d:Q71305|Ezhou]]''
| [[Янцзы]]
|
|
| 3245
|-
| [[Файл:Eisackbrücke Albeins.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132485607|Eisackbrücke Albeins]]''
| [[Италия]]
|
|
|
| 2006
|
|-
| [[Файл:Ponte Emanuela Loi.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q122171343|Emanuela Loi bridge]]''
| [[Италия]]
| [[Монсеррато]]
| ''[[:d:Q3975289|State road 554]]''
|
| 2009-12-12
| 82.5
|-
| [[Файл:Puente Carlos Fdz. Casado.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6091174|Engineer Carlos Fernández Casado Bridge]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q71140|León Province]]''
| ''[[:d:Q3373938|Reservoir of Barrios de Luna]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Rotterdam erasmusbrug.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1348188|Erasmusbrug]]''
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q2680952|Rotterdam]]''
| ''[[:d:Q1362309|Nieuwe Maas]]''
|
| 1996-09-06
| 802
|-
| [[Файл:Wuhan Erqi Yangtze River Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11124442|Erqi Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Үһән]]
| [[Янцзы]]
|
| 2011-12-31
| 6507
|-
| [[Файл:Erskine-bridge-south.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5395818|Erskine Bridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q211091|Renfrewshire]]''<br/>''[[:d:Q208121|West Dunbartonshire]]''
| ''[[:d:Q19721|River Clyde]]''
| ''[[:d:Q4019947|William Brown]]''
| 1971-07-02
| 1321.87
|-
| [[Файл:Υψηλή Γέφυρα Ευρίπου.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q25040056|Euripus Bridge]]''
| [[Греция]]
| ''[[:d:Q12875805|Chalkideon Municipality]]''
| ''[[:d:Q1137741|Euripus Strait]]''
|
| 1993-07-09
| 694.5
|-
| [[Файл:Duisburg, Expo-Brücke, 2015-07 CN-01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15056047|Expo-Brücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дуйсбург]]
| ''[[:d:Q9011|Bundesautobahn 3]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Farrisbrua mars 2018 (3).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17770694|Farrisbrua]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q156125|Larvik]]''
| ''[[:d:Q3356675|Farris]]''
|
|
| 570.6
|-
| [[Файл:Faroebridgesyd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1397260|Farø Bridges]]''
| [[Дания]]
| ''[[:d:Q183572|Vordingborg Municipality]]''
| ''[[:d:Q269398|Storstrømmen]]''
|
| 1985-06-04
| 3322
|-
| [[Файл:瑞安大桥.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24837160|Feiyunjiang Bridge]]''
| [[Кытай]]
|
| ''[[:d:Q15900585|Feiyun River]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Fengjie Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5443434|Fengjie Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1362044|Fengjie County]]''
| [[Янцзы]]
|
| 2005
| 893
|-
| [[Файл:Stuttgart Ferdinand-Leitner Steg - 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15110651|Ferdinand-Leitner-Steg]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q727750|Stuttgart-Mitte]]''
|
|
|
| 100
|-
| [[Файл:Fiberline Bridge Kolding Denmark 2013c.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q16323524|Fiberline-broen]]''
| [[Дания]]
| ''[[:d:Q21101|Kolding Municipality]]''
| ''[[:d:Q21009819|Fredericia-Vamdrup-banen]]''
|
|
| 40
|-
| [[Файл:Fleher Bruecke, von Westen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q319850|Flehe Bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Нойсс]]
| [[Рейн]]
|
|
| 1165
|-
| [[Файл:Flug -Rom-Düsseldorf-Hamburg 2013 by-RaBoe 400.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1433327|Flughafenbrücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дүсселдорф]]
| [[Рейн]]
|
|
| 1286.5
|-
| [[Файл:Frankfurt Am Main-Floesserbruecke-Ansicht von der Ignatz-Bubis-Bruecke-20110304.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1434784|Flößerbrücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Франкфурт]]
| ''[[:d:Q1670|Main]]''
|
|
| 221
|-
| [[Файл:Landappbw 480336 1823 Fuss- und Radbrücke über den Neckar Hessigheim.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q123194142|Foot and bike bridge over the Neckar (Hessigheim)]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q8541|Ludwigsburg District]]''
| ''[[:d:Q1673|Neckar]]''
|
|
| 106
|-
| [[Файл:Lávka v Lužci nad Vltavou 2024-04-27 04.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106688735|Footbridge Lužec nad Vltavou - Bukol]]''
| [[Чехия]]
| [[Лужец над Влтавоу]]<br/>[[Букол]]
| ''[[:d:Q131574|Vltava]]''
|
|
| 138
|-
|
| ''[[:d:Q136470804|Fourth Panama Canal Bridge]]''
| [[Панама]]
| ''[[:d:Q2216621|Arraiján District]]''<br/>[[Панама (шәһәр)]]
| [[Panama kanalı]]
|
|
|
|-
| [[Файл:Pont depuis l' Oyapock.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q996255|Franco-Brazilian Binational Bridge]]''
| [[Бразилия]]<br/>[[Франция]]
| ''[[:d:Q731606|Saint-Georges]]''<br/>[[Ояпоки]]
| ''[[:d:Q1541246|Oyapock]]''
|
|
| 378
|-
| [[Файл:Dubrovnik-bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1442774|Franjo Tuđman Bridge]]''
| [[Хорватия]]
| [[Дубровник]]
| ''[[:d:Q931551|Ombla]]''
|
| 2002
| 518
|-
| [[Файл:Friedrich-Ebert-Bruecke-Bonn-Panorama.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q589865|Friedrich-Ebert-Brücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q892684|Stadtbezirk Bonn]]''<br/>[[Бойель]]
| [[Рейн]]
|
|
|
|-
| [[Файл:Fuchimen Bridge 富翅门大桥 23-09-2018.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q67936115|Fuchimen Bridge]]''
| [[Кытай]]
|
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Fuling Pipeline Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q116745710|Fuling Pipeline Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Чуңчиң]]
| [[Янцзы]]
|
|
|
|-
| [[Файл:Fuling Wujiang Bridge-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5507939|Fuling Wujiang Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q553934|Fuling District]]''
| ''[[:d:Q1515792|Wu River]]''
|
|
| 1300
|-
| [[Файл:Fuling Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5507940|Fuling Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Чуңчиң]]
| [[Янцзы]]
|
| 1997-05
| 631
|-
| [[Файл:Galecopperbrug 1991.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13639002|Galecopperbrug]]''
| [[Нидерланд]]
| [[Үтрехт]]
| ''[[:d:Q478348|Amsterdam–Rhine Canal]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Gantertalbruecke02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q378688|Ganter Bridge]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q67474|Ried-Brig]]''
| ''[[:d:Q96093940|Ganterbach]]''
|
|
| 678
|-
|
| ''[[:d:Q136544978|Gaolangang Bridge]]''
| [[Кытай]]
|
|
|
|
|
|-
| [[Файл:General Rafael Urdaneta Bridge view from the lake to Cabimas side.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q317207|General Rafael Urdaneta Bridge]]''
| [[Венесуэла]]
| [[Маракайбо]]
| ''[[:d:Q182137|Lake Maracaibo]]''
|
|
| 8700
|-
| [[Файл:Geogeum Bridge in Geoheung Jeollanam-do South Korea 20140726.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16093346|Geogeum Bridge]]''
| [[Көньяк Корея]]
| ''[[:d:Q50211|Goheung County]]''
| ''[[:d:Q489336|Sorokdo]]''
|
| 2011-12-16
| 2028
|-
| [[Файл:George Street Bridge (geograph 3470273).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5544899|George Street Bridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q7926510|Victoria]]''<br/>''[[:d:Q7620664|Stow Hill]]''<br/>''[[:d:Q7194170|Pillgwenlly]]''
| ''[[:d:Q19699|River Usk]]''
|
| 1964-04-09
| 288
|-
| [[Файл:New Goethals Bridge from airplane cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1534090|Goethals Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Ричмонд (округ, Нью-Йорк)]]<br/>[[Элизабет (АКШ)]]
| ''[[:d:Q2865187|Arthur Kill]]''
|
|
| 2225
|-
| [[Файл:GoldenEarsBridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1056455|Golden Ears Bridge]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q1805330|Langley]]''
| ''[[:d:Q269710|Fraser River]]''
|
| 2009-06-16
| 955
|-
| [[Файл:GoldenHornMetroBridge 09.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6076527|Golden Horn Metro Bridge]]''
| [[Төркия]]
| [[Истанбул]]
| ''[[:d:Q179839|Golden Horn]]''
|
| 2014-02-15
| 919
|-
|
| ''[[:d:Q67897539|Gongan Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1198857|Gong'an County]]''
| [[Янцзы]]
|
|
| 6317.7
|-
| [[Файл:Lávka Mikulčice–Kopčany, 2022 (11 dt).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q73163897|Great Moravia Footbridge]]''
| [[Чехия]]<br/>[[Словакия]]
| [[Микулчице]]<br/>''[[:d:Q683855|Kopčany]]''
| ''[[:d:Q179251|Morava]]''
|
| 2019-10
| 143
|-
| [[Файл:Great River Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5599873|Great River Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Иллинойс (штат)|Иллинойс]]<br/>[[Айова]]
| [[Миссисипи (елга)]]
|
| 1993-10-04
|
|-
| [[Файл:Mississippi River bridge at Greenville MS - Lake Village AR.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5604665|Greenville Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Арканзас]]<br/>[[Миссисипи (штат)|Миссисипи]]
| [[Миссисипи (елга)]]
|
| 2010
|
|-
| [[Файл:Grenlandsbrua.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1545696|Grenland Bridge]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q2290|Porsgrunn]]''<br/>''[[:d:Q484052|Bamble]]''
| ''[[:d:Q1280137|Frierfjord]]''
|
| 1996
| 608
|-
| [[Файл:Grenland bro.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q108719190|Grenlandbrücke]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q2290|Porsgrunn]]''
| ''[[:d:Q1280137|Frierfjord]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q110344032|Grjotland bru]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q109031|Voss Municipality]]''
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Puente Internacional 397.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1548495|Guadiana International Bridge]]''
| [[Испания]]<br/>[[Португалия]]
| [[Аямонте]]<br/>[[Каштру-Марин]]
| ''[[:d:Q14305|Guadiana]]''
|
| 1991
| 666
|-
|
| ''[[:d:Q137733774|Gujin Chishui River Bridge]]''
| [[Кытай]]
|
|
|
|
|
|-
| [[Файл:교동대교.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16093323|Gyodong Bridge]]''
| [[Көньяк Корея]]
| ''[[:d:Q50205|Ganghwa County]]''
|
|
|
| 2.11
|-
| [[Файл:Güzelyalı Overpass.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55613159|Güzelyalı Bridge]]''
| [[Төркия]]
| [[Конак (Измир)|Конак]]
| ''[[:d:Q56278382|Mustafa Kemal Coastal Boulevard]]''
|
|
| 125
|-
| [[Файл:Neckar bei Untertürkheim - panoramio.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q124713202|Hafenbahnbrücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Штутгарт]]
| ''[[:d:Q1673|Neckar]]''
|
|
| 119.65
|-
|
| ''[[:d:Q17023458|Haihuang Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q536207|Hualong Hui Autonomous County]]''<br/>''[[:d:Q1364610|Jainca County]]''
| [[Xuanxe]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q67896729|Haihuang Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1364610|Jainca County]]''<br/>''[[:d:Q536207|Hualong Hui Autonomous County]]''
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Haleboggsbridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12059375|Hale Boggs Memorial Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сент-Чарльз (приход, Луизиана)]]
| [[Миссисипи (елга)]]
|
| 1983-10-06
|
|-
| [[Файл:Tokyo International Airport Terminal 2 -02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17220033|Haneda Sky Arch]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q11610321|Haneda Airport]]''
| ''[[:d:Q11525006|東京湾岸道路]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Hangzhou Bay Bridge ABA 1360 AK1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q326249|Hangzhou Bay Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q16967|Чжэцзян провинциясе]]''
| ''[[:d:Q700024|Hangzhou Bay]]''
|
| 2008-05-01
| 35673
|-
|
| ''[[:d:Q124398407|Hangzhou-Ningbo Expressway Double Line Yongjiang Bridge]]''
| [[Кытай]]
|
| ''[[:d:Q8054980|Yong River]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Hanjiatuo Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5648246|Hanjiatuo Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q553934|Fuling District]]''
| [[Янцзы]]
|
|
| 1137
|-
| [[Файл:Calatrava harp.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q108357918|Harp]]''
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q9924|Haarlemmermeer]]''
| ''[[:d:Q2535707|Hoofdvaart/Hoofdweg (Haarlemmermeer)]]''<br/>''[[:d:Q19255782|Hoofdweg]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Harpe bru.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28718987|Harpe Bridge]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q488054|Sør-Fron Municipality]]''
| ''[[:d:Q927499|Gudbrandsdalslågen]]''
|
| 2016-12-17
| 324.6
|-
| [[Файл:Hatania Doania Bridge - 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60154393|Hatania Doania Setu]]''
| [[Һиндстан]]
| ''[[:d:Q3335474|Namkhana community development block]]''
| ''[[:d:Q16872954|Hatania Doania]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q17575279|Haugh of Drimmie Bridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q207679|Perth and Kinross]]''
| ''[[:d:Q1353655|River Ericht]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Helgelandsbrua-2006-07-02.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3319855|Helgeland bridge]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q217808|Alstahaug Municipality]]''<br/>''[[:d:Q48870|Leirfjord Municipality]]''
| ''[[:d:Q1807605|Leirfjorden]]''
|
| 1991
| 1065
|-
| [[Файл:合生大桥 6084.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q64585134|Hesheng Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1199390|Huicheng District]]''
| ''[[:d:Q30007669|Dongjiang]]''
|
| 2008-09-02
| 1.328
|-
| [[Файл:Heureka bridge in Tikkurila, Vantaa, Finland, 2004.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q121028859|Heurekan silta]]''
| [[Финляндия]]
| [[Вантаа]]
| ''[[:d:Q630036|Keravanjoki]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Dálniční most přes Odru a Antošovické jezero 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17061515|Highway bridge over the Oder and Antošovické jezero]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q3491519|Koblov]]''<br/>[[Врбице (Богумин)]]
| [[Одер]]
|
|
| 605.6
|-
| [[Файл:Hitsuishijima Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3424793|Hitsuishijima Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Сакаиде]]
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q67896732|Hongshui River Huiluo Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1153222|Luodian County]]''<br/>''[[:d:Q72417|Tian'e County]]''
| ''[[:d:Q615328|Hongshui River]]''
|
|
| 956
|-
|
| ''[[:d:Q118323835|Hongyancun Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Чуңчиң]]
| ''[[:d:Q1045185|Jialing River]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Hovenring 3 Eindhoven.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q796551|Hovenring]]''
| [[Нидерланд]]
| [[Эйндһовен]]
| ''[[:d:Q19371480|Noord Brabantlaan]]''<br/>''[[:d:Q19204280|Grasdreef]]''<br/>''[[:d:Q19244831|Heistraat]]''
|
| 2012-06-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q22100447|Huangjueping Yangtze River bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q588451|Jiulongpo District]]''<br/>''[[:d:Q713491|Nan'an District]]''
| [[Янцзы]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q136544859|Huangmaohai Bridge]]''
| [[Кытай]]
|
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Huangpu Bridge-2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3055421|Huangpu Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Гуаңҗу]]
| ''[[:d:Q201463|Pearl River]]''
|
| 2008-12
| 7016
|-
| [[Файл:Huangyi Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q15914884|Huangyi Yangtze River bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q425492|Luzhou]]''<br/>[[Сычуань]]
| [[Янцзы]]
|
| 2012
|
|-
|
| ''[[:d:Q17001726|Humen Rail-Road Bridge]]''
| [[Кытай]]
|
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Hungerford.bridge.arp.750pix.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1436185|Hungerford Bridge and Golden Jubilee Bridges]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Лондон]]
| ''[[:d:Q19686|River Thames]]''
|
| 1864
|
|-
| [[Файл:Husutong Yangtze River Bridge2.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17001596|Husutong Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q57947|Nantong]]''<br/>''[[:d:Q42622|Suzhou]]''
| [[Янцзы]]
|
| 2020-07-01
| 11.072
|-
| [[Файл:Hwatae Island Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q22975390|Hwatae Bridge]]''
| [[Көньяк Корея]]
| [[Йосу]]
|
|
| 2015-12-22
| 1345
|-
|
| ''[[:d:Q67896735|Hwatae Bridge]]''
| [[Көньяк Корея]]
| [[Йосу]]
|
|
|
| 1345
|-
| [[Файл:Puente Héroes del Chaco parcial.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q97486298|Héroes del Chaco Bridge]]''
| [[Парагвай]]
|
| ''[[:d:Q179396|Paraguay River]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Ikara-Ōhashi, -Jan. 2009 a.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11379251|Ikara Bridge]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1350888|Nagashima]]''
| ''[[:d:Q34638796|Ikara-seto]]''
|
| 1996-08-02
|
|-
| [[Файл:Inland Sea Bridge2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11574440|Ikuchi Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Ономити|Ономичи]]
| ''[[:d:Q231312|Seto Inland Sea]]''
|
| 1991-12-08
| 790
|-
| [[Файл:Incheon bridge (12).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q483949|Incheon Bridge]]''
| [[Көньяк Корея]]
| [[Инчон]]
| ''[[:d:Q37960|Сары диңгез]]''
|
| 2009-10-19
| 12500
|-
| [[Файл:Ponte all’Indiano seen from parco delle Cascine.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3397713|Indian Bridge]]''
| [[Италия]]
| [[Флоренция]]
| ''[[:d:Q115457|Arno]]''
|
| 1978-03-10
| 350
|-
| [[Файл:Isarsteg G-F 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q128600381|Isarsteg Garching–Fischerhäuser]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q1420085|Fischerhäuser]]''<br/>[[Гархинг-бай-Мюнхен]]
| ''[[:d:Q106588|Isar]]''
|
|
| 96
|-
| [[Файл:White Bridge of Ahvaz Darafsh (125).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q97005112|Island Park Bridge (Ahvaz)]]''
| [[Иран]]
| ''[[:d:Q1272922|Ahvaz County]]''
| ''[[:d:Q461557|Karun River]]''
|
|
| 158
|-
| [[Файл:Seto Bri1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4571931|Iwakurojima Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Сакаиде]]
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Jackfield Bridge - geograph.org.uk - 472069.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q88959604|Jackfield Free Bridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q20886705|The Gorge]]''
| ''[[:d:Q19682|River Severn]]''
|
| 1994-10-18
|
|-
| [[Файл:Jedleseer bruecke4.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1686164|Jedleseer Bridge]]''
| [[Австрия]]
| [[Вена шәһәре|Вена]]
| ''[[:d:Q877785|New Danube Canal]]''
|
|
| 204
|-
|
| ''[[:d:Q19726910|Achmad Amins Bridge]]''
| [[Индонезия]]
|
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Jerusalem Chords Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1057872|Jerusalem Chords Bridge]]''
| [[Исраил]]
| [[Иерусалим|Котдус]]
|
|
| 2008-06-25
| 360
|-
|
| ''[[:d:Q56424400|Jianghai Channel Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q59095|Zhuhai]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q67896717|Jiangshun Xi River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q34412|Foshan]]''<br/>''[[:d:Q59132|Jiangmen]]''
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Jiashao Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10924079|Jiaxing-Shaoxing Sea Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q16967|Чжэцзян провинциясе]]''
| ''[[:d:Q700024|Hangzhou Bay]]''
|
| 2013-07-19
| 10138
|-
| [[Файл:Jiayu Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17498603|Jiayu Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1236870|Jiayu County]]''<br/>''[[:d:Q1359268|Honghu]]''
| [[Янцзы]]
|
| 2019-11-28
| 4690
|-
| [[Файл:Jindo Bridge in South Korea2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6750914|Jindo Bridge]]''
| [[Көньяк Корея]]
| ''[[:d:Q50342|Haenam County]]''<br/>''[[:d:Q50325|Jindo County]]''
|
|
|
| 484
|-
| [[Файл:Jingyue Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3396998|Jingyue Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1356616|Jianli]]''<br/>''[[:d:Q151958|Yueyang]]''
| [[Янцзы]]
|
| 2010-12-09
| 4512.5
|-
| [[Файл:Jingzhou-Changjiang daqio.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q11773514|Jingzhou Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q71247|Jingzhou]]''
| [[Янцзы]]
|
|
| 4397.6
|-
|
| ''[[:d:Q67896733|Jingzhou Yangtze River North Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q71247|Jingzhou]]''
| [[Янцзы]]
|
|
|
|-
| [[Файл:Gong'an Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17498601|Jingzhou Yangtze River road-railway bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1363632|Jiangling County]]''<br/>''[[:d:Q1198857|Gong'an County]]''
| [[Янцзы]]
|
|
| 6317.672
|-
| [[Файл:G5 Jinshajiang Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q116728689|Jinshajiang Bridge of Jingkun Expressway]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1342211|Yanbian County]]''<br/>''[[:d:Q425415|Panzhihua]]''
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Jintang cable-stayed bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1015411|Jintang Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q16967|Чжэцзян провинциясе]]''
| ''[[:d:Q45341|Көнчыгыш Кытай диңгезе]]''
|
| 2009-12-25
| 26540
|-
| [[Файл:Second Jiujiang Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q14629144|Jiujiang Yangtze River Expressway Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q216077|Jiujiang]]''<br/>''[[:d:Q1337631|Huangmei County]]''
| [[Янцзы]]
|
| 2013-10-28
| 8462
|-
| [[Файл:View of the Hong Kong-Zhuhai-Macao Bridge West Section from Zhuhai Qinglü South Road 20250130-2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56424258|Jiuzhou Port Channel Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q59095|Zhuhai]]''
|
| ''[[:d:Q716737|Arup]]''
|
| 693
|-
| [[Файл:Ponte Jorge Amado, Ilheus, Ba (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q51882630|Jorge Amado Bridge]]''
| [[Бразилия]]
| [[Ильеус]]
| ''[[:d:Q9652157|Pontal bay]]''<br/>''[[:d:Q5016002|Cachoeira River]]''
|
| 2020-07-01
| 533
|-
|
| ''[[:d:Q17498536|Jungar Yellow River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1354680|Qingshuihe County]]''<br/>''[[:d:Q1342508|Jungar Banner]]''
| [[Xuanxe]]
|
|
|
|-
| [[Файл:Rovaniemi -The ”Lumberjack's Candle Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4539592|Jätkänkynttilä]]''
| [[Финляндия]]
| [[Рованиеми]]
| ''[[:d:Q214779|Kemijoki]]''
|
| 1989-09-28
| 320
|-
| [[Файл:Ponte-Adige (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q59846684|Kaiserjäger bridge]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q59417360|Terre d'Adige]]''<br/>[[Лавис]]
| ''[[:d:Q13696|Adige]]''
|
|
| 260
|-
| [[Файл:Kaisermühlenbrücke.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1721708|Kaisermühlen Bridge]]''
| [[Австрия]]
| [[Вена шәһәре|Вена]]
| ''[[:d:Q877785|New Danube Canal]]''
|
|
| 208
|-
| [[Файл:Berlin, Kaisersteg, 2007.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1721743|Kaisersteg]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q158089|Трептов-Көпеник]]''
| ''[[:d:Q1684|Spree]]''
|
|
| 140.3
|-
| [[Файл:Kamome-Ohashi (Osaka)01.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q10854989|Kamome Ohashi]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q985711|Suminoe-ku]]''
|
|
|
| 442
|-
| [[Файл:Kampmannbrücke (Neubau 2019).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1396221|Kampmann bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Эссен]]
| ''[[:d:Q1664|Ruhr]]''
|
| 2019-12-20
| 173
|-
| [[Файл:Kan0424.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1723648|Kanchanaphisek Bridge]]''
| [[Таиланд]]
| ''[[:d:Q476440|Phra Pradaeng]]''
| ''[[:d:Q118850|Chao Phraya River]]''
| ''[[:d:Q16912277|WSP USA]]''
| 2007-11-15
| 951
|-
| [[Файл:Kangbo Yangtze River Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14629192|Kangbo Yangtze River bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1199413|Hejiang County]]''
| [[Янцзы]]
|
|
| 1695
|-
| [[Файл:Kap Shui Mun Bridge from Sham Tseng.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3236838|Kap Shui Mun Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q878514|Tsuen Wan District]]''<br/>[[Һоң Коң]]
| ''[[:d:Q6366345|Kap Shui Mun]]''
|
| 1997-05-22
| 820
|-
| [[Файл:Karnali Bridge 4.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3397000|Karnali Bridge]]''
| [[Непал]]
| ''[[:d:Q28458|Bardiya District]]''<br/>''[[:d:Q28153|Kailali District]]''
| ''[[:d:Q390232|Ghaghara River]]''
|
|
| 500
|-
| [[Файл:Katzengrabensteg Köpenick (2).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1736892|Katzengrabensteg]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q158089|Трептов-Көпеник]]''
| ''[[:d:Q1684|Spree]]''
|
|
| 109.2
|-
| [[Файл:Kawasaki Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10855040|Kawasaki Bridge]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1207746|Kita-ku]]''<br/>''[[:d:Q490581|Miyakojima Ward]]''
| ''[[:d:Q52110971|Ōkawa River]]''
|
|
| 129.15
|-
| [[Файл:気仙沼湾横断橋.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q48753793|Kesennuma Bay Crossing Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Кесеннума]]
| ''[[:d:Q11548037|Kesennuma Bay]]''
|
| 2021-03-06
| 1344
|-
| [[Файл:Kessock Bridge from North Kessock - geograph.org.uk - 6609413.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1739833|Kessock Bridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q208279|Highland]]''
| ''[[:d:Q813410|Beauly Firth]]''
|
| 1982
| 1056
|-
| [[Файл:Hinomaru OP-07 Sky Bus Tokyo Fukagawa Sakura Matsuri 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q63268232|Kiba Park Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Кото (махсус район)|Кото]]
|
|
|
| 250
|-
| [[Файл:River Tweed and Wire Bridge Cottage, Peebles - geograph.org.uk - 2563936.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19973483|Kingsmeadows Wire Bridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q211113|Scottish Borders]]''
| ''[[:d:Q503262|River Tweed]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Kolbäcksbron.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3604217|Kolbäck Bridge]]''
| [[Швеция]]
| ''[[:d:Q507709|Umeå Municipality]]''
| ''[[:d:Q51845|Ume älv]]''
|
|
| 700
|-
| [[Файл:Japan Palau Friendship Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q31374|Koror–Babeldaob Bridge]]''
| [[Палау]]
| ''[[:d:Q189426|Koror]]''
| ''[[:d:Q3368238|reef pass]]''
|
| 2002-01-11
| 413
|-
| [[Файл:20250928 Kruunusillat Kronbroarna Crown Bridges - Helsinki Helsingfors, Suomi Finland (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q95740548|Kruunuvuorensilta]]''
| [[Финляндия]]
| [[Һельсинки|Һелсинки]]
| ''[[:d:Q10549427|Kruunuvuorenselkä]]''
|
| 2026-04-18
| 1191
|-
| [[Файл:Ludwigshafen Mannheim Schuhmacherbruecke.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1793307|Kurt-Schumacher-Brücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Маннһейм]]<br/>[[Лүдвигсһафен-ам-Рейн]]
| [[Рейн]]
|
|
| 1500
|-
| [[Файл:Kärkistensalmi Bridge 3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11874127|Kärkinen Bridge]]''
| [[Финляндия]]
| [[Ювәскүлә|Йювяскюля]]
| ''[[:d:Q24328405|Kärkistensalmi]]''
|
| 1997-08-29
| 787
|-
| [[Файл:Kåfjordbrua bridge over Kåfjorden in Alta, Troms og Finnmark, Norway, 2022 August.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11982773|Kåfjord bridge]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q6535|Alta]]''
| ''[[:d:Q922809|Kåfjorden]]''
|
| 2013-12-20
| 300
|-
| [[Файл:Koehlbrandbruecke.wmt.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q520613|Köhlbrand Bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q1626|Hamburg-Mitte]]''
| ''[[:d:Q730662|Köhlbrand]]''
|
| 1974-09-20
| 3618
|-
| [[Файл:Puente de la Constitución de 1812, Cádiz, en agosto de 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6464357|La Constitución de 1812 Bridge]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q81978|Cádiz Province]]''
| ''[[:d:Q662059|Bay of Cádiz]]''
|
| 2015-09-24
| 3092
|-
| [[Файл:پل لالی2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q111379185|Lali Bridge]]''
| [[Иран]]
| ''[[:d:Q1279155|Lali County]]''<br/>''[[:d:Q1278711|Masjed Soleyman County]]''<br/>[[Хузистан]]
| ''[[:d:Q97603158|Gotvand Lake]]''
| ''[[:d:Q124392710|Hexa Company]]''
| 2011
| 466
|-
| [[Файл:Langkawi cablecar bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1164611|Langkawi Sky Bridge]]''
| [[Малайзия]]
| ''[[:d:Q188947|Kedah]]''
|
|
| 2005
| 125
|-
| [[Файл:Langqi Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q67896718|Langqi Min River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q68481|Fuzhou]]''
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Most Jižní spojky 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12032739|Lanový most]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q107739533|Strašnice (Praha 10)]]''
| ''[[:d:Q8550399|railway line 220]]''
|
| 1993
|
|-
| [[Файл:20110826.Obergiblen.Lechtal.-012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q116534550|Lechbrücke Bach]]''
| [[Австрия]]
| [[Бах (коммуна)]]<br/>[[Эльбигенальп]]
| ''[[:d:Q155841|Lech]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:August 4, 2011 beautiful Boston vista (6012618162) crop.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q151914|Leonard P. Zakim Bunker Hill Memorial Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Бостон]]
| ''[[:d:Q794927|Charles River]]''
| ''[[:d:Q7782117|Theodore Zoli]]''
| 2003-12-20
| 436.5
|-
| [[Файл:Rheinhochwasser Januar 2011 - LEV Autobahnbruecke 06.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q200494|Leverkusen Bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q1786041|Merkenich]]''<br/>[[Леверкузен]]
| [[Рейн]]
| ''[[:d:Q1602933|Hellmut Homberg]]''
| 1965-07-05
| 1061
|-
| [[Файл:Lewis & Clark Bridge in Louisville, Kentucky.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28186741|Lewis and Clark Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Луивилл]]<br/>''[[:d:Q10748572|Utica Township]]''
| ''[[:d:Q4915|Ohio River]]''
|
| 2016-12-18
| 762
|-
| [[Файл:Most Slobode 2005-edit.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q637897|Liberty Bridge]]''
| [[Сербия]]
| [[Нови-Сад]]
| [[Дунай]]
|
| 2005-10-11
| 1382
|-
| [[Файл:Lidu Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6543759|Lidu Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Чуңчиң]]
| [[Янцзы]]
|
| 2007-10-27
| 822
|-
| [[Файл:Lijiatuo Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6547014|Lijiatuo Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Чуңчиң]]
| [[Янцзы]]
|
| 1995
| 444
|-
|
| ''[[:d:Q137884621|Lingang Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q427265|Yibin]]''
| [[Янцзы]]
|
|
| 1732
|-
| [[Файл:临沂市临工大桥南侧西向视图.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q125130311|Lingong Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q373346|Linyi]]''
| ''[[:d:Q5967748|Yihe]]''
|
| 2014-12-27
| 1450
|-
| [[Файл:Linjiangmen Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q9384661|Linjiangmen Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q92277|Jilin City]]''
| ''[[:d:Q210326|Songhua River]]''
|
| 1994
|
|-
| [[Файл:Lodemannbrücke Hannover von Linden.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q43091057|Lodemannbrücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q1826001|Linden-Limmer]]''<br/>''[[:d:Q883803|Mitte]]''
| ''[[:d:Q464568|Ihme]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q104864023|Long Beach International Gateway Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Лоң-Бич|Лоң Бич]]
| ''[[:d:Q30715722|Back Channel, Port of Long Beach]]''
|
| 2020-10-05
| 8800
|-
| [[Файл:Longli Bridge1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q137733760|Longli Bridge]]''
| [[Кытай]]
|
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Toolenburgbrug 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q108357873|Luit]]''
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q9924|Haarlemmermeer]]''
| ''[[:d:Q2535707|Hoofdvaart/Hoofdweg (Haarlemmermeer)]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Lune Millennium Bridge from northern bank.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1698906|Lune Millennium Bridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q205905|Lancaster]]''
| ''[[:d:Q1162445|River Lune]]''
|
| 2001-02
| 114
|-
|
| ''[[:d:Q108940828|M44 motorway bridge over the river Tisza]]''
| [[Маҗарстан]]
| ''[[:d:Q277798|Lakitelek]]''<br/>''[[:d:Q1051500|Tiszaug]]''
| ''[[:d:Q134350|Tisza]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Elmek Nimir Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q259912|Mac Nimir Bridge]]''
| [[Судан]]
| ''[[:d:Q310385|Khartoum]]''
| [[Зәңгәр Нил]]
|
|
| 1165.5
|-
| [[Файл:Marcelo Fernan Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2692495|Marcelo Fernan Bridge]]''
| [[Филиппин|Филипин]]
|
| ''[[:d:Q6725749|Mactan Channel]]''
|
| 1999-08
|
|-
| [[Файл:Estakada im. Marka Sudaka widziana od Szosy Lubickiej.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26256398|Marek Sudak Overpass in Toruń]]''
| [[Польша]]
| [[Торунь]]
|
|
|
| 300
|-
| [[Файл:View of Margaret Hunt Hill Bridge from Reunion Tower August 2015 23.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6759541|Margaret Hunt Hill Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Техас (штат)|Техас]]
| ''[[:d:Q1969490|Trinity River]]''
|
| 2012
| 368
|-
| [[Файл:Margaretenbrücke, Berlin-Malchow.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q63412774|Margaretenbrücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Берлин]]
| ''[[:d:Q563551|Berlin outer ring]]''
|
|
| 66.4
|-
| [[Файл:2006-05-23 15.32 Zaltbommel, Nijhoff-brug.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q769478|Martinus Nijhoffbrug]]''
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q932089|Neerijnen]]''<br/>''[[:d:Q1532373|Zaltbommel]]''
| ''[[:d:Q216171|Waal]]''
|
|
| 988.42
|-
| [[Файл:Boyne River Bridge, M1 motorway 353105.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2186349|Mary McAleese Boyne Valley Bridge]]''
| [[Ирландия]]
| ''[[:d:Q183544|County Meath]]''<br/>''[[:d:Q183539|County Louth]]''
| ''[[:d:Q896037|River Boyne]]''<br/>''[[:d:Q4952568|Boyne Valley]]''
|
| 2003-06-09
|
|-
| [[Файл:Masangxi Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q13156619|Masangxi Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Чуңчиң]]
| [[Янцзы]]
|
| 2001
| 726.16
|-
| [[Файл:Matsukawaura Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q11530289|Matsukawaura Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Сома (Япония)|Сома]]
| ''[[:d:Q11530290|Matsukawa Lagoon]]''
|
| 1995-03
|
|-
| [[Файл:Rheinbrücke Maxau IMGP0871.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q134506756|Maxau Rhine Bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Вёрт-ам-Райн]]<br/>[[Карлсруэ]]
| [[Рейн]]
|
|
| 292
|-
| [[Файл:Meiko-Higashi Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11415491|Meiko Higashi Ohashi Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Токай (Айти)|Токай]]<br/>[[Нагоя]]
| ''[[:d:Q1189542|Port of Nagoya]]''
|
| 1997
|
|-
| [[Файл:Meiko Nishi Bridges-3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11415494|Meiko Nishi Ohashi roadway bridges]]''
| [[Япония]]
| [[Нагоя]]<br/>''[[:d:Q1203952|Tobishima]]''
| ''[[:d:Q1189542|Port of Nagoya]]''
|
| 1985
|
|-
| [[Файл:Meiko Central Bridge 20160904A.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11415490|Meiko-Chuo Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Нагоя]]
| ''[[:d:Q1189542|Port of Nagoya]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:The Mersey Gateway Bridge viewed from Halton Castle in Runcorn, Cheshire, England.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6820551|Mersey Gateway Bridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q376141|Halton]]''
| ''[[:d:Q19724|River Mersey]]''<br/>''[[:d:Q935570|Manchester Ship Canal]]''
|
| 2017-10-14
| 2.2
|-
| [[Файл:Donaubruecke Metten.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1240851|Metten motorway bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Меттен]]
| [[Дунай]]
|
|
| 614
|-
| [[Файл:00 0237 Millau - Département Aveyron.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q99236|Millau Viaduct]]''
| [[Франция]]
| [[Мийо (город)]]<br/>[[Крессель]]
| ''[[:d:Q215653|Tarn]]''<br/>''[[:d:Q3239424|railroad line from Béziers to Neussargues]]''
|
| 2004-12-14
| 2460
|-
| [[Файл:Moj grad - panoramio.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1267436|Millennium Bridge]]''
| [[Черногория]]
| [[Подгорица]]
| ''[[:d:Q157736|Morača]]''
|
| 2005-07-13
| 140
|-
| [[Файл:Minpu 1st Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q36113|Minpu Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Şanxay|Шаңхай]]
| ''[[:d:Q99785|Huangpu River]]''
|
|
| 1212
|-
| [[Файл:Kajo de rivero Turo (Tjumeno).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19521596|Most vlyublennyh]]''
| [[Россия]]
| [[Төмән өлкәсе]]
| [[Түре|Тура]]
|
| 1987-07-26
| 247.6
|-
|
| ''[[:d:Q104861911|Msikaba Bridge]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
|
|
|
|
|
|-
| [[Файл:ミュンヘン大橋.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11342608|Munich bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Саппоро]]
| ''[[:d:Q1132961|Toyohira River]]''
|
|
| 172
|-
| [[Файл:Cầu Mỹ Thuận 2 đang thi công.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q32284071|My Thuan 2 Bridge]]''
| [[Вьетнам]]
| ''[[:d:Q36666|Tiền Giang]]''<br/>''[[:d:Q7333405|Vĩnh Long]]''<br/>''[[:d:Q5017480|Cái Bè]]''<br/>''[[:d:Q34789|Vĩnh Long]]''
| [[Мекоң]]
|
|
|
|-
| [[Файл:NotoBriAgri.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11366903|Nakanoto Agricultural Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Нанао]]
| ''[[:d:Q49112765|Sangaguchi Seto]]''
|
| 1999-03-27
|
|-
| [[Файл:渝中 建设中的轨交10号线的桥.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28414085|Nanjimen Yangtze River bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q713343|Yuzhong District]]''
| [[Янцзы]]
|
|
|
|-
| [[Файл:Second Nanjing Yangtze Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q210764|Nanjing Baguazhou Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Нанҗиң|Нәнҗиң]]
| [[Янцзы]]
|
| 2001-03-26
| 1238
|-
| [[Файл:Third Nanjing Yangtze Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3540210|Nanjing Dashengguan Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Нанҗиң|Нәнҗиң]]
| [[Янцзы]]
|
| 2005-10-07
| 4744
|-
| [[Файл:Nanjing Jiangxinzhou Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q10906923|Nanjing Jiangxinzhou Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Нанҗиң|Нәнҗиң]]
| [[Янцзы]]
|
|
| 4.3
|-
|
| ''[[:d:Q137884722|Nanmengxi Bridge]]''
| [[Кытай]]
|
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Nanpu Bridge 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q910848|Nanpu Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Şanxay|Шаңхай]]
| ''[[:d:Q99785|Huangpu River]]''
|
| 1991-12-01
| 760
|-
|
| ''[[:d:Q67896727|Nanxi Xianyuan Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q537944|Nanxi District]]''
| [[Янцзы]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q24836300|Nanxi Xianyuan Yangtze River bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q427265|Yibin]]''
| [[Янцзы]]
|
|
| 1508
|-
| [[Файл:Zwingenberg.Neckar.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q112186642|Neckarbrücke (Zwingenberg)]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Цвингенберг (Баден)]]
| ''[[:d:Q1673|Neckar]]''
|
| 2011-06
| 215
|-
| [[Файл:Neckarsteg mit MVV Hochhaus.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1973734|Neckarsteg]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Маннһейм]]
| ''[[:d:Q1673|Neckar]]''<br/>''[[:d:Q105030320|Neckarwiese (Mannheim)]]''
|
|
| 253
|-
| [[Файл:Brücke am Bahnhof Ilmenau Südwest.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134124037|Nelson Mandela Bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q7878|Ilm-Kreis]]''
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Schönebeck,Elbauenbrücke.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1325154|Neue Elbebrücke Schönebeck]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Шёнебек (Эльба)]]
| [[Эльба]]
|
|
| 1128.5
|-
| [[Файл:Hungerburgbahn-Innbrücke.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q98123803|Neue Hungerburgbahnbrücke]]''
| [[Австрия]]
| [[Иннсбрук]]
| ''[[:d:Q14369|Inn]]''
|
|
| 242
|-
| [[Файл:Queen’s Wharf, Brisbane under construction in April 2020, 03.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q48796815|Neville Bonner Bridge]]''
| [[Австралия]]
| [[Брисбен]]
| ''[[:d:Q905910|Brisbane River]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q65124213|New Île d'Orléans Bridge]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q1659468|Beauport]]''<br/>''[[:d:Q3463183|Saint-Pierre-de-l'Île-d'Orléans]]''
| ''[[:d:Q134750|Изге Ләүрәнти елгасы]]''
|
| 2028
|
|-
| [[Файл:201908 Under the New Baishatuo Yangtze River Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21041396|New Baishatuo Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q713410|Dadukou District]]''<br/>''[[:d:Q201723|Jiangjin District]]''
| [[Янцзы]]
|
|
| 5320.334
|-
| [[Файл:2013-06 Donaubruecke Vidin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1077240|New Europe Bridge]]''
| [[Болгария]]<br/>[[Румыния]]
| ''[[:d:Q652856|Calafat]]''<br/>''[[:d:Q178531|Видин]]''
| [[Дунай]]
|
| 2013-06-14
| 1971<br/>1391
|-
|
| ''[[:d:Q104621750|New Kömürhan Bridge]]''
| [[Төркия]]
| ''[[:d:Q483091|Эләзыгъ иле]]''<br/>''[[:d:Q131384|Малатия]]''
| ''[[:d:Q101552090|Karakaya Reservoir]]''
|
| 2021-01-02
| 660
|-
| [[Файл:1. Teilstück der neuen Rheinbrücke Leverkusen am Tag der Verkehrsfreigabe-47249.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q102046231|New Leverkusen Bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q7927|Көлн административ бүлгесе]]''
| [[Рейн]]
|
|
| 1061
|-
| [[Файл:Lagos motorway concrete cable stayed bridge IC4 Portugal with nice shaped pylons in concrete - panoramio.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13101568|New Portimão Bridge]]''
| [[Португалия]]
| [[Портимау]]<br/>[[Лагоа (Фару)|Лагоа]]
| ''[[:d:Q2455320|Arade River]]''
|
|
| 845
|-
| [[Файл:New Railway Bridge in Belgrade at dusk.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1289610|New Railroad Bridge]]''
| [[Сербия]]
| [[Белград]]
| ''[[:d:Q14383|Sava]]''
|
| 1979
| 1928
|-
| [[Файл:Boundary River Highway Bridge of Sino-Korean Yalu River.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5045301|New Yalu River Bridge]]''
| [[Кытай]]<br/>[[Корея Халык Демократик Җөмһүрияте|Корея Халык Демократик Республикасы]]
| ''[[:d:Q75110|Dandong]]''<br/>[[Синыйҗу]]
| ''[[:d:Q55498|Yalu River]]''
|
| No/unknown value
|
|-
| [[Файл:NewYamunaBridge Ald.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q12063905|New Yamuna Bridge]]''
| [[Һиндстан]]
| [[Праяграҗ|Праяг]]
| ''[[:d:Q132726|Yamuna]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q115972287|New Zuari Bridge]]''
| [[Һиндстан]]
| [[Гоа]]
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Ponte Newton Navarro.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1143597|Newton Navarro Bridge]]''
| [[Бразилия]]
| [[Натал]]
| ''[[:d:Q975675|Potengi River]]''
|
| 2007-11-21
| 1781.6
|-
| [[Файл:Wesel NeueRheinbrückeB58 Bauphase2009 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q832239|Niederrheinbrücke Wesel]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Везел]]
| [[Рейн]]
|
|
| 772.5
|-
| [[Файл:Nipigon River bridge construction.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22063704|Nipigon River Bridge]]''
| [[Канада]]
|
| ''[[:d:Q1164945|Nipigon River]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q17017335|Nissibi Bridge]]''
| [[Төркия]]
| [[Гергер]]<br/>[[Сиверек]]
| ''[[:d:Q34876740|Atatürk Reservoir]]''
|
| 2015-05-21
| 610
|-
| [[Файл:Nogeyama Footbridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q24867351|Noge no Tsuribashi]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q11610652|Oimatsuchō]]''
|
| ''[[:d:Q181996|Sori Yanagi]]''
|
|
|-
| [[Файл:20220608 Nongye Road Bridge 04.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q67932672|Nongye Road Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q30340|Zhengzhou]]''
| ''[[:d:Q15907254|Zhengzhoubei Railway Station]]''
|
| 2019-03-31
|
|-
| [[Файл:Norderelbbrücke A1 03.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10602002|Norderelbe bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Һамбург]]
| ''[[:d:Q1997911|Norderelbe]]''
|
| 1962
| 411
|-
| [[Файл:Nordhordalandsbrua towards north.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1998104|Nordhordland Bridge]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q10428388|Bergen Municipality]]''<br/>''[[:d:Q56404228|Alver Municipality]]''
| ''[[:d:Q1799958|Salhusfjorden]]''<br/>''[[:d:Q6513414|Osterfjorden]]''
|
| 1994-09-22
| 1614.75
|-
| [[Файл:NorthernSpire2018 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7012379|Northern Spire Bridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q1280897|Sunderland]]''
| ''[[:d:Q1433715|River Wear]]''
|
| 2018-08-28
| 336
|-
| [[Файл:Moscow, new Filyovsky Bridge, view south June 2025 05.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134961770|Novozavodskaya Street bridge]]''
| [[Россия]]
| ''[[:d:Q998027|Filyovsky Park District]]''<br/>''[[:d:Q630277|Khoroshevo-Mnevniki District]]''
| [[Мәскәү (елга)|Мәскәү елгасы]]
|
|
| 250
|-
| [[Файл:Nydalsbrua P1080541.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q114797147|Nydal bridge]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q1324436|Trondheim municipality]]''
| ''[[:d:Q499668|Ниделва]]''
|
| 2023-10-16
| 183
|-
| [[Файл:Oberhavelsteg 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q73162270|Oberhavelsteg]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q158083|Spandau]]''
| ''[[:d:Q1278458|Teufelsseekanal]]''
|
|
| 125
|-
| [[Файл:Oberkasseler Brücke.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q876228|Oberkasseler Brücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дүсселдорф]]
| [[Рейн]]
|
|
| 614.72
|-
|
| ''[[:d:Q91184034|Ocoee Whitewater Center Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Полк (округ, Теннесси)]]
| ''[[:d:Q7811968|Toccoa River]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Ponte estaiada Octavio Frias - Sao Paulo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1075303|Octávio Frias de Oliveira Bridge]]''
| [[Бразилия]]
| [[Сан-Паулу (штат)]]
| ''[[:d:Q1862264|Pinheiros River]]''<br/>''[[:d:Q5245848|Line 9]]''<br/>''[[:d:Q620626|Marginal Pinheiros]]''<br/>''[[:d:Q10318729|Sul da Fepasa]]''
|
| 2008
| 1600
|-
| [[Файл:Okutama Ohashi Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q108314821|Okutama bridge]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q598626|Okutama]]''
| ''[[:d:Q1063006|Tama River]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:The Onomichi Bridges2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11465463|Onomichi Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Ономити|Ономичи]]
| ''[[:d:Q11465491|Onomichi Channel]]''
|
| 1968-03-04
| 385
|-
| [[Файл:Guanyinyan Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5613841|Outer-ring Jiangjin Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Чуңчиң]]
| [[Янцзы]]
|
| 2009
| 1172
|-
| [[Файл:Leederville Station footbridge, Western Australia, October 2024 04.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q130552242|Oxford Street footbridge]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q3206|Көнбатыш Австралия]]''<br/>''[[:d:Q736170|Town of Cambridge]]''<br/>''[[:d:Q1573718|City of Vincent]]''
| ''[[:d:Q1939502|Mitchell Freeway]]''<br/>''[[:d:Q125845486|Yanchep railway line]]''
|
| 1992-09
| 266.87
|-
| [[Файл:Papineau-Leblanc Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3396678|Papineau-Leblanc Bridge]]''
| [[Канада]]
| [[Монреаль]]<br/>[[Лаваль (Канада)]]
| ''[[:d:Q1783795|Rivière des Prairies]]''
|
| 1969
| 458.6<br/>425
|-
| [[Файл:Parkway Bridge - panoramio.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16047782|Parkway Bridge]]''
| [[Иран]]
| [[Тәһран]]
| ''[[:d:Q1815227|Valiasr Street]]''
|
| 1997
| 250
|-
| [[Файл:Madrid, M-30 1989 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q130475852|Pasarela del Marqués de Zafra]]''
| [[Испания]]
| [[Madrid|Мадрид]]
| ''[[:d:Q2606591|Madrid Ring Road]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Strasbourg-RemiLeblond-J2R-Passerelle2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2055982|Passerelle Mimram]]''
| [[Алмания|Германия]]<br/>[[Франция]]
| [[Кель (Алмания)|Кель]]<br/>[[Страсбург]]
| [[Рейн]]
|
| 2004-04-23
| 387.4
|-
| [[Файл:Passerelle des Trois-Soeurs 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q137206282|Passerelle des Trois-Soeurs]]''
| [[Канада]]
| [[Квебек (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q1707745|Rivière Saint-Charles]]''
|
| 2016-05-31
|
|-
| [[Файл:P067539-946135 Pelješac bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1155248|Pelješac Bridge]]''
| [[Хорватия]]
| ''[[:d:Q58289|Dubrovnik-Neretva County]]''
| ''[[:d:Q695074|Bay of Mali Ston]]''
| ''[[:d:Q110802099|Marjan Pipenbaher]]''
| 2022-07-26
| 2404
|-
| [[Файл:Penang Bridge in extension.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1155649|Penang Bridge]]''
| [[Малайзия]]
| ''[[:d:Q188096|Пенанг штаты]]''
| ''[[:d:Q3045413|Penang Strait]]''
|
| 1985-08-03
| 13.5
|-
|
| ''[[:d:Q24956743|Phước Khánh Bridge]]''
| [[Вьетнам]]
|
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Piacenza - ponte ferroviario AV - vista aerea.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3908187|Piacenza cable-stayed bridge]]''
| [[Италия]]
| [[Пьяченца]]<br/>[[Сан-Рокко-аль-Порто]]
| ''[[:d:Q643|Po]]''
|
| 2008-12-14
| 1343
|-
|
| ''[[:d:Q115658650|Pingzhou Bridge]]''
| [[Кытай]]
|
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Polcevera da Coronata2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3907993|Polcevera Viaduct]]''
| [[Италия]]
| [[Җенова]]
| ''[[:d:Q1235154|Polcevera]]''<br/>''[[:d:Q547206|Turin–Genoa railway]]''<br/>''[[:d:Q802333|Genoa–Milan railway]]''<br/>''[[:d:Q657150|Val Polcevera]]''
|
| 1967-09-04
| 1102
|-
|
| ''[[:d:Q43087683|Pont Fernando Reig]]''
| [[Испания]]
| [[Алькой]]
|
|
| 1987
| 246
|-
| [[Файл:Pont gisclar 082004.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1751300|Pont Gisclard]]''
| [[Франция]]
| ''[[:d:Q1445541|Sauto]]''
| ''[[:d:Q1529011|Têt]]''
|
|
| 253
|-
|
| ''[[:d:Q3396642|Pont Masséna]]''
| [[Франция]]
| [[Париж]]
| ''[[:d:Q160342|railway track]]''
|
|
| 492
|-
| [[Файл:Pont Nou (1).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q112638831|Pont Nou]]''
| [[Испания]]
| [[Эсплугес-де-Льобрегат]]
|
|
|
| 72
|-
| [[Файл:Pont de Sidi M'Cid 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12205505|Pont Sidi M'Cid]]''
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
| ''[[:d:Q187346|Constantine]]''
|
|
|
| 164
|-
| [[Файл:Pont d'Oxford - Grenoble.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3055929|Pont d'Oxford]]''
| [[Франция]]
| [[Гренобль]]
| ''[[:d:Q201341|Isère]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:20181104 102 huy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13101812|Pont de Ben-Ahin, Wanze]]''
| [[Бельгия]]
| ''[[:d:Q711443|Wanze]]''<br/>''[[:d:Q207095|Huy]]''
| ''[[:d:Q41986|Meuse]]''
|
|
| 341
|-
| [[Файл:Pont can peixauet.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q30909068|Pont de Can Peixauet]]''
| [[Испания]]
| [[Санта-Колома-де-Граманет]]<br/>''[[:d:Q3319496|Bon Pastor]]''
| ''[[:d:Q765483|Besòs]]''
|
|
| 137.9
|-
| [[Файл:Gilly-sur-Isère - Pont de Gilly sur l'Isère -1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17291492|Pont de Gilly]]''
| [[Франция]]
| [[Оверн-Рона-Әлп]]
| ''[[:d:Q201341|Isère]]''
|
|
| 170
|-
| [[Файл:Tuikabelbrug Godsheide.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3396980|Pont de Godsheide]]''
| [[Бельгия]]
| [[Һасселт]]
| ''[[:d:Q835090|Albert Canal]]''
|
|
| 264
|-
| [[Файл:Pont de Lézar.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3397042|Pont de Lézardrieux]]''
| [[Франция]]
| [[Лезардриё]]
| ''[[:d:Q1232651|Trieux]]''
|
|
| 160
|-
| [[Файл:J79164 Yul cdg 20140624-051332.55 France.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q504710|Pont de Normandie]]''
| [[Франция]]
| [[Һавр]]<br/>[[Онфлёр]]
| [[Сена]]
|
| 1995-01-20
| 2141
|-
|
| ''[[:d:Q115748397|Pont de Paris]]''
| [[Андорра]]
| [[Андорра-ла-Велья|Andorra la Vella]]
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Pont de Saint-Florent-le-Vieil-1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3397114|Pont de Saint-Florent-le-Vieil]]''
| [[Франция]]
| [[Варад]]<br/>''[[:d:Q21935401|Loireauxence]]''
| ''[[:d:Q1469|Loire]]''
|
|
| 207.9
|-
|
| ''[[:d:Q3397219|Pont de l'Humanité - Humaniteitsbrug]]''
| [[Бельгия]]
| ''[[:d:Q688377|Drogenbos]]''<br/>''[[:d:Q72946|Forest]]''
| ''[[:d:Q802042|line 96 (Infrabel)]]''<br/>''[[:d:Q100324126|line 96N]]''
|
|
| 61.65
|-
| [[Файл:Pont sobre l'avinguda Pau Claris - 20230122 133643.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q113165593|Pont sobre l'avinguda Pau Claris]]''
| [[Испания]]
| [[Марторель]]
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q110824083|Ponte Pedonal de Odemira]]''
| [[Португалия]]
| [[Одемира]]
| ''[[:d:Q16671|Mira River]]''
|
| 2013
|
|-
| [[Файл:Puente Coimbra2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10351377|Ponte Rainha Santa Isabel]]''
| [[Португалия]]
|
| ''[[:d:Q15656|Mondego River]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q131376354|Ponte ciclopedonale di Cisanello-Riglione]]''
| [[Италия]]
| [[Пиза]]
| ''[[:d:Q115457|Arno]]''
|
| 2023-05-11
| 662
|-
| [[Файл:Linha Vermelha - Ponte do Saber - UFRJ.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10351475|Ponte do Saber]]''
| [[Бразилия]]
| [[Рио-де-Жанейро]]
| ''[[:d:Q224101|Guanabara Bay]]''
|
| 2012-02-17
| 780
|-
| [[Файл:Ponte strallato di Marghera (9716642125).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q29646686|Port of Venice Bridge]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q1024724|Marghera]]''<br/>[[Венеция]]
|
|
|
| 425
|-
| [[Файл:Pont du Port à l'Anglais.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3397487|Port à l'Anglais Bridge]]''
| [[Франция]]
| [[Альфорвиль]]<br/>[[Витри-сюр-Сен]]
| [[Сена]]
|
|
| 250
|-
| [[Файл:Poyabruecke-290414.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q568440|Poya Bridge]]''
| [[Швейцария]]
| [[Фрибур]]
| ''[[:d:Q14333|Saane/Sarine]]''
|
| 2014-10-12
| 851.6
|-
| [[Файл:Alexanderbrug 075.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2110586|Prins Willem-Alexanderbrug]]''
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q952997|Neder-Betuwe]]''
| [[Рейн]]
|
|
| 1419
|-
| [[Файл:Puente Coatzacoalcos II.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6091171|Puente Ing. Antonio Dovalí Jaime]]''
| [[Мексика]]
|
| ''[[:d:Q868103|Coatzacoalcos River]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Puente Matute Remus Gdl, Mex..jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6091210|Puente Matute Remus]]''
| [[Мексика]]
| [[Халиско (штат)]]
|
|
|
|
|-
| [[Файл:PuenteReal.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6091269|Puente Real, Badajoz]]''
| [[Испания]]
| [[Бадахос]]
| ''[[:d:Q14305|Guadiana]]''
|
| 1994-12-23
| 452
|-
| [[Файл:Puente, tierras que se unen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47766605|Puente atirantado del Nalón]]''
| [[Испания]]
| [[Лангрео]]
| ''[[:d:Q14516|Nalón]]''
|
| 1991
| 630
|-
| [[Файл:Puente de la Rambla de Albox 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q114598557|Puente atirantado sobre la Rambla de Albox]]''
| [[Испания]]
| [[Альбокс]]
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Puente colgante lateral.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4068764|Puente colgante de Santa Fe]]''
| [[Аргентина]]
| [[Санта-Фе (Аргентина)|Санта-Фе]]
| ''[[:d:Q5969144|Setúbal lake]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Puente de Andalucía (Córdoba, España).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5648644|Puente de Andalucía]]''
| [[Испания]]
| [[Куртубә]]
| ''[[:d:Q14309|Guadalquivir]]''
|
| 2004-02-28
| 455
|-
| [[Файл:Puente de Talavera.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6091363|Puente de Castilla-La Mancha]]''
| [[Испания]]
| [[Талавера-де-ла-Рейна]]
| ''[[:d:Q14294|Tagus River]]''
|
| 2011-10-17
| 318
|-
| [[Файл:Puente de Hispanoamérica en Valladolid.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6091386|Puente de Hispanoamérica, Valladolid]]''
| [[Испания]]
| [[Вальядолид]]
| ''[[:d:Q14757|Pisuerga River]]''
|
|
| 156
|-
| [[Файл:1867, Crónica de la provincia de Palencia, Puente de la Unión en Dueñas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q52152545|Puente de la Unión]]''
| [[Испания]]
| [[Дуэньяс]]
| ''[[:d:Q14757|Pisuerga River]]''
|
| 1845-06-01
| 72.7
|-
| [[Файл:Puttesund bro 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11996516|Puttesund bro]]''
| [[Норвегия]]
| [[Фредрикстад]]
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Vásárhelyi Pál híd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1462298|Pál Vásárhelyi Bridge]]''
| [[Маҗарстан]]
| [[Дьёр]]
| ''[[:d:Q763066|Moson-Danube]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Ahwaaaz (4)2.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5845703|Qadir Bridge]]''
| [[Иран]]
| ''[[:d:Q1272922|Ahvaz County]]''
| ''[[:d:Q461557|Karun River]]''
| ''[[:d:Q124392710|Hexa Company]]''
| 2012-03-15
| 643
|-
| [[Файл:重庆 江北.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10904903|Qiansimen Jialing River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Чуңчиң]]
| ''[[:d:Q1045185|Jialing River]]''
|
|
| 720
|-
| [[Файл:Qinglinwan Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15939084|Qinglinwan Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q16967|Чжэцзян провинциясе]]''
| ''[[:d:Q10943371|Yao River]]''
|
| 2010-09-25
|
|-
| [[Файл:Qingshan Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17163750|Qingshan Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Үһән]]
| [[Янцзы]]
|
| 2021-04-30
| 4364
|-
| [[Файл:Qingshuipu Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15922464|Qingshuipu Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q42780|Ningbo]]''
| ''[[:d:Q8054980|Yong River]]''
|
| 2011-12-28
|
|-
| [[Файл:K451 point of G94 (20181024101756).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56424437|Qingzhou Channel Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q59095|Zhuhai]]''
|
|
|
| 930
|-
| [[Файл:Queen Elizabeth II Bridge - geograph.org.uk - 1323615.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q179481|Queen Elizabeth II Bridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q894082|Dartford]]''<br/>''[[:d:Q1549155|Thurrock]]''
| ''[[:d:Q19686|River Thames]]''
|
| 1991-10-30
| 2872
|-
| [[Файл:Queensferry Crossing view01 2017-03-16.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8564816|Queensferry Crossing]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q201149|Fife]]''<br/>''[[:d:Q2379199|City of Edinburgh]]''
| ''[[:d:Q202083|Firth of Forth]]''
|
| 2017-08-30
| 2638
|-
| [[Файл:RabeninselbrückeB2.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1726669|Rabeninselbrücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Һалле]]
| ''[[:d:Q1678|Saale]]''
|
|
| 85
|-
|
| ''[[:d:Q86012790|Rach Mieu 2 Bridge]]''
| [[Вьетнам]]
|
| ''[[:d:Q2784618|Tiền River]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Raiffeisenbruecke Neuwied.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2127612|Raiffeisenbrücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Вайсентурм]]<br/>[[Нойвид]]
| [[Рейн]]
|
|
| 485
|-
| [[Файл:Raja Isteri Pengiran Anak Hajah Saleha Bridge 20.05.2018.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16964872|Raja Isteri Pengiran Anak Hajah Saleha Bridge]]''
| [[Бруней]]
| [[Бәндәр-Сери-Бегаван|Бандар-Сери-Бегаван]]
| ''[[:d:Q407792|Brunei River]]''
|
| 2017-10-14
| 622
|-
| [[Файл:Rama IX Bridge-2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1813523|Rama IX Bridge]]''
| [[Таиланд]]
| [[Bangkok|Бангкок]]
| ''[[:d:Q118850|Chao Phraya River]]''
|
| 1987-12-05
| 781.2
|-
| [[Файл:Rama VIII Bridge at night.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1092231|Rama VIII Bridge]]''
| [[Таиланд]]
| [[Bangkok|Бангкок]]
| ''[[:d:Q118850|Chao Phraya River]]''
|
|
| 475
|-
| [[Файл:Puente de Rande Pontevedra España.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2117406|Rande Bridge]]''
| [[Испания]]
| [[Редондела]]<br/>[[Моанья]]
| ''[[:d:Q3232570|Ría de Vigo]]''
| ''[[:d:Q941579|Fabrizio de Miranda]]''
| 1981
| 1558
|-
| [[Файл:Replotbron.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3046103|Replot Bridge]]''
| [[Финляндия]]
| ''[[:d:Q1784789|Korsholm]]''
| [[Ботния култыгы]]
|
| 1997-08-27
| 1045
|-
| [[Файл:Rheinbruecke N4 06 10.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2147600|Rheinbrücke N4]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q12697|Canton of Schaffhausen]]''<br/>[[Шаффһаузен]]<br/>''[[:d:Q11943|Цюрих кантоны]]''
| [[Рейн]]
|
|
| 151.76
|-
| [[Файл:Rheinbruecke Speyer A61.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1286261|Rheinbrücke Speyer]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Хоккенхайм]]<br/>[[Шпайер]]
| [[Рейн]]
|
|
|
|-
| [[Файл:Duesseldorf 1915.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2147862|Rheinknie Bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дүсселдорф]]
| [[Рейн]]
|
|
| 1519
|-
| [[Файл:Rheinbruecke Neuenkamp pano.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1502365|Rhine bridge Neuenkamp]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q317314|Duisburg-Mitte]]''
| [[Рейн]]
|
|
|
|-
| [[Файл:Vista aérea da ponte sobre o rio Negro que liga Manaus a Iranduba.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q205516|Rio Negro Bridge]]''
| [[Бразилия]]
| [[Амазонас]]
| ''[[:d:Q118771|Rio Negro]]''
|
| 2011-10-24
| 3595
|-
| [[Файл:C2.35 Ríobrücke.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q48353|Rio-Antirrio bridge]]''
| [[Греция]]
| ''[[:d:Q170291|Көнбатыш Греция]]''
| ''[[:d:Q209682|Gulf of Corinth]]''
|
| 2004-08-07
| 2880
|-
| [[Файл:Suir RiverBridge looking south(Edit).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1419539|River Suir Bridge]]''
| [[Ирландия]]
| ''[[:d:Q180231|County Kilkenny]]''<br/>''[[:d:Q184594|County Waterford]]''
| ''[[:d:Q1128134|Suir]]''
|
| 2009-10-19
| 475<br/>465
|-
| [[Файл:Tümmler steg Döbeln 2022-05-14 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q117804230|Robert-Tümmler-Steg]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дёбельн]]
| ''[[:d:Q117804124|Flutmulde Döbeln]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Tahya Misr Bridge (Cairo).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q64444301|Rod El Farag Axis Bridge]]''
| [[Мисыр]]
|
| [[Нил]]
|
|
| 540
|-
| [[Файл:Rokkou Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q11392457|Rokkō Bridge]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q277434|Higashinada-ku]]''
| ''[[:d:Q1336906|Port of Kobe]]''
|
| 1977
|
|-
|
| ''[[:d:Q104830425|Roma Point Bridge]]''
| [[Филиппин|Филипин]]
| ''[[:d:Q13872|Quezon]]''
| ''[[:d:Q31519882|Silañgan Pass]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Rosenbruecke-Austria.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2167049|Rose Bridge]]''
| [[Австрия]]
| [[Тульн-ан-дер-Донау]]<br/>[[Лангенрор]]
| [[Дунай]]
|
|
| 440
|-
| [[Файл:Royal Victoria Dock Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7374966|Royal Victoria Dock Bridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q208139|London Borough of Newham]]''
| ''[[:d:Q2171143|Royal Victoria Dock]]''
|
| 1998
|
|-
| [[Файл:Rugao Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16689964|Rugao Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1023796|Rugao]]''
| [[Янцзы]]
|
|
|
|-
| [[Файл:Runyang North Bridge, China.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q91888150|Runyang Yangtze River North Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q57906|Yangzhou]]''
| [[Янцзы]]
|
| 2005-04-30
| 758
|-
| [[Файл:Russky Bridge (October 2024)-0 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q209710|Russky Bridge]]''
| [[Россия]]
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q715174|Eastern Bosphorus]]''
|
| 2012-07
| 3100
|-
| [[Файл:Southwest View Macau Peninsula2021.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1137940|Sai Van Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q14773|Macau]]''
|
|
| 2004-12-19
| 2200
|-
| [[Файл:Pont de Saint-Nazaire-vue aérienne2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1060111|Saint-Nazaire Bridge]]''
| [[Франция]]
| [[Сен-Назер]]<br/>[[Сен-Бревен-ле-Пен]]
| ''[[:d:Q1469|Loire]]''
|
| 1975-10-18
| 3356
|-
| [[Файл:Sakitama-bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11484097|Sakitama Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Тода (шәһәр)|Тода]]<br/>[[Вако]]
| ''[[:d:Q625465|Arakawa River]]''<br/>''[[:d:Q11502669|Shingashi River]]''<br/>''[[:d:Q11618607|Arakawa No. 1 Retention Basin]]''
|
|
| 1485.9
|-
| [[Файл:Pont Salah Bey (49475835572)2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26257773|Salah Bey Viaduct]]''
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
| ''[[:d:Q187346|Constantine]]''
| ''[[:d:Q2148305|Rhummel River]]''
|
|
| 1119
|-
| [[Файл:Saamen silta.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2209135|Sami Bridge]]''
| [[Норвегия]]<br/>[[Финляндия]]
| ''[[:d:Q483964|Tana Municipality]]''<br/>''[[:d:Q581920|Utsjoki]]''
| ''[[:d:Q829866|Tana]]''
|
| 1993
| 316.5
|-
| [[Файл:The Samuel Beckett Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1193916|Samuel Beckett Bridge]]''
| [[Ирландия]]
| [[Дублин]]
| ''[[:d:Q208009|Liffey]]''
|
| 2009-12-10
| 123
|-
|
| ''[[:d:Q131748430|Sazlıdere Bridge]]''
| [[Төркия]]
| [[Башакшеһир|Башакшәһәр]]
| ''[[:d:Q6012993|Bathynias]]''
|
|
| 860
|-
| [[Файл:TramBrueckeSchenkendorfstr Muenchen-05.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q14541248|Schenkendorfbruecke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q252679|Schwabing-Freimann]]''
| ''[[:d:Q969594|Schenkendorfstraße]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:SchraegseilbrueckeDK.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2250306|Schrägseilbrücke, Vienna]]''
| [[Австрия]]
| [[Вена шәһәре|Вена]]
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q10936045|Second Daxie Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q16967|Чжэцзян провинциясе]]''
|
|
| 2013-10-28
|
|-
| [[Файл:Second Fengdu Yangtze River Bridge (46076959862).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17160969|Second Fengdu Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q737865|Fengdu County]]''
| [[Янцзы]]
|
|
| 2234
|-
|
| ''[[:d:Q67896720|Second Fengdu Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q737865|Fengdu County]]''
| [[Янцзы]]
|
|
|
|-
| [[Файл:Jiaojiang No.2 Bridge at night.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q15908337|Second Jiaojiang Bridge]]''
| [[Кытай]]
|
| ''[[:d:Q1770054|Jiao River]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:2PuenteSobreElOrinoco.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3070587|Second Orinoco crossing]]''
| [[Венесуэла]]
| [[Сьюдад-Гваяна]]
| ''[[:d:Q131792|Orinoco River]]''
|
| 2006-11-13
| 3156
|-
| [[Файл:New severn bridge best 750pix.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1287969|Second Severn Crossing]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q1369280|South Gloucestershire]]''<br/>''[[:d:Q207176|Monmouthshire]]''
| ''[[:d:Q12068771|Severn Estuary]]''
|
| 1996-06-05
| 5128
|-
| [[Файл:Tongling Yangtze Road-Rail Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q67896722|Second Tongling Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q360326|Tongling]]''
| [[Янцзы]]
|
|
|
|-
| [[Файл:Second Wuhan Yangtze River Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11124749|Second Wuhan Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Үһән]]
| [[Янцзы]]
|
| 1995-06-18
| 1876
|-
| [[Файл:Second Wuhu Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17498584|Second Wuhu Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q359990|Wuhu]]''
| [[Янцзы]]
|
| 2017
| 13982
|-
| [[Файл:Seohae1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q626760|Seohae Bridge]]''
| [[Көньяк Корея]]
| [[Таңҗин]]<br/>[[Пйоңтек]]
| ''[[:d:Q495506|Asan Bay]]''
|
| 2000-11-09
|
|-
| [[Файл:Severinsbrücke 2013-05-28-06.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2275296|Severinsbrücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q3007|Altstadt-Süd]]''<br/>''[[:d:Q3621|Deutz]]''
| [[Рейн]]
|
|
| 691
|-
| [[Файл:SeanOCaseyBridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q369401|Seán O'Casey Bridge]]''
| [[Ирландия]]
| [[Дублин]]
| ''[[:d:Q208009|Liffey]]''
|
| 2005-07
| 97.61
|-
| [[Файл:Nanjing ShangBa Jiajiang Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107148943|Shangba Jiajiang Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Нанҗиң|Нәнҗиң]]
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Shanghai Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q67896716|Shanghai Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Şanxay|Шаңхай]]
| [[Янцзы]]
|
| 2009-10-31
| 9970
|-
| [[Файл:Shenzhen Bay Bridge 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7222063|Shenzhen Bay Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q871442|Yuen Long District]]''<br/>''[[:d:Q533836|Nanshan District]]''
| ''[[:d:Q5250082|Deep Bay]]''
|
| 2007-07-01
| 5.5
|-
| [[Файл:Fuling Shibangou Yangtze River Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7496018|Shibangou Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Чуңчиң]]
| [[Янцзы]]
|
| 2009-09-25
| 975
|-
| [[Файл:Shifeng Bridge Beijing 2004.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7496218|Shifeng Bridge]]''
| [[Кытай]]
|
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Shimen Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q28410011|Shimen Jialing River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Чуңчиң]]
| ''[[:d:Q1045185|Jialing River]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:The Onomichi Bridges2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11501919|Shin-Onomichi Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Ономити|Ономичи]]
| ''[[:d:Q11465491|Onomichi Channel]]''
|
| 1999-05-01
|
|-
| [[Файл:Shishou Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17498611|Shishou Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1359319|Shishou]]''
| [[Янцзы]]
|
| 2019-09-28
| 2670
|-
| [[Файл:Sidney Lanier Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3483330|Sidney Lanier Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Брансвик (Джорджия)]]
| ''[[:d:Q4979533|Brunswick River]]''
|
| 2003
| 2371
|-
| [[Файл:Sieglangersteg 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q98124120|Sieglangersteg]]''
| [[Австрия]]
| [[Иннсбрук]]
| ''[[:d:Q14369|Inn]]''<br/>''[[:d:Q429253|Inn Valley Autobahn]]''
|
|
| 147
|-
| [[Файл:Most Siekierkowski Warsaw 2022 aerial.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1609397|Siekierkowski Bridge]]''
| [[Польша]]
| [[Варшава]]
| [[Висла]]
|
| 2002-09-21
| 500
|-
| [[Файл:Signaturebridgenedelhi.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q55633178|Signature Bridge]]''
| [[Һиндстан]]
| [[Dähli]]
| ''[[:d:Q132726|Yamuna]]''
|
| 2018-11-04
| 675
|-
| [[Файл:Skarnsundbrua.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q852967|Skarnsund Bridge]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q488970|Inderøy Municipality]]''
| ''[[:d:Q1042798|Skarnsund]]''
|
| 1991-12-19
| 1010
|-
| [[Файл:Westminster Pier Park 2015-06-27.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1509055|SkyBridge]]''
| [[Канада]]
| [[Британия Колумбиясе]]
| ''[[:d:Q269710|Fraser River]]''
|
| 1990-03-16
| 616
|-
| [[Файл:Smålenene bro.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7542518|Smaalenene Bridge]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q48668|Spydeberg Municipality]]''<br/>''[[:d:Q109469|Askim Municipality]]''<br/>''[[:d:Q42293305|Indre Østfold Municipality]]''
| ''[[:d:Q214535|Glomma]]''
|
| 2010-11-23
| 289.5
|-
| [[Файл:Most Solidarności w Płocku 4040.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q62592|Solidarity Bridge]]''
| [[Польша]]
| [[Плоцк|Плотск]]
| [[Висла]]
| ''[[:d:Q938156|Nikola Hajdin]]''
| 2007-10-13
| 1712
|-
| [[Файл:The New Swinging Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105829339|Souris Swinging Bridge]]''
| [[Канада]]
| [[Манитоба]]<br/>''[[:d:Q18378260|Souris – Glenwood]]''
| ''[[:d:Q487925|Souris River]]''
|
|
| 184
|-
| [[Файл:StadtbahnbrueckeGera.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2326666|Stadtbahnbrücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Гера (Алмания)|Гера]]
| ''[[:d:Q44729|Weisse Elster]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Staupitzsteg Döbeln 2022-05-14 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q117771698|Staupitzsteg]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дёбельн]]
| ''[[:d:Q13655|Freiberger Mulde]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:StavangerCityBridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1774362|Stavanger City Bridge]]''
| [[Норвегия]]
| [[Ставаңер]]
|
|
| 1978-01
| 1066.6
|-
| [[Файл:Stonecutters' Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1587288|Stonecutters Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q877132|Kwai Tsing District]]''
| ''[[:d:Q3537434|Rambler Channel]]''
|
| 2009-12-20
| 1596
|-
| [[Файл:Storchenbrücke Winterthur.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15060163|Storchenbrücke]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q11943|Цюрих кантоны]]''<br/>[[Винтертур]]<br/>''[[:d:Q2326384|Stadt]]''
| ''[[:d:Q803567|Zürich–Winterthur railway line]]''<br/>''[[:d:Q118416|Winterthur–Bülach–Koblenz railway line]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Strömsundsbron 2010.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1574275|Strömsund Bridge]]''
| [[Швеция]]
| ''[[:d:Q514770|Strömsund Municipality]]''
| ''[[:d:Q458965|Ströms vattudal]]''
|
| 1956
| 332
|-
|
| ''[[:d:Q114856436|Sudarshan Setu]]''
| [[Һиндстан]]
| ''[[:d:Q25565076|Dwarka Taluka]]''
| ''[[:d:Q844917|Gulf of Kutch]]''
|
|
| 2320
|-
| [[Файл:Suez Canal Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q611964|Suez Canal Bridge]]''
| [[Мисыр]]
| ''[[:d:Q1324574|El-Qantarah al-Sharqiya]]''
| [[Сүәеш каналы]]
|
| 2001-10-09
| 3900
|-
| [[Файл:Cmglee Penang Second Bridge aerial.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2263851|Sultan Abdul Halim Muadzam Shah Bridge]]''
| [[Малайзия]]
| ''[[:d:Q188096|Пенанг штаты]]''
| ''[[:d:Q3045413|Penang Strait]]''
|
| 2014-03-02
| 24
|-
| [[Файл:Sundial Bridge at Turtle Bay.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1153057|Sundial Bridge at Turtle Bay]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Реддинг (Калифорния)]]
| ''[[:d:Q335575|Sacramento River]]''
|
| 2004-07-04
| 66
|-
| [[Файл:Sunshine Skyway Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2302271|Sunshine Skyway Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Флорида (штат)|Флорида]]
| ''[[:d:Q1059534|Tampa Bay]]''
|
| 1954-09-06
| 6.7
|-
| [[Файл:Suramadu Bridge 5.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1275181|Suramadu Bridge]]''
| [[Индонезия]]
| [[Сурабая]]
| ''[[:d:Q521503|Madura Strait]]''
|
| 2009-06-10
| 5438
|-
| [[Файл:Sutong Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q568902|Sutong Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q42622|Suzhou]]''<br/>''[[:d:Q57947|Nantong]]''
| [[Янцзы]]
|
| 2008-06-30
| 32.4
|-
| [[Файл:Tabriz, Iran 2013 (110) (15002668536).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5725224|Tabriz Cable Bridge]]''
| [[Иран]]
| ''[[:d:Q1286247|Tabriz County]]''
|
|
| 2007
| 113
|-
| [[Файл:Tacitusbrug.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q759177|Tacitus Bridge]]''
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q600871|Overbetuwe]]''<br/>''[[:d:Q851244|Beuningen]]''
| ''[[:d:Q216171|Waal]]''
|
|
| 1055
|-
| [[Файл:Taian Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q24832324|Tai'an Yangtze River bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q425492|Luzhou]]''
| [[Янцзы]]
|
|
| 1573
|-
|
| ''[[:d:Q18109682|Taiping Fu Yangtze River Sub-branch Highway Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1159662|Dangtu County]]''
| [[Янцзы]]
|
|
|
|-
| [[Файл:D-BW-Wangen im Allgaeu - Talbruecke Obere Argen 8204.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2390028|Talbrücke Obere Argen]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Ванген (Альгой)]]
| ''[[:d:Q325485|Obere Argen]]''
|
|
| 730
|-
| [[Файл:New Tana Bridge crossing Tana River in Tana, Troms og Finnmark, Norway, 2022 August - 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5101742|Tana Bridge]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q483964|Tana Municipality]]''
| ''[[:d:Q829866|Tana]]''
|
| 2020-09-15
| 260
|-
| [[Файл:Taoyaomen Bridge, Zhejiang Province.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7684345|Taoyaomen Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q58324|Zhoushan]]''
|
|
| 2003
| 888
|-
| [[Файл:TataraOhashi.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1539750|Tatara Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Ономити|Ономичи]]<br/>[[Имабари]]
| ''[[:d:Q231312|Seto Inland Sea]]''
|
| 1999-05-01
| 1480
|-
| [[Файл:Tokyo Teleport Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q77082644|Teleport Bridge]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q4778662|Aomi]]''<br/>''[[:d:Q17224919|Daiba]]''
| ''[[:d:Q11525006|東京湾岸道路]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Tenpouzan Bridge0332.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11442325|Tempozan-ohashi Bridge]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1365114|Minato-ku]]''<br/>''[[:d:Q960258|Konohana-ku]]''
| ''[[:d:Q51945567|Aji River]]''
|
| 1991-09-18
| 640
|-
| [[Файл:Jembatan Barelang Bintan.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q99249332|Tengku Fisabilillah Bridge]]''
| [[Индонезия]]
| ''[[:d:Q2223|Кепулауан-Риау]]''
|
|
|
| 642
|-
| [[Файл:Tenkenji Bridge and board from right bank.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11442586|Tenkenji Bridge]]''
| [[Япония]]
|
| ''[[:d:Q954320|Chikugo River]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:20110822 Pont de Térénez (3).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q774979|Terenez bridge]]''
| [[Франция]]
| [[Арголь]]
| ''[[:d:Q5079|Aulne]]''
|
|
| 515
|-
| [[Файл:Theodor-Heuss-Brücke (2).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q876943|Theodor Heuss Bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дүсселдорф]]
| [[Рейн]]
|
|
| 1270.9
|-
| [[Файл:Map of the Terceira Travessia do Tejo.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q901283|Third Tagus Crossing]]''
| [[Португалия]]
|
| ''[[:d:Q14294|Tagus River]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q17498570|Third Wanzhou Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q713825|Wanzhou]]''
| [[Янцзы]]
|
|
| 2120
|-
| [[Файл:Third Wuhu Yangtze Bridge, Oct 2020.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17498582|Third Wuhu Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q359990|Wuhu]]''
| [[Янцзы]]
|
|
| 4809.9
|-
| [[Файл:The Thotsamarachan Bridge, Bangkok, Thailand (Jan 2025) - img 01.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q116838716|Thotsamarachan Bridge]]''
| [[Таиланд]]
| [[Bangkok|Бангкок]]
| ''[[:d:Q118850|Chao Phraya River]]''
|
| 2024-12-14
| 780
|-
| [[Файл:Tianxingzhou Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q8039087|Tianxingzhou Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Үһән]]
| [[Янцзы]]
|
| 2009-12-26
| 4657
|-
| [[Файл:Ting Kau Bridge (Hong Kong).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q179329|Ting Kau Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q878514|Tsuen Wan District]]''<br/>''[[:d:Q877132|Kwai Tsing District]]''
| ''[[:d:Q3537434|Rambler Channel]]''
|
| 1998
| 1177
|-
| [[Файл:Ponte dos Tirantes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12397880|Tirantes Bridge]]''
| [[Испания]]
| [[Понтеведра]]
| ''[[:d:Q14553|Lérez River]]''
|
| 1995
| 125
|-
| [[Файл:Tjörnbron.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q733320|Tjörn Bridge]]''
| [[Швеция]]
| ''[[:d:Q511438|Stenungsund Municipality]]''
|
|
| 1981
| 664
|-
| [[Файл:十勝大橋(Tokachiohhashi) - panoramio.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22119627|Tokachi Ohashi Bridge]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1210613|Otofuke]]''<br/>[[Обихиро]]
| ''[[:d:Q3491135|Tokachi River]]''
|
| 1996
| 501
|-
| [[Файл:Ashigara bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11526322|Tomei Ashigara Bridge]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q726418|Oyama]]''
|
| ''[[:d:Q181996|Sori Yanagi]]''
|
| 370
|-
| [[Файл:Tongling Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6379840|Tongling Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q360326|Tongling]]''
| [[Янцзы]]
|
| 1995-12-26
| 1152
|-
| [[Файл:Tongling Yangtze Road-Rail Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17007682|Tongling Yangtze River Road-railway Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1198193|Wuwei City]]''<br/>''[[:d:Q1197991|Yi'an District]]''
| [[Янцзы]]
|
| 2015-06-28
| 16719
|-
| [[Файл:Toyosato Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11634263|Toyosato Bridge]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q861271|Asahi Ward]]''<br/>''[[:d:Q490514|Higashiyodogawa-ku]]''
| ''[[:d:Q6157657|Japan National Route 479]]''
|
|
| 561.4
|-
|
| ''[[:d:Q11633973|Toyota Arrows Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Тоёта (шәһәр)|Тойота]]
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Diepoldsau 7 Schrägseilbrücke.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14912673|Trambrücke]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q12746|Canton of St. Gallen]]''
| [[Рейн]]
|
|
| 250
|-
| [[Файл:Tsuneyoshi Ohashi Osaka JPN 002.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q63348226|Tsuneyoshi Bridge]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q960258|Konohana-ku]]''
| ''[[:d:Q5354480|Port of Osaka]]''
|
|
| 539.65
|-
| [[Файл:Tuibrug Lanklaar 18-06-2018 11-06-20.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q130360046|Tuibrug Lanklaar]]''
| [[Бельгия]]
| ''[[:d:Q581246|Dilsen-Stokkem]]''
| ''[[:d:Q228617|Zuid-Willemsvaart]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q21995106|Twerton Bridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q810793|Bath and North East Somerset]]''
| ''[[:d:Q19711|River Avon]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:重庆 长江上的渡江大桥.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q25352117|Twin River Bridges]]''
| [[Кытай]]
|
| [[Янцзы]]<br/>''[[:d:Q1045185|Jialing River]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Tähtiniemen silta.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5491948|Tähtiniemi Bridge]]''
| [[Финляндия]]
| ''[[:d:Q849934|Heinola]]''
| ''[[:d:Q533040|Ruotsalainen]]''
|
| 1993-11
| 924
|-
| [[Файл:Uddevallabron.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1785659|Uddevalla Bridge]]''
| [[Швеция]]
| ''[[:d:Q501442|Uddevalla Municipality]]''
| ''[[:d:Q10438154|Byfjorden]]''
|
| 2000-05-20
| 1712
|-
| [[Файл:Bdg pylonTU sl2 01-2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15985023|University Bridge in Bydgoszcz]]''
| [[Польша]]
| [[Быдгощ|Быдгочч]]
| ''[[:d:Q772970|Brda]]''
|
|
| 200.9
|-
| [[Файл:Vanšu Bridge (cropped).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q317508|Vanšu Bridge]]''
| [[Латвия]]
| [[Рига]]
| [[Көнбатыш Двина]]
|
| 1981
| 625
|-
| [[Файл:Varvsbron i Helsingborg, från Oceanhamnen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q112673595|Varvsbron]]''
| [[Швеция]]
| ''[[:d:Q487648|Һелсиңборг коммунасы]]''
| ''[[:d:Q112673614|Södra hamnen]]''<br/>''[[:d:Q782249|European route E4]]''
|
| 2021-09-30
| 221.5
|-
| [[Файл:Vasco da Gama Bridge 03.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q233737|Vasco da Gama Bridge]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q1428475|Parque das Nações]]''<br/>''[[:d:Q18468970|Sacavém e Prior Velho]]''<br/>[[Самоку]]<br/>[[Алкошети (район)]]
| ''[[:d:Q14294|Tagus River]]''<br/>''[[:d:Q1139429|North railway line]]''
|
| 1998-03-29
| 12345
|-
| [[Файл:Northside Veterans Bridge PB040389.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7923585|Veterans' Glass City Skyway]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Оһайо (штат)|Оһайо]]
| ''[[:d:Q282052|Maumee River]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Le metro enjambe la rocade sud - panoramio.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q109407744|Viaduc de franchissement de la rocade de Rennes]]''
| [[Франция]]
| [[Ренн]]
| ''[[:d:Q3437385|Rocade de Rennes]]''
|
| 2002-03-15
| 140
|-
| [[Файл:Réunion RouteDesTamarins RavineTrois-Bassins.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3556687|Viaduc de la ravine des Trois-Bassins]]''
| [[Франция]]
| [[Сен-Поль (Реюньон)|Сен-Поль]]<br/>[[Труа-Бассен]]
| ''[[:d:Q3420350|Ravine des Trois-Bassins]]''
|
|
| 374
|-
| [[Файл:Viaduc des Rochers Noirs-1923.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q527017|Viaduc des Rochers Noirs]]''
| [[Франция]]
| [[Лапло]]<br/>[[Сурсак]]
| ''[[:d:Q831573|Luzège]]''
|
|
| 160
|-
| [[Файл:ViaductPovBystrica2010.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1622374|Viaduct Považská Bystrica]]''
| [[Словакия]]
| ''[[:d:Q319787|Поважска-Бистритса]]''
| ''[[:d:Q202598|Váh]]''
|
| 2010-05-31
| 957
|-
| [[Файл:'The Wings to fly' (7180909325).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1145433|Vidyasagar Setu]]''
| [[Һиндстан]]
| [[Kälküttä|Кәлкүттә]]
| ''[[:d:Q739687|Hooghly River]]''
|
| 1992-10-10
| 823
|-
| [[Файл:Albi - le Pont Vieux.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3396772|Vieux pont d'Albi]]''
| [[Франция]]
| [[Альби]]
| ''[[:d:Q215653|Tarn]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Viaduto do Corgo (Corgo Viaduct), Vila Real, Portugal (2015-01) (17679614363)2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15133762|Vila Real Bridge]]''
| [[Португалия]]
| [[Вила-Реал]]
| ''[[:d:Q3325117|Corgo River]]''
|
|
| 2796
|-
| [[Файл:Volksparksteg-Bundesallee-Berlin-Wilmersdorf-06-2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60484322|Volksparksteg]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q158095|Шарлоттенбург-Вилмерсдорф]]''
| ''[[:d:Q1005415|Bundesallee]]''
|
| 1971
| 65
|-
| [[Файл:Vöestbrücke.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2535709|VÖEST Bridge]]''
| [[Австрия]]
| [[Линц]]
| [[Дунай]]
|
|
| 407
|-
| [[Файл:Wadi el Kuf Bridge 1970's.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q996209|Wadi el Kuf Bridge]]''
| [[Ливия]]
|
| ''[[:d:Q31901357|Wādī al Kūf]]''
| ''[[:d:Q340099|Riccardo Morandi]]''
| 1971
| 477
|-
|
| ''[[:d:Q17008069|Wangdong Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q774185|Wangjiang County]]''<br/>''[[:d:Q1241526|Dongzhi County]]''
| [[Янцзы]]
|
| 2016
| 3608
|-
| [[Файл:West Gate Bridge Melbourne.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2564257|West Gate Bridge]]''
| [[Австралия]]
| [[Виктория (штат)]]
| ''[[:d:Q695081|Yarra River]]''
|
| 1978-11-15
| 2582.4
|-
| [[Файл:Overzicht - Rotterdam - 20342581 - RCE.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1416985|Willemsbrug]]''
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q2680952|Rotterdam]]''
| ''[[:d:Q1362309|Nieuwe Maas]]''
|
| 1981
| 270
|-
| [[Файл:원산안면대교.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q85983373|Wonsan Anmyeon Bridge]]''
| [[Көньяк Корея]]
| [[Порйоң]]<br/>''[[:d:Q50335|Taean County]]''
| ''[[:d:Q37960|Сары диңгез]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Baishazhou Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q8039078|Wuhan Baishazhou Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Үһән]]
| [[Янцзы]]
|
| 2000-09
| 3586.38
|-
| [[Файл:Junshan Bridge-2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4718612|Wuhan Junshan Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1025837|Caidian District]]''<br/>''[[:d:Q1337329|Jiangxia District]]''
| [[Янцзы]]
|
| 2001-12-15
| 4881
|-
| [[Файл:Wuhan Zhuankou Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17498607|Wuhan Zhuankou Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Үһән]]<br/>''[[:d:Q1025837|Caidian District]]''<br/>''[[:d:Q14017353|Qingling Subdistrict]]''
| [[Янцзы]]
|
|
| 5296
|-
| [[Файл:Park near the bridge, Wuhu Yangtze River Bridge1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3397317|Wuhu Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q359990|Wuhu]]''
| [[Янцзы]]
|
| 2000-09-30
| 10521
|-
| [[Файл:Wuxue Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17498605|Wuxue Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1367949|Wuxue]]''<br/>''[[:d:Q1356685|Yangxin County]]''
| [[Янцзы]]
|
| 2021
| 2051.5
|-
| [[Файл:River Wye estuary and M48 Wye road bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q29497292|Wye Bridge (M48 Viaduct)]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q771986|Chepstow]]''
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Xiangjiang Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q132026852|Xiang River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q47097|Guizhou]]''
| ''[[:d:Q14658414|Xiang River]]''
|
| 2021
| 1648
|-
| [[Файл:象山港大桥桥面.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15944436|Xiangshan Harbor Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q42780|Ningbo]]''
| ''[[:d:Q17009798|Xiangshan Harbor]]''
|
| 2012-12-29
|
|-
| [[Файл:Xihong Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q97201292|Xihong Bridge]]''
| [[Кытай]]
|
| ''[[:d:Q10943371|Yao River]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q137882884|Xindu Jinsha River Bridge]]''
| [[Кытай]]
|
| ''[[:d:Q1038418|Jinsha River]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Ariake-engan-yabegawa-briage1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11584293|Yabegawa Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Мияма]]<br/>[[Янагава]]
| ''[[:d:Q11584292|Yabe River]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Yangmeizhou Bridge - 20241102.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q137706746|Yangmeizhou Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q45761|Hunan]]''
| ''[[:d:Q831884|Xiang River]]''
|
| 2024-09-29
| 2123
|-
| [[Файл:Shanghai boat bund 31.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1365598|Yangpu Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Şanxay|Шаңхай]]
| ''[[:d:Q99785|Huangpu River]]''
|
| 1993-10
| 8354
|-
| [[Файл:Yaroslavl footbridge, Exeter - geograph.org.uk - 1090521.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q98936730|Yaroslavl footbridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q21886091|Exeter]]''
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Yibin Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q15909000|Yibin Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q427265|Yibin]]''
| [[Янцзы]]
|
| 2008-04-07
| 928.73
|-
| [[Файл:Yiling Bridge-2.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q8053608|Yiling Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q71266|Yichang]]''
| [[Янцзы]]
|
| 2001-12-20
| 936
|-
| [[Файл:Sunset of Yokohama Bay Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1138655|Yokohama Bay Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Yokohama|Йокоһама]]
| ''[[:d:Q1190021|Port of Yokohama]]''
|
| 1989-09-27
| 860
|-
|
| ''[[:d:Q67896724|Yongchuan Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
|
| [[Янцзы]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q17163784|Yongchuan Yangtze River bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q713989|Yongchuan District]]''<br/>''[[:d:Q201723|Jiangjin District]]''
| [[Янцзы]]
|
|
| 1895.8
|-
| [[Файл:Ypsilon bru.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1794536|Ypsilon]]''
| [[Норвегия]]
| [[Драммен]]
| ''[[:d:Q537889|Drammenselva]]''
|
| 2008-01-16
| 135
|-
|
| ''[[:d:Q100715207|Yuanhong Channel Bridge]]''
| [[Кытай]]
|
| ''[[:d:Q28798569|Haitan Haixia]]''
|
| 2020-10-01
|
|-
| [[Файл:Yugra Bridge 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q598755|Yugra Bridge]]''
| [[Россия]]
| [[Соргыт]]
| [[Об]]
|
| 2000
| 2110
|-
|
| ''[[:d:Q137758570|Yunwu Bridge]]''
| [[Кытай]]
|
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Yunyang Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3334941|Yunyang Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q14447|Yunyang County]]''
| [[Янцзы]]
|
| 2005
| 1278
|-
| [[Файл:Zhaobaoshan Bridge in Zhenhai District.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11077295|Zhaobaoshan Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q42780|Ningbo]]''
| ''[[:d:Q8054980|Yong River]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Zhivopisny Bridge2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q834287|Zhivopisny Bridge]]''
| [[Россия]]
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү (елга)|Мәскәү елгасы]]
|
| 2007
| 1460
|-
| [[Файл:Zhongba Bridge over the Jingsha River in Yibin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24831387|Zhongba bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q181904|Cuiping District]]''
| ''[[:d:Q1038418|Jinsha River]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:中山大桥 20240818-B.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134626125|Zhongshan Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q15175|Guangdong]]''
| ''[[:d:Q17028737|G2518 Shenzhen–Cenxi Expressway]]''
|
| 2024-06-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q138529698|Zhongshan Xiangshan Bridge]]''
| [[Кытай]]
|
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Zhongxing Bridge, Ningbo, 2021-01-01 03.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q98742652|Zhongxing Bridge]]''
| [[Кытай]]
|
| ''[[:d:Q8054980|Yong River]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Zhongxian Changjiang Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q8070973|Zhongzhou Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Чуңчиң]]
| [[Янцзы]]
|
| 2009
| 2145.2
|-
| [[Файл:Strelasundquerung (2007-06-11).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q46998746|Ziegelgraben Bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Штральзунд]]
| ''[[:d:Q33129843|Ziegelgraben]]''
|
| 2007-10-20
| 583.3
|-
| [[Файл:Zolotoy Bridge (October 2024)-0 16.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q209832|Zolotoy Bridge]]''
| [[Россия]]
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q715148|Zolotoy Rog]]''
|
| 2012-08-11
| 2.1
|-
| [[Файл:Ponte Estaiada da Barra da Tijuca (Mapillary 866470744287649).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q136675751|cable-stayed bridge of Metro Line 4]]''
| [[Бразилия]]
| ''[[:d:Q808789|Barra da Tijuca]]''
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Foot bridge over Birchwood Park Avenue, Warrington - geograph.org.uk - 2653980.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q124327770|footbridge over Birchwood Park Avenue]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q894095|Warrington]]''
| ''[[:d:Q4649486|A574 road]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:West Bridge of Industry Park Höchst - Frankfurt Main - Germany - 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1669161|industrial park bridge west]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Франкфурт]]
| ''[[:d:Q1670|Main]]''
|
|
| 300
|-
| [[Файл:Passarel·la de les Glòries.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q112663891|passarel·la de les Glòries]]''
| [[Испания]]
| [[Барселона]]<br/>''[[:d:Q250935|Sant Martí]]''<br/>''[[:d:Q2390761|El Besòs i el Maresme]]''<br/>''[[:d:Q2736444|Diagonal Mar i el Front Marítim del Poblenou]]''
| ''[[:d:Q2714667|B-10 motorway]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:2007-10-07 12.42 Heusden, brug over de Bergse Maas foto2.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2640076|pont de Heusden]]''
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q9845|Heusden]]''<br/>''[[:d:Q9808|Aalburg]]''
| ''[[:d:Q820174|Bergsche Maas]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q138638848|pont sur la canal Donzère-Mondragon (Mondragon)]]''
| [[Франция]]
| [[Мондрагон (Воклюз)|Мондрагон]]<br/>''[[:d:Q12792|Vaucluse]]''
| ''[[:d:Q1032562|Donzère-Mondragon Canal]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Ponte sobre ría de Noia.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q20541416|ponte sobre a ría de Noia]]''
| [[Испания]]
| [[Ноя]]
| ''[[:d:Q3394949|Ría de Muros e Noia]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q28772017|puente La Pedrera]]''
| [[Аргентина]]
| [[Вилья-Мерседес]]
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q28778397|puente peatonal sobre la Avenida Dorrego]]''
| [[Аргентина]]
|
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Øresund Bridge from the air in September 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q297871|Øresund Bridge]]''
| [[Швеция]]<br/>[[Дания]]
| ''[[:d:Q282496|Tårnby Municipality]]''<br/>''[[:d:Q503361|Malmö Municipality]]''
| [[Өресунд]]
|
| 2000-07-01
| 7845
|-
| [[Файл:Most Świętokrzyski w Warszawie 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q387805|Świętokrzyski Bridge]]''
| [[Польша]]
| [[Варшава]]
| [[Висла]]
|
| 2000-10-06
| 430
|-
| [[Файл:2016WIKI AbrahamLincolnBridgeLouKYJune12.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22059035|Авраам Линкольн күпере]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Луивилл]]<br/>[[Джефферсонвилл (Индиана)|Джефферсонвилл]]
| ''[[:d:Q4915|Ohio River]]''
|
| 2015-12-06
| 2100
|-
| [[Файл:Mezcala Bridge - Mexico edit2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4210025|Мецкала күпере]]''
| [[Мексика]]
| ''[[:d:Q2651777|Mártir de Cuilapan Municipality]]''
| ''[[:d:Q1129218|Balsas River]]''
|
| 1993
| 911
|-
| [[Файл:Views from the high floors of the Korston Hotel (April 2025) - 0 4.jpg|center|128px]]
| [[Миллениум күпере]]
| [[Россия]]
| [[Казан]]
| [[Казансу]]
|
| 2005-07-29
| 835
|-
| [[Файл:Pedestrian bridge over the Ural River in Orenburg (October 2025) - 0 7.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q136682089|Пешеходный мост через Урал]]''
| [[Россия]]
| ''[[:d:Q32362081|Үзәк районы]]''
| [[Җаек (елга)|Җаек]]
|
|
| 220
|-
| [[Файл:Moscow, Rostokinsky cable-stayed footbridge over the Yauza (1).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q135404062|Ростокинский вантовый пешеходный мост (2006)]]''
| [[Россия]]
| ''[[:d:Q2366666|Rostokino District]]''
| ''[[:d:Q1126808|Yauza]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Puente de la Insurrección Nacional Eslovaca, Bratislava, Eslovaquia, 2020-02-01, DD 49.jpg|center|128px]]
| [[СНП күпере (Братислава)]]
| [[Словакия]]
| [[Братислава]]
| [[Дунай]]
|
| 1972-08-26
| 431.8
|-
| [[Файл:Huanggang Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17001848|Хуанган күпере]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q71355|Huanggang]]''<br/>''[[:d:Q71305|Ezhou]]''
| [[Янцзы]]
|
|
| 4008.192
|-
| [[Файл:七都大桥北汊桥夜景.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q138856077|七都大桥北汊桥]]''
| [[Кытай]]
|
| ''[[:d:Q713020|Ou River]]''
|
|
| 1866
|-
|
| ''[[:d:Q51738871|乐清湾跨海大桥]]''
| [[Кытай]]
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q24836150|台州湾跨海大桥]]''
| [[Кытай]]
|
| ''[[:d:Q1770054|Jiao River]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q138784817|壶西大桥]]''
| [[Кытай]]
|
| ''[[:d:Q847844|Liu River]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Waitan Bridge in Ningbo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17008645|外滩大桥]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q42780|Ningbo]]''
| ''[[:d:Q8054980|Yong River]]''
|
| 2010-12-29
|
|-
| [[Файл:Yamato-bashi, Osaka01.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q11433489|大和橋]]''
| [[Япония]]
| [[Osaka|Осака]]<br/>''[[:d:Q985711|Suminoe-ku]]''<br/>''[[:d:Q1042008|Sakai-ku]]''
| ''[[:d:Q9001527|Yamato River]]''
|
|
| 192
|-
|
| ''[[:d:Q15935988|宁波铁路枢纽北环线甬江特大桥]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q42780|Ningbo]]''
| ''[[:d:Q8054980|Yong River]]''
|
| 2014-12-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q11040371|尹山斜拉桥]]''
| [[Кытай]]
|
| ''[[:d:Q21042913|Beijing-Hangzhou Grand Canal]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Mingyuexia Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q130366356|明月峡长江大桥]]''
| [[Кытай]]
|
| [[Янцзы]]
|
|
| 810
|-
|
| ''[[:d:Q138798525|江安长江二桥]]''
| [[Кытай]]
|
| [[Янцзы]]
|
|
| 1815
|-
|
| ''[[:d:Q113584423|泸州长江六桥]]''
| [[Кытай]]
|
| [[Янцзы]]
|
|
| 1722
|-
| [[Файл:温州大桥北航道桥南塔南向.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19853059|温州大桥]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q16967|Чжэцзян провинциясе]]''
| ''[[:d:Q713020|Ou River]]''
|
| 1998-05-26
|
|-
| [[Файл:Xuanmen Bay Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55708410|漩门湾大桥]]''
| [[Кытай]]
|
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Guanjiangkou Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17498543|灌江口大桥]]''
| [[Кытай]]
|
|
|
|
| 4366
|-
| [[Файл:Yongjiang Bridge 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15935759|甬江大桥]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q42780|Ningbo]]''
| ''[[:d:Q8054980|Yong River]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q139145687|百合郁江特大桥]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1355002|Hengzhou]]''
| ''[[:d:Q2669549|Yu River]]''
|
|
| 612
|-
|
| ''[[:d:Q138798427|盐坪坝长江大桥]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q427265|Yibin]]''
| [[Янцзы]]
|
|
| 866
|-
|
| ''[[:d:Q138799528|神臂城长江大桥]]''
| [[Кытай]]
|
| [[Янцзы]]
|
|
| 1329.9
|-
|
| ''[[:d:Q138799032|纳溪长江大桥]]''
| [[Кытай]]
|
| [[Янцзы]]
|
|
| 1206
|-
|
| ''[[:d:Q138799236|茜草长江大桥]]''
| [[Кытай]]
|
| [[Янцзы]]
|
|
| 2189
|-
| [[Файл:蓉湖大桥.webp|center|128px]]
| ''[[:d:Q97351068|蓉湖大桥]]''
| [[Кытай]]
|
| ''[[:d:Q21042913|Beijing-Hangzhou Grand Canal]]''
|
|
| 1180
|-
| [[Файл:银盆岭大桥 俯视.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15940744|銀盆嶺大橋]]''
| [[Кытай]]
|
| ''[[:d:Q831884|Xiang River]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Third Qiantang River Bridge2021.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15929622|钱江三桥]]''
| [[Кытай]]
|
| ''[[:d:Q19751|Qiantang River]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q67931359|香溪河大桥]]''
| [[Кытай]]
|
| ''[[:d:Q10566475|Xiangxi River]]''
|
|
|
|-
| [[Файл:Gaoming Bridge 20230827.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q138843650|高明大桥]]''
| [[Кытай]]
|
| ''[[:d:Q15900585|Feiyun River]]''
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* [http://башкирская-энциклопедия.рф/index.php/read/8-statya/7421-k-per-r Башкорт энциклопедиясе] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304184204/http://xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/read/8-statya/7421-k-per-r |date=2016-03-04 }} {{ref-ba}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Архитектура|Төзелеш}}
[[Төркем:Архитектура]]
tqt6us218j8g6u6bchwgshwujvt12zx
Хөсәенов
0
164269
5794944
5516488
2026-04-19T18:48:10Z
Әмир
15082
өстәмә
5794944
wikitext
text/x-wiki
'''Хөсәенов''' – [[татар]], [[башкорт]]ларда еш очрый торган фамилия. [[Гарәп теле]]ннән кергән «Хөсәен» («''гүзәл''», «''яхшы''») исеменнән ясалган.
''[[Татар]]ча [[Википедия]]дә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:''
* [[Азат Хөсәенов]]:
** [[Азат Хөсәенов (1958)|Азат Хөсәенов]] (1958), җырчы.
** [[Азат Хөсәенов (1959)|Азат Хөсәенов]] (1959―2026), композитор, баянчы.
* [[Әзһәр Хөсәенов]] (1941—2019), [[Минзәлә татар дәүләт драма театры|Минзәлә]], [[Татар дәүләт «Әкият» курчак театры|Курчак театры]], [[Камал театры]] директоры.
* [[Әхмәт Хөсәенов]] (1837-1906), сәүдәгәр, хәйрияче.
* [[Әхмәтясәви Хөсәенов]] (1924-1992), [[күмәк хуҗалык]] рәисе, [[ТАССР атказанган зоотехнигы]] (1979).
* [[Вәсил Хөсәенов]] (1953―2024), геолог, техник фәннәр докторы.
* [[Габделгани Хөсәенов]] (1939-1902), сәүдәгәр.
* [[Гайсә Хөсәенов]] (10.04.1928), әдәбият галиме, [[Салават Юлаев премиясе]] (1980).
* [[Гали Хөсәенов]] (1919-2001), режиссёр, [[Тукай премиясе]] (1979).
* [[Галимҗан Хөсәенов]] (1937-2010), футболчы, ССРБ чемпионы.
* [[Гобәйдулла Хөсәенов]] (1892-1948), тел галиме (''[[Төрекмәнстан]]'').
* [[Игамеддин Хөсәенов]] (1996), Азәрбайҗан моделе, актёр. «Best Model of Azerbaijan» конкурсы җиңүчесе (2016).
* [[Инсан Хөсәенов]] (1956), [[«Агыйдел» дәүләт җыр һәм бию ансамбле|«Агыйдел»]] ансамбленең баш балетмейстеры (1982 елдан), ТАССР атказанган мәдәният хезмәткәре (1988).
* [[Мәгъсүм Хөсәенов]] (1911-1987), КПССның Минзәлә, Мөслим райкомнары беренче сәркатибе.
* [[Мәхмүт Хөсәен|Мәхмүт Хөсәен (Хөсәенов)]] (1923-1993), язучы.
* [[Мирза-Давыт Хөсәенов]] (1894-1938), инкылабчы һәм дәүләт эшлеклесе.
* [[Мөхәммәтҗан Хөсәенов]] (1789-1824), [[Ырынбур диния нәзарате]]нең беренче мөфтие.
* [[Нәҗип Хөсәенов]] (1885-1937), сәясәтче, фирка эшлеклесе, [[Бохара]] коммунистлар фиркасе җитәкчесе (1919-1920).
* [[Нурмөхәммәт Хөсәенов]] (1954―2025), Бәләбәй татар гимназиясен оештыручы һәм беренче директоры.
* [[Пәнаһ Хөсәенов]] (1957), Азәрбайҗан премьер-министры (1993 елда).
* [[Рәгать Хөсәенов]] (1962), [[Лениногорск муниципаль районы]] башлыгы (2009 елдан). [[Лениногорск]] шәһәре мэры.
* [[Рәхимҗан Хөсәенов]] (1953), 1997-1999 елларда [[Саба районы]] хакимияте башлыгы, [[Татарстанның атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре]] (1992).
* [[Салават Хөсәенов]] (1960), спортчы (көрәш, гер спорты), тренер.
* [[Уел Хөсәенов]] (1949), Яр Чаллының фирка, хуҗалык җитәкчесе.
* [[Фәрит Хөсәенов]] (1964-2010), опера җырчысы (''[[Новосибирск]]'').
* [[Шәриф Хөсәенов]] (1929-1999), язучы, табиб.
----
;'''Хөсәенова'''
* [[Гөлнур Хөсәенова]] (1959), филология фәннәре докторы (2017). БР атказанган мәдәният хезмәткәре (2007).
* [[Рәмзия Хөсәенова]] (''Шәрәпова'', 1963), Татарстан Республикасының Атказанган мәдәният хезмәткәре (1992).
* [[Фатыйма Хөсәенова]] (1809―1845), [[Бүкәй Урдасы]] ханбикәсе. Мөфти [[Мөхәммәтҗан Хөсәенов]] кызы.
* [[Хиҗран Хөсәенова]], сәяси фәннәр докторы, профессор.
* [[Энҗе Хөсәенова]] (1996), шагыйрә.
{{күп мәгънәле}}
[[Төркем:Шәхесләр]]
[[Төркем:Фамилияләр]]
szkvjpj04wtiz7nwbeuhznaqntf656k
Кәримова
0
164341
5794965
4108137
2026-04-19T19:24:59Z
Әмир
15082
өстәмә
5794965
wikitext
text/x-wiki
'''Кәримова''' – [[татар]], [[башкорт]], [[үзбәк]] [[халык]]ларында еш очрый торган фамилия. «Кәрим» исеменнән ясалган.
''[[Татар]]ча [[Википедия]]дә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:''
* [[Алинә Кәримова]] (1992), җырчы.
* [[Алия Кәримова]] («Алёна Кәримова»), шагыйрә.
* [[Әлфия Кәримова]], опера җырчысы, [[БР халык артисты]] (2021).
* [[Сәдагәт Кәримова]] (1953), язучы. Азәрбайҗанның атказанган мәдәният хезмәткәре (2005).
----
* '''[[Кәримов]]'''
* [[Кәримовлар]]
{{күп мәгънәле}}
[[Төркем:Шәхесләр]]
ljs7cj7slaakb0imrsylek9p20kz081
Илсөяр Иксанова
0
178452
5794991
4417877
2026-04-19T20:14:34Z
Әмир
15082
/* Бүләкләре, мактаулы исемәре */ өстәмә
5794991
wikitext
text/x-wiki
{{Язучы
|Исем = Илсөяр Иксанова
|Оригинал телендә =
|Фото = Ilsiyar Iksanova (2021-09-23).JPG
|Киңлек = 250px
|Рәсем язуы =
|Тугач бирелгән исеме =
|Псевдонимнар =
|Туу датасы = 07.02.1966
|Туу урыны = [[СССР]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], {{Туу җире|Лаеш районы|Лаеш районында}}, [[Татар Сараланы]]
|Үлем датасы =
|Үлем урыны =
|Ватандашлык = {{байрак|СССР}} [[СССР]]→<br/>{{байрак|Россия}} [[РФ]]
|Эшчәнлек төре = [[язучы]]
|Иҗат итү еллары = [[1991]]-[[2016|хәзергәчә]]
|Юнәлеш = шигърият, проза, публицистика
|Жанр = шигырь, хикәя
|Иҗат итү теле = [[татар теле]]
|Дебют = «''Ышанасы килә''» ([[1991]])
|Премияләр = [[Файл:Заслуженный работник РТ.jpg|20px|ТР атказанган сәнгать эшлеклесе (2016)]]{{«Мәдәнияттәге казанышлары өчен» билгесе (Татарстан)}}<br/>[[Саҗидә Сөләйманова премиясе|С. Сөләйманова премиясе]] (''[[2006]]'')
|Бүләкләр =
|Имза =
|Сайт =
}}
{{фш|Иксанова}}
'''Илсөяр Иксанова''' (Илсөяр Вазыйх кызы Гарипова) — шагыйрә, журналист, «[[Түгәрәк уен (журнал)|Түгәрәк уен]]» журналының баш мөхәррире (''[[2011 ел]]дан''). [[Саҗидә Сөләйманова премиясе|С. Сөләйманова]] (''[[2006]]''), [[Һади Такташ премиясе|Һ. Такташ]] премияләре лауреаты. [[Татарстан Язучылар берлеге]] әгъзасы (''[[1993 ел]]дан''). Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (''[[2016 ел|2016]]''). Татарстан Язучылар берлеге рәисенең иҗат мәсьәләләре буенча беренче урынбасары (2021―2025)<ref>[https://sptatar.com/it-kchelek.html Җитәкчелек. Иксанова (Гарипова) Илсөяр Вазыйх кызы.] [[Татарстан Язучылар берлеге]]</ref>.
== Тәрҗемәи хәле ==
[[Файл:И.Иксанова.jpg|200px|thumb|right|Илсөяр Вазыйх кызы Гарипова]]
[[1966 ел]]ның [[7 февраль|7 февралендә]] [[Татарстан АССР]]ның [[Лаеш районы]] [[Татар Сараланы]] [[авыл]]ында туган. [[Казан дәүләт университеты]]ның татар филологиясе бүлеген тәмамлаган ([[1988]]).
* [[1988]]-[[1989]] [[Татарстан китап нәшрияты]]нда корректор.
* [[1989]]-[[1991]] [[Яшь ленинчы|«Яшь ленинчы»]] газетасы хезмәткәре.
* [[1991]]-[[1997]] [[«Шәһри Казан» газетасы|«Шәһри Казан»]] газетасы хезмәткәре.
* [[1997]]-[[1998]] [[Ялкын (журнал)|«Ялкын»]] журналы редакциясендә бүлек мөхәррире .
* [[1999]]–[[2001]] [[«Салават күпере» (журнал)|«Салават күпере»]] журналы хезмәткәре.
* [[2003]]-[[2011]] [[Сөембикә (журнал)|«Сөембикә»]] журналында бүлек мөхәррире .
* [[2011 ел]]дан [[Түгәрәк уен (журнал)|«Түгәрәк уен»]] журналы баш мөхәррире.
* [[2021 ел]]дан [[2025 ел]]ның апреленә кадәр ― [[Татарстан Язучылар берлеге]] рәисенең иҗат мәсьәләләре буенча беренче урынбасары.
* [[2025 ел]]ның апреленнән ― [[Татарстан Язучылар берлеге]] идарәсе әгъзасы<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/tatarstan-yazucylar-berlegena-rais-urynbasarlary-ham-ostaxana-itakcelare-bilgelande-5902911 Татарстан Язучылар берлегенә рәис урынбасарлары һәм остаханә җитәкчеләре билгеләнде.] [[Татар-информ]], 9.04.2025</ref>.
== Иҗаты ==
Мәктәптә башлангыч сыйныфларда укыганда ук шигырьләр яза башлый. Беренче шигъри тәҗрибәләре «[[Кама ягы]]» газетасы ([[Лаеш районы]]), «Яшь ленинчы» (хәзерге «[[Сабантуй (газета)|Сабантуй]]») һәм «[[«Татарстан яшьләре» газетасы|Татарстан яшьләре]]» газеталары битләрендә басыла, «Татарстан яшьләре» газетасы оештырган әдәби бәйгеләрдә катнаша.<br/>
Студент елларында (''[[1983]]-[[1988]]'') [[Казан дәүләт университеты]]ның [[Мөхәммәт Мәһдиев|М. Мәһдиев]] җитәкләгән «[[Әллүки]]» әдәби түгәрәгенә йөри.<br/>
Журналист буларак, кызыклы шәхесләр, әдәбият-сәнгать әһелләре турында язылган мәкаләләре, алар белән оештырган интервьюлары аша танылу ала.<br/>
«''Ышанасы килә''» дигән беренче китабы (''шигырьләр җыентыгы'') [[1991 ел]]да 10 мең тираж белән басыла, «''Кышкы канәферләр''» дигән икенче китабы [[1999 ел]]да, «''Син – язган язмышым''» дигән өченче китабы [[2003 ел]]да нәшер ителә. Шигырьләренең төп нигезен кеше язмышы, хатын-кыз гаме, гаилә, мәхәббәт турында фәлсәфи уйланулар, күңел кичерешләре тәшкил итә, алар хисләрнең ихласлыгы, беркадәр моңсу-сагышлы аһәңе һәм тел бизәкләренең муллыгы белән укучыны җәлеп итәләр<ref>[http://www.sptatar.ru/index.php?option=com_virtuemart&view=productdetails&virtuemart_product_id=24&virtuemart_category_id=12&lang=ru ТР язучылар берлеге рәсми сәхифәсендә]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. <br/>
Чәчмә әсәрләр – хикәяләр дә яза. Әсәрләре җитди-фәлсәфи эчтәлеге һәм теленең шигърилеге белән аерылып тора.
== Бүләкләре, мактаулы исемәре ==
* [[2006 ел|2006]] ― [[Саҗидә Сөләйманова премиясе|С. Сөләйманова исемендәге әдәби премия]] (''кызыксындыру премиясе'').
* [[2016 ел|2016]] ― [[Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе]]<ref>«[[Сөембикә (журнал)|Сөембикә]]», 2016 ел, № 6</ref>.
* [[2026 ел|2026]] ― «Лаеш районы үсешенә керткән казанышлары өчен» медале<ref>''Зөлфия Шәвәлиева.'' [https://tatar-inform.tatar/news/monly-gomernen-altmys-kyly-sagyira-ilsoyar-iksanovanyn-yubilei-kicase-uzdy-5922395 Моңлы гомернең алтмыш кылы: Шагыйрә Илсөяр Иксанованың юбилей кичәсе узды.] [[Татар-информ]], 19.04.2026</ref>.
== Библиография ==
{{Refbegin}}
* {{книга|заглавие=Ышанасы килә: шигырьләр|ссылка=https://kitap.tatar.ru/ru/ssearch/detail/ndxeexgnbn/?back=/ru/ssearch/%3Fattr%3Dtext_t%26q%3D%25D0%25AB%25D1%2588%25D0%25B0%25D0%25BD%25D0%25B0%25D1%2581%25D1%258B%2B%25D0%25BA%25D0%25B8%25D0%25BB%25D3%2599|место=Казан|издательство=Татарстан китап нәшрияты|год=1991|страниц=111|isbn=5298007171}}{{ref-tt}}
* {{книга|заглавие=Кышкы канәферләр: шигырьләр|ссылка=https://kitap.tatar.ru/ru/ssearch/detail/fhewhgcwbf/?back=/ru/ssearch/%3Ffattr%3Dtext_t%26fq%3D%25D0%25AB%25D1%2588%25D0%25B0%25D0%25BD%25D0%25B0%25D1%2581%25D1%258B%2B%25D0%25BA%25D0%25B8%25D0%25BB%25D3%2599%26attr%3Dtext_t%26q%3D%25D0%259A%25D1%258B%25D1%2588%25D0%25BA%25D1%258B%2B%25D0%25BA%25D0%25B0%25D0%25BD%25D3%2599%25D1%2584%25D0%25B5%25D1%2580%25D0%25BB%25D3%2599%25D1%2580|место=Казан|издательство=Татарстан китап нәшрияты|год=1999|страниц=95|isbn=5298009263}}{{ref-tt}}
* {{книга|заглавие=Син — язган язмышым: шигырьләр = Ты — судьба моя: стихотворения|ссылка=https://kitap.tatar.ru/ru/ssearch/detail/scnbnbqqpp/?back=/ru/ssearch/%3Ffattr%3Dtext_t%26fq%3D%25D0%259A%25D1%258B%25D1%2588%25D0%25BA%25D1%258B%2B%25D0%25BA%25D0%25B0%25D0%25BD%25D3%2599%25D1%2584%25D0%25B5%25D1%2580%25D0%25BB%25D3%2599%25D1%2580%26attr%3Dtext_t%26q%3D%25D1%258F%25D0%25B7%25D0%25B3%25D0%25B0%25D0%25BD%2B%25D1%258F%25D0%25B7%25D0%25BC%25D1%258B%25D1%2588%25D1%258B%25D0%25BC|место=Казан|издательство=«Матбугат йорты» нәшрияты|год=2003|страниц=95|isbn=5891202263}}{{ref-tt}}{{ref-ru}}
* {{книга|заглавие=Кырык кыл: шигырьләр|ссылка=https://kitap.tatar.ru/ru/ssearch/detail/qbkcqcyqbs/?back=/ru/ssearch/%3Ffattr%3Dtext_t%26fq%3D%25D1%258F%25D0%25B7%25D0%25B3%25D0%25B0%25D0%25BD%2B%25D1%258F%25D0%25B7%25D0%25BC%25D1%258B%25D1%2588%25D1%258B%25D0%25BC%26attr%3Dtext_t%26q%3D%25D0%259A%25D1%258B%25D1%2580%25D1%258B%25D0%25BA%2B%25D0%25BA%25D1%258B%25D0%25BB|место=Казан|издательство=Татарстан китап нәшрияты|год=2008|страниц=239|isbn=9785298016605}}{{ref-tt}}
* {{книга|заглавие=Балан чәчәге: повесть, хикәяләр, телевизион фильм өчен сценарий, эссе|ссылка=https://kitap.tatar.ru/ru/ssearch/detail/cfvrycgwzi/?back=/ru/ssearch/%3Ffattr%3Dtext_t%26fq%3D%25D0%259A%25D1%258B%25D1%2580%25D1%258B%25D0%25BA%2B%25D0%25BA%25D1%258B%25D0%25BB%26attr%3Dtext_t%26q%3D%25D0%2591%25D0%25B0%25D0%25BB%25D0%25B0%25D0%25BD%2B%25D1%2587%25D3%2599%25D1%2587%25D3%2599%25D0%25B3%25D0%25B5|место=Казан|издательство=Татарстан китап нәшрияты|год=2016|страниц=191|isbn=9785298031417}}{{ref-tt}}
* {{книга|заглавие=Гомер сурәте: шигырьләр|ссылка=https://kitap.tatar.ru/ru/ssearch/detail/awlykvgthc/?back=/ru/ssearch/%3Ffattr%3Dtext_t%26fq%3D%25D0%2591%25D0%25B0%25D0%25BB%25D0%25B0%25D0%25BD%2B%25D1%2587%25D3%2599%25D1%2587%25D3%2599%25D0%25B3%25D0%25B5%26attr%3Dtext_t%26q%3D%25D0%2593%25D0%25BE%25D0%25BC%25D0%25B5%25D1%2580%2B%25D1%2581%25D1%2583%25D1%2580%25D3%2599%25D1%2582%25D0%25B5|место=Казан|издательство=Татарстан китап нәшрияты|год=2018|страниц=223|isbn=9785298036115}}{{ref-tt}}
* {{книга|заглавие=Биюче бал корты: балалар өчен шигырьләр|ссылка=https://kitap.tatar.ru/ru/ssearch/detail/cjgtndznxw/?back=/ru/ssearch/%3Ffattr%3Dtext_t%26fq%3D%25D0%2593%25D0%25BE%25D0%25BC%25D0%25B5%25D1%2580%2B%25D1%2581%25D1%2583%25D1%2580%25D3%2599%25D1%2582%25D0%25B5%26attr%3Dtext_t%26q%3D%25D0%2591%25D0%25B8%25D1%258E%25D1%2587%25D0%25B5%2B%25D0%25B1%25D0%25B0%25D0%25BB%2B%25D0%25BA%25D0%25BE%25D1%2580%25D1%2582%25D1%258B|место=Казан|издательство=Татарстан китап нәшрияты|год=2020|страниц=31|isbn=9785298039642}}{{ref-tt}}
* {{книга|заглавие=Я вздрогну от закатного луча|ссылка=https://sptatar.com/yazuchy-n-shriyatynda-ya-a-kitap-basylyp-chykty/|место=Казан|издательство=Татарстан Язучылар берлегенең «Язучы» нәшрияты|год=2024|страниц=|isbn=}}{{ref-ru}}
{{Refend}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
# Әдипләребез (''биобиблиографик белешмәлек''). 2 томда. Төзүчеләре [[Рәис Даутов|Р.Н. Даутов]] һәм Р.Ф. Рахмани. Казан: ТКН, 2009.
# Мортазин М. Ышанасы килә бу дөньяга. «[[Татарстан яшьләре]]», 1991 ел, 13 июнь.
# [[Кояш Тимбикова|Тимбикова К]]. Ихлас җан. «[[Казан утлары]]», 1992 ел, № 3.
# [[Фәйрүзә Мөслимова|Мөслимова Ф.]] Утларга салма мине… «Заман-Татарстан», 1998 ел, 14 август.
# [[Рафис Гыйззәтуллин|Гыйззәтуллин Р.]] Сөю калыр... «[[Мәдәни җомга]]», 2001 ел, 20 июль.
# [[Эсфир Яһүдин|Яһудин Э.]] Мәхәббәт шагыйрәсе. «[[Шәһри Казан]]», 2006 ел, 9 май.
# Җәлилова Г. «Мин – иң элек хатын-кыз...» «Шәһри Казан», 2006 ел, 28 август.
# Ишмиева Л. Символлар сере. «Казан утлары», 2006 ел, № 12.
== Чыганаклар ==
# Татар энциклопедиясе. Казан, 2010.
# [http://tatarile.org/maglumat/ru/%D1%88%D3%99%D1%85%D0%B5%D1%81/%D0%B8%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0-%D0%B3%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B0-%D0%B8%D0%BB%D1%81%D3%A9%D1%8F%D1%80-%D0%B2%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B9%D1%85-%D0%BA%D1%8B%D0%B7%D1%8B Илсөяр Иксанова «Татар иле» мәгълүмати-ресурслы татар социаль челтәрендә]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* [http://matbugat.ru/enc/iksanova-ilsyar-218/ Иксанова Илсөяр]
* [http://www.sptatar.ru/index.php?option=com_virtuemart&view=productdetails&virtuemart_product_id=24&virtuemart_category_id=12&lang=ru Иксанова Илсөяр]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://shigriyat.ru/authors/ilsiyar_iksanova/page1 Илсөяр Иксанова шигырьләре]
* [http://syuyumbike.ru/medeniyat/poeziya/?id=2047 Миңа шундый сөю бирде күкләр (шигырьләре)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170428083736/http://syuyumbike.ru/medeniyat/poeziya/?id=2047 |date=2017-04-28 }}
== Моны да карагыз ==
{{Татарстан Республикасының Атказанган сәнгать эшлеклесе}}
{{DEFAULTSORT:Иксанова, Илсөяр}}
[[Төркем:Татар шагыйрьләре]]
[[Төркем:Мөхәррирләр]]
[[Төркем:Журналистлар]]
[[Төркем:Казан университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Саҗидә Сөләйманова премиясе лауреатлары]]
[[Төркем:Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклеләре]]
[[Төркем:«Мәдәнияттәге казанышлар өчен» билгесе (Татарстан) белән бүләкләнүчеләр]]
eh11v227ydk7d079tqvf6qnw447p19t
Кузьмин
0
189891
5794962
4122072
2026-04-19T19:18:32Z
Әмир
15082
өстәмә
5794962
wikitext
text/x-wiki
'''Кузьмин''' — фамилия.
* '''[[Андрей Кузьмин]]'''
** [[Андрей Кузьмин (1969)|Андрей Кузьмин]] (1969), «[[Татмедиа]]» генераль директоры (2015 елдан).
** [[Андрей Кузьмин]] (1981), спортчы (''[[хоккей]]'').
* [[Валерий Кузьмин]] (1918—1983) — [[Социалистик Хезмәт Герое]], якут халкының беренче очучысы.
* [[Михаил Кузьмин]] (1914-1941), танкист, Советлар Берлеге Каһарманы.
* [[Сергей Кузьмин (1955)|Сергей Кузьмин]] (1955), вице-адмирал, РФ Каһарманы.
----
;[[Кузьмина]]
* [[Вера Кузьмина]] (1923), ССРБ халык артисты, чуаш драма актрисасы.
* [[Людмила Ремеслова|Людмила Кузьмина]] (''Ремеслова''; 1987), спортчы ([[җиңел атлетика]]), Россиянең халыкара класслы спорт мастеры.
* [[Матрёна Слепцова|Матрёна Кузьмина]] (''[[Матрёна Слепцова|Слепцова]]'', 1916―1995), РСФСРның (1962), Якут АССРның (1952) халык артисты.
* [[Халисә Кузьмина]] (''[[Халисә Ширмән]]'') (1969), шагыйрә, тел галиме.
== Моны да карагыз ==
* [[Кузьминка]] — топоним.
* [[Кузьминовка]] — топоним.
* [[Кузьмино]] — топоним.
{{күп мәгънәле}}
[[Төркем:Шәхесләр]]
[[Төркем:Фамилияләр]]
4s6rj3vhbq8b8idkkmrxme7jlnv21kr
Денис Капустин
0
197663
5794950
5553018
2026-04-19T19:05:57Z
Әмир
15082
{{Фш|}}
5794950
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=март 2026}}
{{Фш|Капустин}}
{{Шәхес}}'''Денис Капустин''' (Денис Виктор улы Капустин, {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — РФ спортчысы (өчле сикерү), 2000 елгы Олимпия уеннарының бронза медале иясе, Европа чемпионатларының алтын (1994) һәм көмеш (1998) ммедальләре иясе.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
{{stub}}
0bo12hq9q2s3w9ipecd7qvd03n1ndep
Михаил Капустин
0
200234
5794951
5553950
2026-04-19T19:07:15Z
Әмир
15082
{{Фш|}}
5794951
wikitext
text/x-wiki
{{Underlinked|date=март 2026}}
{{Шәхес}}{{Фш|Капустин}}
'''Михаил Капустин''' ({{lang-ru|Михаил Яковлевич Капустин}}, {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — табиб, җәмәгать эшлеклесе, Казан һәм Варшава университетлары профессоры, [[хакыйкый дәүләт киңәшчесе]] (1898), Казан губернасыннан II һәм III чакырылышлар РИ Дәүләт Думасы депутаты.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
{{Казан губернасыннан Дәүләт Думасы депутатлары}}
{{DEFAULTSORT:Капустин, Михаил}}
b29qyrdyeb27ckr90d8vyffa9wst80h
Семён Капустин
0
200235
5794954
5553951
2026-04-19T19:10:05Z
Әмир
15082
{{Фш|}}
5794954
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}{{Фш|Капустин}}
'''Семён Капустин''' ({{lang-ru|Семён Яковлевич Капустин}}, {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — РИ икътисадчысы, гәҗит мөхәррире, публицист, Польша патшалыгының халык эшләре комиссары (1864-1865).
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
{{stub}}
tkeee7aqvkbr7bnxmcrshoews2aj63l
Шиһабетдин Гобәйдуллин
0
213328
5794860
5752253
2026-04-19T12:48:45Z
~2026-21991-09
60323
5794860
wikitext
text/x-wiki
{{Underlinked|date=апрель 2026}}
{{Шәхес}}
{{ФШ|Гобәйдуллин}}
'''Шиһабетдин Гобәйдуллин''' (Шиһабетдин Гыйззетдин улы Гобәйдуллин, {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — мәгариф эшлеклесе, [[Свердловск татар-башкорт педагогия училищесы]] мөдире (1926-193?).<ref>{{Citation |title=архив күчермәсе |url=https://rbvekpros.livejournal.com/36586.html |access-date=2018-12-19 |archive-date=2019-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191031041855/https://rbvekpros.livejournal.com/36586.html |dead-url=yes }}</ref>
== Искәрмәләр ==
<small>{{искәрмәләр}}</small>
[[Төркем:Репрессияләнгән татарлар]]
{{DEFAULTSORT:Гобәйдуллин, Шиһабетдин}}
k5dyz7wf07vjj11blyalublc2j627bm
5794863
5794860
2026-04-19T13:01:34Z
~2026-21991-09
60323
5794863
wikitext
text/x-wiki
{{Underlinked|date=апрель 2026}}
{{Шәхес}}
{{ФШ|Гобәйдуллин}}
'''Шиһабетдин Гобәйдуллин''' (Шиһабетдин Гыйззетдин улы Гобәйдуллин, ''Абайдуллин'', {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — мәгариф эшлеклесе, [[Свердловск татар-башкорт педагогия училищесы]] мөдире (1926-193?).<ref>{{Citation |title=архив күчермәсе |url=https://rbvekpros.livejournal.com/36586.html |access-date=2018-12-19 |archive-date=2019-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191031041855/https://rbvekpros.livejournal.com/36586.html |dead-url=yes }}</ref>
[[Мөхәммәдия мәдрәсәсе]]н тәмамлый. Революциягә кадәр укытучылык итә һәм иген игә. Акларны Себердә кугач, Төмән пединститутының төрки-татар бүлегендә татар телен укыта. 1920 елның 1 сентябреннән — бүлекнең мөдире.
<ref>''Р.Бикбов''.[https://web.archive.org/web/20191031031841/https://rbvekpros.livejournal.com/36098.html Свердловский татаро-башкирский педагогический техникум. 1919-1929]</ref>
== Искәрмәләр ==
<small>{{искәрмәләр}}</small>
[[Төркем:Репрессияләнгән татарлар]]
{{DEFAULTSORT:Гобәйдуллин, Шиһабетдин}}
ddbk63yy2s9ydfp0tjsgbrejbp7jf8e
5794864
5794863
2026-04-19T13:30:14Z
~2026-21991-09
60323
5794864
wikitext
text/x-wiki
{{Underlinked|date=апрель 2026}}
{{Шәхес}}
{{ФШ|Гобәйдуллин}}
'''Шиһабетдин Гобәйдуллин''' (Шиһабетдин Гыйззетдин улы Гобәйдуллин, ''Абайдуллин'', {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — мәгариф эшлеклесе, [[Свердловск татар-башкорт педагогия училищесы]] мөдире (1926-193?).<ref>{{Citation |title=архив күчермәсе |url=https://rbvekpros.livejournal.com/36586.html |access-date=2018-12-19 |archive-date=2019-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191031041855/https://rbvekpros.livejournal.com/36586.html |dead-url=yes }}</ref>
[[Мөхәммәдия мәдрәсәсе]]н тәмамлый. Революциягә кадәр укытучылык итә һәм иген игә. Акларны Себердә кугач, Төмән пединститутының төрки-татар бүлегендә татар телен укыта. 1920 елның 1 сентябреннән — бүлекнең мөдире. 1922 елдан — ГубОНОда милли азчылыклар бюросында. 1924 елның көзеннән — [[Свердловск татар-башкорт педагогия училищесы|Свердловск татар-башкорт педагогия училищесында]]. 1924 елдан — директоры. Партиядә тормый.
1935 елда татар теленең [[орфография]] сүзлеген төзи, ләкин ул нәшер ителмичә кала.<ref>''Р.Бикбов''.[https://web.archive.org/web/20191031031841/https://rbvekpros.livejournal.com/36098.html Свердловский татаро-башкирский педагогический техникум. 1919-1929]</ref> Урал төбәгендә барлык диярлек татар теле дәреслекләрен әзерләүдә катнаша.
1937 елның 7 сентябрендә эштән алына. 1937 елның 27 декабрендә кулга алына, 1938 елның 15 гыйнварында үлемгә хөкем ителә. Хатыны Зөһрә, кызы Асия калалар. Гаиләсенә, 1941 елның 27 мартында вафат дигән ялган белешмә бирелә.
1958 елда тулысынча аклана.[https://rbvekpros.livejournal.com/21428.html «ВЕК ПРОСВЕЩЕНИЯ». Первая половина ХХ века. Предисловие. Абайдуллин.]
== Искәрмәләр ==
<small>{{искәрмәләр}}</small>
[[Төркем:Репрессияләнгән татарлар]]
{{DEFAULTSORT:Гобәйдуллин, Шиһабетдин}}
b3j6xcaxgb2q5gsua7g05amd9x3qi08
5794865
5794864
2026-04-19T13:32:56Z
~2026-21991-09
60323
5794865
wikitext
text/x-wiki
{{Underlinked|date=апрель 2026}}
{{Шәхес}}
{{ФШ|[[Гобәйдуллин]]}}
'''Шиһабетдин Гобәйдуллин''' (Шиһабетдин Гыйззетдин улы Гобәйдуллин, ''Абайдуллин'', {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — мәгариф эшлеклесе, [[Свердловск татар-башкорт педагогия училищесы]] мөдире (1926-193?).<ref>{{Citation |title=архив күчермәсе |url=https://rbvekpros.livejournal.com/36586.html |access-date=2018-12-19 |archive-date=2019-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191031041855/https://rbvekpros.livejournal.com/36586.html |dead-url=yes }}</ref>
[[Мөхәммәдия мәдрәсәсе]]н тәмамлый. Революциягә кадәр укытучылык итә һәм иген игә. Акларны Себердә кугач, Төмән пединститутының төрки-татар бүлегендә татар телен укыта. 1920 елның 1 сентябреннән — бүлекнең мөдире. 1922 елдан — ГубОНОда милли азчылыклар бюросында. 1924 елның көзеннән — [[Свердловск татар-башкорт педагогия училищесы]]нда. 1924 елдан — директоры. Партиядә тормый.
1935 елда татар теленең [[орфография]] сүзлеген төзи, ләкин ул нәшер ителмичә кала.<ref>''Р.Бикбов''.[https://web.archive.org/web/20191031031841/https://rbvekpros.livejournal.com/36098.html Свердловский татаро-башкирский педагогический техникум. 1919-1929]</ref> Урал төбәгендә барлык диярлек татар теле дәреслекләрен әзерләүдә катнаша.
1937 елның 7 сентябрендә эштән алына. 1937 елның 27 декабрендә кулга алына, 1938 елның 15 гыйнварында үлемгә хөкем ителә. Хатыны Зөһрә, кызы Асия калалар. Гаиләсенә, 1941 елның 27 мартында вафат дигән ялган белешмә бирелә.
1958 елда тулысынча аклана.<ref>[https://rbvekpros.livejournal.com/21428.html 20 ВЕК ПРОСВЕЩЕНИЯ». Первая половина ХХ века. Предисловие. Абайдуллин.]</ref>
== Искәрмәләр ==
<small>{{искәрмәләр}}</small>
[[Төркем:Репрессияләнгән татарлар]]
{{DEFAULTSORT:Гобәйдуллин, Шиһабетдин}}
9yajwt4nitgkwprs26xyrce732ygy2j
5794867
5794865
2026-04-19T13:36:35Z
~2026-21991-09
60323
5794867
wikitext
text/x-wiki
{{Underlinked|date=апрель 2026}}
{{Шәхес}}
{{фш|Гобәйдуллин}}
'''Шиһабетдин Гобәйдуллин''' (Шиһабетдин Гыйззетдин улы Гобәйдуллин, ''Абайдуллин'', {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — мәгариф эшлеклесе, [[Свердловск татар-башкорт педагогия училищесы]] мөдире (1926-193?).<ref>{{Citation |title=архив күчермәсе |url=https://rbvekpros.livejournal.com/36586.html |access-date=2018-12-19 |archive-date=2019-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191031041855/https://rbvekpros.livejournal.com/36586.html |dead-url=yes }}</ref>
[[Мөхәммәдия мәдрәсәсе]]н тәмамлый. Революциягә кадәр укытучылык итә һәм иген игә. Акларны Себердә кугач, Төмән пединститутының төрки-татар бүлегендә татар телен укыта. 1920 елның 1 сентябреннән — бүлекнең мөдире. 1922 елдан — ГубОНОда милли азчылыклар бюросында. 1924 елның көзеннән — [[Свердловск татар-башкорт педагогия училищесы]]нда. 1924 елдан — директоры. Партиядә тормый.
1935 елда татар теленең [[орфография]] сүзлеген төзи, ләкин ул нәшер ителмичә кала.<ref>''Р.Бикбов''.[https://web.archive.org/web/20191031031841/https://rbvekpros.livejournal.com/36098.html Свердловский татаро-башкирский педагогический техникум. 1919-1929]</ref> Урал төбәгендә барлык диярлек татар теле дәреслекләрен әзерләүдә катнаша.
1937 елның 7 сентябрендә эштән алына. 1937 елның 27 декабрендә кулга алына, 1938 елның 15 гыйнварында үлемгә хөкем ителә. Хатыны Зөһрә, кызы Асия калалар. Гаиләсенә, 1941 елның 27 мартында вафат дигән ялган белешмә бирелә.
1958 елда тулысынча аклана.<ref>[https://rbvekpros.livejournal.com/21428.html 20 ВЕК ПРОСВЕЩЕНИЯ». Первая половина ХХ века. Предисловие. Абайдуллин.]</ref>
== Искәрмәләр ==
<small>{{искәрмәләр}}</small>
[[Төркем:Репрессияләнгән татарлар]]
{{DEFAULTSORT:Гобәйдуллин, Шиһабетдин}}
3oa9lohmvcw1n5cac7w1bcrv32ro3qr
5794889
5794867
2026-04-19T15:46:07Z
~2026-21991-09
60323
5794889
wikitext
text/x-wiki
{{Underlinked|date=апрель 2026}}
{{Шәхес}}
{{фш|Гобәйдуллин}}
'''Шиһабетдин Гобәйдуллин''' (Шиһабетдин Гыйззетдин улы Гобәйдуллин, ''Абайдуллин'', {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — мәгариф эшлеклесе, [[Свердловск татар-башкорт педагогия училищесы]] мөдире (1926-193?).<ref>{{Citation |title=архив күчермәсе |url=https://rbvekpros.livejournal.com/36586.html |access-date=2018-12-19 |archive-date=2019-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191031041855/https://rbvekpros.livejournal.com/36586.html |dead-url=yes }}</ref>
[[Мөхәммәдия мәдрәсәсе]]н тәмамлый (вариант — ''[[Галия мәдрәсәсе]]'') . Революциягә кадәр укытучылык итә һәм иген игә. Акларны Себердән кугач, [[Төмән пединституты]]ның төрки-татар бүлегендә татар телен укыта. 1920 елның 1 сентябреннән — бүлекнең мөдире. 1922 елдан — ГубОНОда милли азчылыклар бюросында. 1924 елның көзеннән — [[Свердловск татар-башкорт педагогия училищесы]]нда, татар телен һәм методологияне алып бара. 1926 елдан — директоры. Партиядә тормый.
Урал төбәгендә барлык диярлек татар теле дәреслекләрен әзерләүдә катнаша. [[Яңалиф]]кә күчү буенча комиссиягә кертелә, бу мәсәләгә караган [[Социализм юлы]] гәзитендә язмалары чыга. 1935 елда татар теленең [[орфография]] сүзлеген төзи, ләкин ул нәшер ителмичә кала.<ref>''Р.Бикбов''.[https://web.archive.org/web/20191031031841/https://rbvekpros.livejournal.com/36098.html Свердловский татаро-башкирский педагогический техникум. 1919-1929]</ref>
1937 елның 7 сентябрендә эштән алына. 1937 елның 27 декабрендә кулга алына, 1938 елның 15 гыйнварында, «контрреволюцион оешма»да катнашучы буларак, үлемгә хөкем ителә. Хатыны Зөһрә, кызы Асия калалар. Гаиләсенә, 1941 елның 27 мартында вафат, дигән ялган белешмә бирелә.
1958 елда тулысынча аклана.<ref>[https://rbvekpros.livejournal.com/21428.html 20 ВЕК ПРОСВЕЩЕНИЯ». Первая половина ХХ века. Предисловие. Абайдуллин.]</ref>
== Искәрмәләр ==
<small>{{искәрмәләр}}</small>
[[Төркем:Репрессияләнгән татарлар]]
{{DEFAULTSORT:Гобәйдуллин, Шиһабетдин}}
99kbpd678pgzs2olg0292bjnz9t8n4w
5794890
5794889
2026-04-19T15:49:57Z
~2026-21991-09
60323
5794890
wikitext
text/x-wiki
{{Underlinked|date=апрель 2026}}
{{Шәхес}}
{{фш|Гобәйдуллин}}
'''Шиһабетдин Гобәйдуллин''' (Шиһабетдин Гыйззетдин улы Гобәйдуллин, ''Абайдуллин'', {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — мәгариф эшлеклесе, [[Свердловск татар-башкорт педагогия училищесы]] мөдире (1926-193?).<ref>{{Citation |title=архив күчермәсе |url=https://rbvekpros.livejournal.com/36586.html |access-date=2018-12-19 |archive-date=2019-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191031041855/https://rbvekpros.livejournal.com/36586.html |dead-url=yes }}</ref>
[[Мөхәммәдия мәдрәсәсе]]н тәмамлый (вариант — ''[[Галия мәдрәсәсе]]'') . Революциягә кадәр укытучылык итә һәм иген игә. Акларны Себердән кугач, [[Төмән пединституты]]ның төрки-татар бүлегендә татар телен укыта. 1920 елның 1 сентябреннән — бүлекнең мөдире. 1922 елдан — ГубОНОда милли азчылыклар бюросында. 1924 елның көзеннән — [[Свердловск татар-башкорт педагогия училищесы]]нда, татар телен һәм методологияне алып бара. 1926 елдан — директоры. Партиядә тормый.
Урал төбәгендә барлык диярлек татар теле дәреслекләрен әзерләүдә катнаша. [[Яңалиф]]кә күчү буенча комиссиягә кертелә, бу мәсәләгә караган [[Социализм юлы (гәҗит)|Социализм юлы]] гәзитендә язмалары чыга. 1935 елда татар теленең [[орфография]] сүзлеген төзи, ләкин ул нәшер ителмичә кала.<ref>''Р.Бикбов''.[https://web.archive.org/web/20191031031841/https://rbvekpros.livejournal.com/36098.html Свердловский татаро-башкирский педагогический техникум. 1919-1929]</ref>
1937 елның 7 сентябрендә эштән алына. 1937 елның 27 декабрендә кулга алына, 1938 елның 15 гыйнварында, «контрреволюцион оешма»да катнашучы буларак, үлемгә хөкем ителә. Хатыны Зөһрә, кызы Асия калалар. Гаиләсенә, 1941 елның 27 мартында вафат, дигән ялган белешмә бирелә.
1958 елда тулысынча аклана.<ref>[https://rbvekpros.livejournal.com/21428.html 20 ВЕК ПРОСВЕЩЕНИЯ». Первая половина ХХ века. Предисловие. Абайдуллин.]</ref>
== Искәрмәләр ==
<small>{{искәрмәләр}}</small>
[[Төркем:Репрессияләнгән татарлар]]
{{DEFAULTSORT:Гобәйдуллин, Шиһабетдин}}
fna354povbrfsbmr35s54ky8ryd00tm
Булат Мусин (1994)
0
217517
5794986
5513291
2026-04-19T19:56:37Z
Әмир
15082
/* Спорттагы уңышлары */ өстәмә
5794986
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес
| исем = [[Файл:Wrestling pictogram.svg|20px|link=]] Булат Мусин
| рәсем = Б.М.Мусин.jpg
| рәсем_зурлыгы = 200px
| alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу-->
| рәсем язуы =
| тулы исем = Булат Марат улы Мусин
| һөнәр = [[Файл:Wrestling pictogram.svg|20px|link=]] [[көрәш]]че
| туу датасы = 29.07.1994
| туу җире = [[РФ]], [[ТР]], {{туу җире|Яңа Чишмә районы|Яңа Чишмә районында}}, [[Чертуш]]
| гражданлык = {{байрак|Россия}} [[РФ]]
| милләт = [[татар]]
| үлем датасы =
| үлем җире =
| әти = Марат Мусин
| әни = Рәмзия Мусина
| ир =
| хатын =
| балалар =
| кул кую =
| бүләк һәм премияләр = Дөнья чемпионы<br/>[[РФ]] чемпионы<br/>[[ТР]] чемпионы<br/>РФ атказанган спорт мастеры
| сайт = [https://www.instagram.com/musin_116/ musin_116]
| башка мәгълүмат =
}}
{{Фш|Мусин}}
'''Булат Мусин''', Булат Марат улы Мусин (''[[1994 ел]]ның [[29 июль|29 июле]], [[РФ]], [[ТР]], [[Яңа Чишмә районы]], [[Чертуш]]'') — 90 кг авырлык категориясендә [[көрәш]]че, РФ татар көрәше һәм билбау көрәше буенча спорт остасы, биш тапкыр [[Яңа Чишмә районы]] батыры, биш тапкыр [[Муса Җәлил]] истәлегенә көрәш турниры җиңүчесе (''[[2014 ел|2014]], [[Әлмәт]]; [[2017 ел|2017]]; [[2018 ел|2018]], [[Биектау]] һ.б.''), күп тапкыр [[Татарстан]] чемпионы, ике тапкыр{{чыганагы}} РФ чемпионы (''[[2017 ел|2017]]''), Дөнья кубогы иясе (''[[2017 ел|2017]]''). Көрәш буенча РФ җыелма командасы әгъзасы. «2017 елның иң яхшы көрәшчесе». Билбаулы көрәш буенча Россиянең атказанган спорт мастеры (2022). <ref name=":0">''Энҗе Габдуллина.'' [https://tatar-inform.tatar/news/tatar-korascelarena-rossiyanen-atkazangan-sport-ostasy-tanyklygy-tapsyryldy-5865986 Татар көрәшчеләренә Россиянең атказанган спорт остасы таныклыгы тапшырылды.] [[Татар-информ]], 23.01.2023</ref>
== Тәрҗемәи хәле ==
[[Файл:Б.М.Мусин_1.jpg|200px|thumb|right|Булат Мусин]]
1994 елның 29 июлендә Татарстанның [[Яңа Чишмә районы]] [[Чертуш]] авылында туган. Әтисе Марат, «Сибирь» НОП тиз реакция төркеме хезмәткәре; әнисе Рәмзия, укытучы, 2018 елдан Чертуш авылы мәдәният йорты мөдире; абыйсы Инсаф, [[КАИ]] тәмамлаган; сеңлесе Чулпан, укучы. Булат «Техносфералы куркынычсызлык» юнәлешендә [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты|А. Н. Туполев исемендәге Казан милли тикшеренү техник университетын]] тәмамлаган<ref>''Динә Йосыпова''. [https://intertat.tatar/sport/yarasyz-sport-ch-ch-ksez-m-kh-bb-t-kebek-tatar-batyrlary-k-r-sh-buencha-d-nya-chempionatyna-m-saban-/ Ярасыз спорт чәчәксез мәхәббәт кебек]. [[Интертат]], 8.06.2018</ref>.
{{цитата|автор=булат Мусин|Үз әти-әнием миңа үрнәк булып тора. Алар миңа ныклы тәрбия бирде һәм бирешергә ярамаганын, тормыш авырлыкларына һәм төрле киртәләргә дә карамастан алга барырга кирәклеген үз үрнәкләрендә күрсәтте. Бу сыйфатлары минем зур спорттагы уңышларым нигезенә яткандыр<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/absolyut-batyr-bulat-musin-telemarafonda-ati-anise-turynda-soilade-5898145 «Абсолют батыр» Булат Мусин телемарафонда әти-әнисе турында сөйләде.] [[Татар-информ]], 22.12.2024</ref>}}
== Көрәш ==
Әтисе Марат [[Тәтеш авыл хуҗалыгы техникумы]]нда укыганда, [[армия]]дә хезмәт иткәндә [[көрәш]] һәм [[чаңгы спорты]] белән шөгыльләнә. Ишегалдында малайлары өчен спорт мәйданчыгы ясап куя. Булат дүртенче сыйныфтан башлап, үзенә көндәлек режим билгели: ун тапкыр чүгәләү, ун тапкыр тартылу һ. б. күнегүләр үтәү. Әлеге күнегүләрне беркайчан да калдырмый. Көрәшкә юлламаны аңа [[Шыкмай|Шахмай]] мәктәбенең физкультура укытучысы Рөстәм Мифтахетдинов бирә. Беренче уңышлары белән югары сыйныфларда сөендерә: мәктәпне тәмамлаган елны [[Чертуш|авыл]] һәм [[Яңа Чишмә районы|район]] [[Сабан туе]]нда батыр кала. [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]нда укыганда көрәш спорты белән һөнәри шөгыльләнә башлый.
[[Кукмара районы|Кукмара]], [[Биектау районы|Биектау]], [[Чирмешән районы|Чирмешән]], [[Аксубай районы|Аксубай]], [[Нурлат районы|Нурлат]] районнары [[Сабан туе|Сабан туйларында]] катнашып, җиңү яулый.
[[Мамадыш районы]] [[Җөри]] авылында [[керәшеннәр]]нең [[Питрау]] бәйрәмендә көрәш бәйгесендә 90 кг авырлык категориясендә чыгыш ясап, җиңә, «Лада-Гранта» автомобиле белән бүләкләнә<ref>[http://novoshishminsk.ru/news/sport/borets-bulat-musin-iz-novosheshminskogo-rayona-nag Борец Булат Мусин из Новошешминского района награжден автомобилем.] «Яңа Чишмә хәбәрләре», 17.07.2017</ref>.
[[2012 ел]]дан [[«Ак Барс» көрәш сарае|Казанның «Ак Барс» көрәш сараенда]] шөгыльләнә (''тренерлары'' Вакыйф Дәүләтшин, Хәбибрахманов Б.Г.)<ref>''Фәрит Салихов''. [https://intertat.tatar/sport/s-tep-yelgan-k-r-shchel-r-rossiya-chempionnary-nichek-t-rbiyal-n-/ Сүтеп-җыелган көрәшчеләр. Россия чемпионнары ничек тәрбияләнә?] [[Интертат]], 28.12.2017</ref>.
[[Казан]]ның [[«Ак Барс» көрәш сарае]]нда тренер булып эшли, яшь көрәшчеләр тәрбияли.
[[2018 ел]]ның [[сентябрь|сентябрендә]] [[Кыргызстан]]да узган Күчмәннәрнең III халыкара уеннарында РФ командасы составында катнаша.
[[2023 ел]]ның мартыннан [[Чистай]] командасына күчә, Чистайда көрәшне күтәрү, үстерү буенча җаваплы кешеләрнең берсе итеп билгеләнә.<ref>''Радик Сабиров.'' [https://shahrikazan.ru/news/sport/bulat-musin-danil-galiev-turnirynnan-bashka-komanda-chen-chygysh-yasayachak Булат Мусин Данил Галиев турнирыннан башлап башка команда өчен чыгыш ясаячак.] [[Шәһри Казан]], 16.03.2023</ref>
== Спорттагы уңышлары ==
* [[2017 ел]] — Көрәш буенча Дөнья кубогы (''[[Татарстан]], [[1 июль]]'') — 90 кг авырлык категориясендә — 1нче урын<ref>[http://novoshishminsk.ru/news/lyudi-zemli-novosheshminskoy/nash-zemlyak-novosheshminets-bulat-musin-stal-pobe Наш земляк, новошешминец Булат Мусин стал победителем на Кубке Мира по национальной борьбе.] [[Яңа Чишмә хәбәрләре (гәҗит)|«Яңа Чишмә хәбәрләре»]], 5.07.2017</ref>.
* [[2017 ел]] — Көрәш буенча РФ чемпионаты (''[[Пермь]], 8—10 декабрь'') — 90 кг авырлык категориясендә — 1нче урын<ref>{{Citation |title=Протокол хода соревнований Чемпионата России по борьбе Көрәш 2017 года |url=http://www.russiakoresh.ru/wp-content/uploads/2017/12/%D0%9F%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D0%BB-%D1%85%D0%BE%D0%B4%D0%B0-90-%D0%BA%D0%B3.pdf |access-date=2019-04-01 |archive-date=2023-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230523025509/https://www.russiakoresh.ru/wp-content/uploads/2017/12/%D0%9F%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D0%BB-%D1%85%D0%BE%D0%B4%D0%B0-90-%D0%BA%D0%B3.pdf |dead-url=yes }}</ref>.
* [[2018 ел]] — Көрәш буенча РФ чемпионаты (''[[Казан]], 7—9 декабрь'') — 90 кг авырлык категориясендә — 3нче урын
* [[2018 ел]] — Көрәш буенча Татарстан чемпионаты (''[[Казан]], 23—24 ноябрь'') — 90 кг авырлык категориясендә — 1нче урын.
* [[2019 ел]] — Аба-гүреш (''[[төрекләр]]нең милли көрәше'') буенча Дөнья кубогы (''Хотай, [[Төркия]]'') — 90 кг нан югарырак авырлык категориясендә — 5нче урын (''38 пәһлеван арасында'')<ref>«[[Татарстан яшьләре]]», 12.09.2019, 15нче бит</ref>.
* [[2023 ел]] — «Ватаным Татарстан» газетасы оештырган, Муса Җәлил истәлегенә уздырылучы турнирда 100 кг авырлыкта чыгыш ясап, җиңүче булган.<ref>''Энҗе Габдуллина.'' [https://intertat.tatar/news/baxetle-bulyrga-ike-ball-itmade-yaki-alil-turniryna-timagez-5857784 Турнирның чемпионатка әйләнгән мәле, яки Җәлил турнирына тимәгез!] [[Интертат]], 21.02.2023</ref>
* [[2023 ел]] — Билбау көрәше буенча дөнья чемпионаты ([[Байлар Сабасы]] ― [[Миңгәр]]) ― 100 кг авырлык категориясендә 1нче урын ― дөнья чемпионы<ref>''Фәнил Мәүлетов.'' [http://saby-rt.ru/news/rayon/mingarda-bilbau-korase-buenca-donia-cempionaty Миңгәрдә билбау көрәше буенча дөнья чемпионатында автомобиль Радик Сәлаховка бирелде.] Саба таңнары, 25.06.2023</ref> <ref>''Энҗе Габдуллина.'' [https://tatar-inform.tatar/news/tatarstan-korascelare-donya-cempiony-buldylar-5872863 Татарстан көрәшчеләре Дөнья чемпионы булды.] [[Татар-информ]], 26.06.2023</ref>
* [[2024 ел]] — «Ватаным Татарстан» газетасы оештырган, Муса Җәлил истәлегенә уздырылучы турнирда 100 кг авырлыкта чыгыш ясап, җиңүче булган<ref>''Энҗе Габдуллина.''[https://tatar-inform.tatar/news/musa-alil-istalegena-koras-turniry-inucelare-bilgele-5882676 Муса Җәлил истәлегенә көрәш турнирының 2024 елгы җиңүчеләре билгеле.] Татар-информ, 3.02.2024</ref>
* [[2024 ел]] — Көрәш буенча Татарстан чемпионаты (''[[Казан]], 6-7 март'') — 100 кг авырлык категориясендә — 1нче урын (Чистай)<ref>''Энҗе Габдуллина.'' [https://tatar-inform.tatar/news/koras-buenca-tatarstan-berencelegenen-byelgy-inucelare-bilgele-5884222 Көрәш буенча Татарстан беренчелегенең быелгы җиңүчеләре билгеле.] [[Татар-информ]], 7.03.2024</ref>.
* [[2024 ел]] — II халыкара Иртыш Сабан туенда (''[[Омск]]'') милли көрәш буенча ярышның баш батыры (приз ― Татарстан Республикасы Рәисе бүләге – Лада гранта машинасы)<ref>''Юлай Низаев.'' [https://tatar-inform.tatar/news/irtys-bue-saban-tuenyn-bas-batyry-bu-inuga-ozak-azerlandem-5891061 Иртыш буе Сабан туеның баш батыры: Бу җиңүгә озак әзерләндем.] [[Татар-информ]], 27.07.2024</ref>
* 2025 – көрәш буенча Татарстан чемпионы (100 кг үлчәү авырлыгында, приз 100 мең сум)<ref>''Зөлфия Шәвәлиева.'' [https://tatar-inform.tatar/news/koras-buenca-tatarstan-cempionnary-bilgele-buldy-isemlek-5899206 Көрәш буенча Татарстан чемпионнары билгеле булды - исемлек.] [[Татар-информ]], 18.01.2025</ref>.
* 2025 ― Казанның «Ак барс» көрәш сараенда үткән «Ватаным Татарстан» гамәлгә куйган Муса Җәлил истәлегенә багышланган көрәш турнирында 2нче урын (100 кг үлчәү авылыгында; приз 70 мең сум)<ref>''Зөлфия Шәвәлиева.'' [https://tatar-inform.tatar/news/musa-alil-istalegena-koras-turnirynyn-2025-elgy-inucelare-bilgele-isemlek-5900468 Муса Җәлил истәлегенә көрәш турнирының 2025 елгы җиңүчеләре билгеле.] Татар-информ, 15.02.2025</ref>.
* 2025 ― Чистай районы [[Сабан туе]] баш батыры (Батырга тәкә һәм акчалата бүләк тапшырылган)<ref>''Зөлфия Шәвәлиева.'' [https://intertat.tatar/news/saban-tue-batyrlary-2025-kemnar-alar-ham-nilar-otkannar-5873452 Сабан туе батырлары-2025 – кемнәр алар һәм ниләр отканнар.] [[Интертат]], 9.06.2025</ref>.
* [[2026 ел]] ― каһарман-шагыйрь Муса Җәлил истәлегенә «Ватаным Татарстан» газетасы гамәлгә куйган көрәш турнирының (Чаллы шәһәренең Боз сараенда узган) 100 кг үлчәү авырлыгында 1нче урын<ref>''Зөлфия Шәвәлиева.'' [https://tatar-inform.tatar/news/musa-alil-istalegena-bagyslangan-koras-turnirynyn-2026-elgy-inucelare-bilgele-5919153 Муса Җәлил истәлегенә багышланган көрәш турнирының 2026 елгы җиңүчеләре билгеле булды.] [[Татар-информ]], 14.02.2026</ref>.
* 2026 ― көрәш буенча Россия чемпионатының (Казанның «Ак Барс» көрәш сарае) 100 кг үлчәү авырлыгында җиңүчесе <ref>''Зөлфия Шәвәлиева.'' [https://intertat.tatar/news/tukai-premiyase-alyn-alyrsyz-mikan-golen-alyrsyz-mikan-kemne-alyrsyz-ikan-5879059 Россия чемпионатында тугыз Татарстан көрәшчесе чемпион исемен яулады.] [[Интертат]], 18.04.2026</ref>.
== Бүләкләре, мактаулы исемнәре ==
* [[2022 ел]] — Россиянең спорт министры [[Олег Матыцин| Олег Васильевич Матыцинның]] 15нче сентябрьдәге 145нче санлы боерыгы нигезендә билбаулы көрәш буенча «Россиянең атказанган спорт остасы» исеме бирелгән.<ref name=":0" />
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=Мусин_Булат_Маратович Мусин Булат Маратович] (рус.) // Википедия. — 2020-09-16
* [http://www.russiakoresh.ru/булат-мусин/ Булат Мусин.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190318120744/http://www.russiakoresh.ru/%D0%B1%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82-%D0%BC%D1%83%D1%81%D0%B8%D0%BD/ |date=2019-03-18 }} РФ Көрәш федерациясе рәсми сайты{{ref-ru}}
* [https://www.instagram.com/musin_116/ musin_116]. instagram
* [https://ru-ru.facebook.com/bulat.musin.1 Булат Мусин.] Facebook
== Әдәбият ==
# ''Лилия Фәттахова''. Хыяллары да үзе кебек гади. [[Идел (журнал)|«Идел»]], 2019 ел, март, 12-15нче бит.
{{DEFAULTSORT:Мусин, Булат}}
[[Төркем:Көрәшчеләр]]
[[Төркем:Казан авиация институтын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Россия чемпионнары]]
[[Төркем:Көрәш буенча Россия чемпионнары]]
[[Төркем:Россиянең атказанган спорт осталары]]
[[Төркем:Көрәш буенча дөнья чемпионнары]]
oioxmk8h7066c2qfs6mk9h4j9pr5fcb
Әлиева
0
247193
5794936
3195201
2026-04-19T18:37:44Z
Әмир
15082
өстәмә
5794936
wikitext
text/x-wiki
'''Әлиева''' ({{Lang-az|Əliyeva}}) — төрки фамилия.
* [[Арзу Әлиева]] (1989), кинопродюсер, режиссер, [[Илһам Әлиев]] һәм [[Меһрибан Әлиева]]ның кече кызы.
* [[Диләрә Әлиева]] (1929―1991), әдәбият галиме, тәрҗемәче, филология фәннәре докторы.
* [[Зәрифә Әлиева]] (1923—1985), табиб, профессор, Азәрбайҗан президентлары [[Һейдәр Әлиев]]ның хатыны, [[Илһам Әлиев]]ның әнисе.
* [[Ләйлә Әлиева]] (1984), җәмәгать эшлеклесе, мөхәррир. [[Илһам Әлиев]] һәм [[Меһрибан Әлиева]]ның өлкән кызы.
* [[Меһрибан Әлиева]] (1964), Азәрбайҗанның беренче вице-президенты (2017 елдан). [[Илһам Әлиев]]ның хатыны.
* [[Сәкинә Әлиева]] (1925—2010), Нахчыван АССР Югары шурасы президиумы рәисе (1963—1990).
*[[Фазу Әлиева]] (1932—2016), авар шагыйрәсе, прозаик һәм публицист, Дагстан халык шагыйрәсе.
----
* '''[[Әлиев]]'''
{{күп мәгънәле}}
[[Төркем:Шәхесләр]]
[[Төркем:Фамилияләр]]
rwqksaghlr0rif1h3nnxnrrtyrnutbc
5794948
5794936
2026-04-19T18:54:09Z
Әмир
15082
өстәмә
5794948
wikitext
text/x-wiki
'''Әлиева''' ({{Lang-az|Əliyeva}}) — төрки фамилия.
* [[Арзу Әлиева]] (1989), кинопродюсер, режиссер, [[Илһам Әлиев]] һәм [[Меһрибан Әлиева]]ның кече кызы.
* [[Диләрә Әлиева]] (1929―1991), әдәбият галиме, тәрҗемәче, филология фәннәре докторы.
* [[Зәрифә Әлиева]] (1923—1985), табиб, профессор, Азәрбайҗан президентлары [[Һейдәр Әлиев]]ның хатыны, [[Илһам Әлиев]]ның әнисе.
* [[Ләйлә Әлиева]] (1984), җәмәгать эшлеклесе, мөхәррир. [[Илһам Әлиев]] һәм [[Меһрибан Әлиева]]ның өлкән кызы.
* [[Меһрибан Әлиева]] (1964), Азәрбайҗанның беренче вице-президенты (2017 елдан). [[Илһам Әлиев]]ның хатыны.
* [[Рәфига Әлиева]] (1932―2017), химия фәннәре докторы (1999), профессор.
* [[Сәкинә Әлиева]] (1925—2010), Нахчыван АССР Югары шурасы президиумы рәисе (1963—1990).
*[[Фазу Әлиева]] (1932—2016), авар шагыйрәсе, прозаик һәм публицист, Дагстан халык шагыйрәсе.
----
* '''[[Әлиев]]'''
{{күп мәгънәле}}
[[Төркем:Шәхесләр]]
[[Төркем:Фамилияләр]]
qdxzckbcotbuycqvm7yei9cuts3po76
Х. М. Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
0
389124
5794995
5752377
2026-04-19T22:03:12Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5794995
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''{{Label|Q4206599|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q4206599|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q4206599|lang=en}}}}, {{lang-kbd|{{Label|Q4206599|lang=kbd}}}}, {{lang-krc|{{Label|Q4206599|lang=krc}}}}) — [[Кабарда-Балкария]] башкаласы [[Нальчик]] шәһәрендә урнашкан классик университет. [[1957 ел]]да нигезләнгән.
1996 елда югары уку йортына вузның беренче ректоры Хатута Мут улы Бербеков исеме бирелгән.
== Тарих ==
[[Файл:Vladimir Putin 6 September 2001-1.jpg|thumb|273x273px| [[Владимир Путин]] КБДУ студентлары белән, [[2001]]]]
[[1924 ел]]да [[Нальчик]]та, соңыннан медицина факультетына бирелгән бинада Ленин уку шәһәрчеге (ЛУШ) ачыла<ref>{{cite web|url=https://xn--80ac0azac.xn--p1ai/udm483k9.htm|title=Страницы истории Кабардино-Балкарского Государственного университета им. Х.М. Бербекова|publisher=xn--80ac0azac.xn--p1ai|accessdate=2017-03-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170324095858/https://xn--80ac0azac.xn--p1ai/udm483k9.htm|archivedate=2017-03-24|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://kbpravda.ru/node/5229|title=Завет от поколения к поколению | Официальный сайт Кабардино-Балкарской правды|publisher=kbpravda.ru|accessdate=2017-03-23|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170324085538/http://kbpravda.ru/node/5229|archivedate=2017-03-24}}</ref>. 1925 елда ЛУШта медтехникум, шулай ук тракторчылар курслары, авыл хуҗалыгы мәктәбе, совет-фирка мәктәбе эшли<ref>{{cite web|url=http://guides.rusarchives.ru/browse/guidebook.html?bid=211&sid=725597|title=Государственные архивы Кабардино-Балкарской республики. Путеводитель. 2005|publisher=guides.rusarchives.ru|accessdate=2017-03-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170324084812/http://guides.rusarchives.ru/browse/guidebook.html?bid=211&sid=725597|archivedate=2017-03-24|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.climbingclub.ru/nalchik2/|title=Город Нальчик|publisher=www.climbingclub.ru|accessdate=2017-03-23|archivedate=2019-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190119124605/http://www.climbingclub.ru/nalchik2/}}</ref>.
[[1931 ел]]да ЛУШ базасында педагогика эшче факультеты эшли башлый. ЛУШ Ленин фирка уку шәһәрчеге итеп үзгәртеп корыла, 1936 елда ябыла.
[[1932 ел]]ның [[7 июль|7 июлендә]] [[КПСС]]ның Кабарда-Балкар өлкә комитеты үтенече буенча Педагогия институты ачыла.
Пединститут базасында [[1957 ел]]да Кабарда-Балкар дәүләт университеты оештырыла. Университет составында 4 факультет була:
* тарих-филология,
* физика-математика,
* инженер-төзүчеләр,
* авыл хуҗалыгы
Барлыгы 21 кафедрада мәктәп укытучылары, шул исәптән пединститутта әзерләнми торган чит телләр укытучылары, шулай ук инженер-төзүчеләр һәм агрономнар белем ала.
Квалифицияле белгечләр әзерләүдә һәм фәнни тикшеренүләр үткәрүдә зур өлеше өчен Кабарда-Балкар дәүләт университеты [[1982 ел]]да [[Халыклар Дуслыгы ордены]] белән бүләкләнә. 1996 елның 30 декабрендә КБР президенты указы белән югары уку йортына вузның беренче ректоры будып эшләгән Хатута Мут улы Бербеков исеме бирелгән.
КБДУ [[Кабарда-Балкария|Кабарда-Балкар республикасының]] әйдәп баручы фәнни, белем бирү, мәгълүмати, социомәдәни үзәкләренең берсе булып тора, ел да ике меңләп белгеч әзерләп чыгара, җиһазланышы буенча Россиянең башка классик университетлары арасында алдынгы урында тора.
== Исем үзгәрү тарихы ==
* Ленин уку шәһәрчеге (1924—1931)
* Педагогика эшче факультеты (1931—1932)
* Кабарда-Балкар дәүләт педагогика институты (КБДПИ) (1932—1957)
* Кабарда-Балкар дәүләт университеты (1957—1982)
* [[Халыклар Дуслыгы ордены|Халыклар Дуслыгы орденлы]] Кабарда-Балкар дәүләт университеты (1982—1996)
* Х. М. Бербеков исемендәге [[Халыклар Дуслыгы ордены|Халыклар Дуслыгы орденлы]] Кабарда-Балкар дәүләт университеты (1996—{{х.в.}})
== Күпбаскычлы укыту системасы ==
[[Файл:Vladimir Putin 6 September 2001-2.jpg|thumb|273px| [[Владимир Путин]] КБДУ укытучылары белән, [[2001]]]]
КБДУда күпбаскычлы укыту системасын кертү өчен юридик нигез булып, [[Россия Хөкүмәте|РФ Хөкүмәтенең]] 1997 елның 10 сентябрендәге «Кабарда-Балкария Республикасында һөнәри белем бирү системасын камилләштерү турында» 1153нче номерлы карары тора<ref>{{cite web|url=http://www.edu.ru/db-mon/mo/data/d_97/1962.html|deadlink=yes|title=О совершенствовании системы профессионального образования в Кабардино-Балкарской Республике|publisher=www.edu.ru|accessdate=2016-08-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160917224153/http://www.edu.ru/db-mon/mo/data/d_97/1962.html|archivedate=2016-09-17}}</ref><ref>{{cite web|url=http://russia.bestpravo.com/fed2008i/data152/tex152014.htm|deadlink=yes|title=О совершенствовании системы профессионального образования в кабардино-балкарской|publisher=russia.bestpravo.com|accessdate=2016-08-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160922195039/http://russia.bestpravo.com/fed2008i/data152/tex152014.htm|archivedate=2016-09-22}}</ref>, әлеге карар нигезендә университет составына 6 көллият һәм укытучыларның квалификациясен күтәрү институты (оештыру-хокукый нигездә бердәм юридик зат буларак) кертелә.
КБДУның үзендә бу системаны 30 төрдәге белгечлек буенча әзерләүче 12 факультет, 2 институт, ординатура, интернатура, укытучыларның квалификациясен күтәрү һәм мәгариф хезмәткәрләрен яңадан әзерләү институты, тармакара квалификация күтәрү һәм кадрларны яңадан әзерләү төбәк үзәге, шулай ук махсус урта һәм югары уку йортлары мөгаллимнәренең квалификациясен күтәрү факультеты дәвам итә.
Университетның урта һөнәри уку йортлары белән интеграциясе системасы белем бирү процессының күп баскычлы булуын һәм өзлексезлеген тәэмин итә, белем бирүнең сыйфатын һәм белгечләр әзерләү дәрәҗәсен яхшыртуга, университет галимнәренең фәнни-тикшеренү учреждениеләре галимнәре белән элемтәләрен көчәйтүгә һәм тирәнәйтүгә, белем бирү процессы белән идарә итүгә, университетның төбәкнең башка мәгариф учреждениеләренә йогынтысын тәэмин итүгә ярдәм итә.
Университетта:
* урта һөнәри белем бирү идарәсе
* ректор каршындагы урта һөнәри белем бирү буенча фәнни-методик үзәк<ref>{{cite web|url=http://spo.kbsu.ru/main/index.php?type=1&id=4001|title=СПО КБГУ|publisher=spo.kbsu.ru|accessdate=2018-04-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180426075714/http://spo.kbsu.ru/main/index.php?type=1&id=4001|archivedate=2018-04-26|deadlink=yes}}</ref>
* гуманитар һәм социаль-икътисадый дисциплиналар буенча цикл комиссиясе, 6 кафедра булдырылган.
Кайбер көллиятләрнең чыгарылыш сыйныф укучылары югары белемне кыскартылган срокларда алырга мөмкин. Көллиятләрдә һәм лицейда 500дән артык укытучы эшли.
== Халыкара эшчәнлек ==
Кабарда-Балкар дәүләт университеты 1966 елдан чит илләр өчен белгечләр әзерләү белән шөгыльләнә. Чит ил студентлары белән эшләү дәверендә чит илләр өчен 1500 гә якын белгеч әзерләнгән.
Халыкара эшчәнлек КБДУ эшчәнлегенең иң мөһим юнәлешләренең берсе булып тора. КБДУның халыкара эшчәнлеген үстерүнең өстенлекле юнәлеше — мәгарифне интернационализацияләү һәм халыкара хезмәттәшлекнең яңа формаларын эзләү, шулай ук КБДУны дөнья мәгълүмат киңлегендә хезмәт базарында көндәшлеккә сәләтле белгечләр әзерләүгә сәләтле заманча мәгариф, фәнни һәм мәдәни үзәк буларак таныту.
Университетның халыкара эшчәнлек өлкәсендә иң мөһим бурычы — үзара файдалы халыкара хезмәттәшлекне оештыру өчен чит ил партнерларын эзләү.
Хәзерге вакытта КБДУ белән фән-мәгариф өлкәсендә хезмәттәшлек итәргә теләгән төрле илләрнең дәүләт һәм башка структуралары белән сөйләшүләр алып барыла.
КБДУ [[Иордания]], [[Төркия]], [[Сүрия]] кебек традицион партнер-илләр белән элемтәләрен саклап калган, шулай ук [[Һиндстан]], [[Таҗикстан]], [[Төрекмәнстан]] кебек илләрдән килгән студентлар контингентын киңәйткән.
== Бүлекчәләр ==
КБДУның китапханә фондында бүгенге көндә 1,5 млн.нан артык саклау берәмлеге, шул исәптән 2000 уникаль басма бар. 1998 елдан башлап, «АИБС» электрон автоматлаштырылган китапханә-мәгълүмат системасы кертелә, электрон китапханә формалаша.
КБДУның шәхси исәпләү машиналары паркы 980 берәмлек тәшкил итә. Белем бирү процессы 50 компьютер һәм өч мультимедиа классында башкарыла. Компьютер техникасының бөтен паркы университет локаль челтәренә берләштерелгән, глобаль [[Интернет]] челтәренә чыгу мөмкинлеге бар, аңа университет телемедицина үзәге дә кушылган.
Университетта 17 белгечлек буенча докторлык диссертацияләре яклау өчен 8 һәм кандидатлык диссертацияләре яклау өчен 1 диссертация советы эшли.
КБДУда фәнни тикшеренүләр 33 төп фәнни юнәлеш кысаларында 132 төп тема буенча 92 кафедрада, 2 фәнни-тикшеренү институтында һәм Бөтенроссия физик тәрбия һәм спорт фәнни-тикшеренү институты филиалында, 20 фәнни-тикшеренү лабораториясендә һәм «Марс» ОКТБда башкарыла.
=== Көллиятләр ===
* Медицина көллияте
* Мәгълүмати технологияләр һәм икътисад көллияте
* Педагогика көллияте
* Дизайн көллияте
=== Факультетлар ===
* Медицина факультеты
=== Институтлар ===
* Халыкара белем бирү югары мәктәбе
* Архитектура, төзелеш һәм дизайн институты
* Социаль-гуманитар институт
* Педагогика, психология һәм физик тәрбия-спорт белеме институты
* Информатика, электроника һәм робототехника институты
* Хокук, икътисад һәм финанслар институты
* Физика һәм математика институты
* Химия һәм биология институты
* Квалификация күтәрү һәм һөнәри яңадан әзерләү институты
* Стоматология һәм теш-бит хирургиясе
== Фәнни журналлар ==
* «АBСЕ»<ref>{{cite web|url=https://kbsu.ru/podrazdelenija/inye-podrazdeleniya/aktualnye-voprosy-sovremennogo-estestvoznaniya/|title=Актуальные вопросы современного естествознания | Кабардино-Балкарский государственный университет имени Х.М. Бербекова|publisher=kbsu.ru|lang=ru|accessdate=2018-04-24}}</ref>
* «Известия КБГУ»<ref>{{cite web|url=http://izvestia.kbsu.ru/|title=Главная страница|publisher=izvestia.kbsu.ru|lang=ru|accessdate=2018-04-24}}</ref>
* «Кавказология»<ref>{{cite web|url=https://kbsu.ru/nauchnye-izdaniya/zhurnal-kavkazologiya/|title=Электронный журнал «Кавказология» | Кабардино-Балкарский государственный университет имени Х.М. Бербекова|publisher=kbsu.ru|lang=ru|accessdate=2018-04-24}}</ref>
* «Язык: история и современность»<ref>{{cite web|url=http://em.kbsu.ru/|title=Язык: история и современность|publisher=em.kbsu.ru|accessdate=2018-04-24|archivedate=2018-04-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180425033610/http://em.kbsu.ru/}}</ref>
* «Актуальные проблемы права и экономики»
== Танылган шәхесләр ==
=== Ректорлар ===
* Хатута Мут улы Бербеков (1957—1965)
* Камбулат Нәүрүз улы Керефов (1965—1973)
* Владимир Калим улы Тлостанов (1973—1994)
* Барасби Сөләйман улы Карамурзов (1994—2015)
* Юрий Камбулат улы Альтудов (2015 — {{х.в.}})
=== Укытучылар ===
{{seealso|Төркем:Кабарда-Балкар дәүләт университеты укытучылары}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q4206599. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q4206599/p580:башлау,p108/Q4206599/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| ''[[:d:Q12166543|Філоненко Віктор Йосипович]]''
| 1884
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''
|
| 1977
|
|-
| 1936
| 1945
| ''[[:d:Q99564214|Филоненко, Виктор Иосифович]]''
| 1884-11-19
| [[Тула]]
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''<br/>''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1977-09-30
| [[Биштау|Пятигорск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q63147183|Эльбердов, Хасан Увжукович]]''
| 1886-03-15
| ''[[:d:Q4222705|Kishpek]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1967-03-22
| [[Налчык]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4492377|Felix Frankl]]''
| 1905-03-12
| [[Вена шәһәре|Вена]]
| ''[[:d:Q165980|Вена университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1961-04-07
| [[Налчык]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4062314|Umar Aliev]]''
| 1911-01-18
| ''[[:d:Q1049128|Karachayevsky District]]''
|
| [[язучы]]
| 1972-09-21
| [[Карачаевск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15064240|Hamzat Ibraevitsj Badachov]]''
| 1917-08-15
| [[Кубан өлкәсе]]
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
|
| 1996
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4206520|Bilar Kabaloev]]''
| 1917-11-11
| ''[[:d:Q4066204|Anzorey]]''
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 2009-04-01
| [[Владикавказ]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q24009920|Abram Pershits]]''
| 1923-03-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 2007-10-01
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q51667703|Елена Александровна Домбровская]]''
| 1926-08-27
| [[Ростов-на-Дону]]
| ''[[:d:Q7370051|Ростов дәүләт медицина университеты]]''
| [[галим]]
| 2005
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47454006|Туган Хабасович Кумыков]]''
| 1927-12-05
| ''[[:d:Q13650024|Chegem Vtoroy]]''
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| [[галим]]
| 2007-03-24
| ''[[:d:Q13650024|Chegem Vtoroy]]''
|-
| 1953
| 2019
| ''[[:d:Q130379822|Джамалдин Коков]]''
| 1930-02-25
| ''[[:d:Q4277995|Malka]]''
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''
| 2019-06-20
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19916060|Khizir Khapsirokov]]''
| 1930-03-18
| ''[[:d:Q4494375|Khabez]]''
| ''[[:d:Q4439029|Ставрополь дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| 2013-10-09
| ''[[:d:Q4494375|Khabez]]''
|-
| 1954
|
| ''[[:d:Q130487088|Мухамед Апажев]]''
| 1930-07-05
| ''[[:d:Q16719194|Shalushka]]''
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85868835|Shurdumov Ghazali]]''
| 1934-10-20
| ''[[:d:Q4189131|Zayukovo]]''
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
|
| 2019-01-04
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4185435|Mikhail Zalikhanov]]''
| 1939-06-22
| ''[[:d:Q788875|Кабарда-Балкар Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]''
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4215479|Khachim Karmokov]]''
| 1941-05-02
| ''[[:d:Q4189131|Zayukovo]]''
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| 2023-12-30
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q24009735|Valeriy Goergenovitsj Petrosjan]]''
| 1941-06-19
| [[Налчык]]
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| [[галим]]
| 2015-11-10
| [[Налчык]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16271838|Magomet Absjajev]]''
| 1941-09-05
|
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47453832|Khuseyn Chechenov]]''
| 1942-02-22
| ''[[:d:Q4251407|Kyondelen]]''
| ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39039995|Abdulakh K. Mikitaev]]''
| 1942-04-23
| ''[[:d:Q4277995|Malka]]''
| ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>[[профессор]]
| 2017-04-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q65150068|Мусукаев, Александр Ибрагимович]]''
| 1946
|
| ''[[:d:Q4214443|Karachaevo-Cherkessk State University]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55172|Alexander Sokurov]]''
| 1951-06-14
| ''[[:d:Q58164506|Podorvikha]]''
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4521361|Mikhail Shakhramanyan]]''
| 1952-07-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4114348|Бөек Пётр исемендәге Стратегик максатлардагы ракета гаскәрләренең хәрби академиясе]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1377734|Chernobyl liquidator]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4160707|Kasbolat Dzamikhov]]''
| 1957-10-05
| ''[[:d:Q16657667|Kamennomostskoe]]''
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26776804|Evgeniy Ivakhnenko]]''
| 1958-06-05
| [[Камышлы (Волгоград өлкәсе)|Камышлы]]
|
| [[фәлсәфәче]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359590|Fatimat Aslanbievna Tembotova]]''
| 1958-12-30
|
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4494937|Madina Andreevna Hakoeasjeva]]''
| 1959
| [[Налчык]]
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| [[язучы]]
|
|
|-
| 1990-01-01
|
| ''[[:d:Q49883393|Zaur A Kokov]]''
| 20th century
|
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09-01
|
| ''[[:d:Q57446870|Vitaliy Shapovalov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59833405|Mikhail Zalikhanov]]''
|
|
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2003-01-16
|
| ''[[:d:Q74638431|Khokonov MKh]]''
|
|
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2003
|
| ''[[:d:Q94583346|Azamat Zhansitov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
{{seealso|Төркем:Кабарда-Балкар дәүләт университетын тәмамлаучылар}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q4206599. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q4206599/p580:башлау,p69/Q4206599/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| ''[[:d:Q4184073|Задумкин, Сергей Николаевич]]''
| 1912
| [[Вологда]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| 1977
| [[Налчык]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4339342|Kərim Otarov]]''
| 1912-05-15
| [[Тырныавыз]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
| 1974-10-13
| [[Налчык]]
|-
|
| 1937
| ''[[:d:Q29359624|イスマイル・ウリバシェフ]]''
| 1914-04-10
| ''[[:d:Q1019436|Kashkhatau]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1977-01-17
|
|-
|
| 1940
| ''[[:d:Q4525901|Adam Shogentsukov]]''
| 1916-08-31
| [[Баксан (шәһәр)]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
| 1995-05-05
| [[Баксан (шәһәр)]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15064240|Hamzat Ibraevitsj Badachov]]''
| 1917-08-15
| [[Кубан өлкәсе]]
|
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| 1996
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15076672|Grant Arakelovitsj Oganjants]]''
| 1918-04-16
| [[Налчык]]
| ''[[:d:Q65430223|Hrant]]''
|
| 1944-08-26
| [[Румыния]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4132281|Moeradin Tembolatovitsj Galatsjiev]]''
| 1918-05-10
|
|
|
| 1994-06-07
| [[Налчык]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17426638|Sjakir Sabirzjanovitsj Tenisjev]]''
| 1919-03-06
| [[Алчевск]]
| ''[[:d:Q9149093|альпинист]]''
|
| 2011-02-17
| [[Налчык]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60828718|Мокаев, Аллахберди Тенгизович]]''
| 1921
| ''[[:d:Q1019436|Kashkhatau]]''
|
|
| 1978
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21103560|Kishuka Kushkhov]]''
| 1923-05-01
| ''[[:d:Q4189131|Zayukovo]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1998-09
| [[Налчык]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15068235|Moechab Alimovitsj Kambiev]]''
| 1923-05-25
| ''[[:d:Q16657667|Kamennomostskoe]]''
|
|
| 2020-11-29
| ''[[:d:Q16657667|Kamennomostskoe]]''
|-
|
|
| [[Олег Лобов]]
| 1924-12-19<br/>1924
| [[Ростов өлкәсе]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[язучы]]
|
| 2009-04-17
| [[Новочеркасск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q86606917|Баков, Нарзан Муратович]]''
| 1926-05-09
|
|
|
| 2001-05-08
| [[Налчык]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q47454006|Туган Хабасович Кумыков]]''
| 1927-12-05
| ''[[:d:Q13650024|Chegem Vtoroy]]''
| [[галим]]
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| 2007-03-24
| ''[[:d:Q13650024|Chegem Vtoroy]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q4312690|Zaoerbiy Magometovitsj Naloev]]''
| 1928-07-15
| ''[[:d:Q15978464|Khatuyey]]''
| [[язучы]]
|
| 2012-07-05
| [[Налчык]]
|-
|
| 1952
| ''[[:d:Q130379822|Джамалдин Коков]]''
| 1930-02-25
| ''[[:d:Q4277995|Malka]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| 2019-06-20
|
|-
| 1950
| 1954
| ''[[:d:Q130487088|Мухамед Апажев]]''
| 1930-07-05
| ''[[:d:Q16719194|Shalushka]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q31392|Коменски университеты]]''<br/>''[[:d:Q837320|Һавана университеты]]''<br/>''[[:d:Q839919|University of Santiago de Cuba]]''<br/>''[[:d:Q578326|Йювяскюля университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28355543|Темботов, Асланби Казиевич]]''
| 1932-01-16
| ''[[:d:Q922636|Zolsky District]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
|
| 2006-08-09
| [[Налчык]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4454448|Vladimir Temirzhanov]]''
| 1934-04-15
| ''[[:d:Q16689335|Psygansu]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 2017-09-20
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85868835|Shurdumov Ghazali]]''
| 1934-10-20
| ''[[:d:Q4189131|Zayukovo]]''
|
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| 2019-01-04
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4464894|Vladimir Batakhovich Tugov]]''
| 1935-04-25
| ''[[:d:Q2445176|Карачай айрат өлкәсе]]''
| [[галим]]
|
| 2006
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4459638|Zjagafar Zoebeirovitsj Tokoemaev]]''
| 1935-05-29
| ''[[:d:Q15978459|Tashly-Tala]]''
| [[язучы]]
|
| 2012-11-20
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15064213|Ibragim Hizirovitsj Babaev]]''
| 1936
| ''[[:d:Q19613636|Belaya Rechka]]''
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]
|
| 2002
| [[Налчык]]
|-
|
| 1964
| ''[[:d:Q85996944|Павленко, Николай Михайлович]]''
| 1937-06-15
| ''[[:d:Q4429869|Sotnikovskoye]]''
|
| ''[[:d:Q4201441|National Institute of Grape and Wine "Magarach"]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q25493842|Ibragim Daoetovitsj Zjangoerazov]]''
| 1937-07-19
| ''[[:d:Q871842|Chereksky District]]''
|
|
| 2020-01-15
| [[Иҗевское (Акмола өлкәсе)]]
|-
| 1957
| 1962
| ''[[:d:Q137826281|Исмаил Чеченов]]''
| 1938-04-30
|
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q130927266|Институт гуманитарных исследований КБНЦ РАН]]''
| 2016-06-29
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20610752|Тедеты Рюрик]]''
| 1938-07-16
| ''[[:d:Q12866037|Kulukhta]]''
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]
|
| 1991-05-01
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60695261|Адам Нахушев]]''
| 1938-12-05
| ''[[:d:Q4189131|Zayukovo]]''
| [[галим]]
|
| 2018-12-27
| [[Налчык]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15686429|Zejtun Tolgurov]]''
| 1939-02-14
| ''[[:d:Q19262|Elbrussky District]]''
| [[язучы]]
|
| 2016-01-23
|
|-
|
| 1962
| ''[[:d:Q113414622|Yury Naurzokov]]''
| 1939-04-05
| [[Налчык]]
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|-
| 1961
| 1966
| ''[[:d:Q135529274|Джебраил Мекулов]]''
| 1939-05-02
| ''[[:d:Q1007289|Koshekhabl]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1685363|пропагандист]]''
| ''[[:d:Q4058026|Adygeĭskiĭ respublikanskiĭ institut gumanitarnykh issledovaniĭ im. T. M. Kerasheva]]''<br/>''[[:d:Q4274888|Maĭkopskiĭ gosudarstvennyĭ tekhnologicheskiĭ universitet]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4299939|Magomet Mokayev]]''
| 1939-06-15
| ''[[:d:Q19262|Elbrussky District]]''
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
|
| 2006-12-04
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4185435|Mikhail Zalikhanov]]''
| 1939-06-22
| ''[[:d:Q788875|Кабарда-Балкар Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q27972247|High Mountain Geophysical Institute, Rosgydromet]]''<br/>Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
|
|
|-
|
| 1963
| ''[[:d:Q51711681|Vladimir Sokhov]]''
| 1939-09-10
| ''[[:d:Q16014689|Urozhaynoye]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 2023-09-22
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q132130300|Владимир Булатович Хамуков]]''
| 1939-11-10
| ''[[:d:Q16657667|Kamennomostskoe]]''
|
| ''[[:d:Q28656901|Валерий Мухамедович Коков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт аграр университеты]]''
| 2010-09-17
| [[Налчык]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q30879738|B. M. Zumakulov]]''
| 1940-02-15
| [[Тырныавыз]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[офицер]]
|
|
|
|-
| 1964
| 1968
| ''[[:d:Q130386857|Хангери Баков]]''
| 1940-09-17
| ''[[:d:Q4177900|Zhako]]''
| ''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q4214443|Karachaevo-Cherkessk State University]]''<br/>''[[:d:Q130927266|Институт гуманитарных исследований КБНЦ РАН]]''
|
|
|-
|
| 1963
| ''[[:d:Q65151239|İsmayıl Miziyev]]''
| 1940-12-08
| ''[[:d:Q15696261|Nizhny Chegem]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| 1997-08
| [[Налчык]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4215479|Khachim Karmokov]]''
| 1941-05-02
| ''[[:d:Q4189131|Zayukovo]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| 2023-12-30
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q24009735|Valeriy Goergenovitsj Petrosjan]]''
| 1941-06-19
| [[Налчык]]
| [[галим]]
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| 2015-11-10
| [[Налчык]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16271838|Magomet Absjajev]]''
| 1941-09-05
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1390122|Valery Kokov]]''
| 1941-10-18
| [[Тырныавыз]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| 2005-10-29
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4097735|Nikolai Bugay]]''
| 1941-12-19
| ''[[:d:Q2817339|Starotitarovskaya]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q101243313|Нахушев, Заурби Ахмедович]]''
| 1943-05-01
| ''[[:d:Q16651208|Zhankhoteko]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28665271|Бзасежев Заурбий Адамович]]''
| 1943-12-09
| ''[[:d:Q1007289|Koshekhabl]]''
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18238395|Gennady Gubin]]''
| 1944-07-06
| [[Яңа Мәскәү]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
| 1970
| ''[[:d:Q131048513|Альмир Абрегов]]''
| 1945-11-28
| ''[[:d:Q4496517|Khatazhukay]]''
| ''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]''
| [[Адыгея дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4055231|Abkhazian State Museum]]''<br/>''[[:d:Q16679937|Nat︠s︡ionalʹnyĭ muzeĭ Respubliki Adygei︠a︡]]''
| 2017-08-01
|
|-
|
| 1980
| ''[[:d:Q133844100|Валерий Кварчия]]''
| 1946-02-10
| [[Ткуарчал]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4055231|Abkhazian State Museum]]''<br/>''[[:d:Q4055232|Gulia Abkhaz Institute of Humanitarian Studies]]''
|
|
|-
|
| 1970
| ''[[:d:Q130382118|Мухамед Хафицэ]]''
| 1946-03-30
| ''[[:d:Q4189131|Zayukovo]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q3760353|Адыгэ псалъэ]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4158748|Stanislav Derev]]''
| 1947-09-14
| [[Ставрополь крае]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| 2006-07-19
| [[Черкесск]]
|-
|
| 1969
| ''[[:d:Q48964594|Карамурзов, Барасби Сулейманович]]''
| 1947-11-10
| ''[[:d:Q4137307|Germenchik]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4219516|Aslanbek Kerashev]]''
| 1948-06-25
| [[Майкоп]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| 1966
| 1971
| ''[[:d:Q135915936|Валерий Кажаров]]''
| 1949-08-19
| ''[[:d:Q16694721|Sarmakovo]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| 2013-06-10
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908320|Курданов, Хусейн Абукаевич]]''
| 1949-12-28
|
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| [[Абдуллах Бегиев]]
| 1950-10-19
| [[Кыргызстан]]<br/>[[Чуй өлкәсе]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56307981|Ilyas Bechelov]]''
| 1951-03-05
| ''[[:d:Q2549636|Bayzak District]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55102317|Амерханов, Харон Адиевич]]''
| 1951-08-04
| ''[[:d:Q499191|Semipalatinsk Oblast]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60826026|Zubar Dokshokov]]''
| 1952-09-13
| ''[[:d:Q19958721|Vako-Zhile]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4073601|Oleg Ashkhotov]]''
| 1955-03-15
| [[Налчык]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84724580|Татьяна Егорова]]''
| 1956-03-09
| [[Налчык]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617597|Kjuri Hamzatovitsj Ibragimov]]''
| 1956-04-22
| [[Кызылурда өлкәсе]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
| 2007
| ''[[:d:Q136475712|Rafael Guzmán Tirado]]''
| 1956-05-25
| [[Гранада]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4160707|Kasbolat Dzamikhov]]''
| 1957-10-05
| ''[[:d:Q16657667|Kamennomostskoe]]''
| [[галим]]
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4179717|Boris Hazjmoeratovitsj Zjeroekov]]''
| 1958-02-28
| ''[[:d:Q16689335|Psygansu]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q28656901|Валерий Мухамедович Коков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт аграр университеты]]''
| 2012-12-25
| [[Налчык]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4538755|Georgi Jaropolski]]''
| 1958-12-17
| [[Новосибирск]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
| 2015-11-21
| [[Налчык]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359590|Fatimat Aslanbievna Tembotova]]''
| 1958-12-30
|
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q30892013|Institute of Ecology of Mountain Territories]]''<br/>[[Адыгея дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q307065|Abkhazian State University]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4494937|Madina Andreevna Hakoeasjeva]]''
| 1959
| [[Налчык]]
| [[язучы]]
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48956274|Moerat Azrailovitsj Kabaloev]]''
| 1959-08-18
| [[Дүшәнбе]]
| ''[[:d:Q600751|прокурор]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15064285|Vladimir Balov]]''
| 1959-08-27
| ''[[:d:Q19691564|Kenzhe]]''
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4234151|Pyotr Korotchenko]]''
| 1959-12-08
| [[Грозный]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359625|Mukharbiy Ulbashev]]''
| 1960-05-15
| ''[[:d:Q15978662|Verkhnyaya Balkaria]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
| 1985
| ''[[:d:Q2636634|Yuri Krasnozhan]]''
| 1963-06-07
| [[Налчык]]
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4494473|Хагасов, Залимгери Абузедович]]''
| 1965-05-25
| ''[[:d:Q4364470|Planovskoye]]''
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4086457|Khasanbi Bidzhiyev]]''
| 1966-05-19
| [[Налчык]]
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|-
|
| 1991
| ''[[:d:Q55106378|Adalbi Shhagoshev]]''
| 1967-06-06
| ''[[:d:Q15978464|Khatuyey]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84724346|Алий Мусуков]]''
| 1969-05-11
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21637751|ანზორ გაუნოვი]]''
| 1972-01-07
| [[Налчык]]
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55103780|Zalim Gadanov]]''
| 1981-09-01
| [[Налчык]]
| ''[[:d:Q6665249|дзюдочы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q11688034|Beslan Mudranov]]''
| 1986-07-07
| [[Баксан (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q6665249|дзюдочы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q100742671|Asker Thalidzhokov]]''
| 1988-02-08
| [[Әстерхан өлкәсе]]
| ''[[:d:Q56425414|media manager]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| [[Букмекерлар рейтингы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346628|Kantemir Balagov]]''
| 1991-07-28
| [[Налчык]]
| ''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q1208175|кинооператор]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q222344|кинооператор]]''
|
|
|
|-
| 2008<br/>2016
| 2012<br/>2022
| ''[[:d:Q122873835|Жидков Руслан Сергеевич]]''
| 1993-10-12
| [[Налчык]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1983-09-01
| 1990-07-01
| ''[[:d:Q49883393|Zaur A Kokov]]''
| 20th century
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
|
|
|-
| 1983<br/>1978
| 1992<br/>1983
| ''[[:d:Q58376607|Sultan Dabagov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''<br/>''[[:d:Q1674876|Istituto Nazionale di Fisica Nucleare]]''
|
|
|-
| 1979-09-01
| 1984-06-30
| ''[[:d:Q59833258|Alla Tashilova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1995-09-01
| 2001-06-15
| ''[[:d:Q59833357|Ali M. Abshaev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4412491|Төньяк Кавказ федераль университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59833405|Mikhail Zalikhanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q27972247|High Mountain Geophysical Institute, Rosgydromet]]''<br/>Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
|
|
|-
| 1978-09-01
| 1983-09-01
| ''[[:d:Q59833464|Alexander Shapovalov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q27972247|High Mountain Geophysical Institute, Rosgydromet]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61758810|Anatoliy Dzagalov]]''
|
| ''[[:d:Q18401851|Verkhny Kurp]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4201535|Institute of the History of Ukraine]]''
|
|
|-
| 1975-09-09
| 1980-07-05
| ''[[:d:Q74638431|Khokonov MKh]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
|
|
|-
| 1992-09-01
| 1998-06-30
| ''[[:d:Q81398771|Ali M. Mudunov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q16692656|Н. Н. Блохин исемендәге Россия илкүләм онкология медицина тикшеренү үзәге]]''
|
|
|-
| 2004
| 2009
| ''[[:d:Q88125929|Anton L Popov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201752|Institute of Theoretical and Experimental Biophysics]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* [https://vid1.ria.ru/ig/ratings/Klass-2018.htm Рейтинг востребованности вузов в РФ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401060532/https://vid1.ria.ru/ig/ratings/Klass-2018.htm |date=2022-04-01 }}
* [https://raex-a.ru/database/companies/kbsu_vuz/ Рейтинг ВУЗов России, 2012. Эксперт РА]{{Deadlink|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://ege.hse.ru/rating/2018/75767740/all/ Мониторинг качества приёма в ВУЗы]
== Шулай ук карагыз ==
{{Портал|Мәгариф|Россия Федерациясе}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
{{Россия классик университетлары ассоциациясе}}
{{Яхшы мәкалә}}
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:1957 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Кабарда-Балкар дәүләт университеты]]
[[Төркем:Нальчик]]
[[Төркем:Халыклар Дуслыгы ордены белән бүләкләнгән оешмалар]]
d4c7vd3johutc3m2huzv0z3jsc1vhb8
Иркутск илкүләм тикшеренү техник университеты
0
389192
5794857
5569658
2026-04-19T12:09:38Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5794857
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''{{Label|Q1467657|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q1467657|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q1467657|lang=en}}}}) — [[Иркутск]]та урнашкан югары уку йорты. [[1930 ел]]да нигез салына.
2010 елда ИРНИТУ университетларны үстерү программаларын икенче конкурс нигезендә сайлап алу буенча җиңүче була, аларга карата «[[Россиянең илкүләм тикшеренү университеты|илкүләм тикшеренү университеты]]» категориясе билгеләнә.<ref>{{статья| башлык = Список победителей второго конкурсного отбора программ развития университетов, в отношении которых устанавливается категория «национальный исследовательский университет»| ссылка = http://mon.gov.ru/pro/niu/7168/| нәшрият = Министерство образования и науки РФ| год = 2010| archiveurl = https://web.archive.org/web/20120116220818/http://mon.gov.ru/pro/niu/7168/| archivedate = 2012-01-16}}</ref>
== Тарихы ==
Иркутскида һөнәри-техник белем бирүнең чишмә башы 1745 елда навигация һәм геодезия мәктәбе ачылу белән бәйле, 1789 елда Баш халык училищесы-югары дәрәҗәдәге уку йортына кушыла. Биредә гомуми белем бирү дисциплиналарына, архитектура, геометрия, механика һәм физика укытканнар.
1805 елда төп халык училищесы ул вакытта Иркутскида ачылган ир-атлар гимназиясенә керә.
Әмма классик белем бирү төбәкнең техник юнәлештәге белгечләргә булган ихтыяҗын канәгатьләндермәгән. Шуңа Күрә Иркутскида 1866 елда технология укыткан реаль прогимназия ачылган. Гимназиягә алтын промышленниклар, шәраб заводлары хуҗалары, шулай ук шәһәр кешеләре финанс ярдәме күрсәткән. Соңыннан гимназия техник училище (1874), техник училище сәнәгать училищесы (1890) итеп үзгәртелә.
Училищеда 1888 елда укучылар белән практик дәресләр өчен пар двигателе, суүткәргеч, электр һәм заманча станоклар булган механик остаханәләр ачыла. Гимназия һәм сәнәгать училищесының ахыргы максаты-югары гомуми белем дәрәҗәсе булган техник дисциплиналар буенча белгечләр әзерләү белән шөгыльләнә.
1893 елда тагын бер махсус урта уку йорты ачыла — Иркутск тау училищесы, аның төп бурычы - тау заводы эше, бигрәк тә алтын сәнәгате өчен штейгер-җайланмалар әзерләү торган. Уку дәвамлылыгы 4 елга билгеләнгән.
1918 елда училище урта тау техникасына, 1920 елда — Иркутск политехника техникумына үзгәртелә. Әмма тиздән техникум Иркутск Политехник институты итеп үзгәртеп корыла.
Авыр икътисади хәлгә бәйле рәвештә, илдә вакытлыча барлык уку йортлары җирле бюджет карамагына күчә. 1923 елның августында край әһәмиятендәге Көнчыгыш-Себер политехникумы итеп үзгәртелә.
Соңыннан политехникум Иркутскида Себер тау институтын ачу өчен нигез була.
1929 елның мартында Иркутск Себер алтын чыгару сәнәгате үзәгенә әверелә, бирегә Мәскәүдән "Союззолото" акционерлык җәмгыяте идарәсе күчерелә, монда алтын һәм платина буенча фәнни-техник үзәк төзелә. Шәһәрнең Ленин ур., 3 адресы буенча урнашкан иң яхшы биналарының берсендә Тау институты урнашкан. Аның беренче директоры итеп Союззолото идарәсенең геологик тикшерү бүлеге мөдире С.В. Сергеев, укыту һәм фәнни эшләр буенча урынбасары — профессор Г. В. Ключанский билгеләнә.
Бер үк вакытта эшче факультеты (рабфак) ачыла. Ул югары уку йортына кадәр белем бирә һәм ул елларда аның әһәмияте бик зур була. Моннан тыш, Себер һәм Ерак Көнчыгыш предприятиеләре җитәкчеләре өчен институтта квалификацияне күтәрү курслары рәвешендә тизләтелгән әзерлек оештырыла.
1960 елның 19 мартыннан тау-металлургия институты Политехника институты дип атала башлый. Бу исем вузның күппрофильле булуын, аның илнең, бигрәк тә Көнчыгыш Себер төбәгенең үсүче икътисады белән бәйләнешен чагылдыра. Бер үк вакытта Ангарск, Братск, Шелехов, Братская ГЭС, нефть химиясенең сәнәгать комплекслары һәм башка объектлар төзелә. Шуңа бәйле рәвештә халык хуҗалыгының күп тармаклары өчен белгечләргә ихтыяҗ туа.
Югары уку йортының яңа статусы 1994 елның 30 ноябрендәге 6 номерлы карары һәм 1994 елның 6 мартындагы 16 Г-082 номерлы лицензиясе белән, ә соңрак белем бирү учреждениесен аттестацияләү сертификаты (1997), дәүләт аккредитациясе (1998) белән расланган, ул урта, югары, югары, югары уку йортыннан соң һөнәри белем бирү өлкәсендә белем бирү эшчәнлеген алып бару хокукын бирә.
== Шәхесләр ==
=== Ректорлар ===
=== Укытучылар ===
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q1467657. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q1467657/p580:башлау,p108/Q1467657/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104818|Ключанский, Георгий Васильевич]]''
| 1883-12-31
| [[Ставрополь]]
| ''[[:d:Q4314987|Милли тау эше университеты]]''
| [[галим]]
|
| 1937-12-29
|-
| 1941
| 1944
| ''[[:d:Q64909967|Стешенко, Александр Иванович]]''
| 1889-03-07
| ''[[:d:Q639428|Верхнөднипровск]]''
| ''[[:d:Q58388110|Екатеринослав тау институты]]''<br/>''[[:d:Q67911741|Екатеринославское реальное училище]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1966-03-24
|-
| 1955
| 1999
| ''[[:d:Q23656161|Sergey Leonov]]''
| 1931-10-01
| ''[[:d:Q1614814|Tyukhtetsky District]]''
| Иркутск илкүләм тикшеренү техник университеты
| [[галим]]
|
| 1999-04-27
|-
|
|
| ''[[:d:Q18640699|Alexander Shcherbakov]]''
| 1932-02-14
|
| [[Иркутск дәүләт университеты]]
| [[галим]]
|
| 2002-10-01
|-
|
|
| ''[[:d:Q28665070|Boris Alekseevitsj Bayborodin]]''
| 1934
| [[Иркутск]]
| Иркутск илкүләм тикшеренү техник университеты
| [[галим]]
|
| 2016-08-09
|-
|
|
| ''[[:d:Q55664770|Fjodor Karlovitsj Sjmidt]]''
| 1941-10-12
| ''[[:d:Q2157145|Нижнеингашски районы]]''
| [[Иркутск дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60694762|Леви, Кирилл Георгиевич]]''
| 1947-02-10
| [[Мәскәү]]
| [[Иркутск дәүләт университеты]]
| [[галим]]
|
| 2018-10-13
|-
|
|
| ''[[:d:Q4266533|Лонцих, Павел Абрамович]]''
| 1947-04-06
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19844078|Nikolay Kitayev]]''
| 1950-06-13
| ''[[:d:Q2012586|Kachug]]''
| ''[[:d:Q4534833|Law Institute of Irkutsk State University]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>''[[:d:Q1726903|criminalist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60694906|Mark Meyerovich]]''
| 1956-06-19
| [[Иркутск]]
| Иркутск илкүләм тикшеренү техник университеты<br/>''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| 2018-10-18
|-
| 2011
|
| ''[[:d:Q57161997|Andrey Mysovsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-11
|
| ''[[:d:Q58192220|K.V.Suslov]]''
|
|
| Иркутск илкүләм тикшеренү техник университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2000
|
| ''[[:d:Q81423703|Marina P. Dyakovich]]''
|
|
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2020-12-14
|
| ''[[:d:Q84875177|Andrew G Lvov]]''
|
|
| ''[[:d:Q18786052|РФА Органик химия институты]]''<br/>''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2021-09-01
| 2024-08-31
| ''[[:d:Q92995598|Gholamreza Jafari]]''
|
|
| ''[[:d:Q2096604|Sharif University of Technology]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q104108300|Andrey Trufanov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q1467657. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q1467657/p580:башлау,p69/Q1467657/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|-
|
|
| ''[[:d:Q56308003|Раковский, Сергей Дмитриевич]]''
| 1899-03-18
| [[Могилёв]]
|
|
|
| 1962-03-14
|-
|
|
| ''[[:d:Q4268880|Nikolay Vasilevitsj Loekin]]''
| 1907-06-02
| ''[[:d:Q4107951|Verniy]]''
| [[язучы]]
|
|
| 1966-03-20
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500701|Леонид Михайлович Тумольский]]''
| 1908-08-18
|
|
|
|
| 1999-05-21
|-
|
| 1937<br/>1936
| ''[[:d:Q24846319|Victor Tikhonov]]''
| 1908-12-21
| [[Красноярск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
| ''[[:d:Q294508|ALROSA]]''
| [[:commons:Category:Victor Illarionovich Tikhonov|Victor Illarionovich Tikhonov]]
| 1977-07-01
|-
|
| 1938
| ''[[:d:Q107397293|Игорь Константинович Минеев]]''
| 1915-04-15
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4294326|Ministry of Geology]]''
|
| 2005-03-10
|-
|
|
| ''[[:d:Q61889927|Viktor Avvakoemovitsj Mamilov]]''
| 1917-01-30
| ''[[:d:Q4249662|Kutulik]]''
| [[галим]]
|
|
| 1992-09-22
|-
|
|
| ''[[:d:Q131518811|Иванов, Александр Карлович]]''
| 1921-08-21
| [[Чита]]<br/>''[[:d:Q2305208|Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы]]''
|
|
|
| 1994-06-24
|-
|
|
| ''[[:d:Q12172900|Юдин, Василий Сергеевич]]''
| 1923-01-11
| ''[[:d:Q182902|Chita Oblast]]''
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4250012|Sergey Pavlovitsj Koetsjin]]''
| 1924-07-03
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| ''[[:d:Q4101976|All-Russian Scientific Research And Design Institute of Energy Technology]]''
|
| 2014-04-17
|-
| 1944
| 1949
| ''[[:d:Q2544308|Vladimir Dolgikh]]''
| 1924-12-05
| [[Иланский|Илански]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q18576582|металлург]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q4327355|Norilský hornicko-metalurgický kombinát A. P. Zaveňagina]]''
| [[:commons:Category:Vladimir Dolgikh|Vladimir Dolgikh]]
| 2020-10-08
|-
|
|
| ''[[:d:Q4496933|Lev Khvorostukhin]]''
| 1926-05-30
| [[Иркутск]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4398071|Константин Эдуардович Циолковский исемендәге Россия дәүләт технология университеты]]''
|
| 2010-09-19
|-
|
|
| ''[[:d:Q4519442|Siergiej Szajdurow]]''
| 1926-06-26
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| 1998-12-02
|-
|
|
| ''[[:d:Q16266925|Sergei Markin]]''
| 1926-08-29
| [[Чита]]
|
|
|
| 2014-02-03
|-
|
| 1948
| ''[[:d:Q26898334|Бочкарев, Эллин Петрович]]''
| 1926-11-15
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q16744668|физико-химик]]''
| ''[[:d:Q30263271|Giredmet (Russia)]]''
|
| 2007-05-29
|-
|
| 1958
| ''[[:d:Q135043449|Vladimir Safyannikov]]''
| 1927-10-16
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q294508|ALROSA]]''
|
| 2021-06-16
|-
|
|
| ''[[:d:Q108385076|Мезенцев, Назар Федотович]]''
| 1927-10-19
| ''[[:d:Q27580041|Старопершино]]''
|
|
|
| 2012-01-22
|-
|
|
| ''[[:d:Q4056819|Geny Ageyev]]''
| 1929-10-30
| ''[[:d:Q4006652|Ust'-Uda]]''
|
|
|
| 1994-01-11
|-
|
|
| ''[[:d:Q4533739|Aleksandr Yudayev]]''
| 1930-05-25
|
| [[галим]]
| [[Газпром нефтехим Салават]]
|
|
|-
|
| 1953
| ''[[:d:Q65145690|Соложенкин, Пётр Михайлович]]''
| 1930-06-30
| ''[[:d:Q4194594|Зуевка]]''
| [[галим]]
|
|
| 2024-09-13
|-
|
| 1955
| ''[[:d:Q23656161|Sergey Leonov]]''
| 1931-10-01
| ''[[:d:Q1614814|Tyukhtetsky District]]''
| [[галим]]
| Иркутск илкүләм тикшеренү техник университеты
|
| 1999-04-27
|-
|
|
| ''[[:d:Q4113451|Alexander Vlasov]]''
| 1932-01-20
| [[Бабушкин (Бүрәтия)|Бабушкин]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| 2002-06-09
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865457|Анатолий Алексеевич Сидоров]]''
| 1932-08-01
| ''[[:d:Q1655502|Tulunsky District]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q19909683|Central Research Institute of Geological Prospecting for Base and Precious Metals]]''
|
| 2021-08-29
|-
|
|
| ''[[:d:Q4416713|Viktor Serbskiĭ]]''
| 1933-05-01
| [[Верхнеурал|Верхнеуральск]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
|
| [[:commons:Category:Viktor Serbskiy|Viktor Serbskiy]]
| 2011-01-09
|-
|
|
| ''[[:d:Q4067791|Vladimir Antsiferov]]''
| 1933-11-26
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''
| ''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''
|
| 2016-03-06
|-
|
|
| ''[[:d:Q28665070|Boris Alekseevitsj Bayborodin]]''
| 1934
| [[Иркутск]]
| [[галим]]
| Иркутск илкүләм тикшеренү техник университеты
|
| 2016-08-09
|-
|
| 1957
| ''[[:d:Q60945116|Геннадий Алексеевич Ермаков]]''
| 1934-03-11
| [[Нижнеудинск]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
|
| 1999-04-18
|-
|
| 1958
| ''[[:d:Q4429147|Anatoly Sorokin]]''
| 1935-08-12
| [[Хабарау|Хабаровск]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q30274464|Institute of Geology and Nature Management]]''
|
| 2025-10-25
|-
|
|
| ''[[:d:Q19918450|Щапов, Юрий Степанович]]''
| 1935-11-07
| [[Иркутск өлкәсе]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4286207|Gennady Mashkin]]''
| 1936-03-13
| [[Хабарау|Хабаровск]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
| 2005-01-23
|-
|
| 1959
| ''[[:d:Q123052051|Vladimir Zuev]]''
| 1937-01-25
| [[Новосибирск]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q294508|ALROSA]]''<br/>''[[:d:Q134998919|Botuobinskaya Geological Exploration Expedition]]''
| [[:commons:Category:Vladimir M. Zuev|Vladimir M. Zuev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55650223|Vladimir Agalov]]''
| 1938-01-28
| ''[[:d:Q4078100|Barguzin]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Vladimir Agalov|Vladimir Agalov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19911254|Leonid Nemenko]]''
| 1938-03-01
| ''[[:d:Q4512623|Cherevki]]''
|
|
|
| 2020-08-11
|-
|
|
| ''[[:d:Q39389374|Vsevolod Anfilogov]]''
| 1938-11-25
| [[Могоча]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1777988|Көньяк Урал дәүләт университеты]]''
| [[:commons:Category:Vsevolod Anfilogov|Vsevolod Anfilogov]]
| 2023-10-29
|-
|
|
| ''[[:d:Q21152640|Mikhail Innokentyevich Semyonov]]''
| 1938-11-26
| ''[[:d:Q4234336|Корсунгай]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Mikhail Semyonov|Mikhail Semyonov]]
| 2019-10-18
|-
|
| 1962
| ''[[:d:Q138821889|Sergey Kostrovitsky]]''
| 1939-07-04
| [[Новгород-Сиверскый|Новһород-Сиверскый]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q24239466|Institute of the Earth's Crust]]''<br/>''[[:d:Q30266846|A. P. Vinogradov Institute of Geochemistry]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4366876|Yury Nikolayevich Pogrebnichko]]''
| 1939-10-25
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
|
| [[:commons:Category:Yuri Pogrebnichko|Yuri Pogrebnichko]]
|
|-
|
|
| [[Роберт Хафизев]]
| 1940-01-05
| [[Ядегәр (Кукмара районы)|Ядегәр]]
|
|
|
| 2009-12
|-
| 1959
| 1964
| ''[[:d:Q15080790|Vladimir Piskunov]]''
| 1941-04-08
| [[Черемхово (Иркутск өлкәсе)]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Vladimir Piskunov|Vladimir Piskunov]]
| 2024-10-05
|-
|
|
| ''[[:d:Q102105640|Овченков, Вячеслав Иванович]]''
| 1941-08-21
| [[Иваново]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4506127|Gennady Tsukanov]]''
| 1946-04-10
| ''[[:d:Q2626661|Ust-Orda Buryat Okrug]]''
| [[инженер]]
|
|
| 2014-03-19
|-
|
|
| ''[[:d:Q4368820|Vladimir Pozdnyakov]]''
| 1946-06-30
| ''[[:d:Q1027021|Zhatay]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Vladimir Pozdnyakov|Vladimir Pozdnyakov]]
|
|-
|
| 1969
| ''[[:d:Q131722190|Ivan Antipin]]''
| 1946-08-18
| ''[[:d:Q2476679|Ust-Maya]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q294508|ALROSA]]''<br/>''[[:d:Q134998919|Botuobinskaya Geological Exploration Expedition]]''
| [[:commons:Category:Ivan Antipin|Ivan Antipin]]
| 2025-01-08
|-
|
|
| ''[[:d:Q4209973|Vladimir Kalitin]]''
| 1947-02-19
| ''[[:d:Q2218658|Zeysky District]]''
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4412877|Седин, Александр Фёдорович]]''
| 1947-03-21
| [[Чита]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55650549|Vladimir Bavlov]]''
| 1947-05-24
| ''[[:d:Q1942536|Mogoytuy]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Vladimir Bavlov|Vladimir Bavlov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4140881|Boris Govorin]]''
| 1947-06-27
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Boris Govorin|Boris Govorin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85327120|Шарапов, Владимир Иванович]]''
| 1947-07-09
| [[Иркутск өлкәсе]]
|
| ''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]''<br/>[[Сембер дәүләт техник университеты]]
|
| 2020-01-01
|-
|
|
| ''[[:d:Q4288664|Valentin Mezhevich]]''
| 1947-08-17
| [[Тулун]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Valentin Mezhevich|Valentin Mezhevich]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346283|Stepan Zhiryakov]]''
| 1948-03-02
| ''[[:d:Q167271|Pervomaysky, Zabaykalsky Krai]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Stepan Zhiryakov|Stepan Zhiryakov]]
| 2025-07-28
|-
|
|
| ''[[:d:Q59315167|Valery Usatyuk]]''
| 1948-06-14
| [[Бишкәк]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Valery Usatyuk|Valery Usatyuk]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96387252|Viktor Mashinskiy]]''
| 1949-11-03
| [[Бирюсинск|Бирүсинск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Viktor Mashinskiy|Viktor Mashinskiy]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4141988|Ivan Michaylovitsj Golovnich]]''
| 1950
| [[Иркутск өлкәсе]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q50843002|Viktor Vasilevitsj Voronov]]''
| 1950-12-09
| [[Чита]]
| [[галим]]
| [[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]<br/>[[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4454589|Yury Ten]]''
| 1951-09-27
| [[Невельск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| 2003-07-21
|-
|
| 1974
| ''[[:d:Q130286340|Aleksandr Veprev]]''
| 1951-12-10
| ''[[:d:Q1658299|Ust-Ilimsky District]]''
| ''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q484876|chief executive officer]]''
| ''[[:d:Q18405664|National Institute of Aviation Technologies JSC]]''<br/>[[Иркутск авиация заводы|Өркет авиация завыты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q107749662|Голышев, Павел Александрович]]''
| 1952-07-05
| [[Нерчинск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
| 1978
| ''[[:d:Q135285341|Alexander Artemov]]''
| 1953-03-02
| ''[[:d:Q1627105|Sherlovaya Gora]]''
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| ''[[:d:Q4063897|Amakinskaya Geological Exploration Expedition]]''<br/>''[[:d:Q134998919|Botuobinskaya Geological Exploration Expedition]]''<br/>''[[:d:Q294508|ALROSA]]''
| [[:commons:Category:Alexander Artemov|Alexander Artemov]]
| 2009-07-05
|-
|
|
| ''[[:d:Q4180023|Жигмытов Баяр Тумурович]]''
| 1953-08-23
| [[Смоленск]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
|
|
| 2025-10-26
|-
|
|
| ''[[:d:Q29864930|Sergey Brilka]]''
| 1954-03-14
| ''[[:d:Q16015062|Anga]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Sergey Brilka|Sergey Brilka]]
|
|-
|
| 1980
| ''[[:d:Q63079392|Бадамсурэн Хоохор]]''
| 1955
| ''[[:d:Q235579|Ömnögovi Province]]''
| ''[[:d:Q484876|chief executive officer]]''<br/>''[[:d:Q21328637|member of the State Great Khural]]''
| ''[[:d:Q4426575|Совместное монголо-российское предприятие Монголросцветмет]]''<br/>''[[:d:Q933606|Erdenet Mining Corporation]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60694906|Mark Meyerovich]]''
| 1956-06-19
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| Иркутск илкүләм тикшеренү техник университеты
|
| 2018-10-18
|-
|
| 1980
| ''[[:d:Q134705343|Elena Pospeeva]]''
| 1958-01-26
|
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q294508|ALROSA]]''<br/>''[[:d:Q4201625|Trofimuk Institute of Petroleum Geology and Geophysics, Siberian Branch of Russian Academy of Sciences (IPGG SB RAS)]]''<br/>''[[:d:Q4418276|Себер геология, геофизика һәм минераль чимал ФТИ]]''
| [[:commons:Category:Elena Pospeeva|Elena Pospeeva]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q67203167|Mikhail Shubenkov]]''
| 1958-04-16
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q63869905|Alexei Barantsev]]''
| 1959-11-11
| ''[[:d:Q994485|Ust-Barguzin]]''
| [[эшкуар]]
|
|
|
|-
|
| 1986
| ''[[:d:Q60830695|Sergei Vasilievich Serebrennikov]]''
| 1962-02-01
| ''[[:d:Q940996|Alarsky District]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18342436|Ekaterina Ivanova]]''
| 1962-04-01
| ''[[:d:Q2550784|Kurshim District]]''
| ''[[:d:Q9149093|альпинист]]''
|
|
| 1994-10-10
|-
|
| 1984
| ''[[:d:Q124295714|Igor Zyryanov]]''
| 1962-04-23
| [[Черемхово (Иркутск өлкәсе)]]
| ''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q294508|ALROSA]]''<br/>[[М. К. Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты|Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q130384011|Viktor Kalashnikov]]''
| 1963-05-26
| [[Гусиноозёрск|Гусиноозөрск]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Viktor Kalashnikov|Viktor Kalashnikov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4287305|Oleg Medvedev]]''
| 1966-01-31
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q822146|җыр сүзләрен язучы]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q2643890|вокалист]]''<br/>''[[:d:Q855091|гитарист]]''<br/>''[[:d:Q753110|җырлар авторы]]''
|
| [[:commons:Category:Oleg Medvedev|Oleg Medvedev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19886305|Дмитри Бердников]]''
| 1966-07-24
| [[Ангарск]]
|
|
|
|
|-
|
| 1996
| ''[[:d:Q127273337|Vladislav Zhukov]]''
| 1973-03-11
|
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Михаил Корняков]]
| 1974-08-30
| [[Алдан (шәһәр)|Алдан]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62713966|Aleksandr Zhukov]]''
| 1974-12-29
| [[Карагай районы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Aleksandr Zhukov|Aleksandr Zhukov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18786100|Nikita Obolkin]]''
| 1978-09-12
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q18702210|bandy player]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q114772402|KwakTube]]''
| 1992-02-02
|
| ''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''<br/>''[[:d:Q27658988|reality television participant]]''
|
|
|
|-
| 1994<br/>1987-09-01
| 1998<br/>1992-06-30
| ''[[:d:Q58192220|K.V.Suslov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Иркутск илкүләм тикшеренү техник университеты
|
|
|-
| 1997-09-01
| 2000-09-01
| ''[[:d:Q58352646|Vladislav Demyanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Иркутск дәүләт бәйләнеш юллары университеты|Иркутск дәүләт тимер юл транспорты университеты]]
|
|
|-
| 1972-09-01
| 1977-06-30
| ''[[:d:Q83154641|Natalia A Belogorlova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4203307|A.E. Favorsky Irkutsk Institute of Chemistry]]''
|
|
|-
| 1998-09-01
| 2003-06-15
| ''[[:d:Q86447772|Irina Sterkhova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4203307|A.E. Favorsky Irkutsk Institute of Chemistry]]''<br/>''[[:d:Q39411201|Schlumberger Moscow Research Center]]''
|
|
|-
| 2013
| 2014
| ''[[:d:Q99585861|Vadim N Nurminsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4418294|Siberian Institute of Plant Physiology and Biochemistry]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109485376|Каргапольцев, Сергей Константинович]]''
|
|
| [[галим]]
| [[Иркутск дәүләт бәйләнеш юллары университеты|Иркутск дәүләт тимер юл транспорты университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q117599969|Aleksandr Aleksandrov]]''
|
| [[Свирск]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* Горощенова О.А. От навигацкой школы к техническому университету (1754-2015). — монография. — Иркутск: ИРНИТУ, 2015. — С. 3-160. — 242 с. — ISBN 978-5-8038-1030-8.
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Мәгариф|Мәскәү}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
[[Төркем:1930 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:Техник югары уку йортлары]]
[[Төркем:Иркутск университетлары]]
hiofktziipd292trwmjrfhqw72gs32j
Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты
0
389491
5795012
5793267
2026-04-20T05:35:00Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5795012
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''{{Label|Q400422|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q400422|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q400422|lang=en}}}}) — [[Сарытау өлкәсе]]нең административ үзәге [[Сарытау]] шәһәрендә урнашкан [[югары уку йорты]], Сарытау шәһәренең иң өлкән югары уку йортларыннан берсе. [[1909 ел]]да Император [[Николай II]] исемендәге университет буларак нигезләнгән.<br/>
[[2010 ел]]да [[Россиянең илкүләм тикшеренү университеты|илкүләм тикшеренү университеты]] статусы бирелгән<ref>{{Cite web |url=http://www.edu.ru/abitur/act.72/index.php |title=Национальные исследовательские университеты |accessdate=2019-05-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190728195228/http://www.edu.ru/abitur/act.72/index.php |archivedate=2019-07-28 |deadlink=yes }}</ref>.
== Тарих ==
Император Николай университетына Сарытау җәмәгатьчелегенең, хакимиятнең һәм премьер-министр [[Пётр Столыпин|П. А. Столыпинның]] зур тырышлыгы белән [[1909 ел]]ның 10 июнендә нигез салына. Тантаналы ачылу [[6 декабрь]]дә уза. Шул ук көнне университетның булачак корпуслары төзеләчәк урында таш салына. Аларны төзү өчен архитектор [[Карл Мюфке]] җәлеп ителә. Берничә ел эчендә ул тулы бер ансамбль төзүгә ирешә.
Сарытау университетының беренче ректоры — [[Василий Разумовский|Василий Иван улы Разумовский]]. Башта университет составында бер генә факультет — медицина факультеты булган. [[1917 ел]]да физика-математика, тарих-филология һәм юридик факультетлар ачыла. Тарих-филология факультеты деканы Семен Людвиг улы Франк була. Университетта П. К. Галлер эшли. Революциядән соң беренче елларда агрономия факультетында Николай Вавилов {{Тәрҗемә ителмәгән 3|Николай Вавилов|Н. И. Вавилов|ru|Вавилов, Николай Иванович}} эшли.
[[1922 ел]]да агрономия факультеты мөстәкыйль авыл хуҗалыгы институты итеп үзгәртелә.
[[1923 ел]]ның октябрендә университетка [[Николай Чернышевский|Н. Г. Чернышевский]] исеме бирелә.
[[1930 ел]]да медицина факультеты аерым институт итеп үстерелә. [[1931 ел]]да Советлар төзелеше һәм хокук факультеты базасында Совет хокукы институты төзелә, ул Сарытау дәүләт хокук академиясенә нигез салучы була. Шул ук елны педагогика факультеты да аерым институтка әйләнә.
[[Бөек Ватан сугышы]] елларында Сарытауга [[Ленинград университеты]] эвакуацияләнә.
[[1970 ел]]да [[Бөек Ватан сугышы|1941-1945 елларда]] һәлак булган университет хезмәткәрләренә һәм студентларына Мемориал ачыла.
[[1998 ел]]да [[Россия Хөкүмәте|Россия Федерациясе Хөкүмәте]] карары белән СДУ составына Сарытау һәм Балашов педагогика институтлары, радиоэлектроника көллияте һәм политехникум кертелгән.
2009—2014 елларда вуз территориясендә Изге Мефодий һәм Кирилл храмы торгызылган<ref>[http://www.eparhia-saratov.ru/Articles/hram-svyatykh-ravnoapostolnykh-kirilla-i-mefodiya-saratov Храм Святых равноапостольных Кирилла и Мефодия г. Саратова] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150209140527/http://www.eparhia-saratov.ru/Articles/hram-svyatykh-ravnoapostolnykh-kirilla-i-mefodiya-saratov |date=2015-02-09 }}{{ref-ru}}</ref>.
[[2010 ел]]дан СДУ — Россиянең илкүләм тикшеренү университеты<ref>{{Cite news|title=СГУ стал национальным исследовательским университетом|author=|url=https://www.sgu.ru/node/51275|publisher=// СГУ|date=|accessdate=2018-02-22|archiveurl=https://archive.is/20130417185415/www.sgu.ru/node/51275|archivedate=2013-04-17}} {{Citation |title=архив күчермәсе |url=http://www.sgu.ru/node/51275 |access-date=2023-06-11 |archive-date=2013-04-17 |archive-url=https://archive.ph/20130417185415/www.sgu.ru/node/51275 |dead-url=unfit }}</ref>.
== Структура ==
СДУ структурасына 15 факультет (биология, география, геология, социология, механика-математика, чит телләр һәм лингводактика, компьютер фәннәре һәм мәгълүмат технологияләре, нано — һәм биомедицина технологияләре, психология, психологик-педагогик һәм махсус белем, физик, фәлсәфә, икътисад, юридик), 6 белем бирү институты (тарих һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты, өстәмә һөнәри белем бирү, сәнгать, физик тәрбия һәм спорт институты, филология һәм журналистика институты, химия) керә. [[Балашов]]тагы филиал — [[югары уку йорты|югары уку йортлары]] филиаллары арасында Россиядә иң зурысы. Белем бирү һәм фәнни-тикшеренү процессын университетта 166 кафедра, шул исәптән 12 база кафедрасы тәэмин итә.
Университет составына шулай ук В. А. Артисевич исемендәге зона фәнни китапханәсе<ref>{{Cite news|title=СГУ в годы кризиса университетской системы|author=|url=https://www.sgu.ru/node/23439|work=СГУ|date=|accessdate=2018-02-22|archiveurl=https://archive.is/20130417133353/www.sgu.ru/node/23439|archivedate=2013-04-17}} {{Citation |title=архив күчермәсе |url=http://www.sgu.ru/node/23439 |access-date=2023-06-11 |archive-date=2013-04-17 |archive-url=https://archive.ph/20130417133353/www.sgu.ru/node/23439 |dead-url=unfit }}</ref>, Идел буе региональ яңа мәгълүмат технологияләре үзәге, исәпләү үзәге, нәшрият һәм типография керә.
Сарытау дәүләт университетында өзлексез әзерлек циклы тормышка ашырыла: югары уку йортына кадәрге әзерлек — урта һөнәри белем — югары һөнәри белем — югары уку йортыннан соңгы белем — белгечләрнең квалификациясен күтәрү һәм яңадан әзерләү.
СДУда 26 342 студент һәм 590 аспирант белем ала. Укыту 82 югары һөнәри белем, 21 урта һөнәри белем, 61 — аспирантура, 5 — докторантура, 28 — бакалавриат юнәлешләре һәм 13 — магистратура юнәлеше, 15 өстәмә һөнәри белем бирү программасы, 26 — һөнәри әзерлек юнәлеше буенча гамәлгә ашырыла.
СДУда 1 704 укытучы һәм фәнни хезмәткәр, шул исәптән 239 фәннәр докторы һәм 879 фәннәр кандидаты эшли. Университет профессорлары арасында — 8 РФ атказанган фән эшлеклесе, 1 РФА әгъза-корреспонденты. Университетта күп дистә еллар аспирантура һәм докторантура эшли. 37 фәнни белгечлек буенча 15 докторлык диссертациясе яклау советы гамәлдә.
== Фәнни журналлар ==
Университет «Известия вузов. Прикладная нелинейная динамика», «Электрохимическая энергетика», «Поволжский экологический журнал», «Современная герпетология», 9 юнәлеш буенча «Известия СГУ. Новая серия» фәнни журналлары нәшер ителә.
== Фотосурәтләр ==
<gallery>
Корпус №5, СГУ.jpg|V корпус (Әстерхан ур., 83)
Храм святых Мефодия и Кирилла вид на 1 корпус СГУ.jpg|Изге Мефодий һәм Кирилл храмы
</gallery>
== Шәхесләр ==
=== Ректорлар ===
=== Укытучылар ===
{{seealso|Төркем:Сарытау дәүләт университеты укытучылары}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q400422. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q400422/p580:башлау,p108/Q400422/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| [[Владимир Арнольдов]]
| 1861-09-12
| [[Сембер]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан Император университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| 1941
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15077593|Andrey Sirotinin]]''
| 1864
| [[Дятьково|Дәтково]]
| ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1922
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| [[Андрей Гордягин|Андрей Гордәгин]]
| 1865-10-17
| [[Пермь]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1932-01-15
| [[Казан]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q94535571|Alexis Vasilevich Babine]]''
| 1866<br/>1866-03-22
| ''[[:d:Q4174589|Ялатма]]''
| ''[[:d:Q4360215|institut d'histoire et de philologie de Saint-Pétersbourg]]''<br/>[[Kornell universitetı|Корнелл университеты]]
| ''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1930<br/>1930-05-10
| [[Сан-Франциско]]
|-
| 1917-12-01
| 1930-06-08
| ''[[:d:Q15699375|Александр Гераклитов]]''
| 1867-11-18
| [[Камышлы (Волгоград өлкәсе)|Камышлы]]
| ''[[:d:Q18399859|Сарытау ирләр гимназиясе]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q17132038|палиюгрыф]]''<br/>''[[:d:Q33386280|китапчылык белгече]]''
| 1933-04-11
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21148498|Nikolaj Grigorʹevič Stadnickij]]''
| 1869
| [[Днипро]]
| ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q10872101|анатом]]''
| 1950
| [[Ижау]]
|-
| 1912
| 1926
| ''[[:d:Q4430865|Sergey Spasokukotsky]]''
| 1870-05-29
| [[Кострома]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[хирург]]
| 1943-11-17
| [[Мәскәү]]
|-
| 1924
| 1931
| ''[[:d:Q4394909|Andrey Rikhter]]''
| 1871-08-03
| ''[[:d:Q21670032|Kurovskoye]]''
| ''[[:d:Q3401716|Беренче Питырбур классик гимназиясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]''<br/>''[[:d:Q2487799|миколог]]''
| 1947-04-02
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Вячеслав Заленский]]
| 1875-08-21
| [[Чабаксар]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1923-07-04
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q3379459|Grigory Ilyinsky]]''
| 1876-03-11<br/>1876-03-23
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q28667071|Saint Petersburg 6th gymnasium]]''<br/>''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q26709887|археограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1937-12-14
| [[Тум|Томск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q1974172|Nikolay Durnovo]]''
| 1876-10-23
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''
| 1937-10-27
| [[Сандармох]]
|-
| 1917
|
| ''[[:d:Q981959|Semyon Frank]]''
| 1877-01-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''<br/>''[[:d:Q2029787|Лазарев көнчыгыш телләре институты]]''<br/>[[Казан Император университеты]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''
| 1950-12-10
| [[Лондон]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21134905|Vladimir Chelintsev]]''
| 1877-02-22
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1947-04-03
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28359269|Reinhard Friedrich Hollmann]]''
| 1877-05-17
| [[Тарту]]
| ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 1921-04-04
| [[Майнц]]
|-
| 1918
| 1921
| ''[[:d:Q4191592|Vladimir Zernov]]''
| 1878-05-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1946-09-30
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4296216|Sergey Romanovitsj Mirotvortsev]]''
| 1878-05-16
| [[Серафимович (шәһәр)|Серафимович]]
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| [[хирург]]
| 1949-05-04
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21149120|Скворцов, Владислав Иринархович]]''
| 1879-09-24
|
| ''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]''
| [[галим]]
| 1959
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4065508|Nikolaĭ Nikolaevich Andreev]]''
| 1880-07-16
| ''[[:d:Q4248586|Kurmani]]''
| ''[[:d:Q4304001|3 нче Мәскәү кәдит курпысы]]''<br/>''[[:d:Q58039437|Imperial Moscow Technical School]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''<br/>''[[:d:Q372608|Базел университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1970-12-31
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Иван Козьминых]]
| 1881-03-28
| [[Алабуга]]
| ''[[:d:Q28667234|Тум император университеты]]''
|
|
|
|-
| 1918
| 1919-03
| ''[[:d:Q4089890|Sergey Boguslavsky]]''
| 1883-11-19
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q153987|Фрайбург университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1923-09-03
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4239027|Tatiana Krasnoselskaia]]''
| 1884-01-01
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1950-02-17
| [[Мәскәү]]
|-
| 1934
| 1941
| ''[[:d:Q13033252|Фрыдрых Лунгерсгаўзен]]''
| 1884-05-12
| ''[[:d:Q4081425|Bekovo]]''
| ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 1960-05-11
| [[Бийск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18786127|Pavel Rykov]]''
| 1884-10-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| 1942-03-26
| [[Уссурийск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q731283|Vladimir Vasilevich Golubev]]''
| 1884-11-21
| [[Сергиев Посад]]
| ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1954-12-04
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28320464|Oganes Smbatovitsj Parsamov]]''
| 1885
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]''
| [[галим]]
| 1953
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12172694|Щеглова Софія Олексіївна]]''
| 1886-09-18
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1965-06-01
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18238482|Давид, Рудольф Эдуардович]]''
| 1887
| [[Пабьянице|Пабьянитсе]]
| ''[[:d:Q4361180|Петр авыл хуҗалыгы академиясе]]''
| [[галим]]
| 1939
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q106967416|Міхаіл Паўлавіч Сакалоўскі]]''
| 1887-11-19
| [[Ржев]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 1977-05-18
| [[Одесса]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4100646|Vladimir Bush]]''
| 1888-01-04
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4479389|Annenschule]]''
| ''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1934-05-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q122971881|Ізраіль Веніямінавіч Герчыкаў]]''
| 1889
| [[Горваль]]
| ''[[:d:Q122971894|Кіеўскае камерцыйнае вучылішча]]''<br/>''[[:d:Q55379167|Pedagogical Faculty of the Belarusian State University]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q9177980|Borys Łapicki]]''
| 1889
| [[Тум|Томск]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[хокук белгече]]
| 1974-01-28
| [[Луҗ]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15068493|Solomon Katzenbogen]]''
| 1889-05-10
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q1482689|Киев милли икътисад университеты]]''<br/>''[[:d:Q4407737|Санкт-Петербург психоневрология фәнни тикшеренү институты]]''
| [[галим]]
| 1946-09-01
| [[Екатеринбург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4421652|Aleksandr Skaftymov]]''
| 1890-09-28
| [[Сарытау губернасы]]
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''<br/>''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| 1968-01-26
| [[Сарытау]]
|-
| 1917
| 1922
| ''[[:d:Q983399|Ivan Privalov]]''
| 1891-01-30
| [[Түбән Ламу|Түбән Ломов]]
| ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1941-07-13
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Николай Трифонов]]
| 1891-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 1958-12-09
| [[Казан]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q27862944|Березов, Николай Фёдорович]]''
| 1891-05-11
| [[Сарытау]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120572|Viktor Zhirmunsky]]''
| 1891-07-21<br/>1891-08-02<br/>1891
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4454719|Tenischew-Schule]]''<br/>''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]''
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 1971-01-31<br/>1971
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
| 1931
| ''[[:d:Q3920202|Iosif Voŭk-Lievanovič]]''
| 1891-10-25
| [[Лявонавка (Пухавицкий районы)|Лявонавка]]
| ''[[:d:Q54888309|Бабруйская гімназія]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 1938-02-02
| [[Ырынбур]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q3291047|Mariya Sergeyenko]]''
| 1891-12-09
| [[Яңа Зыбков]]
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q2468727|classical scholar]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[язучы]]
| 1987-10-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q1504060|George Genrihovič Dinges]]''
| 1891-12-13
| ''[[:d:Q21843347|Tsvetochnoye]]''
| ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 1932-07-18
| [[Колпашево]]
|-
| 1937
| 1940
| ''[[:d:Q21517365|Leonid Ignatievich Kazakevicz]]''
| 1893
|
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1979
|
|-
| 1917
| 1919
| ''[[:d:Q1990021|Михаил Попов]]''
| 1893-04-17
| [[Вольск]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1955-12-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1935
| 1937
| ''[[:d:Q723638|Aleksandr Khinchin]]''
| 1894-07-07
| [[Кондрово]]
| ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1959-11-18
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Георгий Вахрушев|Георги Вахрушев]]
| 1894-11-17
| [[Некрасовка (Гафури районы)|Некрасовка]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1966-05-06
| [[Уфа]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4332933|Yulian Oksman]]''
| 1895-01-17<br/>1894-12-30<br/>1895-01-11
| [[Вознесенск]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1970-09-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4061691|Mikhail Alekseyev]]''
| 1896-05-24<br/>1896-06-05
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q12130697|Музыкально-драматическое училище М. К. Лесневич-Носовой]]''<br/>''[[:d:Q12098973|Гимназия В. П. Науменко]]''<br/>''[[:d:Q56709687|Historisch-philosophische Fakultät der Kiewer Universität]]''
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1981-09-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1941
| 1942
| ''[[:d:Q112536177|Moisey Altman]]''
| 1896-06-17
| [[Ула (агрошәһәрчек)|Ула]]
| ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]''<br/>[[Бакы дәүләт университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1986-05-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21102842|Irina Krasovskaya]]''
| 1896-09-20
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q1628690|Санкт-Петербург дәүләт аграр университеты]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1956-05-09
| ''[[:d:Q51004|Siversky]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q25503534|Юлія Восіпаўна Бібіла]]''
| 1897-01-10
| [[Поразава]]
| ''[[:d:Q110820786|Ваўкавыская жаночая гімназія]]''<br/>''[[:d:Q110820787|Бабруйская жаночая гімназія]]''<br/>''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''<br/>''[[:d:Q55393462|Факультэт грамадскіх навук БДУ]]''
| ''[[:d:Q182436|китапханәче]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''
| 1974-12-09
| [[Минск]]
|-
| 1925
| 1929
| ''[[:d:Q60834593|Miroshxina Nataliya Mitrofanovna]]''
| 1897-08-26
| [[Атырау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
| 1973-08-18
| [[Ташкент]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4163952|A. I. Dovatur]]''
| 1897-10-23<br/>1897-11-03
| ''[[:d:Q890311|Рени]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1982-03-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21390287|Абрам Міхайлавіч Рэйнус]]''
| 1897-10-28
| [[Полоцк|Полатск]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
| 1972
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4399120|Nikolay Rubinshteyn]]''
| 1897-12-11
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q28598846|Ришелье гимназиясе]]''<br/>''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1963-01-26
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4059529|Tatyana Akimova]]''
| 1898-12-25
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
| 1987-04-18<br/>1987-04-21
| [[Пенза]]
|-
|
|
| [[Георгий Остроумов]]
| 1898-12-27
| [[Пенза]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1985-05-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19909131|Русаков, Григорий Константинович]]''
| 1899-03
| ''[[:d:Q4076971|Baltsky Uyezd]]''
|
| [[галим]]
| No/unknown value
|
|-
| 1935
|
| ''[[:d:Q21149195|Ivan Sinitsyn]]''
| 1900-02-22<br/>1900-02-21
| ''[[:d:Q4171825|Dyakovka, Krasnokutsky District]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
| 1972-08-11
| [[Элиста]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q5952053|Juan Planelles Ripoll]]''
| 1900-04-08
| [[Херес-де-ла-Фронтера]]
| ''[[:d:Q584919|University of Madrid]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1972-08-25
| [[Очамчира]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q44155953|Гавриил Кириллович Хворостин]]''
| 1900-07-13
| [[Киев губернасы|Киев гөбернәсе]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
|
| 1938-01-21
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4180980|Boris Nikolsky]]''
| 1900-10-01
| [[Уфа губернасы]]
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q18245236|рентгенолог]]''
| 1990-01-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q120280628|Ивановский, Николай Николаевич]]''
| 1901
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
| 1984
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q370795|Labori Kalmanson]]''
| 1901-09-17
| [[Могилёв]]
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| 1937-12-10
| [[Чиләбе]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21098825|Vyacheslav Yesafov]]''
| 1902-03-11
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 1981
| [[Екатеринбург]]
|-
| 1944
| 1946
| ''[[:d:Q4151773|Grigory Gukovsky]]''
| 1902-04-19<br/>1902-05-01
| [[Одесса]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1950-04-02
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q65705081|Фенюк, Борис Константинович]]''
| 1902-08-26
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1969-07-22
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q51670553|Marija Nestorovna Bobrova]]''
| 1902-09-10
| [[Донецк]]
| ''[[:d:Q4267928|University of Luhansk]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| 1990
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617483|Roman Mertslin]]''
| 1903-10-17
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 1971-02-09
| [[Сарытау]]
|-
| 1930<br/>1940<br/>1972
| 1936<br/>1962<br/>1983
| ''[[:d:Q1990799|Nikolai Chudakov]]''
| 1904-12-14
| [[Яңа Борас районы]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| 1986-11-22
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| [[Иван Страхов]]
| 1905-09-06<br/>1905-09-19
| ''[[:d:Q21669475|Ильинское]]''
| ''[[:d:Q4538869|К. Д. Ушинский исемендәге Ярославль дәүләт педагогия университеты]]''
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| 1985-11-20
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q65200427|Кац Марк Львович]]''
| 1906-08-12
| ''[[:d:Q4425605|Snitkiv]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1990-05-17
|
|-
|
|
| [[Даниил Лучинин]]
| 1907
|
|
| [[галим]]
| 1941-12-10
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359301|Artur Ozolin]]''
| 1907-01-07
| [[Сердобск]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
| 1997-04-19
| [[Сарытау]]
|-
| 1933<br/>1945<br/>1951
| 1944<br/>1951<br/>1960
| ''[[:d:Q136213249|Калинин Венедикт Иванович]]''
| 1907-03-03
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q115003687|radiophysicist]]''
| 1960-10-15
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4070292|Vera Artisevich]]''
| 1907-05-15<br/>1907
| [[Одесса]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q182436|китапханәче]]''<br/>''[[:d:Q33386280|китапчылык белгече]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1999-02-06
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q11212369|Мостафин Исхак Сәлах улы]]''
| 1908-09-03<br/>1908-08-20
| [[Өрләдем]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 1968-12-01
| [[Сарытау]]
|-
| 1935
| 1978
| ''[[:d:Q950880|Viktor Wagner]]''
| 1908-11-04
| [[Сарытау]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1981-08-15
| [[Брест]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4260430|Sergey Lekhnitsky]]''
| 1909-06-22
| [[Кострома]]
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| [[галим]]
| 1981-09-10
| ''[[:d:Q2677944|Кырым өлкәсе]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q4369485|Yevgraf Pokusayev]]''
| 1909-12-06
| ''[[:d:Q4091078|Bolkhuny]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
| 1977-08-11
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28359302|Sergey Khokhlov]]''
| 1910-09-29
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1974-11-23
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4480994|Savely Falkovich]]''
| 1911-06-02
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
| 1982-11-30
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q51670072|Валентин Григорьевич Лебедев]]''
| 1911-09-09
| [[Виннипег]]
| ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''
|
| 1971-09-09
| [[Сарытау]]
|-
| 1940
| 1946
| ''[[:d:Q12170089|Sergei Chernikov]]''
| 1912-05-11
| [[Сергиев Посад]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| 1987-01-23
| [[Киев]]
|-
|
|
| [[Соломон Стам]]
| 1913-11-21
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 2010-06-02
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q22133523|Alexander Liber]]''
| 1914-01-23
| [[Полтава]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[математик]]
| 1987-06-27
| [[Сарытау]]
|-
| 1944
| 1949
| ''[[:d:Q12141816|Georgii Polozii]]''
| 1914-04-23
| ''[[:d:Q1655251|Chitinsky District]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[математик]]
| 1968-09-26
| [[Киев]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q55106399|Zinaida Kiryashkina]]''
| 1914-05-10
| [[Сарытау]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1985-01-15
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4077709|Lidiya Barannikova]]''
| 1915-08-16
|
|
| ''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]''
| 2002-11-14
| [[Сарытау]]
|-
| 1949
| 1958
| ''[[:d:Q79330060|Константинов, Александр Степанович]]''
| 1917-11-07
| ''[[:d:Q21853254|Пронькино]]''
| ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''
| [[галим]]
| 2011-02-19
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4094814|Vladimir Borukhovich]]''
| 1920-12-16
| ''[[:d:Q4145365|Horodok]]''
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[профессор]]
| 2007-09-22
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4536079|Yakov Yavchunovskiy]]''
| 1922-01-10
| [[Сумы]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| 1988
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21127990|Vladimir Barkovsky]]''
| 1923-01-24
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 1984-12-31
| [[Екатеринбург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q82241310|Olga Sirotinina]]''
| 1923-06-27
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 2025-07-18
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q14927263|Vladimir Shevchik]]''
| 1923-07-01
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1980-02-12
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4070562|Vera Arkhangelskaya]]''
| 1923-07-15
| [[Базарлы Караболак районы]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 2006-03-26
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q111016527|Nadia Pakhareva]]''
| 1924-12-20
| [[Балакау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q89190511|Акентьєва Лідія Ісаївна]]''
| 1925-09-08
| [[Самойловка районы]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87805863|Касаткіна Віра Іванівна]]''
| 1925-10-02
| [[Сарытау]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19613975|Mara Borisova]]''
| 1926-08-15
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]
| 2014-11-15
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q109489677|Шабалин, Владимир Александрович]]''
| 1926-09-13
| [[Сөмсә]]
| ''[[:d:Q4408431|Сарытау дәүләт юридик академиясе]]''
|
| 2014-01-27
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4275472|Gera Makarovskaya]]''
| 1928-02-02
| ''[[:d:Q1686625|Yelan]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
| 2014-06-10
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q84722793|Полищук, Галина Георгиевна]]''
| 1928-07-16
| ''[[:d:Q2473575|Voronovytsya]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
| 1999-12-07
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4502209|Gleb Khudyakov]]''
| 1928-11-20
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
| 2011-06-13
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| [[Александр Дерюгин]]
| 1928-11-22
| [[Алабуга]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]
| 1988-09-22
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q132753323|Булах, Борис Михайлович]]''
| 1929-06-10
| [[Ставрополь]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
| 1987-01-21
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q22246825|Emilia Kadkalova]]''
| 1931-07-16
| [[Днипро]]
| ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 2015-04-26
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q115411053|Віталь Міхайлавіч Дашанкоў]]''
| 1931-07-23
| [[Орёл]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
|
|
|-
| 1955
|
| ''[[:d:Q128947998|Yakov A. Richter]]''
| 1931-07-26
| [[Славянск-на-Кубани]]
| ''[[:d:Q4138546|Gymnasium No1 (Saratov)]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 2021-10-26
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4340656|Vitaly Ochev]]''
| 1931-08-26
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| 2004-02-13
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4406897|Galina Samosyuk]]''
| 1931-09-29
| ''[[:d:Q1943710|Molochnoye]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| 2018-03-07
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4463481|Nikolay Troitsky]]''
| 1931-12-19
| [[Ершов районы]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
| 2014-05-28
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q50279236|Anatoly Bogomolov]]''
| 1932-05-18
| ''[[:d:Q24559828|Krasny Yar]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
| 1994-09-15
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4223721|Boris Klimov]]''
| 1932-11-09
|
| ''[[:d:Q4371750|Поморье дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
| 2010-12-26
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4067412|Galina Antonova]]''
| 1933-05-03
| [[Аткар районы]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4685922|adult educator]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| 1997-07-05
| [[Тамбов]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617381|Konstantin Mavrin]]''
| 1934-06-03
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 2016-03-12
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q102310043|Avgust Khromov]]''
| 1935-06-17
| ''[[:d:Q23872860|Olenkovo]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4217816|Taisiya Kats]]''
| 1936-07-14
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 2013-04-05
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q115411094|Аляксандр Аляксандравіч Кураеў]]''
| 1937-12-11
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18279563|Adolf Demchenko]]''
| 1938-12-03
| [[Шостка]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| 2016-01-18
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4380149|Valery Prozorov]]''
| 1940-04-29
| [[Бакы]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q136816653|Шляхтин, Геннадий Викторович]]''
| 1941-08-14
| [[Кяхта]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
| 2025-07-18
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q138609667|Шараевский, Юрий Павлович]]''
| 1942-10-03
| [[Амурдагы Николаевск]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
| 2026-01-01
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q88868269|Valery Tuchin]]''
| 1944-02-04
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109485464|Бабков, Лев Михайлович]]''
| 1946-03-19
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24010753|Valeriy Anikin]]''
| 1947-03-30
| [[Аткар]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4239985|Aleksandr Kreder]]''
| 1947-04-23
| [[Атбасар]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
| 2000-10-30
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q51668408|Леонид Юрьевич Коссович]]''
| 1948-10-15
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4093899|Yury Borisov]]''
| 1949-02-05
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
| 2026-03-05
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q136352283|Vladimir Ryabukho]]''
| 1951
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4346199|Viktor Parfyonov]]''
| 1951-06-21
| [[Батум]]
| [[Әстерхан дәүләт университеты]]
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4301590|Sergey Monakhov]]''
| 1952-08-21
| [[Ростов-на-Дону]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126372588|Кащеев Владимир Иванович]]''
| 1956-05-09
| [[Таганрог]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|-
| 1983
| 1995
| ''[[:d:Q104023472|Юдин Александр Иванович]]''
| 1958
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15080817|Igor Pleve]]''
| 1958-06-14
| [[Прокопьевск]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q50213406|Алексей Чумаченко]]''
| 1960-10-24
| ''[[:d:Q4333621|Olenivka]]''
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346650|Vera Afanasieva]]''
| 1962-09-26
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26776674|Velikhan Mirzekhanov]]''
| 1962-12-10
| ''[[:d:Q28504570|Ichin]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q381160|эксперт]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15207679|Vadim Mikhaylin]]''
| 1964-12-13
| [[Мияс]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q15462162|cultural historian]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
|
|
|-
| 2006-09-01
|
| ''[[:d:Q56307458|Andrej Arbuzov]]''
| 1967-06-30
| [[Протвино]]
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 1999-03-01
| 2019-01-20
| ''[[:d:Q56046360|Alexander E. Hramov]]''
| 1974-09-20
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58407712|Marina Barulina]]''
| 1980
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q102038373|гамәли математик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126028512|Кубанкин, Дмитрий Александрович]]''
| 1981-01-22
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2018-09-01
|
| ''[[:d:Q92895697|Sergey M Zaytsev]]''
| 1995
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2003
|
| ''[[:d:Q21388322|Vasily Victorovich Anikin]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500924|Օլգա Շինդինա]]''
|
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
|
|
|-
| 2014-01-01
|
| ''[[:d:Q42318428|Anton R. Kiselev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q15401884|медицина галиме]]''<br/>''[[:d:Q4915128|биомедик]]''
|
|
|-
| 2016-02-05
|
| ''[[:d:Q43771457|Alexey A. Koronovskii]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2000-01-01
|
| ''[[:d:Q49468603|Anatoly Karavaev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-09-01
|
| ''[[:d:Q51534881|Yury Ishbulatov]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1997-10-01
| 2000-08-30
| ''[[:d:Q51708666|Natalia B. Janson]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[математик]]
|
|
|-
| 2015-09-01<br/>2014-09-01<br/>2014-02-15
| 2014-09-01
| ''[[:d:Q52850035|Nadezhda Semenova]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-11-01
| 2021-12-31
| ''[[:d:Q56849211|Thomas Penzel]]''
|
|
| ''[[:d:Q101381074|Philipps-Universitat Marburg Fachbereich Medizin]]''<br/>''[[:d:Q155354|Марбург университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
| 2008-09
|
| ''[[:d:Q57047257|Ilya V Sysoev]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q57419530|Valentina Feodorova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2003-09-01
|
| ''[[:d:Q57482443|Andrey Rytik]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-07-01
|
| ''[[:d:Q58202493|Bogdan Parakhonskiy]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58332203|Irina Goryacheva]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1993
|
| ''[[:d:Q59198245|Elina A Genina]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15401884|медицина галиме]]''
|
|
|-
| 2009-10-01
|
| ''[[:d:Q59277278|Ilya Garber]]''
|
|
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59305632|Maxim S. Arkhangelsky]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
|
|
|-
| 2009-10-06
|
| ''[[:d:Q59830342|Mikhail Lavrentyev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-09-01
|
| ''[[:d:Q60061783|Daniil N Bratashov]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-03-24
|
| ''[[:d:Q60962228|Dmitry Postnov]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2012-10-16
|
| ''[[:d:Q61336386|Olga E Glukhova]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-01-01<br/>2008-01-01
| 2015-01-01
| ''[[:d:Q61473892|Alexandr V. Sadovnikov]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013
|
| ''[[:d:Q62056693|Nikita Navolokin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q66605794|Mike Mirzayanov]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
|
|
|-
| 2019-04-01
|
| ''[[:d:Q73464819|Nikita Ryskin]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2002-12
|
| ''[[:d:Q78067127|Svetlana Konnova]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2004-04-01
|
| ''[[:d:Q81028170|Olga I Moskalenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-09-01
|
| ''[[:d:Q83420091|Andrey V Starodubov]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q83975467|Marina Burashnikova]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84033045|Michael Slepchenkov]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84523196|Alexey A Serdobintsev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-11-14
|
| ''[[:d:Q85498149|Ekaterina S Prikhozhdenko]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
| 2014
| ''[[:d:Q85721436|Sergey German]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q86088416|Alena Sergeeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q51985|Берлин техника университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016
| 2022-12
| ''[[:d:Q86088421|Ekaterina Lengert]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2009-02-01
|
| ''[[:d:Q86606337|Evgeny G Glukhovskoy]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016<br/>2022-02-01
| 2018
| ''[[:d:Q87038568|Vladimir Semenov]]''
|
|
| ''[[:d:Q3359833|Burgundy - Franche-Comté University Group]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1997-09-01
|
| ''[[:d:Q87265388|Sergei L Shmakov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016
|
| ''[[:d:Q87764198|Anton Sdobnov]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-02-04
|
| ''[[:d:Q88076802|Ekaterina N Lazareva]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016<br/>2012
| 2020<br/>2015
| ''[[:d:Q88234242|Nikita S Frolov]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2001
|
| ''[[:d:Q88293966|Natalia A Burmistrova]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2010-09-01
| 2022-06-30
| ''[[:d:Q89250501|Денис Воронин]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2003-09-01
|
| ''[[:d:Q89456013|Vladislav V Serov]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q89602296|Viktoriya Skazkina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-05-07
| 2017-01-07
| ''[[:d:Q89759985|Tatiana M Medvedeva]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q89807815|Vladimir Kisin]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017
|
| ''[[:d:Q90371483|Polina Demina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q90420471|Anastasiya E Runnova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q90773181|Yulia Svenskaya]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-05<br/>2016-09
| 2018-04
| ''[[:d:Q90773656|Anastasiia A Kozlova]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09-04
|
| ''[[:d:Q91058012|Elena Rybalova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-04-15
|
| ''[[:d:Q92686834|Anna M Vostrikova]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q92714537|Tatiana Vadivasova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2010-09
|
| ''[[:d:Q92978074|Anna B Shipovskaya]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-01-24
|
| ''[[:d:Q92978077|Olga N Malinkina]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-01-09
|
| ''[[:d:Q94556491|Alexandra I Danchuk]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-07-01
|
| ''[[:d:Q98211725|Alexey V Ermakov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-04-02
|
| ''[[:d:Q100737172|Aleš Lapanje]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2020-09-01
|
| ''[[:d:Q103824638|Pavel V Kuptsov]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1989-01
|
| ''[[:d:Q104677652|Yury Blinkov]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109600308|Tatʹi︠a︡na Nikolaevna Medvedeva]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q106368265|linguistics teacher]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q122842155|Iya IIvanovna Molostovskaya]]''
|
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q136216142|Владимир Леонидович Патрушев]]''
|
|
|
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
{{seealso|Төркем:Сарытау дәүләт университетын тәмамлаучылар}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q400422. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q400422/p580:башлау,p69/Q400422/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| ''[[:d:Q61182255|Павел Александрович Аргунов]]''
| 1862-09-05
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| 1944-03-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4349599|Konstantin Sergeevich Pervukhin]]''
| 1885-02-05
| ''[[:d:Q20036050|Babje]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| 1968-01-19
| [[Тверь]]
|-
|
| 1919
| ''[[:d:Q25490385|Rikhard Solomonivich Shul'ts]]''
| 1886-06-16
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q27497422|гельминтолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4182949|head of laboratory]]''
|
| 1973-10-09
| [[Алматы]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16437297|Мұстафа Көкебаев]]''
| 1888
| ''[[:d:Q2736647|Bokey Orda District]]''
| ''[[:d:Q1500610|җәмгыять лидеры]]''
|
| 1964
| [[Чимкәнт]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21099304|Nikolay Vasilevitsj Kasatkin]]''
| 1890-02-17
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| 1974-11-24
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q1961090|Alexander Bakulev]]''
| 1890-11-25
| [[Бакули]]
| [[хирург]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q4314610|А. Н. Бакулев исемендәге Россия илкүләм йөрәк һәм тамырлары хирургиясе медицина тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q1962532|USSR Academy of Medical Sciences]]''
| 1967-03-31
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1918
| ''[[:d:Q16712631|Сямён Маркавіч Фрыд]]''
| 1891-11-02
| [[Смилавичы]]
| ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4182948|кафедра җитәкчесе]]''<br/>''[[:d:Q4002666|хәрби табиб]]''
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q2510885|Беларус дәүләт тыйб университеты]]''<br/>''[[:d:Q30281756|Belarusian Research Institute for Epidemiology and Microbiology]]''<br/>''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
| 1946-02-16
| [[Минск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4124735|Miron Efimovitsj Volskiy]]''
| 1892
| [[Брест]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
| 1958
| [[Бишкәк]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12160133|Татаринов Євген Олександрович]]''
| 1892-03-02
| [[Сарытау]]
|
| ''[[:d:Q4315019|Милли тыйб университеты]]''
| 1950-05-10
| [[Киев]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4186065|Vladimir Zamyatnin]]''
| 1892-09-03
| [[Воронеж]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q4127489|Бөтенроссия читтән торып уку финанс-икътисад инситуты]]''
| 1969-03-17
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q1990021|Михаил Попов]]''
| 1893-04-17
| [[Вольск]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q280791|Hryshko National Botanical Garden]]''<br/>''[[:d:Q80207|Львов милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
| 1955-12-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4482070|Aleksey Fedortsov]]''
| 1894
| ''[[:d:Q3702213|Даниловка]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| 1982-10-21
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21092337|Vladimir Voskresensky]]''
| 1894
| [[Рига]]
| [[галим]]
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| 1968
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4361766|Anna Petryaeva]]''
| 1894-01-19
| ''[[:d:Q13648315|Kallivere]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| ''[[:d:Q15846344|Смоленск дәүләт медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q4439013|Ставрополь дәүләт медицина университеты]]''
| 1991-12-15
| [[Смоленск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21152633|Уладзімір Ксенафонтавіч Сяменчанка]]''
| 1894-01-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4453265|Тверь дәүләт университеты]]''
| 1982-05-12
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q57043319|Dmitry Ramzaev]]''
| 1894-05
| [[Сарытау өязе]]
|
|
| 1969
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q20508895|روبن پارونیان]]''
| 1894-11
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[хирург]]
|
| 1978-11-14
| [[Ереван]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12154291|Nikolay Nikolaevich Sokolov]]''
| 1895
| [[Тамбов]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| 1977-12-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4255943|Mark Samoeilovitsj Lebedinskiy]]''
| 1895
| [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]]
| ''[[:d:Q211346|психиатр]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''
|
| 1980-04-19
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1919
| ''[[:d:Q60029608|Daniil Markov]]''
| 1895-01-13
| [[Рассказово]]
| ''[[:d:Q15839237|невропатолог]]''<br/>''[[:d:Q694748|physiotherapist]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q3368718|патолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q92703501|balneotherapist]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q30263917|Republican Scientific and Practical Center of Neurology and Neurosurgery]]''<br/>''[[:d:Q2510885|Беларус дәүләт тыйб университеты]]''<br/>''[[:d:Q4082709|Belarusian Medical Academy of Postgraduate Education]]''
| 1976-12-23
| [[Минск]]
|-
|
| 1921
| ''[[:d:Q111812624|Борис Гинзбург]]''
| 1895-03-28
| ''[[:d:Q4200647|Inhulets]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]<br/>[[Себер дәүләт медицина университеты]]<br/>''[[:d:Q4397981|Россия дәвамлы медицина һөнәри белем алу академиясе]]''<br/>[[Татарстан Республикасы Сәламәтлек саклау министрлыгы]]<br/>[[Чита дәүләт медицина академиясе]]
| 1974-06-03
| [[Казан]]
|-
|
| 1919
| ''[[:d:Q21505741|Elena Barulina]]''
| 1895-07-25
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q3126128|генетик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''
| 1957-07-09
| [[Сарытау]]<br/>[[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q99667793|Радищев, Вячеслав Петрович]]''
| 1896-03-11
| [[Хвалынск|Хвалын]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
| 1942-10-25
| [[Казан]]
|-
|
| 1919
| [[Гавриил Непряхин]]
| 1896-03-24
| [[Әстерхан]]
| [[галим]]
| [[Әстерхан дәүләт медицина университеты]]<br/>[[Казан дәүләт медицина университеты]]
| 1980-03-20
| [[Казан]]
|-
|
| 1921
| ''[[:d:Q4376869|Nikolai Preypich]]''
| 1896-10-27
| [[Резекне]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q6824851|metrologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1968265|Bureau of Weights and Measures]]''
| 1946-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
| 1924
| [[Николай Сиротинин]]
| 1896-11-14
| [[Сарытау]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
| ''[[:d:Q19909110|Microbe]]''<br/>[[Казан дәүләт медицина университеты]]<br/>''[[:d:Q56355836|Kyiv State Medical Institute]]''
| 1977-04-04
| [[Киев]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12860201|Hajkaz Kostanian]]''
| 1897
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q4345946|фирка эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q5154330|Communist Party of Armenian Soviet Socialist Republic]]''<br/>''[[:d:Q619504|Profintern]]''
| 1938-04-21
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4408124|Yuri S. Sapozhnikov]]''
| 1897
| [[Петровск өязе|Питрау өязе]]
| [[галим]]
|
| 1970
| [[Киев]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12097068|Oleksiy Horodetskyi]]''
| 1897-03-30
| [[Самар өлкәсе]]
| ''[[:d:Q14906342|биофизик]]''
|
| 1967-01-09
| [[Киев]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15068206|Калмановский, Соломон Моисеевич]]''
| 1897-05-15
| [[Могилёв]]
| [[укытучы]]
|
| 1966-03-03
| [[Чиләбе]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q39387851|Ilya Ioff]]''
| 1897-06-25
| [[Әстерхан]]
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q39372574|protistologist]]''
|
| 1953-04-07
| [[Ставрополь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60834593|Miroshxina Nataliya Mitrofanovna]]''
| 1897-08-26
| [[Атырау]]
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q2428356|Ташкент дәүләт икътисад университеты]]''
| 1973-08-18
| [[Ташкент]]
|-
|
| 1927
| ''[[:d:Q106626616|Иван Фёдорович Вавилов]]''
| 1897-10-18
| ''[[:d:Q4275466|Makarovo]]''
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q3746192|phytopathologist]]''
| ''[[:d:Q30257656|Crimean Agrotechnological University]]''
| 1960-03-30
| [[Акмәсҗит]]
|-
|
| 1921
| ''[[:d:Q4163952|A. I. Dovatur]]''
| 1897-10-23<br/>1897-11-03
| ''[[:d:Q890311|Рени]]''
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4258142|Institute for Philosophy, Literature and History in Leningrad]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4407711|РФА Санкт-Петербург тарих институты]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1982-03-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21390287|Абрам Міхайлавіч Рэйнус]]''
| 1897-10-28
| [[Полоцк|Полатск]]
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4243512|Кубань дәүләт медицина университеты]]''
| 1972
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q41573953|Lev Nikolajevič Maškillejson]]''
| 1898-05-22
| [[Түбән Новгород]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q2447386|дирматулыг]]''<br/>''[[:d:Q25543366|dermatovenereologist]]''
| ''[[:d:Q4125386|Воронеж дәүләт медицина университеты]]''
| 1964-04-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q123038887|Гуревич, Григорий Борисович]]''
| 1898-07-06
| [[Горки (шәһәр)|Һорки]]
|
| ''[[:d:Q1477512|Россия транспорт университеты]]''<br/>''[[:d:Q18405103|Мәскәү индустрия-педагогия институты]]''<br/>''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''<br/>''[[:d:Q1511650|Тула дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| 1980-05-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12142878|Потоцький Іван Іванович]]''
| 1898-11-10
| [[Лопатино районы]]
|
| ''[[:d:Q4315019|Милли тыйб университеты]]''
| 1978
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48953844|Степанов, Павел Дмитриевич]]''
| 1898-11-14
| [[Сарытау]]
| [[галим]]
| [[Питирим Сорокин исемендәге Сыктывкар дәүләт университеты]]
| 1974-01-27
| [[Саранск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q48747576|Шефер, Давид Григорьевич]]''
| 1898-12-01
| [[Сарытау]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q7370051|Ростов дәүләт медицина университеты]]''
| 1978
| [[Екатеринбург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4059529|Tatyana Akimova]]''
| 1898-12-25
| [[Сарытау]]
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 1987-04-18<br/>1987-04-21
| [[Пенза]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q70251782|Ekaterina Nikolaevna Kuševa]]''
| 1899-05-07
| [[Петровск (Сарытау өлкәсе)|Питрау]]
| [[галим]]
|
| 1990-11-19
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q55103031|Герасимов, Сергей Григорьевич]]''
| 1900-01-07
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
| 1968-04-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4139969|Oleg Glozman]]''
| 1900-01-25
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q3144914|гематолог]]''
|
| 1976-07-27
| [[Алматы]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4170501|Andreas Dulson]]''
| 1900-01-27
| ''[[:d:Q28667638|Краснополье]]''
| ''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Томск дәүләт педагогика университеты]]
| 1973-01-15
| [[Тум|Томск]]
|-
| 1923
| 1928
| ''[[:d:Q21149195|Ivan Sinitsyn]]''
| 1900-02-22<br/>1900-02-21
| ''[[:d:Q4171825|Dyakovka, Krasnokutsky District]]''
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q16694641|Local Museum of Saratov Oblast]]''
| 1972-08-11
| [[Элиста]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4133016|Agnessa Mikhailovna Hamburg]]''
| 1900-06-18
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q15401884|медицина галиме]]''<br/>''[[:d:Q104034015|forensic pathologist]]''
|
| 1979-09-19
| [[Киев]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q89190241|Медвєдєва Наталія Борисівна]]''
| 1900-12-25
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q56368208|Інститут клінічної фізіології АН УРСР]]''<br/>''[[:d:Q97382373|Институт экспериментальной биологии и патологии]]''<br/>''[[:d:Q12074615|Institute of plant protection of the National Academy of Agricultural Sciences of Ukraine]]''<br/>''[[:d:Q12074617|I. I. Schmalhausen Institute of Zoology]]''
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120280628|Ивановский, Николай Николаевич]]''
| 1901
| [[Сарытау]]
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q19909110|Microbe]]''
| 1984
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q122931891|Вера Паўлаўна Нікольская]]''
| 1901-02-12
|
|
|
| 1980
|
|-
|
| 1924
| ''[[:d:Q62713894|Кузнецов, Евграф Сергеевич]]''
| 1901-02-28
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
|
| 1966-02-17
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4190172|Nikolay Borisovitsj Zeyder]]''
| 1901-03-29
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4408431|Сарытау дәүләт юридик академиясе]]''
| 1967-07-11
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21146732|Pyotr Tarasov]]''
| 1901-10-21
| [[Маркс (шәһәр)]]
| [[хирург]]
| ''[[:d:Q4534008|Көньяк Урал дәүләт медицина университеты]]''
| 1967-08-08
| [[Чиләбе]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21098825|Vyacheslav Yesafov]]''
| 1902-03-11
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 1981
| [[Екатеринбург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112988965|Рыбалкина, Александра Васильевна]]''
| 1902-03-23
| [[Калининск]]
| [[галим]]
|
| 1973-08-17
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1927
| ''[[:d:Q4176781|Tikhon Yeroshevsky]]''
| 1902-06-26
| [[Самар губернасы]]
| ''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
| ''[[:d:Q3533383|Волгоград дәүләт медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q4406401|Самара дәүләт медицина университеты]]''
| 1984-07-22
| [[Самар]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15686154|Mikhail Zhestev]]''
| 1902-10-19
| ''[[:d:Q638592|Krāslava]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| 1983-02-20
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109495296|Зелепукин, Пётр Александрович]]''
| 1903
| [[Аткар өязе]]
|
|
| 2008
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q38373723|Nikolai Pravorotov]]''
| 1903-05-26
| ''[[:d:Q18798710|Rasskazan]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q114009157|хуҗалык эшлеклесе]]''
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
| 1976-02
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Александр Трофимов]]
| 1903-10-07
| [[Кушниково|Кушник]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1980-06-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617483|Roman Mertslin]]''
| 1903-10-17
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 1971-02-09
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4515999|Ivan Savvitsj Tsjimboerg]]''
| 1904-01-27
| [[Евличы]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q4182948|кафедра җитәкчесе]]''<br/>''[[:d:Q140259|list of rectors of the Belarusian State University]]''
| ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q60713775|Варонежскі зоаветэрынарны інстытут]]''<br/>''[[:d:Q31953290|Institut d'histoire du parti communiste de Biélorussie]]''
| 1978
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48508555|Semyon Belozyorov]]''
| 1904-02-06
| ''[[:d:Q853173|Kalachinsky District]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''
| 1987
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
|
| 1929
| ''[[:d:Q1965296|Fyodor Uglov]]''
| 1904-09-22
| ''[[:d:Q16663551|Kirensky Uyezd]]''
| [[хирург]]<br/>''[[:d:Q96036530|health activist]]''
| ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''
| 2008-06-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17615512|Ilya Kibel]]''
| 1904-10-06
| [[Сарытау]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''
|
| 1970-09-05
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1929
| ''[[:d:Q4338112|Dmitry Osnovin]]''
| 1904-11-06
| ''[[:d:Q18802873|Сулак]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1614474|Волгоград дәүләт социаль-педагогик университет]]''
| 1945-02-19
| ''[[:d:Q160139|Mauthausen concentration camp]]''
|-
|
| 1931
| ''[[:d:Q4272271|Eva Lyusternik]]''
| 1904-11-17
| ''[[:d:Q4445436|Sudylkiv]]''
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1991-10-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4506338|Nikolai Tsyganov]]''
| 1904-12-11
| ''[[:d:Q19638769|Мачкасы]]''
| [[шагыйрь]]
| [[Мордовия дәүләт университеты|Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты]]
| 1971-10-23
| [[Саранск]]
|-
|
| 1926
| ''[[:d:Q1990799|Nikolai Chudakov]]''
| 1904-12-14
| [[Яңа Борас районы]]
| [[математик]]
| ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| 1986-11-22
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15783544|Anna Vladimirovna Nikulina]]''
| 1904-12-22
| [[Черкесск]]
| ''[[:d:Q4991371|солдат]]''<br/>''[[:d:Q168559|кәмисәр]]''
|
| 1992
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4210651|Sanji Kalyaev]]''
| 1905-01-02
| ''[[:d:Q4503002|Tsagan-Nur]]''
| [[шагыйрь]]
| ''[[:d:Q4495174|Halmg ünn]]''
| 1985-03-18
| [[Элиста]]
|-
| 1925
| 1929
| ''[[:d:Q120279389|Зицер, Емельян Ушерович]]''
| 1905-12-10
| [[Вена шәһәре|Вена]]
| ''[[:d:Q1726903|criminalist]]''
|
| 1955
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q92382321|Денисова анна Владимировна]]''
| 1907
| [[Бәләбәй]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
| 1987
| [[Белорет]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q136211070|Yuri Korovin]]''
| 1907
|
| ''[[:d:Q60319113|radio technician]]''
| ''[[:d:Q30893327|Central Radio Laboratory]]''<br/>''[[:d:Q112960362|NNPO Frunze]]''
| 1988
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359301|Artur Ozolin]]''
| 1907-01-07
| [[Сердобск]]
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 1997-04-19
| [[Сарытау]]
|-
| 1923
| 1930
| ''[[:d:Q136213249|Калинин Венедикт Иванович]]''
| 1907-03-03
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q115003687|radiophysicist]]''
| [[Николай Иванович Вавилов исемендәге Сарытау дәүләт генетика, биотехнология һәм инженерия университеты]]<br/>''[[:d:Q30893327|Central Radio Laboratory]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1960-10-15
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4070292|Vera Artisevich]]''
| 1907-05-15<br/>1907
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q182436|китапханәче]]''<br/>''[[:d:Q33386280|китапчылык белгече]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 1999-02-06
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4227787|Pyotr Kolesnikov]]''
| 1907-10-03
| ''[[:d:Q541541|Staroshcherbinovskaya]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q26709887|археограф]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| [[Вологда дәүләт педагогика университеты]]
| 1996-05-28
| [[Вологда]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18640589|Vladimir Frontasev]]''
| 1908-03-03
| ''[[:d:Q4213297|Kapustin Yar]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1969
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q11212369|Мостафин Исхак Сәлах улы]]''
| 1908-09-03<br/>1908-08-20
| [[Өрләдем]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 1968-12-01
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60835202|Петров, Георгий Иванович]]''
| 1909-03-21
| [[Балашау]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''
| 1985-06-01
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97007164|Adrian Makedonov]]''
| 1909-05-09<br/>1909-05-22
| [[Смоленск]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
| 1994-10-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4369485|Yevgraf Pokusayev]]''
| 1909-12-06
| ''[[:d:Q4091078|Bolkhuny]]''
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 1977-08-11
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28839228|Измаил Ибрагимович Енгуразов]]''
| 1910
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4408415|Саратовнефтегаз]]''
| 1961
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60835678|Nina Dmitrievna Sindeeva]]''
| 1910
|
| ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q19908069|Institute of Mineralogy, Geochemistry and Crystal Chemistry of Rare Elements]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28359302|Sergey Khokhlov]]''
| 1910-09-29
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 1974-11-23
| [[Сарытау]]
|-
|
| 1930
| ''[[:d:Q19916166|Andrei Andreevich Rikhter]]''
| 1911-03-13<br/>1911-03-26
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]''
| 1950-06-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4162433|Andrej Borisovič Ditmar]]''
| 1911-05-31
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]''
| ''[[:d:Q4538869|К. Д. Ушинский исемендәге Ярославль дәүләт педагогия университеты]]''
| 1989-04-27
| [[Ярославль]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17427713|Utash Ochirov]]''
| 1911-06
| ''[[:d:Q14558268|Икицохуровский улус]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q786280|Басан Бадьминович Городовиков исемендәге Калмык дәүләт университеты]]''
| 1994
| [[Элиста]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4480994|Savely Falkovich]]''
| 1911-06-02
| [[Сарытау]]
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 1982-11-30
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q131783478|Шнейдмюллер, Владимир Иванович]]''
| 1911-10-12
| [[Кириллов (шәһәр)|Кириллов]]
| [[математик]]
| ''[[:d:Q4424975|Смоленск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4274100|Магнитогорск дәүләт университеты]]''<br/>[[Магнитогорск дәүләт техник университеты|Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты]]
| 1962-04-25
| [[Магнитогорск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q134236483|Nikolay Petrovich Mikhailov]]''
| 1912
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q96657311|Institute of Geological Sciences USSR Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
| 1978
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| 1927
| 1930
| ''[[:d:Q893804|Boris Gnedenko]]''
| 1912-01-01
| [[Сембер]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q17486330|математика тарихчысы]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4196595|Иваново дәүләт политехника университетының текстиль институты]]''<br/>''[[:d:Q80207|Львов милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201577|Institute of Mathematics of the National Academy of Sciences of Ukraine]]''
| 1995-12-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4207572|Nikolay Kazakov]]''
| 1912
| ''[[:d:Q4109177|Verkhopenye]]''
|
|
| 1990-03-02
| [[Рига]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15077401|Dordzhi Antonovich Pavlov]]''
| 1912
| ''[[:d:Q4064549|Amur-Sanan]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q786280|Басан Бадьминович Городовиков исемендәге Калмык дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4210236|Kalmyk Scientific Center of the Russian Academy of Sciences]]''
| 1997<br/>1996
| [[Элиста]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4528397|Vasiliy Filippovitsj Sjtsjadin]]''
| 1912-01-28
| ''[[:d:Q3916266|Rudnya, Volgograd Oblast]]''
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| 1979-11-05
| [[Балашау]]
|-
| 1930
| 1933
| ''[[:d:Q12170089|Sergei Chernikov]]''
| 1912-05-11
| [[Сергиев Посад]]
| [[математик]]
| ''[[:d:Q1938341|Урал дәүләт техника университеты]]''<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q4201577|Institute of Mathematics of the National Academy of Sciences of Ukraine]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>''[[:d:Q4201581|N.N. Krasovskii Institute of Mathematics and Mechanics of the Ural Branch of the Russian Academy of Sciences]]''
| 1987-01-23
| [[Киев]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12578468|Irdan Nigmetovitsj Azerbaev]]''
| 1912-07-12
| ''[[:d:Q2736676|Zhanybek District]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]''
| 1975
| [[Алматы]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q85990704|Гончаренко, Николай Гаврилович]]''
| 1912-12-26
| ''[[:d:Q962476|Kompaniivka Raion]]''
|
|
| 1997-05-05
| [[Луганск]]
|-
|
| 1941
| [[Варвара Яхимович]]
| 1913-12-17
| [[Варшава]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q16655682|Institute of Geology Ufa Scientific Center]]''
| 1994-08-19
| [[Уфа]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q22133523|Alexander Liber]]''
| 1914-01-23
| [[Полтава]]
| [[математик]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 1987-06-27
| [[Сарытау]]
|-
| 1933
| 1937
| ''[[:d:Q12141816|Georgii Polozii]]''
| 1914-04-23
| ''[[:d:Q1655251|Chitinsky District]]''
| [[математик]]
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''<br/>[[Эшче-крестьян Кызыл Армиясе|Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре]]<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 1968-09-26
| [[Киев]]
|-
|
| 1941
| ''[[:d:Q15076864|Aleksandr Soljanov]]''
| 1914-11-29
| ''[[:d:Q18792586|Nikolskoye]]''
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''
| ''[[:d:Q2324493|Виссарион Григорьевич Белинский исемендәге Пенза педагогика институты]]''
| 2011-10-18
| [[Пенза]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4244958|Vladimir Kuznetsov]]''
| 1915-06-30
| ''[[:d:Q1686625|Yelan]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q337449|Халыкара фән тарихы академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]''<br/>''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''
| 2005-03-21
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q78196897|Gennady Al. Samoilov]]''
| 1917-03-07
| ''[[:d:Q18766377|Баскатовка]]''
| [[хокук белгече]]
|
| 1998
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4351430|Yury Perlin]]''
| 1917-09-17
| [[Кирсанов]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4146913|Ion Creangă Pedagogical State University]]''
| 1990-03-10
| [[Кишинёв]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4054898|Anatoly Abramov]]''
| 1917-12-05
| ''[[:d:Q4217882|Kachalinskaya]]''
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
| ''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]''
| 2005-02-17
| [[Воронеж]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q134606401|Rudolf Koch]]''
| 1918-01-20
| [[Стәрлетамак]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
| 1984-08-10
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111820256|Сенченко Геннадий Степанович]]''
| 1919-02-05
| [[Украин Совет Социалистик Республикасы|Украина Совет Социалистик Республикасы]]<br/>''[[:d:Q4119461|Zlinka]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| ''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
| 1985-07-17
| [[Уфа]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15617467|Trifon Grigorevitsj Mazoer]]''
| 1919-06-24
| ''[[:d:Q2634598|Trostianets Raion, Vinnytsia Oblast]]''
|
|
| 1998-01-30
| [[Сарытау өлкәсе]]
|-
|
| 1941
| [[Василий Прокаев]]
| 1919-07-01
| ''[[:d:Q19638769|Мачкасы]]''
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q4476754|Урал дәүләт педагоика университеты]]''
| 1995-01-24
| [[Екатеринбург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q128984729|Vladimir Aksyonov]]''
| 1919-08-01
| [[Энгельс (шәһәр)|Энгельс]]
| ''[[:d:Q114009157|хуҗалык эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| 1998-12-10
| [[Волгоград]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12124242|Молодчиков Олександр Володимирович]]''
| 1919-08-17
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4201535|Institute of the History of Ukraine]]''
| 1997-10-11
| [[Киев]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q115172964|Васіль Васільевіч Грынін]]''
| 1920
| ''[[:d:Q4072056|Atemar]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q16655757|Institute of Philosophy of the National Academy of Sciences of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]''
| 1998-01-30
|
|-
|
| 1956
| ''[[:d:Q109613994|Remzi Burnas]]''
| 1920-06-17
| ''[[:d:Q4259761|Lisnosillia]]''
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''
|
| 1982-05-10
| [[Хакколабад|Хәккульабад]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4400066|Valentin Rumyantsev]]''
| 1921-07-19
| ''[[:d:Q19639177|Novoskatovka]]''
| [[инженер]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| 2007-06-10
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q29358745|Vladislav Stanislavovitsj Visjemirskiy]]''
| 1921-10-05
| [[Красноармейск (Сарытау өлкәсе)|Красноармейск]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201469|V. S. Sobolev Institute of Geology and Mineralogy]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| 2002-05-05
| [[Новосибирск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q109485227|Курантов, Александр Павлович]]''
| 1921-11-26
|
|
| ''[[:d:Q21637489|All-Russian Scientific Research Institute of Records Management and Archival]]''
| 1998
|
|-
| 1940s
| 1946
| ''[[:d:Q16495874|Solomon Adlivankin]]''
| 1921-12-29
| [[Минск]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q4076509|Balashov branch of Saratov State University]]''
| 1985-04-14
| [[Пермь]]
|-
| 1941
| 1943
| ''[[:d:Q15065381|Lazar Matveevich Gluskin]]''
| 1922-03-10
| [[Бахмут (Донецк өлкәсе)|Бахмут]]
| [[математик]]
| ''[[:d:Q4166431|Дон дәүләт техник университеты]]''<br/>[[Эшче-крестьян Кызыл Армиясе|Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре]]<br/>''[[:d:Q4166093|Донбасс дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q56803|Харкау милли мәгарифбелем үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q1980701|Харьков илкүләм радиоэлектроника университеты]]''
| 1985-04-15
| [[Харьков]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4439519|Venedikt Timofeevitsj Stantsev]]''
| 1922-04-22
| [[Балашау өязе|Балашу өязе]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
|
| 2009-09-11
| [[Екатеринбург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q22919295|Y. N. Chumakov]]''
| 1922-07-10
| [[Сарытау]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4325461|Новосибирск дәүләт педагогика үниверситеты]]''
| 2015-05-06
| [[Новосибирск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q138266418|Сыноров, Владимир Фёдорович]]''
| 1922-09-22
| ''[[:d:Q4287375|Medvedevo]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| 2009-09-26
| [[Воронеж]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21127990|Vladimir Barkovsky]]''
| 1923-01-24
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 1984-12-31
| [[Екатеринбург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12113426|Aleksandr Sergeevitsj Kosmodamianskiy]]''
| 1923-03-24
| ''[[:d:Q21342927|Ревны]]''
| [[Каты җисем физикасы|каты матдә физикасы]]
| ''[[:d:Q80171|Донецк илкүләм университеты]]''
| 2005-06-12
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4150229|Serafima Gromova]]''
| 1923-06-14
| ''[[:d:Q19827000|Orlovka, Talovsky District, Voronezh Oblast]]''
| [[инженер]]
|
| 2013-09-16
| [[Зеленоград административ округы (Мәскәү)|Зеленоград административ округы]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q82241310|Olga Sirotinina]]''
| 1923-06-27
| [[Сарытау]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 2025-07-18
| [[Сарытау]]
|-
|
| 1947
| ''[[:d:Q14927263|Vladimir Shevchik]]''
| 1923-07-01
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 1980-02-12
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4070562|Vera Arkhangelskaya]]''
| 1923-07-15
| [[Базарлы Караболак районы]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 2006-03-26
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12141456|Nikolay Petrovitsj Podoljan]]''
| 1923-09-24
| [[Каманича]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| 2012-05-21
| [[Киев]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q109356722|Лернер, Борис Львович]]''
| 1923-10-12
| [[Бухарест|Бүкрәш]]
|
|
| 2003-12-17
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q13033623|Яўген Бараноўскі]]''
| 1924-08-09
| [[Минск өлкәсе]]
| [[математик]]
| [[Иваново дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4296599|Φιόντορ Μίτενκοφ]]''
| 1924-11-25
| [[Базарлы Караболак районы]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4318652|Ростислав Евгеньевич Алексеев исемендәге Нижгар дәүләт технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q845042|OKBM Afrikantov]]''
| 2016-11-09
| [[Түбән Новгород]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q111016527|Nadia Pakhareva]]''
| 1924-12-20
| [[Балакау]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60837342|Мямлин, Анатолий Николаевич]]''
| 1925-04-01
| [[Сарытау]]
| [[галим]]
|
| 1991-07-05
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4152223|V. V. Gura]]''
| 1925-06-01
| [[Николаевск (Волгоград өлкәсе)|Николаевск]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1991-11-17
| [[Минск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q78149090|Vsevolod M. Kuritsyn]]''
| 1925-07-05
| [[Воронеж]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| 2010-06-01
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q89190511|Акентьєва Лідія Ісаївна]]''
| 1925-09-08
| [[Самойловка районы]]
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4267920|Lugansk National Agrarian University]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60695324|Решетов, Владимир Павлович]]''
| 1925-10-16
| ''[[:d:Q4061836|Alekseyevka]]''
|
|
| 2010-11-22
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4410118|Lazar' Matveevich Sverdlov]]''
| 1926
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''
| 1986
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21534149|Aleksandr Shamaro]]''
| 1926
| [[Сарытау]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| 1995
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4071348|Sergey Konstantinovitsj Aslanov]]''
| 1926-08-18<br/>1929-08-18
| [[Әстерхан]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4452411|Aleksandr Tatarintsev]]''
| 1927-10-01
| [[Балашау өязе|Балашу өязе]]
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| ''[[:d:Q4139464|В. Г. Короленко исемендәге Глазов дәүләт педагогия институты]]''
| 2000-01-24
| [[Глазов]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4076477|Boris Balashov]]''
| 1927-12-07
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q165029|иликтер мантүре]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1475726|филателист]]''
|
| 1974-01-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19909413|Vitaly Tanasiychuk]]''
| 1928-01-18
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q15143191|science communicator]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]''
| 2014-12-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4275472|Gera Makarovskaya]]''
| 1928-02-02
| ''[[:d:Q1686625|Yelan]]''
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 2014-06-10
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4502210|Dmitry Khudyakov]]''
| 1928-03-06
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
|
| 2020-12-24
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q51669508|Леонид Михайлович Тимонин]]''
| 1928-03-07
| [[Яңа Борас районы]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q3152467|All-Russian Scientific Research Institute of Experimental Physics]]''
| 2009-08-14
| [[Сарыкылыч]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4475074|Pyotr Ulyanov]]''
| 1928-05-03
| [[Татищево районы]]
| [[математик]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| 2006-11-13
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q136008721|Vladimir Nikolaevich Andrianov]]''
| 1928-05-06
| ''[[:d:Q4239663|Krasny Yar]]''
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84722793|Полищук, Галина Георгиевна]]''
| 1928-07-16
| ''[[:d:Q2473575|Voronovytsya]]''
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 1999-12-07
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21096687|Leonid Konstantinovich Dolgopolov]]''
| 1928-10-21
| [[Владикавказ]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| 1995-04-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
| 1951
| ''[[:d:Q4395256|L. I. Rovnin]]''
| 1928-11-02
| [[Тирмез]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| 2014-10-29
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4502209|Gleb Khudyakov]]''
| 1928-11-20
| [[Сарытау]]
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4458750|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Тын океан география институты]]''
| 2011-06-13
| [[Сарытау]]
|-
| 1945
| 1950
| ''[[:d:Q21392959|Leonid Sergeevich Glikman]]''
| 1929-01-23
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q27808149|paleoichthyologist]]''<br/>''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''
|
| 2000-01-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1947
| 1951
| ''[[:d:Q553209|Alexei Kostrikin]]''
| 1929-02-12
| ''[[:d:Q24324583|Bolshoy Morets]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| 2000-09-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15699466|Anatoly Yevstushenko]]''
| 1929-03-10
| ''[[:d:Q2991922|Petropavlivka Raion]]''
| [[язучы]]
|
| 2000-03-12
| [[Фролово]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q132753323|Булах, Борис Михайлович]]''
| 1929-06-10
| [[Ставрополь]]
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4407705|Профессор М. А. Бонч-Бруевич исемендәге Санкт-Петербург дәүләт телекоммуникацияләр университеты]]''<br/>[[Россия дәүләт гидрометеорология университеты]]
| 1987-01-21
|
|-
|
|
| [[Юрий Давыдов]]
| 1929-07-31<br/>1929-08-31
| [[Каманича]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| ''[[:d:Q4201736|Institute of Sociology]]''
| 2007-04-21
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12142090|Поликарпов, Геннадий Григорьевич]]''
| 1929-08-16
| ''[[:d:Q13640249|Олы Глушица]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q7263671|A.O. Kovalevsky Institute of Biology of the Southern Seas]]''
| 2012-08-11
| [[Акъяр]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q61376280|Valentyna Palamarchuk]]''
| 1930-11-28
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q3660870|Instytut pedahohiky]]''
| 2025-12-16
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17287372|Yury Sklyarov]]''
| 1931-01-27
|
| [[галим]]
|
| 2014-06-19
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q115411053|Віталь Міхайлавіч Дашанкоў]]''
| 1931-07-23
| [[Орёл]]
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q816145|Беларус дәүләт информатика һәм радиоэлектроника университеты]]''
|
|
|-
| 1949
| 1954
| ''[[:d:Q128947998|Yakov A. Richter]]''
| 1931-07-26
| [[Славянск-на-Кубани]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 2021-10-26
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4340656|Vitaly Ochev]]''
| 1931-08-26
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 2004-02-13
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4406897|Galina Samosyuk]]''
| 1931-09-29
| ''[[:d:Q1943710|Molochnoye]]''
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 2018-03-07
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18278571|David Tyoply]]''
| 1931-10-18
| [[Әстерхан]]
| [[галим]]
| [[Әстерхан дәүләт университеты]]
| 2025-10-01
| [[Әстерхан]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4463481|Nikolay Troitsky]]''
| 1931-12-19
| [[Ершов районы]]
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 2014-05-28
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q50279236|Anatoly Bogomolov]]''
| 1932-05-18
| ''[[:d:Q24559828|Krasny Yar]]''
|
| ''[[:d:Q80171|Донецк илкүләм университеты]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4201670|Institute of Applied Mathematics and Mechanics of the National Academy of Sciences of Ukraine]]''
| 1994-09-15
| [[Сарытау]]
|-
| 1951
| 1956
| ''[[:d:Q97571149|Алкснэ Арнольд Эдуардович]]''
| 1932-07-10
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]<br/>''[[:d:Q3608706|Крывый Риһ милли университеты]]''
| 1998-11-21
| [[Кривой Рог]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q464975|Lev Petrovich Pitaevskii]]''
| 1933-01-18
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''
| ''[[:d:Q4201800|РФА Физик проблемнар институты]]''<br/>''[[:d:Q930528|Тренто университеты]]''<br/>''[[:d:Q333705|Технион]]''
| 2022-08-23
| [[Роверето]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4152674|Vladimir Gusev]]''
| 1933-04-19
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| 2022-08-29
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4067412|Galina Antonova]]''
| 1933-05-03
| [[Аткар районы]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4685922|adult educator]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 1997-07-05
| [[Тамбов]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q51480343|Evgeny E. Nikitin]]''
| 1933-05-09
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q333705|Технион]]''<br/>''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85327095|Александрова, Вера Александровна]]''
| 1933-10-01
|
| [[укытучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4162575|Adolf Borisovitsj Dichtjar]]''
| 1933-11-11
| [[Наро-Фоминск]]
| [[шагыйрь]]
|
| 2008-02-26
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617381|Konstantin Mavrin]]''
| 1934-06-03
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 2016-03-12
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4142593|Mark Golubchik]]''
| 1934-08-06
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| [[Мордовия дәүләт университеты|Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты]]
| 2001-11-25
| [[Саранск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q85136934|Yuriy Karogodin]]''
| 1935-03-14
| [[Харьков]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102310043|Avgust Khromov]]''
| 1935-06-17
| ''[[:d:Q23872860|Olenkovo]]''
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2643990|Aleksej Shestoperov]]''
| 1935-06-25
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
| ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''
| 2011-04-24
| [[Сарытау]]
|-
|
| 1957
| [[Вил Байбурин]]
| 1935-07-02
| [[Ырынбур]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21130712|Valentina Yarskaya-Smirnova]]''
| 1935-08-15
| [[Екатеринбург]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''
| 2023-11-13
|
|-
|
| 1958
| ''[[:d:Q18278430|Сцепинский Юрий Евгеньевич]]''
| 1935-09-07
|
|
|
| 2022-03-07
|
|-
|
| 1958
| ''[[:d:Q109493325|Gennady Yakovlev]]''
| 1936-03-10
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| 2007-05-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q24009980|Dmitry Lunkov]]''
| 1936-04-14
| [[Энгельс (шәһәр)|Энгельс]]
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q11814411|documentarian]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
|
| 2021-10-04
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4217816|Taisiya Kats]]''
| 1936-07-14
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 2013-04-05
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q55107881|Perederiy Valentyna Ivanivna]]''
| 1937-01-17
| [[Тикси]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4706362|Інстытут геаграфіі НАН Украіны]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112115043|Смирнов Виталий Борисович]]''
| 1937-04-13
| [[Волгоград]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]<br/>[[Волгоград дәүләт университеты]]
| 2019-01-25
| [[Волгоград]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4402412|Viktor Ryabov]]''
| 1937-07-22
| ''[[:d:Q18804723|Усинское]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| 2025-02-26
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4507250|Aleksandr Chaplik]]''
| 1937-09-25
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201787|Institute of Semiconductor Physics]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q115411094|Аляксандр Аляксандравіч Кураеў]]''
| 1937-12-11
| [[Сарытау]]
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q106580342|Faculty of Radioengineering and Electronics]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12107850|Калоєров Стефан Олексійович]]''
| 1938-01-07
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15849439|Dmitry Trubetskov]]''
| 1938-06-14<br/>1938-07-14
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| 2020-08-12
| [[Сарытау]]
|-
|
| 1960
| ''[[:d:Q4945319|Boris M. Schein]]''
| 1938-06-22
| [[Мәскәү]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1193547|Tulane University of Louisiana]]''<br/>''[[:d:Q1070333|Арканзас университеты]]''
| 2023-10-04
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4319797|Serafima Nikitina]]''
| 1938-09-01
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
| ''[[:d:Q4201878|РФА тел белеме институты]]''
| 2024-10-02
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56060736|Nikolay Tikhonov]]''
| 1938-09-28
| [[Сарытау]]
| [[математик]]<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q52847968|Academician V.P.Makeyev State Rocket Centre (Russia)]]''<br/>[[Чиләбе дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18279563|Adolf Demchenko]]''
| 1938-12-03
| [[Шостка]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 2016-01-18
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12108968|Станіслаў Касьперскі]]''
| 1939
| [[Новочеркасск]]
| [[шагыйрь]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4114109|Yefim Vodonos]]''
| 1939-02-01
| ''[[:d:Q219836|Звеныһородка]]''
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| ''[[:d:Q1270949|Radishchev Art Museum]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4149868|Anatoly Grishin]]''
| 1939-02-20
| [[Сарытау]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| 2018-07-07
| [[Тум|Томск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4225961|Mikhail Kogalovsky]]''
| 1939-03-09
|
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q114646507|Морозова, Алла Леонтьевна]]''
| 1939-07
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4380149|Valery Prozorov]]''
| 1940-04-29
| [[Бакы]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4176386|Mikhail Yerin]]''
| 1940-05-29
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q958886|Павел Григорьевич Демидов исемендәге Ярославль дәүләт университеты]]''
| 2014-06-09
| [[Ярославль]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4537302|G. V. Âkuševa]]''
| 1941-01-06
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2384139|Александр Сергеевич Пушкин исемендәге Дәүләт рус теле институты]]''
| 2023-12-17
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q136816653|Шляхтин, Геннадий Викторович]]''
| 1941-08-14
| [[Кяхта]]
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 2025-07-18
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4072594|Anatoly Afanasyev]]''
| 1942-01-14
| ''[[:d:Q4279163|Malyy Uzen]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q260368|B.I. Stepanov Institute of Physics]]''
| 2020-12-19
| [[Минск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4259208|Yury Lepyokhin]]''
| 1942-09-23
| ''[[:d:Q3623602|Dergachi, Saratov Oblast]]''
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
| 2025-02-16
| [[Волгоград]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q138609667|Шараевский, Юрий Павлович]]''
| 1942-10-03
| [[Амурдагы Николаевск]]
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 2026-01-01
| [[Сарытау]]
|-
|
| 1964
| ''[[:d:Q55164793|Boris G. Mirkin]]''
| 1942-12-05
|
| [[математик]]<br/>[[профессор]]
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q375606|Биркбек]]''<br/>''[[:d:Q4504389|РФА Үзәк икътисад-математика институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97496745|Посадский, Виктор Николаевич]]''
| 1943-03-14
| [[Мичуринск]]
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Анатолий Герчиков]]
| 1943-04-29
| [[Самар]]
| [[галим]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102257083|Vitaly Arestov]]''
| 1943-07-16
|
| [[математик]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60829606|Vadim Semënovič Aniŝenko]]''
| 1943-10-21
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| 2020
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15060700|Gennadiy Petrovitsj Jarovoy]]''
| 1943-11-19
| ''[[:d:Q4126272|Voskresenskoye, Saratov Oblast]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4406409|Самар дәүләт университеты]]''
| 2013-07-17
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q88868269|Valery Tuchin]]''
| 1944-02-04
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q28666155|Institute of Precision Mechanics and Control]]''<br/>''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''<br/>''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4529010|Mikhail Shchetinin]]''
| 1944-10-17
| ''[[:d:Q4326583|Novy Biryuzyak]]''
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
| 2019-11-10
| ''[[:d:Q4453843|Tekos]]''
|-
|
| 1967
| ''[[:d:Q4513038|Pyotr Cherkasov]]''
| 1946-01-02
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| ''[[:d:Q4201452|РФА гомуми тарих институты]]''<br/>''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
|
|
|-
|
| 1969
| ''[[:d:Q109485464|Бабков, Лев Михайлович]]''
| 1946-03-19
| [[Сарытау]]
|
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
|
| 1969
| ''[[:d:Q85995437|Мартазінова Вазіра Файзулівна]]''
| 1946-07-29
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q12164165|Ukrainian Hydrometeorological Institute]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24809974|Vladimir Gerdt]]''
| 1947-01-21
| [[Энгельс (шәһәр)|Энгельс]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''<br/>''[[:d:Q1366589|«Дубна» дәүләт университеты]]''
| 2021-01
| [[Дубна]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112552491|Sergej Grigor‘jevič Borovikov]]''
| 1947-02-21
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124362692|Stepan Dadayan]]''
| 1947-03-24
| ''[[:d:Q158903|Шуша]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4801547|Artsakh University]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24010753|Valeriy Anikin]]''
| 1947-03-30
| [[Аткар]]
| [[математик]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q103794687|Полдников, Юрий Иванович]]''
| 1947-04-18
| ''[[:d:Q47045423|Рыбное]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4239985|Aleksandr Kreder]]''
| 1947-04-23
| [[Атбасар]]
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 2000-10-30
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60695018|Васильчук, Николай Сергеевич]]''
| 1947-05-19
| [[Орхава]]
| [[галим]]
|
| 2011-09-29
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110041211|Nikolaj Petrovič Mašovec]]''
| 1947-07-06
| [[Слабутски|Слободской]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
|
| 2008-05-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4480917|Boris Falikov]]''
| 1947-09-24
| [[Холмск]]
| ''[[:d:Q17488357|диннәр тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865436|Александр Николаевич Сальников]]''
| 1947-11-05
| [[Аткар]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4370913|Mikhail Poluboyarov]]''
| 1947-11-15
| ''[[:d:Q4277331|Malaya Serdoba]]''
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4405034|Viktor Sazonov]]''
| 1947-11-26
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 2018-09-20
| [[Самар]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18786153|Dzhuchi Tugan-Baranovsky]]''
| 1948-09-06
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Волгоград дәүләт университеты]]
| 2015-01-05
| [[Волгоград]]
|-
|
| 1972
| ''[[:d:Q51670785|Пётр Николаевич Харченко]]''
| 1948-10-08
| [[Кирсаново (Көнбатыш Казакъстан өлкәсе)]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51668408|Леонид Юрьевич Коссович]]''
| 1948-10-15
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59101634|Rafik Grigorjan]]''
| 1948-11-20
| [[Била Церква|Била-Серква]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4199587|Sergey Ilyin]]''
| 1948-12-18
| [[Сарытау]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
| 2017-04-24
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q98227867|Aleksandr Lazarevich Paradiz]]''
| 1949-01-01
| ''[[:d:Q13643099|Yasnaya]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4093899|Yury Borisov]]''
| 1949-02-05
| [[Сарытау]]
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 2026-03-05
| [[Сарытау]]
|-
|
| 1973
| ''[[:d:Q113588435|Natalia Sergeyevna Gurina]]''
| 1950-09-04
| [[Ртищево]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4182948|кафедра җитәкчесе]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q3919286|Viciebsk State Medical University]]''<br/>''[[:d:Q2510885|Беларус дәүләт тыйб университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137018832|Александр Владимирович Базаев]]''
| 1951-01-21
| ''[[:d:Q3266276|Vyezdnoye]]''
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| 2020-03-01
| ''[[:d:Q905459|Ardatov]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q4089633|Sergey Bogomolov]]''
| 1951-02-23
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q9149093|альпинист]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4173505|Վերա Եվուշկինա]]''
| 1951-04-18
| [[Сарытау]]
| [[композитор]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4301590|Sergey Monakhov]]''
| 1952-08-21
| [[Ростов-на-Дону]]
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26255592|Oleg Shommer]]''
| 1952-12-11
| [[Сарытау]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q127448523|Iosipenko Alexander Daniilovich]]''
| 1953-06-08
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
|
|
|-
|
| 2003
| ''[[:d:Q4443030|Mikhail Stolyarov]]''
| 1953-10-19
| [[Нәриман районы|Нариман районы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21088196|Valery Alekseyev]]''
| 1953-10-23
| [[Әстерхан]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17674866|Dmitry Mustafin]]''
| 1954-06-26
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''
| ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''
| 2023-02-04
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6957626|Nadezhda Roshchina]]''
| 1954-06-30
| ''[[:d:Q4439754|Staraia Porubiojka]]''
| ''[[:d:Q13382576|ишүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24010706|Lyudmila Kornilova]]''
| 1954-08-16
|
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21091830|Буренин, Александр Григорьевич]]''
| 1956-04-28
| ''[[:d:Q3642634|Borisoglebsky Urban Okrug]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4371934|Aleksandr Ponomaryov]]''
| 1956-10-13
| [[Аткар]]
| ''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
|
|
|
|-
|
| 1980
| ''[[:d:Q4446588|Sergey Surovov]]''
| 1956-10-31
| [[Сарытау]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q4408431|Сарытау дәүләт юридик академиясе]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q22665614|Noerali Nazarovitsj Salichov]]''
| 1957-01-28
| [[Күлаб]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2669434|Russian-Tajik Slavonic University]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62714281|Кузьмин, Иван Георгиевич]]''
| 1957-10-15
| ''[[:d:Q18773556|Гривки (Екатериновкан кӀошт)]]''
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4155552|Roman Dbar]]''
| 1957-11-14
| [[Пицунда]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''
|
|
|
|-
| 1975
| 1980
| ''[[:d:Q104023472|Юдин Александр Иванович]]''
| 1958
|
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q60852327|Правительство Саратовской области]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16673925|Sergey Malykh]]''
| 1958-02-25
|
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4397941|Россия мәгариф академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4382933|Л. Г. Щукина исемендәге РМА Психология институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15080817|Igor Pleve]]''
| 1958-06-14
| [[Прокопьевск]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96244700|Sergey Korobov]]''
| 1958-10-31
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| 1977-09
| 1979-09
| ''[[:d:Q96101212|David Tarkhnishvili]]''
| 1960
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q16063497|эволюционист]]''<br/>''[[:d:Q109958058|population geneticist]]''
| ''[[:d:Q2324420|Ilia State University]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4072646|Mikhail Afanasyev]]''
| 1961
| ''[[:d:Q4199081|Ikryanoye]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q95920193|Vladislav Vinogradov]]''
| 1961-02-16
| [[Төрекмәнбашы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4138608|Վալենտինա Գինդլեր]]''
| 1961-02-24
| [[Балашау]]
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q822146|җыр сүзләрен язучы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15086712|Dmitry Prokudin]]''
| 1961-08-12
| [[Сарытау]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4525212|Moscow State School 57]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q117001250|Sergey Shanin]]''
| 1961-11-04
| [[Липецк]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q10798782|телевизион актёр]]''<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346650|Vera Afanasieva]]''
| 1962-09-26
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60832405|Elena Rostislavovna I︠A︡rskai︠a︡-Smirnova]]''
| 1962-11-28
| [[Волгоград]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|-
|
| 1984
| ''[[:d:Q26776674|Velikhan Mirzekhanov]]''
| 1962-12-10
| ''[[:d:Q28504570|Ichin]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q381160|эксперт]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
| ''[[:d:Q4201615|РФА җәмгыять фәннәре буенча фәнни мәгълүмат институты]]''<br/>''[[:d:Q96733063|Vostokovedenie i Afrikanistika]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4201452|РФА гомуми тарих институты]]''<br/>[[Россия дәүләт гуманитар университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4721311|Alexey Chernyshov]]''
| 1963-02-24
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15207679|Vadim Mikhaylin]]''
| 1964-12-13
| [[Мияс]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q15462162|cultural historian]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62714160|Алёшина, Марина Владимировна]]''
| 1965-10-26
| [[Сарытау өлкәсе]]
|
|
|
|
|-
| 1983-09-01
| 1988-08-28
| ''[[:d:Q59204851|Iren E Kuznetsova]]''
| 1966-07-14
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2039827|РФА радиотехника һәм электроника институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17675145|Igor Meglinski]]''
| 1968-04-03
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1201513|Отаго университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19715616|Sevinc Hüseynova]]''
| 1970-01-28
| [[Славьянка (Гәдәбәй)]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q90156601|Roman Chuychenko]]''
| 1971-06-20
| [[Моздок|Мәздәк]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q25390523|Konstantin Andreyev]]''
| 1971-07-28
| [[Аткар]]
| [[адвокат]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4214272|Sergey Karasyov]]''
| 1971-09-12
| [[Энгельс (шәһәр)|Энгельс]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4483565|Physical technical lyceum 1, Saratov]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60829518|Igor Kuznetsov]]''
| 1973-04-05
| [[Сарытау]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4480803|MSU Faculty of Political Science]]''
|
|
|-
| 1991-09-01
| 1996-06-30
| ''[[:d:Q56046360|Alexander E. Hramov]]''
| 1974-09-20
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''<br/>''[[:d:Q4406401|Самара дәүләт медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q805777|Иммануил Кант ис. Балтыйк федераль университеты]]''<br/>[[Иннополис университеты|Иннополис Университеты]]<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 1992
| 1997
| ''[[:d:Q18404879|Flawian Mitrofanov]]''
| 1975-11-17
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q91187063|Eastern Orthodox monk]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18618519|Andrew Kozenko]]''
| 1976-01-15
| [[Малгобәк|Малгобек]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q18340732|Meduza]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7453997|Sergey Khovanskiy]]''
| 1977-02-12
| [[Энгельс (шәһәр)|Энгельс]]
| ''[[:d:Q13382566|каноэда ишүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4154701|Elizaveta Danilova]]''
| 1978-01-15
| [[Сарытау]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[язучы]]
| [[Николай Иванович Вавилов исемендәге Сарытау дәүләт генетика, биотехнология һәм инженерия университеты]]
|
|
|-
|
| 2001
| ''[[:d:Q58407712|Marina Barulina]]''
| 1980
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q102038373|гамәли математик]]''
| ''[[:d:Q28666155|Institute of Precision Mechanics and Control]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126028512|Кубанкин, Дмитрий Александрович]]''
| 1981-01-22
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q16694641|Local Museum of Saratov Oblast]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51669657|Marta Antonicheva]]''
| 1981-03-08
| [[Бакы]]
| [[язучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19910770|Ekaterina Melnikova]]''
| 1983-08-29
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6968045|Natalia Lobova]]''
| 1986-09-03
| [[Энгельс (шәһәр)|Энгельс]]
| ''[[:d:Q16004471|kayaker]]''<br/>''[[:d:Q13382566|каноэда ишүче]]''
|
|
|
|-
|
| 2009
| ''[[:d:Q138380731|Yuri Kasimtsev]]''
| 1987-07-17
| ''[[:d:Q4199413|Ilovatka]]''
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q18545066|stand-up comedian]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17605618|Kira Stepanova]]''
| 1993-11-12
| [[Энгельс (шәһәр)|Энгельс]]
| ''[[:d:Q16004471|kayaker]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108318274|Iuliia Shishova]]''
| 1997-03-30
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q10843402|йөзүче]]''
|
|
|
|-
|
| 1994
| ''[[:d:Q134704045|Sergey Pozharnik]]''
| 20th century
| [[Сарытау]]
| [[эшкуар]]
|
|
|
|-
| 1981-09
| 1986-07
| ''[[:d:Q21388322|Vasily Victorovich Anikin]]''
|
|
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 2012-09-01
| 2015-09-01
| ''[[:d:Q27500536|Alexey S. Sazhnev]]''
|
|
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201423|Ivan Dmitrievich Papanin Institute of Biology of Inland Waters]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500924|Օլգա Շինդինա]]''
|
| [[Сарытау]]
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 1978
| 1987
| ''[[:d:Q37367969|Igor Jouline]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q309331|Оһайо штаты университеты]]''<br/>''[[:d:Q714439|Oak Ridge National Laboratory]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q1150105|Теннесси университеты]]''<br/>''[[:d:Q6669083|Loma Linda University School of Medicine]]''<br/>[[Оксфорд университеты]]
|
|
|-
| 1992-10-01<br/>1984-09-01
| 1996-11-05<br/>1989-07-01
| ''[[:d:Q41045886|Olga V. Sosnovtseva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q186285|Копенһаген университеты]]''
|
|
|-
| 1990
| 1994
| ''[[:d:Q41549838|Victor Sysoev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''
|
|
|-
| 1983
| 1990
| ''[[:d:Q41862801|Alexandre Chigaev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1190812|University of New Mexico]]''<br/>''[[:d:Q379848|Los Alamos National Laboratory]]''<br/>''[[:d:Q4182|Вейцман институты]]''
|
|
|-
| 1967-09-01
| 1972-06-30
| ''[[:d:Q42239051|Igor Nefedov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]<br/>''[[:d:Q300980|Aalto University]]''
|
|
|-
| 1999-06
| 2004-06
| ''[[:d:Q43260346|Arthur Kopylov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30263711|Research Institute of General Pathology and Pathophysiology, the Russian Academy of Medical Sciences]]''<br/>''[[:d:Q19908058|Institute of Biomedical Chemistry]]''<br/>''[[:d:Q4201434|Institute of Cell Biophysics]]''
|
|
|-
| 1979-09-01
| 1982-05-31
| ''[[:d:Q43771441|Vladimir Ponomarenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2039827|РФА радиотехника һәм электроника институты]]''
|
|
|-
| 1991
| 1995
| ''[[:d:Q46665553|Marina Chernyshova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2007-10-01<br/>2001-09-01
| 2010-09-10<br/>2006-06-30
| ''[[:d:Q51235817|Sergey V Astakhov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
|
|-
| 2011-09-01
|
| ''[[:d:Q51534881|Yury Ishbulatov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 1993-10-01<br/>1988-06-01
| 1997-10-01<br/>1993-06-01
| ''[[:d:Q51708666|Natalia B. Janson]]''
|
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q1434547|Лафборо университеты]]''<br/>''[[:d:Q262854|Ләнкәстер үнивирситите]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 2014-09-01<br/>2009-09-01
| 2014-07-01
| ''[[:d:Q52850035|Nadezhda Semenova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
|
| 1978
| ''[[:d:Q55154167|Dmitry A. Zimnyakov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q28666155|Institute of Precision Mechanics and Control]]''
|
|
|-
|
| 2008<br/>2005
| ''[[:d:Q56568598|Irina Khromova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q245247|Лондон король көллияте]]''<br/>''[[:d:Q3179598|Public University of Navarre]]''
|
|
|-
| 1999-09
| 2004-06
| ''[[:d:Q57047257|Ilya V Sysoev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 2007-09-01
| 2012-07-04
| ''[[:d:Q57451126|Artur Prilepsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201436|Institute of Biochemistry and Physiology of Plants and Microorganisms]]''
|
|
|-
| 2003-09-01
|
| ''[[:d:Q57482443|Andrey Rytik]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 1988-09-01
| 1993-06-30
| ''[[:d:Q58332203|Irina Goryacheva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 1979-09-01
| 1984-05-31
| ''[[:d:Q58924667|Konstantin Grankin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q936126|Кырым астрофизика обсерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q4071802|Ulugh Beg Astronomical Institute]]''
|
|
|-
|
| 1993
| ''[[:d:Q59198245|Elina A Genina]]''
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15401884|медицина галиме]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 1983
| 1991
| ''[[:d:Q59689736|Oleg Ermakov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Пенза дәүләт университеты]]
|
|
|-
| 2001
| 2006
| ''[[:d:Q59702846|Svetlana S Konnova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1999-09-01
| 2004-07-01
| ''[[:d:Q60061783|Daniil N Bratashov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 1997-07-20<br/>1987-10-20<br/>1978-09-01
| 2001-03-30<br/>1990-10-20<br/>1983-06-20
| ''[[:d:Q60962228|Dmitry Postnov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 2009-07-01
|
| ''[[:d:Q61336386|Olga E Glukhova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 2004-09-01
| 2009-06-01
| ''[[:d:Q61473892|Alexandr V. Sadovnikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
|
| 1975
| ''[[:d:Q61831060|Alexander N Yakunin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q28666155|Institute of Precision Mechanics and Control]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62610244|Alexander Balanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1434547|Лафборо университеты]]''
|
|
|-
| 2012-03-01
|
| ''[[:d:Q62731164|Svetlana Klimova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2003-09
| 2008-06
| ''[[:d:Q63770987|Varvara Kozyreva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q5020439|California Department of Public Health]]''<br/>''[[:d:Q115376|Көнбатыш Вирҗиния үнивирситите]]''
|
|
|-
| 2000-09-01
| 2004-06-30
| ''[[:d:Q63889394|Irina V Kabakova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1145731|University of Technology Sydney]]''<br/>''[[:d:Q189022|Лундын импирия көллияте]]''<br/>''[[:d:Q1002486|AMOLF]]''<br/>''[[:d:Q487556|Сидней университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q66605794|Mike Mirzayanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''<br/>''[[:d:Q5140130|Codeforces]]''
|
|
|-
| 1976-09-01
| 1981-08-30
| ''[[:d:Q71623909|Alexey Aksinenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30263216|Institute of Physiologically Active Compounds]]''
|
|
|-
| 1970-10-01<br/>1965-09-01
| 1973-10-01<br/>1970-07-20
| ''[[:d:Q72142829|Marina V. Frontasyeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''
|
|
|-
| 1991-08-01<br/>1984-09-01
| 1996-01-18<br/>1991-07-01
| ''[[:d:Q73464819|Nikita Ryskin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 1970
| 1975
| ''[[:d:Q74409202|Victor F. Melnikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''
|
|
|-
| 2012-10-04
| 2012-10-04
| ''[[:d:Q77193420|Vladimir Salmin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Себер федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4239243|Красноярск дәүләт медицина университеты]]''
|
|
|-
| 1973-09-01
| 1978-06-01
| ''[[:d:Q78067127|Svetlana Konnova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 1981
| 1987
| ''[[:d:Q79925793|Svetlana Belova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q52842944|Saratov Research Institute of Traumatology and Orthopedics]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q80814769|Lilia Petrova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201436|Institute of Biochemistry and Physiology of Plants and Microorganisms]]''
|
|
|-
| 2005-09-01<br/>2000-09-01
| 2008-11-14<br/>2005-07-31
| ''[[:d:Q83420091|Andrey V Starodubov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2039827|РФА радиотехника һәм электроника институты]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 1995-09-01
|
| ''[[:d:Q83423231|Julia Skibina]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1995-08
| 2000-06
| ''[[:d:Q83579666|Yulia A Getmanenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q793867|Скриппс университеты]]''<br/>''[[:d:Q864855|Җорҗия технология университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q83975467|Marina Burashnikova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84033045|Michael Slepchenkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 2000-09-01
| 2006-06-01
| ''[[:d:Q84766226|Denis V Fateev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2015-09-01<br/>2010-09-01
| 2019-09-01<br/>2015-07-08
| ''[[:d:Q85498149|Ekaterina S Prikhozhdenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 2005-09-01<br/>2010
| 2010-07-03<br/>2013
| ''[[:d:Q85721436|Sergey German]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4422083|Сколково фән һәм технологияләр институты]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 2003
| 2008
| ''[[:d:Q85886768|Porshakov Aleksandr Porshakov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30265880|Russian Scientific Research Institute Microbe]]''
|
|
|-
| 2016
|
| ''[[:d:Q86088421|Ekaterina Lengert]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
|
|
|-
| 1990-10-10<br/>1982-09-01
| 1993-10-10<br/>1989-07-01
| ''[[:d:Q86606337|Evgeny G Glukhovskoy]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q86774060|Denis Utkin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30265880|Russian Scientific Research Institute Microbe]]''
|
|
|-
| 1994-09-01<br/>1984-09-01
| 1997-12-31<br/>1988-06-20
| ''[[:d:Q86788269|Svetlana Rogacheva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''<br/>''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]''
|
|
|-
| 2012<br/>2007
| 2016<br/>2012
| ''[[:d:Q87038568|Vladimir Semenov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q51985|Берлин техника университеты]]''
|
|
|-
| 1974-09-01
| 1979-07-01
| ''[[:d:Q87315135|Alexander Fainleib]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2011
| 2014
| ''[[:d:Q87412554|Alexey M Tsikin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87675672|Anastassia N. Alexandrova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]''
|
|
|-
| 2009-09
| 2014-06
| ''[[:d:Q87702937|Mariia Saveleva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2013<br/>2008
| 2013
| ''[[:d:Q87764198|Anton Sdobnov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1357517|Оулу университеты]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87927854|Maria Kupryashina]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201436|Institute of Biochemistry and Physiology of Plants and Microorganisms]]''
|
|
|-
| 2014-05-06
| 2018-12
| ''[[:d:Q87948559|Maxim A Kurochkin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2002
| 2007
| ''[[:d:Q87978278|Alexander V Cherkasov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2014-09-01<br/>2006-09-01<br/>2001-09-01
| 2016-07-31<br/>2009-12-31<br/>2006-07-31
| ''[[:d:Q88076802|Ekaterina N Lazareva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 2011-09-01
| 2017-06-01
| ''[[:d:Q88164483|Anatoly A Abalymov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1137665|Гент университеты]]''<br/>''[[:d:Q4422083|Сколково фән һәм технологияләр институты]]''
|
|
|-
| 2012<br/>2007
| 2015<br/>2012
| ''[[:d:Q88234242|Nikita S Frolov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''<br/>''[[:d:Q833670|Лөвен католик университеты]]''<br/>[[Иннополис университеты|Иннополис Университеты]]<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 1988-09-01
| 1994-06-30
| ''[[:d:Q88293966|Natalia A Burmistrova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q89250501|Денис Воронин]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 2008
| 2013
| ''[[:d:Q89267689|Stella Yevstigneyeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201436|Institute of Biochemistry and Physiology of Plants and Microorganisms]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q89387895|Anton Krynkin]]''
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q823917|Шеффилд университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q89443344|Andrey Grachev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2012-09-01<br/>2007-09-01
| 2016-10-01<br/>2012-06-23
| ''[[:d:Q89443346|Dmitry Mitin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1994
| 2003
| ''[[:d:Q89456013|Vladislav V Serov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 1997-09-01
| 2007-05-30
| ''[[:d:Q89631718|Popyhova Era]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]''
|
|
|-
| 2010-09-01
|
| ''[[:d:Q89759985|Tatiana M Medvedeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201459|Institute of Higher Nervous Activity]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 1969-09-01
| 1974-07-01
| ''[[:d:Q89807815|Vladimir Kisin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 2011-09-01<br/>2015-09-01
| 2015-07-01<br/>2017-08-31
| ''[[:d:Q89953195|Elena Pitsik]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Иннополис университеты|Иннополис Университеты]]<br/>''[[:d:Q805777|Иммануил Кант ис. Балтыйк федераль университеты]]''<br/>''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q89953197|Vadim Grubov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Иннополис университеты|Иннополис Университеты]]
|
|
|-
|
| 1985
| ''[[:d:Q90225106|I B Zakharova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q90773181|Yulia Svenskaya]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 2014-09<br/>2018-09
| 2018-06<br/>2020-06
| ''[[:d:Q90773656|Anastasiia A Kozlova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 2011-09-01<br/>2015-09-01
| 2015-07-01<br/>2017-07-01
| ''[[:d:Q90773658|Roman A Verkhovskii]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2013
| 2017
| ''[[:d:Q90913190|Ekaterina Zinchenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1994
| 2003
| ''[[:d:Q91798503|Elena S Yurina]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30263208|Institute of Solution Chemistry]]''
|
|
|-
| 1997-09-01
| 2002-06-01
| ''[[:d:Q92067591|Ekaterina Y Shurkova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1474100|Old Dominion University]]''<br/>[[Edinburg universitetı|Эдинбург университеты]]
|
|
|-
| 2012-09-01
| 2018-09-01
| ''[[:d:Q92686834|Anna M Vostrikova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 2014-09-01
| 2016-06-29
| ''[[:d:Q92911748|Boris Latosh]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''<br/>''[[:d:Q12586769|Institute for Basic Science]]''<br/>''[[:d:Q1366589|«Дубна» дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1161297|Сассекс университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
|
|-
| 1985-09
| 1990-06
| ''[[:d:Q92978074|Anna B Shipovskaya]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 1998-09
| 2003-06
| ''[[:d:Q92978077|Olga N Malinkina]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 1995-09-01
| 2000-06-08
| ''[[:d:Q93042332|Danila Prikazchikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1737734|University of Keele]]''<br/>''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
|
|
|-
| 1971-06-11
|
| ''[[:d:Q93190188|Boris D Zaitsev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2007-10-01<br/>2002-09-01
| 2011-02-17<br/>2007-06-14
| ''[[:d:Q94481042|Nataliya Stankevich]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|-
| 2002
| 2007
| ''[[:d:Q95561338|Elena L Kossovich]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]]
|
|
|-
| 1993-09-01
| 1999-06
| ''[[:d:Q95989196|N Y Rusetskaya]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2009
| 2015
| ''[[:d:Q96197503|Eugene A Sheck]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q15846344|Смоленск дәүләт медицина университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96824806|Yulia Filip'echeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201436|Institute of Biochemistry and Physiology of Plants and Microorganisms]]''
|
|
|-
| 2003
| 2009
| ''[[:d:Q98158372|Alina Ryabova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102288211|Vasilii' A. Fortunatov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102289388|Valentin S. Trokhimenko]]''
|
|
| [[математик]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102291179|Vladimir S. Garvatsky]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102291182|Vladimir T. Kulik]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| 1964
| 1969
| ''[[:d:Q102292970|Vladimir Abramovich Strauss]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102301162|Vladislav Fedorovich Emel'yanov]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102301328|Iosif Yakovlevich Chernyavskii]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102304277|Georgii Petrovich Boev]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102307393|Sergey Yurievich Graf]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102307394|Olga Evgenievna Baranova]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102307395|Alexander Anatolievich Golubev]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102307396|Victor Vadimovich Grigoriev]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102307397|Denis Leonidovich Stupin]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102311540|Anton Sergeevich Galaev]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102311541|Mark Volfovich Losik]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102317375|Anna L. Libih (Libikh)]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102347653|Sergey Buterin]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102347655|Mikhail Ignatiev]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102347656|Konstantin Kravchenko]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102347659|Pavel Kudishin]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102347660|Yulja Kuryshova]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102347661|Dmitry Lukomskii]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102347664|Oleg Gorbunov]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102347667|Dmitry Poplavskii]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102360669|Evgenii N. Roiz]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102370910|Vladislav Bronislavovich Poplavskii]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102370913|Albert Vladimirovich Gohman]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102370920|Yurii Ivanovich Ermakov]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102370925|Viacheslav Nikolaevich Salii]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102371035|Valerii Aftahovich Yumaguzhin]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102371039|Viktor Vladimirovich Rozen]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102371042|Oleg Vladimirovich Shimel'fenig]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102371045|A. S. Udalov]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102383195|Mark A. Spivak]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102383196|Yurii E. Penzov]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102383227|Samuil A. Kaganov]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102383228|I. S. Tarasov]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102383597|Natal'ya Fyodorovna Ržehina]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102383600|S. M. Čašečnikov]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102383604|Nikolai' Kabanov]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102384671|Georgiĭ I. Žotikov]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102384672|David Efimovich Chernyĭ]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102385555|F. Kagan]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102385557|A. Peršin]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102386459|A. F. Ravič]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102386465|Vladislav L. Arkhangelʹskiĭ]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102386469|E. V. Pavlovskiĭ]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102386472|A. I. Raben]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102387377|M. B. Dikhtyar']]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102387381|Sergei' D. Orlov]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102387384|Sergei' A. Liber]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102393765|Alexander Vasil'ev]]''
|
|
| [[профессор]]<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q204457|Берген университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102399594|Anastasia Vladimirovna Zharkova]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102399600|Svetlana Gennadievna Kurnosova]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102399601|Andrei Vladimirovich Filkin]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102399602|Mikhail Borisovich Abrosimov]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102399820|Mikhail Aleksandrovich Kabanov]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102399821|Mikhail Matveevich Katz]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102399822|Aleksandra Valerievna Kireeva]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102399824|Aleksandr Alekseevich Dolgov]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102400005|Igor Ivanovich Melnik]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102403052|Sergey Valentinovich Bykov]]''
|
|
| [[математик]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102403626|Ol'ga Valentinovna Okhlupina]]''
|
|
| [[математик]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102406553|Galina Kamyshova]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102435250|Iraida Frolova]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q103001398|Pavel Gumenyuk]]''
|
|
| [[математик]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q103001407|Alexander Kuznetsov]]''
|
|
| [[математик]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q103001420|Svetlana Romanova]]''
|
|
| [[математик]]
|
|
|
|-
| 1989
| 1994
| ''[[:d:Q103824638|Pavel V Kuptsov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q104677652|Yury Blinkov]]''
|
|
| [[математик]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>[[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
|
|
|-
|
| 2007
| ''[[:d:Q107500913|Artur Davoyan]]''
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]''<br/>[[Pensilvaniä universitetı|Пенсилвания университеты]]
|
|
|-
|
| 1994
| ''[[:d:Q109600308|Tatʹi︠a︡na Nikolaevna Medvedeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q106368265|linguistics teacher]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
| 1966-04
| 2013-12
| ''[[:d:Q122842155|Iya IIvanovna Molostovskaya]]''
|
|
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q123585517|Mikhail Krasnov]]''
|
| [[Сарытау]]
| [[укытучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q136087475|Taisiia Ivanovna Lukiantseva]]''
|
|
|
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
<small>{{искәрмәләр}}</small>
== Әдәбият ==
* [http://leftinmsu.narod.ru/library_files/books/Universytety_narkompros_files/444.htm Саратовский государственный университет им. Н. Г. Чернышевского] // [http://leftinmsu.narod.ru/library_files/books/Universytety_narkompros_files/Universytety_narkompros.html Университеты и научные учреждения] / Ред. коллегия: Р. И. Белкин, Г. И. Бройдо, [[Хаҗи Габидуллин|Х. З. Габидуллин]] и др.; Наркомпрос РСФСР. — 2-е изд., перераб. и доп. — М.; Л.: Объединённое научно-техническое издательство, 1935. — VIII, 585 с.
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Шулай ук карагыз ==
{{Портал|Мәгариф}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
{{Россия классик университетлары ассоциациясе}}
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:1909 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:Сарытау дәүләт университеты]]
ekpjactb0uuo4j9p8cnz95gb0pqgpnw
Рәмзия Хөсәенова
0
391864
5794946
3816099
2026-04-19T18:50:31Z
Әмир
15082
{{Фш|}}
5794946
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес
| исем =
| рәсем = Хөсәенова Р С.jpg
| рәсем_зурлыгы = 250px
| alt =
| рәсем язуы =
| тулы исем = Рәмзия Сабирҗан кызы Хөсәенова
| һөнәр =
| туу датасы = 30.08.1963
| туу җире = {{USSR}}, {{RSFSR}}, {{ТАССР гербы}}, {{Туу җире|Кукмара районы|Кукмара районында}} , [[Чишмәбаш (Кукмара районы)|Чишмәбаш]] авылы
| гражданлык = {{ССРБ байрагы}}>{{RUS}}
| милләт = [[татар]]
| үлем датасы =
| үлем җире =
| әти =
| әни =
| ир =
| хатын =
| балалар =
| бүләк һәм премияләр = [[Татарстан Республикасының Атказанган мәдәният хезмәткәре|Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре]]
| сайт =
| башка мәгълүмат =
}}
{{Фш|Хөсәенов}}
'''Рәмзия Сабирҗан кызы Хөсәенова (Шәрәпова)''' — гармунчы, җырчы, [[Зур Сәрдек халык театры]] артисты, нәфис сүз остасы, мәдәният оештыручысы, "Өзелмәсен кайтыр юлыгыз!" исемле китап авторы, [[Татарстан Республикасының Атказанган мәдәният хезмәткәре]] ([[1992 ел|1992]]).
== Тәрҗемәи хәле ==
[[Кукмара районы]]<nowiki/>ның [[Чишмәбаш (Кукмара районы)|Чишмәбаш]] авылында [[1963 ел]]ның [[30 август]]ында дөньяга килә. Әнисе - Марзия апа укытучы, әтисе - колхозда шофер булып эшли. Башлангыч белемне туган авылында ала һәм 4 нче сыйныфка [[Зур Сәрдек]] урта мәктәбенә укырга килә. Данлыклы Зур Сәрдек мәктәбенең иң актив укучыларыннан берсе була ул - стена газетасы рәссамы, комсорг, үзешчән сәнгать артисты, укучылар комитеты рәисе. 1980 нче елда Рәмзия мәктәпне алтын медальгә тәмамлый һәм [[Казан дәүләт авыл хуҗалыгы институты]]на укырга керә. Укуын тәмамламый, 1981 нче елның җәендә, каникул чорында вакытлыча эшкә килгән җиреннән [[Зур Сәрдек мәдәният йорты|Зур Сәрдек авылы мәдәният йортының]] сәнгать җитәкчесе булып эшләп кала. Читтән торып [[Казан педагогика көллияте]]нең "Педагог-тәрбияче" бүлеген тәмамлый. 2002-2007 нче елларда читтән торып [[Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университеты|Казан Дәүләт Мәдәният һәм Сәнгать Университеты]]<nowiki/>ның “Иҗтимагый-мәдәни эшчәнлек” факультетын тәмамлый. 1992 нче елда "Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре" була. Рәмзия Хөсәенова 37 ел гомерен мәдәнияткә багышлый һәм 2018 нче елда лаеклы ялга китә. 2020 нче елда "Өзелмәсен кайтыр юлыгыз!" исемле шигырьләр һәм җырлар китабы чыгара. Бүгенге көндә Зур Сәрдек авылында остабикә-абыстай вазифасын башкара, авыл хатын-кызларына дини гыйлем бирә. Авыл тарихына багышланган материаллар туплап "Зур Сәрдек авылы" китабын яза. Мәдәният йортында урнашкан "Туган як" музеена җитәкчелек итә.
== Бүләкләр, премияләр һәм медальләр ==
* 1 нче һәм 2 нче Бөтенроссия Халык иҗаты фестивальләре лауреаты;
* "Җырлы Татарстан -1989" җыр конкурсы дипломанты;
* "Татарстанның иң яхшы сәнгать җитәкчесе" титулы иясе;
* [["Хезмәт даны" гәзите]]<nowiki/>не<nowiki/>ң Сәмигулла Кәримуллин исемендәге премиясе лауреаты;
* Татарстанның Дәүләт Гранты иясе (2010);
* "Мәдәнияттәге казанышлары өчен", "Татарстанның 90 еллыгы" медальләре иясе;
* Регионара "Идел-йорт" халык театрлары фестиваленең 3 нче дәрәҗә Лауреаты (2011);
* [[Татарстан Республикасының Атказанган мәдәният хезмәткәре]]
* "Өзелмәсен кайтыр юлыгыз!" исемле китап авторы (2020 нче ел, "Ак бүре" нәшрияты).
== Моны да карагыз ==
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
{{MyTatarstan2020}}
41jyj142co5ornlmudi3gmubv3rdz38
Кулланучы:Fxan
2
392083
5794970
5574138
2026-04-19T19:32:37Z
Fxan
36462
5794970
wikitext
text/x-wiki
{{#babel:tt|ru-4|en-1}}
{{Userbox/Мәкаләләр исәбе|441}}
{{Вики-Кайбыч кулланучысы}}
{{Төмән катнашучысы}}
{{Ябык блок башы|Бәйгеләр}}
{|
|+
|-
|
{{Вики-татарлар илчесе}}
{{«Минем Татарстан» бәйгесе катнашучысы}}
{{«Татар 4.0» проекты катнашучысы (2021)}}
{{«WikiGap 2021 Russia» бәйгесе катнашучысы}}
{{«WikiGap Challenge» бәйгесе катнашучысы}}
{{«Вики-яз» проекты катнашучысы (2021)}}
{{Белем җәүһәрләре катнашучысы|ел=2022}}
{{Вики Кавказны ярата марафоны катнашучысы|ел=2022}}
{{МинБезТатар катнашучысы | ел=2022-2023 | финалист= 12 }}
{{Башкортстан татарлары марафоны катнашучысы|ел=2023}}
{{Татар 4.0 марафоны катнашучысы|ел=2023}}
{{Вики-яз катнашучысы |ел=2024 }}
{{Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы катнашучысы}}
||
|-
|}{{Ябык блок ахыры}}
spggzewdbvaoexpd6qapibw7hjpajzi
Энҗе Хөсәенова
0
423691
5794945
4115839
2026-04-19T18:49:30Z
Әмир
15082
{{Фш|}}
5794945
wikitext
text/x-wiki
{{Фш|Хөсәенов}}{{Шәхес|исем=Энҗе Хөсәенова|тулы исем=Хөсәенова Энҗе Ирек кызы|туу датасы=9.05.1996|туу җире=Әтнә районы Бахтаче (Бактачы) авылы|милләт=татар|туганнар=сеңлесе – Илүзә, энесе – Ислам.|белем=КФУның татар теле бүлеге|рәсем=[[File:Энҗе Хөсәенова.png|thumb|]]}}
'''Энҗе Хөсәенова''' ― шагыйрә.
== Тәрҗемәи хәле ==
Хөсәенова Энҗе Ирек кызы [[1996 ел|1996]] елның 9 маенда [[Татарстан Республикасы]]<nowiki/>ның [[Әтнә районы]] Бахтаче (Бактачы) авылында Ирек һәм Рәмзия Хөсәеновлар гаиләсендә беренче бала булып дөньяга килгән. Әтисе озак еллар буе урман хуҗалыгында хезмәт куя, әнисе башлангыч сыйныфлар укытучысы булып эшли.
Энҗе [[Әтнә районы]] Бахтаче (Бактачы) авылында башлангыч белем ала, аннары укуын С.Хәким исемендәге [[Күлле Киме]] урта мәктәбендә дәвам итә.
Мәктәпне тәмамлаганнан соң, [[КФУ]]ның татар теле бүлегенә укырга керә. Тирәнтен татар телен һәм кытай телен үзләштерә. Укытучы һөнәренә тартылуы нәкъ менә әниcеннән күчкәндер. Мәктәптә укыганда татар теленнән төрле олимпиадаларга, конференцияләргә, конкурсларга йөргән, призлы урыннар яулаган. Иң беренче шигырьләрен 3 нче сыйныфта укыганда иҗат иткән.
Мәктәптә укыганда “Йомшаккай” дип аталган шигырен “Күчтәнәч” тапшыруында укыганнар.
Энҗе Хөсәенова — иҗатка гашыйк гади бер авыл баласы. Кечкенәдән шигърияткә гашыйк булып үскән кызның иҗаты үтә дә саф, якты хисләр белән сугарылган. Бу шигърияттә яшьлек кайнарлыгы да, үкенү ачысы да, җылы хатирәләр дә бар.
== Чыганак ==
http://adiplar.belem.ru/enye.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211024122106/http://adiplar.belem.ru/enye.htm |date=2021-10-24 }}
== Моны да карагыз ==
https://ijat-rt.ru/enҗe-xөsәenova/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210519060619/https://ijat-rt.ru/en%D2%97e-x%D3%A9s%D3%99enova/ |date=2021-05-19 }}
[[Төркем:Әтнә районында туганнар]][[Төркем:Татар шагыйрәләре]]
{{Tatar 4.0-2021}}
envl8jt35fej2t55tq2fw8xkxlhsa2f
Перепёлкин
0
485617
5794932
3239813
2026-04-19T18:33:27Z
Әмир
15082
өстәмә
5794932
wikitext
text/x-wiki
'''Перепёлкин''' ― фамилия.
* [[Евгений Перепёлкин]] (1906—1938), астроном.
* [[Савватий (Перепёлкин)]] (1968), православие дине эшлеклесе, Ванино һәм Переяслав епискобы.
* [[Юрий Перепёлкин]], египтолог.
----
;Перепёлкина
* [[Мария Перепёлкина]] (''Дускрядченко''; 1984), Россия волейболчысы, атказанган спорт мастеры. 2010 елгы Дөнья чемпионы.
{{күп мәгънәле}}
[[Төркем:Фамилияләр]]
9qdfiiwu73ot62uaf7ju89cmu8sba6a
Бахчесарай (Бахчесарай)
0
508312
5794966
4987867
2026-04-19T19:25:00Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5794966
wikitext
text/x-wiki
{{Underlinked|date=октябрь 2024}}
{{УК}}
{{мәгънәләр|Бахчесарай}}
'''Бахчесарай''' ({{lang-tr|Bahçesaray}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Көнчыгыш Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Ван иле Бахчесарай илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
{{Бүлекне тулыландырырга}}
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q803679. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| 7th century
| ''[[:d:Q132078022|Վարդիկ Մոկացի]]''
|
|
|
| 7th century
|
|-
| 1590
| ''[[:d:Q1395715|Faqi Tayran]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
|
| 1660
| Бахчесарай
|-
| 2nd millennium
| ''[[:d:Q382308|Han Mahmud]]''
|
|
|
| 1866-12-04
| ''[[:d:Q160173|Русе]]''
|-
| 1876
| ''[[:d:Q6061193|Yahya Naci Bayburtlu]]''
|
| ''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''
|
| 1943
| [[Архангельск өлкәсе]]
|-
| 1911-08-15
| ''[[:d:Q20507296|Mikayel Manukyan]]''
| ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q6804564|механика белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''
| 1976-08-11
| [[Ереван]]
|-
| 1953-03-01
| ''[[:d:Q2288769|Sinan Çetin]]''
| ''[[:d:Q1567050|Хаҗетеппе университеты]]''<br/>''[[:d:Q97489308|Gazi High School]]''<br/>''[[:d:Q6088918|Ankara Atatürk Lisesi]]''
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
|
|
|
|-
| 1987
| ''[[:d:Q31790738|Erol Şaybak]]''
|
| [[язучы]]
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
[[Төркем:Бахчесарай илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]
{{Turkey-geo-stub}}
77t3znhau17plhandvftymckttowbpr
Илназ Рамазанов
0
584996
5794990
4876629
2026-04-19T20:05:16Z
Әмир
15082
/* Спорт уңышлары */ өстәмә
5794990
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес
| исем = Илназ Рамазанов
| рәсем =И.И.Рамазанов.jpg
| рәсем_зурлыгы = 200px
| alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу-->
| рәсем язуы =
| тулы исем = Илназ Илшат улы Рамазанов
| һөнәр = [[көрәш]]че
| туу датасы = 12.02.2001
| туу җире = [[РФ]], [[ТР]], {{туу җире|Тукай районы|Тукай районында}}, [[Биклән]]
| гражданлык = {{байрак|Россия}} [[РФ]]
| милләт = [[татар]]
| үлем датасы =
| үлем җире =
| әти = Илшат
| әни = Гөлчәчәк
| ир =
| хатын = Эльвира
| балалар =
| кул кую =
| бүләк һәм премияләр =дөнья чемпионы<br/> [[РФ]] чемпионы<br/>[[ТР]] чемпионы
| сайт =
| башка мәгълүмат =
}}
{{фш|Рамазанов}}
'''Илназ Рамазанов''', Илназ Илшат улы Рамазанов (''[[2001 ел]]ның [[12 февраль|12 феврале]], [[РФ]], [[ТР]], [[Тукай районы]], [[Биклән]]'') — 75 кг авырлык категориясендә [[көрәш]]че, РФ милли көрәш һәм билбау көрәше буенча спорт остасы, Татарстан һәм РФ чемпионатлары җиңүчесе, өч тапкыр дөнья чемпионы<ref>[http://tukai-rt.ru/news/vesti/ilnaz-trekhkratnyy-chempion-mira Ильназ – трехкратный чемпион мира!]</ref>, яшүсмерләр арасында Федераль Сабантуй батыры (2018, [[Чабаксар]]) <ref>''Эльза Кузнецова''. [https://www.tatar-inform.ru/news/zhitel-tukaevskogo-rayona-stal-pobeditelem-federalnogo-sabantuya Житель Тукаевского района стал победителем федерального Сабантуя.] [[Татар-информ]], 14.07.2018</ref>, «2021 елның иң яхшы көрәшчесе», «2021 елның иң яхшы спортчысы», «Тукай районының мактаулы гражданы».
== Тәрҗемәи хәле ==
2001 елның 12 февралендә [[Тукай районы]] [[Биклән]] авылында туган. Әтисе Илшат ― «Р-Агро» хуҗалыгында баш ветеринар, әнисе Гөлчәчәк – Яр Чаллы бала табу йорты шәфкать туташы <ref>''Эльвира Абдуллина''. [http://tukai-rt.ru/news/tvoi-lyudi-selo/ilnaz-ramazanov-ya-patriot-svoego-rayona Ильназ Рамазанов: «Я патриот своего района».] Светлый путь, 11.01.2020</ref>. Түбән Кама нефть һәм химия көллиятен тәмамлаган. [[Яр Чаллы дәүләт педагогика университеты|Чаллы педагогика университетында]] физик тәрбия юнәлешендә III курста белем ала, [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты|Казан дәүләт төзелеш академиясендә]] «юллар челтәре инженеры» белгечлеге буенча укый. [[Тукай районы]]ның балалар спорт мәктәбендә тренер, «Чаллы-Бройлер» җәмгыятендә оператор булып эшли.
Алты яшеннән [[көрәш]] белән мавыга. Спорт залына шулай ук көрәш белән шөгыльләнүче абыйсы Илнур алып килгән. Беренче (18 яшенә кадәр) тренеры – Марат Мөхәммәдиев ([[Биклән]] авылыннан). Хәзер мөстәкыйль шөгыльләнә. Бүген 75 кг авырлыкта чыгыш ясый. Һәрвакыт Тукай районы өчен чыгыш ясый. 8-9 яшеннән Чаллыда, районда көрәшче буларак таныла башлый. Чаллы [[Сабан туе]]ның яшүсмерләр арасында абсолют батыры булган. Ярышларда 300 тирәсе медаль яулаган. [[Татарстан Республикасы Спорт министрлыгы|ТР спорт министрлыгы]] 2021 ел күрсәткечләре өчен 2022 елның башыннан 7500 сумлык айлык стипендия билгеләгән <ref>[https://minsport.tatarstan.ru/gosudarstvennaya-podderzhka-sportsmenov-i.htm?pub_id=3108505.htm Приказ Минспорта РТ от 26.01.2022 № 16 "О назначении стипендий и доплат за результаты 2021 года"]{{Deadlink|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
== Спорт уңышлары ==
* [[2023 ел|2023]] ― Көрәш буенча Татарстан чемпионаты ([[Казан]]) җиңүчесе (70 кг үлчәү авырлыгында, [[Лаеш районы]] командасы өчен чыгыш ясаган)<ref>''Энҗе Габдуллина.'' [https://tatar-inform.tatar/news/koras-buenca-tatarstan-cempionnary-bilgele-5879559 Көрәш буенча Татарстан чемпионнары билгеле.] [[Татар-информ]], 25.11.2023</ref>
* [[2025 ел|2025]] ― билбау көрәше буенча дөнья чемпионатында ([[Фөҗәйрә (әмирлек)|Фөҗәйрә]], [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре|БГӘ]]) 75 килограмм үлчәү авырлыгында I урын<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/tatarstan-korascelare-bilbau-korase-buenca-donya-cempionanry-buldy-5914886 Татарстан көрәшчеләре билбау көрәше буенча дөнья чемпионнары булды.] [[Татар-информ]], 29.11.2025</ref>.
* 2025 ― «Ел спортчысы» республика премиясе (көрәш буенча)<ref>''Зөлфия Шәвәлиева.'' [https://tatar-inform.tatar/news/tatarstan-korascelare-uzgan-elnyn-in-yaxsy-sportcylary-isemlegena-kerde-5915843 Татарстан көрәшчеләре узган елның иң яхшы спортчылары исемлегенә керде.] [[Татар-информ]], 16.12.2025</ref>.
* [[2026 ел|2026]] ― көрәш буенча Россия чемпионатының (Казанның [[«Ак Барс» көрәш сарае]]) 80 кг үлчәү авырлыгында 2нче урын <ref>''Зөлфия Шәвәлиева.'' [https://intertat.tatar/news/tukai-premiyase-alyn-alyrsyz-mikan-golen-alyrsyz-mikan-kemne-alyrsyz-ikan-5879059 Россия чемпионатында тугыз Татарстан көрәшчесе чемпион исемен яулады.] [[Интертат]], 18.04.2026</ref>.
== Шәхси тормышы ==
Гаиләле. Хатыны Эльвира, элекке журналист, хәзер Илназ Рамазановның пиар-менеджеры. 2021 елның 31 августында никах укытканнар. Эльвираның беренче никахыннан булган улы Эминны, кызы Мальвинаны тәрбиялиләр. Гаилә [[Чаллы]]да яши. Ике ел ярым элек Илназ Рамазанов намазга баскан.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
# ''Лилия Йосыпова''. Келәмдә – арыслан, өйдә бик нечкә күңелле ул. [[Ирек мәйданы (газета)|«Ирек мәйданы»]], 2022 ел, 7 апрель, 10нчы бит.
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* ''Алсу Тимерханова''. [http://tukai-rt.ru/news/vesti/ilnaz-trekhkratnyy-chempion-mira Ильназ – трехкратный чемпион мира!] Светлый путь, 30.11.2021
== Моны да карагыз ==
{{Татарстанның шәрәфле ватандашлары}}
{{DEFAULTSORT:Рамазанов, Илназ}}
[[Төркем:Көрәшчеләр]]
[[Төркем:Түбән Кама нефть һәм химия көллиятен тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Көрәш буенча дөнья чемпионнары]]
[[Төркем:Көрәш буенча Татарстан чемпионнары]]
[[Төркем:Көрәш буенча Русия чемпионнары]]
[[Төркем:Татарча көрәш осталары]]
[[Төркем:Тукай районының мактаулы гражданнары]]
6tgull46tgws684v0ijqxmuxkrzdr9x
Ислам Фәләхов
0
586508
5794904
4454620
2026-04-19T17:22:16Z
Әмир
15082
/* Тәрҗемәи хәле */ викиләштерү
5794904
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес
| исем = Ислам Фәләхов
| рәсем =И.Р.Фәлахов.jpg
| рәсем_зурлыгы = 175px
| alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу-->
| рәсем язуы =
| тулы исем = Ислам Радик улы Фәләхов
| һөнәр = спортчы (''[[көрәш]], [[билбау көрәше]]'')
| туу датасы = 1998
| туу җире = [[Россия Федерациясе]], [[Татарстан Республикасы]], {{туу җире|Алабуга|Алабугада}}
| гражданлык = {{байрак|Россия}} [[Россия Федерациясе]]
| милләт = татар
| үлем датасы =
| үлем җире =
| әти =Радик
| әни =Илмира
| ир =
| хатын =
| балалар =
| бүләк һәм премияләр =[[Файл:Знак мс России.jpg|20px|Россиянең спорт мастеры]] [[Файл:Знак мсмк России.jpg|20px|Россиянең халыкара класслы спорт мастеры]]
| сайт =
| башка мәгълүмат =
}}
{{фш|Фәләхов}}
'''Ислам Фәләхов''', Ислам Радик улы Фәләхов (''[[1998 ел]], [[Россия Федерациясе]], [[Татарстан Республикасы]], [[Алабуга]]'') ― спортчы (''[[көрәш]], [[билбау көрәше]]''), 60―70 килограмм үлчәү категориясендә билбау көрәше буенча күп мәртәбәләр дөнья (2015, 2017, 2019, 2023), Россия Федерациясе (2021), Татарстан (2022, 2024) чемпионы. Россиянең спорт мастеры (2020), Россиянең халыкара класслы спорт мастеры (2020).
== Тәрҗемәи хәле ==
1998 елда [[Алабуга]]да туган. Әтисе Радик, әнисе Илмира Нурислам кызы (Галиева), ике абыйсы бар. Алабуга шәһәренең 2нче спорт мәктәбендә тәрбияләнгән. Тренерлары ― Рим Нәфыйк улы Кавиев<ref>[https://edu.tatar.ru/elabuga/org5748/page3414901.htm Кавиев Рим Нафикович.]{{Deadlink|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Спортивная школа №2</ref> <ref>[https://vk.com/id249772048 Рим Кавиев. ВКонтакте]</ref>, Александр Николай улы Обоймов<ref>[https://edu.tatar.ru/elabuga/org5748/page3414906.htm Обоймов Александр Николаевич.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220526153925/https://edu.tatar.ru/elabuga/org5748/page3414906.htm |date=2022-05-26 }} Спортивная школа №2</ref>. Билбау көрәше спорты белән 1нче сыйныфта укыган вакытыннан шөгыльләнә. Әтисе [[волейбол]] уйнаган. Ике абыйсы шулай ук көрәш секциясенә йөргән.
Алабуганың 1нче санлы гимназиясен, [[Казан химия-технология институты]]ның технология, пластмасса һәм композитларны эшкәртү һәм сертификацияләү факультетын тәмамлаган (2020) <ref>[https://www.kstu.ru/event.jsp?id_a=24247&id=97883 Студент КНИТУ – чемпион мира по борьбе на поясах.] Сайт КНИТУ, 26.11.2018{{ref-ru}}</ref>, хәзер аспирантурада укый <ref>''Нурислам Галиев''. [https://beznen.ru/archive/aulak-oy/200522/sin-respublikabyz-gorurlygy Син республикабыз горурлыгы!] [[Безнең гәҗит]], 0.05.2022</ref>. 2019 елда [[хаҗ]]га барган <ref>''Фәрит Салихов''. [http://shahrikazan.ru/news/yazmalar/allay-tgal-kelmd-d-iellegen-birs-ide Ислам Фәлахов: «Аллаһы Тәгалә келәмдә дә җиңеллеген бирсә иде».] [[Шәһри Казан]], 5.09.2019</ref>.
Хәлил Шәйхетдинов, [[Татарстан Республикасы Спорт министрлыгы|Татарстан спорт министрының]] беренче урынбасары:
<blockquote>
Алабуга турында, кызганычка каршы, мин бик күп яхшы көрәшчеләр үстергән төбәк буларак әйтә алмыйм. Әлмәт, Арча, Балтач, Саба, Теләче бу җәһәттән баерак. Әмма Ислам бу җәһәттән районда вундеркинд диярлек үсә, анда аның күз алдында үрнәк һәм лаеклы конкуренция юк иде. Моннан тыш, миңа аның көрәш стиле бик ошый. Ул келәмгә эшләргә дип чыга. Аның техник алымнары шулкадәр төгәл ки, аларны методик кулланма сыйфатында кулланырга мөмкин. Шул ук вакытта ул көндәшен хөрмәт итә, бу читтән караганда сизелә. Ислам Фәләхов, шулай ук Теләчедән [[Динар Кәримуллин]], Зәйдән [[Ринас Кәлимуллин]] һәм башка республика җыелма командасының иң яхшы вәкилләре көрәшнең горурлыгы булып торалар.
<ref>''Җәүдәт Абдуллин''. [https://www.business-gazeta.ru/article/400901 Похвальная организация, триумфальное выступление: Казань провела чемпионат мира по борьбе на поясах.] Бизнес-Онлайн, 31.10.2018{{ref-ru}}</ref>
</blockquote>
== Бүләкләре ==
* 2019 елгы [[Алабуга районы]] [[Сабан туе]] батыры булып калган. Аңа {{Тәрҗемә ителмәгән 3|LADA Granta|LADA Granta|ru|LADA Granta}} автомобиле (төп спонсор Рәшит Хәбиров) ачкычлары тапшырылган <ref>[http://elabuga-rt.ru/news/novosti/stali-izvestny-imena-batyrov-sabantuya-2019 Стали известны имена Батыров Сабантуя-2019.] Новая Кама, 8.06.2019</ref>.
* 2019 елда «Спорттагы уңышлары өчен» Алабуга муниципаль районы башлыгы (2010―2019) [[Геннадий Емельянов]]ның стипендиясен алуга сертификат белән бүләкләнә <ref>[http://городелабуга.рф/elabuzhskim-sportsmenam-vruchili-sertifikaty-na-poluchenie-stipendii-glavy.html Елабужским спортсменам вручили сертификаты на получение стипендии главы.]{{Deadlink|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Елабужский муниципальный район, 12.03.2019</ref>.
== Казанышлар ==
* 2016 – көрәш буенча спорт мастерлыгына кандидат
* 2016 – көрәш буенча Д. Галиев турниры ([[Түбән Кама]]) – җиңүче
* 2017 – Яшьләр арасында (18-21 яшь) көрәш буенча Татарстан чемпионы
* 2017 – вузлар арасында көрәш буенча Татарстан беренчелеге җиңүчесе
* 2017 – 18-20 яшьлекләр арасында билбау көрәше буенча Россия беренчелеге чемпионы
* 2015, 2017, 2019 – [[билбау көрәше]] буенча дөнья чемпионы <ref>[http://городелабуга.рф/boretc-iz-elabugi-islam-falyakhov-stal-trekhkratnym-chempionom-mira.html Борец из Елабуги Ислам Фаляхов стал трехкратным чемпионом Мира.]{{Deadlink|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Елабужский муниципальный район, 5.11.2019</ref> <ref>[http://elabuga-rt.ru/news/novosti/islam-falyahov-schastliv-chto-vyistupil-i-ne-podve Елабужанин Ислам Фаляхов рассказал о том, как стал чемпионом мира.] [[Новая Кама (газета)|Новая Кама]], 20.12.2015</ref>
* 2018 – III {{Тәрҗемә ителмәгән 3|Бөтендөнья күчмәннәр уеннары|Бөтендөнья күчмәннәр уеннарында|ru|Всемирные игры кочевников}} ([[Кыргызстан]]) кыргыз көрәше ({{lang-ky|кыргыз курош}}) буенча турнирда 75 кг авырлыкта 2нче урын <ref>[https://sport.kg/main_news/47828-igry-kochevnikov-kyrgyzstancy-vzyali-sem-zolotyh-medaley-po-kyrgyz-kuroshu.html Игры кочевников: кыргызстанцы взяли семь золотых медалей по кыргыз курошу.] Ежедневная спортивная газета Кыргызстана Sport.kg, 06.09.2018</ref>
* 2020 ― Россиянең спорт мастеры
* 2020 ― Россиянең халыкара класслы спорт мастеры <ref>[http://shahrikazan.ru/news/yazmalar/krshchelrg-drle-isemnre-kaytyp-itte-kotlyybyz Көрәшчеләргә дәрәҗәле исемнәре кайтып җитте. Котлыйбыз!] [[Шәһри Казан]], 29.07.2020</ref>
* 2023 ― Билбау көрәше буенча дөнья чемпионаты ([[Байлар Сабасы]] ― [[Миңгәр]]) ― 70 кг авырлык категориясендә 1нче урын ― дөнья чемпионы<ref>''Фәнил Мәүлетов.'' [http://saby-rt.ru/news/rayon/mingarda-bilbau-korase-buenca-donia-cempionaty Миңгәрдә билбау көрәше буенча дөнья чемпионатында автомобиль Радик Сәлаховка бирелде.] Саба таңнары, 25.06.2023</ref> <ref>''Энҗе Габдуллина.'' [https://tatar-inform.tatar/news/tatarstan-korascelare-donya-cempiony-buldylar-5872863 Татарстан көрәшчеләре Дөнья чемпионы булды.] [[Татар-информ]], 26.06.2023</ref>
* 2024 – герой-шагыйрь Муса Җәлил истәлегенә «Ватаным Татарстан» газетасы гамәлгә куйган көрәш бәйгесе җиңүчесе (70 кг үлчәү авырлыгында)<ref>''Энҗе Габдуллина.'' [https://tatar-inform.tatar/news/musa-alil-istalegena-koras-turniry-inucelare-bilgele-5882676 Муса Җәлил истәлегенә көрәш турнирының 2024 елгы җиңүчеләре билгеле.] Татар-информ, 3.02.2024</ref>
* [[2024 ел]] — Көрәш буенча Татарстан чемпионаты (''[[Казан]], 6-7 март'') — 70 кг авырлык категориясендә — 1нче урын (Алабуга)<ref>''Энҗе Габдуллина.'' [https://tatar-inform.tatar/news/koras-buenca-tatarstan-berencelegenen-byelgy-inucelare-bilgele-5884222 Көрәш буенча Татарстан беренчелегенең быелгы җиңүчеләре билгеле.] [[Татар-информ]], 7.03.2024</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://vk.com/islam823 Ислам Фаляхов. ВКонтакте]
{{DEFAULTSORT:Фәләхов, Ислам}}
[[Төркем:Көрәшчеләр]]
[[Төркем:Көрәш буенча Татарстан чемпионнары]]
[[Төркем:Көрәш буенча Русия чемпионнары]]
[[Төркем:Көрәш буенча дөнья чемпионнары]]
[[Төркем:Казан химия-технология институтын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Россиянең халыкара класслы спорт мастерлары]]
[[Төркем:Россиянең спорт мастерлары]]
di9h6tohnnc2wdqaevyx5g97xtcsayc
Радик Сәлахов
0
813706
5794988
5538953
2026-04-19T19:59:17Z
Әмир
15082
/* Спорттагы уңышлары */ өстәмә
5794988
wikitext
text/x-wiki
{{ТөркиМарафон|ел=2023}}
{{Шәхес
| исем = [[Файл:Wrestling pictogram.svg|20px|link=]] Радик Сәлахов
| рәсем = Р.С.Салахов.jpg
| рәсем_зурлыгы = 200px
| alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу-->
| рәсем язуы =
| тулы исем = Радик Сирен улы Сәлахов
| һөнәр = [[Файл:Wrestling pictogram.svg|20px|link=]] [[көрәш]]че
| туу датасы = 11.12.1993
| туу җире = [[РФ]], [[ТР]], {{туу җире|Зәй районы|Зәй районында}}, [[Сармашбаш]]
| гражданлык = {{байрак|Россия}} [[РФ]]
| милләт = [[татар]]
| үлем датасы =
| үлем җире =
| әти = Сирен Сәлахов
| әни =
| ир =
| хатын =
| балалар =
| кул кую =
| бүләк һәм премияләр = [[РФ]] чемпионы<br/>[[ТР]] чемпионы<br/>дөнья чемпионы<br/> [[Файл:Знак мсмк России.jpg|20px|РФ халыкара класслы спорт мастеры]]
| сайт = [https://vk.com/id61093294 Радик Салахов]
| башка мәгълүмат =
}}
{{Фш|Сәлахов}}
'''Радик Сәлахов''', Радик Сирен (''Сурен''<ref name=":Династия">[https://protatarstan.ru/news/tema-nomera/dinastiia-batyrov-salaxovyx Династия батыров Салаховых.] [[Татарстан (журнал) |«Татарстан»]], 2024 ел, № 6, 38-39нчы бит.</ref>) улы Сәлахов (''[[1993 ел]]ның [[11 декабрь|11 декабре]], [[РФ]], [[ТР]], [[Зәй районы]], [[Сармашбаш]]'') ― авыр үлчәм (130 кг) категориясендә көрәшче, төрле ярышларда берничә тапкыр җиңүче. Татарстан чемпионы (2014, 2017, 2018, 2020, 2022, 2023), Россия чемпионы (2015, 2022, 2023), билбау көрәше буенча дөнья чемпионы (2022, 2023, 2025).<ref>''Константин Кякинен.'' [https://kazan.aif.ru/sport/others/absolyutnym_chempionom_mira_po_borbe_koresh_stal_radik_salahov Абсолютным чемпионом мира по борьбе корэш стал Радик Салахов.] АиФ Казань, 27.06.2022{{ref-ru}}</ref> ХXIII (2023) һәм XXV (2025) Федераль Сабан туйлары батыры<ref>''Рузилә Мөхәммәтова''. [https://tatar-inform.tatar/news/kemerovoda-uzgan-federal-sabantuida-tatarstan-egete-radik-salaxov-batyr-kaldy-5873092 Кемеровода узган Федераль Сабан туенда Татарстан егете Радик Сәлахов батыр калды.] [[Татар-информ]], 1.06.2023</ref>, III Халыкара шахтерлар Сабан туе батыры (2023), <ref>[https://tatar-congress.org/yanalyklar/radik-selahov-hxiii-federal-saban-tue-batyry/ Радик Сәлахов – ХXIII Федераль Сабан туе батыры.] [[БТК]], 1.06.2023,</ref> билбау көрәше буенча спорт мастеры. Авырлыгы 128 кг<ref name=":Династия" />.
[[Милли көрәш|Көрәш]] буенча РФ халыкара класслы спорт мастеры (2025).
== Тәрҗемәи хәле ==
1993 елның 11 декабрендә<ref>[https://vk.com/wall-13341393_18442 Путь Радика Салахова к чемпионскому титулу.] Манзара Вконтакте, 19.01.2021</ref> Татарстанның [[Зәй районы]] [[Сармашбаш]] авылында туган. Әтисе ― [[Милли көрәш|татар көрәшенә]] ике батыр егет үстереп биргән көрәшче Сирен (''Сурен''<ref name=":Династия" />) Хәмит улы Сәлахов (2020 елда вафат). Әнисе Ләйсән. Энесе Рөстәм, Әлмәт командасы көрәшчесе, ТР чемпионатының көмеш медале иясе<ref name=":Династия" /><ref>[https://matbugat.ru/news/?id=31575 Батыр Радик Сәлахов: «Җиңүем дога булып барсын».] Матбугат.ру, 29.12.2020</ref>
Алты яшеннән келәмдә. Туган авылында унбер еллык мәктәпне тәмамлап, аннары [[Түбән Кама]]да нефтехимия көллиятендә (Н. В. Лемаев исемендәге нефть химиясе һәм нефть эшкәртү көллияте) белем алгач, [[Зәй]]гә кайта. Ике еллап Зәйдә яши, эшли һәм [[Әлмәт]] якларыннан яхшы тәкъдим килгәч, Әлмәт командасы өчен чыгыш ясый башлый.
[[Зәй]], [[Түбән Кама]], [[Әлмәт]], [[Лаеш районы]] спорт командалары өчен чыгыш ясый. Тренерлары: әтисе Сирен Сәлахов,<ref>[http://zainsk-inform.ru/news/obschestvo/kak-vospitat-nastoyaschih-chempionov-rasskazal-izv Как воспитать настоящих чемпионов, рассказал известный заинский тренер.] Новости Заинска, 4.02.2017{{ref-ru}}</ref> Ильяс Билалов, Рүзил Ганиев.
[[Яр Чаллы]]да металл җыю компаниясендә демонтаж буенча мастер булып эшли. Атнага 4-5 тапкыр «Витязь» спорт клубында Илнур Хәйбуллин җитәкчелегендә шөгыльләнә<ref name=":Династия" />.
== Гаилә хәле ==
23 яшендә өйләнгән<ref>''Энҗе Габдуллина''. [https://intertat.tatar/news/manzara-batyry-radik-s-lahov-k-r-sh-em-hatynym-karshy-ide «Манзара» батыры Радик Сәлахов: «Көрәшүемә хатыным каршы иде».] [[Интертат]], 9.03.2021</ref>. Хатыны Алия, кызы Райан<ref name=":Династия" />, улы (2025 елда туган)<ref>[https://vk.com/wall-34096775_385702 У батыра Сабантуя из Набережных Челнов Радика Салахова родился сын.] [[Челнинские известия (газета)|«Челнинские известия»]], 01.08.2025</ref>
== Спорттагы уңышлары ==
* 2011 ― билбау көрәше буенча Россия чемпионаты ([[Уфа]]) ― яшүсмерләр арасында алтын медальгә лаек (80 кг нан артык үлчәмдә) <ref>[https://minsport.tatarstan.ru/index.htm/news/115306.htm Борцы Татарстана по «Корэш» – победители Чемпионата и Первенства России 2011.]{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Министерство спорта Республики Татарстан{{ref-ru}}</ref>
* 2011, 2014, 2018 ― [[Зәй]] [[Сабан туе]]нда абсолют батыр<ref>[https://minsport.tatarstan.ru/index.htm/news/309767.htm Традиционный национальный праздник «Сабантуй-2014» прошел в Заинском муниципальном районе.]{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Министерство спорта Республики Татарстан</ref>
* Татарстан Республикасы Авыл хуҗалыгы министрлыгы призларына ярышлар җиңүчесе <ref>[https://kinobaza24.ru/biography/radik-salahov-borets-biografiya.html радик салахов борец биография]{{Deadlink|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* 2018 ― [[Ринат Фәрдиев|Р. Ш. Фәрдиев]] истәлегенә көрәш буенча республика турниры ― җиңүче (130 кг; [[Зәй районы]] өчен чыгыш ясаган)
* 2018 ― билбау көрәше буенча Россия чемпионаты ([[Зәй]]) – 3нче урын (100 кг нан авыррак үлчәмдә) <ref>[https://minsport.tatarstan.ru/index.htm/news/1299990.htm В Заинске завершился чемпионат России по борьбе на поясах.]{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Министерство спорта Республики Татарстан</ref>
* 2019 ― ''келәмдә артык хисле булганы өчен бер елга ярышлардан читләштерелә'' <ref>[https://matbugat.ru/news/?id=31575 Матбугат.ру]</ref>
* 2014 (90 кг), 2017, 2018, 2020, 2022 ― Татарстан чемпионаты ― 130 кг үлчәүдә җиңүче <ref>[https://minsport.tatarstan.ru/index.htm/news/2142549.htm Во Дворце единоборств «Ак Барс» завершился чемпионат Республики Татарстан по корэш.]{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Министерство спорта Республики Татарстан</ref>
* 2021 ― [[Питрау]] Сабан туе (''[[Мамадыш районы]], [[Җөри]]'') абсолют батыры <ref>[https://kam.business-gazeta.ru/news/557271 На Питрау-2022 выбрали абсолютного батыра и кряшенскую красавицу.] Бизнес-Онлан, 17.07.2022{{ref-ru}}</ref>
* 2021 ― «Манзара» турнирының абсолют җиңүчесе ([[Әлмәт районы]] өчен чыгыш ясаган) <ref>[http://tatarlar.info/2021/01/19/radik-salahov-absolyutnyj-pobeditel-turnira-po-koresh-manzara-2021/ Радик Салахов – абсолютный победитель Турнира по Корэш «Манзара-2021».] Татарлар.Инфо, 2021{{ref-ru}}</ref> <ref>[https://minsport.tatarstan.ru/index.htm/news/1907857.htm Радик Салахов – абсолютный победитель премии «Манзара-2021».]{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Министерство спорта Республики Татарстан</ref>
* 2015 (90 кг), 2022 (130 кг) ― «[[Ватаным Татарстан]]» республика газетасы оештырган герой-шагыйрь [[Муса Җәлил]] истәлегенә көрәш буенча республика ярышлары ― шәхси беренчелектә җиңүче <ref>[https://minsport.tatarstan.ru/index.htm/news/2067016.htm Результаты выступлений спортсменов на республиканских соревнованиях по корэш.]{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Министерство спорта Республики Татарстан</ref>
* 2022 ― [[Әлмәт]] [[Сабан туе]]ның абсолют батыры <ref>''Катерина Машенцева''. [https://almetievsk-ru.ru/news/goryachie-novosti/batyrom-2022-v-almetevske-stal-radik-salakhov Батыром-2022 в Альметьевске стал Радик Салахов.] ЮВТ-24, 11.06.2022{{ref-ru}}</ref>
* 2023 ― Татарстанның атказанган спорт мастеры [[Данил Галиев]] истәлегенә багышланган корәш буенча республика ярышлары ([[Түбән Кама]]) ― җиңүче (130 кг; [[Лаеш районы]] өчен чыгыш ясаган) <ref>[https://minsport.tatarstan.ru/index.htm/news/2185192.htm Определились победители республиканских соревнований по корэш.]{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Министерство спорта Республики Татарстан</ref>
* 2022, 2023 ― билбау көрәше буенча Россия чемпионаты – җиңүче (130 кг)<ref>[https://minsport.tatarstan.ru/index.htm/news/2146935.htm Во Дворце единоборств «Ак Барс» прошел чемпионат России по корэш.]{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Министерство спорта Республики Татарстан</ref><ref>[https://minsport.tatarstan.ru/index.htm/news/2193082.htm Определились победители и призеры чемпионата России по поясной борьбе корэш.]{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Министерство спорта Республики Татарстан</ref>
* 2022, 2023 ― билбау көрәше буенча дөнья чемпионы (130 кг), абсолют авырлык категориясендә чемпион <ref>[https://minsport.tatarstan.ru/index.htm/news/2099646.htm Борцы Республики Татарстан завоевали 14 медалей на чемпионате и первенстве мира по корэш.]{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Министерство спорта Республики Татарстан</ref><ref>[https://minsport.tatarstan.ru/index.htm/news/2210024.htm В Богатых Сабах подвели итоги чемпионата и первенства мира по корэш.]{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Министерство спорта Республики Татарстан</ref>
* 2023 ― ХXIII Федераль Сабан туе батыры<ref>[https://tatar-congress.org/yanalyklar/radik-selahov-hxiii-federal-saban-tue-batyry/ Бүген җиңгән машинам ― тугызынчысы! Радик Сәлахов ― ХXIII Федераль Сабан туе батыры.] [[БТК]], 1.06.2023</ref>
* 2023 ― [[Киров өлкәсе]] Сабан туе ([[Малмыж]]) батыры. [[Татарстан Рәисе]]ннән бүләк итеп «Лада Гранта» автомобиле тапшырылган.<ref>''Зилә Мөбәрәкшина.'' [https://tatar-inform.tatar/news/radik-salaxov-kirov-olkase-saban-tue-batyry-buldy-5873151 Радик Сәләхов Киров өлкәсе Сабан туе батыры булды.] [[Татар-информ]], 2.-07.2023</ref>
* 2022, 2023 ― [[Питрау]] Сабан туе (''[[Мамадыш районы]]ның [[Җөри]] авылы'') абсолют батыры. 2023 елның абсолют батырына 500 мең сум акча бирелгән. <ref>''Фрида Вәлитова.'' [https://tuganaylar.ru/news/h%D3%99b%D3%99rl%D3%99r/pitrau-2023-tugan-irne-kunel-maturlygyn-ham-batyrlarny-danlady “Питрау – 2023” туган җирне, күңел матурлыгын һәм батырларны данлады.] [[Туганайлар (газета)|«Туганайлар»]], 17.07.2023</ref>
* 2023 – Көрәш буенча Татарстан чемпионаты ([[Казан]]) җиңүчесе (130 кг үлчәү авырлыгында)<ref>''Энҗе Габдуллина.'' [https://tatar-inform.tatar/news/koras-buenca-tatarstan-cempionnary-bilgele-5879559 Көрәш буенча Татарстан чемпионнары билгеле.] [[Татар-информ]], 25.11.2023</ref>
* 2024 – герой-шагыйрь Муса Җәлил истәлегенә «Ватаным Татарстан» газетасы гамәлгә куйган көрәш бәйгесе җиңүчесе (130 кг үлчәү авырлыгында)<ref>''Энҗе Габдуллина.'' [https://tatar-inform.tatar/news/musa-alil-istalegena-koras-turniry-inucelare-bilgele-5882676 Муса Җәлил истәлегенә көрәш турнирының 2024 елгы җиңүчеләре билгеле.] Татар-информ, 3.02.2024</ref>
* [[2024 ел]] — Көрәш буенча Татарстан чемпионаты (''[[Казан]], 6-7 март'') — 130 кг авырлык категориясендә — 1нче урын (Зәй)<ref>''Энҗе Габдуллина.'' [https://tatar-inform.tatar/news/koras-buenca-tatarstan-berencelegenen-byelgy-inucelare-bilgele-5884222 Көрәш буенча Татарстан беренчелегенең быелгы җиңүчеләре билгеле.] [[Татар-информ]], 7.03.2024</ref>.
* [[2024 ел]] — Зәй Сабан туеның абсолют батыры<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/zai-saban-tuenda-absolyut-batyr-radik-salaxov-buldy-5888864 Зәй Сабан туенда абсолют батыр Радик Сәләхов булды.] [[Татар-информ]], 8.06.2024</ref>.
* [[2024 ел]] — Уфа администрациясе кубогына көрәш буенча ачык турнирның абсолют батыры<ref>''Альфия Аглиуллина.''
[https://bashkortostan102.ru/sport/36024--.html Радик Салахов завоевал кубок Уфы на турнире по борьбе курэш.] bashkortostan102.ru, 12.06.2024</ref>.
* [[2024 ел]] — XIV Бөтенроссия авыл Сабантуеның абсолют батыры ([[Барда]], [[Пермь крае]])<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/bardada-botenrossiya-avyl-sabantue-absolyut-batyry-bilgele-buldy-5889174 Бардада Бөтенроссия авыл Сабантуе абсолют батыры билгеле булды.] Татар-информ, 15.06.2024</ref>.
* [[2024 ел]] — «Изге Болгар җыены» кысаларында Билбаулы көрәш буенча халыкара ярышлар җиңүчесе. Хурал Азимовны ([[Азәрбайҗан]]) 7:3 исәбе белән җиңә. Приз ― Lada Granta машинасы<ref name=":Династия" />.
* [[2024 ел]] — 5нче БРИКС илләре {{Тәрҗемә ителмәгән 5|БРИКС илләре Спорт уеннары 2024|Спорт уеннарында|d|Q125687099}} көрәш буенча ярыш (''[[Казан]], [[Россия]], 2024 ел, 12 ― 23 июнь'') — 130 кг авырлык категориясендә — 1нче урын (алтын медаль). Финалда [[Таҗикстан]] көрәшчесен баллар исәбе белән тиз арада отып чыккан. «''Бу җиңү – әти өчен. Ул мине көрәшкә алып килде, бу җиңүне аңа багышлыйм''.»<ref>''Энҗе Габдуллина.'' [https://intertat.tatar/news/bu-inu-atiem-ocen-tatar-korascelare-briks-cempionnary-5866927 «Бу җиңү – әтием өчен»: Татар көрәшчеләре – БРИКС чемпионнары.] [[Интертат]], 22.06.2024</ref>.
* 2024 ― Олимпия уеннарына кертелмәгән спорт төрендә (''ир-егетләр арасында'') Татарстан Республикасының иң яхшы спортчысы<ref>[https://koreshrt.ru/2024/12/28/yaktashybyzny-d-r-le-bil-alyshlar-k-tsen/ Якташыбызны дәрәҗәле бил алышлар көтсен.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250421113345/https://koreshrt.ru/2024/12/28/yaktashybyzny-d-r-le-bil-alyshlar-k-tsen/ |date=2025-04-21 }} ТР Көрәш федерациясе, 28.12.2024</ref>.
* 2025 ― көрәш буенча Татарстан чемпионы (130 кг үлчәү авырлыгында, приз 100 мең сум)<ref>''Зөлфия Шәвәлиева.'' [https://tatar-inform.tatar/news/koras-buenca-tatarstan-cempionnary-bilgele-buldy-isemlek-5899206 Көрәш буенча Татарстан чемпионнары билгеле булды - исемлек.] [[Татар-информ]], 18.01.2025</ref>.
* 2025 ― Казанның «Ак барс» көрәш сараенда үткән «Ватаным Татарстан» гамәлгә куйган Муса Җәлил истәлегенә багышланган көрәш турнирының җиңүчесе (130 кг үлчәү авылыгында; приз 100 мең сум)<ref>''Зөлфия Шәвәлиева.'' [https://tatar-inform.tatar/news/musa-alil-istalegena-koras-turnirynyn-2025-elgy-inucelare-bilgele-isemlek-5900468 Муса Җәлил истәлегенә көрәш турнирының 2025 елгы җиңүчеләре билгеле.] Татар-информ, 15.02.2025</ref>.
* [[2025 ел]] — «Изге Болгар җыены» кысаларында Билбаулы көрәш буенча халыкара ярышлар җиңүчесе. Приз ― Lada Granta машинасы<ref>''Юлай Низаев.'' [https://tatar-inform.tatar/news/byelgy-izge-bolgar-yenynyn-milli-koras-kelamenda-yanadan-radik-salaxov-batyr-bulyp-kaldy-5904837 Быелгы Изге Болгар җыенының милли көрәш келәмендә янәдән Радик Сәлахов батыр булып калды.] [[Татар-информ]], 18.05.2025</ref>.
* 2025 ― 10нчы мәртәбә Зәй район Сабан туе баш батыры (Баш батырга традицион бүләк – тәкә һәм автомобиль бүләк иткәннәр)<ref>''Зөлфия Шәвәлиева.'' [https://intertat.tatar/news/saban-tue-batyrlary-2025-kemnar-alar-ham-nilar-otkannar-5873452 Сабан туе батырлары-2025 – кемнәр алар һәм ниләр отканнар.] [[Интертат]], 9.06.2025</ref>.
* 2025 ― XXV Федераль Сабан туеның ([[Якутск]]) баш батыры («Лада Гранта» машинасы һәм болан бүләк иткәннәр)<ref>[https://intertat.tatar/news/xxv-federal-saban-tuinyn-bas-batyry-radik-salaxov-bolan-bireacaklarena-ysanmagan-idem-5873565 XXV Федераль Сабан туеның баш батыры Радик Сәлахов: «Болан бирәчәкләренә ышанмаган идем».] [[Интертат]], 14.06.2025</ref>.
* 2025 ― абсолют дөнья чемпионы<ref>[https://minsport.tatarstan.ru/index.htm/news/2427316.htm В Республике Татарстан подвели итоги Чемпионата мира по корэш и кыргыз курош.] Министерство спорта Республики Татарстан, 23.06.2025</ref>.
* 2025 ― [[Милли көрәш|Көрәш]] буенча Россия Федерациясенең халыкара класслы спорт мастеры <ref>[https://shahrikazan.ru/news/kyskaca-ianalyklar/radik-salaxovny-kotlyibyz О присвоении спортивного звания]</ref>.
* 2025 ― Көрәш буенча 2025 елгы Дөнья Кубогы ([[Мәскәү]], {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Коломенское|«Коломенское»|d|Q652464}} музей-тыюлыгы) җиңүчесе (130 кг авырлыкта) һәм Абсолют дөнья чемпионы (Татарстан Республикасы Рәисе [[Рөстәм Миңнеханов]] исеменнән төп бүләк – автомобиль тапшырылган)<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/alsu-medal-aldy-kamila-valieva-culmak-vatty-maskau-saban-tuen-zurlap-bilgelap-uttelar-5907271 Алсу медаль алды, Камилә Вәлиева чүлмәк ватты: Мәскәү Сабан туен зурлап билгеләп үттеләр.] [[Татар-информ]], 6.07.2025</ref>.
* 2025 ― II Бөтендөнья милли көрәш төрләре уеннарының абсолют җиңүчесе ― [[Яңа Чабаксар]]да узган Көрәш буенча турнирның гала-көрәшендә атказанган спорт мастеры, дөнья Кубогы җиңүчесе Мирлан Олу Бәхтиярны ([[Кыргызстан]]) җиңгән <ref>[https://vk.com/wall-232153096_363 Триумф российский бойцов на II Всемирных играх.] II всемирные игры национальных единоборств Вконтакте, 12.10.2025</ref><ref>[https://tatar-inform.tatar/news/radik-salaxov-ii-botendonya-milli-koras-torlare-uennarynyn-absolyut-inucese-buldy-5912500 Радик Сәлахов II Бөтендөнья милли көрәш төрләре уеннарының абсолют җиңүчесе булды.] [[Татар-информ]], 13.10.2025</ref>.
* 2025 ― Көрәш буенча Россия Кубогы ([[Казан]]ның [[«Ак Барс» көрәш сарае|«Ак Барс» спорт сараенда]]) 130 кг.га хәтле үлчәү авырлыгында I урын<ref>''Зөлфия Шәвәлиева.'' [https://tatar-inform.tatar/news/tatarstan-korascelare-kazanda-uzgan-rossiya-kubogynda-7-altyn-medal-yaulady-5915317 Татарстан көрәшчеләре Казанда узган Россия Кубогында 7 алтын медаль яулады.] [[Татар-информ]], 7.12.2025</ref>.
* [[2026 ел]] ― каһарман-шагыйрь Муса Җәлил истәлегенә «Ватаным Татарстан» газетасы гамәлгә куйган көрәш турнирының (Чаллы шәһәренең Боз сараенда узган) баш батыры (400 мең сум акчалата бүләк)<ref>''Зөлфия Шәвәлиева.'' [https://tatar-inform.tatar/news/musa-alil-istalegena-koras-turnirynyn-bas-batyry-bilgele-5919170 Муса Җәлил истәлегенә багышланган көрәш турнирының баш батыры билгеле.] [[Татар-информ]], 14.02.2026</ref>.
* 2026 ― көрәш буенча Россия чемпионатының (Казанның «Ак Барс» көрәш сарае) 130 кг үлчәү авырлыгында җиңүчесе <ref>''Зөлфия Шәвәлиева.'' [https://intertat.tatar/news/tukai-premiyase-alyn-alyrsyz-mikan-golen-alyrsyz-mikan-kemne-alyrsyz-ikan-5879059 Россия чемпионатында тугыз Татарстан көрәшчесе чемпион исемен яулады.] [[Интертат]], 18.04.2026</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://protatarstan.ru/news/tema-nomera/dinastiia-batyrov-salaxovyx Династия батыров Салаховых.] [[Татарстан (журнал) |«Татарстан»]], 2024 ел, № 6, 38-39нчы бит.
== Моны да карагыз ==
* [[Айвар Билалов]]
* [[Булат Мусин (1994)|Булат Мусин]]
* [[Ильяс Галимов (1976)|Ильяс Галимов]]
* [[Раил Нургалиев]]
{{DEFAULTSORT:Сәлахов, Радик}}
[[Төркем:Әлифба буенча спортчылар]]
[[Төркем:Көрәшчеләр]]
[[Төркем:Татарстан спортчылары]]
[[Төркем:Көрәш буенча Татарстан чемпионнары]]
[[Төркем:Көрәш буенча Россия чемпионнары]]
[[Төркем:Көрәш буенча дөнья чемпионнары]]
[[Төркем:Спорт осталары]]
[[Төркем:Россиянең халыкара класслы спорт мастерлары]]
490h0fi6hrvag4fgxwvmsfa34q0g93r
Кәрибулла Хәйруллин
0
817774
5794866
4403635
2026-04-19T13:35:25Z
~2026-21991-09
60323
[[Special:Contributions/Frhdkazan|Frhdkazan]] ([[User talk:Frhdkazan|бәхәс]]) кулланучысының [[Special:Diff/4403635|4403635]] төзәтмәсе кире кагылды
5794866
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
{{фш|Хәйруллин}}
'''Кәрибулла Хәйруллин''' ({{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — дәүләт эшлеклесе.
Керәстиян гаиләсеннән. 1917 дә [[Сызран]] шәһәрендә: мөселман хәрби-граждан комитеты рәисе, шәһәрнең [[ВКП(б)]] комитеты әгъзасы. 1918 дә Ырынбур партизан отряды командиры, иреклеләр отряды командиры, 1 нче бөтенбашкорт съезды делегаты. 1919-20 дә [[Ырынбур губернасы|Ырынбур губернасында]]: губерна инкыйлаб комитеты әгзасы, губерна башкармасының хәрби бүлеге рәисе, губерна мөселман комиссариаты рәисе, губерна ЧКчында бүлек мөдире, татар иреклеләре полкы командиры. 1920 дән [[Казан|Казанда]]: [[ТАССР юстиция халык комиссариаты|ТАССР юстиция халык комиссариатында]] ябылу урыннары бүлеге мөдире, ТАССР инкыйлаб трибуналы, аннары [[Татарстан Республикасы Югары Суды|ТАССР Баш суды]] рәисе (1921-22, 1923-25). 1937 дә [[Зур террор|кулга алына]], «уң троцкийчеләрнең милләтчел террорчыл-диверсиячел оешмасында катнашучы» дип кулга алына, 1940 та [[Краснояр крае|Краснояр краена]] 5 елга сөрелә. Алдагы язмышы билгесез.<ref>https://ru.openlist.wiki/%D0%A5%D0%B0%D0%B9%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B1%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%A5%D0%B0%D0%B9%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_(1894)</ref><ref>https://centrasia.org/person.php?st=1406184053</ref><ref>http://www.knowbysight.info/HHH/12425.asp</ref>
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
[[Төркем:Репрессияләнгән татарлар]]
klxonnsh7qsmf9gxpqxgw2lriffvcys
Джеймс Дэвид Вэнс
0
860720
5795011
5768697
2026-04-20T05:15:26Z
Ziv
54126
([[c:GR|GR]]) [[File:Portrait of Vice President JD Vance.jpg]] → [[File:March 2026 Official Vice Presidential Portrait of JD Vance.jpg]] Changing the name of a duplicate file
5795011
wikitext
text/x-wiki
{{Дәүләт эшлеклесе
| исем = Джеймс Дэвид Вэнс
| чын исем =
| рәсем = March 2026 Official Vice Presidential Portrait of JD Vance.jpg
| автограф =
| тәртип =
| титул = АКШның <br/>50нче вице-президенты
| байрак =
| байрак =
| чорбаш = [[2025 ел]]ның [[20 гыйнвар]]ы
| чоразак =
| вице-президент =
| аңа кадәр =
| дәвамчысы =
| тәртип1 =
| титул1 =
| байрак =
| байрак1 =
| чорбаш1 =
| чоразак1 =
| вице-президент =
| аңа кадәр1 =
| дәвамчысы1 =
| тәртип2 =
| титул2 = Огайо штатыннан [[АКШ сенаты |сенатор]]
| байрак2 =
| чорбаш2 = 2023 елның 3 гыйнвары
| чоразак2 = 2025 елның 10 гыйнвары
| аңа кадәр2 =
| дәвамчысы2 =
| тәртип3 =
| титул3 =
| байрак3 =
| чорбаш3 =
| чоразак3 =
| аңа кадәр3 =
| дәвамчысы3 =
| хезмәт еллары =
| иялек =
| дәрәҗә =
| гаскәр төре =
| фирка = [[АКШ Республика фиркасе]]
| белем = Огайо штаты университеты
| туу датасы = 2.08.1984
| туу урыны = {{туу җире|АКШ|АКШта}}, [[Оһайо (штат)|Огайо штаты]], [[Мидлтаун (Огайо)|Мидлтаун]]
| дата смерти =
| место смерти =
| дин =
| сайт =
| Commons =
}}
'''Джеймс Дэвид Вэнс''' ({{lang-en|James David Vance}}; ''[[1984 ел]]ның [[2 август]]ы, [[АКШ]], [[Оһайо (штат)|Огайо штаты]], [[Мидлтаун (Огайо)| Мидлтаун]]'') ― америкалы эшмәкәр һәм [[АКШ Республика фиркасе|республика фиркасеннән]] сәясәтче, АКШның 50нче вице-президенты (2025 елның 20 гыйнварыннан), Огайо штатыннан [[АКШ сенаты |сенатор]] (2023―2025).
2024 елның 15 июлендә АКШ Президентлыгына кандидат [[Дональд Трамп]] Вэнсны 2024 елгы сайлауларда республика фиркасеннән вице-президентлыкка кандидат итеп сайлау турында игълан иткән<ref>{{Cite web|url=https://www.foxnews.com/politics/trump-announces-ohio-senator-j-d-vance-his-2024-running-mate|title=Trump announces Ohio Sen JD Vance as his 2024 running mate|lang=en-US|first=Brandon Gillespie|last=Paul Steinhauser|website=Fox News|date=2024-07-15|access-date=2024-07-15}}</ref>. 2024 елның ноябрендә сайлауларда Трампның җиңүе нәтиҗәсендә Вэнс [[Ричард Никсон]] заманнарыннан бирле АКШның иң яшь вице-президенты була<ref>{{Cite news|title=How Will Vance Affect the Race? Look at 2028, Not 2024.|first=Nate|last=Cohn|url=https://www.nytimes.com/2024/07/16/upshot/vance-trump-vice-president.html|website=The New York Times|id=0362-4331|date=2024-07-16|access-date=2024-07-16|lang=en-US}}</ref>.
== Тәрҗемәи хәле ==
1984 елның 2 августында [[Оһайо (штат)|Огайо штатының]] [[Мидлтаун (Огайо)|Мидлтаун]] шәһәрендә туган. Яшь Джеймсны тәрбияләүдә әбисе ― оныгын яклау өчен [[Наркотиклар|наркотик]] сатучыларны куып җибәргән Бонни Блэнтон Вэнс зур роль уйнаган<ref>{{cite web|url= https://www.npr.org/2024/07/18/nx-s1-5044620/jd-vance-grandmother-mamaw-rnc |title= Stories about J.D. Vance's grandmother stole the night at the RNC. Here's who she was |author= Jason Breslow |date= 2024-07-18 |work= |publisher= NPR |accessdate= 2024-07-22 |lang= en }}</ref>. 2003 елда мәктәпне тәмамлагач, Диңгез пехотасы корпусына хезмәт итәргә китә, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Гыйрак сугышы|Гыйрак сугышы|d|Q545449}} вакытында Корпуста җәмәгатьчелек белән элемтәләр белән шөгыльләнә, 2007 елда хезмәтен тәмамлый. 2009 елда Огайо штаты университетын тәмамлый, анда политология һәм фәлсәфә өйрәнә, 2013 елда [[Йель университеты]]ның хокук факультетын тәмамлый. [[Иллинойс (штат) |Иллинойста]] Sidley Austin юридик фирмасында адвокат булып эшли, карьерасын {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Силикон үзәне| Силикон үзәнендә|d|Q163820}} дәвам итә<ref>{{cite web|url= https://www.usatoday.com/story/news/politics/2022/03/28/midterms-2022-jd-vance-senate-candidate-ohio/7042631001/|title= Who is J.D. Vance? The Trump-backed Ohio GOP Senate nominee|author= Orlando Mayorquin|date= 2022-06-07|work= |publisher= USA Today|accessdate= 2022-11-21|lang= en|archive-date= 2022-11-09|archive-url= https://web.archive.org/web/20221109151921/https://www.usatoday.com/story/news/politics/2022/03/28/midterms-2022-jd-vance-senate-candidate-ohio/7042631001/|deadlink= no}}</ref>.
== Сәяси карьерасы ==
[[Файл:Senator Vance official portrait. 118th Congress.jpg|140px|thumb|left|Джеймс Дэвид Вэнс ― сенатор]]
Сәяси карьерасы башында Вэнс [[Дональд Трамп]]ны тәнкыйтьләгән, 2016 елгы сайлаулар алдыннан ачыктан-ачык Трампны «идиот» дип атаган, шәхси тәртиптә – [[Адольф Гитлер]] белән чагыштырган<ref>{{Cite news|title=Не Пенс, а Вэнс. Кого Дональд Трамп выдвинул в вице-президенты|first=Валентин|last=Барышников|url=https://www.svoboda.org/a/ne-pens-a-vens-kogo-donaljd-tramp-vydvinul-v-vitse-prezidenty/33038511.html|website=Радио Свобода|date=2024-07-16|access-date=2024-07-16|lang=ru}}</ref>, әмма соңыннан аның лояль тарафдарына әверелгән<ref name=":1">{{Cite web|url=https://meduza.io/news/2024/07/15/respublikanskaya-partiya-ofitsialno-vydvinula-trampa-svoim-kandidatom-vitse-premierom-on-vybral-senatora-dzheya-di-vensa|title=Республиканская партия официально выдвинула Трампа своим кандидатом. Вице-президентом он выбрал сенатора Джей Ди Вэнса — противника помощи Украине|lang=ru|website=Meduza|access-date=2024-07-16}}</ref>.
[[АКШ Республика фиркасе|Республика партиясеннән]] [[АКШ сенаты|сенаторлыкка]] сайлау буенча праймеризда Вэнс [[Дональд Трамп]], Такер Карлсон һәм Питер Тильдән ярдәм алган. Праймеризда 32% тавыш җыйган. 2022 елның 8 ноябрендә Вэнс [[АКШ сенаты]]на сайлауларда тәҗрибәле сәясәтче, [[АКШ Демократик фиркасе|Демократик фиркадән]] конгрессмен Тим Райанны җиңгән<ref>{{cite web|url= https://www.nbcnews.com/politics/2022-election/ohio-senate-midterm-2022-jd-vance-wins-rcna55175|title= J.D. Vance wins Ohio Senate race, defeating Democrat Tim Ryan, NBC News projects|author= Henry J. Gomez|date= 2022-11-09|work= |publisher= NBC News|accessdate= 2022-11-21|lang= en|archive-date= 2022-11-10|archive-url= https://web.archive.org/web/20221110211007/https://www.nbcnews.com/politics/2022-election/ohio-senate-midterm-2022-jd-vance-wins-rcna55175|deadlink= no}}</ref>.
2024 елның 15 июлендә, Республика партиясенең Милли съезды алдыннан, Вэнс Дональд Трамп исеменнән АКШ вице-президенты вазыйфасына кандидат итеп игълан ителгән.
== Шәхси тормышы ==
2014 елда Вэнс [[Һиндстан]] мөһаҗирләре кызы Уша Чилукурига өйләнгән. Өч баласы: Эван (6 яшь), Вивек (4 яшь), Мирабель (2 яшь)<ref>{{cite web|url= https://www.nbcnews.com/news/asian-america/usha-vance-jd-vance-wife-trump-vp-pick-rcna161988 |title= Who is Usha Vance? JD Vance’s wife is a lawyer and daughter of immigrants |author= Sakshi Venkatraman |date= 2024-07-16 |work= |publisher= NBC News |accessdate= 2024-07-21 |lang= en }}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
{{АКШ вице-президентлары}}
{{DEFAULTSORT:Вэнс, Джеймс Дэвид}}
[[Төркем:Әлифба буенча сәясәтчеләр]]
[[Төркем:АКШ сәясәтчеләре]]
[[Төркем:АКШ сенаторлары]]
[[Төркем:АКШ вице-президентлары]]
[[Төркем:XXI гасыр сәясәтчеләре]]
[[Төркем:АКШ республикачылары]]
[[Төркем:Огайо штаты университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Йель университетын тәмамлаучылар]]
1vgtpfkh9q4y0o8xw23xk0zb5ob534w
Казанда вафатлар исемлеге
0
860771
5795053
5793299
2026-04-20T09:18:21Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5795053
wikitext
text/x-wiki
{{Мәгълүмати исемлек}}
{{seealso|Төркем:Казанда вафатлар|Казанда туганнар исемлеге}}
'''Казанда вафатлар исемлеге''' яки '''Казанда вафат булган шәхесләр''' ({{lang-ru|Список умерших в Казани; Умершие в Казани<!-- {{Label||lang=ru}}-->}}, {{lang-en|List of individuals, dead in Kazan; Kazan deaths<!-- {{Label||lang=en}}-->}}) — тарих дәвамында [[Казан]] шәһәрендә вафат булган танылган [[шәхес]]ләр исемлеге.
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасына волонтёрлар керткән мәгълүматка нигезләнә, '''тулы түгел''' һәм хаталы була ала. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру/тулыландыру/төзәтү һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
Тамгалары татарчалаштырылмаган чакта, башка телдәгесен бирә. ''Авышлы язу'' әлегә [[Татарча Википедия]]дә үзләре турында мәкалә булмаганнарны билгели. <!-- Кул белән тутырылучы татарча тасвирламасы булмаганда - буш калдыра.-->
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P20 wd:Q900. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=label
|columns=p570,label:исем,p106,p569,p19}}
{| class='wikitable sortable'
! үлем датасы
! исем
! һөнәр төре
! туу датасы
! туу урыны
|-
| 1968-08-12
| ''[[:d:Q123701991|Akim Denisov]]''
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[инженер]]
| 1885-09-12
|
|-
| 1944
| ''[[:d:Q4369768|Aleksandr Efimovitsj Polesitskiy]]''
| [[галим]]
| 1907
| [[Харцызк|Харсызьк]]
|-
| 1878
| ''[[:d:Q12117279|Aleksandr Lebedev]]''
|
| 1798
| [[Россия империясе]]
|-
|
| ''[[:d:Q139483313|Aleksej Petrovič Onegov]]''
|
|
|
|-
| 1942-04-19<br/>1942
| ''[[:d:Q660174|Alexander Elenkin]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q15924544|lichenologist]]''<br/>''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''<br/>''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]''
| 1873-09-04<br/>1873
| [[Варшава]]
|-
| 1993-08-27
| ''[[:d:Q137715818|Andrey Prokopyev]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1922-02-13
| [[Казан]]
|-
| 1902
| ''[[:d:Q104721860|Andrey Volkov]]''
| ''[[:d:Q1234713|Q1234713]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1844
| [[Россия империясе]]
|-
| 1838-12-31
| ''[[:d:Q128195154|Anna Blank]]''
|
| 1795
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1880-11-01
| ''[[:d:Q3917311|Antanas Juška]]''
| ''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q14467526|Q14467526]]''<br/>''[[:d:Q14915627|Q14915627]]''<br/>''[[:d:Q17484288|ethnomusicologist]]''<br/>''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''
| 1819-06-16
| ''[[:d:Q12652595|Daujotai]]''
|-
|
| ''[[:d:Q31292314|Babək Abuşov]]''
| [[галим]]
| 1950-09-20
| [[Көрдәмир]]
|-
|
| ''[[:d:Q126945139|Carl Eisrich]]''
| [[җырчы]]
|
| [[Рига]]
|-
| 1892-05-11
| ''[[:d:Q11694336|Dmitrij Skałozubow]]''
| [[галим]]
| 1839-08-21
| [[Кострома]]
|-
| 1881-05-16
| ''[[:d:Q4397355|Dmitry Romanovsky]]''
| [[офицер]]
| 1825-02-25
| [[Тверь губернасы]]
|-
| 1506
| ''[[:d:Q4522383|Dmitry Shein]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q47064|Q47064]]''
|
|
|-
| 1906
| ''[[:d:Q95742822|Feliks Rymowicz]]''
| ''[[:d:Q12013238|Q12013238]]''
| 1870
|
|-
| 1847-11-24
| ''[[:d:Q125483956|Firs Yushkov]]''
| [[хокук белгече]]<br/>[[укытучы]]
| 1811
| ''[[:d:Q4123713|Vologodsky Uyezd]]''
|-
| 1888-04-13
| ''[[:d:Q4205811|Franciszek Jellachich]]''
| [[галим]]<br/>[[хирург]]
| 1808
|
|-
| 1926-04-24
| ''[[:d:Q124846599|Fyodor Gavrilov]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''
| 1890-02-16
|
|-
| 1948-10-11
| ''[[:d:Q48955496|Fyodor Krasavin]]''
| ''[[:d:Q1402561|Q1402561]]''
| 1896-02-21
| ''[[:d:Q20674608|Q20674608]]''
|-
| 1983
| ''[[:d:Q133736870|Gabdrahman Minskij]]''
| [[язучы]]
| 1906
|
|-
| 2005-10-03
| ''[[:d:Q47341751|Gennadi Moskovski]]''
| ''[[:d:Q13382576|Q13382576]]''
| 1948-04-21
| [[Казан]]
|-
| 1907-11-08
| ''[[:d:Q128200456|German Lokke]]''
| ''[[:d:Q33231|Q33231]]''
| 1834
| [[Клайпеда]]
|-
| 1563-12-05
| ''[[:d:Q3111725|Gourias de Kazan]]''
| ''[[:d:Q19340487|Q19340487]]''
| 15th century
| ''[[:d:Q2259534|Radonezh]]''
|-
| 1847
| ''[[:d:Q94905191|Hellmuth Winter]]''
| [[хокук белгече]]<br/>[[язучы]]
| 1785
| [[Гадебуш]]
|-
| 1965
| ''[[:d:Q139362071|Inna Mislavskaya]]''
|
| 1881
|
|-
| 1876-02-13
| ''[[:d:Q136641985|Iosif Bolzani]]''
| [[математик]]
| 1818-09-18
| [[Берлин]]
|-
| 1943
| ''[[:d:Q112520845|Iosif Savel‘jevič Vojtinskij]]''
| [[хокук белгече]]
| 1884
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
| ''[[:d:Q64124960|Ivan Kotelov]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
|
|-
| 1603
| ''[[:d:Q104717716|Ivan Nashchokin]]''
| ''[[:d:Q47064|Q47064]]''<br/>''[[:d:Q121998|Q121998]]''
| 16th century
| [[Рус патшалыгы|Рус дәүләте]]
|-
| 1887-06-24
| ''[[:d:Q126028318|Ivan Nefediev]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| 1835
|
|-
| 1943-02-06
| ''[[:d:Q12173175|Ivan Yakovlevich Yukhimenko]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1892-10-14
| [[Харьков]]
|-
| 1530
| ''[[:d:Q4176713|Ivan Yeropkin-Klyapikov]]''
|
|
|
|-
| 1826
| ''[[:d:Q132853923|Johann Heinrich Ehrich]]''
|
|
| ''[[:d:Q1527635|Gispersleben]]''
|-
| 1942-05-05
| ''[[:d:Q16453758|Jonas Taurinskas]]''
|
| 1890-05-04
| ''[[:d:Q13193434|Plėnakiai]]''
|-
| No/unknown value
| ''[[:d:Q11728175|Jonasz Kazański]]''
|
|
|
|-
| 1878-05-05<br/>1878
| ''[[:d:Q17446714|Julius Octavianus Mikszewicz]]''
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
| 1824-10-24<br/>1824
|
|-
| 1875-04-25
| ''[[:d:Q96464760|Józef Olszewski]]''
| ''[[:d:Q1125062|Q1125062]]''
|
|
|-
| 1922-02-03
| ''[[:d:Q134567222|Karl Aleksander Holzmann]]''
| ''[[:d:Q106823762|veterinary scientist]]''
| 1854-06-30
| ''[[:d:Q14948301|Aakre manor]]''<br/>[[Тарту]]
|-
| 1871
| ''[[:d:Q105349342|Kazimierz Choromański]]''
|
|
|
|-
| 1906-10-30
| ''[[:d:Q97165404|Konstantin Arkhangelsky]]''
| ''[[:d:Q2114605|фармаколог]]''
| 1870
| ''[[:d:Q4130254|Q4130254]]''
|-
| 1938-11-15
| ''[[:d:Q111529184|Ksawery Korbut]]''
| ''[[:d:Q16145150|Q16145150]]''<br/>''[[:d:Q486748|Q486748]]''<br/>''[[:d:Q765778|органист]]''
| 1869-10-06
| [[Каунас]]
|-
| 1974-09-24
| ''[[:d:Q115926028|Leonid Topchiy]]''
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1913-03-23
| [[Харьков]]
|-
| 1917-05-25
| ''[[:d:Q119713884|Ljudmila Petrovna Osokinová]]''
|
| 1858-05-30
|
|-
| 1886-01-19
| ''[[:d:Q19850434|Ludwik Nowicki]]''
| ''[[:d:Q486748|Q486748]]''
| 1830
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| 2010
| [[Lúbov Speranskaya]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1918-06-23<br/>1913-06-23
| [[Витебск]]
|-
| 1995-09-27
| ''[[:d:Q131746092|Mariya Elizarova]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q11499929|Q11499929]]''
| 1908-06-20
| [[Каранбаш (Дәүләкән районы)|Каранбаш]]
|-
| 1950-09-05
| ''[[:d:Q6814013|Melvin L. Brown]]''
| ''[[:d:Q47064|Q47064]]''
| 1931-02-02
| [[Магаффи (Пенсильвания)|Магаффи]]
|-
| 1661<br/>1656
| ''[[:d:Q74200422|Mikołaj Kisiel]]''
| ''[[:d:Q94989033|Q94989033]]''
| 17th century
|
|-
| 2016
| ''[[:d:Q137109966|Mäsgud Gajnetdin]]''
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''
| 1929
|
|-
| 1518
| [[Möxämmät-Ämin xan]]
|
| 1469
|
|-
| 1952-05-16
| ''[[:d:Q139384062|Məhəmməd Qali]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
| 1893-03-24
| [[Татарстан байрагы]]<br/>[[Казан]]
|-
| 1864-06-06
| ''[[:d:Q121555578|Napoleon Iwanicki]]''
|
| 1835
|
|-
| No/unknown value
| ''[[:d:Q11790512|Nektariusz Kazański]]''
|
|
|
|-
| 1924-07-20
| ''[[:d:Q60830488|Nikolai Bychkov]]''
|
|
|
|-
| 1865-10-19
| ''[[:d:Q137516106|Nikolay Dmitrievich Mertvago]]''
|
| 1805-04-24
| [[Акмәсҗит]]
|-
| 1942
| ''[[:d:Q124631946|Nikolay List]]''
|
| 1875
| [[Мәскәү]]
|-
| 1985-02-12
| ''[[:d:Q105945844|Peter Kayukov]]''
| ''[[:d:Q35380338|Q35380338]]''
| 1908-05-25
| ''[[:d:Q4134456|Gvardeytsy village]]''
|-
| 1999-01-10
| ''[[:d:Q138024153|Rashid Salakhutdinov]]''
| ''[[:d:Q11774891|Q11774891]]''<br/>''[[:d:Q937857|Q937857]]''<br/>''[[:d:Q5137576|Q5137576]]''
| 1937-06-03
| [[Казан]]
|-
| 1918-09-09
| ''[[:d:Q115653979|Roman Efimovich Petrov]]''
| ''[[:d:Q12713481|эшче]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| 1886-06-01
| [[Казан]]
|-
| 1549
| [[Сафа-Гәрәй|Safagäräy]]
|
| 1510
| [[Baqçasaray|Бакчасарай]]
|-
| 1894-07-04
| ''[[:d:Q26036645|Serafima Nikitichna Bazhina]]''
| ''[[:d:Q12144794|Q12144794]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]
| 1839-07-16
| [[Семёнов (шәһәр)]]
|-
| 1971-03-22
| ''[[:d:Q21390625|Sergei F. Tsarevsky]]''
| ''[[:d:Q16271064|Q16271064]]''<br/>''[[:d:Q161944|Q161944]]''
| 1887-02-23
| [[Минск]]
|-
| 2005-07-30
| ''[[:d:Q117400263|Sergey Mikhaylovich Bubennov]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q3374326|Q3374326]]''<br/>''[[:d:Q739437|Q739437]]''
| 1930-06-13
| [[Кемерово]]
|-
| 2009-02-07
| ''[[:d:Q124128490|Shaida Abdrakhmanovna Maksudova]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1926-11-29
| [[Уразай (Әгерҗе районы)]]
|-
| 1942-09
| ''[[:d:Q27862991|Sofia Venediktovna Melikova-Tolstaïa]]''
|
| 1885
|
|-
| 1918-02-14
| ''[[:d:Q109486564|Sophia Vasilievna Chicherina]]''
|
| 1867-02-19
| [[Париж]]
|-
| 1910
| ''[[:d:Q123260673|Stanislovas Klikavičius]]''
|
| 1853-08-31
|
|-
| 1886-01-24
| ''[[:d:Q4242326|Stanisław Krusiński]]''
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q2306091|Q2306091]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
| 1857-05-01
| [[Сарытау губернасы]]
|-
| 2018-09-18
| ''[[:d:Q121767410|Suren Mirumyants]]''
| ''[[:d:Q169470|Q169470]]''
| 1925-11-01
| [[Сәмәрканд]]
|-
| 2010-11-28
| ''[[:d:Q111916269|Tahir Ğäzizef]]''
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| 1935-09-12
| [[Иске Монасыйп]]
|-
| 1812-12-03
| ''[[:d:Q16403574|Thomas Friedrich Sabler]]''
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''
| 1768-12-24
| [[Таллинн]]
|-
| 1948-11-12
| [[Василий Виноградов (1874)|Vasili Vinogradov]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q1259917|Q1259917]]''
| 1874-01-07
| [[Алабуга]]
|-
| 2009-05-18
| ''[[:d:Q106447045|Viktor Dering]]''
| ''[[:d:Q12800682|Q12800682]]''
| 1921-08-14
| [[Харбин]]
|-
| 2011-01-04
| ''[[:d:Q20871302|Vladimir Andreev]]''
| ''[[:d:Q11774891|Q11774891]]''<br/>''[[:d:Q5137576|Q5137576]]''
| 1951-12-04
| [[Ногинск]]
|-
| 1942
| ''[[:d:Q110008141|Vladimir Baranov]]''
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''<br/>''[[:d:Q294126|Q294126]]''
| 1872
| [[Микулино|Микулин]]
|-
| 1942
| ''[[:d:Q126846664|Vladimir Sergeevič Sadikov]]''
| ''[[:d:Q2919046|Q2919046]]''<br/>''[[:d:Q1792938|cure doctor]]''
| 1874
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 2006
| ''[[:d:Q24010576|Vladimir Usov]]''
| ''[[:d:Q484188|Q484188]]''<br/>''[[:d:Q29042975|Q29042975]]''
| 1957
| [[Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы|РСФСР]]
|-
| 1917
| [[Vsevolod Luknitskiy|Vsevolod Luknitski]]
| ''[[:d:Q1402561|Q1402561]]''
| 1844
| [[Петербург губернасы|Санкт-Петербург губернасы]]
|-
|
| ''[[:d:Q101002537|Władysław Izbicki]]''
|
|
|
|-
| 1968-02-21
| ''[[:d:Q1299717|Yakov Pechnikov]]''
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''
| 1887-04-15
| [[Воронеж]]
|-
| No/unknown value
| ''[[:d:Q4340770|Yelena Oshanina]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q689909|feldsher]]''
| 1874-06-12
| ''[[:d:Q4369413|Pokrovskoye, Pokrovsky District, Oryol Oblast]]''
|-
| 1994-02-28
| ''[[:d:Q133752711|Zaki Nuri]]''
| [[язучы]]
| 1921-12-24
|
|-
| 1950-03-12
| ''[[:d:Q123512770|Ziya Abdulmanov]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|Q47064]]''
| 1906-12-22
| [[Янганай]]
|-
| 2016-01-03
| [[Äsğät Ğalimcanov]]
| ''[[:d:Q66660783|charity worker]]''<br/>''[[:d:Q1077064|Q1077064]]''
| 1936-03-02
| [[Болын-Балыкчы авыл җирлеге]]
|-
| 2000-02-16
| ''[[:d:Q94413509|Ămirkhan Eniki]]''
| [[язучы]]
| 1909
|
|-
| 1904-04-24
| ''[[:d:Q112164437|İlyas əl-Tsudaxari]]''
|
| 1829
| ''[[:d:Q4064258|Ameterkmakhi]]''
|-
|
| [[Абдулла Гомәр]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 1906-06-15
| [[Ырынбур]]
|-
| 1976-10-28
| [[Абдулла Әхмәт]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 1905-03-12
| ''[[:d:Q4189600|Zverinogolovskoye]]''
|-
| 1938-02-17
| [[Абрам Мусин]]
|
| 1898
| [[Мунчәли|Иске Мочали]]
|-
| 2013-12-24
| [[Абрек Абзгилдин]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1937-03-01<br/>1934
| [[Баймак]]
|-
| 1960-02-05
| [[Абруй Сәйфи]]
|
| 1890
| [[Күлбай Мораса]]
|-
| 1842-07-13
| [[Адальберт Лидл]]
|
| 1805
| [[Львов]]
|-
| 1739-10-10
| ''[[:d:Q20065574|Адамацький Олександр]]''
| ''[[:d:Q219477|Q219477]]''
|
|
|-
|
| [[Адлер Тимергалин]]
| [[язучы]]
| 1931-01-01
| [[Иске Минзәләбаш]]
|-
| 1911
| [[Адольф Пор]]
| ''[[:d:Q30002353|language teacher]]''
| 1851-05-10
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| 1942-09-19
| [[Адольф Рабинович]]
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| 1893-04-05
| [[Одесса]]
|-
| 2006-10-11
| [[Азат Аббасов]]
| ''[[:d:Q2865819|Q2865819]]''
| 1925-01-19
| [[Алабуга]]
|-
| 2004-06-09
| [[Азат Җәләлов|Азат Җәлалов]]
|
| 1929-05-15
| [[Тәтеш]]
|-
| 2021-12-08
| [[Азат Әхмәдуллин]]
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q13418253|Q13418253]]''
| 1932-10-13
| [[Байлар Сабасы]]
|-
| 2020-12-13
| [[Айдар Хафиз|Айдар Хафиз]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q3387717|Q3387717]]''<br/>''[[:d:Q61817103|principal director]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1943-05-20
| [[Күн (торак пункты)|Күн]]
|-
| 2025-03-28
| ''[[:d:Q133620039|Айдар Ногманов]]''
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q107017212|некрополист]]''
| 1965-03-28
| [[Кировград]]
|-
| 2010-04-23
| [[Айрат Арсланов (артист)|Айрат Арсланов]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q1371925|диктор]]''
| 1928-04-10
| [[Ахун (Бүздәк районы)|Ахун]]
|-
| 2010-07-27
| [[Айрат Закиров]]
|
| 1937-03-06
| [[Казан]]
|-
| 1996-10-01
| [[Айтуган Госманов]]
|
| 1920-12-19
| [[Казан]]
|-
| 1922-06-11
| [[Александр Агабабов]]
| [[профессор]]
| 1863-02-12
| [[Әстерхан]]
|-
| 2021-02-20
| ''[[:d:Q134725495|Александр Андреевич Провоторин]]''
| ''[[:d:Q28933489|turner]]''
| 1924-11-03
| ''[[:d:Q23883063|Федюкино]]''
|-
| 1968-01-21
| [[Александр Арбузов]]
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q205375|Q205375]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1877-08-31
| [[Арбузов-Баран|Арбузов-Бәрән]]
|-
| 1983-01-08
| [[Александр Бажанов]]
|
| 1898-08-30
| [[Казан]]
|-
| 1918-09-18
| [[Александр Баратынский]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1867-07-04
| [[Казан]]
|-
| 1953-05-08
| [[Александр Барсков]]
|
| 1897-12-26
| [[Панау (Питрәч районы)|Пановка (Питрәч районы)]]
|-
| 2009-06-23
| [[Александр Бережной]]
|
| 1925-07-10
| [[Казан]]
|-
| 1992-06-21
| [[Александр Бирюлин|Александр Бирүлин]]
|
| 1929-12-08
| [[Либәшәү (Алексеевск районы)|Либәшәү]]
|-
| 1972-06-10
| [[Александр Блохин]]
|
| 1916-03-31
| [[Казан]]
|-
| 1975-06-10
| [[Александр Блудоров]]
|
| 1902-04-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1985-07-26
| [[Александр Богоявленский|Александр Богоявленски]]
|
| 1908-01-27
| [[Киев]]
|-
| 1997-08-20
| [[Александр Бондаренко]]
|
| 1922-09-09
| ''[[:d:Q4423595|Q4423595]]''
|-
| 1977-07-01
| [[Александр Борин]]
|
| 1906-02-25
| [[Киев]]
|-
| 1978-04-11
| [[Александр Булгаков]]
|
| 1911-08-25
| [[Кәфә]]
|-
| 1943-10-23
| [[Александр Васильев (1861)|Александр Васильев]]
| [[галим]]
| 1861-02-23
| [[Шутнерово]]
|-
| 1960-11-08
| [[Александр Васильченко]]
| ''[[:d:Q730242|очучы-сынаучы]]''<br/>''[[:d:Q47064|Q47064]]''
| 1911-11-23
| ''[[:d:Q4439620|Staraya Bezginka]]''
|-
| 1941-12-19
| [[Александр Введенский]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q12144794|Q12144794]]''
| 1904-11-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1906-04-29
| [[Александр Владимирский (1821)|Александр Владимирский]]
| ''[[:d:Q1607826|Q1607826]]''
| 1821
| [[Нижгар өязе]]
|-
| 1966
| [[Александр Вознесенский (1888)|Александр Вознесенский]]
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''
| 1888-07-17
| ''[[:d:Q18407171|Чукалы]]''
|-
| 1907-07-11
| [[Александр Ге]]
| [[галим]]
| 1842-10-26
| [[Казан]]
|-
| 1875-10-16
| ''[[:d:Q63070385|Александр Герасимович Хрусталев]]''
| [[рухани]]
| 1826-09-24
| [[Чабаксар]]
|-
| 1948
| ''[[:d:Q113682044|Александр Григорьев]]''
|
| 1903
| [[Олы Саурыш]]
|-
| 1992-08-16
| [[Александр Гуляев (1920)]]
|
| 1920-10-30
| [[Аксубай]]
|-
| 1904-07-08
| [[Александр Гусев (1845)|Александр Гусев]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q123819727|Q123819727]]''
| 1845-08-23
| [[Тверь губернасы]]
|-
| 1965-11-05
| [[Александр Демидович]]
| ''[[:d:Q1781198|Q1781198]]''<br/>''[[:d:Q1368409|Q1368409]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1897-04-23
| [[Капыль]]
|-
| 1959-10-29
| [[Александр Дубяго]]
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''
| 1903-12-18
| [[Казан]]
|-
| 1910-08-19
| [[Александр Зайцев]]
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1841-06-20
| [[Казан]]
|-
| 1988-04-07
| ''[[:d:Q2833778|Александр Кармин]]''
| ''[[:d:Q2095549|Q2095549]]''
| 1910
| [[Казан]]
|-
| 2020-09-17
| [[Александр Карпов (1953)|Александр Карпов]]
|
| 1953-07-26
| [[Казан]]
|-
| 2003-06-23
| ''[[:d:Q124769813|Александр Кессель]]''
|
| 1935-11-20
| [[Одесса]]
|-
| 1972-03-30
| [[Александр Ключарёв|Александр Ключарев]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q158852|Q158852]]''
| 1906-02-19
| [[Казан]]
|-
| 2005-02-26
| [[Александр Коваль]]
|
| 1913-06-03
| ''[[:d:Q558757|Abramovka]]''
|-
| 1893
| [[Александр Козлов (1816)|Александр Козлов]]
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''
| 1816
| [[Ырынбур]]
|-
| 2021-05-04
| [[Александр Коновалов (1934)|Александр Коновалов]]
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| 1934-01-30
| [[Казан]]
|-
| 1973-11-30
| [[Александр Курынов]]
| ''[[:d:Q13381376|авыл атлетикачы]]''
| 1934-07-18
| ''[[:d:Q4477458|Уршелски]]''
|-
| 1877-12-15
| [[Александр Лазарев (1815)|Александр Лазарев]]
| ''[[:d:Q16533|Q16533]]''
| 1815
| [[Пенза губернасы]]
|-
| 1933-05-25
| ''[[:d:Q50220844|Александр Литвинов]]''
| ''[[:d:Q158852|Q158852]]''<br/>''[[:d:Q1259917|Q1259917]]''<br/>''[[:d:Q16145150|Q16145150]]''
| 1861-06-10
| [[Мәскәү]]
|-
| 1815-09-11
| [[Александр Лубкин]]
|
| 1770
| [[Россия империясе]]
|-
| 2016-02-04
| [[Александр Машин]]
| ''[[:d:Q937857|Q937857]]''
| 1953-07-30
| [[Казан]]
|-
| 1958-12-14
| [[Александр Миславский (1880)]]
| ''[[:d:Q2552072|Q2552072]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| 1880-02-17
| [[Казан]]
|-
| 1954-12-22
| [[Александр Мурзин]]
| [[галим]]
| 1885-08-19
| [[Мәскәү]]
|-
| 1851-01-03
| [[Александр Нечаев]]
|
| 1779
| [[Чистай өязе]]
|-
| 1942-03-04
| [[Александр Никитин (1892)|Александр Никитин]]
| [[укытучы]]
| 1892-08-24
| [[Тувси]]
|-
| 1993-02-13
| [[Александр Норден]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
| 1904-07-24
| [[Сарытау]]
|-
| 1899
| [[Александр Овсянников (1842)|Александр Овсянников]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''
| 1842
| [[Шуран (Татарстан)|Шуран]]
|-
| 1889-04-03
| [[Александр Орлов (1840)|Александр Орлов]]
| ''[[:d:Q520549|Q520549]]''<br/>''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q205375|Q205375]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| 1840-10-13
| [[Инсар (шәһәр)|Инсар]]
|-
| 2009-05-19
| [[Александр Панченко]]
| ''[[:d:Q10873124|Q10873124]]''<br/>''[[:d:Q41583|Q41583]]''
| 1953-10-05
| [[Чиләбе]]
|-
| 1885-05-20
| [[Александр Петров (1837)]]
|
| 1838
| [[Пенза]]
|-
| 2018-08-30
| [[Александр Пигалов]]
|
| 1936-08-30
|
|-
| 1865
| [[Александр Попов (1808)|Александр Попов]]
| ''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''<br/>''[[:d:Q19829967|mongolist]]''
| 1808
| [[Волгоград]]
|-
| 1878-12-31
| [[Александр Попов (1815)|Александр Попов]]
| ''[[:d:Q169470|Q169470]]''<br/>[[математик]]
| 1815-11-17
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
|-
| 1987-08-31
| [[Александр Разумов]]
|
| 1897-01-05
| [[Самар губернасы]]
|-
| 2014-07-18
| [[Александр Салагаев]]
| ''[[:d:Q2306091|Q2306091]]''<br/>[[профессор]]
| 1952-03-17
| [[Казан]]
|-
| 2013-10-21
| [[Александр Салий|Александр Сали]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|Q47064]]''
| 1952-01-09
| [[Амдерма]]
|-
| 1973-11-03
| [[Александр Сергеев (1915)|Александр Сергеев]]
|
| 1915-07-27
| [[Емельяново (Татарстан)|Җәмәлән]]
|-
| 1875-12-04
| [[Александр Соколов (хокук белгече)]]
| [[галим]]
| 1825-08-20<br/>1828
| [[Казан губернасы]]
|-
| 1918-12-03
| [[Александр Соловьев (1853)|Александр Соловьев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q2516866|Q2516866]]''<br/>''[[:d:Q876864|Q876864]]''
| 1853-11-18
| [[Россия империясе]]
|-
| 1992-12-14
| [[Александр Ступишин]]
| [[галим]]
| 1912-06-26
| [[Псков]]
|-
| 1895-06-18
| [[Александр Тепляшин|Александр Тепләшин]]
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''
| 1854
| [[Мухино (Киров өлкәсе)|Мухино]]
|-
| 1929-08-28
| [[Александр Тимофеев]]
| ''[[:d:Q2640827|Q2640827]]''
| 1881-02-28
| [[Казан]]
|-
| 2021-06-01
| [[Александр Федотов (1955)|Александр Федотов]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q21600439|landscape painter]]''
| 1955-01-25
| [[Выру]]
|-
| 1884-02-04<br/>1884
| [[Александр Фрезе]]
| ''[[:d:Q211346|психиатр]]''
| 1826-04-03<br/>1826
| [[Таллинн]]
|-
| 1922-11-07
| [[Александр Щербаков|Александр Чербаков]]
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| 1872-03-22
| [[Россия империясе]]
|-
| 2020-11-07
| ''[[:d:Q112136860|Александр Шамов]]''
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| 1951-09-29
| [[Петропавел|Кызылъяр]]
|-
| 1976-07-29
| [[Александр Шаповалов]]
|
| 1916-11-09
| ''[[:d:Q4477943|Uspenka]]''
|-
| 1905-03-31
| [[Александр Штукенберг]]
| ''[[:d:Q520549|Q520549]]''
| 1844-09-07
| [[Вышний Волочёк|Вышний Волочёк шәһәре]]
|-
| 1853-02-04
| [[Александра Фукс]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''
| 1792<br/>1805
| [[Чабаксар]]
|-
| 2012-09-14
| [[Алексей Берючевский|Алексей Берүчевски]]
| ''[[:d:Q628099|Q628099]]''<br/>''[[:d:Q937857|Q937857]]''
| 1940-07-01
| No/unknown value
|-
| 2017-07-27
| [[Алексей Богданов]]
|
| 1923-10-28
| ''[[:d:Q4466097|Q4466097]]''
|-
| 1943-09-08
| [[Алексей Богородский]]
|
| 1870-11-08
| [[Казан]]
|-
| 1956-04-10
| ''[[:d:Q135476249|Алексей Васильев]]''
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q1569495|Q1569495]]''
| 1882-04-04
| [[Ыргыз (авыл)|Ыргыз]]
|-
| 2007-11-29
| [[Алексей Дедков]]
| [[галим]]
| 1924-04-01
| [[Дятьково|Дәтково]]
|-
| 1870
| [[Алексей Лобачевский]]
|
| 1794
| [[Россия империясе]]
|-
| 1927
| [[Алексей Панормов]]
| [[галим]]
| 1859-10-04
| [[Бөгелмә өязе]]
|-
| 1909-11-09
| [[Алексей Попов (1856)|Алексей Попов]]
| ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q15962340|әдәбият теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|Q13418253]]''<br/>''[[:d:Q10567966|liturgist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q123819727|Q123819727]]''
| 1856
| [[Яраң өязе]]
|-
| 2007-12-24
| [[Алексей Ременников]]
|
| 1918-11-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1891
| [[Алексей Соколовский|Алексей Соколовски]]
| [[галим]]
| 1822
| [[Түбән Новгород]]
|-
| 1987-06-29
| [[Алексей Суклетин]]
| ''[[:d:Q484188|Q484188]]''<br/>''[[:d:Q60526706|Q60526706]]''<br/>''[[:d:Q680928|Q680928]]''
| 1943-03-23
| [[Казан]]
|-
| 1930-02-17
| [[Алексей Фаворский (1873)]]
| ''[[:d:Q15839237|Q15839237]]''
| 1873-02-10
| ''[[:d:Q27535879|Sedlistoye]]''
|-
| 1904-05-22
| [[Алексей Фортунатов]]
|
| 1850-03-17
| [[Новгород губернасы]]
|-
|
| [[Аллаһияр Вәлиуллин]]
| [[композитор]]
| 1924-07-05
| [[Мамадыш кантуны]]
|-
| 2010-01-05
| [[Алмаз Юлдашев]]
| [[галим]]
| 1926-07-26
| [[Казан]]
|-
| 2020-07-11
| [[Альберт Әсәдуллин (виолончелист)|Альберт Әсәдуллин]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1949-10-16
| [[Казан]]
|-
| 2021-04-10
| [[Альта Мәхмүтова]]
|
| 1937-06-09
| [[Бәзәкә]]
|-
| 1938-05-09
| [[Альфред Лепа]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 1896-08-05
| [[Рига]]
|-
| 1979-09-26
| [[Альфред Озол]]
| ''[[:d:Q15401884|Q15401884]]''
| 1891-07-13
| [[Рига]]
|-
| 1994-07-24
| [[Альфред Халиков]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1929-05-30
| [[Кизләү (Татарстан)|Кизләү]]
|-
| 2019-06-30
| [[Әмир Камалиев|Аманулла]]
| [[язучы]]
| 1960-05-29
| [[Шыгай (Апас районы)|Шыгай]]
|-
| 1970-07-05
| ''[[:d:Q109332662|Амфитеатров, Фёдор Захарович]]''
|
| 1897-03-01
| ''[[:d:Q4140572|Q4140572]]''
|-
| 1986-09-08
| [[Анатолий Казаков|Анатоли Казаков]]
| [[офицер]]
| 1923-02-20
| [[Ормар]]
|-
| 1996-11-04
| [[Анатолий Калмыков|Анатоли Калмыков]]
|
| 1946-01-01
| [[Сабакүл]]
|-
| 1970-10
| [[Анатолий Сибиркин|Анатоли Сибиркин]]
| [[галим]]
| 1907
| [[Мәскәү]]
|-
| 1986-06-09
| [[Анатолий Тякин|Анатоли Тәкин]]
|
| 1923-03-09
| [[Казан]]
|-
| 2010-08-07
| [[Анатолий Басов]]
|
| 1923-01-18
| [[Киев]]
|-
| 2022-11-19
| ''[[:d:Q131823768|Анатолий Василевский]]''
| ''[[:d:Q29169123|баянчы]]''<br/>''[[:d:Q158852|Q158852]]''
| 1940-03-11
| [[Плесецк]]
|-
| 2010-07-20
| ''[[:d:Q111265614|Анатолий Кирсанов]]''
|
| 1923-11-09
| [[Казан]]
|-
| 2022-08-08
| [[Анатолий Луппов]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|Q16145150]]''<br/>''[[:d:Q486748|Q486748]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| 1929-06-02
| [[Пачи (Киров өлкәсе)|Пачи]]
|-
| 1976-09-14
| [[Анатолий Нефедьев]]
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| 1910-11-23
| [[Камень-на-Оби]]
|-
| 1946-06-20
| [[Андрей Агафонов]]
| [[галим]]
| 1884-11-25
| [[Самар]]
|-
| 2010-07-25<br/>2010-06-25
| [[Андрей Банников]]
|
| 1930-08-25
| [[Алатыр]]
|-
| 1967-11-27
| [[Андрей Болгарский|Андрей Болгарски]]
|
| 1886-08-27
| [[Казан]]
|-
| 2022-03-25
| ''[[:d:Q112134475|Андрей Вазанов]]''
|
| 1962-07-24
| [[Казан]]
|-
| 2019-11-14
| [[Андрей Визел]]
|
| 1930-10-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1991-09-28
| [[Андрей Гаврилов]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q876864|Q876864]]''
| 1942-10-19
| [[Казан]]
|-
| 1932-01-15
| [[Андрей Гордягин|Андрей Гордәгин]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1865-10-17
| [[Пермь]]
|-
| 1975-10-20
| [[Андрей Зенитов]]
|
| 1913-05-15
| [[Казан]]
|-
| 1938-05-10
| [[Андрей Ишкинин]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1891-09-10
| [[Яңа Карамас (Волжск районы)|Яңа Карамас]]
|-
| 1854-07-16
| [[Андрей Кайсаров]]
| ''[[:d:Q169470|Q169470]]''
| 1787
| [[Александровка (Комсомол районы)|Александровка]]
|-
| 1910-04-26
| [[Андрей Кукарников]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1849
| No/unknown value
|-
| 1957-10-15
| [[Андрей Луньяк]]
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| 1881-12-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1915-12-25
| [[Андрей Пионтковский (1862)|Андрей Пионтковский]]
| ''[[:d:Q1726903|criminalist]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q723682|Q723682]]''
| 1862-07-03
| ''[[:d:Q4458065|Тирасполь өязе]]''
|-
| 1998
| [[Андрей Хабаров]]
| ''[[:d:Q1340643|Q1340643]]''
| 1919-05-15
|
|-
| 2014-06-15
| [[Андрей Харлов]]
| ''[[:d:Q10873124|Q10873124]]''
| 1968-11-20
| [[Прокопьевск]]
|-
| 1995-11-11
| [[Андрей Шпагонов]]
|
| 1969-09-13
| [[Казан]]
|-
| 2004-07-07
| [[Анна Гацулина]]
| ''[[:d:Q805221|Q805221]]''<br/>''[[:d:Q55092822|Q55092822]]''
| 1910-09-22
| [[Волгоград]]
|-
| 1827-12-30
| ''[[:d:Q67900902|Анна Николай кызы Родионова]]''
| ''[[:d:Q618532|Q618532]]''<br/>''[[:d:Q12362622|Q12362622]]''
| 1751
| [[Калуга губернасы]]
|-
| 1900-03-29
| [[Антон Жбиковский]]
| [[математик]]
| 1829-09-18
| [[Люблин губернасы|Лүблин гөбернәсе]]
|-
| 1879-11-20
| [[Антоний (Амфитеатров)|Антоний]]
| ''[[:d:Q19340487|Q19340487]]''
| 1815-10-27
| [[Мияс]]
|-
| 2014
| [[Антонина Нефедьева]]
|
| 1921
| [[Саранск]]
|-
| 1902-05-02
| [[Аполлон Смирнов]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q723682|Q723682]]''
| 1838-10-25
| [[Кнәгин]]
|-
| 1973
| [[Аркадий Бобровский]]
|
| 1896-01-22
| [[Круглыжи]]
|-
| 2006-02-23
| [[Аркадий Пудовик]]
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| 1916-03-15
| [[Чуел]]
|-
| 2006-04-27
| [[Аркадий Родыгин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2961975|Q2961975]]''
| 1931-05-01
| [[Кизнәр (бистә)|Кизнәр]]
|-
| 1993-10-07
| [[Аркадий Шофман]]
| [[галим]]
| 1913-11-15
| [[Гарадок|Һарадок]]
|-
| 1907-04-28
| [[Аркадий Якобий]]
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>''[[:d:Q651566|Q651566]]''<br/>''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17143199|Q17143199]]''
| 1827-10-04
| [[Казан]]
|-
| 1937-12-13
| ''[[:d:Q125212926|Арнольд Бренинг]]''
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q105186|фармацевт]]''<br/>''[[:d:Q33231|Q33231]]''
| 1879-05-06
| [[Казан]]
|-
| 1847-09-26
| [[Арнольд Дечеверри]]
|
| 1794
| ''[[:d:Q174247|Mâcon]]''
|-
| 1900-03-09
| [[Арсений Щербаков|Арсени Чербаков]]
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''
| 1839-08-16
| [[Шомбыт]]
|-
| 1960-07-01
| [[Артур Бренинг]]
|
| 1877-10-09
| [[Казан]]
|-
| 1965-12-06
| [[Артём Айдинов]]
| ''[[:d:Q315247|Q315247]]''
| 1947-07-22
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| 2007-11-29
| ''[[:d:Q135484906|Архиреев, Геннадий Николаевич]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1949-06-04
| [[Зөя (Яшел Үзән районы)|Зөя]]
|-
| 2018-01-12
| [[Асия Галиева]]
|
| 1929-04-25
| [[Кызылъяр (Баулы районы)|Кызылъяр]]
|-
| 2004-11-04
| [[Асия Хәйруллина]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
| 1921-07-15
| [[Түбән Барыш|Ясаклы Бураш]]
|-
| 1996-05-09
| [[Атилла Расих]]
| [[язучы]]
| 1916-09-03
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
|-
| 1868-01-02
| [[Афанасий (Соколов)|Афанасий]]
| ''[[:d:Q19340487|Q19340487]]''
| 1801-06-27
| [[Буй (шәһәр)|Буй]]
|-
| 2002-03-13
| [[Аяз Гыйләҗев]]
| [[язучы]]
| 1928-01-17
| [[Чукмарлы]]
|-
| 1849-08
| [[Байморат бине Мөхәррәм әл-Мәңгәри]]
|
| 1780s
| No/unknown value
|-
| 1976-10-31
| [[Байназар Әлминов]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1909-08-14
| [[Ырынбур өлкәсе]]
|-
| 1990-08-06
| [[Бакый Урманче]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1281618|Q1281618]]''
| 1897-02-23
| [[Күл Черкене]]
|-
|
| [[Барлас Камалов]]
| [[язучы]]
| 1930-01-17
| [[Чистай]]
|-
| 1999-01-17
| [[Барый Әхтәмов]]
| ''[[:d:Q805221|Q805221]]''
| 1910-06-19
| [[Казан]]
|-
| 1999-10-25
| [[Бату Мулюков]]
| [[композитор]]
| 1928-04-17
| [[Байсын]]
|-
| 1893
| [[Баһаветдин Вәисев]]
|
| 1810-09-12
| [[Зөя өязе]]
|-
| 1536-07
| ''[[:d:Q4080903|Беззубцев, Фёдор Иванович]]''
| ''[[:d:Q1402561|Q1402561]]''
|
|
|-
| 1944
| [[Бенцион Циюни|Бенсион Сиюни]]
| ''[[:d:Q133485|Q133485]]''
| 1885
| [[Резекне]]
|-
| 1923-02-06
| ''[[:d:Q12535115|Бернияз Күлеев]]''
| [[шагыйрь]]
| 1899
|
|-
| 1898-04-23
| ''[[:d:Q124771659|Бечко-Друзин, Владимир Кузьмич]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| 1823
| [[Каманича]]
|-
| 1918-10-14
| [[Билалетдин Габиди]]
|
| 1841-05-20
| [[Иске Казиле]]
|-
| 2008-03-18
| [[Билсур Габделхәев]]
| [[галим]]
| 1936-10-29
| ''[[:d:Q27579070|Txistoprudni]]''
|-
| 1611-03-07
| [[Богдан Бельский]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q4337213|Оружничий]]''<br/>''[[:d:Q47064|Q47064]]''<br/>''[[:d:Q614827|Okolnichy]]''
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| 1991-11-06
| [[Борис Арбузов]]
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1903-10-22<br/>1903
| [[Пулавы]]
|-
| 1877-06-29
| [[Борис Бересфорд]]
| ''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| 1818-05-12
| [[Лондон]]
|-
| 1980-04-03
| [[Борис Болгарский]]
|
| 1892-08-05<br/>1892-07-24
| [[Казан]]
|-
| 2014-07-26
| [[Борис Бузыкин]]
|
| 1937-12-07
| [[Акинфиево (Түбән Саллы шәһәр округы)|Акинфиево]]
|-
| 2008-03-07
| [[Борис Буров]]
|
| 1934-06-04
| [[Казан]]
|-
| 1975-08-01
| [[Борис Гагаев]]
| [[математик]]
| 1897-07-20
| [[Казан]]
|-
| 1974-06-03
| ''[[:d:Q111812624|Борис Гинзбург]]''
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''
| 1895-03-28
| ''[[:d:Q4200647|Q4200647]]''
|-
| 2000-09-08
| [[Борис Иванов (1929)|Борис Иванов]]
|
| 1929-12-31
| [[Казан]]
|-
| 1979-10-21
| [[Борис Козырев]]
| ''[[:d:Q169470|Q169470]]''
| 1905-05-04
| [[Ашкабад]]
|-
| 2020-11-12
| [[Борис Кузнецов (1925)|Борис Кузнецов]]
| [[офицер]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| 1925-12-26
| [[Казан]]
|-
| 1989-01-15
| [[Борис Лаптев]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q17486330|математика тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1905-04-23
| [[Казан]]
|-
| 1990-03-14<br/>1990-03-04
| [[Борис Макшанцев]]
| ''[[:d:Q974144|Q974144]]''
| 1923-08-07<br/>1923-06-07
| [[Чуаш Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
|-
| 1969-04-28
| [[Борис Плотников (1915)|Борис Плотников]]
|
| 1915-07-21
| [[Камышлы (Волгоград өлкәсе)|Камышлы]]
|-
| 1916-03
| [[Борһанетдин Мәрҗани]]
|
| 1856
| No/unknown value
|-
| 1914-12-04<br/>1914-11-21
| [[Бронислав Гузовский]]
| [[галим]]
| 1860-05-05<br/>1860-04-23
| [[Ровно|Ривне]]
|-
| 1960-12-06
| [[Бруно Зернит]]
|
| 1914-08-09
| ''[[:d:Q1023755|Q1023755]]''
|-
| 2009-01-06
| [[Булат Галиев]]
| [[фәлсәфәче]]
| 1940-10-02
| [[Ташкент]]
|-
| 1989
| [[Булат Гыйззәтуллин]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 1920-09-29
| [[Уфа]]
|-
| 2021-01-20
| [[Булат Солтанбәков]]
|
| 1928-11-18
| [[Казан]]
|-
| 1960-10-07
| [[Василий Горохов (педагог)|Бәчели Горохов]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1891-03-01
| [[Олы Елау]]
|-
| 2002-03-10
| [[Бәһрам Садыйков]]
|
| 1930-10-03
| [[Казан]]
|-
| 1991-09-19
| [[Вадим Бивойно]]
|
| 1920-01-08
| ''[[:d:Q13648301|Q13648301]]''
|-
| 2023-04-14
| ''[[:d:Q120277562|Вадим Кешнер]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
| 1937-03-22
| [[Казан]]
|-
| 1959-05-25
| [[Вадим Кондаков]]
| ''[[:d:Q901402|Q901402]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1886-03-27
| [[Уса]]
|-
| 2026-03-23
| [[Вакыйф Нуруллин]]
| [[язучы]]
| 1935-05-01
| [[Югары Әшнәк]]
|-
| 1950-06-16
| ''[[:d:Q112989133|Валентин Адамюк]]''
| [[галим]]
| 1877-02-13
| [[Казан]]
|-
| 2015-04-22
| [[Валентин Андреев (1940)|Валентин Андреев]]
| [[галим]]
| 1940-03-25
| [[Олы Кабан]]
|-
| 2015-11-28
| [[Валентин Беркутов]]
|
| 1926-02-10
| ''[[:d:Q19904927|Q19904927]]''
|-
| 1981-11-10
| [[Валентин Ефимов]]
|
| 1916-11-07
| [[Буа (Татарстан)|Буа]]
|-
| 1996-04-17
| ''[[:d:Q112912420|Валентин Мухачов]]''
|
| 1916-01-22
| [[Иркутск]]
|-
| 2005-11-24
| [[Валентина Близнова]]
|
| 1926-12-16
| [[Казан]]
|-
| 1996-07-12
| [[Валентина Бухина]]
|
| 1916-12-25
| ''[[:d:Q19815108|Q19815108]]''
|-
| 1978-11-02
| [[Валентина Павлова]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1909-08-08
| ''[[:d:Q50972223|Q50972223]]''
|-
| 2016-02-05
| [[Валерий Казанцев|Валери Казанцев]]
| [[укытучы]]
| 1945-02-04
| ''[[:d:Q4109156|Q4109156]]''
|-
| 2017-11-16
| [[Валерий Янтимеров|Валери Яндемиров]]
| ''[[:d:Q10873124|Q10873124]]''
| 1963-02-11
| [[Казан]]
|-
| 1961-01-16
| [[Валериан Милославский]]
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''
| 1880-01-19
| ''[[:d:Q4194515|Q4194515]]''
|-
| 1892-07-03<br/>1892-06-28
| [[Валериан Подвысоцкий]]
| ''[[:d:Q2114605|фармаколог]]''
| 1822-01-06
| [[Киев губернасы|Киев гөбернәсе]]
|-
| 1996-04-29
| ''[[:d:Q112911990|Валерий Алатырев]]''
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| 1940-01-27
| [[Көҗәңәр|Куженер]]
|-
| 1998-04-28
| [[Валерий Карпов (1939)|Валерий Карпов]]
| ''[[:d:Q2627699|Q2627699]]''
| 1939-02-10
| [[Буа (Татарстан)|Буа]]
|-
| 2023-07-30
| ''[[:d:Q124770926|Валерий Куприянов]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| 1940-06-29
| [[Косолапово (Мари Ил)]]
|-
| 2022-07-29
| ''[[:d:Q113361339|Валерий Скобеев]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1938-11-22
| ''[[:d:Q4198636|Q4198636]]''
|-
| 2020-02-18
| [[Валерий Шикшин]]
| ''[[:d:Q41583|Q41583]]''<br/>''[[:d:Q12039558|Q12039558]]''
| 1948-07-22
| [[Казан]]
|-
| 1912-05-20
| [[Варсонофий (Лебедев)|Варсонофий]]
|
| 1872<br/>1873
|
|-
| 1576-04-11
| [[Варсонофий II]]
| ''[[:d:Q19340487|Q19340487]]''
| No/unknown value
| [[Серпухов]]
|-
| 1988-06-25
| [[Васил Булатов]]
|
| 1921-09-15
| [[Балтач районы (Татарстан)|Балтач районы]]
|-
| 1992-10-11
| [[Васил Маликов]]
| ''[[:d:Q1281618|Q1281618]]''
| 1924-10-19
| [[Иске Кормаш (Татарстан)|Иске Кормаш]]
|-
| 1990-10-07
| [[Василий Вырин|Васили Вырин]]
|
| 1913-04-22
| [[Мәскәү]]
|-
| 2002-03-20
| [[Василий Игнатьев|Васили Игнатьев]]
|
| 1917-03-12
| ''[[:d:Q19670666|Q19670666]]''
|-
| 1855-06-08
| [[Василий Сбоев|Васили Сбоев]]
| [[галим]]
| 1810-03-21
| ''[[:d:Q18806303|Чернуха]]''
|-
| 1896-12-20
| [[Василий Соломин|Васили Соломин]]
| ''[[:d:Q215536|Q215536]]''<br/>''[[:d:Q1508239|сәнәгатькәр]]''
| 1832
| No/unknown value
|-
| 1938-05-10
| [[Василий Анисимов (1896)]]
|
| 1896
| [[Ромодан]]
|-
| 1831-01-25
| [[Василий Баженов (1787)|Василий Баженов]]
| [[галим]]
| 1787
| No/unknown value
|-
| 1975-05-25
| [[Василий Бекасов]]
|
| 1898-08-24
| ''[[:d:Q18409106|Q18409106]]''
|-
| 1941-12-23
| [[Василий Богородицкий]]
| ''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|Q14467526]]''
| 1857-04-07<br/>1857-04-19
| [[Йошкар-Ола]]
|-
| 1993-08-30
| [[Василий Бочков]]
|
| 1909-03-02
| ''[[:d:Q4211413|Q4211413]]''
|-
| 1917-01-31
| [[Василий Бронников]]
| [[хирург]]
| 1844-12-19
| [[Казан]]
|-
| 1919
| [[Василий Булыгин]]
|
| 1898-01-04
| [[Чар өязе]]
|-
| 1989-07-17
| [[Василий Дергунов]]
| ''[[:d:Q372436|Q372436]]''
| 1922-01-14
| [[Липецк өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q2217766|Zadonsky District]]''
|-
| 1913-10-14
| [[Василий Карякин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1851-01-28
| [[Рыбинск]]
|-
| 1804-10-02
| [[Василий Кафтырев]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| 1730s
| No/unknown value
|-
| 1998-06-18
| [[Василий Мосин (1917)|Василий Мосин]]
| [[галим]]
| 1917-04-22
| ''[[:d:Q21850286|Q21850286]]''
|-
| 1523
| [[Василий Поджогин]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| 1842-05-05
| [[Василий Попов (1771)|Василий Попов]]
|
| 1771
| No/unknown value
|-
| 1962-03-19
| [[Василий Сталин]]
| ''[[:d:Q2095549|Q2095549]]''<br/>''[[:d:Q47064|Q47064]]''<br/>[[офицер]]
| 1921-03-24
| [[Мәскәү]]
|-
| 1895-12-14
| [[Василий Тимофеев (1836)|Василий Тимофеев]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1836
| [[Чиябаш]]
|-
| 1575-05-21
| [[Вассиан]]
| ''[[:d:Q19340487|Q19340487]]''
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| 2008-08-20
| [[Вахит Хаков]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1926-08-16
| [[Буа районы]]
|-
|
| [[Венера Гәрәева]]
| ''[[:d:Q639669|Q639669]]''
| 1943-06-25
| [[Өчиле]]
|-
| 2019-02-16
| [[Венера Ихсанова]]
|
| 1933-08-23
| [[Түбән Шөн]]
|-
| 1989-12-08
| [[Венера Шәрипова]]
| ''[[:d:Q2865819|Q2865819]]''
| 1927-12-27
| [[Ширабад]]
|-
| 1987-10-10
| [[Вениамин Бахарев]]
|
| 1908-10-19
| [[Болгар (Спас районы)|Болгар]]
|-
| 1990-04-20
| [[Вениамин Бушков]]
|
| 1909-08-27
| [[Өрҗем өязе]]
|-
| 1889-02-16
| [[Вениамин Снегирёв]]
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q123819727|Q123819727]]''
| 1841-10-24
| ''[[:d:Q13641980|Тимонькино]]''
|-
| 1943
| [[Вера Баландина]]
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| 1871-02-05
| ''[[:d:Q4325895|Новосөлово]]''
|-
| 1944-04-03
| ''[[:d:Q4111343|Вера Вильковиская]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1890
| [[Казан]]
|-
| 1990-06-28
| [[Вера Кивалкина]]
| ''[[:d:Q3779582|Q3779582]]''
| 1912-09-25
| [[Коротни]]
|-
| 2011-09-20
| [[Вера Минкина]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1918-09-09
| [[Чистай өязе]]
|-
| 2014-06-23
| [[Вера Солнцева|Вера Солнсева]]
| ''[[:d:Q47460295|brigadir]]''
| 1933-10-23
| ''[[:d:Q18787262|Q18787262]]''
|-
| 2008-12-31
| [[Вера Торопова]]
|
| 1915-11-20
| ''[[:d:Q2564651|Q2564651]]''
|-
| 2005-12-09
| [[Виктор Винтер]]
| ''[[:d:Q2919046|Q2919046]]''
| 1939-11-07
| ''[[:d:Q3701913|Q3701913]]''
|-
| 1885-12-30
| [[Виктор Вишневский]]
| [[фәлсәфәче]]
| 1804-11-24
| [[Согыт-Торбиково]]
|-
| 1926-08-18
| [[Виктор Ивановский|Виктор Ивановски]]
| ''[[:d:Q2306091|Q2306091]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1854-11-01
| [[Мамадыш]]
|-
| 1992-03-13
| [[Виктор Игнатьев]]
|
| 1918-11-10
| [[Спиридоновка|Спиридун]]
|-
| 1936-09-23
| [[Виктор Ищереков|Виктор Иччереков]]
|
| 1872-04-21
| [[Сергач]]
|-
| 2004-03-14
| [[Виктор Краснов]]
| ''[[:d:Q41583|Q41583]]''<br/>''[[:d:Q11338576|Q11338576]]''<br/>''[[:d:Q22122536|Q22122536]]''
| 1928-02-02
| ''[[:d:Q40561457|Q40561457]]''
|-
| 1995-06-11
| [[Виктор Куделькин]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1911-01-09
| [[Алатыр]]
|-
| 2019-06-24
| [[Виктор Малков]]
| [[галим]]
| 1931-10-08
| ''[[:d:Q4086804|Биләр]]''
|-
| 1945-02-22
| [[Виктор Меньшиков]]
| ''[[:d:Q1919436|Q1919436]]''
| 1875-01-11
| [[Лаеш өязе]]
|-
| 1937-06-30
| [[Виктор Несмелов]]
| ''[[:d:Q1234713|Q1234713]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1863-01-01<br/>1863-01-13
| ''[[:d:Q4108169|Vertunovka]]''
|-
| 1885-03-01
| [[Виктор Пасхалов]]
| [[композитор]]
| 1841-04-18
| [[Сарытау]]
|-
| 1980-09-20
| [[Виктор Попов]]
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''
| 1910-03-15
| [[Казан]]
|-
| 1882-03-27
| [[Виктор Савельев (1810)|Виктор Савельев]]
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q2004963|numismatist]]''
| 1810-04-01
| [[Горбатов (шәһәр)|Горбатов]]
|-
| 1919-03-31
| [[Виктор Тихомирнов (1889)|Виктор Тихомирнов]]
| ''[[:d:Q1607826|Q1607826]]''
| 1889-12-06
| [[Казан]]
|-
| 2001-10-05
| ''[[:d:Q123420498|Виктор Фёдоров]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q282718|Q282718]]''<br/>''[[:d:Q1925963|Q1925963]]''<br/>''[[:d:Q2180411|пәртеритче]]''
| 1940-02-29
| [[Казан]]
|-
| 2000-05-03
| [[Вил Саттаров]]
|
| 1930-05-02
| [[Казан]]
|-
| 1995-02-09
| [[Виталий Копылов|Витали Копылов]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
| 1926-06-12
| [[Самар өязе]]
|-
| 2013-05-20
| [[Виталий Тимерәсов|Витали Тимерәсев]]
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
| 1937-09-06
| [[Аксубай районы]]
|-
| 2002-02-09
| [[Виталий Боронин]]
|
| 1927-08-23
| [[Волостниковка (Иске Майна районы)|Волостниковка]]
|-
| 2016-09-10
| [[Виталий Логинов]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| 1950-03-30
| [[Казан]]
|-
| 2010-10-18
| [[Виталий Марков (филолог)]]
|
| 1927-03-29
| [[Казан]]
|-
| 2021-07-18
| [[Виталий Самарцев]]
|
| 1939-10-29
| [[Казан]]
|-
| 1897-09-14
| [[Владимир (Петров)|Владимир]]
| ''[[:d:Q19340487|Q19340487]]''
| 1828-06-06
| ''[[:d:Q24484189|Федосеевская]]''
|-
| 1967-08-03
| [[Владимир Баранов (1889)|Владимир Баранов]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1889-02-21
| [[Олы Нырты]]
|-
| 1942-02-14
| [[Владимир Баранов (1872)|Владимир Баранов]]
|
| 1872-09-15
| [[Микулино|Микулин]]
|-
| 1957-10-04
| [[Владимир Батыр]]
|
| 1907-07-17
| [[Киев]]
|-
| 2018-12-18
| [[Владимир Белицкий|Владимир Белитски]]
|
| 1948-08-07
| [[Казан]]
|-
| 2003-11-12
| [[Владимир Бердников]]
|
| 1923-05-02
| [[Казан]]
|-
| 1898-04-23
| [[Владимир Бечко-Друзин]]
|
| 1824
| [[Россия империясе]]
|-
| 2012-05-06
| [[Владимир Богоявленский|Владимир Богоявленски]]
|
| 1931-03-18
| [[Шостка]]
|-
| 2022-05-30
| [[Владимир Бойко]]
|
| 1933-03-11
| [[Могилёв]]
|-
| 2019-02-21
| [[Владимир Булатов]]
|
| 1946-12-27
| [[Казан]]
|-
| 1838
| [[Владимир Булыгин (1789)|Владимир Булыгин]]
| [[галим]]
| 1789
| [[Пенза]]
|-
| 2010-01-23
| [[Владимир Булыгин (1916)|Владимир Булыгин]]
|
| 1916-04-17
| [[Казан]]
|-
| 1995-08-08
| [[Владимир Булычев]]
|
| 1942-06-29
| [[Казан]]
|-
| 1935-04-03
| [[Владимир Бургсдорф (1864)|Владимир Бургсдорф]]
|
| 1864-05-17
| [[Лысково|Лискау]]
|-
| 1984-01-04
| [[Владимир Вагин]]
|
| 1907-12-04
| [[Акмәсҗит]]
|-
| 2010-07-09
| [[Владимир Винокуров]]
| ''[[:d:Q13416354|Q13416354]]''
| 1921-10-06
| [[Омск]]
|-
| 1906-01-03
| [[Владимир Витевский]]
| [[галим]]
| 1845-07-22
| ''[[:d:Q4367082|Подвалье]]''
|-
| 1991-12-09
| [[Владимир Графов]]
| ''[[:d:Q47064|Q47064]]''
| 1913-06-28
| [[Бөгелмә]]
|-
| 1984-10-02
| ''[[:d:Q111265506|Владимир Дьяконов]]''
|
| 1906-05-11
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| 2001-11-17<br/>2001
| [[Владимир Жигунин]]
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| 1943-11-16<br/>1943
| ''[[:d:Q16014748|Q16014748]]''
|-
| 2019-04-14
| [[Владимир Житлов]]
| ''[[:d:Q41583|Q41583]]''<br/>''[[:d:Q13381863|Q13381863]]''
| 1940-02-01
| [[Пенза]]
|-
| 1971-07-28
| [[Владимир Зайцев]]
|
| 1898-02-28<br/>1898-02-24
| [[Батеево (Ормар районы)|Бәти]]
|-
| 1993-08-07
| [[Владимир Иванов (1917)|Владимир Иванов]]
|
| 1917-09-29
| [[Казан]]
|-
| 2004-11-07
| [[Владимир Игнатюк|Владимир Игнатүк]]
|
| 1943-09-02
| [[Мәскәү]]
|-
| 2015-09-28
| [[Владимир Кайгородов]]
|
| 1936-12-24
| [[Яңа (Туринская Слобода районы)|Яңа]]
|-
| 2012-12-26
| [[Владимир Корчагин]]
| [[язучы]]
| 1924-10-14
| [[Казан]]
|-
| 2006-10-03<br/>2006-10-06
| [[Владимир Крупин]]
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>[[хирург]]
| 1925-07-21<br/>1925-07-25
| [[Тәтеш]]
|-
| 1984-05-14
| [[Владимир Кузнецов (1934)|Владимир Кузнецов]]
| [[галим]]
| 1934-06-20
| [[Мәскәү]]
|-
| 1963-12-09
| ''[[:d:Q131730115|Владимир Лаптев]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q33231|Q33231]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| 1902-04-05
| [[Казан]]
|-
| 1985-03-31
| [[Владимир Лушников]]
|
| 1914-05-29
| [[Казан]]
|-
| 1975-01-01
| ''[[:d:Q12130089|Владимир Морозов]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1910-12-15
| [[Вологда]]
|-
| 2019-03-16
| ''[[:d:Q112989114|Владимир Муравьёв]]''
| [[галим]]
| 1947-12-08
| [[Казан]]
|-
| 1985
| [[Владимир Опокин]]
|
| 1910-01-25
| [[Казан]]
|-
| 1985
| [[Владимир Павлов (1911)|Владимир Павлов]]
| [[укытучы]]
| 1911-07-11
| ''[[:d:Q4130254|Q4130254]]''
|-
| 1942-01-12
| [[Владимир Петляков]]
| ''[[:d:Q10497074|хәрби бортинженер]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q2095549|Q2095549]]''<br/>''[[:d:Q1779650|инженер-конструктор]]''
| 1891-06-15
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| 1910-08-03
| [[Владимир Пискорский]]
| ''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1869-07-29
| [[Одесса]]
|-
| 2023-10-27
| [[Владимир Попов]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1924-06-24
| [[Мариуполь]]
|-
| 2013-08-29
| [[Владимир Праченко]]
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q16145150|Q16145150]]''<br/>''[[:d:Q12377274|trumpeter]]''
| 1937-01-21
| [[Алексеевка (шәһәр, Белгород өлкәсе)|Алексеевка]]
|-
| 1942
| [[Владимир Садиков]]
| [[галим]]
| 1871
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1998-06-10
| [[Владимир Серебряков|Владимир Серебрәков]]
| ''[[:d:Q12800682|Q12800682]]''<br/>''[[:d:Q899758|Q899758]]''<br/>''[[:d:Q15981151|җазмен]]''<br/>''[[:d:Q1643514|Q1643514]]''<br/>''[[:d:Q16145150|Q16145150]]''
| 1914-03-08
| [[Түбән Новгород]]
|-
| 1921-03-17
| [[Владимир Соколов (1871)|Владимир Соколов]]
|
| 1871-03-25
| ''[[:d:Q4151183|Q4151183]]''
|-
| 2012-08-08
| [[Владимир Федотов (1940)|Владимир Федотов]]
| [[галим]]
| 1940-01-01
| [[Манас (Кыргызстан)|Манас]]
|-
| 1997-03-21
| [[Владимир Шнепп]]
|
| 1924-06-17
| [[Казан]]
|-
| 1869
| [[Владимир Юшков]]
|
| 1789
| [[Казан]]
|-
| 1974-04-02<br/>1974
| [[Владислав Чаржински]]
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q11499929|Q11499929]]''
| 1897-05-15<br/>1897
| [[Каменна-Стара|Стара-Каменна]]
|-
| 1912
| ''[[:d:Q28359114|Водопьянов, Пётр Петрович]]''
| [[офицер]]
| 1855-12-25
| [[Верхнеуральск өязе|Верхнеурал өязе]]
|-
| 1974-12-25
| [[Всеволод Изосимов]]
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''
| 1899-10-28
| [[Ширәмәт]]
|-
| 1972
| [[Всеволод Сластников]]
|
| 1915
| ''[[:d:Q429506|Q429506]]''
|-
| 1931-03-16
| [[Всеволод Ульянин]]
| ''[[:d:Q901402|Q901402]]''<br/>''[[:d:Q169470|Q169470]]''
| 1863-01-20
| [[Мәскәү]]
|-
| 2006-06-15
| [[Вячеслав Алемасов]]
| ''[[:d:Q169470|Q169470]]''
| 1923-07-11
| [[Казан]]
|-
| 1992-06-12
| [[Вячеслав Аристов]]
| [[галим]]
| 1937-06-16
| [[Болгар (Спас районы)|Болгар]]
|-
| 2014-05-22
| ''[[:d:Q7924537|Вячеслав Арташин]]''
| ''[[:d:Q14373094|rugby league player]]''
| 1972-03-17
| [[Казан]]
|-
| 2013-01-11
| [[Вячеслав Иванов]]
|
| 1930-02-27
| [[Казан]]
|-
| 1970-12-06
| [[Вячеслав Лобков]]
| ''[[:d:Q372436|Q372436]]''
| 1903-03-16
| ''[[:d:Q3812867|Kantemirovka]]''
|-
| 2015-06-22
| [[Вәзил Мәүликов|Вәзил Мәүликев]]
|
| 1943-10-30
| [[Кукмара районы]]
|-
| 1969
| [[Вәкил Закиров]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| 1928
| [[Мамадыш кантуны]]
|-
| 1922
| [[Вәли Апанаев]]
|
| 1889-08-30
| [[Казан]]
|-
| 1968
| [[Вәлитхан Таначев]]
| [[адвокат]]
| 1882
| [[Бүкәй Урдасы]]
|-
| 1916-08-13
| [[Вәлиулла Гыйззәтуллин]]
|
| 1837-04-26
| [[Түбән Аты]]
|-
| 2012-07-19
| [[Вәлиулла Якупов]]
| [[мөфти]]
| 1963-09-04
| [[Байсерке]]
|-
| 1967-06-16
| [[Габбас Кушаев]]
|
| 1912
| [[Кушаев утары (Казан)|Кушаев утары]]
|-
| 2005-03-27
| [[Габбас Кашаев|Габбәс Кашаев]]
|
| 1912-08-15
| [[Верхозим]]
|-
| 2019-01-12
| [[Габбәс Мөхәммәтшин]]
| [[инженер]]
| 1935-05-09
| [[Лениногорск районы]]
|-
| 2007-09-09
| [[Габделбәр Фәйзрахманов]]
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>[[галим]]
| 1930-02-11
| [[Арча районы]]
|-
| 1991-10-28
| [[Габделгазиз Зыятдинов|Габделгазиз Зыятдинев]]
|
| 1904-07-15
| [[Чуалкип]]
|-
| 1831
| [[Габделгаффар бине Сәгыйть әш-Шырдани]]
|
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
|
| [[Габделмәңгыйм Әминов]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1908-02-15
| [[Волгоград өлкәсе]]
|-
| 2016-01-12
| [[Габделнур Мөхәммәтҗанов]]
| [[галим]]
| 1930-12-26
| [[Казан]]
|-
| 1978
| [[Габделхак Бәдыйгов]]
|
| 1906-08-07
| [[Шалты]]
|-
| 1982-02-16
| [[Габделхак Үмәркин|Габделхак Гомәркин]]
| [[укытучы]]
| 1917-01-31
| [[Зөябаш]]
|-
| 2003-09-02
| [[Габделхак Кафиятуллин]]
| ''[[:d:Q47064|Q47064]]''
| 1924-01-20
| [[Актук]]
|-
|
| [[Габделхәмит Равилов]]
|
|
| [[Казан]]
|-
|
| [[Габделәхәт Чинкин]]
|
| 1937-04-22
| [[Кыр Бикшеге]]
|-
| 2010-08-14
| [[Габдерахман Хәмиди]]
|
| 1923-07-06
| ''[[:d:Q52008086|Q52008086]]''
|-
| 2017-02-11
| [[Габдерәхим Мөслинкин]]
|
| 1929-11-10
| [[Әстерхан]]
|-
| 1895
| [[Габдрахман Ильяси]]
| [[язучы]]
| 1856
| [[Казан]]
|-
| 1938-05-09
| [[Габдрахман Искәндәрев]]
|
| 1898-07-15
| [[Кече Рәс]]
|-
|
| [[Габдрахман Минский]]
|
|
| [[Әстерхан]]
|-
| 1990
| [[Габдрахман Сәлимов]]
| ''[[:d:Q5716684|Q5716684]]''<br/>''[[:d:Q2490358|Q2490358]]''<br/>''[[:d:Q8178443|Q8178443]]''
| 1926-12-16
| [[Күәм]]
|-
| 1979-02-07
| [[Габдрахман Әпсәләмов]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q15949613|Q15949613]]''
| 1911-12-15
| [[Искил (Ковылкин районы)|Искил]]
|-
| 1937-09-28
| [[Габдулла Апанаев (1873)|Габдулла Апанаев]]
|
| 1873
| [[Казан]]
|-
| 1986-01-15
| [[Габдулла Бичурин]]
| ''[[:d:Q372436|Q372436]]''<br/>''[[:d:Q685433|Q685433]]''<br/>''[[:d:Q974144|Q974144]]''
| 1911-05-05
| [[Пәлдәнге]]
|-
| 1935-09-06
| [[Габдулла Зөлкарнәй]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]
| 1905-10-03
| [[Петропавел|Кызылъяр]]
|-
|
| [[Габдулла Камал]]
|
| 1893-11-01
| [[Казан]]
|-
| 1920-01-28
| [[Габдулла Кариев]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1886-05-20
| [[Күлбай Мораса]]
|-
| 1997-10-09
| [[Габдулла Рәхимкулов]]
| [[җырчы]]
| 1926-02-15
| [[Кече Шәйморза]]
|-
| 1981-12-21
| [[Габдулла Шамуков]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q12144794|Q12144794]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1909-12-11
| [[Әсән (Чардаклы районы)|Әсән]]
|-
| 1938-11-03
| [[Габдулла Шөнаси]]
|
| 1885
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
|-
| 1873
| [[Габдүш Ваһапов]]
|
| 1814
| [[Казан]]
|-
| 1921-07-12
| [[Гавриил Алюнов]]
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1876-03-01<br/>1876-02-27
| [[Янтык (Ялчык районы)|Янтык]]
|-
| 1803-07-25
| [[Гавриил Каменев]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]
| 1772-02-03
| [[Казан]]
|-
| 1951-10-26
| [[Гавриил Лихов]]
| ''[[:d:Q1402561|Q1402561]]''
| 1901-03-06
|
|-
| 1980-03-20
| [[Гавриил Непряхин]]
| [[галим]]
| 1896-03-24
| [[Әстерхан]]
|-
| 1866-11-26
| [[Гавриил Солнцев]]
| ''[[:d:Q1726903|criminalist]]''
| 1786-03-22
| ''[[:d:Q4387800|Radogoshch]]''
|-
| 1975-12-09
| [[Гази Кашшаф]]
|
| 1907-04-15
| [[Яңа Арысланбәк|Яңа Арсланбәк]]
|-
| 1985-07-27
| [[Газиз Иделле]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''
| 1905-12-26
| [[Әстерхан]]
|-
| 1937-08-19
| [[Газыйм Касыймов|Газим Касыймов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1891
| [[Яңа Биктәш]]
|-
|
| [[Гайнан Вәисев]]
|
| 1878
|
|-
| 1938-03-10
| [[Гайнелхак Баев]]
|
| 1896
| [[Мортыштамак (Сарман районы)|Мортыштамак]]
|-
| 2003-01-22
| [[Гайнулла Шәйхиев]]
| ''[[:d:Q169470|Q169470]]''
| 1936-12-17
|
|-
| 1991-05-03
| [[Гайшә Рахманкулова]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1913-12-03
| [[Кырмыскалы районы]]
|-
| 1740-07-27
| [[Галдан-Норбо]]
|
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| 1951-08-20
| [[Гали Динмөхәммәтов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1892
| [[Яңа Ибрай]]
|-
| 1988-05-01
| [[Гали Дәүләтказин]]
|
| 1901-06-15
| [[Иса]]
|-
| 1918
| [[Гали Зәйпин]]
|
| 1854
| [[Казан]]
|-
| 1970-09-13
| [[Гали Ильясов (актер)|Гали Ильясов]]
| ''[[:d:Q3387717|Q3387717]]''<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| 1900-03-09
| [[Әстерхан]]
|-
| 2000-11-16
| [[Гали Ильясов (җырчы)|Гали Ильясов]]
|
| 1936-07-24
| [[Партизанск]]
|-
| 1992-08-24
| [[Гали Халит]]
| ''[[:d:Q13418253|Q13418253]]''
| 1915-06-26
| [[Үтәмеш (Тәтеш районы)|Үтәмеш]]
|-
|
| [[Галим Акчурин]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1892-04-20
| [[Казакъстан]]
|-
| 1938-05-10
| [[Галим Мөхәммәтҗанов]]
|
| 1908
| [[Татар Бизнәсе]]
|-
| 1977-08-01
| ''[[:d:Q100334191|Галим Рәбков]]''
|
| 1906-02-13
| [[Түбән Әремҗән|Түбән Әремчән]]
|-
| 2006-10-30
| [[Галим Шәймәрданов]]
|
| 1917-03-20
| [[Сатыш]]
|-
| 2013-05-19
| [[Галимулла Әсхәдуллин]]
| ''[[:d:Q4492590|фрезерлаучы]]''
| 1928-04-14
| [[Мирҗәм]]
|-
|
| [[Галимҗан Ахунҗанов]]
|
| 1925-08-23
| [[Карман (Зәй районы)|Карман]]
|-
| 1938-01-21
| [[Галимҗан Ибраһимов]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q14467526|Q14467526]]''
| 1887-03-12
| [[Солтанморат]]
|-
| 1993-06-13
| [[Галимҗан Камалиев]]
|
| 1919-07-15
| [[Питрәч районы]]
|-
| 1918-09-10
| [[Галимҗан Сәйфетдинев]]
|
| 1882-01-29
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
|-
| 2005-12-19
| [[Галимҗан Сәлимҗанов]]
|
| 1923-09-01
| [[Яңа Үзи]]
|-
| 1950-01-13
| [[Галимҗан Шәрәф]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1896-12-29
| [[Татар Аксуы]]
|-
| 1984-03-26
| [[Галимә Ибраһимова]]
|
| 1909-12-08
| [[Түбән Шүләңгер]]
|-
| 2008-12-01
| [[Галина Ишкова]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1927-08-24
| ''[[:d:Q25739834|Q25739834]]''
|-
| 1988-06-23
| [[Галина Калашникова]]
|
| 1936<br/>1940<br/>1941
| [[Владивосток]]
|-
| 2000
| [[Галина Сатонина]]
| ''[[:d:Q10873124|Q10873124]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1905-12-14
| [[Казан]]
|-
| 1907-01-22
| ''[[:d:Q12094073|Галицький Георгій Станіславович]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1851
|
|-
| 1985-09-13
| [[Галия Булатова]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1906-06-24
| [[Түбән Әлки]]
|-
| 1983-09-10
| [[Галия Измайлова (халык комиссары)|Галия Измайлова]]
| ''[[:d:Q19968805|Q19968805]]''<br/>''[[:d:Q28532974|Q28532974]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q4345946|Q4345946]]''
| 1909-05-15
| [[Казан]]
|-
| 1993-05-16
| [[Галия Кайбицкая]]
| [[җырчы]]
| 1905-05-21
| [[Җаек (шәһәр)|Җаек]]
|-
| 1990-01-04
| [[Галия Нигъмәтуллина]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| 1907-01-02
| [[Орски|Ыр]]
|-
| 1921
| [[Галиәкбәр Камалетдинов|Галиәкбәр Камалетдинев]]
|
| 1849
| [[Сикертән]]
|-
| 1933-06-16
| [[Галиәсгар Камал]]
| [[Драматурглар|драматург]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|Q12144794]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1879-01-06
| [[Казан]]
|-
| 1990-05-25
| [[Галләм Морзаханов]]
| ''[[:d:Q47064|Q47064]]''
| 1925-03-27
| [[Яшел Үзән районы]]
|-
| 2017-05-31
| [[Галәветдин Зыятдинов]]
| ''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''
|
| [[Кече Мирәтәк]]
|-
| 1959-12-27
| [[Гамир Насрый]]
| [[Драматурглар|драматург]]
| 1916-01-03
| [[Иске Җанҗегет]]
|-
| 1973-10-14
| [[Гани Сафиуллин]]
| ''[[:d:Q1402561|Q1402561]]''
| 1905-07-01
| [[Арча районы]]
|-
|
| [[Ганс Сәйфуллин]]
| ''[[:d:Q29169123|баянчы]]''
| 1941-02-26
| [[Баулы]]
|-
| 2000-06-04
| [[Гариф Ахунов]]
| [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q12144794|Q12144794]]''<br/>''[[:d:Q6051619|Q6051619]]''
| 1925-09-18
| [[Кече Өчиле]]
|-
| 1955-08-10
| [[Гариф Багданов]]
|
| 1889-12-11
| [[Зур Тигәнәле]]
|-
| 1938-05-10
| [[Гариф Бәйкиев]]
|
| 1901
| [[Акчишмә (Мамадыш районы)|Акчишмә]]
|-
| 1983-04-27
| [[Гариф Гобәй]]
| [[язучы]]
| 1907-08-26
| [[Казан]]
|-
| 1915-11-27
| [[Гарифулла Салихов]]
|
| 1861
| [[Гомәр (Благовещен районы)|Гомәр]]
|-
| 1971-06-19
| [[Гаяз Ишмөхәммәтов]]
|
| 1897
| [[Җаек (шәһәр)|Җаек]]
|-
| 2005-08
| [[Геннадий Тарасов|Геннади Тарасов]]
| ''[[:d:Q57199189|figure skating coach]]''
| 1946-03-19
| [[Казан]]
|-
| 1992-05-12
| ''[[:d:Q4292717|Геннадий Мигачёв]]''
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
| 1972-04-26
| [[Казан]]
|-
| 2007-10-15
| [[Геннадий Паушкин]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]
| 1921-02-28
| [[Бишбалта бистәсе]]
|-
| 1995-12-09
| [[Генрих Бухин]]
|
| 1910-10-01
| [[Варшава]]
|-
| 1898
| [[Генрих Крелленберг]]
|
| 1829
| [[Пәрну]]
|-
| 1905-08-22
| [[Генрих-Якоб Руш]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| 1849-04-26
| [[Кельце|Келсе]]
|-
| 1992-03-16
| [[Георгий Солдатов|Георги Солдатов]]
|
| 1919-02-23
| [[Мәскәү]]
|-
| 1900-06-16
| [[Георгий Шебуев|Георги Шебуев]]
| [[математик]]
| 1850-04-17
| [[Кнәгин өязе]]
|-
| 1957-09-12
| [[Георгий Яшин|Георги Яшин]]
|
| 1907-04-17
| [[Бәерле]]
|-
| 1966-06-04
| [[Георгий Жирицкий]]
| [[инженер]]
| 1893-09-26
| ''[[:d:Q4237648|Q4237648]]''
|-
| 1981-03-29
| [[Георгий Забусов]]
|
| 1899-10-18
| [[Казан]]
|-
| 2010-03-25
| ''[[:d:Q112993735|Георгий Карунин]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1931-08-07
| ''[[:d:Q3980033|Q3980033]]''
|-
| 1937
| [[Георгий Остен-Сакен]]
| ''[[:d:Q114009157|Q114009157]]''
| 1888
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1949-04-25
| [[Георгий Савандеев]]
|
| 1889-11-17
| [[Чуаш Киштәге]]
|-
| 1993-10-06
| [[Герман Базаревич]]
|
| 1930-11-27
| [[Мәскәү]]
|-
| 1945-03-08
| [[Герман Одноценов]]
|
| 1923-01-21
| [[Казан]]
|-
| 2007-10-09
| ''[[:d:Q112164487|Герман Полетаев]]''
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''
| 1931-11-17
| [[Юрино районы]]
|-
| 1943-11-01
| [[Глеб Бонч-Осмоловский]]
| [[галим]]
| 1890-10-22<br/>1890
| [[Блонь]]
|-
|
| [[Гомәр Бакиров]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1904-02-15
| [[Чистай]]
|-
| 1996-08-23
| [[Гомәр Биләлев]]
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| 1922-07-10
| [[Печә]]
|-
| 1999-05-07
| [[Гомәр Бәширов]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1901-01-07
| [[Яңасала (Арча районы)|Яңасала]]
|-
| 1997-05-21
| [[Гомәр Гаипов]]
|
| 1905-03-16
| ''[[:d:Q16029582|Q16029582]]''
|-
| 2020-08-26
| [[Гомәр Саттаров]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1932-07-02
| [[Мулла Иле]]
|-
| 1984-09-19
| [[Гомәр Тумашев]]
| [[математик]]
| 1910-11-21
| [[Чистай]]
|-
| 2015-02-23
| [[Гомәр Усманов]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1932-03-16
| [[Чистай]]
|-
| 1880-01-29<br/>1880
| [[Гордий Саблуков]]
| ''[[:d:Q14467526|Q14467526]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| 1804
| [[Архангелски (Архангель районы)|Архангел]]
|-
|
| [[Госман Бакиров]]
| ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''
| 1896-03-12
| [[Югары Курса]]
|-
|
| [[Госман Гомәр]]
|
|
| [[Шитнәү-Чирмешән|Шетнев-Чирмешән]]
|-
| 1938-05-09
| [[Госман Дивәев]]
|
| 1895
| ''[[:d:Q16706866|Q16706866]]''
|-
|
| [[Госман Хәбибуллин]]
|
|
| [[Олы Саурыш]]
|-
| 1992-11-12
| [[Госман Җиһаншин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1926-09-26
| [[Олы Әтнә]]
|-
| 2011-04-14
| [[Усман Әлмиев|Госман Әлмиев]]
| ''[[:d:Q2865819|Q2865819]]''
| 1915-04-24
| [[Акъегет (Яшел Үзән районы)|Акъегет]]
|-
| 1844-05-11
| [[Григори Никольски]]
| [[галим]]
| 1785-11-11
| ''[[:d:Q4445495|Судогда өязе]]''
|-
| 1956-02-17
| [[Григорий Ардаров]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q3387717|Q3387717]]''
| 1888-03-28
|
|-
| 1884-04-24
| [[Григорий Глинский]]
| [[галим]]
| 1842-01-20
| [[Самар губернасы]]
|-
| 1853-12-22<br/>1853-01-03
| [[Григорий Городчанинов]]
| [[галим]]
| 1771<br/>1772
| [[Балахна]]
|-
| 1951
| [[Григорий Житков]]
|
| 1876
| [[Калининск]]
|-
| 1946-07-21
| [[Григорий Клячкин]]
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''
| 1866-10-03
| [[Нясвиж|Нәсвиж]]
|-
| 1901-08-26<br/>1901-08-28
| [[Григорий Мещеринов]]
| ''[[:d:Q47064|Q47064]]''
| 1827-01-22
| [[Калуга]]
|-
| 1985-12-23
| [[Григорий Портнов]]
|
| 1923-02-27
| [[Шәмсир]]
|-
| 1982-06-21
| ''[[:d:Q108654031|Гуляев, Василий Георгиевич]]''
|
| 1903-09-12
|
|-
| 1833
| ''[[:d:Q111193898|Гундоров, Андрей Александрович]]''
| [[язучы]]
| 1792
|
|-
| 1936
| [[Гыйбадулла Алпаров]]
| ''[[:d:Q14467526|Q14467526]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1569495|Q1569495]]''
| 1888-11-14
| [[Корманай]]<br/>[[Авыргазы районы]]
|-
| 1970-03-13
| [[Гыйлем Камай]]
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| 1901-02-23
| [[Тәтеш]]
|-
| 1991-04-14
| [[Гыйльми Шакиров|Гыйльми Шакирыв]]
|
| 1929-07-23
| [[Татар Янтыгы]]
|-
| 1967-11-18
| [[Гыйләҗ Ганиев]]
|
| 1906-11-16
| [[Казарма]]
|-
| 1943-02-08
| [[Гыймад Нугайбәк]]
| ''[[:d:Q14467526|Q14467526]]''
| 1881-02-13
| [[Черкели]]
|-
| 1938-05-10
| [[Гыймаз Баһаветдинев]]
|
| 1897-12-27
| [[Менделеевск]]
|-
| 2013-10-15
| [[Гүзәл Мөхәммәтҗанова]]
| [[галим]]
| 1938-09-02
| [[Зәй шәһәре|Зәй]]
|-
| 2007-02-03
| [[Гүрги Мәмәков]]
|
| 1926-12-02
| [[Керәшен Казысы]]
|-
| 1973
| [[Гәверлә Беляев]]
|
| 1903-02-26
| [[Түбән Бикмәт]]
|-
| 2021-09-06
| [[Гәрәй Рәхим]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|Q12144794]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q9334029|сатирик]]''<br/>''[[:d:Q6051619|Q6051619]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| 1941-07-15
| [[Аланлык]]
|-
|
| [[Гәүһәр Камалова]]
|
| 1922-09-29
|
|-
| 2020-09-08
| [[Гөлнара Зиннәтуллина]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 1952-04-07
| [[Хәерби]]
|-
| 1968-01-09
| [[Гөлсем Болгарская]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1891-10-15
| [[Казан]]
|-
| 1975-12-08
| [[Гөлсем Камская]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| 1901-03-25
| [[Казан]]
|-
|
| [[Гөлсем Мөхәммәдова]]
|
|
| [[Әстерхан]]
|-
| 1968-06-14
| [[Гөлсем Сөләйманова]]
| [[җырчы]]
| 1907-02-24
| [[Казан]]
|-
| 1984
| [[Гөлчирә Мансурова-Такташева]]
| [[укытучы]]
| 1909
| [[Яңа Әлем]]
|-
| 2005-04-01
| [[Гөлшат Зәйнашева]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]
| 1928-01-13
| [[Тукай районы]]
|-
| 1982-07-12
| [[Давид Брагин]]
|
| 1905-12-23
| [[Сембер]]
|-
| 1978-11-04
| ''[[:d:Q111726944|Давид Потехин]]''
|
| 1901-12-22
| ''[[:d:Q761130|Q761130]]''
|-
| 2012-07-03
| [[Дамир Бикбов]]
|
| 1945-09-09
|
|-
| 2021-06-04
| [[Дамир Динниулов]]
| ''[[:d:Q47064|Q47064]]''
| 1962-12-23
| [[Казан]]
|-
| 1998-12-17
| [[Дамир Сираҗиев]]
| ''[[:d:Q3387717|Q3387717]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1954-10-17
| [[Олы Подберезье|Күлле Ил]]
|-
| 2014-02-07
| [[Дамир Шәрәфетдинов (1940)|Дамир Шәрәфетдинов]]
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]''
| 1940-09-12
| [[Казан]]
|-
| 1763
| [[Даниил Савич]]
| [[галим]]
| 1730
| [[Сумы]]
|-
| 2015-07-15
| [[Дания Сабирова]]
| [[галим]]
| 1944-05-20
| [[Сиңгел]]
|-
| 2013-10-15
| [[Данияр Мөштәри]]
| [[галим]]
| 1945-04-10
| [[Казан]]
|-
| 2010-11-01
| [[Диас Вәлиев]]
| [[язучы]]
| 1938-07-01
| [[Арча районы]]
|-
| 1981-08-16
| [[Дилүс Ильясов]]
|
| 1922-12-26
| [[Әстерхан]]
|-
| 2010-09-22
| [[Диләвер Зөбәеров]]
|
| 1931-09-05
| [[Казан]]
|-
| 2008-08-07
| [[Диләрә Бәширева]]
|
| 1926-10-07
| [[Казан]]
|-
| 1908-03-30
| [[Димитрий (Самбикин)|Димитрий]]
| ''[[:d:Q19340487|Q19340487]]''
| 1839-10-15
| ''[[:d:Q19804843|Караяшник]]''
|-
| 2025-08-04
| [[Динә Вәлиева]]
| ''[[:d:Q1792450|Q1792450]]''
| 1936-04-14
| [[Казан]]
|-
| 2000-02-20
| [[Динә Сираҗетдинова]]
| ''[[:d:Q2299159|solo singing]]''
| 1915-03-22
| [[Симәй]]
|-
| 1848
| ''[[:d:Q65974629|Диттель, Вильям Францевич]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''
| 1816
| [[Казан]]
|-
| 2007-07-23
| [[Дмитрий Антонов (флейтачы)|Дмитрий Антонов]]
| [[укытучы]]
| 1946-01-02
|
|-
| 1979-09-10
| [[Дмитрий Белихов]]
|
| 1898-04-08
| [[Кострома]]
|-
| 1886
| [[Дмитрий Вараксин]]
|
| 1813
| [[Казан]]
|-
| 1922-12-16
| [[Дмитрий Гольдһаммер]]
| ''[[:d:Q169470|Q169470]]''
| 1860-10-18
| [[Мәскәү]]
|-
| 1894-10-19
| [[Дмитрий Гусев]]
| [[галим]]
| 1845
| ''[[:d:Q19904964|Q19904964]]''
|-
| 1918-10-22
| [[Дмитрий Дубяго]]
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| 1849-10-03
| [[Мсцислав]]<br/>''[[:d:Q4426833|Soino]]''
|-
| 1931-09-10
| [[Дмитрий Егоров]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1869-08-10<br/>1869-12-02<br/>1869-12-10
| [[Мәскәү]]
|-
| 1919-05-26
| [[Дмитрий Корсаков]]
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| 1843-07-10
| [[Мәскәү]]
|-
| 1911-12-20
| [[Дмитрий Кушников]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q4146578|Q4146578]]''
| 1850-10-15
| [[Спас өязе]]
|-
| 1950-05-10
| [[Дмитрий Одинец]]
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| 1883-01-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1942-12-12
| [[Дмитрий Петрушевский]]
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''
| 1863-09-01
| ''[[:d:Q4225200|Кобрынове]]''
|-
| 1937-06-17
| ''[[:d:Q18327343|Дмитрий Шестаков]]''
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]''<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1869-10-29
| [[Казан]]
|-
| 1822-09-22
| [[Дормидонт Самсонов]]
| [[шагыйрь]]
| 1793
| No/unknown value
|-
| 1948-05-28
| [[Дәрҗия Аппакова]]
| [[язучы]]
| 1898-03-02
| [[Байгол (Татарстан)]]
|-
| 1706-08
| [[Дөмәй Ишкәев]]
|
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| 1989-10-31
| [[Евгений Зуев|Евгени Зуев]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1923-12-23
| ''[[:d:Q19966441|Q19966441]]''
|-
| 1975-01-24
| [[Евгений Павловский|Евгени Павловски]]
|
| 1904-09-26
| [[Лаеш]]
|-
| 1944-07-22
| [[Евгений Сомов-Насимович|Евгени Сомов-Насимович]]
| ''[[:d:Q2627699|Q2627699]]''
| 1910-04-15
| [[Мәскәү]]
|-
| 1931-07-31
| [[Евгений Будде]]
| [[галим]]
| 1859-12-13
| ''[[:d:Q4174931|Елисаветград өязе]]''
|-
| 2008-02-15
| [[Евгений Бусыгин]]
| ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''<br/>''[[:d:Q639669|Q639669]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1913-12-22
| [[Казан]]
|-
| 2018-06-14
| [[Евгений Никольский]]
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| 1947-04-11
| [[Таллинн]]
|-
| 2021-04-01
| [[Евгений Чиглинцев]]
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| 1955-12-30
| [[Совет Гаване]]
|-
| 1976
| [[Евгения Тихвинская]]
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>''[[:d:Q520549|Q520549]]''
| 1901-05-05
| [[Вязьма]]
|-
| 1880-03-07
| [[Евграф Осокин]]
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
| 1819-12-10
| [[Вологда]]
|-
| 1990-03-21
| [[Евдокия Никитина]]
|
| 1916
| [[Новоселки (Питрәч районы)|Новосөлки]]
|-
| 1919-03-03<br/>1919
| [[Евлампий Будрин]]
| ''[[:d:Q123819727|Q123819727]]''
| 1842-10-10<br/>1842
| [[Саликам өязе]]
|-
| 1876-10-26
| [[Евмений Аристов]]
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''
| 1806
| ''[[:d:Q4300535|Молога өязе]]''
|-
| 1918-02-25
| [[Евфимий Малов]]
| ''[[:d:Q1607826|Q1607826]]''<br/>''[[:d:Q19340487|Q19340487]]''<br/>''[[:d:Q219477|Q219477]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1743122|чиркәү тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''
| 1835-01-23
| ''[[:d:Q4455678|Тирәнкүл]]''
|-
| 1946
| ''[[:d:Q135842427|Ежов, Назар Яковлевич]]''
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q372436|Q372436]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''
| 1888
| ''[[:d:Q28526816|Павлово (Пермийн мохк)]]''
|-
| 1963-02-07
| [[Екатерина Ковелькова]]
| ''[[:d:Q2865819|Q2865819]]''<br/>''[[:d:Q16145150|Q16145150]]''
| 1876-12-21
| [[Казан]]
|-
| 1957-02-17
| [[Елена Бахмутова]]
|
| 1897-06-05
| [[Кочневски (Белоярски шәһәр округы)|Кочневское]]
|-
| 2014-05-22
| [[Елена Кононова]]
| ''[[:d:Q937857|Q937857]]''
| 1969-08-17
| [[Мәскәү]]
|-
| 2003-01-01
| [[Елизавета Белогорская]]
|
| 1925-08-19
| [[Иркутск]]
|-
| 1988-11-16
| [[Ефим Бушканец]]
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q13418253|Q13418253]]''<br/>''[[:d:Q1595570|Q1595570]]''
| 1922-11-12
| [[Пермь]]
|-
| 1857-02-16
| [[Ефим Клейст]]
| [[офицер]]
| 1794
| No/unknown value
|-
| 1613-12-26
| [[Ефрем (Хвостов)|Ефрем]]
| ''[[:d:Q189854|мәтран]]''
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| 2025-09-24
| ''[[:d:Q137597502|Закиев, Рафиль Закиевич]]''
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>''[[:d:Q25543366|Q25543366]]''
| 1941-08-11
| [[Сасмак (Киров өлкәсе)]]
|-
| 1986-10-09
| [[Залман Бурман]]
|
| 1924-03-04
| [[Новгород-Сиверскый|Новһород-Сиверскый]]
|-
| 1980-12-02
| [[Залман Малкин]]
| [[галим]]
| 1897-04-09
| [[Сураж (Вицебский районы)|Сураж]]
|-
|
| [[Заһид Мәхмүди]]
| [[язучы]]
| 1960-07-04
| [[Кукмара районы]]
|-
| 1977-11-05
| [[Заһидә Бурнашева|Заһидә Борнашева]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]
| 1895-10-19
| [[Әҗе]]
|-
| 1988-08-13
| [[Заһидә Тинчурина]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q1569495|Q1569495]]''
| 1897-06-13
| [[Казан]]
|-
| 1983-11-20
| [[Заһит Хәбибуллин]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q1259917|Q1259917]]''
| 1910-10-03
| [[Орски|Ыр]]
|-
| 1986-10-19
| [[Зелиг Блюмштейн|Зелиг Блүмштейн]]
|
| 1894-11-06
| [[Сарапул]]
|-
|
| [[Зиннур Насыйбуллин]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 1937-11-12
| [[Нуриман районы]]
|-
|
| [[Зифа Басыйрова]]
|
| 1910-07-04
| [[Мөслим районы]]
|-
| 1990-05-10
| [[Зоя Исаева]]
|
| 1921-05-17
| [[Бугровка (Татарстан)|Бугровка]]
|-
| 1965-11-11
| [[Зыя Мансур]]
| [[шагыйрь]]
| 1916-12-17
| [[Җитембәк]]
|-
| 1936-11-11
| [[Зәбихулла Искужин]]
| ''[[:d:Q6051619|Q6051619]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[галим]]
| 1911-01-03
| [[Мәкъсүт (Җылаер районы)|Мәкъсүт]]
|-
| 1952-05-05
| [[Зәйни Солтанов]]
| [[язучы]]
| 1892-01-17
| [[Әстерхан]]
|-
| 1996
| [[Зәйнүл Кутуева]]
|
| 1903-03-04
| [[Татар Кынадысы]]
|-
| 2002
| [[Зәйнәп Байгилдиева]]
| ''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| 1910
| [[Пешлә]]
|-
| 2007-10-02
| [[Зәйнәп Гыйләҗетдинова]]
|
| 1918-10-29
| [[Уфа]]
|-
| 1977-02-12
| [[Зәйнәп Камалова]]
|
| 1899-04-16
| [[Казан]]
|-
| 1995-09-22
| [[Зәйнәп Кәримова]]
|
| 1909-02-22
| ''[[:d:Q21635426|Q21635426]]''
|-
| 1950
| ''[[:d:Q63198161|Зәйтүнә Мәүлетева]]''
| [[укытучы]]
| 1902
| [[Чистай]]
|-
| 1959
| [[Зәки Баязитский|Зәки Вәлиев]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q3387717|Q3387717]]''<br/>''[[:d:Q47492700|Q47492700]]''
| 1889
| [[Россия империясе]]
|-
| 1984-02-18
| [[Зәки Нури]]
| [[шагыйрь]]
| 1921-12-24
| [[Татар Төкесе]]
|-
| 1956-02-22
| [[Зәкуан Богданов]]
|
| 1891-03-14
| [[Имай-Карамалы]]
|-
| 2006-07-18
| [[Зәүр Бәширов]]
|
| 1945-02-17
| [[Якутск]]
|-
| 1994-02-24
| [[Зөләйха Хисмәтуллина]]
| ''[[:d:Q16145150|Q16145150]]''<br/>[[җырчы]]
| 1922-11-22
| [[Казан]]
|-
| 2022-02-15
| [[Зөфәр Гыймаев]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1951-01-09
| [[Нәмәнгән]]
|-
| 2023-05-21
| [[Зөфәр Сафин (1968)|Зөфәр Сафин]]
| [[җырчы]]
| 1968-01-27
| [[Акбулат (Татарстан)|Акбулат]]
|-
| 1984-08-02
| [[Зөһрә Бәйрәшева]]
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| 1906-10-08
| [[Касыйм (шәһәр)|Касыйм]]
|-
| 2011
| [[Зөһрә Вәлиуллина]]
| ''[[:d:Q1569495|Q1569495]]''
| 1925-06-08
|
|-
| 1975-09-02
| [[Иван Казаков|Ибан Казаков]]
|
| 1908-06-18
| [[Кадрәк (Минзәлә районы)|Кадрәк]]
|-
| 1971-02-20
| [[Ибраһим Гази]]
| [[язучы]]
| 1907-02-04
| [[Олы Карамалы]]
|-
| 1972-04-24
| [[Ибраһим Гафуров (1910)|Ибраһим Гафуров]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| 1910-12-25
| [[Казан]]
|-
|
| [[Ибраһим Нуруллин]]
| ''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''
| 1923-04-18
| [[Парау]]
|-
| 1937-12-14
| [[Ибраһим Халитов|Ибраһим Халитев]]
|
| 1866
| [[Балтач (Азнакай районы)|Балтач]]
|-
| 1479
| [[Ибраһим (Казан ханы)|Ибраһим хан]]
|
| 15th century
|
|-
| 1989-11-07
| [[Ибраһим Үзбәкев]]
|
| 1902
| [[Карасу (Татарстан)|Карасу]]
|-
| 1881<br/>1891
| [[Иван Алафузов]]
| ''[[:d:Q215536|Q215536]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| 1837
| [[Ставрополь]]<br/>[[Ставрополь крае]]
|-
| 1989-12-20
| [[Иван Бахтин]]
|
| 1905-10-05
| [[Урыс Шуе]]
|-
|
| [[Иван Белов (1953)|Иван Белов]]
|
| 1953-08-06
| [[Ключище]]
|-
| 1819-01-08
| [[Иван Браун]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q10872101|анатом]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q17143199|Q17143199]]''
| 1774-06-25
| [[Веймар]]
|-
| 1844-02-14<br/>1844-02-26
| [[Иван Второв]]
| [[язучы]]
| 1772-06-01
| ''[[:d:Q18774541|Деревня Ласкаревка]]''
|-
| 1873-08-06
| [[Иван Гвоздев]]
| [[галим]]
| 1821
| ''[[:d:Q18771405|Q18771405]]''
|-
| 1774-07-26
| [[Иван Грязнов]]
|
| 1725
| [[Сембер]]
|-
| 1883-09-07
| [[Иван Добротворский]]
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| 1832-06-10
|
|-
| 1916-08-16
| [[Иван Догел|Иван Догель]]
| [[галим]]
| 1830-03-07
| [[Витебск губернасы|Витебск гөбернәсе]]
|-
| 1960-04-28
| [[Иван Домрачев]]
| [[хирург]]
| 1889-10-26
| [[Әҗем (Киров өлкәсе)|Әҗем]]
|-
| 1843
| [[Иван Дунаев]]
| [[укытучы]]
| 1788
| No/unknown value
|-
| 1813-05-01
| [[Иван Жарков]]
| ''[[:d:Q215536|Q215536]]''
| 1742
|
|-
| 1884
| [[Иван Журавлев (1833)|Иван Журавлев]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1833-04-29
| [[Нагайбәк (Бакалы районы)|Нагайбәк]]
|-
| 1895-05-17
| [[Иван Журавлев (XIX гасыр)|Иван Журавлев]]
|
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| 2002-10-17
| [[Иван Журин]]
|
| 1915-03-28
| [[Осиново (Татарстан)|Усаклы]]
|-
| 1955-03-17
| [[Иван Заботин]]
| ''[[:d:Q13582652|Q13582652]]''<br/>[[язучы]]
| 1908-10-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1973-01-27
| [[Иван Загорский]]
|
| 1899-01-22
| [[Ташкент]]
|-
| 1810-12-20<br/>1811-01-01
| [[Иван Запольский]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|Q169470]]''
| 1773
| [[Россия империясе]]
|-
| 1892-04-28
| [[Иван Зедерштедт]]
| [[галим]]
| 1820-12-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1916-10-30
| [[Иван Злобин]]
| ''[[:d:Q47064|Q47064]]''
| 1854-09-26
| [[Россия империясе]]
|-
| 1882-08-23
| [[Иван Знаменский]]
| [[язучы]]
| 1853
| No/unknown value
|-
| 2011-10-09
| [[Иван Иванов (1927)|Иван Иванов]]
| [[бухгалтер]]
| 1927-04-05
| [[Олы Арташ (Мамадыш районы)|Олы Арташ]]
|-
| 1989-12-20
| [[Иван Ионенко]]
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1913-06-10<br/>1913
| ''[[:d:Q4184511|Q4184511]]''
|-
| 1942-08
| ''[[:d:Q131143198|Иван Князьков]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1873-07-19
| ''[[:d:Q4428459|Solotcha]]''
|-
| 1993-12-02
| [[Иван Кобяков]]
| ''[[:d:Q47064|Q47064]]''
| 1917-01-21
| ''[[:d:Q21336957|Чырвоная Слабада]]''
|-
| 1987-11-11
| [[Иван Максимов (1924)|Иван Максимов]]
| [[офицер]]
| 1924-08-05
| [[Албай]]
|-
| 1823-08-01
| [[Иван Миллер]]
| ''[[:d:Q901402|Q901402]]''
| 1750-07-01
| [[Алмания|Германия]]
|-
| 1938-05-10
| [[Иван Петров (1893)|Иван Петров]]
|
| 1893-12-14
| [[Чар өязе]]
|-
| 1941-04-19
| [[Иван Покровский (1865—1941)]]
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1743122|чиркәү тарихчысы]]''
| 1865-01-17
| ''[[:d:Q4303501|Моршанск өязе]]''
|-
|
| [[Иван Поминов]]
| ''[[:d:Q205375|Q205375]]''
| 1920-02-19
| [[Самар губернасы]]
|-
| 1927-07-31
| [[Иван Попов (1857)|Иван Попов]]
| [[галим]]
| 1857
| [[Казан]]
|-
| 1890
| [[Иван Порфирьев]]
| [[галим]]
| 1823-04-23
| [[Өрҗем өязе]]
|-
| 1855-01-10<br/>1855-01-09
| [[Иван Симонов]]
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| 1794-06-20
| [[Әстерхан]]
|-
| 1904-05-15
| [[Иван Смирнов (1856)|Иван Смирнов]]
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1856-01-07
| [[Арино]]
|-
| 1873
| [[Иван Соколов (1812)|Иван Соколов]]
| [[математик]]
| 1812
| ''[[:d:Q4325102|Q4325102]]''
|-
| 1991-08-14
| [[Иван Трофимов (1907)|Иван Трофимов]]
| [[галим]]
| 1907-10-06<br/>1907-09-23
| [[Видесючь|Видечуч]]
|-
| 1927-08-27
| [[Иван Харитонов (1859)|Иван Харитонов]]
| ''[[:d:Q2516866|Q2516866]]''
| 1859-07-20
| [[Казан]]
|-
| 1891-11-04
| [[Иван Холмогоров]]
| [[укытучы]]
| 1819-08-01
| No/unknown value
|-
| 1931-01-30
| [[Иван Яковлев (1881)|Иван Яковлев]]
| [[язучы]]
| 1881-07-17
| [[Кече Лоҗы]]
|-
| 2012-04-15
| [[Игорь Башмаков]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1943-05-11
| [[Сәмәрканд]]
|-
| 1949-05-30
| [[Игорь Белькович]]
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| 1904-10-15<br/>1904-10-02
| [[Ормар]]
|-
| 1993-02-08
| [[Игорь Ингвар]]
|
| 1905-04-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1999-06-13
| [[Игорь Ксенофонтов]]
| ''[[:d:Q57199189|figure skating coach]]''<br/>''[[:d:Q628099|Q628099]]''<br/>''[[:d:Q56882269|figure skating judge]]''
| 1939-01-19
| [[Екатеринбург]]
|-
| 2022-02-08
| [[Игорь Носов]]
| ''[[:d:Q978044|Q978044]]''
| 1978-04-20
| [[Казан]]
|-
| 1998-02-15
| [[Идеал Ишбүләков|Идеал Ишбүләкев]]
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q16145150|Q16145150]]''
| 1926-12-26
| [[Каршы (шәһәр)|Каршы]]
|-
| 1837
| ''[[:d:Q61895628|Иероним (Визерский)]]''
| ''[[:d:Q19340487|Q19340487]]''
| 1769
| No/unknown value
|-
| 2009-08-20
| [[Илбарис Надиров]]
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
| 1925-04-15
| [[Әлмәт районы]]
|-
| 1989-07-01
| [[Илгиз Кәлимуллин]]
|
| 1929-03-20
| [[Болын-Балыкчы]]
|-
| 2025-02-22
| [[Илгиз Хәйруллин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1940-01-02
| [[Ямаширмә]]
|-
| 2018-12-28
| [[Илгизәр Вәлиев]]
|
| 1944-06-19
| [[Яшел Үзән]]
|-
| 2019-01-20
| [[Илгизәр Миргалимов|Илгизәр Миргалимев]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1942-08-05
| [[Боламык (Сарман районы)|Боламык]]
|-
| 2021-04-07
| [[Илдар Арсланов (1947)|Илдар Арсланов]]
| ''[[:d:Q639669|Q639669]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| 1947-01-26
| [[Казан]]
|-
| 2014-05-04
| [[Илдар Гыйләҗетдинов]]
|
| 1943-07-17
| [[Ташкент]]
|-
| 2012-06-14
| [[Илдар Зарипов (1939)|Илдар Зарипов]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1939-11-13
| [[Казан]]
|-
| 2004-12-21
| [[Илдар Юзеев]]
| [[язучы]]
| 1933-01-03
| [[Ямады]]
|-
| 2019-02-28
| [[Илдус Лотфуллин]]
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>''[[:d:Q2419397|Q2419397]]''
| 1938-10-23
| [[Казан]]
|-
| 2024-07-06
| [[Илдус Мостюков|Илдус Мәстүкев]]
| [[галим]]
| 1928-03-06
| [[Казан]]
|-
| 2001-09-25
| [[Илдус Садыйков]]
| [[инженер]]
| 1932-11-28
| ''[[:d:Q27477090|Q27477090]]''
|-
| 2018-06-18
| [[Илдус Әмирханов|Илдус Әмирхан]]
|
| 1941-01-04
| [[Урта Тирескә]]
|-
| 2012-07-02
| [[Илларион Плещинский (физиолог)]]
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| 1949-11-17
| [[Казан]]
|-
| 2019-12-29
| [[Илсур Шәйхетдинов|Илсур Шәйхетдинев]]
| ''[[:d:Q811122|Q811122]]''
| 1936-01-02
| [[Орнаш|Әрнәш]]
|-
| 2017-05-30
| [[Илфак Шиһапов]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q47541952|Q47541952]]''<br/>''[[:d:Q2516866|Q2516866]]''
| 1968-04-05
| [[Иске Иштирәк]]
|-
| 2023-11-22
| [[Илшат Ганиев]]
| ''[[:d:Q1781198|Q1781198]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1954-01-03
| [[Шалты]]
|-
| 1915-09-30
| [[Илья Бердников]]
| ''[[:d:Q1234713|Q1234713]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| 1839-07-13
| [[Коса (Киров өлкәсе)|Коса]]
|-
| 1820-03-21
| [[Илья Толстой]]
|
| 1757-07-30
| [[Россия империясе]]
|-
| 1836-03-26
| [[Илья Яковкин]]
| ''[[:d:Q901402|Q901402]]''
| 1764-07-12
| [[Саликам өязе]]
|-
| 1942-12-31
| [[Ильяс Кудашев-Ашказарский]]
| ''[[:d:Q639669|Q639669]]''
| 1884-03-03
| [[Ырынбур]]
|-
| 1968-02-03
| [[Ильяс Әүхәдиев]]
| ''[[:d:Q1259917|Q1259917]]''<br/>''[[:d:Q158852|Q158852]]''<br/>''[[:d:Q16145150|Q16145150]]''
| 1904-11-25
| [[Казан губернасы]]
|-
| 2019-01-16
| [[Илһам Шакиров]]
| [[җырчы]]
| 1935-02-15
| [[Яңа Бүләк (Тукай районы)|Яңа Бүләк]]
|-
|
| [[Индус Фәтхуллин]]
|
|
| [[Актаныш]]
|-
| 1902-03-15
| [[Иннокентий Канонников]]
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| 1854-05-28
| [[Иркутск]]
|-
| 1912-04-09
| [[Иоасаф (Зеленкин)|Иоасаф]]
|
| 1838-04-12
| ''[[:d:Q4080831|Безводное]]''
|-
| 1937-12-02
| [[Иоасаф (Удалов)|Иоасаф]]
| ''[[:d:Q19340487|Q19340487]]''
| 1886-04-05
| [[Уфа]]
|-
| 1828-02-15
| [[Иона (Павинский)|Иона]]
| ''[[:d:Q19340487|Q19340487]]''
| 1773
| [[Олонец губернасы|Олонец гөбернәсе]]
|-
| 1642-06-15
| [[Иосиф (Курцевич)|Иосиф]]
| ''[[:d:Q19340487|Q19340487]]''
| 1580s
|
|-
| 1986-11
| [[Иосиф Бобровицкий|Иосиф Бобровицки]]
|
| 1904-08-14
| [[Батум]]
|-
| 1876-02-13
| [[Иосиф Больцани]]
| ''[[:d:Q169470|Q169470]]''
| 1818-09-06
| [[Берлин]]
|-
| 1850
| [[Иосиф Войцеховский]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q39631|Q39631]]''
| 1793
| ''[[:d:Q4196490|Иванивка]]''
|-
| 1897-08-07
| [[Иосиф Готвальд]]
| ''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''
| 1813-10-13
| [[Рацибуж|Рачибуж]]
|-
| 1814-09-17
| [[Иоһанн-Христофор Финке]]
| [[адвокат]]
| 1773
| [[Гөттинген]]
|-
| 1947
| [[Ипполит Брюно|Ипполит Брүно]]
|
| 1872-10-18
| No/unknown value
|-
| 2020-03-13
| [[Ирек Миңнеәхмәтов|Ирек Миңнеәхмәтев]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| 1980-12-25
| [[Казан]]
|-
| 2013-05-18
| [[Ирек Рәхмәтуллин]]
|
| 1928-04-11
| [[Казан]]
|-
| 2006-01-24
| [[Ирина Аверко-Антонович]]
|
| 1960-04-19
| [[Казан]]
|-
| 2021-01-12
| [[Ирина Дубинина]]
| ''[[:d:Q486748|Q486748]]''<br/>''[[:d:Q16145150|Q16145150]]''
| 1923-11-28
| [[Воронеж]]
|-
| 1991-09-13
| [[Ирина Заиконникова]]
|
| 1921-12-21
| [[Казан]]
|-
| 2002-12-17
| [[Ирина Студенцова|Ирина Студенсова]]
| [[галим]]
| 1933-05-01
| [[Казан]]
|-
| 1935-07-20
| ''[[:d:Q11714104|Исаак Алуф]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>''[[:d:Q783906|невролог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| 1885-11-30<br/>1883-11-30
| [[Полоцк|Полатск]]
|-
| 1978-05-16
| [[Исаак Оксман]]
|
| 1892-06-24
| ''[[:d:Q12107923|Q12107923]]''
|-
| 2023-12-24
| [[Искәндәр Биктаһиров]]
| [[җырчы]]
| 1951-10-12
| [[Югары Чыгтай]]
|-
| 2001-06-13
| [[Искәндәр Вәлиев]]
|
| 1911-12-24
| [[Мулла (Сембер өлкәсе)|Мулла]]
|-
| 2024-04-09
| [[Искәндәр Насыйров]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| 1985-03-08
| [[Арча]]
|-
| 1552
| [[Ислам бәй]]
|
| No/unknown value
|
|-
| 2019-12-03
| [[Исламия Мәхмүтова]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1939-12-01
| [[Югары Әлки]]
|-
| 1795
| [[Исмәгыйль Апанаев]]
|
| 1715
| No/unknown value
|-
| 1993-10-29
| [[Исмәгыйль Габдрәфыйков]]
|
| 1912-04-15
| [[Казан]]
|-
| 1944
| [[Исмәгыйль Госманов]]
|
| 1875
| [[Казан]]
|-
| 1992-07-24
| [[Исмәгыйль Илялов]]
| ''[[:d:Q639669|Q639669]]''
| 1898-12-15
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
|-
| 1986-11-19
| [[Исмәгыйль Хәкимов]]
| ''[[:d:Q47064|Q47064]]''
| 1916-11-01
| [[Казан губернасы]]
|-
| 1938-05-09
| [[Исхак Янекәев]]
|
| 1900
| [[Каргалы (Благовар районы)|Каргалы]]
|-
| 1950-04-04
| [[Иустин (Мальцев)|Иустин]]
| ''[[:d:Q19340487|Q19340487]]''
| 1891
| ''[[:d:Q4214734|Каргополь өязе]]''
|-
|
| [[Йолдыз Исәнбәт]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1936-05-30
| [[Казан]]
|-
| 1886-05-11
| [[Йонас Юшка]]
| ''[[:d:Q1569495|Q1569495]]''<br/>''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''<br/>''[[:d:Q14467526|Q14467526]]''
| 1815-06-08
| ''[[:d:Q13191923|Дилбе]]''
|-
| 1989-12-18
| [[Йосыф Байгилдин]]
|
| 1913-07-03
| [[Пәлдәнге]]
|-
| 1774-03-31
| [[Иоһанн Петер Фальк|Йоһанн Петер Фальк]]
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>[[профессор]]
| 1732-11-26
| ''[[:d:Q10435952|Броддеторп]]''
|-
| 1957-03-24
| [[Кави Нәҗми]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
| 1901-12-02<br/>1901-12-15
| [[Кызыл Атау]]
|-
| 1965-11-01
| [[Кадыйр Вәлетдинов]]
|
| 1905-06-09
| [[Карамалы (Әлки районы)|Карамалы]]
|-
| 1990-12-21
| [[Кадыйр Габдрахманов]]
|
| 1896-09-04
| [[Сембер]]
|-
| 2013-10-14
| [[Кадыйр Җәмалетдинев]]
|
| 1929
| [[Буй (шәһәр)|Буй]]
|-
| 1529-01-24
| [[Казан Иоанны]]
|
| No/unknown value
| [[Түбән Новгород]]
|-
|
| [[Казбек Гыйззәт]]
|
| 1925-01-18
| [[Сембер өлкәсе]]
|-
|
| [[Камал II]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1896
| [[Казан]]
|-
| 1968-07-27
| [[Камал III]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1900-01-12
| [[Әстерхан]]
|-
| 2005-03-03
| [[Камил Гозәеров|Камил Гозәерев]]
|
| 1927-06-27
| [[Балтач]]
|-
| 1998-08-28
| [[Камил Мостафин (1921)|Камил Мостафин]]
| ''[[:d:Q169470|Q169470]]''
| 1921-05-22
| [[Әгерҗе]]
|-
| 2005-04-02
| [[Камил Фасиев]]
| [[галим]]
| 1919-05-10
| [[Бөгелмә өязе]]
|-
| 2020-12-28
| ''[[:d:Q131823318|Камил Фәйзрахманов]]''
| ''[[:d:Q128124|Q128124]]''
| 1958-03-12
| [[Казан]]
|-
| 1919-06-25
| [[Камил Якуб|Камил Якупов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1894-03-21
| [[Татар Әбдекие|Татар Әбдекәе]]
|-
| 2020-11-03
| ''[[:d:Q131823506|Каминский, Станислав Геннадьевич]]''
| ''[[:d:Q12248419|oil worker]]''
| 1944-09-15
| ''[[:d:Q18407871|Xúmino]]''
|-
| 1919
| [[Карл Арнштейн]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q39631|Q39631]]''
| 1840-03-17
| [[Мәскәү]]
|-
| 1959-03-25
| [[Карл Боль]]
| [[укытучы]]
| 1871-07-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1846-04-24
| [[Карл Фукс]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>''[[:d:Q2004963|numismatist]]''
| 1776-09-06<br/>1776-09-17
| [[Херборн]]
|-
| 1938-05-10
| ''[[:d:Q61107208|Карпов, Прокопий Карпович]]''
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| 1901-07-06
| [[Медведево районы]]
|-
| 1902-08-20
| [[Каюм Насыйри]]
| ''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q14467526|Q14467526]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[укытучы]]<br/>[[галим]]
| 1825-02-02
| [[Кече Шырдан]]
|-
| 1960-04-07
| [[Каюм Поздняков|Каюм Позднәков]]
| ''[[:d:Q2526255|Q2526255]]''
| 1897
| [[Кече Татар Карае]]
|-
| 1923-02
| [[Кирам Хәмзин]]
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q372436|Q372436]]''
| 1889
| [[Татар Ялтаны]]
|-
| 1866-02-10
| [[Кирилл (Наумов)|Кирилл]]
| ''[[:d:Q19340487|Q19340487]]''
| 1823-12-25
| [[Калуга]]
|-
| 1988
| [[Кирилл Ситников]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q169470|Q169470]]''
| 1899
| ''[[:d:Q4297694|Q4297694]]''
|-
| 1990
| [[Клавдия Святкина]]
| [[галим]]
| 1912
| [[Алатыр]]
|-
| 1997-01-04
| [[Клара Синицына]]
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| 1932-12-11
| [[Буа (Татарстан)|Буа]]
|-
| 2001-03-22
| ''[[:d:Q135683046|Кожевников, Юрий Васильевич]]''
| [[математик]]
| 1932-02-04
| ''[[:d:Q12105968|Заречная Медла]]''
|-
| 1944
| ''[[:d:Q131624491|Кокорев, Александр Михайлович]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1869
| [[Казан]]
|-
| 1552
| [[Колшәриф]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1234713|Q1234713]]''
|
|
|-
| 1915
| ''[[:d:Q4230379|Конашевич, Василий Петрович]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1860
| [[Россия империясе]]
|-
| 1981
| [[Кондрат Максимов]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1894-03-12
| [[Шишкино (Өрҗем районы)|Шишкино]]
|-
| 2000-02-20
| [[Константин Бударин]]
| ''[[:d:Q47064|Q47064]]''
| 1914-11-02
| [[Арыслан (Татарстан)|Арыслан (Кайбыч районы)]]
|-
| 1899-12-03
| [[Константин Ворошилов]]
| [[галим]]
| 1842-02-01
| ''[[:d:Q4396154|Rozhdestveno, Bolshemurashkinsky District]]''
|-
| 2002<br/>2000-07-05
| [[Константин Лебедев (1921)|Константин Лебедев]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1921-08-18
| [[Раздольное (Порецкое районы)|Раздольное]]
|-
| 1867-02-04
| [[Константин Семякин]]
|
| 1802-05-17
| [[Киев губернасы|Киев гөбернәсе]]
|-
| 1994-09-28
| [[Константин Сергиевский|Константин Сергиевски]]
|
| 1914-11-18
| [[Городище (Пинзә өлкәсе)|Городичче]]
|-
| 1954
| ''[[:d:Q126878319|Константин Счастнев]]''
| ''[[:d:Q1281618|Q1281618]]''
| 1900-05-19
| ''[[:d:Q13652869|Роканово]]''
|-
|
| [[Корбан Галимов]]
|
|
| [[Сасмак (Киров өлкәсе)]]
|-
| 1938-05-09
| [[Кыям Абрамов]]
| ''[[:d:Q974144|Q974144]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1897-06-07
| [[Буа өязе]]
|-
|
| [[Кәбир Туйкин]]
| [[язучы]]
| 1887-06-10
| [[Зәй-Каратай]]
|-
| 1949
| [[Кәлимулла Хәсәнов|Кәлимулла Хәсәнев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1878-07-06
| [[Мамадыш өязе]]
|-
| 2022-09-06
| [[Кәрим Долотказин]]
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''
| 1935-11-18
| [[Иса]]
|-
| 1938-11-15
| [[Кәрим Тинчурин]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q3387717|Q3387717]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]
| 1887-09-15
| [[Аккүл-Тараклы]]
|-
| 2020-02-23
| [[Кәфил Әмиров]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1949-05-24
| [[Нариман (Югары Ослан районы)|Нариман]]
|-
| 2003-10-10
| [[Кәшиф Ибәтуллин]]
|
| 1926-03-17
| [[Юлбат]]
|-
| 1978-04-19
| [[Кәшифә Тумашева]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q3387717|Q3387717]]''
| 1906-01-07
| [[Нөнәгәр]]
|-
| 1966
| [[Латыйф Җәләй]]
| ''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''
| 1894-11-17
| [[Иске Кызылсу]]
|-
| 1956-03-27
| ''[[:d:Q55653845|Лебедев, Сергей Фёдорович (учёный)]]''
| [[галим]]
| 1885-09-12
| [[Ишем]]
|-
| 1974-03-30
| [[Лев Берг]]
|
| 1896-05-18
| [[Казан]]
|-
| 2021-10-24
| [[Лев Жаржевский|Лев Жаржевски]]
| ''[[:d:Q1595570|Q1595570]]''
| 1944-12-14
| [[Күтәрелеш бистәсе|Вастания]]
|-
| 1972-08-02
| [[Лев Захаров]]
|
| 1901-05-03
| [[Шостка]]
|-
| 1996-10-01
| [[Лев Зефиров]]
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| 1926-10-26
| [[Казан]]
|-
| 1963-03-21
| [[Лев Литвинов]]
| ''[[:d:Q3387717|Q3387717]]''
| 1899-04-09
| [[Минск]]
|-
| 1901-02-21
| [[Лев Мандельштам]]
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''
| 1838
| ''[[:d:Q393332|Q393332]]''
|-
| 1997-10-17
| [[Лев Столов]]
| [[галим]]
| 1905-12-20
| [[Кишинёв]]
|-
| 1907
| [[Лев Хрщонович]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| 1838
| [[Минск]]
|-
| 1993-06-16
| ''[[:d:Q134725469|Лелейкин, Михаил Никифорович]]''
|
| 1905-11-08
| ''[[:d:Q4143607|Q4143607]]''
|-
| 2017-01-16
| [[Лена Шакирҗанова]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|Q6051619]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''
| 1945-06-04
| [[Пучы]]
|-
| 2020-10-21
| [[Леонид Аксентьев]]
|
| 1932-03-01
| [[Бакы]]
|-
| 2021-09-10
| [[Леонид Любовский]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|Q16145150]]''
| 1937-02-24
| ''[[:d:Q13520833|Камьянка]]''
|-
| 1971-03-30
| [[Леонид Омороков]]
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''
| 1881-04-29
| ''[[:d:Q4084164|Бердянск өязе]]''
|-
| 1937
| [[Леонид Сапожников]]
| [[галим]]
| 1878-04-13
| [[Мамадыш]]
|-
| 2013-12-16
| ''[[:d:Q118531392|Лиакумович, Александр Григорьевич]]''
|
| 1931-03-05
| [[Бобруйск|Бабруйск]]
|-
| 2007-06-22
| [[Линар Гыйльмуллин]]
| ''[[:d:Q937857|Q937857]]''
| 1985-06-17
| [[Казан]]
|-
| 2015-07-29
| [[Лия Шакирова|Лия Шакирыва]]
| [[галим]]
| 1921-02-09
| [[Уфа]]
|-
|
| [[Локман Бадыйкшан]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 1919-12-12
| [[Әлмәт]]
|-
| 1982-07-11
| [[Лотфулла Гыйззетдинов|Лотфулла Гыйззетдинев]]
|
| 1918-02-14
| [[Казан]]
|-
| 1997
| [[Лотфулла Мусин]]
|
| 1913-11-07
| [[Әгерҗе районы]]
|-
| 1981-06-17
| [[Лотфулла Фәттахов]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1918-09-27
| [[Анды]]
|-
| 1823-03-25
| ''[[:d:Q109486995|Лохтин, Андрей Иванович]]''
|
| 1762-05-31
|
|-
| 1892
| [[Любовь Корнилова]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1852-01-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 2001-06-18
| [[Любовь Чибрикова]]
|
| 1925-02-02
| [[Питрәч районы]]
|-
| 2005-03-04
| [[Люция Фарсина]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| 1930-09-30
| [[Казан]]
|-
| 1896-06-11
| [[Лүдвиг Грасс]]
| [[галим]]
| 1841-08-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
| [[Ләбиб Айтуганов]]
| ''[[:d:Q639669|Q639669]]''
| 1935-10-24
| [[Әгерҗе районы]]
|-
| 1938-05-09
| [[Ләбиб Гыйльми]]
| [[язучы]]
| 1906-06-12
|
|-
| 2012-05-24
| [[Магдалина Мавровская]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1914-02-23<br/>1914-03-08
| [[Мамински (Каменски шәһәр округы)|Мамински]]
|-
| 1931-05-10<br/>1931-05-11
| [[Макар Евсевьев]]
| ''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''
| 1864-01-18<br/>1864-01-30
| [[Кече Кармалы]]
|-
| 1865-10-23
| [[Максимас Чернәкас]]
| ''[[:d:Q47064|Q47064]]''
| 1833
| No/unknown value
|-
| 2016-11-11
| [[Маннур Саттар]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q9334029|сатирик]]''<br/>''[[:d:Q2251335|Q2251335]]''
| 1920-11-29
| [[Абыз (Кама Тамагы районы)|Абыз]]
|-
| 1986-12-23
| [[Мансур Вахитев]]
|
| 1935-05-15
| [[Яңа Чүпрәле]]
|-
| 1966-11-20
| [[Мансур Мозаффаров]]
| [[композитор]]
| 1902-03-06
| [[Казан]]
|-
| 2010-03-13
| [[Мансур Хәсәнов]]
| [[галим]]
| 1930-06-25
| [[Зәй районы]]
|-
| 2022-12-09
| [[Мансур Шиһапов]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1776724|театр директоры]]''<br/>''[[:d:Q822146|җыр сүзләрен язучы]]''
| 1940-05-01
| [[Яншык (Татарстан)]]
|-
| 1980-06-16
| [[Мансур Әбләев]]
|
| 1917-12-25
| [[Казан]]
|-
| 2002-07-08
| [[Марат Вахитов|Марат Вахитев]]
|
| 1926-06-26
| [[Минзәлә|Минзәлә шәһәре]]
|-
| 2019-04-09
| [[Марат Кафиатуллин]]
| ''[[:d:Q811122|Q811122]]''
| 1934-07-25
| [[Уразавыл]]<br/>[[Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы|РСФСР]]
|-
| 1997-05-26
| [[Марат Мөлеков]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1930-02-07
| [[Исәт (Төмән өлкәсе)|Исәт]]
|-
| 2017-05-09
| [[Марат Сафин (1935)|Марат Сафин]]
|
| 1935-03-03
|
|-
| 2025-03-26
| [[Марат Сираҗетдинов (1948)|Марат Сираҗетдинов]]
| ''[[:d:Q639669|Q639669]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>''[[:d:Q691031|концертмейстер]]''
| 1948
| [[Уфа]]
|-
| 2004-11-10
| [[Маргарита Беляева]]
|
| 1912-12-30
| [[Чистай]]
|-
| 1884-05-28
| [[Мариан Ковальски]]
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| 1821-10-03
| ''[[:d:Q995806|Добжин-над-Вислон]]''
|-
| 1964-11-06
| ''[[:d:Q111519720|Мария Алуф]]''
| ''[[:d:Q2114605|фармаколог]]''
| 1901-01-13
| [[Кострома]]
|-
| 2003-11-13
| [[Мария Замова]]
|
| 1911-08-04
| [[Иске Котлымбәт]]
|-
| 2017-08-04
| [[Мария Килдебәкова]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q56236186|carpets designer]]''
| 1932-07-20
| [[Одесса]]
|-
| 2003-03-09
| [[Марк Зарецкий]]
|
| 1937-01-24
| [[Киев]]
|-
| 1698-08-21
| [[Маркелл (Казан һәм Зөя митрополиты)|Маркелл]]
| ''[[:d:Q49476|баш әскаф]]''<br/>''[[:d:Q189854|мәтран]]''
|
|
|-
| 2008-02-21
| [[Марс Шабаев]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1933-07-14
| [[Югары Тәкермән]]
|-
| 2017-01-06
| [[Марсель Зарипов]]
| [[язучы]]
| 1931-10-23
| [[Янурыс]]
|-
| 2025-04-18
| [[Марсель Әхмәтҗанов]]
| ''[[:d:Q28255863|текстолог]]''<br/>''[[:d:Q26709887|археограф]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q14467526|Q14467526]]''<br/>''[[:d:Q15632632|ипиграфис]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>[[шагыйрь]]
| 1939-03-26
| [[Шөгер]]
|-
| 1918-08-07
| [[Мартын Межлаук|Мартыньш Межлаукс]]
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| 1895
| [[Харьков]]
|-
| 1999-11-02
| ''[[:d:Q122916423|Марычев, Юрий Павлович]]''
| ''[[:d:Q11774891|Q11774891]]''<br/>''[[:d:Q5137576|Q5137576]]''
| 1934-01-20
|
|-
| 1903-12-27
| [[Матвей Болдырев]]
|
| 1839-08-06
| [[Сарытау]]
|-
| 1646-01-23
| [[Матфей]]
| ''[[:d:Q19340487|Q19340487]]''
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| 1912-04-13<br/>1912-04-26
| [[Мемнон Петровский]]
| ''[[:d:Q13418253|Q13418253]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[укытучы]]
| 1833-01-29<br/>1833-02-10
| [[Васильсурск|Василсурски]]
|-
| 2006-08-29
| ''[[:d:Q84724306|Мережин, Виктор Павлович]]''
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| 1944-10-06
| [[Петрозаводск]]
|-
| 1994-01-15
| [[Мидхәт Габдуллин]]
|
| 1930-09-16
| [[Стәрлетамак]]
|-
| 1993-03-07
| [[Мидхәт Мөхәррәмов]]
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| 1922-04-27
| [[Җиргән]]
|-
| 1990-05-08
| [[Мидхәт Фәйзуллин (1908)]]
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>''[[:d:Q18245236|Q18245236]]''<br/>[[профессор]]
| 1908-04-19
| [[Ырынбур]]
|-
| 2021-02-17
| ''[[:d:Q135680293|Миннуллин, Дилюс Гильманович]]''
| ''[[:d:Q60032090|Islamic resistance]]''
| 1937-06-08
| [[Иске Йомралы]]
|-
|
| [[Минһаҗ Конов]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 1893-02-15
| [[Питрәч районы]]
|-
| 2013-05-20
| [[Мира Космодемьянская]]
|
| 1927-05-03
| [[Сембер]]
|-
| 1969-11-15
| [[Миргарифан Азизов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1907-04-27
| [[Иске Шәйморза]]
|-
| 2008-03-25
| [[Мирза Мәхмүтов]]
| ''[[:d:Q14467526|Q14467526]]''
| 1926-05-01
| [[Ләбәжә]]
|-
| 2010-10-11
| [[Миркасыйм Госманов]]
| [[язучы]]
| 1934-05-31
| [[Голҗа]]
|-
| 2009-04-06
| [[Мирсәет Яруллин]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|Q16145150]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| 1938-07-12
| [[Мамадыш районы]]
|-
| 1980-06-01
| [[Мирсәй Әмир]]
| ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| 1906-12-24
| [[Җиргән]]
|-
| 1983
| [[Мисбах Хәлиуллин]]
|
| 1916-03-12
| [[Лениногорск районы]]
|-
| 1928-01
| [[Мифтах Әпсәләмов]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1894
| [[Орски|Ыр]]
|-
| 1904
| [[Мифтахетдин Вәлишин]]
|
| 1811
| [[Кушлавыч]]
|-
| 1983-05-17
| [[Михаил Белдер]]
|
| 1909-03-03
| ''[[:d:Q2629630|Q2629630]]''
|-
| 2004-06-18
| [[Михаил Боголюбов]]
|
| 1922-09-06
| [[Гәреч (Кострома өлкәсе)|Гәреч]]
|-
| 1915-07-04
| [[Михаил Богословский (1844)|Михаил Богословский]]
| [[укытучы]]
| 1844-01-11
| ''[[:d:Q21854675|Q21854675]]''
|-
| 1986-08-15
| [[Михаил Глебов]]
|
| 1912-05-29
| ''[[:d:Q4091599|Bolshaya Privalovka]]''
|-
| 1925-08-17
| [[Михаил Грачев (1866)|Михаил Грачев]]
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| 1866-10-24
| [[Рындино (Чуел районы)|Рындино]]
|-
| 2002-11-24
| [[Михаил Девятаев]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q2095549|Q2095549]]''<br/>''[[:d:Q47064|Q47064]]''
| 1917-07-08
| [[Тәрби]]
|-
| 1904-03-10
| [[Михаил Зайцев (1845)|Михаил Зайцев]]
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| 1845-08-30
| [[Казан]]
|-
| 1970-09-05
| [[Михаил Зайцев (1891)|Михаил Зайцев]]
|
| 1891-02-28
| [[Батеево (Ормар районы)|Бәти]]
|-
| 1944-01-13
| [[Михаил Зевахин]]
|
| 1922-09-12
| [[Яраң өязе]]
|-
| 1889-03-04
| [[Михаил Зефиров]]
|
| 1826-01-06
| ''[[:d:Q4521500|Q4521500]]''
|-
| 1929
| [[Михаил Зубков]]
|
| 1889
| [[Чиркәс]]
|-
| 1912-10-20
| [[Михаил Кандаратский]]
| [[хирург]]
| 1854-11-07
| [[Зөя (Яшел Үзән районы)|Зөя]]
|-
| 2018-01-20
| ''[[:d:Q122194742|Михаил Козловский]]''
| ''[[:d:Q33231|Q33231]]''
| 1954-03-24
| [[Казан]]
|-
| 1851
| [[Михаил Коринфский]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| 1788
| [[Арзамас]]
|-
| 1991-04-28
| [[Михаил Корнишин]]
| ''[[:d:Q169470|Q169470]]''
| 1920-11-21
| [[Турдаково]]
|-
| 1992-12-28
| [[Михаил Красавин]]
| [[офицер]]
| 1919-10-22
| [[Урман Морквашы|Урман Маркуашы]]
|-
| 1880-07-06
| [[Михаил Красин]]
| [[галим]]
| 1833
| ''[[:d:Q4097557|Брянск өязе]]''
|-
| 1981
| [[Михаил Марков (1900)]]
|
| 1900-11-27
| [[Волгоград]]<br/>[[Сарытау губернасы]]
|-
| 1967-11-20
| [[Михаил Мизинов]]
|
| 1918-02-10
| ''[[:d:Q19815299|Пятино (Ульяновскан область)]]''
|-
| 1983-08-11
| [[Михаил Нужин]]
|
| 1914-10-21
| ''[[:d:Q28526674|Q28526674]]''
|-
| 1996
| [[Михаил Пейсахов]]
| [[галим]]
| 1923-12-26
| [[Витебск]]
|-
| 1930-12-01
| ''[[:d:Q111745444|Михаил Пильнов]]''
| ''[[:d:Q25543366|Q25543366]]''
| 1874-09-24
| [[Ырынбур]]
|-
| 1942-08-10
| [[Михаил Покровский (1869)|Михаил Покровский]]
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1868-12-21
| [[Тула]]
|-
| 1970-12-28
| [[Михаил Родных]]
|
| 1906-11-05
| [[Воронеж]]
|-
| 1849-03-20
| [[Михаил Рыбушкин]]
| ''[[:d:Q1595570|Q1595570]]''
| 1792
| [[Сембер]]
|-
| 1993-05-23
| ''[[:d:Q112074148|Михаил Семёнович Огородников]]''
| ''[[:d:Q1162163|Q1162163]]''<br/>[[инженер]]
| 1919-11-08
| ''[[:d:Q4448020|Q4448020]]''
|-
| 2004-04-24
| [[Михаил Симонов (1913)|Михаил Симонов]]
| ''[[:d:Q2095549|Q2095549]]''
| 1913-08-01
| ''[[:d:Q4249460|Popova Balka]]''
|-
| 1888-09-12
| [[Михаил Соймонов]]
| [[шагыйрь]]
| 1851-05-02
| [[Казан]]
|-
| 1942-09-09
| [[Михаил Франк]]
| [[математик]]
| 1878-11-29
| [[Мәскәү]]
|-
| 1980-08-11
| [[Михаил Хохлов]]
|
| 1905-02-16
| ''[[:d:Q4375642|Poshekhonsky Uyezd]]''
|-
| 1948-02-08
| [[Михаил Юдин]]
| [[композитор]]<br/>[[укытучы]]
| 1893-09-16<br/>1893
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 2001-10-17
| ''[[:d:Q103103124|Миңзаһир Насыйбуллин]]''
|
| 1908-01-01
| [[Иске Барыш]]
|-
| 1993-09-26
| [[Миңнулла Гыйззәтуллин]]
|
| 1925-11-10
| [[Күки]]
|-
| 1992-01-05
| [[Миңҗамал Мазунова]]
|
| 1915-12-21
| [[Олы Әшнәк]]
|-
| 1890-05-16
| [[Миһкел Веске]]
| ''[[:d:Q14467526|Q14467526]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1234713|Q1234713]]''
| 1843-01-28
| ''[[:d:Q12364053|Holstre Rural Municipality]]''
|-
| 2001-10-17
| ''[[:d:Q13210320|Моис Иван Григорьевич]]''
|
| 1912-09-21
| [[Торханы (Шөмерле районы)|Торханы]]
|-
| 1938-05-09
| [[Моисей Айвазов]]
|
| 1900
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| 1965-01-10
| [[Моисей Аксянцев]]
| [[галим]]
| 1897-09-02
| [[Чарэя]]
|-
| 1978-08-21
| [[Моисей Иткин]]
| [[инженер]]
| 1902-02-25
| [[Калышки]]
|-
| 1968
| ''[[:d:Q27488256|Мойше Нотович]]''
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''
| 1912
|
|-
| 1990
| [[Мойше Сигал]]
| [[хирург]]
| 1920
| [[Каманича]]
|-
| 2015-11-25
| [[Морат Вәсилев]]
| [[галим]]
| 1934-02-25
| [[Казан]]
|-
| 1708
| [[Морат Солтан]]
|
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| 1993-01-03
| [[Морзаһит Вәлиев]]
|
| 1922-06-01
| [[Яңа Мансур]]
|-
| 1946-11-04
| [[Мортаза Габдуллин]]
|
| 1910
| No/unknown value
|-
|
| [[Мостафа Ногман]]
|
| 1912-12-22
| [[Кызылъяр (Арча районы)]]
|-
| 1918-08-19
| [[Мулланур Вахитов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|Q47064]]''
| 1885-08-10
| ''[[:d:Q28527246|Казай]]''
|-
| 2010-09-11
| ''[[:d:Q117749984|Муравьёв, Анатолий Васильевич]]''
| ''[[:d:Q937857|Q937857]]''<br/>''[[:d:Q11774891|Q11774891]]''<br/>''[[:d:Q5137576|Q5137576]]''
| 1923-07-02
| [[Казан]]
|-
| 1826
| [[Муса Апанаев]]
|
| 1766
| No/unknown value
|-
| 1938-05-10
| ''[[:d:Q91242755|Мухин, Владимир Алексеевич]]''
| [[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q6430706|Q6430706]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| 1888-07-01
| [[Чар өязе]]
|-
| 1506
| ''[[:d:Q16675584|Міхаіл Раманавіч Мязецкі]]''
| ''[[:d:Q1402561|Q1402561]]''
| 1470
|
|-
| 1971-10-01
| [[Мәгубә Сыртланова]]
| ''[[:d:Q2095549|Q2095549]]''
| 1912-07-15
| [[Бәләбәй]]
|-
| 1986
| [[Мәгъсүм Хөсәенов|Мәгъсүм Хөсәенев]]
|
| 1911-08-15
| [[Балтамак]]
|-
| 2003-10-27
| [[Максим Глухов|Мәкчем Глухов-Нугайбәк]]
| [[язучы]]
| 1937-11-23
| [[Үри Чаллысы]]
|-
| 2025-02-09
| [[Мәлик Хәйруллин]]
| ''[[:d:Q14467526|Q14467526]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|Q13418253]]''
| 1940-12-01
| [[Кошман]]
|-
| 1979-03-30
| [[Мәннаф Айтуганов]]
|
| 1912-04-10
| [[Олы Карамалы]]
|-
| 2000-08-20
| [[Мәрзия Миңлебаева]]
|
| 1911-08-12
| [[Ижау]]
|-
|
| [[Мәрзия Фәйзуллина]]
| ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''
| 1930-06-11
| [[Арча районы]]<br/>[[Шушмабаш]]
|-
|
| [[Мәрьям Арсланова]]
|
|
| [[Сарсаз (Кемерово өлкәсе)|Сарсаз]]
|-
| 1994-06-04
| [[Мәрьям Байгилдиева]]
|
| 1912
| [[Казан губернасы]]
|-
| 1990-06-04
| [[Мәрьям Бикбулатова]]
|
| 1910-12-12
| [[Янгелде (Кузлаука районы)|Янгелде]]
|-
| 1995-05-05
| [[Мәрьям Галләмева]]
|
| 1892-02-04
| [[Саклаубаш]]
|-
| 1990-02-08
| [[Мәрьям Рахманкулова|Мәрьям Рахманколова]]
| [[җырчы]]
| 1901-11-20
| [[Казан]]
|-
| 2016
| [[Мәсгуд Гайнетдин]]
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''
| 1929-05-25
| [[Лабит]]<br/>[[Яңа Малыклы районы]]
|-
|
| [[Мәсгуть Латыйпов]]
| ''[[:d:Q158852|Q158852]]''
| 1913-07-23
| [[Кыргыз Автономияле Социалистик Совет Республикасы (1920–1925)|Автономияле Кыргыз Совет Социалистик Республикасы]]
|-
| 1983-06-26
| [[Мәснәви Хәертдинов]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1924-03-03
| [[Шыгай (Сарман районы)]]
|-
| 1969
| [[Мәхмүдә Мозаффария]]
| ''[[:d:Q33176607|Q33176607]]''<br/>''[[:d:Q483501|Q483501]]''<br/>[[шагыйрь]]
| 1893
| [[Казан]]
|-
| 1998-06-16
| [[Мәхмүт Зарипов]]
| [[галим]]
| 1918-11-11
| [[Казан]]
|-
| 1973
| [[Мәхмүт Игъламов]]
|
| 1908-05-01
| [[Урта Йорткүл]]
|-
| 2020-08-04
| [[Мәхмүт Нигъмәтҗанов]]
| ''[[:d:Q14915627|Q14915627]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q639669|Q639669]]''
| 1930-05-10
| [[Олы Арташ (Саба районы)]]
|-
| 1993-03-15
| [[Мәхмүт Хөсәен]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1923-04-15
| [[Хан Ордасы (авыл)]]
|-
| 2010-04-04
| [[Мәхмүт Әхмәтҗанов]]
| [[укытучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]
| 1927-02-14
| [[Нәсибаш]]
|-
| 1952-06-29
| [[Мәҗит Илдар]]
|
| 1898-01-10
| [[Семеново (Баймак районы)|Сәмән]]
|-
| 1966-01-26
| [[Мәҗит Кавиев]]
|
| 1908-01-04
| [[Ис (Свердловск өлкәсе)|Ис]]
|-
| 2016-12-20
| [[Мәһди Нугаев]]
| ''[[:d:Q2306091|Q2306091]]''
| 1921-04-26
| [[Җаек (шәһәр)|Җаек]]
|-
| 2006-12-08
| [[Мөбарәк Батталов]]
|
| 1912-05-15
| [[Урта Тигәнәле]]
|-
|
| [[Мөдәррис Вәлиев]]
|
| 1953-05-30
| [[Әлки районы|Әлки райуны]]
|-
| 2006-11-26
| [[Мөдәррис Әгъләмов]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|Q12144794]]''<br/>[[шагыйрь]]
| 1946-10-13
| [[Зәй районы]]
|-
| 1949
| ''[[:d:Q131427281|Мөкәррәмә Корбангалиева]]''
| ''[[:d:Q18245236|Q18245236]]''
| 1904
| [[Казан]]
|-
| 2009-10-10
| [[Мөнип Газар]]
| [[укытучы]]
| 1935-02-19
| [[Рангазар|Алангазар]]
|-
| 1994-03-03
| [[Мөнир Агишев]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| 1932-04-14
| [[Биги]]
|-
| 1987-03-31
| [[Мөнир Мазунов]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]
| 1918-04-01
| [[Иске Карлыган]]
|-
| 2011-05-31
| [[Мөнирә Булатова]]
| ''[[:d:Q2865819|Q2865819]]''
| 1914-05-19
| [[Архангельск]]
|-
| 2019-01-04
| [[Мөсәгыйть Хәбибуллин]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|Q12144794]]''<br/>''[[:d:Q6051619|Q6051619]]''<br/>[[укытучы]]
| 1927-12-25
| [[Абдрахман (Ырынбур өлкәсе)|Абдрахман]]
|-
| 1941-06-03
| [[Мөхетдин Корбангалиев]]
| [[галим]]
| 1873-10-26<br/>1873-11-07
| [[Биектау (Әгерҗе районы)]]
|-
|
| [[Мөхтәр Әхмәдиев]]
|
|
| [[Мәскәү]]
|-
| 1992-11-27
| [[Мөхәммәт Булатов]]
|
| 1919-10-07
| [[Олы Урсак]]
|-
| 1985-05-24
| [[Мөхәммәт Гайнуллин]]
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1903-03-18
| [[Кызылтау (Апас районы)]]
|-
| 1986-04-29
| [[Мөхәммәт Ирзин]]
|
| 1908-08-16
| [[Кәрке]]
|-
| 1995-06-14
| [[Мөхәммәт Мәһдиев]]
| [[язучы]]
| 1930-12-01
| [[Гөберчәк]]
|-
| 2015-03-09
| [[Мөхәммәт Сабиров]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[инженер]]
| 1932-03-29
| [[Кушнаренко районы|Кушнарин районы]]
|-
| 1999-03-27
| [[Мөхәммәт Садри]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 1913-05-20
| [[Казан]]
|-
| 1937-12-26
| [[Мөхәммәтсафа Баязитов|Мөхәммәтcафа Баязитев]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[мөфти]]
| 1877-04-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1921-06-24
| ''[[:d:Q132349040|Мөхәммәтзариф Әмирханов]]''
| [[имам]]<br/>''[[:d:Q33176607|Q33176607]]''
| 1853-01-10
| [[Казан]]
|-
| 1958
| [[Мөхәммәтхан Кулаев]]
|
| 1873-02-08
| ''[[:d:Q4192340|Җиянчура]]''
|-
| 1964-02-16
| [[Мөхәммәтхан Фазлуллин]]
| [[галим]]
| 1883-12-02<br/>1883-12-14
| [[Әрә]]
|-
| 1932
| [[Мөхәммәтшакир Казаков]]
|
| 1848-10-08
| [[Казан]]
|-
|
| [[Мөхәммәтҗан Галиев]]
| ''[[:d:Q215536|Q215536]]''
| 1832-09-04
| [[Казан]]
|-
| 1890
| [[Мөхәммәтҗан Казаков]]
|
| 1806
| [[Кече Шырдан]]
|-
| 1914-04-08
| [[Мөхәммәтҗан Сәйдәшев]]
| ''[[:d:Q215536|Q215536]]''
| 1865
| [[Казан]]
|-
| 2012-01-15
| [[Мөҗип Низамиев]]
|
| 1934-05-01
| [[Күтәмәле]]
|-
| 1992-06-06
| [[Надежда Амфитеатрова]]
|
| 1932-08-24
| [[Казан]]
|-
| 2014-02-08
| [[Наил Гыйләҗев]]
|
| 1935-07-13
| [[Ярославль]]
|-
| 2022-10-30
| [[Наил Дунаев]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
| 1937-05-03
| [[Зәй районы]]
|-
| 2010-01-10
| [[Наил Йосыпов]]
|
| 1930-03-01
| ''[[:d:Q609133|Q609133]]''
|-
| 2016-01-25
| [[Наил Шәйхетдинов]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1941-03-01
| [[Чирмешән районы]]
|-
| 2008-06-18
| [[Наил Әюпов]]
|
| 1936-01-13
| [[Мөслим районы]]
|-
| 2023-11-28
| [[Наилә Гәрәева]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
| 1940-11-18
| [[Казан]]
|-
| 2005-05-04
| [[Наис Гамбәр]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 1947-08-25
| [[Мөслим районы]]
|-
| 1987-05-22
| [[Нәкыйп Сафин|Накип Сафин]]
|
| 1921-03-15
| [[Татарстан]]
|-
| 1971-06-07
| [[Нариман Сабитов]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q158852|Q158852]]''
| 1925-01-11
| [[Казан]]
|-
| 2003-10-13
| [[Наталья Зеленкова]]
|
| 1921-10-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1999-08-26
| [[Наталья Лаврентьева]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1912-10-27
| [[Бураково]]
|-
| 1979-06-28
| [[Натан Рахлин]]
| ''[[:d:Q158852|Q158852]]''<br/>''[[:d:Q16145150|Q16145150]]''<br/>[[укытучы]]
| 1905-12-28<br/>1906-01-10
| ''[[:d:Q148990|Сновск]]''
|-
| 1921-02-06
| [[Нестор Петровский]]
| ''[[:d:Q13418253|Q13418253]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''
| 1875-03-01
| [[Казан]]
|-
| 1774-07-12
| [[Нефед Кудрявцев]]
| ''[[:d:Q47064|Q47064]]''
| 1676
| No/unknown value
|-
| 1840
| ''[[:d:Q24573301|Нечаев, Марк Александрович]]''
| ''[[:d:Q4002666|Q4002666]]''<br/>[[язучы]]
| 19th century
| [[Россия империясе]]
|-
| 1818-04-17
| [[Нигъмәт Ибраһимов|Нигъмәт Ибраhимов]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|Q12144794]]''
| 1778
| [[Казан]]
|-
| 1910-11-27
| [[Никанор (Каменский)|Никанор]]
| ''[[:d:Q193364|vicar]]''
| 1847-05-25
| ''[[:d:Q4428162|Solodniki]]''
|-
| 1967
| [[Никипар Соловьев]]
|
| 1894-03-08
| [[Зур Мәшләк]]
|-
| 1908-07-06
| [[Николай Агафонов (1842)|Николай Агафонов]]
| ''[[:d:Q1595570|Q1595570]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q876864|Q876864]]''<br/>''[[:d:Q2516866|Q2516866]]''
| 1842-11-25
| [[Казан]]
|-
| 1915-07-11
| [[Николай Александров (1884)|Николай Александров]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1884-05-18
| [[Сарытау]]
|-
| 1997-07-29
| [[Николай Алтынов]]
| ''[[:d:Q4461829|tractor driver]]''<br/>''[[:d:Q47064|Q47064]]''
| 1924-02-10
| [[Арча кантоны|Арча кантуны]]
|-
| 1889-02-17
| [[Николай Андреевский]]
|
| 1822-11-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1976-02-07
| [[Николай Аржанов]]
| ''[[:d:Q730242|очучы-сынаучы]]''
| 1913-03-10
| ''[[:d:Q19685711|Вокшево]]''
|-
| 1933-08-26
| [[Николай Ашмарин]]
| ''[[:d:Q14467526|Q14467526]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>[[язучы]]
| 1870-09-22
| [[Ядернә]]
|-
| 1848-06-25
| [[Николай Баженов (1804)|Николай Баженов]]
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1595570|Q1595570]]''<br/>''[[:d:Q12144794|Q12144794]]''<br/>''[[:d:Q4002666|Q4002666]]''<br/>[[язучы]]
| 1804
| [[Тула губернасы|Тула гөбернәсе]]
|-
| 2002-10-21
| [[Николай Балешев]]
|
| 1947-01-26
| [[Югары Ослан районы]]
|-
| 2016-12-24
| [[Николай Беляев (1937)|Николай Беляев]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q15980158|Q15980158]]''
| 1937-09-23
| [[Ярославль]]
|-
| 1894-09-22
| [[Николай Беляев (1842)|Николай Беляев]]
|
| 1842
| [[Калуга]]
|-
| 1921-02-02
| [[Николай Бобровников]]
|
| 1854
| [[Казан]]
|-
| 1893-08-20
| [[Николай Боголюбов (1840)|Николай Боголюбов]]
| [[хирург]]
| 1840-05-20
| [[Малмыж]]
|-
| 1898-04-07
| [[Николай Боратынский]]
|
| 1835-11-26
| [[Мәскәү]]
|-
| 2004-02-29
| [[Николай Бурмистров]]
|
| 1925-12-25
| [[Чулпан (Арча районы)|Чулпан]]
|-
| 1940-12-31
| [[Николай Васильев (1880)|Николай Васильев]]
| [[математик]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''
| 1880-06-29
| [[Казан]]
|-
| 1886
| [[Николай Виноградов (1831)|Николай Виноградов]]
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''
| 1831
| [[Выкса]]
|-
| 1967-09-29<br/>1967-09-20
| [[Николай Воробьёв (1894)]]
| ''[[:d:Q901402|Q901402]]''
| 1894-11-15<br/>1894-11-01
| [[Хвалынск|Хвалын]]
|-
| 1922-06-12
| [[Николай Высоцкий (1843)|Николай Высоцкий]]
| [[галим]]
| 1843-10-09
| [[Түбән Новгород]]
|-
| 1893-06-25
| [[Николай Гангардт]]
|
| 1847-05-30
| [[Ставрополь]]
|-
| 1943-07-09
| [[Николай Горяев]]
| [[галим]]
| 1875-06-12
| [[Төмән]]
|-
| 1987-07-03
| [[Николай Гусев (1911)|Николай Гусев]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q60244908|фитофизиолог]]''
| 1911-07-07
| [[Казан]]
|-
| 1921
| [[Николай Ефремов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1860-12-01
| [[Россия империясе]]
|-
| 1979-11-25
| [[Николай Жеребцов]]
|
| 1904-11-15
| [[Казан]]
|-
| 1917-03-16
| [[Николай Засецкий]]
| [[галим]]
| 1855-08-19
| [[Вологда]]
|-
| 2002-02-24
| [[Николай Захаров (1924)|Николай Захаров]]
|
| 1924-04-11
| [[Казан]]
|-
| 1880-05-26<br/>1880-05-14
| ''[[:d:Q15720291|Николай Золотницкий]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q13418253|Q13418253]]''<br/>''[[:d:Q14467526|Q14467526]]''
| 1829-12-03
| [[Беренче Чурашево]]
|-
| 1847-09-27
| [[Николай Зоммер]]
| ''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]''
| 1824-04-19
| [[Саранск]]
|-
| 2006-05-08
| [[Николай Зорин]]
| ''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''
| 1923-02-25
| [[Калинино (Урнар районы)|Калинино]]
|-
| 1913-10-26
| [[Николай Ивановский|Николай Ивановски]]
| ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''
| 1840
| [[Архангельск губернасы]]
|-
| 1891-12-27
| [[Николай Ильминский]]
| ''[[:d:Q14467526|Q14467526]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1822-04-23<br/>1822-05-05
| [[Пенза]]
|-
| 1942-11-20
| [[Николай Кабанов]]
| ''[[:d:Q860918|эсперантист]]''<br/>''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>''[[:d:Q15924224|интернист]]''<br/>''[[:d:Q723682|Q723682]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1864-02-11
| [[Карачев]]
|-
| 1916-01-10
| [[Николай Казин]]
|
| 1856-05-26
| [[Казан]]
|-
| 2009-07-19
| [[Николай Калашников]]
|
| 1929-08-06
| ''[[:d:Q4218581|Kvasnikovka (Saratov oblast)]]''
|-
| 1959-06-16<br/>1959-07-16
| [[Николай Калинин]]
| [[галим]]
| 1888-05-24
| [[Сарытау]]
|-
| 1888-06-05
| [[Николай Казем-Бек|Николай Касыймбәк]]
| ''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''<br/>''[[:d:Q16832248|Q16832248]]''<br/>''[[:d:Q13418253|Q13418253]]''
| 1818-07-17
| [[Дәрбәнт]]
|-
| 1922-03-09<br/>1922-03-10
| [[Николай Катанов]]
| ''[[:d:Q14467526|Q14467526]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q2004963|numismatist]]''
| 1862-05-18<br/>1862-05-06
| [[Янәсәй губернасы]]
|-
| 1920-03-15
| [[Николай Кашкин]]
| ''[[:d:Q14915627|Q14915627]]''<br/>''[[:d:Q16145150|Q16145150]]''<br/>''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]''<br/>[[композитор]]
| 1839-11-27
| [[Воронеж]]
|-
| 1891-09-05
| [[Николай Ковалевский]]
| [[галим]]
| 1840-05-08
| [[Казан]]
|-
| 2023-11-19
| ''[[:d:Q125974096|Николай Козарь]]''
| ''[[:d:Q372436|Q372436]]''
| 1942-02-26
| [[Славгород (Россия)|Славгород]]
|-
| 1927-04-17
| [[Николай Колотинский]]
| ''[[:d:Q16012028|Q16012028]]''
| 1867-04-21
| ''[[:d:Q105821282|Q105821282]]''
|-
| 1887-11-12
| [[Николай Крушевский]]
| ''[[:d:Q14467526|Q14467526]]''
| 1851-12-18
| [[Луцк|Лутск]]
|-
| 1974-12-15
| [[Николай Кузнецов (1923)|Николай Кузнецов]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1923-05-23
| [[Васильево]]
|-
| 1974-12-07
| [[Николай Ливанов]]
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| 1876-11-20
| [[Сарытау]]
|-
| 1856-02-12<br/>1856-02-24
| [[Николай Лобачевский|Николай Лобачевски]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1792-11-20<br/>1793-11-02<br/>1792-12-01
| [[Түбән Новгород]]
|-
| 1906-02-20
| [[Николай Любимов|Николай Лүбимов]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q3368718|Q3368718]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1852-05-09
| [[Уфа]]
|-
| 1967-05-05
| [[Николай Максимов (1911)|Николай Максимов]]
| ''[[:d:Q15895020|Q15895020]]''<br/>''[[:d:Q484876|Q484876]]''
| 1911-05-19
| ''[[:d:Q18173084|Semilei]]''
|-
| 1899-01-25
| [[Николай Марк]]
|
| 1848-05-21
|
|-
| 2020-08-22
| [[Николай Марков]]
| ''[[:d:Q937857|Q937857]]''
| 1936-01-18
| [[Казан]]
|-
| 1900-12-30
| [[Николай Мельников (1840)|Николай Мельников]]
| [[галим]]
| 1840-07-14
| [[Казан]]
|-
| 1942-04-03
| [[Николай Мещеряков]]
| ''[[:d:Q2516866|Q2516866]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|Q6051619]]''
| 1865-02-25
| [[Зарайск]]
|-
| 1896-06-04
| [[Николай Миловидов]]
|
| 1844
| [[Түбән Новгород]]
|-
| 1928-12-28
| [[Николай Миславский|Николай Миславски]]
| [[галим]]
| 1854-04-17
| [[Краснотурьинск]]
|-
| 1888-10-28
| [[Николай Нелидов]]
| ''[[:d:Q16012028|Q16012028]]''
| 1832-12-16
| [[Иске Майна]]
|-
| 2017-01-11
| [[Николай Непримеров]]
| ''[[:d:Q169470|Q169470]]''
| 1921-05-01
| ''[[:d:Q4066717|Анновка]]''
|-
| 1961-11-02
| [[Николай Никольский]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''
| 1878-05-19<br/>1878-05-07
| [[Юрмекейкино|Юрмәкәй]]
|-
| 1895-12-29
| [[Николай Осокин]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>''[[:d:Q8963721|генеалогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1843-04-10<br/>1839
| [[Казан]]
|-
| 1943-01-22
| [[Николай Парфентьев]]
| [[математик]]<br/>[[укытучы]]
| 1877-01-31
| [[Казан]]
|-
| 1930
| [[Николай Порфирьев]]
| [[математик]]
| 1863-02-16
| [[Казан]]
|-
| 1987-05-25
| ''[[:d:Q112989065|Николай Резвяков]]''
| [[галим]]
| 1942-01-07
| [[Танай (Алабуга районы)]]<br/>[[Алабуга районы]]
|-
| 1942-07-28
| [[Николай Рынин]]
| ''[[:d:Q13582652|Q13582652]]''<br/>[[инженер]]
| 1877-12-23
| [[Мәскәү]]
|-
| 1976-01-30
| [[Николай Сентябрев|Николай Сентәбрөв]]
| ''[[:d:Q937857|Q937857]]''<br/>''[[:d:Q628099|Q628099]]''
| 1909-11-28
| [[Иваново]]
|-
| 1897
| [[Николай Слугинов]]
| ''[[:d:Q169470|Q169470]]''
| 1854
| [[Кадников]]
|-
| 1970-12-05
| [[Николай Сокольский]]
|
| 1900-03-22
| [[Чуел]]
|-
| 1909-03-29
| [[Николай Сорокин]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2487799|миколог]]''<br/>''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''
| 1846-12-29
|
|-
| 1891-09-17
| [[Николай Студенский]]
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''
| 1845
|
|-
| 1938-12-28
| [[Николай Суханов]]
|
| 1886
| [[Саралы вулысы]]
|-
| 1958-12-09
| [[Николай Трифонов]]
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| 1891-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1896-04-24
| [[Николай Фирсов (1831)|Николай Фирсов]]
| [[галим]]
| 1831-10-27
| [[Рязань губернасы]]
|-
| 1919-01-10
| [[Николай Щедрин|Николай Чедрин]]
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| 1858
| [[Петропавел|Кызылъяр]]
|-
| 1870-04-19
| [[Николай Чернеевский|Николай Чернеевски]]
| [[укытучы]]<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| 1835-05-10
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
|-
| 1837-01-12
| [[Николай Шелашников]]
| [[офицер]]
| 1778
| [[Россия империясе]]
|-
| 2016-08-14
| [[Николай Энвальд]]
|
| 1928-02-22
| ''[[:d:Q4156987|Dekonka]]''
|-
| 2009-10-03
| [[Николай Юкачев]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| 1956-12-03
| [[Нырты]]
|-
| 1971-02-07
| [[Николай Якушенко]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1897-11-29
| [[Калуга]]
|-
| 1938-01-09
| [[Никон (Пурлевский)|Никон]]
| ''[[:d:Q19340487|Q19340487]]''
| 1886-02-05
| [[Житомир]]
|-
| 1992-06-30
| [[Нилс Әхтәмов]]
|
| 1931-06-02
| [[Аксу (Буа районы)|Аксу]]
|-
| 1982-06-13
| [[Нина Блажко]]
| ''[[:d:Q901402|Q901402]]''
| 1915-07-15
| [[Мелитополь]]
|-
| 1993-04-09
| [[Нина Зобова]]
|
| 1940-01-01
| ''[[:d:Q4315693|Q4315693]]''
|-
| 2014
| [[Нинель Юлтыева|Нинель Юлтый]]
| ''[[:d:Q805221|Q805221]]''<br/>''[[:d:Q4070300|ballerina]]''<br/>''[[:d:Q2490358|Q2490358]]''
| 1926-02-03
| [[Уфа]]
|-
| 1986-04-16
| [[Нияз Даутов]]
| ''[[:d:Q2865819|Q2865819]]''<br/>''[[:d:Q3387717|Q3387717]]''
| 1913-09-23
| [[Казан]]
|-
|
| [[Нияз Халитов]]
|
| 1950-12-18
| [[Казан]]
|-
| 1918
| [[Ногман Габделкәримов]]
|
| 1840-01-03
| [[Түбән Көек]]
|-
|
| [[Нур Гыйззәтуллин]]
|
| 1928-06-12
| [[Яңа Байсар]]
|-
|
| [[Нур Әхмәдиев]]
|
| 1946-12-14
| [[Әсәй]]
|-
| 1940-06-21
| [[Нургали Надиев]]
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| 1882-08-20
| [[Селәү|Сөләү]]
|-
| 1991-04-12
| [[Нури Арсланов]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]
| 1912-09-19
| [[Петропавел|Кызылъяр]]
|-
| 1927-02-28
| [[Нури Сакаев]]
|
| 1885-08-01
| [[Шланлыкүл]]
|-
| 2004-02-18
| [[Нурихан Фәттах]]
| ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''
| 1928-10-25
| [[Күчтавыл]]
|-
| 1989-05-18
| [[Нәби Дәүли]]
| [[язучы]]
| 1910-06-01
| [[Яңа Камка]]
|-
| 1947-03-16
| [[Нәгыймә Таҗдарова]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1888-05-23
| [[Утар-Аты]]
|-
| 2019-04-29
| [[Нәзиф Зиннәтуллин]]
| ''[[:d:Q109588238|Q109588238]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1936-01-17
| [[Актаныш]]
|-
| 2002-05-28
| [[Нәкый Батыршин]]
|
| 1932-04-11
| [[Айдарәле|Айдарали]]
|-
| 1992-09-12
| [[Нәкый Исәнбәт]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q14467526|Q14467526]]''
| 1899-12-29
| [[Малаяз]]
|-
| 2021-03-26
| [[Нәкыя Cәфәрова]]
| ''[[:d:Q2251335|Q2251335]]''
| 1923-07-20
| [[Карашай-Саклау|Карашай Саклау]]
|-
| 1943-04-13
| [[Нәфыйга Арапова]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1900-04-30
| [[Казан]]
|-
| 2021-03-12
| [[Нәҗибә Ихсанова]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1938-01-25
| [[Тымытык районы]]
|-
| 1969-07-14
| [[Нәҗип Гайнуллин]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1912-02-15
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
|-
| 1976
| [[Нәҗип Максудов]]
| ''[[:d:Q1906857|Q1906857]]''
| 1903-04-19
| [[Югары Кибәхуҗа]]
|-
| 2016-10-14
| [[Наҗия Теркулова|Нәҗия Теркулова]]
| [[җырчы]]
| 1929-08-25
| [[Әстерхан]]
|-
| 2004-12-01
| [[Нәүфәл Адылов]]
| ''[[:d:Q1281618|Q1281618]]''
| 1932-12-03
| [[Казан]]
|-
| 1988-11-06
| [[Олег Ерастов]]
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| 1940-08-20
| [[Вахруши (Слабутски районы, штп)|Вахруши]]
|-
| 1445
| [[Олуг-Мөхәммәт]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1405
|
|-
| 2015-01-03
| [[Ольга Князева]]
| ''[[:d:Q13381863|Q13381863]]''
| 1954-08-09
| [[Казан]]
|-
| 2019-09-15
| ''[[:d:Q85853537|Орлов, Анатолий Николаевич]]''
| ''[[:d:Q2066131|Q2066131]]''<br/>''[[:d:Q937857|Q937857]]''<br/>''[[:d:Q11774891|Q11774891]]''<br/>''[[:d:Q5137576|Q5137576]]''
| 1937-01-24
| [[Түбән Новгород]]
|-
| 1985-12-04
| [[Осия Берим]]
|
| 1908-01-01
| [[Хмельницкий|Хмелнытскый]]
|-
| 1828
| [[Отто Розен (1778)]]
| [[офицер]]
| 1778-07-03
| [[Киикла]]
|-
| 1992-09-22
| [[Павал Абрамов]]
|
| 1914-02-23
| [[Шомырбаш]]
|-
| 2019-08-08
| [[Павал Павлов]]
| ''[[:d:Q19340487|Q19340487]]''
| 1957-11-17
| [[Зәй шәһәре|Зәй]]
|-
| 1815-01-26
| [[Павел (Зернов)|Павел]]
| ''[[:d:Q19340487|Q19340487]]''
| 1742
| [[Мәскәү]]
|-
| 1892-04-23
| [[Павел (Лебедев)|Павел]]
| ''[[:d:Q19340487|Q19340487]]''
| 1827-12-12
| [[Тверь губернасы]]
|-
| 1940-10-14
| [[Павел (Флеринский)|Павел]]
| ''[[:d:Q19340487|Q19340487]]''
| 1871-06-29
| ''[[:d:Q4494130|Fyodorovka]]''
|-
| 1991-05-07
| [[Павел Аксёнов]]
| ''[[:d:Q47064|Q47064]]''<br/>''[[:d:Q61889739|партия эшлеклесе]]''
| 1899-01-28
| ''[[:d:Q20672571|Покровское]]''
|-
| 1891-12-26
| [[Павел Аникин (1827)|Павел Аникин]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| 1827-12-01
| [[Чуел өязе]]
|-
| 1863-03-09
| [[Павел Гесс]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| 1818-09-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1960-06-16
| [[Павел Гурьянов]]
|
| 1918-12-15
| [[Ширбәт]]
|-
| 1900
| [[Павел Жуковский]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| 1833
| [[Кострома]]
|-
| 2022-05-20
| ''[[:d:Q112126613|Павел Клетнев]]''
|
| 1924-11-12
| [[Лаеш кантуны]]
|-
| 1984-05-05
| [[Павел Саначин]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| 1918-07-12
| [[Бөрсет]]
|-
| 1984-02-04
| [[Павел Тунаков]]
|
| 1907-06-15
| ''[[:d:Q4169112|Q4169112]]''
|-
| 1999-01-18
| [[Павел Халезов]]
|
| 1916-12-30
| ''[[:d:Q20673628|Клюшниково]]''
|-
| 1887-06-20
| [[Павел Шатилов]]
| ''[[:d:Q47064|Q47064]]''
| 1822-03-07
| [[Россия империясе]]
|-
| 1823-12-23
| [[Павел де Бособр]]
|
| 1777
| No/unknown value
|-
| 2023-09-09
| ''[[:d:Q136023687|Павлов, Александр Филиппович]]''
| [[инженер]]
| 1938-06-25
| [[Надеждино (Питрәч районы)|Надеждино]]
|-
| 2024-11-06
| ''[[:d:Q131306020|Патраков, Александр Михайлович]]''
| ''[[:d:Q2707485|Q2707485]]''
| 1948-09-22
| [[Чиләбе]]
|-
| 18th century
| ''[[:d:Q62309233|Патрикий Аристовский]]''
| ''[[:d:Q19340487|Q19340487]]''
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| 1994-07-08
| [[Петр Баландин]]
|
| 1925-08-19
| [[Бәтке (Балык Бистәсе районы)|Бәтке]]
|-
| 1955-02-14
| [[Петр Беневоленский|Петр Беневоленски]]
|
| 1897-02-01
| [[Бөек Новгород]]
|-
| 2002-03-26
| [[Петр Бетев]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1926-12-20
| [[Петропавел|Кызылъяр]]
|-
| 1956-03-08
| [[Петр Дульский]]
| ''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>''[[:d:Q1792450|Q1792450]]''<br/>''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q2516866|Q2516866]]''
| 1879-03-23
| ''[[:d:Q423258|Orhei]]''
|-
| 1917-05-02
| [[Петр Знаменский]]
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1836-03-27
| [[Түбән Новгород]]
|-
| 1997-03-26
| [[Петр Кирпичников]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| 1913-01-05
| [[Санчурск]]
|-
| 1901-12-14
| [[Петр Назимов]]
| [[математик]]
| 1851-11-12
| [[Серпухов]]
|-
| 2009-09-19
| [[Петр Полушкин]]
|
| 1924-07-14
| [[Баранчински]]
|-
| 1964-12-13
| [[Петр Сперанский]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1020606|Q1020606]]''<br/>''[[:d:Q1281618|Q1281618]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| 1891-01-01
| [[Казан]]
|-
| 1889-01-24<br/>1889-11-24
| [[Петр Шестаков]]
| [[галим]]
| 1826-06-27
| ''[[:d:Q21667921|Q21667921]]''
|-
| 1819-04-29<br/>1819-05-05
| ''[[:d:Q15079727|Петровский, Степан Сергеевич]]''
| [[язучы]]
| 1769<br/>1770<br/>1768
|
|-
| 2011-11-20
| ''[[:d:Q65153318|Петрушенко, Юрий Яковлевич]]''
|
| 1950-01-03
| ''[[:d:Q24728087|Q24728087]]''
|-
| 1921-01-13
| [[Николай Писарев (протоиерей)|Писарев, Николай Николаевич]]
|
| 1876
| [[Мәскәү]]
|-
| 1881-02-12
| [[Платон Заринский]]
|
| 1830-02-16
| [[Түбән Новгород]]
|-
| 1866
| [[Пётр Васильев]]
|
| 1785
| No/unknown value
|-
| 1879-05-28
| [[Пётр Котельников]]
| [[математик]]
| 1809
| [[Суджа|Суҗа]]
|-
| 1993-09-24
| [[Пётр Маслов]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
| 1918-08-24
| [[Тәмте (Кама Тамагы районы)|Тәмте]]
|-
| 1885-04-27
| ''[[:d:Q61750305|Пётр Николаевич Арцыбашев]]''
|
| 1818-07-07
|
|-
| 1883-04-06
| ''[[:d:Q51667547|Пётр Петрович Васильев]]''
| ''[[:d:Q2516866|Q2516866]]''
| 1840
| [[Пермь]]
|-
| 2012-07-03
| [[Пётр Старостин]]
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| 1936-07-24
| ''[[:d:Q24072187|Q24072187]]''
|-
| 1944-02-26
| [[Петр Широков|Пөтр Широков]]
| [[математик]]
| 1895-01-28
| [[Казан]]
|-
| 1899-04-01
| [[Петр Ширяев|Пөтр Ширәев]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 1859-11-15
| [[Таволожка]]
|-
| 1998-04-20
| [[Равил Балтанов]]
| ''[[:d:Q2306091|Q2306091]]''
| 1927-08-03
| [[Казан]]
|-
| 2020-03-31
| [[Равил Вәли]]
| [[язучы]]
| 1942-08-20
| [[Яңа Кенәр]]
|-
| 2016-01-02
| [[Равил Тумашев]]
| ''[[:d:Q3387717|Q3387717]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| 1923-04-21
| [[Симәй]]
|-
| 2023-06-29
| [[Равил Шаһимәрданов]]
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| 1936-03-21
| [[Казан]]
|-
| 2006-09-02
| [[Равил Әмирхан]]
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| 1946-01-09
| [[Иске Кулаткы]]
|-
| 2010-08-03
| [[Равилә Борнашева]]
|
| 1924-04-01
| [[Әҗе]]
|-
| 2004-06-03
| [[Рауис Гәрәев|Равис Гәрәев]]
|
| 1949-04-24
| [[Түбән Зәет]]
|-
| 2006-08-09
| [[Радик Бәширев (1931)|Радик Бәширев]]
|
| 1931-02-13
| [[Вахит]]
|-
| 1942-10-25
| ''[[:d:Q99667793|Радищев, Вячеслав Петрович]]''
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| 1896-03-11
| [[Хвалынск|Хвалын]]
|-
| 2023-10-20
| [[Разил Вәлиев]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q372436|Q372436]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| 1947-01-04
| [[Ташлык (Татарстан)|Ташлык]]
|-
| 2003-12-04
| [[Разин Фатыйхов]]
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''
| 1952-09-10
| [[Балтамак]]
|-
| 1949-04-05
| [[Раман Дәүли]]
|
| 1873-09-02
| [[Шомырбаш]]
|-
| 2025-06-20
| [[Рамил Хәйретдинов|Рамил Хәйретдинев]]
|
| 1964-06-16
| [[Буа районы]]
|-
| 1979
| ''[[:d:Q60828100|Ратнер, Юрий Александрович]]''
|
| 1895-03-25
| [[Чавусы]]
|-
| 1998-03-25
| [[Рауза Бакыева]]
|
| 1907-09-30
| [[Астана]]
|-
| 2018-11-15
| [[Рауза Хәйретдинова|Рауза Хәйретдинева]]
|
| 1928-11-03
| [[Яңа Ырга]]
|-
| 2022-07-17
| [[Раушания Юкачева]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1959-02-18
| [[Күн (торак пункты)|Күн]]
|-
| 1938-01-06
| [[Рафаил (Гумилевский)|Рафаил]]
| ''[[:d:Q19340487|Q19340487]]''
| 1886
| ''[[:d:Q4402177|Ryshkovo]]''
|-
| 2020-12-09
| [[Рафаэль Ильясов|Рафаил Ильясов]]
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q6941738|Q6941738]]''
| 1939-04-28
| [[Түбән Чәке]]
|-
| 2014-06-26
| ''[[:d:Q119807043|Рафаэль Агафонов]]''
| ''[[:d:Q1281618|Q1281618]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q2707485|Q2707485]]''
| 1934-07-10
| [[Владимир (шәһәр)|Владимир]]
|-
| 2011-04-14
| [[Рафаэль Мостафин]]
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''
| 1931-05-14
| [[Баулы]]
|-
| 2021-03-21
| [[Рафаэль Сибгатуллин]]
| ''[[:d:Q202883|Q202883]]''
| 1937-03-20
| [[Зур Нөркәй]]
|-
| 2019-11-29
| [[Рафаэль Сәхабиев]]
| [[җырчы]]
| 1951-07-08
| [[Түбән Кама районы]]
|-
|
| [[Рафаэль Фәссахов]]
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| 1939
| [[Мөслим районы]]
|-
| 2018-10-01
| ''[[:d:Q124771790|Рафиков, Искандер Валиуллович]]''
|
| 1929-10-05
| [[Казан]]
|-
| 2024-01-02
| [[Рафил Ногманов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1949-07-01
| [[Салтыйган (Кайбыч районы)|Салтыйган]]
|-
|
| [[Ревдар Садыйков]]
| ''[[:d:Q805221|Q805221]]''
| 1937-01-20
| [[Мишкә]]
|-
| 2020-03-21<br/>2020
| [[Резеда Ганиева]]
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''
| 1932-11-13<br/>1932
| [[Кече Шырдан]]
|-
| 2020-03-13
| [[Ренат Еникиев]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q486748|Q486748]]''
| 1937-06-13
| [[Казан]]
|-
| 2013-01-16
| [[Римма Наумова]]
|
| 1933-11-19
| [[Мәскәү өлкәсе]]
|-
| 2008-01-10
| [[Рина Зарипова]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[укытучы]]
| 1941-03-12
| [[Меңнәр]]
|-
| 2019-01-14
| ''[[:d:Q124798304|Ринат Галиев]]''
| [[хирург]]<br/>''[[:d:Q17345122|уролог]]''
| 1946-10-19
| [[Яңа Нәдер]]
|-
| 2014-11-22
| [[Ринат Гыйләҗев]]
|
| 1944
| [[Яшел Үзән]]
|-
|
| [[Ринат Сабиров (1967)|Ринат Сабиров]]
|
|
| [[Казан]]
|-
| 2024-10-16
| [[Ринат Таҗетдинов|Ринат Таҗетдинев]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1938-01-01
| [[Кече Чынлы]]
|-
|
| [[Риф Хәйретдинов]]
| [[галим]]
| 1935-01-25
| [[Кенәбаш (Балтач районы)|Кенәбаш]]
|-
| 1938-05-09
| [[Рияз Алкин]]
|
| 1901
| [[Носла]]
|-
| 2020-03-27
| [[Роберт Миңнуллин]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| 1948-08-01
| [[Шәммәт]]
|-
| 2002-04-27
| [[Роберт Әбелмәмбәтов]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q1162163|Q1162163]]''
| 1942-02-25
| [[Юлкотлы]]
|-
| 2008-05-13
| [[Роберт Әхмәтҗанов]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''
| 1935-04-01
| [[Балык Бистәсе]]
|-
| 2005-08-20
| [[Роза Хафизова]]
| [[язучы]]
| 1929-02-06
| [[Бөгелмә]]
|-
| 2024-05-13
| [[Розалина Шаһиева (1945)|Розалина Шаһиева]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1792450|Q1792450]]''
| 1945-06-28
| [[Яшел Үзән районы]]
|-
|
| [[Рокыя Ибраһимова]]
| ''[[:d:Q29169123|баянчы]]''
| 1913-01-20
| [[Һади Такташ урамы (Казан)|Һади Такташ урамы]]
|-
| 1989-05-31
| [[Рокыя Кушловская]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| 1901
| [[Казан]]
|-
| 1916
| [[Ромуальд Блажеевский]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| 1839-06-07
| [[Гродно|Һродна]]
|-
| 1830-08-20
| ''[[:d:Q4398473|Ростовский, Александр Андреевич]]''
|
| 1770
|
|-
| 1922-02-07<br/>1921
| [[Рудольф Һуммерт]]
| ''[[:d:Q486748|Q486748]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|Q16145150]]''
| 1862<br/>1861
| [[Ломоносов (шәһәр)|Ломоносов]]
|-
| 1964-10-25
| ''[[:d:Q120278552|Рябов, Александр Семёнович]]''
|
| 1893
| [[Елец]]
|-
| 1979-07-04
| ''[[:d:Q84720351|Рябченко, Тихон Лукьянович]]''
|
| 1903-08-24
| ''[[:d:Q918963|Q918963]]''
|-
| 1996-07-25
| [[Рәис Беляев]]
|
| 1935-01-13
| [[Яңа Татар Әдәмсуы]]
|-
| 2009-07-31
| [[Рәис Бохараев]]
| [[математик]]
| 1929-04-24
| [[Тум|Томск]]
|-
| 2010-12-15
| [[Рәис Сабиров]]
|
| 1927-02-01
| [[Ташсу]]
|-
| 2003-10-06
| [[Рәисә Билалова|Рәисә Билалова]]
|
| 1925-02-23
| [[Казан]]
|-
| 2014-04-06
| [[Рәисә Габдрахманова]]
|
| 1923-05-22
| [[Чиләбе]]
|-
| 2009-11-21
| [[Рәисә Иванова]]
|
| 1922-07-11
| [[Мария Посады]]
|-
| 1999-12-10
| [[Рәисә Нуриева]]
| [[җырчы]]
| 1940-03-05
| [[Ташкент]]
|-
| 2009-08-11
| [[Рәмзи Илялов]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|Q6051619]]''<br/>''[[:d:Q1155838|Q1155838]]''
| 1923-12-13
| [[Темәс]]
|-
| 1995-02-13
| [[Рәфгать Сафиуллин]]
|
| 1929-03-10
| [[Коры Көрнәле]]
|-
| 2021-01-19
| [[Рәфикъ Юныс]]
|
| 1943-03-01
| [[Кәче]]
|-
|
| [[Рәфкать Гомәров]]
| ''[[:d:Q29169123|баянчы]]''
| 1942-01-20
| [[Чирмешән районы]]
|-
| 2001-12-09
| [[Рәфыйк Нәфыйков]]
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| 1928-07-15
| [[Җаек (шәһәр)|Җаек]]
|-
|
| [[Рәфыйк Таҗетдинов]]
| [[җырчы]]
| 1961-01-19
| [[Чүпрәле районы]]
|-
| 2000-01-08
| [[Рәхилә Мифтахова]]
| ''[[:d:Q2865819|Q2865819]]''
| 1940-10-07
| [[Хуҗайлы]]
|-
| 1949-11-23
| [[Рәхим Максутов]]
|
| 1899-05-01
| [[Җилем-Каран]]
|-
| 2003-05-07
| [[Рәшидә Җиһаншина]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1917-10-17
| [[Казан]]
|-
|
| [[Рәшит Абдуллин]]
| [[җырчы]]
| 1951-08-20
| [[Казан]]
|-
| 2016-03-25
| [[Рәшит Ахунов]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q15472169|Q15472169]]''
| 1953-10-24
| [[Казан]]
|-
| 1962-12-14
| [[Рәшит Ваһапов]]
| [[җырчы]]
| 1908-05-07
| [[Актук]]
|-
| 2016-10-07
| [[Рәшит Вәгыйзев]]
|
| 1947-03-28
| [[Әндиҗан]]
|-
| 2021-12-22
| [[Рәшит Газиев]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q2707485|Q2707485]]''
| 1954-02-10
| [[Казан]]
|-
| 2007-03-11
| [[Рәшит Имашев|Рәшит Гыймашев]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1939-03-31
| [[Азнай]]
|-
| 1987-01-23
| [[Рәшит Мортазин]]
|
| 1911-05-01
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
|-
| 1982-10-02
| [[Рәшит Мусин]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1927-11-12
| [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
|-
| 1991-07-07
| [[Рәшит Нигъмәтуллин (1923)|Рәшит Нигъмәтуллин]]
| [[галим]]
| 1923-01-05
| [[Казан]]
|-
| 1974-06-03
| [[Рәшит Нәҗметдинов|Рәшит Нәҗметдинев]]
| ''[[:d:Q10873124|Q10873124]]''<br/>''[[:d:Q16402890|шашист]]''
| 1912-12-15
| [[Актүбә]]
|-
| 1998-12-14
| [[Рәшит Пономарёв]]
| ''[[:d:Q2066131|Q2066131]]''<br/>''[[:d:Q2627699|Q2627699]]''
| 1919-03-01
| [[Казан]]
|-
| 2021-02-14
| [[Рәшит Сәләхов]]
|
| 1941-12-17
| [[Кара Борнаш|Иске Борнаш]]
|-
|
| [[Рәшит Шамкай]]
|
| 1940-05-26
| [[Иске Ярмәк]]
|-
| 2020-10-13
| [[Рәшит Әхмәтов|Рәшит Әхмәтев]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| 1954-01-12
| [[Түбән Новгород өлкәсе]]
|-
| 1995-01-05
| [[Рәшит Әхмәтҗанов]]
| [[шагыйрь]]
| 1941-04-14
| [[Татар Кандызы]]
|-
| 1981-02-02
| [[Рәшит Әҗимев]]
| [[хокук белгече]]
| 1915-10-15
| [[Киләче]]
|-
| 2013-01-15
| [[Рәүф Бәратов]]
| [[галим]]
| 1921-10-10
| ''[[:d:Q25593837|Пуладан]]''
|-
| 2016-05-25
| [[Рәүф Игъламов]]
|
| 1941-10-19
| [[Казан]]
|-
| 2006-09-12
| [[Рәүф Әһлиуллин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1930-11-15
| [[Кыр-Тәүгелде]]
|-
| 1967-04-05
| [[Рөстәм Башкуров]]
|
| 1927-05-16
| [[Камка (Нижгар өлкәсе)|Камка]]
|-
| 2008-05-31
| [[Рөстәм Булатов (1974)|Рөстәм Булатов]]
| ''[[:d:Q937857|Q937857]]''
| 1974-04-02
| [[Казан]]
|-
| 2014-03-05
| [[Рөстәм Вәлиев (1961)|Рөстәм Вәлиев]]
| ''[[:d:Q639669|Q639669]]''<br/>''[[:d:Q56441264|гармунчы]]''
| 1961-10-27
| [[Самар]]
|-
| 2010-01-02
| [[Рөстәм Габәшев]]
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| 1941-05-10
| [[Уфа]]
|-
| 2018-12-02
| [[Рөстәм Зәкуан]]
| [[язучы]]
| 1957-05-25
| [[Үчәлле]]
|-
| 2023-11-09
| [[Рөстәм Килдебәков|Рөстәм Килдебәкев]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q3374326|Q3374326]]''<br/>''[[:d:Q2205972|Q2205972]]''<br/>''[[:d:Q282718|Q282718]]''<br/>''[[:d:Q56236186|carpets designer]]''<br/>''[[:d:Q739437|Q739437]]''
| 1934-03-30
| [[Казан]]
|-
| 2020-07-19
| [[Рөстәм Фәйзуллин]]
|
| 1951-03-05
| [[Балтач (Юлсубино)|Балтач]]
|-
| 1981-05-22
| [[Рөстәм Хәлитов|Рөстәм Халитев]]
|
| 1920-10-30
| [[Казан]]
|-
| 1993-11-23
| [[Рөстәм Яхин]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q486748|Q486748]]''<br/>''[[:d:Q16145150|Q16145150]]''
| 1921-08-16
| [[Казан]]
|-
| 2014-07-20
| [[Сабир Әхтәмов|Сабир Әхтәмев]]
| [[офицер]]
| 1926-06-15
| [[Кукмара районы]]
|-
| 1998-07-05
| ''[[:d:Q131519110|Boris Sablin]]''
|
| 1908-05-20
| ''[[:d:Q4151295|Gubari]]''
|-
| 1852-08-18<br/>1852-08-30
| [[Савва Москотилников]]
| [[шагыйрь]]
| 1768-01-05<br/>1768-01-16
| [[Ярославль]]
|-
| 1992
| [[Садия Биглова]]
| [[хокук белгече]]
| 1923-08-15
| [[Зур Студенец|Зур Студинич]]
|-
| 1926-01
| [[Садыйк Әхтәмов (1877)|Садыйк Әхтәмев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1877-03-19
| [[Тутай (Апас районы)|Тутай]]
|-
| 1986-05-11
| [[Салават Кәримов (1914)|Салават Карымов]]
| ''[[:d:Q47064|Q47064]]''
| 1914-09-15
| [[Янгелде (Апас районы)|Янгелде]]
|-
| 1995-03-14
| [[Салих Баттал]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q730242|очучы-сынаучы]]''
| 1905-01-05
| [[Зур Тигәнәле]]
|-
| 1985-12-07
| [[Салих Батыев]]
| ''[[:d:Q372436|Q372436]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1911-11-24
| [[Бәләбәй өязе]]
|-
| 2001-05-06
| [[Салих Корбангалиев]]
| [[галим]]<br/>[[хирург]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1901-11-18
| [[Биектау (Әгерҗе районы)]]
|-
| 1993-12-20
| [[Салих Япиев]]
| ''[[:d:Q1402561|Q1402561]]''
| 1914-09-17
| [[Чиләбе]]
|-
| 1932
| [[Салихҗан Галиев|Салихҗан Баруди]]
|
| 1862-07-04
| [[Казан]]
|-
| 2018-05-08
| [[Сания Заһирова]]
|
| 1918-02-13
| [[Олы Мәңгәр]]
|-
| 2015-06-24
| [[Сания Исмәгыйлева]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1931-03-04
| [[Коры Көрнәле]]
|-
| 1986-06-07
| [[Сара Садыйкова]]
| ''[[:d:Q2865819|Q2865819]]''<br/>[[композитор]]
| 1906-11-01
| [[Казан]]
|-
| 1927
| [[Сафиулла Габдуллин]]
|
| 1849-12-25
| [[Кече Чынлы]]
|-
| 1998-12-05
| [[Светлана Җиһанова]]
|
| 1936-03-31
| [[Мәскәү]]
|-
| 2013-11-19
| ''[[:d:Q112874097|Сейтджелил Ибрагимов]]''
| ''[[:d:Q4504549|дин хадиме]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1960
|
|-
| 1798-12-30
| [[Семен Баратаев]]
| [[офицер]]
| 1745-02-03
| [[Әстерхан]]
|-
| 1971-10-29
| [[Семен Данилов]]
|
| 1910-09-14
| [[Кири]]
|-
| 1989-04-04
| [[Семен Коновалов]]
|
| 1920-02-15
| [[Югары Ослан районы]]
|-
| 1983-01-24
| [[Семён Альтшулер]]
| ''[[:d:Q169470|Q169470]]''<br/>''[[:d:Q205375|Q205375]]''
| 1911-09-24
| [[Витебск]]
|-
| 1922-10-14
| [[Семён Вишневский]]
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>''[[:d:Q3368718|Q3368718]]''
| 1849-01-03
| [[Ядернә өязе]]
|-
| 2005-05-02
| [[Семен Казачков|Семён Казачков]]
|
| 1909-06-05
| ''[[:d:Q21672394|Q21672394]]''
|-
| 1927-12-10
| [[Семен Зимницкий|Семөн Зимниски]]
| [[галим]]
| 1873-12-12
| ''[[:d:Q1965458|Khislavichi]]''
|-
| 1884-10
| [[Семён Черепанов|Семөн Черепанов]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| 1810-04-10<br/>1810-03-30
| [[Иркутск губернасы]]
|-
| 1995-11-09
| [[Сергей Абуладзе]]
| [[хирург]]
| 1949-10-04
| [[Бишкәк]]
|-
| 1978-08-17
| [[Сергей Александров]]
| ''[[:d:Q47064|Q47064]]''
| 1906-09-15
| [[Казан]]
|-
| 1870-10-03
| [[Сергей Гагарин]]
|
| 1818
| No/unknown value
|-
| 1918-08-05
| [[Сергей Гассар]]
|
| 1877-05-05
| [[Казан]]
|-
| 1907-01
| [[Сергей Дьяченко]]
| ''[[:d:Q16533|Q16533]]''
| 1846-10-04
| [[Харьков]]
|-
| 1969-12-13
| [[Сергей Егоров (1899)|Сергей Егоров]]
| [[галим]]
| 1899-10-02
| [[Алатыр]]
|-
| 1972-10-01
| [[Сергей Жданов]]
|
| 1900-10-08
| [[Урыс Волчья Бистәсе|Бүре Бистәсе]]
|-
| 1833-07-02
| ''[[:d:Q4179187|Сергей Желтухин]]''
| [[офицер]]
| 1776
| [[Казан]]
|-
| 1942-06-30
| [[Сергей Зыбин]]
|
| 1862-10-21
| [[Мәскәү]]
|-
| 2002-12-31
| [[Сергей Князев|Сергей Кнәзев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1908-09-12
| ''[[:d:Q19906685|Q19906685]]''
|-
| 1975
| [[Сергей Колосов]]
| [[галим]]
| 1904
| ''[[:d:Q19988812|Ручьеваха]]''
|-
| 2000-03-18
| [[Сергей Лывин]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1923-09-29
| [[Чирмеш (Питрәч районы)|Черемыш]]
|-
| 1915-01-08
| [[Сергей Нурминский]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''
| 1839-09-13<br/>1839-09-25
| [[Казан губернасы]]
|-
| 1943
| [[Сергей Поляков|Сергей Поләков]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1874-10-13
| [[Мәскәү]]
|-
|
| [[Сергей Скрябин]]
|
|
| [[Казан]]
|-
| 1942-03-02
| [[Сергей Соловьев (1885)|Сергей Соловйов]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[рухани]]<br/>''[[:d:Q13418253|Q13418253]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1885-10-13
| [[Мәскәү]]
|-
| 1965-11-30
| [[Сергей Фильченков|Сергей Филченков]]
|
| 1915-03-18
| ''[[:d:Q19988342|Q19988342]]''
|-
| 1941-04-18
| [[Сергей Хованский]]
|
| 1883-01-21
| [[Чабаксар]]
|-
| 1956-04-07
| [[Сергей Щиров|Сергей Чиров]]
|
| 1916-02-06<br/>1919-02-06
| ''[[:d:Q1009558|Q1009558]]''
|-
| 1940-11-11
| [[Сергей Шестаков]]
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q13418253|Q13418253]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]''
| 1864-08-13
| [[Казан]]
|-
| 1952-12-18
| [[Сергий (Королев)|Сергий Королөв]]
| ''[[:d:Q49476|баш әскаф]]''
| 1881-01-18
| [[Мәскәү]]
|-
| 1986-08-03
| [[Сибгат Хәким]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
| 1911-12-04
| [[Күлле Киме]]
|-
| 1649
| [[Симеон (Казан митрополиты)|Симеон]]
| ''[[:d:Q19340487|Q19340487]]''
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| 1988-09-15
| [[Соломон Смеркович]]
| ''[[:d:Q2106711|Q2106711]]''
| 1908-07-01
| [[Кострома]]
|-
| 2021-07-05
| ''[[:d:Q65169947|Сорокин Николай Михайлович]]''
| [[язучы]]
| 1941-07-08
| [[Олы Шәмәк]]
|-
| 1997-04-13
| [[София Березина]]
|
| 1916-08-21
| [[Орлов өязе]]
|-
| 1874-11-16
| ''[[:d:Q110905138|София Ивановна Чеславская]]''
| [[укытучы]]
|
|
|-
| 1883-12-16
| ''[[:d:Q110475475|Софья Васильевна Ланская]]''
| [[укытучы]]
| 1845-05-04
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
|-
| 1961-06-18
| ''[[:d:Q110761939|Спориус, Андрей Эмильевич]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| 1904-11-03
| [[Казан]]
|-
| 2016-05-22
| [[Станислав Галиәкбәров|Станислав Галиәкбәрев]]
| ''[[:d:Q10873124|Q10873124]]''
| 1931-07-30
| ''[[:d:Q4324830|Новопавливка]]''
|-
| 2020-05-25
| [[Стелла Писарева]]
|
| 1925-02-28
| [[Бердычив]]
|-
| 1764-08-01
| [[Степан Малыгин]]
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q47064|Q47064]]''
| 1702
| No/unknown value
|-
| 2005-09-19
| [[Сәгыйр Гыйльманов|Сәгыйр Гыйльманыв]]
|
| 1930-04-15
| [[Татар Суыксуы (Актаныш районы)|Татар Суыксуы]]
|-
| 1785
| [[Сәгыйть Хәлфин]]
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q33176607|Q33176607]]''
| 1732
| [[Иске бистә (Казан)|Иске Бистә]]
|-
| 1970-07-16
| [[Сәет Булатов]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q3387717|Q3387717]]''<br/>[[укытучы]]
| 1898-05-23
| [[Сембер]]
|-
| 1938-01-05
| [[Сәет Вахиди]]
| [[галим]]
| 1887-05-31
| [[Ташбилге]]
|-
| 1975-01-29
| [[Сәет Шәрәфиев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1906-01-03
| [[Алабуга өязе]]
|-
| 1919
| [[Сәетгәрәй Алкин]]
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1867-07-13
| [[Алкин (Мамадыш районы)|Алкин]]
|-
| 2014-01-02
| [[Сәйяр Айдаров]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| 1928-06-25
| [[Казан]]
|-
| 1974-05-11
| [[Сәлах Хөсни]]
| ''[[:d:Q3387717|Q3387717]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]
| 1912-10-05
| [[Тыба|Көрәле]]
|-
| 1926-05-14
| [[Сәлимгәрәй Җантүрин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1864
| [[Ырынбур губернасы]]
|-
| 2015-06-23
| [[Сәләм Алишев]]
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| 1929-03-20
| [[Шәрбән]]
|-
| 1975
| [[Сәләх Низамов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1905
| [[Шәдке]]
|-
| 1978-11-10
| [[Сәрвәр Әдһәмова|Сәрвәр Әдһәмева]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1901-04-05<br/>1901-03-23
| [[Чиләбе өлкәсе]]<br/>[[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
|-
| 2003-05-04
| [[Сәяс Гыйматдинов]]
|
| 1930-05-25
| [[Туймәт]]
|-
| 1922
| [[Сөләйман Аитов]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| 1862-02-01
| [[Казан]]
|-
| 1956-04-23
| [[Сөләйман Вәлиев-Сульва]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1899-01-09
| [[Ырынбур]]
|-
|
| [[Сөләйман Еналиев]]
| ''[[:d:Q12013238|Q12013238]]''
| 1894
| [[Мордовия]]
|-
| 2005-01-03
| [[Сөләйман Янекәев]]
|
| 1914-03-26
| [[Каргалы (Благовар районы)|Каргалы]]
|-
| 1938-09-14
| [[Сөләйман Еналеев|Сөләйман Җангалиев]]
| [[укытучы]]
| 1894
| [[Иса]]
|-
| 1954-11-20
| [[Сөнгатулла Бикбулат]]
|
| 1886-11-27
| [[Балыклыкүл (Авыргазы районы)|Балыклыкүл]]
|-
| 1938-01-05
| [[Сөнгатулла Мәһдиев]]
|
| 1885
| [[Сикертән]]
|-
| 2007-05-25
| [[Тавил Хаҗиәхмәтов|Тавил Хаҗиәхмәтев]]
| ''[[:d:Q1925963|Q1925963]]''
| 1936-02-03
| [[Йосыф Аланы]]
|-
| 2001-07-22
| [[Тамара Хлебникова]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q112118876|Q112118876]]''
| 1928-05-22
| [[Башкортстан]]<br/>[[Никул]]
|-
| 2008-03-21
| [[Тансык Нәҗметдинев]]
| ''[[:d:Q169470|Q169470]]''
| 1927-03-30
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
|-
| 2002-02-07
| [[Татьяна Зябликова|Татьяна Зәбликова]]
| ''[[:d:Q169470|Q169470]]''<br/>''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| 1942-05-11
| [[Казан]]
|-
| 1955-03-07
| [[Таҗи Гыйззәт]]
| [[язучы]]
| 1895-04-03
| [[Әгерҗе районы]]
|-
| 1999-10-01
| [[Таһир Якупов]]
| [[җырчы]]
| 1946-05-13
| [[Казан]]
|-
| 1938-05-09
| [[Таһир Әхмәдуллин]]
|
| 1898
| [[Мәнәүзтамак|Мәнәвезтамак]]
|-
| 2012-05-11
| ''[[:d:Q131356326|Тимашев, Геннадий Александрович]]''
|
| 1946-09-22
| [[Казан]]
|-
| 2020-11-16
| ''[[:d:Q117836402|Тимашев, Хафиз Шайхуллаевич]]''
|
| 1947-08-01
| [[Акъяр]]
|-
|
| [[Тимергали Зиннуров]]
|
| 1949-11-18
| [[Лаеш районы]]
|-
| 2004-12-13
| [[Тимерхан Борһанов]]
|
| 1925-07-11
| [[Вәрәшбаш]]
|-
| 1988-10-13
| [[Тимофей Башкирев]]
|
| 1915-02-18
| [[Россия империясе]]
|-
| 1978-12-22
| [[Тимофей Белов]]
|
| 1907-02-13
| [[Тимәш]]
|-
| 1966-05-24
| [[Тимофей Кругляков]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1890-11-05
| ''[[:d:Q4176499|Yermakovskaya]]''
|-
| 1918-10-06
| [[Тимофей Николаев-Кара]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| 1878-01-14
| [[Зур Крышки]]
|-
| 2018-05-02
| [[Тимур Акулов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1953-04-25
| [[Яңыюл|Яңаюл]]
|-
| 1976-03-26
| ''[[:d:Q13210874|Тихăн Петĕркки]]''
| [[язучы]]
| 1903-11-29<br/>1903-11-17
| [[Күшки-Яңа Тимбай]]
|-
| 1724-03-24
| [[Тихон (Воинов)|Тихон]]
| ''[[:d:Q19340487|Q19340487]]''
| 1655-02-21
| [[Түбән Новгород]]
|-
| 1576-06-14
| [[Тихон (Хворостинин)|Тихон]]
| ''[[:d:Q19340487|Q19340487]]''
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| 1985-01-24
| [[Тихон Журавлев|Тихон Журавлөв]]
| [[язучы]]
| 1913-08-13
| ''[[:d:Q13664603|Залужное]]''
|-
| 1969
| [[Товий Эпштейн]]
| [[галим]]
| 1895-12-15
| [[Даугавпилс]]
|-
| 2012-05-02
| [[Туфан Миңнуллин]]
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q6051619|Q6051619]]''<br/>''[[:d:Q15949613|Q15949613]]''
| 1935-08-25
| [[Олы Мәрәтхуҗа]]
|-
| 2010-03-10
| ''[[:d:Q60694948|Туфатуллин, Амир Михайлович]]''
| ''[[:d:Q202648|Q202648]]''<br/>''[[:d:Q937857|Q937857]]''<br/>''[[:d:Q859528|Q859528]]''
| 1932-04-04
| [[Магнитогорск]]
|-
| 1976-02-02
| ''[[:d:Q60828503|Тюмин, Иван Александрович]]''
| ''[[:d:Q1402561|Q1402561]]''
| 1896-12-02
| ''[[:d:Q20673497|Q20673497]]''
|-
| 2018-03-29
| [[Тәлгат Фәхразыев]]
| ''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| 1949-09-25
| [[Салкын Алан]]
|-
| 2023-09-26
| [[Тәлгать Гарипов]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1942-07-17
| [[Яңа Иштирәк]]
|-
| 1991-08-17
| [[Тәлгать Миңнебаев]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1953-01-10
| [[Кичүчат]]
|-
| 2018-10-13
| [[Тәслимә Фәйзуллина]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| 1953-07-17
| [[Дүсән]]
|-
| 1959-10-10
| [[Тәфкалүн Вәлиев]]
| [[укытучы]]
| 1896-11-19
| [[Дүшәнбикә]]
|-
| 2003-11-03
| ''[[:d:Q134725399|Фадеев, Василий Павлович]]''
|
| 1920-01-01
| [[Көек (Лаеш районы)|Көек]]
|-
| 1938-02-15
| [[Фазыл Туйкин|Фазыйл Туйкин]]
| [[шагыйрь]]
| 1888-06-10
| [[Самар губернасы]]
|-
| 2016
| [[Фазыл Фасиев]]
| ''[[:d:Q14467526|Q14467526]]''
| 1925-10-18
| [[Лениногорск районы]]
|-
| 1998-09-06
| [[Фасил Әхмәтов|Фасил Әхмәтев]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|Q16145150]]''
| 1935-05-23
| [[Салтык Ерыклы]]
|-
| 2021-02-22
| [[Фатих Урманче]]
|
| 1936-05-28
| [[Кызыл Маяк]]
|-
| 1996-05-19
| [[Фатих Хөсни]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|Q6051619]]''<br/>''[[:d:Q487596|Q487596]]''
| 1908-02-03
| [[Олы Мәтәскә]]
|-
| 1974-01-09
| [[Фатыйма Камалова]]
|
| 1903-12-12
| [[Ырынбур]]
|-
| 1986-01-30
| [[Фатыйх Булатов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1902-03-20
| [[Түбән Сукаеш]]
|-
| 1995-01-20
| [[Фатыйх Ибраһимов]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 1916-02-25
| [[Кирлегәч]]
|-
| 1950-01-30
| [[Фатыйх Мөхәммәдьяров]]
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1883-12-25
| [[Кукмара вулысы]]<br/>[[Олы Җәке]]
|-
| 1926-03-09
| [[Фатих Әмирхан|Фатыйх Әмирхан]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|Q6051619]]''
| 1886-01-01
| [[Казан]]
|-
| 1942
| [[Фатиха Аитова|Фатыйха Габделвәли кызы Аитова]]
| ''[[:d:Q15472169|Q15472169]]''<br/>''[[:d:Q33176607|Q33176607]]''<br/>''[[:d:Q12362622|Q12362622]]''
| 1866
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
|-
| 1970
| [[Фёдор Витт|Федор Витт]]
| [[җырчы]]
| 1879
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1974-07-06
| [[Федор Козарь]]
|
| 1913-06-06
| ''[[:d:Q4318303|Q4318303]]''
|-
| 1838-12-11
| [[Федор Реслейн]]
| [[офицер]]
| 1760
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1954-09-11
| [[Феоктист Богоявленский|Феоктист Богоявленски]]
|
| 1880-10-08
| [[Кострома губернасы]]
|-
| 2005-09-08
| [[Фидаил Шакиров]]
| ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]''<br/>''[[:d:Q220364|zootechnician]]''
| 1954-08-18
| [[Бөрбаш]]
|-
| 2022-01-05
| [[Филзә Хәмидуллин]]
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|Q372436]]''
| 1936-01-03
| [[Казан]]
|-
| 2012-02-22
| [[Фирдәвес Әхтәмова|Фирдәвес Әхтәмев]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
| 1939-07-21
| [[Лаеш районы]]
|-
| 1917-10-19
| [[Флавиан Флавицкий|Флавиан Флависки]]
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1848-01-06
| [[Усмань]]
|-
| 2018-07-31
| [[Флера Тарханова]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1947
| [[Чистай районы]]
|-
| 2025-05-31
| [[Флера Хәмитова]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| 1936-05-02
| [[Казан]]
|-
| 2007-10-16
| [[Флора Әхмәтова-Урманче]]
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
| 1935-05-23
| [[Күкрәнде]]
|-
| 2005-12-04
| [[Флорид Әгъзамов]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 1936-02-11
| [[Чакмагыш районы]]
|-
| 2011-03-01
| [[Флера Зыятдинова|Флюра Зыятдинова]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2306091|Q2306091]]''
| 1947-02-18
| [[Казан]]
|-
| 2023-09-14
| [[Флёра Сөләйманова]]
| [[җырчы]]
| 1939-03-10
| [[Иске Барыш]]<br/>[[Кама Тамагы районы]]
|-
| 2011-12-06
| [[Флёра Сафиуллина|Флүрә Сәфиуллина]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1938-05-24
| [[Тукай районы]]
|-
| 1874-07-26
| [[Фома Петонди]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| 1797
| [[Орёл]]
|-
| 2002-09-30
| [[Форель Тинчурин]]
| ''[[:d:Q1906857|Q1906857]]''<br/>''[[:d:Q1162163|Q1162163]]''
| 1926
| [[Казан]]
|-
| 1862-02-26
| [[Франц Эрдман|Франс Эрдман]]
| ''[[:d:Q13418253|Q13418253]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1793-03-15
| [[Людвигслюст]]
|-
| 1867-12-20
| [[Франц Залеский]]
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>''[[:d:Q15985128|Q15985128]]''
| 1820-07-15
| ''[[:d:Q4084587|Q4084587]]''
|-
| 1902-03-28
| [[Фридрих Розен]]
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|Q13416354]]''
| 1834-05-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1945-05-07
| [[Фроим Симхович]]
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q2627699|Q2627699]]''
| 1896
| [[Кишинёв]]
|-
| 1984-10-11
| [[Фуат Вәлиев (1921)|Фуат Вәлиев]]
|
| 1921-05-15
| [[Мәскәү]]
|-
| 2016-02-28
| [[Фуат Ганиев]]
| [[галим]]
| 1930-08-01
| [[Нәсибаш]]
|-
| 1996-05-12
| [[Фуат Таһиров]]
| [[язучы]]
| 1917-03-31
| [[Шуширмә]]
|-
| 1981-03-16
| [[Фуат Халитов|Фуат Халитев]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1909-02-18
| [[5 нче полиция бүлеге (Казан)|5 нче пүлисә бүлеге]]
|-
| 1665-02
| [[Фёдор Волконский]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| 1983-02-28
| [[Фёдор Культин]]
|
| 1920-05-20
| ''[[:d:Q4262789|Липовка]]''
|-
| 1920-09-01
| [[Фёдор Курганов]]
| [[галим]]
| 1844-04-18
| [[Пенза]]
|-
| 1839-09-27
| ''[[:d:Q57574124|Фёдор Михайлович Рындовский]]''
| [[шагыйрь]]
| 1783-02-07
|
|-
| 1968-03-29
| [[Фәйзи Биккинин]]
|
| 1898-10-01
| [[Казан]]
|-
| 2001-02-14
| [[Фәйзи Йосыпов]]
|
| 1910-12-24
| [[Яуширмә]]
|-
| 1958
| [[Фәйзулла Туишев]]
| ''[[:d:Q29169123|баянчы]]''
| 1884-12-06
| [[Мәләкәс өязе]]
|-
| 2021-11-07
| [[Фәйрүзә Мөслимова|Фәйрүзә Мөслимева]]
| [[шагыйрь]]
| 1954-07-09
| [[Иске Балтач (Актаныш районы)]]
|-
| 2021-10-10
| [[Фәндәс Сафиуллин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1936-08-17
| [[Мәлбагыш]]
|-
| 2015-08-04
| [[Фәнзаман Баттал]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q9334029|сатирик]]''
| 1939-02-16
| [[Ырыс]]
|-
| 2011-12-09
| [[Фәнис Яруллин]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
| 1938-02-09
| [[Баулы районы]]
|-
| 1992-12-31
| [[Фәннур Сафин]]
| [[шагыйрь]]
| 1948-06-27
| [[Күзкәй]]
|-
| 2006-10-16
| ''[[:d:Q131036273|Фәридә Гаффарова]]''
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| 1951
|
|-
| 2021-06-27
| [[Фәридә Зәбирова]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q2145981|Q2145981]]''
| 1954-02-11
| [[Казан]]
|-
| 2012-07-08
| [[Фәридә Танташева]]
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| 1936-09-04
| [[Бохара]]
|-
| 1990-08-28
| [[Фәрит Ишмаев]]
|
| 1911-01-14
| [[Габдулла Тукай урамы (Казан)|Габдулла Тукай урамы]]
|-
| 2020-07-19
| [[Фәрит Хатыйпов (1930)|Фәрит Хатыйпов]]
| [[укытучы]]<br/>[[галим]]
| 1930-01-01
| [[Пучы]]
|-
| 2007-12-27
| [[Фәрит Хәбибуллин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1941-05-31
| ''[[:d:Q352112|Kosyrewsk]]''
|-
| 2020-12-02
| [[Фәрит Шиһапов]]
| ''[[:d:Q639669|Q639669]]''
| 1951-08-05
| [[Сарман районы]]
|-
| 1986
| [[Фәхри Насретдинов|Фәхри Нәсретдинев]]
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q16145150|Q16145150]]''
| 1911-10-23
| [[Шәмбалыкчы]]
|-
| 1991-07-06
| [[Фәүзия Һилалова|Фәүзия Һиләлева]]
|
| 1924-08-18
| [[Тутай (Апас районы)|Тутай]]
|-
|
| [[Фәһим Ситдиков|Фәһим Ситдыйков]]
|
| 1953-10-10
| [[Наратъелга (Бакалы районы)|Наратъелга]]
|-
|
| [[Фәһимә Хисамова]]
| ''[[:d:Q14467526|Q14467526]]''
| 1936-12-01
| [[Ютазы районы]]
|-
| 2005
| [[Федор Аристов|Фөдор Аристов]]
|
| 1912-10-08
| [[Рига]]
|-
| 1812
| [[Федор Желтухин|Фөдор Желтухин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1749
| No/unknown value
|-
| 1977-05-11
| [[Федор Зигмунд|Фөдор Зигмунд]]
|
| 1905-08-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1915-03-02
| [[Федор Казин|Фөдор Казин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1858-07-26
| [[Казан губернасы]]
|-
| 1970-11-19
| [[Федор Савельев|Фөдор Савельев]]
|
| 1918-12-25
| [[Яңа Чишмә вулысы]]
|-
| 1953-12-21
| [[Федор Торопов|Фөдор Торопов]]
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| 1884-02-12
| [[Тутаев]]
|-
| 2009-01-28
| [[Халидә Вәлиева]]
|
| 1920-12-29
| [[Самар]]<br/>[[Усолье-Сибирское]]
|-
| 2008-05-12
| [[Халит Кумысников]]
| ''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''
| 1926-02-27
| [[Мәдәнә]]
|-
| 1956
| [[Харис Моратхуҗин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1895
| [[Останкау]]
|-
| 1933-07-07
| [[Харис Фәйзи-Чистапули]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q37868118|Q37868118]]''
| 1871-11-25
| [[Шахмай|Шыкмай]]
|-
| 2010-02-17
| [[Харис Якупов]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1919-12-23
| [[Казан]]
|-
| 1992-01-12
| [[Хатыйп Госман]]
| [[галим]]
| 1908-05-21
| [[Сулмаш]]
|-
| 1991-11-12
| [[Хатыйп Казаков]]
|
| 1908-09-04
| [[Тутай (Буа районы)|Тутай]]
|-
| 2021-04-21
| ''[[:d:Q135682517|Хафизов, Дмитрий Иосифович]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| 1964-09-27
| [[Сарытау]]
|-
| 1974
| ''[[:d:Q107452801|Хаҗи Рәхмәтуллин]]''
|
| 1909
| [[Яңа Шах|Яңа Шаһ]]
|-
| 1984-11-13
| [[Хаҗиморат Казаков]]
|
| 1914
| ''[[:d:Q4336208|Q4336208]]''
|-
| 1940-11-17
| [[Хуҗа Бәдигый]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|Q13418253]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
| 1887-12-24
| [[Бөрсет]]
|-
| 2021-02-17
| [[Хуҗиәхмәт Мәхмүтов|Хуҗиәхмәт Мәхмүтев]]
|
| 1933-02-15
| [[Мамадыш районы]]
|-
| 1938-02-17
| [[Хәбиб Вәлиев]]
|
| 1896
| [[Чистай]]
|-
| 1913-01-20
| [[Хәбиб Исхакый]]
| [[шагыйрь]]
| 1883-10-01
| [[Бәркәтә]]
|-
| 1977-12-13
| [[Хәдичә Байчурова]]
|
| 1901-05-18
| [[Бәбки]]
|-
| 2021-01-07
| [[Хәдичә Гыйниятова]]
|
| 1937-01-04
| [[Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
|-
| 1978-07-07
| [[Хәй Вахит]]
| ''[[:d:Q487596|Q487596]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q8178443|Q8178443]]''
| 1918-12-02
| [[Биектау районы]]
|-
| 1994-12-15
| [[Хәй Мушинский]]
| ''[[:d:Q15855449|magician]]''
| 1908-06-27
| [[Тәтер-Арыслан|Тәтер-Арслан]]
|-
| 1997-04-16
| [[Хәйдәр Акалаев]]
|
| 1921-12-21
| [[Тараз]]
|-
| 1998-11-13
| [[Хәйдәр Бигичев]]
| ''[[:d:Q2865819|Q2865819]]''
| 1949-06-16
| [[Чүмбәли]]
|-
| 1961
| [[Хәйри Гыймади]]
| [[галим]]
| 1912-10-01
| [[Мулла Иле]]
|-
| 1981-11-11
| [[Хәким Сәлимҗанов]]
|
| 1903-02-25
| [[Орски|Ыр]]
|-
| 1467
| [[Хәлил (Казан ханы)|Хәлил]]
|
| 15th century
|
|-
| 1963-03-18
| [[Хәлил Әбҗәлилов|Хәлил Әбҗәлилев]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3387717|Q3387717]]''
| 1896-09-29
| ''[[:d:Q4336208|Q4336208]]''
|-
| 1958
| [[Хәлим Искәндәрев]]
|
| 1888
| [[Арыслан (Кыйгы районы)|Арслан]]
|-
| 2021-07-05
| [[Хәлим Җәлалов]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''
| 1940-04-27
| [[Олы Солтан]]
|-
| 2004-03-26
| [[Хәлимә Корбангалиева]]
| ''[[:d:Q11710359|Q11710359]]''
| 1910-05-04
| [[Казан]]
|-
|
| [[Хәлиф Курбатов]]
|
|
| [[Минзәлә кантоны]]
|-
| 2020-09-14
| [[Хәмдүнә Тимергалиева]]
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q42227156|chorus master]]''<br/>''[[:d:Q1076502|хор дирижёры]]''
| 1949-05-24
| [[Котлыяр]]
|-
| 1981-01-23
| [[Хәмид Мөштәри]]
| [[математик]]
| 1900-07-22
| [[Ырынбур]]
|-
| 1981-10-30
| [[Хәмит Ярми]]
| ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| 1904-05-05
| [[Кырынкүл]]
|-
| 1980-11-27
| [[Хәмит Әюпов (1908)|Хәмит Әюп улы Әюпов]]
|
| 1908-06-28
| [[Шабай]]<br/>[[Бөре өязе]]
|-
| 2001-09-26
| [[Хәнәви Шәйдуллин]]
|
| 1938-10-15
| [[Табанлыкүл (Актаныш районы)|Табанлы Күл]]
|-
|
| [[Харрас Әюп|Хәррас Әюп]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 1946-08-21
| [[Мөслим районы]]
|-
| 1863-07-18
| [[Хәсән Апанаев]]
|
| 1801
| No/unknown value
|-
| 1981-06-10
| [[Хәсән Туфан]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
| 1900-11-27
| [[Иске Кармәт]]
|-
| 1956
| [[Хәсән Шабанов]]
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1419997|оештыручы]]''<br/>''[[:d:Q1162163|Q1162163]]''<br/>''[[:d:Q876864|Q876864]]''
| 1901
| [[Мачали (Каменка районы)|Мачали]]
|-
|
| [[Хөсниҗиһан Байдамшина-Абрамова]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1898
| [[Тәтеш районы]]
|-
| 1993-09-24
| [[Хөснулла Вәлиуллин]]
| [[композитор]]
| 1914-02-28
| [[Казан губернасы]]
|-
| 2020-01-27
| [[Хөсәен Вәлиәхмәтов]]
|
| 1950-12-22
| [[Әлмәт]]
|-
| 1980-06-22
| [[Хөсәен Гыйззәтуллин]]
| ''[[:d:Q60647235|Q60647235]]''
| 1910-09-19
| [[Кәче]]
|-
| 1977-08-24
| [[Хөсәен Уразиков]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1894-01-19
| ''[[:d:Q19638919|Сәфәр]]''
|-
| 1912-03-13
| [[Хөсәен Ямашев]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]
| 1882-01-06
| [[Казан]]
|-
| 2013-12-18
| [[Чулпан Бәхтиярова]]
|
| 1926-11-06
| [[Казан]]
|-
| 1972-10-22
| [[Шакир Мөхәммәтҗанов]]
|
| 1900-01-01
| [[Кыргызстан]]
|-
| 1945-05-08
| [[Шакир Шамильский]]
| ''[[:d:Q3455803|Q3455803]]''
| 1892-09-10
| [[Юеш Көрнәле]]
|-
| 1918-01-14
| [[Шакирҗан Таһири]]
| [[язучы]]
| 1858
| [[Олы Ачасыр]]
|-
| 1994-03-11
| [[Шамил Бариев]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1950-11-14
| [[Олы Арташ (Саба районы)]]
|-
| 1937-12-03
| [[Шамил Усманов|Шамил Госманов]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q860918|эсперантист]]''
| 1898-12-26
| [[Пәлдәнге]]
|-
|
| [[Шамил Закиров|Шамил Закирев]]
| ''[[:d:Q1797162|Q1797162]]''
| 1945-03-15
| [[Чистай районы]]
|-
| 2012-12-01
| [[Шамил Мостаев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1929-05-17
| [[Буа районы]]
|-
| 2004-02-01
| [[Шамил Нигъмәтуллин]]
|
| 1951-01-04
| [[Килдураз]]
|-
| 2013-05-30
| [[Шамил Тимербулатов]]
| [[композитор]]
| 1950-09-25
| [[Казан]]
|-
| 2021-08-03
| [[Шамил Шәйдуллин (рәссам)|Шамил Шәйдуллин]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1947-08-01
| [[Тәтеш районы]]
|-
| 1900-04-01
| [[Шаһбазгәрәй Әхмәров|Шаһбазгәрәй Әхмәрев]]
| [[укытучы]]
| 1853-03-12
| [[Казан]]
|-
| 1938-05-09
| [[Шаһвәли Башкиров]]
| ''[[:d:Q600751|Q600751]]''
| 1894
| [[Камышлы (Кукмара районы)|Камышлы]]
|-
| 1975-12-31
| [[Шаһгали Чанборисов]]
|
| 1910-09-01
| [[Шланлыкүл]]
|-
|
| [[Шаһинур Мостафин]]
| [[язучы]]
| 1948-02-12
| [[Мамадыш районы]]
|-
| 1879
| [[Шаһиәхмәт Алкин]]
|
| 1812
| [[Казан]]
|-
| 1809
| ''[[:d:Q135450973|Шелковников, Яков Михайлович]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| 1774
|
|-
| 1999-09-30
| [[Ширияздан Сарымсаков]]
|
| 1911-05-12
| [[Атбасар]]
|-
| 1966-04-30
| [[Шиһаб Әхмәров]]
| ''[[:d:Q2516866|Q2516866]]''
| 1882-12-30
| [[Иске Задур]]
|-
| 1889-04-15
| [[Шиһабетдин Мәрҗани]]
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>[[язучы]]
| 1818-01-13
| [[Казан]]
|-
| 1948-10-25
| [[Шиһап Рамазанов]]
| [[галим]]
| 1887-12-20
| [[Иске Карлыган]]
|-
| 2005-09-07
| ''[[:d:Q125364458|Шубин, Борис Андреевич]]''
| ''[[:d:Q7541856|керамист]]''
| 1937-12-23
| [[Чистай районы]]
|-
| 2009-04-27
| [[Шәех Зәбиров]]
|
| 1932
| [[Лениногорск районы]]
|-
|
| [[Шәйхелислам Хәмиди]]
| [[язучы]]
| 1869-09-20
| [[Чүпрәле районы]]
|-
| 1980-06-11
| [[Шәйхи Маннур]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1905-01-02
| [[Тулбай]]
|-
| 1926-12-07
| [[Шәкүр Рәхимов|Шәкүр Карак]]
| ''[[:d:Q11877090|Ат урлау]]''
| 1861
| [[Чүти (Кайбыч районы)|Чүти]]
|-
| 1993-12-31
| [[Шәмсинур Байбикова]]
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>[[хирург]]
| 1908-06-12
| [[Нагур]]
|-
| 1942-12-22
| [[Шәриф Камал]]
| [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| 1884-02-16
| [[Пешлә]]
|-
| 1938-05-10
| [[Шәрифҗан Фәррахов]]
|
| 1894
| [[Әмәкәй]]
|-
| 1978-06-19
| [[Шәрәф Вәлиев]]
|
| 1907-02-04
| [[Зур Күккүз]]
|-
| 1963-04-27
| [[Шәрәф Мөдәррис]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1919-11-01
| [[Түбән Каракитә]]
|-
| 1911-04-08
| ''[[:d:Q106357336|Шәрәфетдин Абызов]]''
|
| 1859-11-21
| [[Кострома]]
|-
| 1942-08-25
| [[Шәрәфетдин Шәһидуллин]]
|
| 1879
| [[Шәмәк (Мамадыш районы)|Шәмәк]]
|-
| 1961-04-30
| [[Шәфигулла Бикчурин]]
|
| 1893-09-17
| [[Урта Тигәнәле]]
|-
| 1996-10-27
| [[Шәхсәнәм Әсфәндиярова]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1926-02-08
| [[Тирмез]]
|-
| 2012-05-28
| [[Шәүкәт Биктимеров]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1928-10-28
| [[Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
|-
| 2012-04-30
| [[Шәүкәт Вәлиев]]
|
| 1921-10-01
| [[Богырыслан]]
|-
| 2024-03-30
| [[Шәүкәт Гаделша]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q165029|иликтер мантүре]]''
| 1949-09-16
| [[Киндерле (Төмән өлкәсе)]]
|-
| 2011-05-07
| [[Шәүкәт Галиев]]
| ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q6051619|Q6051619]]''<br/>''[[:d:Q876864|Q876864]]''
| 1928-11-20
| [[Бакырчы (Апас районы)|Олы Бакырчы]]
|-
| 1996
| [[Шәүкәт Хәбибуллин]]
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| 1915-02-07
| [[Ташкент]]
|-
| 1930-08-12
| [[Шәһит Әхмәдиев]]
| [[язучы]]
| 1889-12-29
| [[Татар Ялтаны]]
|-
| 1944-07-08
| ''[[:d:Q112992119|Щербаков, Николай Тимофеевич]]''
| ''[[:d:Q47064|Q47064]]''
| 1897-05-01
| [[Мәскәү]]
|-
| 1809-10-25
| ''[[:d:Q15060878|Эвест, Фёдор Леонтьевич]]''
| [[галим]]
| 1774
| [[Мәскәү]]
|-
| 2000-06-01
| [[Эдуард Бадәмшин]]
|
| 1932-06-03
| [[Казан]]
|-
| 2017-01-06
| [[Эдуард Вәлишин]]
|
| 1936-07-27
| [[Налчык]]
|-
| 1919-03-10
| [[Эдуард Леман]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1627196|Q1627196]]''
| 1849-02-14
|
|-
| 2023-04-14
| [[Эдуард Хәйруллин]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q1595570|Q1595570]]''<br/>''[[:d:Q33231|Q33231]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1969-01-28
| [[Казан]]
|-
| 1860-04-14
| [[Эдуард Эверсман]]
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q497294|лепидоптеролог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''
| 1794-01-23
| ''[[:d:Q1686522|Вериңһаузен]]''
|-
| 2020-12-31
| [[Эльвира Кудрецкая]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 1942
| [[Казан]]
|-
| 1906-09-05
| [[Эмилиан Адамюк|Эмилиан Адамүк]]
| ''[[:d:Q12013238|Q12013238]]''
| 1839-06-11
| ''[[:d:Q850714|Белск-Подләски]]''
|-
| 2018-01-30
| [[Эмилия Балалыкина]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|Q14467526]]''<br/>''[[:d:Q60098894|Q60098894]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1937-04-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 2023-03-19
| [[Эмиль Җәләлетдинов]]
| [[җырчы]]
| 1933-07-02
| [[Сәмәрканд]]
|-
| 1912-04-24
| ''[[:d:Q127168986|Эммануил Пёльцам]]''
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q2114844|taxidermist]]''
| 1837-12-11
| [[Тарту]]
|-
|
| [[Эрнст Гельмс]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1912-08-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
| [[Эсфир Яһудин]]
|
|
| [[Яңа Хаҗи]]
|-
| 1915-05-08
| [[Юлиан Закржевский|Юлиан Закржевски]]
| ''[[:d:Q2865819|Q2865819]]''
| 1852-09-29
| ''[[:d:Q157461|Q157461]]''
|-
| 2013-05-27
| [[Юнона Карева]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 1933-07-07
| [[Харьков]]
|-
| 1954-12-09
| [[Юныс Ибәтуллин]]
| ''[[:d:Q47064|Q47064]]''<br/>''[[:d:Q1402561|Q1402561]]''
| 1898-06-30
| [[Пермь]]
|-
| 2002-09-04
| [[Юныс Кәлимуллин]]
|
| 1939-09-05
| [[Түбән Наратбаш]]
|-
| 1972-09-27
| [[Юныс Нигамәтев]]
|
| 1903-03-25
| [[Чита]]
|-
| 1984-02-13
| [[Юныс Әхмәтҗанов]]
| [[пешекче]]
| 1927-02-28
| [[Казан]]
|-
| 1988-08-05
| [[Юрий Застела|Юри Застела]]
| [[инженер]]
| 1910-04-25
| ''[[:d:Q4439646|Q4439646]]''
|-
| 2003-01-26
| [[Юрий Иванов|Юри Иванов]]
|
| 1945-01-06
| [[Казан]]
|-
| 2003-12-06
| [[Юрий Калинин|Юри Калинин]]
|
| 1939-11-02
| [[Мәскәү]]
|-
| 1995-10-30
| [[Юрий Бабанов]]
|
| 1931-12-12
| [[Казан]]
|-
| 2015-06-07
| [[Юрий Баранников]]
|
| 1924-07-08
| [[Сөйки]]
|-
| 1983-10-20
| [[Юрий Белостоцкий]]
|
| 1922-04-17
| [[Ынырга (авыл)|Ынырга]]
|-
| 2014-10-23
| [[Юрий Благов (1937)|Юрий Благов]]
| ''[[:d:Q17337766|Q17337766]]''
| 1937-02-10<br/>1937
| [[Югары Ослан]]
|-
| 2016-07-05
| [[Юрий Борисенко]]
| [[укытучы]]
| 1940-10-09
| [[Амурдагы Комсомольск]]
|-
| 1983-01-04
| [[Юрий Виноградов (1907)]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q14915627|Q14915627]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q639669|Q639669]]''
| 1907-02-15
| [[Бәләбәй]]
|-
| 2002-08-04
| [[Юрий Жигалко]]
|
| 1937-12-04
| [[Алматы]]
|-
| 2023-05-05
| [[Юрий Коноплёв]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q169470|Q169470]]''
| 1939-12-06
| [[Казан]]
|-
| 1998-11-03
| ''[[:d:Q41182195|Юрий Красильников]]''
| ''[[:d:Q41583|Q41583]]''
| 1933-02-07
| [[Казан]]
|-
| 2015-03-18
| ''[[:d:Q107710061|Юрий Смыков]]''
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1931-07-06
| [[Каен (Новосибирск өлкәсе)|Каен]]
|-
|
| [[Ягъкуб Хәлили]]
| ''[[:d:Q1607826|Q1607826]]''
| 1877-12-10
| [[Әгерҗе районы]]
|-
| 1920-07-31
| [[Яков Богородский|Яков Богородски]]
| [[галим]]
| 1841-10-14
| ''[[:d:Q4089732|Q4089732]]''
|-
| 1774-09-14
| [[Яков Брандт]]
| [[офицер]]
| 1716<br/>1714
|
|-
| 1990-11-17
| [[Яков Гиршман]]
| [[галим]]
| 1913-09-25
| [[Чита]]
|-
| 1981
| ''[[:d:Q112116494|Яков Кнубовец]]''
|
| 1902-05-05
| [[Лемяшэвичы]]
|-
| 1969-09-11
| ''[[:d:Q127171407|Яков Коксин]]''
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q2114844|taxidermist]]''
| 1880-10-09
| [[Сарытау]]
|-
| 1847-03-13
| [[Яков Тебенков]]
| [[офицер]]
| 1781
| No/unknown value
|-
| 1941-12-29
| [[Яков Хинчин]]
| [[галим]]
| 1858
| ''[[:d:Q4437954|Q4437954]]''
|-
| 1908
| [[Яков Шамов]]
| ''[[:d:Q215536|Q215536]]''
| 1833
| [[Нократ губернасы]]
|-
| 1918-08-08
| [[Яков Шейнкман]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1890-12-22
| [[Тубыл]]
|-
| 2014-05-09
| [[Якуп Ханбикев]]
|
| 1928-03-18
| [[Иске Кулаткы]]
|-
| 2020-07-30
| [[Ямил Сафиуллин]]
| ''[[:d:Q1569495|Q1569495]]''<br/>''[[:d:Q13418253|Q13418253]]''
| 1935-04-04
| [[Мәкъсүт (Күгәрчен районы)|Мәкъсүт]]
|-
| 1987-08-01
| [[Ян Винецкий]]
| ''[[:d:Q2095549|Q2095549]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q600751|Q600751]]''<br/>''[[:d:Q15949613|Q15949613]]''
| 1912-03-10
| [[Запорожье]]
|-
| 2012-10-25
| [[Ярослав Заботин]]
|
| 1930-11-20
| [[Казан]]
|-
| 2016-01-02
| ''[[:d:Q13208746|Яхъя Халитов]]''
|
| 1929-08-22
| [[Үтәмеш (Тәтеш районы)|Үтәмеш]]
|-
| 2009-01-20
| [[Җанбәк Әхмәрев]]
|
| 1921-02-02
| [[Казан]]
|-
| 1995-03-09
| [[Җәвад Тәрҗеманов]]
| [[галим]]
| 1920-07-08
| [[Казан]]
|-
| 2018-04-23
| [[Җәвит Акчурин]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1930-03-08
| [[Казакъстан]]
|-
| 1981-10-13
| [[Җәгъфәр Булат]]
|
| 1903-12-01
| [[Сембер]]
|-
| 1997-02-14
| [[Җәлал Садриҗиһанов]]
|
| 1909-01-21
| [[Җаек (шәһәр)|Җаек]]
|-
| 1989-12-17
| [[Җәмал Вәзиева]]
|
| 1907-10-24
| [[Салагыш]]
|-
| 2020-05-15
| [[Җәмил Зәйнуллин]]
| [[галим]]
| 1946-07-11
| [[Чирмешән районы]]
|-
|
| [[Җәүдәт Вилкиев]]
| [[галим]]
| 1927-05-16
| [[Волгоград]]
|-
| 2019-02-25
| [[Җәүдәт Дәрзаман]]
| ''[[:d:Q1607826|Q1607826]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]
| 1945-10-13
| [[Сугышлы (Лениногорск районы)|Сугышлы]]
|-
| 2019-10-10
| [[Җәүдәт Миңнуллин]]
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q13418253|Q13418253]]''
| 1953-11-07
| [[Чаллы (Кама Тамагы районы)]]
|-
| 1973
| [[Җәүдәт Фәйзи]]
| [[композитор]]
| 1910
| [[Ырынбур]]
|-
| 1997-06-22
| [[Үзбәк Биктимерев]]
|
| 1926-08-12
| [[Петропавел|Кызылъяр]]
|-
| 2012-08-20
| [[Үзбәк Богданович]]
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>''[[:d:Q71134636|Q71134636]]''
| 1921-07-17<br/>1921
| [[Чистай]]
|-
| 1938-02-15
| [[Һади Атласи]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|Q6051619]]''
| 1876-08-29
| [[Буа өязе]]
|-
| 1931-12-08
| [[Һади Такташ]]
| [[шагыйрь]]
| 1901-01-01
| [[Сыркыды|Соркыды]]
|-
| 1989
| [[Һадый Галиев]]
|
| 1908
| [[Тәтеш районы]]
|-
| 1938-11-15
| [[Һарри Тикк]]
|
| 1901
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1968-06-26
| [[Һарун Йосыпов]]
| [[галим]]
| 1914-06-22
| [[Казан]]
|-
| 1971-10-22
| [[Һарун Салихов]]
| [[математик]]
| 1913-08-12
| [[Казан]]
|-
| 1980-04-14
| [[Һаҗәр Илялова]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| 1902-03-07
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
|-
| 2019-06-26
| [[Һаҗәр Шәкүрова]]
|
| 1940-06-26
| [[Саба районы]]
|-
| 2009-11-09
| [[Һидаят Солтанов]]
|
| 1915-11-30
| [[Татар Үбие]]
|-
| 1990-05-15
| [[Әбрар Борһанов|Әбрар Борһаныв]]
|
| 1912-02-22
| [[Кошман]]
|-
| 2000-09-18
| [[Әбрар Кәримуллин]]
| ''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''
| 1925-05-29<br/>1925-05-26
| [[Чәбия Чүрчи]]
|-
| 1966-12-18
| [[Әбүбәкер Терегулов]]
| [[хирург]]
| 1885-02-21
| [[Уфа]]
|-
|
| [[Әдхәт Синугыл]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 1935-03-15
| [[Куганакбаш]]
|-
| 1993-08-30
| [[Әзһәр Габдуллин]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q158852|Q158852]]''<br/>''[[:d:Q14915627|Q14915627]]''<br/>''[[:d:Q16145150|Q16145150]]''
| 1923-10-20
| [[Тауасты Байлар]]
|-
| 2018-04-25<br/>2018
| [[Әзһәр Мөхәммәдиев]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1933-09-08
| [[Сеңрән]]
|-
| 2019-09-27
| [[Әзһәр Хөсәенов]]
| ''[[:d:Q1797162|Q1797162]]''
| 1941-08-12
| [[Карашай-Саклау|Карашай Саклау]]
|-
| 2004-03-02
| [[Әкълим Мөхәммәтҗанов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1930-02-14
| [[Тимәш]]
|-
| 2010-10-02
| [[Альберт Яхин|Әлбирт Яхин]]
|
| 1931-11-08
| [[Арча]]
|-
|
| [[Әлмира Әдиатуллина]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 1938-07-08
| [[Сәеткол (Илеш районы)|Сәеткол]]
|-
| 2021-05-10
| [[Әлфия Борнашева]]
| ''[[:d:Q16145150|Q16145150]]''<br/>''[[:d:Q486748|Q486748]]''
| 1942-05-09
| [[Казан]]
|-
| 2004-06-26
| [[Әлфия Заһидуллина]]
| ''[[:d:Q2865819|Q2865819]]''<br/>''[[:d:Q81759238|Q81759238]]''
| 1936-09-07
| [[Кукан]]
|-
| 2017-06-15
| [[Әлфия Авзалова|Әлфия Әфзалова]]
| [[җырчы]]
| 1933-01-15
| [[Актаныш]]
|-
|
| [[Альфред Сәйдәшев|Әлфрит Сәйдәшев]]
| ''[[:d:Q16533|Q16533]]''
| 1926-10-23
| [[Казан]]
|-
| 2010-05-27
| [[Әмин Тәрҗеманов]]
|
| 1924-01-04
| [[Казан]]
|-
| 2020-07-10
| [[Әминә Мәликова-Шәфигуллина|Әминә Мәликева-Шәфигуллина]]
|
| 1930-09-13
| [[Кормаш (Апас районы)|Кормаш]]
|-
| 2015-01-16
| [[Әминә Сафиуллина]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q135301631|broadcaster]]''
| 1925-06-22
| [[Ямаширмә]]
|-
| 1992-03-23
| [[Әмир Мәҗитов (1928)|Әмир Мәҗитов]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 1928-12-11
| [[Менделеевск]]
|-
| 2000-02-16
| [[Әмирхан Еники]]
| [[язучы]]
| 1909-02-17
| [[Каргалы (Благовар районы)|Каргалы]]
|-
| 1986-05-19
| [[Әнвәр Ахунҗанов]]
|
| 1914-02-03
| [[Бөре (шәһәр)|Бөре]]
|-
| 2001-08-10
| [[Әнвәр Бакиров (1920)|Әнвәр Бакиров]]
| [[композитор]]
| 1920-07-07
| [[Казан]]
|-
| 2002-10-25
| [[Әнвәр Баһаветдинов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1925-11-27
| [[Кама Тамагы районы]]
|-
| 2000-03-19
| [[Әнвәр Бәширов]]
|
| 1924-08-04
| [[Архангельск]]
|-
|
| [[Әнвәр Гобәйдуллин]]
|
| 1922-10-18
| [[Казан]]
|-
| 1968-06-23
| [[Әнвәр Давыдов|Әнвәр Давытов]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| 1919-03-21
| [[Камышлы (Самар өлкәсе)|Камышлы]]
|-
| 2018-02-11
| [[Әнвәр Зәлаков]]
|
| 1949-01-02
| [[Акбүре]]
|-
| 2002-12-11
| [[Әнвәр Нагаев]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q2707485|Q2707485]]''<br/>''[[:d:Q1020606|Q1020606]]''
| 1922-01-28
| [[Әстерхан]]
|-
| 2010-05-29
| [[Әнвәр Тайсин]]
| ''[[:d:Q901402|Q901402]]''
| 1920-10-10
| [[Куян (Пермь районы)|Куян]]
|-
| 2014-07-20
| [[Әнвәр Хәйри]]
| [[галим]]
| 1947
| [[Шәрбән]]
|-
| 1963-11-03
| [[Әнвәр Әфләтунов]]
| ''[[:d:Q14467526|Q14467526]]''<br/>[[галим]]
| 1930-01-11
| [[Буа (Татарстан)|Буа]]
|-
| 1996-07-26
| [[Әнәс Галиев]]
| [[язучы]]
| 1920-04-03
| [[Кушлавыч]]
|-
|
| [[Әнәс Галиуллин]]
|
|
| [[Әлки районы|Әлки райуны]]
|-
|
| [[Әнәс Камал]]
|
| 1908-03-05
| [[Нариманов урамы, 48 (Казан)|Галиәсгар Камал йорты]]
|-
| 1990-06
| [[Әнәс Таҗетдинов]]
| [[хокук белгече]]
| 1927-02-23
| [[Югары Мәлем]]
|-
| 2010-10-12
| [[Әнәс Тумашев]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q2707485|Q2707485]]''
| 1924-02-25
| [[Чистай]]
|-
| 2001-12-01
| [[Әнәс Халидов]]
| ''[[:d:Q620573|Q620573]]''<br/>''[[:d:Q13418253|Q13418253]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1929-02-25
| [[Казма]]
|-
|
| [[Әсгать Мәҗит]]
|
|
| [[Иске Кызылсу]]
|-
| 1968
| [[Әскар Шәехгали]]
| [[инженер]]
| 1885
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1989-08-23
| [[Әсфәт Габдуллин]]
|
| 1933-05-11
| [[Урманай]]
|-
| 1990-01-19
| [[Афзал Шамов|Әфзал Шамов]]
| [[язучы]]
| 1901-02-19
| [[Казан губернасы]]
|-
| 1978
| [[Әфтах Тәрҗеманов]]
|
| 1883
| [[Иске Әнҗерә]]
|-
| 1985-11-12
| [[Әхмәт Бикчәнтәев]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| 1911-02-20
| [[Олы Мәңгәр]]
|-
| 2015-01-25
| [[Әхмәт Галиев]]
|
| 1931-04-30
| [[Сеҗе]]
|-
| 1991-06-24
| [[Әхмәт Исхак]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
| 1905-05-01<br/>1905-04-18
| [[Казан]]
|-
| 1967
| [[Әхмәт Кәлимуллин]]
|
| 1919-06-10
| [[Татар Тау Иле]]
|-
| 2020-09-24
| [[Әхмәт Рәшит]]
|
| 1936-03-25
| [[Яңа Чәчкап]]<br/>[[Татарстан]]
|-
| 1958-08-11
| [[Әхмәт Фәйзи]]
| ''[[:d:Q12144794|Q12144794]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q8178443|Q8178443]]''
| 1903-02-26
| [[Уфа]]
|-
| 1906-12-10
| [[Әхмәт Хөсәенов]]
| [[язучы]]
| 1837
| [[Ырынбур өлкәсе]]
|-
|
| [[Әхмәт Юныс]]
| [[шагыйрь]]
| 1916-10-15
| [[Әсән-Елга]]
|-
| 1960
| [[Әхмәтвафа Бәхтияров]]
|
| 1881-12-09
| [[Зимничи]]
|-
| 1938-05-09
| [[Әхмәтсафа Дәүләтьяров]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1905-06-12
| [[Каргалы бистәсе]]
|-
| 1938-11-15
| [[Әхмәтҗан Мостафин (1860)|Әхмәтҗан Мостафин]]
|
| 1860
| [[Татар Кынадысы]]
|-
| 1912-05-06
| [[Әхмәтҗан Сәйдәшев]]
| ''[[:d:Q215536|Q215536]]''
| 1840
| [[Лаеш районы]]
|-
| 1977-03-09
| [[Әхмәтҗан Терегулов]]
|
| 1896-06-05
| [[Благовар районы]]
|-
| 1941-06-28
| [[Әхмәтһади Максуди]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q14467526|Q14467526]]''
| 1868-09-28
| [[Ташсу]]
|-
| 2025-06-06
| [[Әхсән Заһитов]]
| ''[[:d:Q1781198|Q1781198]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1937-03-08
| [[Иске Сәфәр]]
|-
| 2024-06-19
| [[Әхтәм Зарипов]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q2059704|Q2059704]]''
| 1935-07-15
| [[Тәҗәй]]
|-
| 2021-01-01
| [[Әхәт Гаффар]]
| [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q6051619|Q6051619]]''
| 1948-12-23
| [[Олы Әшнәк]]
|-
| 1938-05-09
| [[Әхәт Әхмәтов|Әхәт Әхмәтев]]
|
| 1898
| [[Иске Турай]]
|-
| 1987-01-21
| [[Әүхәди Милмөхәммәтев]]
|
| 1913-04-06
| [[Новосибирск]]
|-
| 1774
| [[Әһлетдин Биктуганов]]
| ''[[:d:Q47064|Q47064]]''
| 1705
| [[Иске Кайпан]]
|-
| 1957
| [[Өммегөлсем Камалова-Акчурина]]
| ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q15253558|активист]]''
| 1889
| [[Чистай]]
|-
| 1967-11-18
| ''[[:d:Q20507890|Բորիս Սուպյան]]''
|
| 1904-07-10
| [[Витебск өлкәсе]]
|-
| 1942-05-07
| ''[[:d:Q36020659|セルゲイ・ペトロパヴロフスキー]]''
|
| 1886
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Моны да карагыз ==
* [[Казанда туганнар исемлеге]]
[[Төркем:Казанда вафатлар]]
[[Төркем:Исемлекләр:Шәхесләр]]
[[Төркем:Исемлекләр:Казан]]
q2lrazodpbk6lovp5os7ep7mxqd5puc
Санкт-Петербург дәүләт университеты укытучылары һәм хезмәткәрләре исемлеге
0
927515
5795014
5793281
2026-04-20T06:04:20Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5795014
wikitext
text/x-wiki
{{Мәгълүмати исемлек}}
{{seealso|ru:К:Преподаватели Санкт-Петербургского государственного университета}}
'''{{Label|Q136702068|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q136702068|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q136702068|lang=en}}}}) — төрле елларда [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]нда (1724-бүгенгәчә) эшләгән шәхесләр исемлеге.
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасына волонтёрлар керткән мәгълүматка нигезләнә, '''тулы түгел''' һәм хаталы була ала. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру/тулыландыру/төзәтү һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
Тамгалары татарчалаштырылмаган чакта, башка телдәгесен бирә. ''Авышлы язу'' әлегә [[Татарча Википедия]]дә үзләре турында мәкалә булмаганнарны билгели.
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q27621. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=
|columns=number:#,label:исем,p108/Q1379834/p580:башлау,p108/Q1379834/p582:тәмамлау,p69,p106,p569,p19,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! исем
! башлау
! тәмамлау
! әлма-матер
! һөнәр төре
! туу датасы
! туу урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| style='text-align:right'| 1
| ''[[:d:Q4131056|Dmitry Gavra]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| 1956-08-25
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2
| ''[[:d:Q4131559|Aleksandr Gadlo]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| [[галим]]
| 1937-04-08
| [[Санкт-Петербург]]
| 2002-04-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3
| ''[[:d:Q4131993|Nikolay Gaydukov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483556|Q4483556]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1874-12-02
| [[Гусь-Хрустальный]]
| 1928-11-29
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 4
| ''[[:d:Q4132204|Anatoly Galaktionov]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]''
| [[фәлсәфәче]]
| 1922-11-26
| [[Санкт-Петербург]]
| 2002-10-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 5
| ''[[:d:Q4133286|Vladimir Ganzen]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| 1927-02-02
| [[Волхов (шәһәр)]]
| 1997
|
|-
| style='text-align:right'| 6
| ''[[:d:Q4135456|Alexander-Paul Henckel]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q3779582|Q3779582]]''<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| 1872-07-20
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| 1927-04-09
| [[Пермь]]
|-
| style='text-align:right'| 7
| ''[[:d:Q4137227|Carl Theodor Неrmann]]''
|
|
| ''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
| 1767-09-05
| [[Гданьск]]
| 1838-12-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 8
| ''[[:d:Q4137362|Nadezhda Gernet]]''
|
|
| ''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''<br/>''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| [[математик]]
| 1877-04-18
| [[Сембер]]
| 1943-06-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 9
| ''[[:d:Q4137671|Vladimir Matveevich Gessen]]''
|
|
| ''[[:d:Q85300|Q85300]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1868-04-11
| [[Одесса]]
| 1920-01-14
| [[Иваново]]
|-
| style='text-align:right'| 10
| ''[[:d:Q4138617|Vladislav Ilitsj Ginetsinskiy]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| 1940-12-30
| [[Мәскәү]]
| 2014-10-31
|
|-
| style='text-align:right'| 11
| ''[[:d:Q4138629|Wulf Ginzburg]]''
|
|
| ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q4315019|Милли тыйб университеты]]''<br/>''[[:d:Q4407667|Q4407667]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q4773904|Q4773904]]''
| 1904-03-04
| [[Курск]]
| 1969-02-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 12
| ''[[:d:Q4138892|Nikolai Girenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q4773904|Q4773904]]''<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q462390|Q462390]]''<br/>''[[:d:Q1371378|Q1371378]]''<br/>''[[:d:Q15253558|активист]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''
| 1940-10-31
| [[Санкт-Петербург]]
| 2004-06-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 13
| ''[[:d:Q4140845|Christofor Jakovlevič Gobi]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1847-04-12
| [[Санкт-Петербург]]
| 1919-12-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 14
| ''[[:d:Q4141029|Aleksandr Gogolevsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| [[Гыйльми хезмәткәр]]
| 1952-11-11
| ''[[:d:Q4109190|Verkhosulka]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 15
| ''[[:d:Q4141680|Anatoly Golov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1946-08-16
| ''[[:d:Q4973565|Perovo]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 16
| ''[[:d:Q4142166|I. A. Golosenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1938-04-23
| [[Минеральные Воды]]
| 2001-12-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 17
| ''[[:d:Q4142646|Gennady Goluzin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1906-01-24
| [[Торжок]]
| 1952-01-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 18
| [[Галсан Гомбоев]]
|
|
|
| ''[[:d:Q1371378|Q1371378]]''<br/>''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''
| 1822
| ''[[:d:Q497643|Байкал арты өлкәсе]]''
| 1863-06-11
| ''[[:d:Q2366046|Лаһта]]''
|-
| style='text-align:right'| 19
| ''[[:d:Q4142965|Nishi Tokujirō]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
| 1847-09-04
| [[Кагосима (шәһәр)|Кагочима]]
| 1912-03-13
| ''[[:d:Q11677479|Azabu-ku]]''
|-
| style='text-align:right'| 20
| ''[[:d:Q4143875|Mirra Gordina]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]
| 1925-05-27
| [[Санкт-Петербург]]
| 2018-03-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 21
| [[Иван Горлов]]
|
|
| ''[[:d:Q29110453|Ryazan Boy's Gymnasium]]''<br/>''[[:d:Q28024477|Q28024477]]''
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| 1814
| [[Рязань губернасы]]
| 1890-10-05
| [[Луга]]
|-
| style='text-align:right'| 22
| ''[[:d:Q4145983|Mikhail Gorchakov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4235556|Q4235556]]''
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]''
| 1838-05-20
| [[Кострома губернасы]]
| 1910-08-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 23
| ''[[:d:Q4147421|Aleksandr Gradovsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q1458695|Q1458695]]''
| ''[[:d:Q462390|Q462390]]''
| 1841-12-13
| ''[[:d:Q21849198|Volchy]]''
| 1889-11-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 24
| ''[[:d:Q4147955|Rada Granovskaya]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1929-08-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 2022-04-17
|
|-
| style='text-align:right'| 25
| ''[[:d:Q4148372|Ivan Greaves]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q3332711|Q3332711]]''
| 1860-05-04
| ''[[:d:Q4087197|Biryuchensky uyezd]]''
| 1941-05-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 26
| ''[[:d:Q4148943|Vyacheslav Gribovsky]]''
|
|
|
| [[галим]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>[[язучы]]
| 1867-07-29
| [[Сувалки]]
| 1924-02-21
| [[Рига]]
|-
| style='text-align:right'| 27
| ''[[:d:Q4149265|Vasily Vasilyevich Grigoryev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1595570|Q1595570]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1816-03-15
| [[Санкт-Петербург]]
| 1881-12-19
| [[Павловск (Санкт-Петербург)|Павловск]]
|-
| style='text-align:right'| 28
| ''[[:d:Q4149566|Oleg Grinbaum]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 1950-12-26
| [[Кишинёв]]
| 2015-04-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 29
| ''[[:d:Q4149996|Aleksey Eliseevitsj Grisjtsjenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1937-08-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 2011-03-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 30
| ''[[:d:Q4150294|Povilas Gronskis]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Q4534839]]''
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]
| 1883-07-22
| ''[[:d:Q4109687|Весьегонск өязе]]''
| 1937-05-23
| [[Нуази-ле-Гран]]
|-
| style='text-align:right'| 31
| ''[[:d:Q4151256|Anton Gubankov]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
| 1965-01-29
| [[Санкт-Петербург]]
| 2016-12-25
| [[Кара диңгез]]
|-
| style='text-align:right'| 32
| ''[[:d:Q4151695|Mikhail Guzev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1962-08-06
| [[Краснодар]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 33
| ''[[:d:Q4151773|Grigory Gukovsky]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q13570226|Q13570226]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1902-04-19<br/>1902-05-01
| [[Одесса]]
| 1950-04-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 34
| ''[[:d:Q4152314|Jakow Grigorjewitsch Gurewitsch]]''
|
|
| ''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]''
| ''[[:d:Q2516866|Q2516866]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]''
| 1843-01-13
| [[Одесса]]
| 1906-03-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 35
| ''[[:d:Q4154568|Aleksandr Sergeievich Danilevsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q3055126|Q3055126]]''
| 1911-03-04<br/>1911-02-19
| ''[[:d:Q4333678|Olefirivka]]''
| 1969-06-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 36
| ''[[:d:Q4155254|Abdulla Daudov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''<br/>[[Чечен дәүләт университеты|Әхмәт хаҗи Әбделхәмид улы Кадыйров исемендәге Чечен дәүләт университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1952-12-03
| [[Җәлал-Абад өлкәсе|Җәлалабад өлкәсе]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 37
| ''[[:d:Q4155783|Fyodor Dvinyatin]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''
| 1968-10-28
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 38
| ''[[:d:Q4156036|Andrey Dvornichenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1957-06-05
| [[Ставрополь]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 39
| ''[[:d:Q4158904|N. S. Derzhavin]]''
|
|
| ''[[:d:Q12098980|Simferopol gymnasium №1]]''<br/>''[[:d:Q4360215|Q4360215]]''<br/>''[[:d:Q7042257|Николай Гоголь исемендәге Нижын дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q15976341|Q15976341]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1877-12-03<br/>1877-12-15
| ''[[:d:Q4377421|Preslav]]''
| 1953-02-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 40
| ''[[:d:Q4159071|Konstantin Mikhailovich Derjugin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''<br/>''[[:d:Q3546255|Q3546255]]''<br/>''[[:d:Q3640160|диңгез биологы]]''
| 1878-01-27
| ''[[:d:Q18780970|Колосовка (Пскован область)]]''
| 1938-12-27
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 41
| [[Агния Десницкая]]
|
|
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 1912-08-23
| ''[[:d:Q498872|Sedniv]]''
| 1992
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 42
| ''[[:d:Q4159209|Vasili Desnitski]]''
|
|
| ''[[:d:Q4318622|Нижгар руханилар семнариясе]]''
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>[[социал-демократия]]<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>[[укытучы]]
| 1878-01-30<br/>1878-02-11
| [[Нижгар губернасы|Түбән Новгород губернасы]]
| 1958-09-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 43
| ''[[:d:Q4159381|Juriy Leonidovitsj Detkov]]''
|
|
|
| [[язучы]]
| 1938-06-13
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 44
| ''[[:d:Q4160132|Boris Dzhelepov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|Q16742096]]''
| 1910-11-29<br/>1910-12-29
| [[Одесса]]
| 1998-04-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 45
| ''[[:d:Q4162748|Igor Dmitriyev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4497732|Санкт-Петербург дәүләт университетының химия факультеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 1948-12-18
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 46
| ''[[:d:Q4163357|Olga Dobiash-Rozhdestvenskaya]]''
|
|
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| ''[[:d:Q17132038|палиюгрыф]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1874-05-31
| [[Харьков]]
| 1939-08-30
| ''[[:d:Q16266603|Izori]]''
|-
| style='text-align:right'| 47
| ''[[:d:Q4163952|A. I. Dovatur]]''
|
|
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16267607|Q16267607]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1897-10-23<br/>1897-11-03
| ''[[:d:Q890311|Рени]]''
| 1982-03-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 48
| ''[[:d:Q4164956|Arkady Dolinin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| 1880-04-23<br/>1880-05-05
| ''[[:d:Q4301468|Monastyrshchina]]''
| 1968-08-21<br/>1968-08-23
| ''[[:d:Q2541893|Toksovo]]''
|-
| style='text-align:right'| 49
| ''[[:d:Q4165803|Viktor Alekseyevich Dombrovsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| 1913-09-30
| [[Ростов]]
| 1972-02-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 50
| ''[[:d:Q4166587|Дорджеев, Николай Нилович]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q219477|мисиянир]]''
| 1815
| ''[[:d:Q602117|Себер янарал-гөбернатырлыгы]]''
| 1891-07-10
| [[Россия империясе]]
|-
| style='text-align:right'| 51
| ''[[:d:Q4168923|Grigoriy Filippovitsj Droekarjov]]''
|
|
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1919-04-15
| [[Могилёв]]
| 1986-10-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 52
| ''[[:d:Q4171681|N. P. Dyrenkova]]''
|
|
| ''[[:d:Q4480733|The Faculty of Geography and Geoecology]]''
| ''[[:d:Q1371378|Q1371378]]''
| 1899-05-31
|
| 1941-10-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 53
| ''[[:d:Q4171796|Aleksandr Dyakov]]''
|
|
| [[Курск дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]
| 1972
| [[Ивано-Франковск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 54
| ''[[:d:Q4171878|Nina Dyakonova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q13570226|Q13570226]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1915-10-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 2013-12-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 55
| ''[[:d:Q4173764|Nikolay Egorov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1849-09-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 1919-07-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 56
| ''[[:d:Q4176466|Sergey Yermakov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| 1930-12-09
| [[Луганск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 57
| ''[[:d:Q4176582|Mikhail Yermolayev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q901402|Q901402]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 1905-12-16<br/>1905
| [[Санкт-Петербург]]
| 1991-11-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 58
| ''[[:d:Q4177004|Igor Yeryomin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|Q13570226]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1904-04-05<br/>1904-04-18
| [[Таллинн]]
| 1963-09-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 59
| ''[[:d:Q4178277|Konstantin Sigismundovich Zharnovetsky]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q47064|Q47064]]''
| 1881-11-14
| [[Ереван]]
| 1942
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 60
| ''[[:d:Q4180980|Boris Nikolsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q18245236|Q18245236]]''
| 1900-10-01
| [[Уфа губернасы]]
| 1990-01-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 61
| [[Евгений Жуков]]
|
|
| ''[[:d:Q4258140|Ленинград көнчыгыш университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1162163|Q1162163]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
| 1907-10-10
| [[Варшава]]
| 1980-03-09
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 62
| ''[[:d:Q4182905|Alexei Zavarzin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q2552072|гистолог]]''
| 1886-03-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 1945-07-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 63
| ''[[:d:Q4183597|S. O. Zagorskiĭ]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Q4534839]]''
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| 1882<br/>1881
|
| 1930-03-17
| [[Женева]]
|-
| style='text-align:right'| 64
| ''[[:d:Q4186033|Egor Zamyslovskiy]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1841-06-06
| [[Гродно|Һродна]]
| 1896-05-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 65
| [[Александр Западов]]
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|Q13570226]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1907-01-23<br/>1907-03-05
| [[Кронштадт]]
| 1997-09-11<br/>1998-10-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 66
| ''[[:d:Q4188655|Ivan Zakharov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург руханилар академиясе]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q193391|Q193391]]''
| 1816
| ''[[:d:Q4112187|Víslaya Políana]]''
| 1885
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 67
| [[Митрофан Зверев]]
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
| 1903-04-03
| [[Воронеж]]
| 1991-11-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 68
| [[Дмитрий Зейлигер]]
|
|
| ''[[:d:Q85300|Q85300]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| 1864-05-12
| [[Тирасполь]]
| 1936-06-25
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| style='text-align:right'| 69
| ''[[:d:Q4190546|Vsevolod Zelchenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1972-09-25
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 70
| ''[[:d:Q4192246|Tatyana Zinchenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| 1939-04-24
| [[Харьков]]
| 2001
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 71
| ''[[:d:Q4192885|Tatiana Znamerovskaya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1792450|Q1792450]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1912-01-14
| [[Мәскәү]]
| 1977-08-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 72
| ''[[:d:Q4193136|David Zolotarev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q4773904|Q4773904]]''<br/>''[[:d:Q1595570|Q1595570]]''
| 1885-08-29
| [[Рыбинск]]
| 1935-08-28
| [[Мариинск]]
|-
| style='text-align:right'| 73
| ''[[:d:Q4193138|Sergey Zolotaryov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204467|Q4204467]]''
| ''[[:d:Q1595570|Q1595570]]''
| 1872-08-01
| [[Рыбинск]]
| 1941
| ''[[:d:Q56507866|Q56507866]]''
|-
| style='text-align:right'| 74
| ''[[:d:Q4194358|Vladimir Zubov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[шагыйрь]]
| 1930-04-14
| [[Кашира]]
| 2000-10-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 75
| ''[[:d:Q4196084|Vsevolod Ivanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| 1934-01-28
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 76
| ''[[:d:Q4196325|Sergei Ivanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| [[математик]]
| 1972-05-31
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 77
| ''[[:d:Q4196397|Valentina Ivanova]]''
|
|
| ''[[:d:Q4530466|Q4530466]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''
| 1954-10-03
| [[Сочи]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 78
| ''[[:d:Q4196440|Tatyana Ivanova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| [[галим]]
| 1917-12-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 2011-12-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 79
| ''[[:d:Q4196634|Ignaty Ivanovsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4111176|Вилнә император университеты]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| 1807
| [[Минск]]
| 1886-09-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 80
| ''[[:d:Q4199554|Vladimir Ilyin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| 1950-12-21
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 81
| ''[[:d:Q4200573|Sergey Inge-Vechtomov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 1939-04-04
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 82
| ''[[:d:Q4201317|Konstantin Inostrantsev]]''
|
|
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1876-04-05
| [[Санкт-Петербург]]
| 1941
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 83
| ''[[:d:Q4202944|I. Ioffe]]''
|
|
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q1792450|Q1792450]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1891-08-01
| [[Нижын]]
| 1947-08-14
| [[Юрмала]]
|-
| style='text-align:right'| 84
| ''[[:d:Q4202948|Olimpiad Ioffe]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1920-01-22
| [[Сынельныкове|Сынелныкове]]
| 2005-04-08
| [[Фармингтон (Коннектикут)|Фармингтон]]
|-
| style='text-align:right'| 85
| ''[[:d:Q4203748|Anatoly Isachenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q4480733|The Faculty of Geography and Geoecology]]''
| ''[[:d:Q901402|Q901402]]''<br/>''[[:d:Q1734662|Q1734662]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q15839134|Q15839134]]''
| 1922-05-28
| [[Гомель]]
| 2018-03-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 86
| ''[[:d:Q4203749|Boris Lavrentievich Isachenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q3779582|Q3779582]]''<br/>''[[:d:Q11710359|Q11710359]]''
| 1871-06-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 1948-11-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 87
| ''[[:d:Q4206882|Georgii Karpechenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1899-04-21<br/>1899-05-03
| [[Вельск|Велск]]
| 1941-07-28
| ''[[:d:Q2068654|«Коммунарка» ату полигоны]]''
|-
| style='text-align:right'| 88
| ''[[:d:Q4207106|Moisey Kagan]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[фәлсәфәче]]
| 1921-05-18
| [[Киев]]
| 2006-02-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 89
| ''[[:d:Q4207291|Arseny Kadlubovsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q7042257|Николай Гоголь исемендәге Нижын дәүләт университеты]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| 1867-03-02
| [[Мәскәү]]
| 1921-11-23
| [[Истанбул]]
|-
| style='text-align:right'| 90
| ''[[:d:Q4215574|Alexander Karnojitsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4299199|Могилөв ирләр гимназиясе]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''
| 1867
| [[Могилёв]]
| 1906-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 91
| ''[[:d:Q4216361|Anna Kartsova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 1946-05-30
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 92
| ''[[:d:Q4216538|Vadim Kasevich]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| [[галим]]
| 1941-09-21
| [[Екатеринбург]]
| 1941<br/>2023-05-26
|
|-
| style='text-align:right'| 93
| ''[[:d:Q4217648|Illarion Kaufman]]''
|
|
| ''[[:d:Q1458695|Q1458695]]''
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q2732142|Q2732142]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1847-07-05<br/>1848-07-04
| [[Одесса]]
| 1915-12-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 94
| ''[[:d:Q4219595|Dzhangir Kerimov]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>[[галим]]
| 1923-07-18
| [[Бакы]]
| 2015-02-22
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 95
| ''[[:d:Q4221116|Vladilen Evgenevich Kipyatkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q3055126|Q3055126]]''
| 1949-03-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 2012-09-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 96
| ''[[:d:Q4221780|Valentin Kirpichnikov]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 1908-08-14
| [[Кинешма|Киңәшмә]]
| 1991-11-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 97
| ''[[:d:Q4223198|Joseph Kleiber]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| 1863-12-15
| [[Санкт-Петербург]]
| 1892-02-12
| [[Ницца]]
|-
| style='text-align:right'| 98
| ''[[:d:Q4224300|Nikita Kluge]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q3055126|Q3055126]]''
| 1956-04-27
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 99
| ''[[:d:Q4225221|Viktor Kirillovitsj Koboesjkin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| [[галим]]
| 1926-01-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 1991-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 100
| ''[[:d:Q4225359|Andriy Petrovych Kobalivsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q1458695|Q1458695]]''<br/>''[[:d:Q2029787|Q2029787]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q50359779|ukrainianist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1895-02-01
| [[Харьков]]<br/>''[[:d:Q4390471|Rozsokhuvate]]''
| 1969-11-22<br/>1969-11-29
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 101
| ''[[:d:Q4225393|Boris Kovalenko]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 1890-01-16
|
| 1969-09-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 102
| ''[[:d:Q4225541|Mikhail Kovalchuk]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1946-09-21
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 103
| [[Сергей Ковалёв (1886)|Сергей Ковалёв]]
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2468727|Q2468727]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1886-09-13
| [[Зур Куганак|Олы Куганак]]
| 1960-11-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 104
| ''[[:d:Q4226574|S. A. Kozin]]''
|
|
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q19829967|Q19829967]]''
| 1879-10-07<br/>1879
| [[Туапсе]]
| 1956-10-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 105
| ''[[:d:Q4226616|Aleksandr Kozintsev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q4773904|Q4773904]]''
| 1946-12-10
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 106
| ''[[:d:Q4227747|Anatoly Kolesnikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]''
| [[фәлсәфәче]]
| 1940-06-24
| ''[[:d:Q4451319|Tankhoy]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 107
| ''[[:d:Q4227857|Nikolay Kolesov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4530466|Q4530466]]''
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1925-12-11
| [[Алексеевски районы (Волгоград өлкәсе)|Алексеевская районы]]
| 2012-04-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 108
| ''[[:d:Q4228076|Ksenija Michaylovna Kolobova]]''
|
|
| [[Бакы дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2468727|Q2468727]]''
| 1905-01-07
| [[Ашкабад]]
| 1977-02-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 109
| ''[[:d:Q4229614|Boris Komissarov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1939-12-08
| [[Санкт-Петербург]]
| 2021-09-04
|
|-
| style='text-align:right'| 110
| ''[[:d:Q4230805|Anatoly Koni]]''
|
|
| ''[[:d:Q4479389|Q4479389]]''<br/>''[[:d:Q4127845|Q4127845]]''<br/>''[[:d:Q50281959|Moscow Imperial University, Faculty of Law]]''
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q16533|Q16533]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q662729|Q662729]]''<br/>''[[:d:Q6673651|әдәбиятче]]''<br/>''[[:d:Q12859263|нотыкчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1844-01-28<br/>1844-02-09<br/>1844-01-29
| [[Санкт-Петербург]]
| 1927-09-17<br/>1927-09-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 111
| ''[[:d:Q4233155|Nikolai Korkunov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Q4534839]]''
| [[хокук белгече]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[адвокат]]
| 1853-04-14
| [[Санкт-Петербург]]
| 1904-11-27
|
|-
| style='text-align:right'| 112
| ''[[:d:Q4233825|Aleksandr Korolkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1941-03-22
| ''[[:d:Q1654174|Kosikhinsky District]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 113
| [[Сергей Костинский]]
|
|
| ''[[:d:Q4483556|Q4483556]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| 1867-08-12
| [[Мәскәү]]
| 1936-08-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 114
| ''[[:d:Q4236170|Ivan Kotov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4530466|Q4530466]]''
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
| 1920-01-20
| ''[[:d:Q4134619|Гдов өязе]]''
| 2000-08-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 115
| [[Николай Кремлев]]
|
|
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| 1832-07-11
| [[Тубыл губернасы|Тубыл гөбернәсе]]
| 1910-04-21
| No/unknown value
|-
| style='text-align:right'| 116
| ''[[:d:Q4241674|Николай Кропачев]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Q4534839]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| 1959-02-08
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 117
| ''[[:d:Q4245038|Nikolai Kuznetsov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q497294|Q497294]]''<br/>''[[:d:Q2055046|Q2055046]]''
| 1873-05-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 1948-04-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 118
| ''[[:d:Q4245893|Vadim Kukushkin]]''
|
|
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 1956-06-26
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 119
| ''[[:d:Q4246366|Josef Kulischer]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Q4534839]]''
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| 1878-08-01
| [[Киев]]
| 1934-11-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 120
| ''[[:d:Q4247886|Sergey Kurbanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| 1963-05-04
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 121
| ''[[:d:Q4247909|Leonid Kurbatov]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1913-01-02
| [[Фәрганә]]
| 2004-07-16
|
|-
| style='text-align:right'| 122
| ''[[:d:Q4252067|Yevgeny Mikhaylovich Lavrenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1458695|Q1458695]]''
| ''[[:d:Q19961388|геоботаник]]''
| 1900-02-11
| [[Чугуйив|Чуһуив]]
| 1987-07-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 123
| ''[[:d:Q4252221|Svyatoslav Lavrov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>[[математик]]
| 1923-03-12
| [[Санкт-Петербург]]
| 2004-06-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 124
| ''[[:d:Q4252224|Sergey Lavrov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4480733|The Faculty of Geography and Geoecology]]''
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
| 1928-05-26
| [[Санкт-Петербург]]
| 2000-07-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 125
| ''[[:d:Q4254304|Alexander Lappo-Danilevsky]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1863-01-15
| ''[[:d:Q4108346|Verkhnedneprovsky Uyezd]]''
| 1919-02-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 126
| ''[[:d:Q4254428|Григорий Лапшин]]''
|
|
| ''[[:d:Q23675254|lycée classique de Saint-Pétersbourg]]''
| [[укытучы]]
| 1813
|
| 1884-04-02
|
|-
| style='text-align:right'| 127
| ''[[:d:Q4254512|B. A. Larin]]''
|
|
| ''[[:d:Q56709687|Q56709687]]''
| ''[[:d:Q15976717|социолингвист]]''<br/>''[[:d:Q16880249|Q16880249]]''
| 1893-01-05
| [[Полтава]]
| 1964-03-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 128
| ''[[:d:Q4255420|Vadim Anatolevitsj Latsjininskiy]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
| 1928-03-28
|
| 2009-03-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 129
| ''[[:d:Q4255674|Aleksandr Lebedev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1893-11-14
| ''[[:d:Q1719466|Паневеҗис]]''
| 1969-03-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 130
| ''[[:d:Q4255735|Gleb Lebedev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| [[галим]]
| 1943-12-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 2003-08-15
| [[Иске Ладога]]
|-
| style='text-align:right'| 131
| ''[[:d:Q4255934|Aleksandr Lebedinsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''
| ''[[:d:Q462390|Q462390]]''<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1913-01-07
| [[Женева]]
| 1967-09-08
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 132
| ''[[:d:Q4256796|Mitrofan Levchenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q7042257|Николай Гоголь исемендәге Нижын дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1890-11-23
| [[Суджа|Суҗа]]
| 1955-11-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 133
| ''[[:d:Q4259215|Владимир Лепёшкин]]''
|
|
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1876-08-12
| [[Мәскәү]]
| 1956
| [[Бетесда (Мэриленд)]]
|-
| style='text-align:right'| 134
| ''[[:d:Q4262286|Vladimir Linnik]]''
|
|
| ''[[:d:Q84151|Q84151]]''<br/>''[[:d:Q28664814|Q28664814]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1889-06-24
| [[Харьков]]
| 1984-07-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 135
| ''[[:d:Q4263276|Vladimir Lisovsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Q4534839]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1929-07-05
|
| 2002-05-06
|
|-
| style='text-align:right'| 136
| [[Николай Лихачёв]]
|
|
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан Император университеты]]
| ''[[:d:Q1792450|Q1792450]]''<br/>''[[:d:Q182436|Q182436]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q104212657|sigillographer]]''
| 1862-04-12<br/>1862-04-24
| [[Чистай]]
| 1936-04-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 137
| [[Михаил Лобашёв]]
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| 1907-10-29
| [[Зур Фролово]]
| 1971-01-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 138
| ''[[:d:Q4264961|Alexander Lovyagin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4360215|Q4360215]]''
| ''[[:d:Q33386280|Q33386280]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q55389138|library scientist]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1870-08-13<br/>1870
| [[Таллинн]]
| 1925-10-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 139
| ''[[:d:Q4265273|Pyotr Lody]]''
|
|
| ''[[:d:Q9379652|Law Faculty of Lviv University]]''
| [[фәлсәфәче]]
| 1764-05-04
| [[Збой]]
| 1829-06-10<br/>1829-06-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 140
| ''[[:d:Q4266225|Boris Lomov]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1927-01-28
| [[Түбән Новгород]]
| 1989-07-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 141
| [[Пётр Лукирский]]
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1896-12-13
| [[Ырынбур]]
| 1954-11-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 142
| [[Соломон Лурье]]
|
|
| ''[[:d:Q4299199|Могилөв ирләр гимназиясе]]''<br/>''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q18916625|иллинис]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q5121550|иудаика галиме]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>''[[:d:Q2468727|Q2468727]]''
| 1890-12-27
| [[Могилёв]]
| 1964-10-30
| [[Львов]]
|-
| style='text-align:right'| 143
| ''[[:d:Q4269883|Valery Luft]]''
|
|
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 144
| ''[[:d:Q4272271|Eva Lyusternik]]''
|
|
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| 1904-11-17
| ''[[:d:Q4445436|Sudylkiv]]''
| 1991-10-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 145
| ''[[:d:Q4273858|Vladimir Mavrodin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1908-02-12
| [[Кишинёв]]
| 1987-11-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 146
| ''[[:d:Q4274525|Viktor Mazin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4424975|Q4424975]]''
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q3410028|психоаналитик]]''<br/>''[[:d:Q4220878|кино белгече]]''
| 1958-12-20
| [[Мурманск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 147
| ''[[:d:Q4275947|Georgij Pantelejmonovič Makogonenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q13570226|Q13570226]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| 1912-03-28<br/>1912-04-10
| ''[[:d:Q1106097|Змиив]]''
| 1986-10-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 148
| ''[[:d:Q4276164|Alexander A. Maximow]]''
|
|
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''<br/>''[[:d:Q38178366|Q38178366]]''
| ''[[:d:Q3368718|патолог]]''
| 1874-01-22
| [[Санкт-Петербург]]
| 1928-12-04
| [[Чикаго]]
|-
| style='text-align:right'| 149
| [[Николай Максимов (1880)]]
|
|
| ''[[:d:Q28667071|Saint Petersburg 6th gymnasium]]''<br/>''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1880-03-09<br/>1880-03-21
| [[Мәскәү]]
| 1952-05-09
| ''[[:d:Q13636119|Луцино]]''
|-
| style='text-align:right'| 150
| ''[[:d:Q4277837|Aleksey Malinov]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1969-10-13
| [[Бокситогорск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 151
| ''[[:d:Q4279302|Kronid Malyshev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4479076|Өфә руханилар семинариясе]]''<br/>[[Казан руханилар академиясе]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 1841-09-25
| [[Ырынбур губернасы]]
| 1907-01-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 152
| ''[[:d:Q4279313|Sergey Malyshev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q3055126|Q3055126]]''
| 1884-05-30<br/>1884-04-30
| ''[[:d:Q18798268|Пузачи]]''
| 1967-05-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 153
| ''[[:d:Q4281225|Yury Margolis]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1930-10-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 1996-02-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 154
| ''[[:d:Q4282016|Boris Markov]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1946-07-01
| [[Вологда өлкәсе]]
| 2023-08-13
|
|-
| style='text-align:right'| 155
| ''[[:d:Q4285067|Margarita Matusevich]]''
|
|
| ''[[:d:Q24932262|Women's Pedagogical Institute]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 1895-12-14
|
| 1979-02-23
|
|-
| style='text-align:right'| 156
| ''[[:d:Q4287313|Pavel Nikolaevich Medvedev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Q4534839]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q13570226|Q13570226]]''
| 1891-12-23<br/>1892-01-04
| [[Санкт-Петербург]]
| 1938-07-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 157
| ''[[:d:Q4287826|Nikolay Mednikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q620573|Q620573]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1855-03-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 1918-10-26
| [[İske Qırım]]
|-
| style='text-align:right'| 158
| ''[[:d:Q4289037|Aleksandr Meyer]]''
|
|
| ''[[:d:Q85300|Q85300]]''
| [[галим]]
| 1874-09-10
| [[Одесса]]
| 1939-06-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 159
| [[Дмитрий Мейер]]
|
|
| ''[[:d:Q4139211|Q4139211]]''
| [[галим]]
| 1819-09-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 1856-01-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 160
| ''[[:d:Q4289495|Platon Melioransky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''
| 1868-11-18
| [[Санкт-Петербург]]
| 1906-05-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 161
| ''[[:d:Q4291040|Stanislav Merkuryev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1945-04-28
| [[Федоровка (Федоров районы)]]
| 1993-05-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 162
| ''[[:d:Q4292573|Nikita Meshchersky]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1906-01-01
| ''[[:d:Q16636565|Gerchikovo]]''
| 1987-03-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 163
| ''[[:d:Q4294042|Rinad Minvaleyev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| 1965-08-20
| [[Ярославль]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 164
| ''[[:d:Q4296042|Boris Mironov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q12360779|Q12360779]]''<br/>''[[:d:Q15319501|social scientist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1942-09-21
| [[Маркс (шәһәр)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 165
| ''[[:d:Q4296308|Dmitriy Mirtov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург руханилар академиясе]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>[[язучы]]
| 1867-08-01<br/>1867-09-01
| ''[[:d:Q4231436|Konstantinovo]]''
| 1941
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 166
| ''[[:d:Q4300224|Stefan Mokulsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q56709687|Q56709687]]''
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''<br/>''[[:d:Q17337766|Q17337766]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| 1896-07-26<br/>1896-08-07
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 1960-01-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 167
| ''[[:d:Q4302866|Vladimir Morozan]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q8963721|генеалогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1957-02-16
| [[Кишинёв]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 168
| ''[[:d:Q4302987|Nikita Morozov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| [[математик]]
| 1932-07-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 2024-07-25
|
|-
| style='text-align:right'| 169
| ''[[:d:Q4308369|Valery Musin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Q4534839]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1939-03-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 2015-12-22
|
|-
| style='text-align:right'| 170
| ''[[:d:Q4310254|Venedikt Myakotin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1867-03-24
| [[Гатчина]]
| 1937-10-05
| ''[[:d:Q753219|New Town]]''
|-
| style='text-align:right'| 171
| ''[[:d:Q4311342|Mikhail Navashin]]''
|
|
| ''[[:d:Q85449|Q85449]]''
| ''[[:d:Q11442656|amateur astronomer]]''<br/>''[[:d:Q107616948|plant cell biologist]]''
| 1896-02-27
| [[Киев]]
| 1973-09-28
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 172
| ''[[:d:Q4312033|Georgii Nadson]]''
|
|
| ''[[:d:Q12102506|Second Kyevan gymnasium]]''<br/>''[[:d:Q4385762|Q4385762]]''<br/>''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1867-05-23
| [[Киев]]
| 1939-04-15
| ''[[:d:Q2068654|«Коммунарка» ату полигоны]]''
|-
| style='text-align:right'| 173
| ''[[:d:Q4313955|Dmitrij Nasonow]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q2055046|Q2055046]]''
| 1895-06-28
| [[Варшава]]
| 1957-12-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 174
| ''[[:d:Q4314370|Nikolai Alexsandrovich Naumov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1888-03-06
| [[Санкт-Петербург]]
| 1959-07-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 175
| ''[[:d:Q4315825|Konstantin Nevolin]]''
|
|
| ''[[:d:Q841804|Q841804]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1806-07-01
| [[Орлов]]
| 1855-10-06
| [[Бриксен-им-Тале]]
|-
| style='text-align:right'| 176
| ''[[:d:Q4316412|Mikhail Neiman]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1905-03-07
| [[Акъяр]]
| 1975-06-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 177
| ''[[:d:Q4316935|Andrey Antonovitsj Nemiro]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| 1909-03-04
| ''[[:d:Q997398|Коретс]]''
| 1995
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 178
| ''[[:d:Q4318227|A. P. Nechaev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| 1870-10-24<br/>1870-11-05
| [[Санкт-Петербург]]
| 1948-09-06
| [[Симәй]]
|-
| style='text-align:right'| 179
| ''[[:d:Q4319613|P. F. Nikandrov]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1923-12-01
| ''[[:d:Q2706889|Novorzhevsky District]]''
| 1975-05-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 180
| ''[[:d:Q4319951|Pavel Nikiforov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q12051314|сейсмолог]]''
| 1884-06-05
| [[Санкт-Петербург]]
| 1944-11-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 181
| ''[[:d:Q4323966|Valentin Novozhilov]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| 1910-05-05
| [[Люблин|Лүблин]]
| 1987-06-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 182
| ''[[:d:Q4327056|Aleksandr Nozdrachev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4112332|Витебск дәүләт ветеринар медицина академиясе]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q2055046|Q2055046]]''
| 1931-10-25
| [[Карачев]]
| 2022-06-19
|
|-
| style='text-align:right'| 183
| ''[[:d:Q4327587|Yevgeny Nosov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1949-08-21
| [[Санкт-Петербург]]
| 2019-02-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 184
| ''[[:d:Q4329446|Sergey Obnorsky]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 1888-06-14
| [[Санкт-Петербург]]
| 1962-11-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 185
| ''[[:d:Q4331206|K. F. Ogorodnikov]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| 1900-07-17
| [[Санкт-Петербург]]
| 1985-06-30
|
|-
| style='text-align:right'| 186
| ''[[:d:Q4332466|Mijàil Okatov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483556|Q4483556]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1829-09-22
|
| 1901
| [[Истанбул]]
|-
| style='text-align:right'| 187
| ''[[:d:Q4333369|Semyon Okun]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1908-07-25
| [[Клинцы]]
| 1972-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 188
| ''[[:d:Q4335045|Nikolaï Ontchoukov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4360209|Питырбур археология институты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''<br/>''[[:d:Q3075052|Q3075052]]''<br/>''[[:d:Q20551564|collector of fairy tales]]''
| 1872-03-03
| [[Сарапул]]
| 1942-03-11
| [[Пенза]]
|-
| style='text-align:right'| 189
| ''[[:d:Q4338400|Осорина, Мария Владимировна]]''
|
|
| ''[[:d:Q6840724|Q6840724]]''
| [[галим]]
| 1950-12-06
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 190
| [[Юрий Откупщиков]]
|
|
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q16267607|Q16267607]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1924-04-29<br/>1924-08-29
| [[Казан]]
| 2010-09-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 191
| ''[[:d:Q4341537|Nikolay Pavlov]]''
|
|
| ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| 1902-10-12
| [[Санкт-Петербург]]
| 1985-08-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 192
| ''[[:d:Q4341957|Gerasim Pavsky]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург руханилар академиясе]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q19829990|Q19829990]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q123819727|Orthodox theologian]]''
| 1787-03-04
| ''[[:d:Q4341973|Pavy]]''
| 1863-04-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 193
| ''[[:d:Q4342793|Jakob Palvadre]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1324245|сәпүр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|Q47064]]''
| 1889-04-27
| [[Лифләндия губернасы|Лифляндия губернасы]]
| 1936-10-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 194
| ''[[:d:Q4344158|Алексей Панов]]''
|
|
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q765778|Q765778]]''
| 1964-03-03
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 195
| ''[[:d:Q4345112|Andrey Paribok]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| 1952-09-04
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 196
| ''[[:d:Q4347864|Dmitri Dmitrijewitsch Pedaschenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]''
| 1868
|
| 1926
|
|-
| style='text-align:right'| 197
| ''[[:d:Q4350805|Yuri Perepyolkin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''
| [[галим]]
| 1903-05-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 1982-03-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 198
| ''[[:d:Q4351018|Vladimir Peretz]]''
|
|
| ''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q13570226|Q13570226]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| 1870-03-02<br/>1870-01-31<br/>1870-01-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 1935-09-24
| [[Сарытау]]
|-
| style='text-align:right'| 199
| ''[[:d:Q4354595|Georg August Forstén]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q462390|Q462390]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1857-05-30
| ''[[:d:Q367780|Hamina]]''
| 1910-07-02
| ''[[:d:Q1641672|Joroinen]]''
|-
| style='text-align:right'| 200
| ''[[:d:Q4360826|Nikolay Petrov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| 1939-06-09
| [[Новороссийск]]
| 2012-09-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 201
| [[Владимир Ленин]]
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Q4534839]]''<br/>[[Казан Император университеты]]<br/>''[[:d:Q4419529|Q4419529]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| 1870-04-10<br/>1870-04-22
| [[Сембер]]
| 1924-01-21
| ''[[:d:Q3286190|Bolshiye Gorki]]''
|-
| style='text-align:right'| 202
| [[Леонард Эйлер]]
|
|
| ''[[:d:Q372608|Базел университеты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q16031530|музыка теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q978044|executive]]''<br/>''[[:d:Q901402|Q901402]]''
| 1707-04-15
| [[Базел]]
| 1783-09-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 203
| [[Дмитрий Менделеев]]
|
|
| ''[[:d:Q4139211|Q4139211]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''
| 1834-01-27
| [[Тубыл]]<br/>''[[:d:Q4108562|Verkhnie Aremzyani]]''
| 1907-01-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 204
| [[Дмитрий Медведев]]
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Q4534839]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|Q43845]]''
| 1965-09-14
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 205
| ''[[:d:Q32697|Evgeni Gross]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1897-10-08
| [[Колпино]]
| 1972-04-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 206
| [[Иван Павлов (1849)|Иван Павлов]]
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q2055046|Q2055046]]''<br/>''[[:d:Q783906|невролог]]''
| 1849-09-26
| [[Рязань]]
| 1936-02-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 207
| [[Михаил Ломоносов]]
|
|
| ''[[:d:Q2629059|Славән-юнан-латыйн академиясе]]''<br/>''[[:d:Q155354|Марбург университеты]]''<br/>[[Петербург фәннәр академиясенең академия университеты|Питырбур ФА академия университеты]]<br/>''[[:d:Q689854|Фрайберг тау академиясе]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q282718|mosaicist]]''<br/>''[[:d:Q901402|Q901402]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1028181|Q1028181]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q270141|polymath]]''
| 1711-11-08
| ''[[:d:Q122258199|Mishaninskaya]]''
| 1765-04-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 208
| ''[[:d:Q61471|Samuel Gottlieb Gmelin]]''
|
|
| ''[[:d:Q153978|Q153978]]''
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q16334509|Q16334509]]''<br/>''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''<br/>''[[:d:Q3055126|Q3055126]]''<br/>''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1744-07-04
| [[Түбинген]]
| 1774-07-16
| ''[[:d:Q340557|Akhmedkent]]''
|-
| style='text-align:right'| 209
| ''[[:d:Q62887|Franz Joseph Ruprecht]]''
|
|
| ''[[:d:Q31519|Карл университеты]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>''[[:d:Q15924544|lichenologist]]''<br/>''[[:d:Q2083925|Q2083925]]''<br/>''[[:d:Q98544732|Q98544732]]''
| 1814-11-01
| [[Фрайбург-им-Брайсгау]]
| 1870-07-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 210
| ''[[:d:Q63131|Paul Walden]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q411895|Рига техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q154804|Q154804]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1863-07-14
| [[Лифләндия губернасы|Лифляндия губернасы]]
| 1957-01-22
| [[Гаммертинген]]
|-
| style='text-align:right'| 211
| ''[[:d:Q67961|Ernst Raupach]]''
|
|
| ''[[:d:Q32120|Һалле-Виттенберг үнивирситите]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]
| 1784-05-21
| [[Струпице (Түбән Силезия воеводалыгы)]]
| 1852-03-18
| [[Берлин]]
|-
| style='text-align:right'| 212
| ''[[:d:Q77238|Bernhard Dorn]]''
|
|
| ''[[:d:Q154804|Q154804]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q182436|Q182436]]''
| 1805-04-29
| ''[[:d:Q2233946|Scheuerfeld]]''
| 1881-05-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 213
| ''[[:d:Q91339|Ernst von Mohl]]''
|
|
| ''[[:d:Q153978|Q153978]]''<br/>''[[:d:Q28024477|Q28024477]]''
| ''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16267607|Q16267607]]''
| 1849-07-20<br/>1849-06-20
| [[Нойвайлер]]
| 1929-01-08
| ''[[:d:Q252119|Schwabing]]''
|-
| style='text-align:right'| 214
| ''[[:d:Q95964|August Nauck]]''
|
|
| ''[[:d:Q32120|Һалле-Виттенберг үнивирситите]]''
| ''[[:d:Q16267607|Q16267607]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1822-09-18
| [[Ауэрштедт]]<br/>[[Россия]]
| 1892-08-03
| [[Зеленогорск (Санкт-Петербург)]]
|-
| style='text-align:right'| 215
| ''[[:d:Q95982|Gottfried Heinsius]]''
|
|
| ''[[:d:Q154804|Q154804]]''<br/>''[[:d:Q32120|Һалле-Виттенберг үнивирситите]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q901402|Q901402]]''
| 1709-04-27
| [[Наумбург (Заале)]]
| 1769-05-21
| [[Лейпциг]]
|-
| style='text-align:right'| 216
| ''[[:d:Q97192|Michael Lilienthal]]''
|
|
| ''[[:d:Q672420|Көнигсберг университеты]]''
| ''[[:d:Q1743122|Q1743122]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q182436|Q182436]]''
| 1686-09-08
| [[Либштадт]]
| 1750-01-23
| [[Königsberg|Көнигсберг]]
|-
| style='text-align:right'| 217
| ''[[:d:Q106190|Josias Weitbrecht]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q10872101|анатом]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15985128|medical historian]]''
| 1702-11-06
| [[Шорндорф]]
| 1747-02-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 218
| [[Леонид Канторович]]
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1912-01-19<br/>1912-01-15
| [[Санкт-Петербург]]
| 1986-04-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 219
| [[Кристофер Писсаридес]]
|
|
| [[London School of Economics]]<br/>''[[:d:Q1075104|Эссекс университеты]]''<br/>''[[:d:Q3563324|Pancyprian Gymnasium]]''
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1948-02-20
| [[Никосия]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 220
| ''[[:d:Q113480|Vladimir Bogoraz]]''
|
|
| ''[[:d:Q4138556|А. П. Чехов исемендәге № 2 нче һимназиясе]]''
| ''[[:d:Q4773904|Q4773904]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1865-04-15
| ''[[:d:Q27039|Овруч]]''
| 1936-05-10
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| style='text-align:right'| 221
| [[Владимир Смирнов]]
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''<br/>''[[:d:Q4127845|Q4127845]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2732142|Q2732142]]''<br/>[[математик]]
| 1887-05-29<br/>1887-06-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 1974-02-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 222
| [[Николай Марр]]
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q4773904|Q4773904]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q860918|эсперантист]]''<br/>''[[:d:Q21280575|Q21280575]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1371378|Q1371378]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 1864-12-25
| ''[[:d:Q172415|Кутаиси]]''
| 1934-12-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 223
| ''[[:d:Q116789|Boris Parygin]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[язучы]]
| 1930-06-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 2012-04-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 224
| [[Николай Бернулли (1695-1726)]]
|
|
| ''[[:d:Q372608|Базел университеты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1695-02-06
| [[Базел]]
| 1726-07-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 225
| ''[[:d:Q131374|Alexander Alekhine]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q209842|Q209842]]''<br/>''[[:d:Q4200373|Император хокук белеме укуханәсе]]''
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q15958307|шаһмат назариячесе]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1892-10-31
| [[Мәскәү]]
| 1946-03-24
| [[Эшторил]]
|-
| style='text-align:right'| 226
| ''[[:d:Q131674|Anatoly Karpov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| 1951-05-23
| [[Златоуст]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 227
| ''[[:d:Q132524|Ayn Rand]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[Драматурглар|драматург]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>[[язучы]]
| 1905-02-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 1982-03-06
| [[Манхэттэн]]
|-
| style='text-align:right'| 228
| [[Лев Гумилев]]
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q4773904|Q4773904]]''<br/>''[[:d:Q901402|Q901402]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1371378|Q1371378]]''
| 1912-10-01
| [[Санкт-Петербург]]<br/>[[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| 1992-06-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 229
| ''[[:d:Q154325|Emil Lenz]]''
|
|
| ''[[:d:Q28024477|Q28024477]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1804-02-12
| [[Тарту]]
| 1865-01-29
| [[Рим]]
|-
| style='text-align:right'| 230
| ''[[:d:Q154707|Vladimir Shevyakov]]''
|
|
| ''[[:d:Q81475231|Q81475231]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]<br/>''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''<br/>''[[:d:Q151510|Һайделберг университеты]]''
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1859-10-17
| [[Санкт-Петербург]]
| 1930-10-18
| [[Иркутск]]
|-
| style='text-align:right'| 231
| ''[[:d:Q164396|Виктор Амбарцумян]]''
|
|
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''<br/>''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>[[галим]]
| 1908-09-05
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 1996-08-12
| ''[[:d:Q2305036|Byurakan]]''
|-
| style='text-align:right'| 232
| ''[[:d:Q169424|Ruslan Skrynnikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1931-01-08
| ''[[:d:Q172415|Кутаиси]]''
| 2009-06-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 233
| ''[[:d:Q171243|Carl Salemann]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q13570226|Q13570226]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1849-12-28
| [[Таллинн]]
| 1916-11-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 234
| [[Илья Березин]]
|
|
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1818-07-20<br/>1818-07-19
| ''[[:d:Q16014765|Yug]]''
| 1896-03-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 235
| ''[[:d:Q171248|Alexander Samoylovich]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 1880-12-17
| [[Түбән Новгород]]
| 1938-02-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 236
| ''[[:d:Q171252|Viktor von Rosen]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q620573|Q620573]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1849-02-21<br/>1849-03-05
| [[Таллинн]]
| 1908-01-10<br/>1908-01-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 237
| ''[[:d:Q171848|Sergey Oldenburg]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q4773904|Q4773904]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q18524037|Q18524037]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1863-09-26
| [[Нерчинск]]
| 1934-02-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 238
| [[Борис Нумеров]]
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| 1891-01-17
| [[Бөек Новгород]]
| 1941
| [[Орёл]]
|-
| style='text-align:right'| 239
| ''[[:d:Q205981|Alexander Friedmann]]''
|
|
| ''[[:d:Q4127845|Q4127845]]''<br/>''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''<br/>[[галим]]
| 1888-06-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 1925-09-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 240
| ''[[:d:Q211467|Yury Andreyev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1937-03-03
| [[Санкт-Петербург]]
| 1998-02-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 241
| ''[[:d:Q212889|Viktor Korchnoi]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4479389|Q4479389]]''
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q482980|Q482980]]''
| 1931-03-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 2016-06-06
| ''[[:d:Q68244|Wohlen]]''
|-
| style='text-align:right'| 242
| ''[[:d:Q246731|Theodosius Dobzhansky]]''
|
|
| ''[[:d:Q84151|Q84151]]''<br/>[[Kolumbiä universitetı|Колумбия университеты]]
| ''[[:d:Q16063497|Q16063497]]''<br/>''[[:d:Q3126128|генетик]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q3055126|Q3055126]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q18805|Q18805]]''<br/>''[[:d:Q109958058|population geneticist]]''
| 1900-01-25
| ''[[:d:Q997335|Немырив]]''
| 1975-12-18<br/>1975-01-18
| ''[[:d:Q985265|San Jacinto]]''
|-
| style='text-align:right'| 243
| [[İldar İbrahimov]]
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| 1932-07-15
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 244
| ''[[:d:Q257879|Lev Artsimovich]]''
|
|
| ''[[:d:Q55385873|Faculty of Physics and Mathematics of the Belarusian State University]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1909-02-12
| [[Мәскәү]]
| 1973-03-01
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 245
| ''[[:d:Q282280|Vladimir Solovyov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204467|Q4204467]]''<br/>''[[:d:Q841804|Q841804]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
| 1853-01-16
| [[Мәскәү]]
| 1900-07-31
| ''[[:d:Q2635840|Uzkoye]]''
|-
| style='text-align:right'| 246
| ''[[:d:Q289805|Sergei Vasilyevich Lebedev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>[[инженер]]
| 1874-07-13
| [[Люблин|Лүблин]]
| 1934-05-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 247
| ''[[:d:Q313455|Vladimir Propp]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4479389|Q4479389]]''
| ''[[:d:Q4773904|Q4773904]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q13570226|Q13570226]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q3075052|Q3075052]]''<br/>''[[:d:Q135655521|fairy tale scholar]]''
| 1895-04-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 1970-08-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 248
| ''[[:d:Q316371|Vladimir Vernadsky]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q18176481|biogeochemist]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15839134|Q15839134]]''<br/>''[[:d:Q16335312|Q16335312]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>[[укытучы]]
| 1863-02-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 1945-01-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 249
| ''[[:d:Q317907|Abdurrauf Fitrat]]''
|
|
| [[Мир Араб мәдрәсәсе]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q13570226|Q13570226]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[шагыйрь]]
| 1885
| [[Бохара]]
| 1938-10-05
| [[Ташкент]]
|-
| style='text-align:right'| 250
| ''[[:d:Q319386|Vasili Dokuchayev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''<br/>''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''<br/>''[[:d:Q4496332|Хабарау милли аграр университеты]]''
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q28378128|Q28378128]]''<br/>''[[:d:Q901402|Q901402]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 1846-02-17
| ''[[:d:Q4293859|Milyukova]]''
| 1903-10-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 251
| ''[[:d:Q320365|Vladimir Wiese]]''
|
|
| ''[[:d:Q4503257|Q4503257]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''<br/>''[[:d:Q13382749|polar explorer]]''
| 1886-02-21<br/>1886-03-05
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| 1954-02-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 252
| ''[[:d:Q324248|Mikhail Taube]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Q4534839]]''<br/>''[[:d:Q28667071|Saint Petersburg 6th gymnasium]]''
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q11774156|Q11774156]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1869-05-15
| [[Павловск (Санкт-Петербург)|Павловск]]
| 1961-11-29
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 253
| ''[[:d:Q324680|Solomon Mikhlin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''<br/>''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1908-04-23
| [[Холмеч]]
| 1990-08-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 254
| [[Василий Бартольд]]
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q620573|Q620573]]''<br/>''[[:d:Q3155377|Q3155377]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q635734|Q635734]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1869-11-03
| [[Санкт-Петербург]]
| 1930-08-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 255
| ''[[:d:Q328995|Vladimir Ipatieff]]''
|
|
| ''[[:d:Q4061516|Александр хәрби укуханәсе]]''<br/>''[[:d:Q15814223|Михаил артиллерия укуханәсе]]''<br/>''[[:d:Q4297700|Михаил хәрби артиллерия академиясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1867-11-21
| [[Мәскәү]]
| 1952-11-29
| [[Чикаго]]
|-
| style='text-align:right'| 256
| ''[[:d:Q331089|Abram Besicovitch]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1891-01-24<br/>1891-01-23
| [[Бердянск]]
| 1970-11-02
| [[Кембриҗ]]
|-
| style='text-align:right'| 257
| ''[[:d:Q334294|Anatoly Sobchak]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Q4534839]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| 1937-08-10
| [[Чита]]
| 2000-02-19
| [[Светлогорск (Калининград өлкәсе)]]
|-
| style='text-align:right'| 258
| [[Yan Netsislav Boduen de Kurtene|Jan Niecisław Baudouin de Courtenay]]
|
|
| ''[[:d:Q31519|Карл университеты]]''<br/>[[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]]<br/>''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''<br/>''[[:d:Q189441|Q189441]]''<br/>''[[:d:Q4104075|Szkoła Główna Warszawska]]''<br/>''[[:d:Q154804|Q154804]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q56810907|esperantologist]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q15976341|Q15976341]]''<br/>''[[:d:Q47491160|phonetician]]''
| 1845-03-13<br/>1846-03-13
| ''[[:d:Q609246|Радзымин]]''
| 1929-11-03
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 259
| ''[[:d:Q348006|Armen Takhtajan]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q16334509|Q16334509]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2083925|Q2083925]]''<br/>''[[:d:Q98544732|Q98544732]]''
| 1910-05-28
| ''[[:d:Q158903|Q158903]]''
| 2009-11-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 260
| ''[[:d:Q358935|Dmitri Ivanovsky]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4254555|Larin Gymnasium]]''
| ''[[:d:Q15634281|вирусолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 1864-10-28
| ''[[:d:Q4134619|Гдов өязе]]''
| 1920-06-20
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| style='text-align:right'| 261
| ''[[:d:Q359568|Vladimir A. Obruchev]]''
|
|
| ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q901402|Q901402]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1863-09-28
| [[Ржев]]
| 1956-06-19
| [[Звенигород]]
|-
| style='text-align:right'| 262
| ''[[:d:Q370151|Viktor Bunyakovsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q209842|Q209842]]''
| [[математик]]<br/>[[укытучы]]
| 1804-12-16
| ''[[:d:Q737925|Бар]]''
| 1889-11-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 263
| ''[[:d:Q383045|Vladimir Abramovich Rokhlin]]''
|
|
| ''[[:d:Q2367115|Q2367115]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q18663426|Q18663426]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1919-08-23
| [[Бакы]]
| 1984-12-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 264
| ''[[:d:Q385485|Dmitry Mezentsev]]''
|
|
| ''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| 1959-08-18
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 265
| ''[[:d:Q386231|Leon Petrosjan]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1940-12-18
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 266
| [[Владимир Сукачёв|Владимир Сукачов]]
|
|
| ''[[:d:Q58878019|Урман институты]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1895303|урманчы]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15839134|Q15839134]]''<br/>''[[:d:Q901402|Q901402]]''<br/>''[[:d:Q16021386|forestry engineer]]''
| 1880-05-26
| ''[[:d:Q4192615|Zmiyovsky Uyezd]]''
| 1967-02-09
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 267
| ''[[:d:Q441248|Robert Regel]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| 1867-04-15
| [[Санкт-Петербург]]
| 1920-01-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 268
| ''[[:d:Q442232|Fyodor Braun]]''
|
|
| ''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q16267607|Q16267607]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q24387326|мифограф]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q2599593|Q2599593]]''
| 1862-07-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 1942-06-14
| [[Лейпциг]]
|-
| style='text-align:right'| 269
| ''[[:d:Q450269|Olga Ladyzhenskaya]]''
|
|
| ''[[:d:Q2367115|Q2367115]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q111287174|Leningrad State Pedagogical Institute M.N. Pokrovsky]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1922-03-07
| [[Кологрив]]
| 2004-01-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 270
| ''[[:d:Q451292|Fyodor Uspensky]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]''
| ''[[:d:Q4773904|Q4773904]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2468727|Q2468727]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]''
| 1845-02-07<br/>1845-02-19
| [[Гәреч (Кострома өлкәсе)|Гәреч]]
| 1928-09-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 271
| [[Иван Виноградов]]
| 1920
| 1934
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1891-09-14<br/>1891-09-02
| ''[[:d:Q4293660|Милолүб]]''
| 1983-03-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 272
| ''[[:d:Q451652|Anatoly Vershik]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1933-12-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 2024-02-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 273
| ''[[:d:Q462638|Victor Popov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''
| 1937-10-27
|
| 1994-04-16
|
|-
| style='text-align:right'| 274
| ''[[:d:Q467727|Nicholas Poppe]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q19829967|Q19829967]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1897-08-08<br/>1897-07-27
| ''[[:d:Q210493|Yantai]]''
| 1991-06-08
| [[Сиэтл]]
|-
| style='text-align:right'| 275
| ''[[:d:Q468070|Grigol Tsereteli]]''
|
|
| ''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]''
| ''[[:d:Q16267607|Q16267607]]''<br/>''[[:d:Q16267158|papyrologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1870-03-12
| [[Санкт-Петербург]]
| 1938-09-12
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 276
| ''[[:d:Q470539|Sergei Natanovich Bernstein]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064332|Париж университетының табигый фәннәр факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1458695|Q1458695]]''<br/>''[[:d:Q209842|Q209842]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1880-02-22
| [[Одесса]]
| 1968-10-26
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 277
| ''[[:d:Q501707|Andrei Suslin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>''[[:d:Q4483553|239нчы санлы физика-математика лицее]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1950-12-27
| [[Санкт-Петербург]]
| 2018-07-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 278
| [[Константин Быков]]
|
|
| ''[[:d:Q107028082|медыцынскі факультэт Імператарскага Казанскага ўніверсітэта]]''
| ''[[:d:Q2055046|Q2055046]]''
| 1886-01-08
| [[Чухлома]]
| 1959-05-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 279
| ''[[:d:Q509432|Vladimir Lamansky]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15976341|Q15976341]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1833-06-26<br/>1835-06-26
| [[Санкт-Петербург]]
| 1914-11-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 280
| ''[[:d:Q520601|Alexei Byalynitsky-Birulya]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q17344952|Q17344952]]''<br/>''[[:d:Q3055126|Q3055126]]''
| 1864-10-24<br/>1864-10-30
| ''[[:d:Q110567339|Высоцкая воласць]]''
| 1937-06-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 281
| ''[[:d:Q537519|Friedrich Martens]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Q4534839]]''<br/>''[[:d:Q2388897|Q2388897]]''
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q16533|Q16533]]''<br/>[[адвокат]]
| 1845-08-15
| [[Пәрну]]
| 1909-06-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 282
| ''[[:d:Q552750|Sergei Navashin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483556|Q4483556]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''
| 1857-12-02<br/>1857-12-14
| ''[[:d:Q21674025|Tsarevchtchina]]''
| 1930-12-10
| [[Пушкино]]
|-
| style='text-align:right'| 283
| ''[[:d:Q553176|Vladimir Fock]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1898-12-22
| [[Санкт-Петербург]]
| 1974-12-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 284
| ''[[:d:Q559188|Vladimir Steklov]]''
|
|
| ''[[:d:Q15962040|Q15962040]]''<br/>''[[:d:Q4483556|Q4483556]]''<br/>''[[:d:Q28024487|Q28024487]]''<br/>''[[:d:Q1458695|Q1458695]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1863-12-28<br/>1864-01-09
| [[Түбән Новгород]]
| 1926-05-30
| ''[[:d:Q206045|Gaspra]]''
|-
| style='text-align:right'| 285
| ''[[:d:Q559418|Alexander von Zagareli]]''
|
|
| ''[[:d:Q153978|Q153978]]''<br/>''[[:d:Q165980|Вена университеты]]''<br/>''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1844-11-27
| ''[[:d:Q956954|Q956954]]''
| 1929-11-12
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 286
| [[Александр Ковалевский]]
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''<br/>''[[:d:Q151510|Һайделберг университеты]]''
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q16271428|эмбриолог]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1840-11-19
| ''[[:d:Q15220056|Vārkava]]''<br/>[[Даугавпилс]]
| 1901-11-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 287
| [[Александр Догел]]
|
|
| [[Беренче Казан ирләр гимназиясе]]<br/>[[Казан Император университеты]]
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>''[[:d:Q2552072|гистолог]]''<br/>''[[:d:Q16271428|эмбриолог]]''
| 1852-01-27
| ''[[:d:Q1719466|Паневеҗис]]''
| 1922-11-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 288
| ''[[:d:Q592316|Antoni Muchliński]]''
|
|
| ''[[:d:Q4111176|Вилнә император университеты]]''
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q620573|Q620573]]''
| 1808
| [[Валевка]]
| 1877-10-13
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 289
| ''[[:d:Q595296|Gavriil Tikhov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483556|Q4483556]]''<br/>''[[:d:Q12098980|Simferopol gymnasium №1]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q155647|йолдызсөйләмче]]''<br/>''[[:d:Q124248916|astrobotanist]]''
| 1875-04-19
| [[Смалявичы|Смаләвичы]]<br/>[[Казакъстан]]
| 1960-01-25
| [[Алматы]]
|-
| style='text-align:right'| 290
| ''[[:d:Q595432|Vasiliy Kukolnik]]''
|
|
| ''[[:d:Q9379652|Law Faculty of Lviv University]]''
| [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]
| 1765-01-30
| [[Мукачево|Мукачеве]]
| 1821-02-06
| [[Нижын]]
|-
| style='text-align:right'| 291
| ''[[:d:Q612949|Levon Ter-Petrosyan]]''
|
|
| ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1945-01-09
| [[Хәлеб]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 292
| ''[[:d:Q622800|Ekaterina Fleischitz]]''
|
|
| ''[[:d:Q209842|Q209842]]''
| [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1888-01-16<br/>1888-01-28
| [[Кирмәнчек]]
| 1968-06-30
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 293
| ''[[:d:Q637904|Aleksandr Tyumenev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2468727|Q2468727]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| 1880-08-12<br/>1880-08-24
| [[Санкт-Петербург]]
| 1959-06-01
| [[Санкт-Петербург]]<br/>''[[:d:Q260832|Комарово]]''
|-
| style='text-align:right'| 294
| [[Сергей Руденко]]
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q4773904|Q4773904]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q17488316|Q17488316]]''
| 1885-01-29<br/>1885-01-16
| [[Харьков]]
| 1969-07-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 295
| ''[[:d:Q650272|Lev Shcherba]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[язучы]]
| 1880-02-20
| [[Санкт-Петербург]]<br/>[[Чэрвень (горад)|Червен]]
| 1944-12-26
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 296
| ''[[:d:Q660174|Alexander Elenkin]]''
|
|
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q15924544|lichenologist]]''<br/>''[[:d:Q2083925|Q2083925]]''<br/>''[[:d:Q98544732|Q98544732]]''
| 1873-09-04<br/>1873
| [[Варшава]]
| 1942-04-19<br/>1942
| [[Казан]]<br/>[[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 297
| ''[[:d:Q689611|Jakob Hermann]]''
|
|
| ''[[:d:Q372608|Базел университеты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q18805|Q18805]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1678-07-16
| [[Базел]]
| 1733-07-11
| [[Базел]]
|-
| style='text-align:right'| 298
| ''[[:d:Q692307|Yakov Borovsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q28667071|Saint Petersburg 6th gymnasium]]''
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q16267607|Q16267607]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1896
|
| 1994
|
|-
| style='text-align:right'| 299
| ''[[:d:Q707119|Yuri Matiyasevich]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>''[[:d:Q4483553|239нчы санлы физика-математика лицее]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1947-03-02
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 300
| ''[[:d:Q708463|Sergey Glazenap]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q852389|умартачылык]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]''
| 1848-09-13<br/>1848
| ''[[:d:Q4130035|Vyshny Volotshyok County]]''
| 1937-04-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 301
| ''[[:d:Q712412|Dmitry Likhachov]]''
|
|
| ''[[:d:Q21637908|School No232]]''<br/>''[[:d:Q4360202|Q4360202]]''<br/>''[[:d:Q19916549|Q19916549]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13570226|Q13570226]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1906-11-15<br/>1906-11-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 1999-09-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 302
| ''[[:d:Q728476|Евгений Поливанов]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15976717|социолингвист]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| 1891-02-28
| [[Смоленск]]
| 1938-01-25
| ''[[:d:Q2068654|«Коммунарка» ату полигоны]]''
|-
| style='text-align:right'| 303
| ''[[:d:Q729707|Aleksey Shakhmatov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204467|Q4204467]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q16880249|Q16880249]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1864-06-05
| [[Нарва]]
| 1920-08-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 304
| [[Александр Серафимович]]
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
| 1863-01-07
| ''[[:d:Q19906685|Q19906685]]''
| 1949-01-19
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 305
| ''[[:d:Q742659|Mykola Kostomarov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1458695|Q1458695]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q6430706|Q6430706]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q56314891|historiographer]]''<br/>''[[:d:Q136842174|Q136842174]]''
| 1817-05-04
| ''[[:d:Q19805924|Q19805924]]''
| 1885-04-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 306
| [[Андрей Кононов]]
|
|
| ''[[:d:Q4258140|Ленинград көнчыгыш университеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1906-10-14<br/>1906-10-27
| [[Санкт-Петербург]]
| 1986-10-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 307
| ''[[:d:Q828834|Vladimir G. Maz'ya]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1937-12-31
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 308
| ''[[:d:Q849389|Karl Fedorovich Kessler]]''
|
|
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''
| 1815-11-19
| ''[[:d:Q474727|Q474727]]''
| 1881-03-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 309
| ''[[:d:Q893610|Boris Turayev]]''
|
|
| ''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1350189|Q1350189]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| 1868-07-24
| [[Навагрудак|Наваһрудак]]
| 1920-06-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 310
| ''[[:d:Q893705|Boris K. Schischkin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4130474|Вәтке руханилар семинариясе]]''<br/>''[[:d:Q28667234|Тум император университеты]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1886-04-07
| [[Советск (Киров өлкәсе)|Советск]]
| 1963-03-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 311
| ''[[:d:Q893737|Boris Delaunay]]''
|
|
| ''[[:d:Q84151|Q84151]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q9149093|альпинист]]''
| 1890-03-03
| [[Санкт-Петербург]]
| 1980-07-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 312
| [[Владимир Палладин]]
|
|
| ''[[:d:Q4028031|Q4028031]]''<br/>''[[:d:Q4483556|Q4483556]]''
| ''[[:d:Q2919046|Q2919046]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''
| 1859-07-11
| [[Мәскәү]]
| 1922-02-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 313
| [[Владимир Энгелһардт]]
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q2919046|Q2919046]]''
| 1894-11-21
| [[Мәскәү]]
| 1984-07-10
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 314
| [[Алексей Фаворский (1860)|Алексей Фаворский]]
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| 1860-02-20
| [[Павлово]]
| 1945-08-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 315
| ''[[:d:Q921322|Vasiliy Mikhaylovich Alekseyev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q15255771|Q15255771]]''<br/>''[[:d:Q2004963|numismatist]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1881-01-02<br/>1881-01-14
| [[Санкт-Петербург]]
| 1951-05-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 316
| ''[[:d:Q923476|Mikhail Stepanovich Voronin]]''
|
|
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3779582|Q3779582]]''
| 1838-07-21
| [[Санкт-Петербург]]
| 1903-02-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 317
| ''[[:d:Q934314|Aleksandr Aleksandrov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1912-07-22
| ''[[:d:Q23842700|Volyn]]''
| 1999-07-27
| [[Мәскәү]]<br/>[[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 318
| ''[[:d:Q943791|Mikhail Volkenshtein]]''
|
|
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q14906342|Q14906342]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1912-10-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 1992-02-18<br/>1992-02-16
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 319
| ''[[:d:Q981959|Semyon Frank]]''
|
|
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''<br/>''[[:d:Q2029787|Q2029787]]''<br/>[[Казан Император университеты]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''
| 1877-01-16
| [[Мәскәү]]
| 1950-12-10
| [[Лондон]]
|-
| style='text-align:right'| 320
| [[Дмитрий Зеленин]]
|
|
| ''[[:d:Q4130474|Вәтке руханилар семинариясе]]''<br/>''[[:d:Q28024477|Q28024477]]''
| ''[[:d:Q4773904|Q4773904]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1595570|Q1595570]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q20551564|collector of fairy tales]]''
| 1878-10-21
| ''[[:d:Q4272143|Q4272143]]''
| 1954-08-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 321
| ''[[:d:Q983700|Leo Klejn]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q4773904|Q4773904]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q17488316|Q17488316]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q30131998|Q30131998]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 1927-07-01
| [[Витебск]]
| 2019-11-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 322
| ''[[:d:Q1030228|Ludvig Faddeev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1934-03-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 2017-02-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 323
| ''[[:d:Q1046090|Boris Grekov]]''
|
|
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q662729|Q662729]]''<br/>''[[:d:Q1162163|Q1162163]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1882-04-21
| [[Мыргород|Мырһород]]
| 1953-09-09
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 324
| ''[[:d:Q1046137|Nikolay Veselovsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q4773904|Q4773904]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| 1848-11-12
| [[Мәскәү]]
| 1918-04-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 325
| ''[[:d:Q1160639|Daniel Zaretsky]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q765778|Q765778]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1964
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 326
| ''[[:d:Q1226083|Matvei Petrovich Bronstein]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1906-11-19<br/>1906-12-02
| [[Винница]]
| 1938-02-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 327
| ''[[:d:Q1229486|Józef Sękowski]]''
|
|
| ''[[:d:Q658192|Q658192]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q15255771|Q15255771]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q193391|Q193391]]''
| 1800-03-31
| ''[[:d:Q149239|Q149239]]''
| 1858-03-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 328
| ''[[:d:Q1232415|Dmitri Olderogge]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q15936497|Q15936497]]''<br/>''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 1903-05-06
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| 1987-04-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 329
| ''[[:d:Q1232476|Dmitry Selivanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>[[галим]]
| 1855-02-17
| [[Городище (Пинзә өлкәсе)|Городичче]]
| 1932-04-06
| ''[[:d:Q2501433|Q2501433]]''
|-
| style='text-align:right'| 330
| [[Дмитрий Фаддеев]]
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''
| [[математик]]<br/>[[профессор]]
| 1907-06-17<br/>1907-06-30
| [[Юхнов]]
| 1989-10-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 331
| ''[[:d:Q1235148|Grigory Fichtengolz]]''
|
|
| ''[[:d:Q85300|Q85300]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1888-06-08
| [[Одесса]]
| 1959-06-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 332
| ''[[:d:Q1277949|Elias von Cyon]]''
|
|
| [[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]]<br/>''[[:d:Q20082116|Medical department of Kyiv Emperor University of St. Vladimir]]''
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>''[[:d:Q2055046|Q2055046]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 1842-03-13
| ''[[:d:Q2222616|Q2222616]]''
| 1912-10-23
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 333
| ''[[:d:Q1319463|Vladimir Leontyevich Komarov]]''
|
|
| ''[[:d:Q28667071|Saint Petersburg 6th gymnasium]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q901402|Q901402]]''<br/>''[[:d:Q16334509|Q16334509]]''<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q2083925|Q2083925]]''<br/>''[[:d:Q98544732|Q98544732]]''
| 1869-10-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 1945-12-05
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 334
| ''[[:d:Q1341219|Nina Uraltseva]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| 1934-05-24
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 335
| ''[[:d:Q1341741|Fyodor Shcherbatskoy]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q775909|Царское Село лицее]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| 1866-09-11
| [[Кельце|Келсе]]
| 1942-03-18
| [[Бурабай (шәһәр тибындагы поселок)]]
|-
| style='text-align:right'| 336
| ''[[:d:Q1354525|Alexander Pypin]]''
|
|
| ''[[:d:Q18399859|Сарытау ирләр гимназиясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q13570226|Q13570226]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''
| 1833-04-06
| [[Сарытау]]
| 1904-12-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 337
| ''[[:d:Q1355425|Włodzimierz Spasowicz]]''
|
|
| ''[[:d:Q4295195|Q4295195]]''<br/>''[[:d:Q4534839|Q4534839]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q13570226|Q13570226]]''<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 1829-01-16
| [[Рэчыца (авыл)|Речытса]]
| 1906-10-13
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 338
| ''[[:d:Q1367287|Ivane Javakhishvili]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1876-04-11<br/>1876-04-23
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 1940-11-18
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 339
| ''[[:d:Q1372825|Eugen Pridik]]''
|
|
| ''[[:d:Q28024477|Q28024477]]''
| ''[[:d:Q1792450|Q1792450]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2004963|numismatist]]''
| 1865-08-19
| [[Таллинн]]
| 1935-07-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 340
| ''[[:d:Q1374145|Maksim Kovalevsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q28024487|Q28024487]]''
| ''[[:d:Q4773904|Q4773904]]''<br/>''[[:d:Q2135538|хокук тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[профессор]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q662729|Q662729]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1371378|Q1371378]]''
| 1851-09-08
| [[Харьков губернасы]]
| 1916-04-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 341
| ''[[:d:Q1384951|Victor Zalgaller]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1920-12-25
| [[Парфино районы]]
| 2020-10-02
| ''[[:d:Q1589806|Lehavim]]''
|-
| style='text-align:right'| 342
| ''[[:d:Q1396733|Feodor Levinson-Lessing]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q28378128|Q28378128]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]''
| 1861-02-25
| [[Санкт-Петербург]]
| 1939-10-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 343
| ''[[:d:Q1397496|Orest Khvolson]]''
|
|
| ''[[:d:Q4360202|Q4360202]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q154804|Q154804]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''
| 1852-12-04<br/>1852-11-22
| [[Санкт-Петербург]]
| 1934-05-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 344
| ''[[:d:Q1500300|Nikolai Kochin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q3401716|Q3401716]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1901-05-19<br/>1901-05-06
| [[Санкт-Петербург]]
| 1944-12-31
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 345
| ''[[:d:Q1509270|Georgi Stepanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q15976717|социолингвист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2504617|Q2504617]]''
| 1919-04-09
| [[Бийск]]
| 1986-10-28
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 346
| ''[[:d:Q1657795|Igor Kon]]''
|
|
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q4773904|Q4773904]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q2920595|сиксулыг]]''<br/>''[[:d:Q15143191|Q15143191]]''<br/>''[[:d:Q33176607|Q33176607]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1928-05-21
| [[Санкт-Петербург]]
| 2011-04-27
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 347
| ''[[:d:Q1662879|Ingeborg Fleischhauer]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q17489339|Яңа вакыт тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q17504989|historian of Eastern Europe]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1942-09-02
| [[Эрфурт]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 348
| ''[[:d:Q1672306|Yuly Shokalsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q1297796|Q1297796]]''
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q901402|Q901402]]''<br/>''[[:d:Q1734662|Q1734662]]''<br/>''[[:d:Q10295465|һидругрыф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q47064|Q47064]]''<br/>''[[:d:Q3546255|Q3546255]]''
| 1856-10-05<br/>1856-10-17
| [[Санкт-Петербург]]
| 1940-03-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 349
| ''[[:d:Q1679625|Yakov Gakkel]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3546255|Q3546255]]''
| 1901-07-18
| [[Санкт-Петербург]]
| 1965-12-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 350
| ''[[:d:Q1688659|Yevgeny Suvorov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1880-01-26
| [[Санкт-Петербург]]
| 1953-12-30
|
|-
| style='text-align:right'| 351
| ''[[:d:Q1703999|Sergey Klyashtorny]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| 1928-02-04
| [[Гомель]]
| 2014-09-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 352
| ''[[:d:Q1713869|Yurii Aleksandrovich Krutkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16742096|Q16742096]]''
| 1890-05-29
| [[Санкт-Петербург]]
| 1952-09-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 353
| ''[[:d:Q1713872|Yuri Alexandrovich Orlov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1893-05-31
| [[Сембер губернасы]]<br/>[[Сызран]]
| 1966-10-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 354
| ''[[:d:Q1765161|Johannes Theodor Schmalhausen]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1849-04-03
| [[Санкт-Петербург]]
| 1894-04-07
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 355
| ''[[:d:Q1818913|Leon Petrażycki]]''
|
|
| ''[[:d:Q12173050|Q12173050]]''<br/>''[[:d:Q84151|Q84151]]''<br/>''[[:d:Q63419670|Витебск ир-атлар гимназиясе]]''
| [[хокук белгече]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q16533|Q16533]]''<br/>''[[:d:Q5403434|Q5403434]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1867-04-13
| ''[[:d:Q13033421|Q13033421]]''<br/>[[Калантаёва]]
| 1931-05-15
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 356
| ''[[:d:Q1899826|Mikhail Amosov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4480733|The Faculty of Geography and Geoecology]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1959-04-11
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 357
| [[Дмитрий Дубяго]]
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''<br/>''[[:d:Q4299199|Могилөв ирләр гимназиясе]]''
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]''
| 1849-10-03
| [[Мсцислав]]<br/>''[[:d:Q4426833|Q4426833]]''
| 1918-10-22
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 358
| ''[[:d:Q1930242|Michael A. Reisner]]''
|
|
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1868-03-07
| [[Вилейка]]
| 1928-08-03
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 359
| ''[[:d:Q1958395|Dmitri Konovalov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 1856-03-10
| [[Екатеринослав губернасы]]
| 1929-01-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 360
| ''[[:d:Q1961977|Mikhail Artamonov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1898-11-23
| ''[[:d:Q19980410|Vygolovo]]''
| 1972-07-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 361
| ''[[:d:Q1967689|Alexei Ukhtomsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4318657|Түбән Новгород кадет корпусы]]''<br/>''[[:d:Q841804|Q841804]]''<br/>''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q2055046|Q2055046]]''
| 1875-06-13<br/>1875-06-25
| ''[[:d:Q13667037|Вослома]]''
| 1942-08-31<br/>1942-08-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 362
| ''[[:d:Q1970676|Aleksey Sobolevsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4028031|Q4028031]]''<br/>''[[:d:Q4204467|Q4204467]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q16880249|Q16880249]]''<br/>''[[:d:Q13570226|Q13570226]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 1857-12-26
| [[Мәскәү]]
| 1929-05-24
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 363
| ''[[:d:Q1972743|Orest Miller]]''
|
|
| ''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q3075052|Q3075052]]''<br/>''[[:d:Q13570226|Q13570226]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1833-08-04
| ''[[:d:Q191106|Q191106]]''
| 1889-06-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 364
| ''[[:d:Q1978848|Evgeny Torchinov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q19829980|Q19829980]]''<br/>''[[:d:Q15255771|Q15255771]]''<br/>''[[:d:Q24265174|фәлсәфә тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q15462162|Q15462162]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1956-08-22
| [[Владикавказ]]
| 2003-07-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 365
| ''[[:d:Q1984784|Konstantin Bestuzhev-Ryumin]]''
|
|
| ''[[:d:Q15962040|Q15962040]]''<br/>''[[:d:Q15962041|Q15962041]]''<br/>''[[:d:Q50281959|Moscow Imperial University, Faculty of Law]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1829-05-14
| [[Нижгар губернасы|Түбән Новгород губернасы]]
| 1897-01-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 366
| ''[[:d:Q1990696|Nikolay Shanin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1919-05-26
| [[Псков]]
| 2011-09-17
|
|-
| style='text-align:right'| 367
| ''[[:d:Q1990885|Nikolay Lisovsky]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q13570226|Q13570226]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''
| 1854-01-13
| [[Мәскәү]]<br/>[[Санкт-Петербург]]
| 1920-09-19
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 368
| [[Игнатий Крачковский]]
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q620573|Q620573]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1883-03-04
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| 1951-01-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 369
| [[Николай Буш]]
|
|
| [[Казан Император университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты|Сергей Миронович Киров исемендәге Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1869-10-29<br/>1869-11-10
| [[Слабутски|Слободской]]
| 1941-08-07
| [[Белозерск]]
|-
| style='text-align:right'| 370
| ''[[:d:Q2028594|Władysław Kotwicz]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 1872-03-20
| [[Восава (Лидский районы)|Восава]]<br/>[[Оссово]]
| 1944-10-03
| ''[[:d:Q8145766|Q8145766]]''
|-
| style='text-align:right'| 371
| ''[[:d:Q2034708|Serge Elisséeff]]''
|
|
| [[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]]<br/>''[[:d:Q7842|Q7842]]''<br/>''[[:d:Q1376560|Seminar für Orientalische Sprachen zu Berlin]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1162163|Q1162163]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| 1889-01-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 1975-04-13
| [[Клиши]]
|-
| style='text-align:right'| 372
| ''[[:d:Q2046788|Gury Kolosov]]''
|
|
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>[[инженер]]
| 1867-08-12
| ''[[:d:Q29567928|Ustye]]''
| 1936-11-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 373
| ''[[:d:Q2053382|Vladimir Ivanow]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 1886-10-03
| [[Санкт-Петербург]]
| 1970-06-01
| [[Тәһран]]
|-
| style='text-align:right'| 374
| ''[[:d:Q2067228|Andrei Famintsyn]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q15924544|lichenologist]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1835-06-29
| [[Мәскәү]]
| 1918-12-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 375
| ''[[:d:Q2085380|Dharmananda Damodar Kosambi]]''
|
|
| [[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q18524037|Q18524037]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1876-10-09
| [[Гоа]]<br/>''[[:d:Q2573142|Q2573142]]''
| 1947-06-24<br/>1947-06-05
|
|-
| style='text-align:right'| 376
| ''[[:d:Q2107072|Ljudmila Narusova]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| 1951-05-02
| [[Брянск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 377
| ''[[:d:Q2153256|Rimma Pavlovna Shpakova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1939-10-17
| [[Санкт-Петербург]]
| 2006-06-29
|
|-
| style='text-align:right'| 378
| ''[[:d:Q2271209|Zenon Borevich]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1922-11-07
| ''[[:d:Q4446764|Q4446764]]''
| 1995-02-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 379
| ''[[:d:Q2272637|Sergey Solntsev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Q4534839]]''
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
| 1872-10-01
| [[Рославль]]
| 1936-11-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 380
| ''[[:d:Q2368398|Aleksandr Grossheim]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483556|Q4483556]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q2083925|Q2083925]]''<br/>''[[:d:Q98544732|Q98544732]]''
| 1888-02-23
| ''[[:d:Q378504|Q378504]]''
| 1948-12-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 381
| [[Михаил Каргер]]
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1903-05-17
| [[Казан]]
| 1976-08-26<br/>1976-08-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 382
| ''[[:d:Q2386577|Alexander Vasiliev]]''
|
|
| ''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q620573|Q620573]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]''
| 1867-09-22
| [[Санкт-Петербург]]
| 1953-05-30
| [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]]
|-
| style='text-align:right'| 383
| [[Валентин Догел|Валентин Догель]]
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1882-02-26
| [[Казан]]
| 1955-06-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 384
| [[Сергей Малов (1880)|Сергей Малов]]
|
|
| [[Казан руханилар академиясе]]<br/>''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 1880-01-28<br/>1880-01-04
| [[Казан]]
| 1957-09-06<br/>1957-01-09<br/>1957-01-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 385
| ''[[:d:Q2471242|Alexander Nikolsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q16271064|Q16271064]]''<br/>''[[:d:Q98544732|Q98544732]]''<br/>''[[:d:Q2083925|Q2083925]]''
| 1858-02-18
| [[Әстерхан]]
| 1942-12-08
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 386
| ''[[:d:Q2498799|Petr Efimenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1458695|Q1458695]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| 1884-11-23<br/>1884-11-09
| [[Харьков]]
| 1969-04-18<br/>1969-04-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 387
| ''[[:d:Q2512675|Nikolai Knipovich]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q16271261|malacologist]]''<br/>''[[:d:Q3546255|Q3546255]]''<br/>''[[:d:Q3644587|Q3644587]]''<br/>''[[:d:Q11710359|Q11710359]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q3055126|Q3055126]]''
| 1862-03-25
| ''[[:d:Q1292442|Q1292442]]''
| 1939-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 388
| [[Николай Гюнтер]]
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1871-12-05
| [[Санкт-Петербург]]
| 1941-05-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 389
| ''[[:d:Q2624201|Andrei Markov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q18663426|Q18663426]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1903-09-09
| [[Санкт-Петербург]]
| 1979-10-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 390
| [[Виктор Виноградов]]
|
|
| ''[[:d:Q4146802|Q4146802]]''<br/>''[[:d:Q4360215|Q4360215]]''<br/>''[[:d:Q4360209|Питырбур археология институты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| 1894-12-31
| [[Зарайск]]
| 1969-10-04
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 391
| [[Пётр Лесгафт]]
|
|
| ''[[:d:Q38178366|Q38178366]]''<br/>''[[:d:Q2388897|Q2388897]]''<br/>''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4479389|Q4479389]]''
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>''[[:d:Q10872101|анатом]]''<br/>[[хирург]]
| 1837-09-08<br/>1837-09-21<br/>1837-10-03
| [[Санкт-Петербург]]
| 1909-11-28<br/>1909-12-11
| [[Каһирә]]
|-
| style='text-align:right'| 392
| ''[[:d:Q2628650|Boris Tomashevsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q1334582|Q1334582]]''<br/>''[[:d:Q214654|Q214654]]''
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q28255863|текстолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1890-11-17
| [[Санкт-Петербург]]
| 1957-08-24
| ''[[:d:Q1026062|Гурзуф]]''
|-
| style='text-align:right'| 393
| ''[[:d:Q2635759|Yuri Filipchenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''<br/>''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q3055126|Q3055126]]''<br/>''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| 1882-02-01
| ''[[:d:Q2216474|Q2216474]]''
| 1930-05-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 394
| ''[[:d:Q2641686|Alexander Alexandrovich Inostrantsev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4135692|Geological Faculty of St. Petersburg State University]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1843-07-12
| [[Санкт-Петербург]]
| 1919-12-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 395
| ''[[:d:Q2642658|Alexander Merkurjev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1955-09-25
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 396
| ''[[:d:Q2655838|Nikolai Tagantsev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1843-03-03
| [[Пенза]]
| 1923-03-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 397
| ''[[:d:Q2708955|Sergey Platonov]]''
|
|
| ''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| 1860-06-16<br/>1860-06-28
| [[Чернигов|Черниһив]]
| 1933-01-10
| [[Самар]]
|-
| style='text-align:right'| 398
| [[Андрей Бекетов (1825)|Андрей Бекетов]]
|
|
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''<br/>[[Казан Император университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q901402|Q901402]]''<br/>''[[:d:Q15143191|Q15143191]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1825-11-26
| ''[[:d:Q19638804|Q19638804]]''
| 1902-07-01
| ''[[:d:Q2947742|Q2947742]]''
|-
| style='text-align:right'| 399
| ''[[:d:Q2846818|Andrey Krasnov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q901402|Q901402]]''
| 1862-10-27
| [[Санкт-Петербург]]
| 1914-12-19
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 400
| ''[[:d:Q2848168|André Levinson]]''
|
|
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q17337766|Q17337766]]''<br/>[[язучы]]
| 1887-01-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 1933-12-03
| ''[[:d:Q259463|Q259463]]''
|-
| style='text-align:right'| 401
| [[Николай Пунин]]
|
|
| ''[[:d:Q4503257|Q4503257]]''<br/>''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]''<br/>''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q1792450|Q1792450]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4164507|Q4164507]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1888-11-16<br/>1888-11-28
| [[Һельсинки|Һелсинки]]
| 1953-08-21
| ''[[:d:Q16487533|Abez labor camp]]''<br/>''[[:d:Q223208|Q223208]]''
|-
| style='text-align:right'| 402
| ''[[:d:Q2992575|Izmail Sreznevsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q1458695|Q1458695]]''
| ''[[:d:Q14972848|Q14972848]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 1812-06-01
| [[Ярославль]]
| 1880-02-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 403
| ''[[:d:Q2993155|Konstantin Kavelin]]''
|
|
| ''[[:d:Q50281959|Moscow Imperial University, Faculty of Law]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[адвокат]]
| 1818-11-04
| [[Санкт-Петербург]]
| 1885-05-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 404
| ''[[:d:Q3061575|Evgeny Lyapin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| 1914-09-19
| [[Одесса]]
| 2005-01-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 405
| ''[[:d:Q3156160|Ivan Nikolaevich Filip'ev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q3055126|Q3055126]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1889-05-25
| [[Санкт-Петербург]]
| 1940-10-22<br/>1938-03-07
| [[Алматы]]
|-
| style='text-align:right'| 406
| ''[[:d:Q3291047|Mariya Sergeyenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q2468727|Q2468727]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[язучы]]
| 1891-12-09
| [[Яңа Зыбков]]
| 1987-10-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 407
| ''[[:d:Q3313688|Mikhail Prisyolkov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1881-09-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 1941-01-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 408
| ''[[:d:Q3334821|Nadejda Golik]]''
|
|
|
| [[фәлсәфәче]]
| 20th century
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 409
| ''[[:d:Q3341650|Nikolay Kazansky]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16267607|Q16267607]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 1952-06-25
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 410
| ''[[:d:Q3341655|Nikolay Nikolsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4407661|St. Petersburg Theological Seminary]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1743122|Q1743122]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| 1863-07-29<br/>1863-07-17
| [[Петергоф|Петерһоф]]
| 1936-03-23
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
|-
| style='text-align:right'| 411
| ''[[:d:Q3350295|Oleg Sokolov]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1956-07-09
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 412
| [[Павел Терентьев]]
|
|
| ''[[:d:Q4483556|Q4483556]]''
| ''[[:d:Q16271064|Q16271064]]''<br/>''[[:d:Q3055126|Q3055126]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''
| 1903-12-23<br/>1903-12-10
| [[Акъяр]]
| 1970-12-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 413
| ''[[:d:Q3440902|Roman Svetlov]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[фәлсәфәче]]
| 1963-08-23
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 414
| ''[[:d:Q3479734|Sergéi Yuzepchuk]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1893-01-28
| [[Мәскәү]]
| 1959-01-08
| [[Рига]]
|-
| style='text-align:right'| 415
| ''[[:d:Q3479751|Sergueï Neoustrouïev]]''
|
|
| ''[[:d:Q15962041|Q15962041]]''
| ''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]''
| 1874-09-25
| [[Түбән Новгород]]
| 1928-05-24
| [[Сызран]]
|-
| style='text-align:right'| 416
| ''[[:d:Q3498420|Stepan Rynkevitch]]''
|
|
| ''[[:d:Q3918260|Q3918260]]''<br/>''[[:d:Q4295192|Q4295192]]''<br/>[[Санкт-Петербург руханилар академиясе]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q635734|Q635734]]''<br/>''[[:d:Q662729|Q662729]]''<br/>''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''<br/>''[[:d:Q1743122|Q1743122]]''<br/>''[[:d:Q123819727|Orthodox theologian]]''
| 1867-01-11
| [[Карытнае]]
| 1924-03-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 417
| ''[[:d:Q3545421|Petr Nikolaevich Tretyakov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q15976341|Q15976341]]''<br/>''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1909-10-30
| [[Кострома]]
| 1976-06-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 418
| ''[[:d:Q3561826|Vladimir Shimkevich]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483556|Q4483556]]''
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| 1858-07-28
| [[Карачев]]<br/>[[Орёл]]
| 1923-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 419
| ''[[:d:Q3569544|Vladimir Wagner]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483556|Q4483556]]''
| ''[[:d:Q18805|Q18805]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q17344952|Q17344952]]''
| 1849-03-17<br/>1849-03-29
| [[Калуга]]
| 1934-03-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 420
| ''[[:d:Q3615114|Anatoly Lurie]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q327029|механик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1901-07-06
| [[Могилёв]]
| 1980-02-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 421
| ''[[:d:Q3648030|David Chubinashvili]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q14972848|Q14972848]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| 1814-09-26
|
| 1891-06-05
|
|-
| style='text-align:right'| 422
| ''[[:d:Q3648056|Stanislav Kalesnik]]''
|
|
| ''[[:d:Q1935120|Хәрби-сәяси академия]]''<br/>''[[:d:Q4480733|The Faculty of Geography and Geoecology]]''
| ''[[:d:Q901402|Q901402]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1901-01-10<br/>1901-01-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 1977-09-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 423
| ''[[:d:Q3656817|Ernst Reinhold von Hofmann]]''
|
|
| ''[[:d:Q12376416|Q12376416]]''<br/>''[[:d:Q28024477|Q28024477]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''
| 1801-01-08
| ''[[:d:Q3466616|Q3466616]]''
| 1871-05-23
| [[Тарту]]
|-
| style='text-align:right'| 424
| ''[[:d:Q3737792|Gavriil Tanfilyev]]''
|
|
| ''[[:d:Q2069101|Q2069101]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q901402|Q901402]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q28378128|Q28378128]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1857-02-22
| [[Таллинн]]
| 1928-09-01
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 425
| ''[[:d:Q3740364|Alexei Savich]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483556|Q4483556]]''<br/>''[[:d:Q28024477|Q28024477]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| 1810-02-25
| ''[[:d:Q4384650|Pushkarivka]]''
| 1883-08-15
| [[Тула губернасы|Тула гөбернәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 426
| ''[[:d:Q3740449|Tatyana Chernigovskaya]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1947-02-07
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 427
| ''[[:d:Q3801341|Eduards Volters]]''
|
|
| ''[[:d:Q106946926|гісторыка-філалагічны ўніверсітэт Імператарскага Харкаўскага ўніверсітэта]]''<br/>''[[:d:Q28024477|Q28024477]]''
| ''[[:d:Q1371378|Q1371378]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q182436|Q182436]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q3075052|Q3075052]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q12377291|Q12377291]]''<br/>''[[:d:Q10333969|Q10333969]]''
| 1856-03-06
| ''[[:d:Q2632576|Āgenskalns]]''<br/>[[Рига]]
| 1941-12-14
| [[Каунас]]
|-
| style='text-align:right'| 428
| ''[[:d:Q3918585|Konstantin Lukashev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q16335312|Q16335312]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1906-12-25
| [[Гарадзец (Быхавский районы)|Гарадзец]]
| 1987-05-23
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 429
| ''[[:d:Q3920358|Aleksey Grigorevitsj Mitrofanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4258142|Q4258142]]''
| [[галим]]
| 1912-10-18
| ''[[:d:Q19690785|Q19690785]]''
| 1988-04-18
|
|-
| style='text-align:right'| 430
| ''[[:d:Q3920666|Branislaŭ Epimach-Šypila]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q3075052|Q3075052]]''<br/>''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q2516866|Q2516866]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>''[[:d:Q18120029|Q18120029]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| 1859-09-16
| ''[[:d:Q4259111|Q4259111]]''
| 1934-06-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 431
| ''[[:d:Q4007845|Valery Sagatovsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]''
| [[фәлсәфәче]]
| 1933-01-11
| [[Санкт-Петербург]]
| 2014-04-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 432
| ''[[:d:Q4011670|Victor Zaslavsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q2251335|Q2251335]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1238570|Q1238570]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1937-09-26
| [[Санкт-Петербург]]
| 2009-11-26
| [[Рим]]
|-
| style='text-align:right'| 433
| ''[[:d:Q4055636|Boris Averin]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| 1942-03-11
| ''[[:d:Q4407541|Q4407541]]''
| 2019-01-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 434
| ''[[:d:Q4056733|Valerian Agafonov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]''<br/>''[[:d:Q28378128|Q28378128]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| 1863-07-19
| ''[[:d:Q4259700|Q4259700]]''
| 1955-01-27<br/>1955-01-28
| [[Ницца]]
|-
| style='text-align:right'| 435
| ''[[:d:Q4056852|Tateos Agekian]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]''
| 1913-05-12
| [[Батум]]
| 2006-01-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 436
| ''[[:d:Q4057520|Loran Adzhemyan]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1945-04-30
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 437
| ''[[:d:Q4057947|Svetlana Adonyeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q3075052|Q3075052]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1963-02-14
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 438
| ''[[:d:Q4060313|Osman Nuri-Asan oğlu Aqçoqraqlı]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3303330|Q3303330]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q3075052|Q3075052]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15632632|Q15632632]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''
| 1879-01-03
| [[Baqçasaray|Бакчасарай]]<br/>''[[:d:Q83061|Q83061]]''
| 1938-04-17
| [[Акмәсҗит]]
|-
| style='text-align:right'| 439
| ''[[:d:Q4061110|Eugene Alexandrov]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q29909337|физик-экспериментатор]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1936-04-13
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 440
| ''[[:d:Q4061115|Kirill Aleksandrov]]''
|
|
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 1972-09-18
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 441
| ''[[:d:Q4062557|Viktor Allakhverdov]]''
|
|
| ''[[:d:Q6840724|Q6840724]]''
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| 1946-12-25
| [[Таллинн]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 442
| ''[[:d:Q4064804|Boris Ananyev]]''
|
|
| [[К. Л. Хетагуров исемендәге Төньяк Осетия дәүләт университеты|Коста Леванович Хетагуров исемендәге Төньяк Осетия дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1907-08-01<br/>1907-08-14
| [[Владикавказ]]
| 1972-05-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 443
| ''[[:d:Q4064841|Boris Vasilyevich Ananyich]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1931-03-04
| [[Санкт-Петербург]]
| 2015-07-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 444
| ''[[:d:Q4065402|Aleksandr Ignatyevich Andreyev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1887-03-12
| [[Санкт-Петербург]]
| 1959-06-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 445
| ''[[:d:Q4065506|Nikolay Andreyev]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 1920-02-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 1997-11-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 446
| ''[[:d:Q4066846|Anatolij Aleksandrovič Anohin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
| 1942-06-01
| [[Гороховец|Гороховетс]]
| 2021-10-29
|
|-
| style='text-align:right'| 447
| ''[[:d:Q4070031|Konstantin Arsenyev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4139211|Q4139211]]''
| ''[[:d:Q901402|Q901402]]''<br/>''[[:d:Q2732142|Q2732142]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1789-10-12
| ''[[:d:Q4518353|Q4518353]]''
| 1865-11-29
| [[Петрозаводск]]
|-
| style='text-align:right'| 448
| ''[[:d:Q4071576|Nikolay Astafyev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q112651335|Q112651335]]''
| 1825-03-17
| [[Екатеринослав губернасы]]
| 1906
|
|-
| style='text-align:right'| 449
| [[Александр Байков]]
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q18576582|Q18576582]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1870-07-25
| [[Фатеж]]
| 1946-04-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 450
| ''[[:d:Q4077632|Bazar Baradiyn]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''
| 1878-06-16<br/>1878-06-17
| ''[[:d:Q1942536|Q1942536]]''
| 1937-08-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 451
| ''[[:d:Q4077852|Andrey Baranovsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q842811|диетолог]]''<br/>''[[:d:Q19280221|Q19280221]]''
| 1946-08-18
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 452
| [[Степан Бархударов]]
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1894-01-23
| [[Бакы]]
| 1983-10-03
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 453
| ''[[:d:Q4079112|Mihail Âkovlevič Basov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4407737|Санкт-Петербург психоневрология фәнни тикшеренү институты]]''
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| 1892-11-03
| [[Тверь губернасы]]
| 1931-10-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 454
| ''[[:d:Q4080213|Mark Bashmakov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| 1937-02-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 2022-03-31
|
|-
| style='text-align:right'| 455
| ''[[:d:Q4084084|Georgy Berdnikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| 1915-06-08<br/>1915-06-21
| [[Ростов-на-Дону]]
| 1996-02-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 456
| ''[[:d:Q4084928|Pavel Berkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q165980|Вена университеты]]''
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q33386280|Q33386280]]''<br/>''[[:d:Q56417579|чыганаклар белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|Q13570226]]''
| 1896-12-02<br/>1896-12-14
| [[Аккирмән]]
| 1969-08-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 457
| ''[[:d:Q4084940|Naum Berkovsky]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| 1901-04-14
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| 1972-06-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 458
| ''[[:d:Q4085130|Aleksandr Bernştam]]''
|
|
| ''[[:d:Q4258142|Q4258142]]''
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1910-09-18
| [[Kireç|Киреч]]
| 1956-12-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 459
| ''[[:d:Q4085277|Sergei Aleksandrovich Bershadski]]''
|
|
| ''[[:d:Q85300|Q85300]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1850-03-18
| [[Бердянск]]
| 1896-02-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 460
| ''[[:d:Q4087046|Mikhail Birman]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| 1928-01-17
| [[Санкт-Петербург]]
| 2009-07-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 461
| ''[[:d:Q4088747|Yevgeni Bobrov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q901402|Q901402]]''<br/>''[[:d:Q1907198|Q1907198]]''
| 1902-03-02
| [[Тверь]]
| 1983-02-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 462
| ''[[:d:Q4088992|Boris Bogayevsky]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>[[укытучы]]
| 1882-03-18
| [[Санкт-Петербург]]
| 1942-05-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 463
| [[Модест Богданов]]
|
|
| [[Казан Император университеты]]<br/>''[[:d:Q4419529|Q4419529]]''
| ''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''<br/>''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q12356615|Q12356615]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q10333969|Q10333969]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1841-09-07
| ''[[:d:Q18799349|Русская Бекшанка]]''
| 1888-03-04<br/>1888-03-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 464
| ''[[:d:Q4089948|Aleksey Bodalyov]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| 1923-10-13
| [[Сарапул]]
| 2014-12-20
|
|-
| style='text-align:right'| 465
| ''[[:d:Q4090725|Aleksandr Boldyrev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q16832248|Q16832248]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1909-05-29
| [[Санкт-Петербург]]
| 1993-06-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 466
| ''[[:d:Q4093138|Olga Bondareva]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>[[математик]]
| 1937-04-27
| [[Санкт-Петербург]]
| 1991-12-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 467
| ''[[:d:Q4093244|Liya Bondarko]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 1932-05-13
| [[Сумы]]
| 2007-03-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 468
| [[Глеб Бонч-Осмоловский]]
|
|
| ''[[:d:Q4295195|Q4295195]]''<br/>''[[:d:Q41799636|Мінскае камерцыйнае вучылішча]]''<br/>''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| [[галим]]
| 1890-10-22<br/>1890
| [[Блонь]]
| 1943-11-01
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 469
| ''[[:d:Q4093803|Pavel Boriskovsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| 1911-05-27
| [[Санкт-Петербург]]
| 1991-09-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 470
| ''[[:d:Q4094529|Ivan Borodin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 1847-01-18
| [[Бөек Новгород]]
| 1930-03-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 471
| ''[[:d:Q4094748|Viktor Bortnevsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| [[галим]]
| 1954-08-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 1996-04-19
| [[Пало-Альто]]
|-
| style='text-align:right'| 472
| ''[[:d:Q4096785|Iosif Brodsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]''
| [[галим]]
| 1924-11-19
| [[Харьков]]
| 1994-12-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 473
| ''[[:d:Q4097099|P. Brounov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q901402|Q901402]]''<br/>''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| 1852-12-21<br/>1852
| [[Санкт-Петербург]]
| 1927-04-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 474
| ''[[:d:Q4097690|Dmitry Bubrikh]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16880249|Q16880249]]''
| 1890-07-25
| [[Санкт-Петербург]]
| 1949-11-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 475
| [[Лазарь Будагов]]
|
|
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''
| 1812-04-12
| [[Әстерхан]]
| 1878-12-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 476
| ''[[:d:Q4098475|Viktor Kharlampievich Buynitsky]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q901402|Q901402]]''<br/>''[[:d:Q13382749|polar explorer]]''
| 1911-12-31
| [[Чита]]
| 1980-06-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 477
| [[Сергей Булич]]
|
|
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1859-08-27
| [[Казан]]
| 1921-04-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 478
| ''[[:d:Q4099487|A. V. Burdukov]]''
|
|
|
| [[галим]]
| 1883
| [[Тубыл губернасы|Тубыл гөбернәсе]]
| 1943-03-13
| ''[[:d:Q56507866|Q56507866]]''
|-
| style='text-align:right'| 479
| ''[[:d:Q4100415|Aleksandr Butyagin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| 1971-10-12
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 480
| ''[[:d:Q4100646|Vladimir Bush]]''
|
|
| ''[[:d:Q4479389|Q4479389]]''
| ''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''<br/>''[[:d:Q13570226|Q13570226]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q3075052|Q3075052]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1888-01-04
| [[Санкт-Петербург]]
| 1934-05-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 481
| ''[[:d:Q4102522|Osip Vaynshteyn]]''
|
|
| ''[[:d:Q85300|Q85300]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1894-11-24
| ''[[:d:Q192176|Bender]]''
| 1980-07-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 482
| [[Руслан Вәлиев (1949)|Руслан Вәлиев]]
|
|
| ''[[:d:Q1938341|Q1938341]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1949-09-26
| [[Свердловск өлкәсе]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 483
| ''[[:d:Q4102913|Sigizmund Valk]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q26709887|Q26709887]]''<br/>''[[:d:Q635734|Q635734]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>[[профессор]]
| 1887-12-01
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| 1975-02-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 484
| ''[[:d:Q4104500|Aleksandr Vasilyev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1940-09-01
| [[Псков]]
| 2006-10-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 485
| ''[[:d:Q4104634|Leonid Vasiliev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q2055046|Q2055046]]''
| 1891
| [[Псков]]
| 1966-02-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 486
| ''[[:d:Q4104915|Valeriya Vasilkova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
| 1956-12-27
| [[Новосибирск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 487
| ''[[:d:Q4107122|Anatoliĭ Vasilʹevich Venediktov]]''
|
|
| ''[[:d:Q57998699|Санкт-Петербург политехник институты]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| 1887-06-30
| [[Җиргән]]
| 1959-08-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 488
| [[Людмила Вербицкая]]
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q80207|Q80207]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1936-06-17
| [[Санкт-Петербург]]
| 2019-11-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 489
| ''[[:d:Q4111326|Mikhail Vilyev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| 1893-08-20
|
| 1919-12-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 490
| ''[[:d:Q4111770|Kirill Vinogradov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1921-03-21
| [[Санкт-Петербург]]
| 2003-12-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 491
| ''[[:d:Q4112488|Pavel Wittenburg]]''
|
|
| ''[[:d:Q153978|Q153978]]''
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q901402|Q901402]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 1884-02-09
| [[Владивосток]]
| 1968-01-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 492
| ''[[:d:Q4112726|Wincenty Wiszniewski]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q901402|Q901402]]''
| 1781
| [[Reç Pospolita|Реч Посполита]]
| 1855-06-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 493
| ''[[:d:Q4114848|Alexander Voznesensky]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1898-03-05
| [[Тула губернасы|Тула гөбернәсе]]
| 1950-10-28
|
|-
| style='text-align:right'| 494
| ''[[:d:Q4123362|Fedir Vovk]]''
|
|
| ''[[:d:Q28664814|Q28664814]]''
| ''[[:d:Q4773904|Q4773904]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''
| 1847-03-05<br/>1847-03-03
| ''[[:d:Q12140601|Q12140601]]''
| 1918-06-30<br/>1918-06-06
| [[Гомель]]
|-
| style='text-align:right'| 495
| ''[[:d:Q4124767|Egbert Wolf]]''
|
|
| ''[[:d:Q1001200|Q1001200]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1860-09-05
| [[Берлин]]
| 1931-02-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 496
| ''[[:d:Q4125619|Andrey Voronov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q15646805|Q15646805]]''
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| 1820<br/>1819
| [[Петрозаводск]]
| 1875-11-12<br/>1875-11-22<br/>1875-12-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 497
| ''[[:d:Q4126193|Alexander Voskresensky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4139211|Q4139211]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1809-11-25
| [[Торжок]]
| 1880-01-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 498
| [[Егор Врангел]]
|
|
| ''[[:d:Q28024477|Q28024477]]''
| [[укытучы]]
| 1784-10-09
| [[Маидла (Лүганусе)|Майдла]]
| 1841-06-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 499
| ''[[:d:Q4128283|S. Vukolov]]''
|
|
| ''[[:d:Q28609378|Q28609378]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 1863-08-23
| [[Новочеркасск]]
| 1940-10-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 500
| ''[[:d:Q4129225|Leonid Vyskochkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| [[галим]]
| 1947-10-24
| [[Ростов-на-Дону]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 501
| ''[[:d:Q4360861|Sergey Petrov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>[[хирург]]
| 1960-11-28
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 502
| ''[[:d:Q4360877|Yuri Petrov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| [[галим]]
| 1958-01-27
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 503
| ''[[:d:Q4361716|Ilya Petrushevsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q1458695|Q1458695]]''<br/>[[Бакы дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1898-06-10
| [[Киев]]
| 1977-03-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 504
| ''[[:d:Q4361720|Fedor Petrushevsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''<br/>''[[:d:Q84151|Q84151]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1828-03-24
|
| 1904-02-17
|
|-
| style='text-align:right'| 505
| ''[[:d:Q4362229|S. L. Peshtich]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1914-08-08
| [[Ырынбур]]
| 1972-11-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 506
| ''[[:d:Q4362686|Aleksandr Aleksandrovich Pilenko]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1873-06-22
| [[Гатчина]]
| 1956-03-21
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 507
| ''[[:d:Q4362977|Пиневич, Александр Васильевич]]''
|
|
|
| [[галим]]
| 1947-01-02
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 508
| ''[[:d:Q4366333|S. I. Povarnin]]''
|
|
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1870-09-11
| [[Брест]]
| 1952-03-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 509
| ''[[:d:Q4368790|Aleksey Pozdneev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q19829967|Q19829967]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1851-09-27
| [[Орёл]]
| 1920-09-30
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| style='text-align:right'| 510
| ''[[:d:Q4369310|Iosif Alekseevich Pokrovsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4227949|Q4227949]]''<br/>''[[:d:Q28664814|Q28664814]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]]
| 1868-09-07
| ''[[:d:Q4384028|Pustogorod]]''
| 1920-04-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 511
| [[Борис Поленов]]
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q15298893|Q15298893]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 1859-08-26
| ''[[:d:Q384573|Q384573]]''
| 1923-01-29
| [[Пермь]]
|-
| style='text-align:right'| 512
| ''[[:d:Q4371551|Yuri Polyansky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1904-03-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 1993-06-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 513
| ''[[:d:Q4372488|Dmitry Popov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1790<br/>1780
|
| 1864
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 514
| ''[[:d:Q4372976|Vadim Sergeevich Poretzky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1893
| [[Эстләндия губернасы|Эстләндия гөбернәсе]]
| 1942-02-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 515
| ''[[:d:Q4374163|Konstantin Posse]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1847-10-16
| ''[[:d:Q4458463|Q4458463]]''
| 1928-08-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 516
| ''[[:d:Q4375235|Lyudmila Pochebut]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 1949-05-16
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 517
| ''[[:d:Q4376494|Adrian Prakhov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1792450|Q1792450]]''
| 1846-03-04<br/>1846
| [[Мсцислав]]
| 1916-05-01<br/>1916
| [[Ялта]]
|-
| style='text-align:right'| 518
| ''[[:d:Q4376725|Anatoly Predtechensky]]''
|
|
| ''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1893-10-26
| ''[[:d:Q776499|Q776499]]''
| 1966-04-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 519
| ''[[:d:Q4376750|Isaak Izrailevich Prezent]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
| 1902-09-15<br/>1902
| [[Торопец]]
| 1969-01-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 520
| ''[[:d:Q4377452|Alexander Presnyakov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1870-04-21
| [[Одесса]]
| 1929-09-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 521
| ''[[:d:Q4379325|David Pritsker]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| [[галим]]
| 1917-11-07
| [[Киев]]
| 1997-01-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 522
| ''[[:d:Q4380396|Georgiy Prokofiev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1371378|Q1371378]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 1897-08-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 1942-01-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 523
| ''[[:d:Q4382151|Gelian Prokhorov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1024181|Q1024181]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]''
| 1936-03-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 2017-09-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 524
| ''[[:d:Q4382171|Nikolay Prokhorov]]''
|
|
|
| [[галим]]
| 1877
| [[Россия империясе]]
| 1930
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 525
| [[Эрнест Радлов]]
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q744738|Q744738]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| 1854-11-20<br/>1854-12-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 1928-12-28<br/>1929-12-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 526
| [[Артур Реан]]
|
|
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>[[галим]]
| 1957-03-08
| [[Уфа]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 527
| ''[[:d:Q4391848|Vladimir Revunenkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| [[галим]]
| 1911-09-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 2004-10-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 528
| ''[[:d:Q4394686|Mikhail Rimsky-Korsakov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q3055126|Q3055126]]''
| 1873-08-20<br/>1873-09-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 1951-03-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 529
| ''[[:d:Q4394909|Andrey Rikhter]]''
|
|
| ''[[:d:Q3401716|Q3401716]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2055046|Q2055046]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]''<br/>''[[:d:Q2487799|миколог]]''
| 1871-08-03
| ''[[:d:Q21670032|Q21670032]]''
| 1947-04-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 530
| ''[[:d:Q4396191|Dmitry Rozhdestvensky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1876-03-26
| [[Санкт-Петербург]]
| 1940-06-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 531
| ''[[:d:Q4397129|Boris Romanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1889-01-29<br/>1889
| [[Санкт-Петербург]]
| 1957-07-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 532
| ''[[:d:Q4400039|Stepan Rumovsky]]''
|
|
| [[Петербург фәннәр академиясенең академия университеты|Питырбур ФА академия университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]''
| 1734-10-29<br/>1732
| [[Владимир губернасы]]
| 1812-07-06<br/>1815
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 533
| ''[[:d:Q4400256|Anatoly Rusanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4497732|Санкт-Петербург дәүләт университетының химия факультеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 1932-04-20
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 534
| ''[[:d:Q4401159|V. I. Rutenburg]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3332711|Q3332711]]''
| 1911-11-11
| [[Мәскәү]]
| 1988-05-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 535
| ''[[:d:Q4403980|Dmitry Savinov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q462390|Q462390]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''
| 1941-03-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 2023-08-24
|
|-
| style='text-align:right'| 536
| [[Владимир Садиков]]
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| [[галим]]
| 1871
| [[Санкт-Петербург]]
| 1942
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 537
| ''[[:d:Q4409453|Leonid Sakharny]]''
|
|
| ''[[:d:Q4484262|Q4484262]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q16880249|Q16880249]]''
| 1934-05-14
| [[Харьков]]
| 1996-12-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 538
| ''[[:d:Q4411343|Vladimir Svyatlovsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q15627169|профсоюз эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1871-01-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 1927-11-22
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 539
| ''[[:d:Q4413029|Vasily Seseman]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q15980158|Q15980158]]''
| 1884-05-30<br/>1884-06-11
| [[Выборг]]
| 1963-03-23
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 540
| ''[[:d:Q4413736|Yury Seliverstov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4480733|The Faculty of Geography and Geoecology]]''
| ''[[:d:Q901402|Q901402]]''
| 1929-10-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 2002-09-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 541
| ''[[:d:Q4415100|Boris Semevskiy]]''
|
|
| ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]''
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
| 1907-03-06
| ''[[:d:Q1232941|Q1232941]]''
| 1976-12-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 542
| ''[[:d:Q4415101|Vasilij Ivanovič Semevskij]]''
|
|
| ''[[:d:Q3401716|Q3401716]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 1848-12-25
| [[Полоцк|Полатск]]
| 1916-09-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 543
| ''[[:d:Q4415868|Benjamin Semyonov-Tyan-Shansky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q901402|Q901402]]''<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| 1870-04-08
| [[Санкт-Петербург]]
| 1942-02-08<br/>1942-02-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 544
| ''[[:d:Q4417285|Vitaly Serebrenikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4139473|Q4139473]]''<br/>''[[:d:Q4130474|Вәтке руханилар семинариясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург руханилар академиясе]]
| [[галим]]
| 1862-04-18
| [[Ильинское (Нема районы)]]
| 1942-01-28
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
|-
| style='text-align:right'| 545
| ''[[:d:Q4420685|Vasily Sipovsky]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|Q13570226]]''
| 1872-04-03
| [[Киев]]
| 1930-10-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 546
| ''[[:d:Q4424605|Vasily Dmitriyevich Smirnov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q12377291|Q12377291]]''<br/>''[[:d:Q182436|Q182436]]''
| 1846-07-28
| ''[[:d:Q4087202|Q4087202]]''
| 1922-05-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 547
| ''[[:d:Q4424678|I. I. Smirnov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4130492|Q4130492]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[профессор]]
| 1909-03-05
| [[Иваново]]
| 1965-05-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 548
| ''[[:d:Q4424785|Jacob Ivanovich Smirnov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1792450|Q1792450]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q10333969|Q10333969]]''
| 1869-04-27
| [[Иркутск]]
| 1918-10-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 549
| ''[[:d:Q4425017|Georgy Smolin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| [[галим]]
| 1930-12-26
| [[Вологда]]
| 2011-11-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 550
| [[Виктор Соболев]]
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1915-08-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 1999-01-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 551
| ''[[:d:Q4427179|Ivan Ivanovich Sokolov]]''
|
|
| ''[[:d:Q2388897|Q2388897]]''<br/>''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q15839136|цитолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1885-03-21
| [[Санкт-Петербург]]
| 1972
|
|-
| style='text-align:right'| 552
| ''[[:d:Q4427199|Максим Соколов]]''
|
|
| ''[[:d:Q4530466|Q4530466]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''
| 1968-09-29
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 553
| ''[[:d:Q4427256|Ḟ. Ḟ. Sokolov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 1841-11-12
| [[Стрельна]]
| 1909-06-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 554
| ''[[:d:Q4427261|Yaroslav Sokolov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
| 1938-01-11
| [[Санкт-Петербург]]
| 2010-07-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 555
| ''[[:d:Q4428327|Abraham Solomonick]]''
|
|
| [[Вологда дәүләт педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[адвокат]]
| 1927-12-10
| [[Гарадок|Һарадок]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 556
| ''[[:d:Q4428364|Yury Solonin]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q19829999|Q19829999]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| 1941-06-05
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 2014-06-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 557
| ''[[:d:Q4431146|Nikolay Speshnev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| [[галим]]
| 1931-08-13
| [[Ханбалык|Пекин]]
| 2011-06-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 558
| ''[[:d:Q4437935|Aleksandr Spitsyn]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1595570|Q1595570]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| 1858-08-14
| [[Яраң]]
| 1931-09-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 559
| [[Иосиф Старик]]
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 1902-03-10
| [[Сарытау]]
| 1964-03-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 560
| ''[[:d:Q4441249|Mikhail Stasyulevich]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3332711|Q3332711]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2516866|Q2516866]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1826-08-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 1911-01-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 561
| ''[[:d:Q4441434|Ivan Steblin-Kamensky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q5428874|Q5428874]]''
| 1945-11-05
| [[Санкт-Петербург]]
| 2018-05-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 562
| ''[[:d:Q4441450|Sergei Stebnitsky]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 1906-02-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 1941-11-02
| [[Кириши районы]]
|-
| style='text-align:right'| 563
| ''[[:d:Q4443009|Abram Stolyar]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1792450|Q1792450]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1921-05-10
| [[Мелитополь]]
| 2014-04-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 564
| ''[[:d:Q4443174|Alexej Vasil’evich Storonkin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4497732|Санкт-Петербург дәүләт университетының химия факультеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 1916-10-22
| [[Санкт-Петербург]]
| 1994-06-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 565
| ''[[:d:Q4444966|Mikhail Subbotin]]''
|
|
| ''[[:d:Q28667128|Q28667128]]''<br/>''[[:d:Q4398500|Q4398500]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>[[математик]]
| 1893-06-29
| [[Остроленка]]
| 1966-12-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 566
| ''[[:d:Q4445400|Vlasy Sudeykin]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q212238|Q212238]]''
| 1857-02-20
|
| 1918
|
|-
| style='text-align:right'| 567
| ''[[:d:Q4447335|M. I. Sukhomlinov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1458695|Q1458695]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|Q13570226]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| 1828-03-03<br/>1828-02-29
| [[Харьков]]
| 1901-07-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 568
| ''[[:d:Q4447450|Hasan Shaheed Suhrawardy]]''
|
|
| [[Оксфорд университеты]]<br/>''[[:d:Q1145306|Q1145306]]''<br/>''[[:d:Q849950|Q849950]]''
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
| 1890-10-24
| ''[[:d:Q12447537|Q12447537]]''
| 1965-03-05
| [[Karaçi]]
|-
| style='text-align:right'| 569
| ''[[:d:Q4448042|Polychronios Syrku]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q2504617|Q2504617]]''
| 1855-08-11
| ''[[:d:Q2006102|Q2006102]]''
| 1905-07-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 570
| ''[[:d:Q4448238|Nadezhda Sytinskaya]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| 1906-02-22
| [[Таллинн]]
| 1974-07-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 571
| ''[[:d:Q4451580|Fyodor Taranovski]]''
|
|
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1875-05-24<br/>1875-02-25
| ''[[:d:Q270656|Q270656]]''
| 1936-01-23
| [[Белград]]
|-
| style='text-align:right'| 572
| [[Сергей Теплоухов]]
|
|
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q1595570|Q1595570]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| 1888-03-03
| ''[[:d:Q2949953|Q2949953]]''
| 1934-03-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 573
| ''[[:d:Q4455594|Alexander Nikolaievich Terenin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1896-04-24
| [[Калуга]]
| 1967-01-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 574
| ''[[:d:Q4455696|Andrey Terekhov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q43845|Q43845]]''
| 1949-09-03
|
| 2025-07-31
|
|-
| style='text-align:right'| 575
| ''[[:d:Q4457340|Nicholas Timasheff]]''
|
|
| ''[[:d:Q4061451|Q4061451]]''<br/>''[[:d:Q3401716|Q3401716]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 1886-11-09
| [[Санкт-Петербург]]
| 1970-03-09
| [[Маунт-Вернон (Нью-Йорк)|Маунт-Вернон]]<br/>[[Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 576
| ''[[:d:Q4457544|Aleksandr Timofeyev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4385762|Q4385762]]''
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q212238|Q212238]]''
| 1867
|
| 20th century
|
|-
| style='text-align:right'| 577
| ''[[:d:Q4458846|Grigory Tishkin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| [[галим]]
| 1941-06-01
| [[Луганск]]
| 2011-08-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 578
| ''[[:d:Q4459564|Boris Petrovich Tokin]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 1900-07-21
| [[Кричев|Крычау]]
| 1984-09-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 579
| [[Наталия Толстая]]
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1943-05-02
| [[Алабуга]]
| 2010-06-15<br/>2010-06-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 580
| ''[[:d:Q4462693|Dmitriy Tret'yakov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| [[галим]]
| 1878-10-24
| ''[[:d:Q4300535|Q4300535]]''<br/>[[Ярыслау губернасы|Ярыслау гөбернәсе]]
| 1950-09-26
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 581
| ''[[:d:Q4462705|Vitaliĭ Petrovich Tretʹi︠a︡kov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 1958-08-30
| [[Львов]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 582
| ''[[:d:Q4463737|Iosif Moiseevich Tronskiĭ]]''
|
|
| ''[[:d:Q85300|Q85300]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 1897-05-28<br/>1897-05-16
| [[Одесса]]
| 1970-11-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 583
| ''[[:d:Q4464879|V. P. Tugarinov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4480794|Q4480794]]''
| [[фәлсәфәче]]
| 1898-12-29
|
| 1978-03-08
|
|-
| style='text-align:right'| 584
| ''[[:d:Q4464954|Alexander Illarionowitsch Tudorowski]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1875-08-12
| ''[[:d:Q4098811|Q4098811]]''
| 1963-09-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 585
| ''[[:d:Q4465744|Nikolaĭ Vasilʹevich Turbin]]''
|
|
| ''[[:d:Q137355|Q137355]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 1912-12-03<br/>1912
| ''[[:d:Q4465276|Q4465276]]''
| 1998-07-22
|
|-
| style='text-align:right'| 586
| ''[[:d:Q4475070|Nikolay Ulyanov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[язучы]]
| 1904-12-23<br/>1905-01-05
| [[Санкт-Петербург]]
| 1985-03-07
| [[Нью-Һейвен]]
|-
| style='text-align:right'| 587
| [[Хөсәен Фәезханов]]
|
|
|
| [[галим]]
| 1823<br/>1828
| [[Сафаҗай]]
| 1866-08-28<br/>1866-08-23
| [[Сафаҗай]]
|-
| style='text-align:right'| 588
| ''[[:d:Q4481066|Peter Johann van der Vliet]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1839<br/>1834
| [[Архангельск]]
| 1904-07-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 589
| ''[[:d:Q4481261|Boris Farmakovsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q76466916|Q76466916]]''
| ''[[:d:Q1792450|Q1792450]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q20873384|Q20873384]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1870-01-31
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| 1928-07-29
| ''[[:d:Q905431|Q905431]]''
|-
| style='text-align:right'| 590
| ''[[:d:Q4485017|Sergey Firsov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q17488357|Q17488357]]''
| 1967-07-08
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 591
| ''[[:d:Q4491311|Ivan Jakovlevich Fojnickij]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Q4534839]]''
| [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]''
| 1847-08-29
| [[Гомель]]
| 1913-09-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 592
| ''[[:d:Q4492362|Izrail Frank-Kamenetsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q84151|Q84151]]''
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1350189|Q1350189]]''<br/>''[[:d:Q19829990|Q19829990]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 1880-01-31<br/>1880
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| 1937-06-04<br/>1937
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 593
| ''[[:d:Q4492561|Vsevolod Frederiks]]''
|
|
| ''[[:d:Q503473|Женева университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1885-04-13
| [[Варшава]]
| 1944-06-06
| [[Түбән Новгород]]
|-
| style='text-align:right'| 594
| ''[[:d:Q4492853|S. Ė. Frish]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1899-06-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 1977-11-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 595
| ''[[:d:Q4492964|Olga Frolova]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| [[галим]]
| 1926-06-29
| [[Петрозаводск]]
| 2015-07-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 596
| ''[[:d:Q4493069|Igor Froyanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4439029|Q4439029]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q662729|Q662729]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1936-06-22
| [[Армавир (Россия)|Армавир]]
| 2020-12-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 597
| ''[[:d:Q4495152|Leonid Khalfin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[математик]]
| 1932-01-03
| [[Мәскәү]]
| 1998
|
|-
| style='text-align:right'| 598
| ''[[:d:Q4495624|Dina Khapayeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| 1963-02-05
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 599
| ''[[:d:Q4499378|A. A. Kholodovich]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| 1906-05-11
| [[Кронштадт]]
| 1977-03-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 600
| ''[[:d:Q4499504|Konstantin Kholshevnikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| 1939-01-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 2021-01-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 601
| ''[[:d:Q95713526|Elena Rogova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 602
| ''[[:d:Q95944678|Vitaliy V Suslonov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 603
| ''[[:d:Q95978599|Natalya Alexandrovna Smirnova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 604
| ''[[:d:Q95980216|Alexey V Donets]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 605
| ''[[:d:Q95983839|Ekaterina Alexandrovna A Kondakova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 606
| ''[[:d:Q95985831|Mikhail Fominykh]]''
|
|
| ''[[:d:Q4407667|Q4407667]]''<br/>''[[:d:Q50036559|Q50036559]]''<br/>''[[:d:Q52847196|Russian Research Institute of Hematology and Transfusiology]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 607
| ''[[:d:Q95990548|Elena Bykova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 608
| ''[[:d:Q95991863|Pavel Kupriyanov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 609
| ''[[:d:Q95995278|Karina V Evgrafova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 610
| ''[[:d:Q95995365|Denis V Nazarov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 611
| ''[[:d:Q96043517|Igor R Pozdnyakov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 612
| ''[[:d:Q96063363|Anton Nazarov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 613
| ''[[:d:Q96063364|Alexander Sorokin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 614
| ''[[:d:Q96069615|Alexey Piskarev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 615
| ''[[:d:Q96071894|Evgenia V Efimova]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 616
| ''[[:d:Q96118357|Andrei N Yankin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 617
| ''[[:d:Q96141706|Elina Bychkova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 618
| ''[[:d:Q96150317|Olga Alexandrovna Vlasova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 619
| ''[[:d:Q96162551|Raisa Chetverikova]]''
|
|
| ''[[:d:Q597758|Q597758]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 620
| ''[[:d:Q96187703|Viktor O Shevelev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 621
| ''[[:d:Q96189448|Ludvig Wasserman]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 622
| ''[[:d:Q96204011|Igor Kubyshkin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 623
| ''[[:d:Q96206933|Maria Arepeva]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 624
| ''[[:d:Q96276490|Tatiana Ivkovich]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 625
| ''[[:d:Q96636759|Taisiia Shemiakova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 626
| ''[[:d:Q96644820|Vyacheslav Ratnikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 627
| ''[[:d:Q97006753|Petr Sozontovich Vykhodt︠s︡ev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q13570226|Q13570226]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| 1923-06-19
| [[Гадзичава]]
| 1994-03-23<br/>1994-03-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 628
| [[Татьяна Гинецинская]]
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1917-12-24
| [[Вологда]]
| 2009-09-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 629
| ''[[:d:Q97173167|Evgeniĭ Grigorʹevich Lisenkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4200373|Император хокук белеме укуханәсе]]''
| ''[[:d:Q1028181|Q1028181]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1792450|Q1792450]]''<br/>''[[:d:Q483501|Q483501]]''<br/>''[[:d:Q18120029|Q18120029]]''<br/>''[[:d:Q10333969|Q10333969]]''
| 1885-11-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 1954-10-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 630
| ''[[:d:Q97181415|Матора, Иван Максимович]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 1922-03-14
| ''[[:d:Q1997033|Q1997033]]''
| 2013-10-06
|
|-
| style='text-align:right'| 631
| ''[[:d:Q97204392|Афанасьев, Владимир Георгиевич]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
| 1941-10-05
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 632
| ''[[:d:Q97210009|Бугаева, Дагмара Павловна]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
|
| 1925-01-25
| [[Сергиев Посад]]
| 2000-06-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 633
| ''[[:d:Q97280298|Пахомова, Надежда Викторовна]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 634
| ''[[:d:Q97315956|Пальцева, Лариса Александровна]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
|
| 1946-04-16
| [[Тум|Томск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 635
| ''[[:d:Q97547546|Mstislav Antonini Šangin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q26132815|византолог]]''
| 1896-02-04
|
| 1942
|
|-
| style='text-align:right'| 636
| [[Борис Бурсов]]
|
|
|
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|Q13570226]]''
| 1905-11-01
| [[Воронеж губернасы]]
| 1997-04-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 637
| ''[[:d:Q97677851|Elena A Andreeva]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 638
| ''[[:d:Q98166708|Anna Trusova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 639
| ''[[:d:Q98166709|Iana Getmanenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 640
| ''[[:d:Q98192483|Yuriy V Lomachuk]]''
|
|
| ''[[:d:Q56837|Q56837]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 641
| ''[[:d:Q98222057|Victor Bart]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 642
| ''[[:d:Q98289145|Anna Surkova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 643
| ''[[:d:Q98389147|Ivan Alekseev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 644
| ''[[:d:Q98390276|Sergei Monakhov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 645
| ''[[:d:Q98468215|Ekaterina Koshevaya]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 646
| ''[[:d:Q98648276|Alexey G Goncharov]]''
|
|
| ''[[:d:Q623154|Q623154]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 647
| ''[[:d:Q98791691|Гольцман, Фёдор Маркович]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1924-07-24
| [[Санкт-Петербург]]
| 1999-01-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 648
| ''[[:d:Q98800008|Павел Тимофеевич Соколов]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483556|Q4483556]]''
| [[галим]]
| 1900-07-16
| [[Никополь]]
| 1937-05-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 649
| ''[[:d:Q98992116|Вәлиуллин Ринат Риф улы]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1028181|Q1028181]]''
| 1969-11-29
| [[Салават (шәһәр)|Салават]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 650
| ''[[:d:Q99337862|Maria Alekseevna Mamkaeva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2487799|миколог]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 651
| ''[[:d:Q99372858|Yuriy Sergeevich Minichev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16271261|malacologist]]''
| 1935
|
| 1997-07
|
|-
| style='text-align:right'| 652
| ''[[:d:Q99613717|Stanislav K Petrovskii]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 653
| ''[[:d:Q99613718|Aleksandra V Paderina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 654
| ''[[:d:Q99945300|Isidor Mikhaĭlovich Lurʹe]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1903-12-03
| [[Минск]]
| 1958-01-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 655
| ''[[:d:Q100280128|Michael Ginsburg]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]]<br/>''[[:d:Q209842|Q209842]]''
|
| 1900-09-01<br/>1902-09-01
|
| 1982-10-18
|
|-
| style='text-align:right'| 656
| ''[[:d:Q100532438|Viktor N Sorokoumov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 657
| ''[[:d:Q101113072|Dimitri Bratkin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1978-07-15
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 658
| ''[[:d:Q101575843|Mariia M Efremova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 659
| ''[[:d:Q102116312|Michael Z. Solomyak]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| 1931-05-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 2016-07-31
|
|-
| style='text-align:right'| 660
| ''[[:d:Q102150753|Sergei Nefedov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2599593|Q2599593]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 661
| ''[[:d:Q102232700|Yuri Yakubovich]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 662
| ''[[:d:Q102347879|Andrej Yakovlev]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201793|И. П. Павлов ис. РФА Физиология институты]]''
| ''[[:d:Q4915128|Q4915128]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q52899051|Q52899051]]''
| 1944-11-30
| [[Санкт-Петербург]]
| 2008-02-27
|
|-
| style='text-align:right'| 663
| ''[[:d:Q102353475|Tatiana Beliaeva]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q829449|Q829449]]''
| [[математик]]
| 1975-06-13
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 664
| ''[[:d:Q102353898|Fedor Petrov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| 1983-02-08
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 665
| ''[[:d:Q102415396|Renat Yuldashev]]''
|
|
| ''[[:d:Q578326|Йювяскюля университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| ''[[:d:Q5197818|Q5197818]]''<br/>''[[:d:Q10331368|Q10331368]]''<br/>''[[:d:Q660848|Q660848]]''<br/>[[математик]]
| 1989-03-29
| [[Уфа]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 666
| ''[[:d:Q102415397|Marat Yuldashev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q578326|Йювяскюля университеты]]''<br/>''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| ''[[:d:Q109181161|Q109181161]]''<br/>''[[:d:Q5197818|Q5197818]]''<br/>''[[:d:Q974144|Q974144]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q5819949|Q5819949]]''<br/>''[[:d:Q93918935|Q93918935]]''
| 1989-03-29
| [[Уфа]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 667
| ''[[:d:Q102941751|Dmitrij I. Nagirner]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''
| 1938-04-19
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 668
| ''[[:d:Q103020999|Sergei N. Naboko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q112582386|Q112582386]]''
| 1950
|
| 2020
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 669
| ''[[:d:Q104131120|Evgenii Beletskii]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q85449|Q85449]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 670
| ''[[:d:Q104216701|Anna Peredolskaya]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q15983985|Q15983985]]''<br/>''[[:d:Q674426|Q674426]]''
| 1894
|
| 1968
|
|-
| style='text-align:right'| 671
| ''[[:d:Q104284579|Arseniy Molotkov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 672
| ''[[:d:Q104609150|A M Ryumin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 673
| ''[[:d:Q104612447|Marina S Zelenskaya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 674
| ''[[:d:Q104612449|Olga V Frank-Kamenetskaya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 675
| ''[[:d:Q104920793|Nikolay Yegorov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[адвокат]]<br/>[[эшкуар]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1947-04-26
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 676
| ''[[:d:Q105196272|Zakhary Stepanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1919
| ''[[:d:Q110259048|Q110259048]]''
| 1984
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 677
| ''[[:d:Q105491099|Anatoly Pautov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 678
| ''[[:d:Q105758738|Aleksandr Lavrov]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1966-07-07
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 679
| ''[[:d:Q106258711|Konstantin Krylov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 1907
|
| 1992
|
|-
| style='text-align:right'| 680
| ''[[:d:Q106396258|Казакова, Елена Ивановна]]''
|
|
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
|
| 1958-02-01
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 681
| ''[[:d:Q106501604|Евгений Юрьевич Кричевский]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| 1910-02-03
| [[Санкт-Петербург]]
| 1942
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 682
| ''[[:d:Q107475736|Sergey Fitialov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15980158|Q15980158]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]]
| 1934-12-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 2000-07-10
|
|-
| style='text-align:right'| 683
| ''[[:d:Q107714301|Alexei V. Rozanov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 684
| ''[[:d:Q108158178|Alexander D. Knysh]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3155377|Q3155377]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| 1957-09-28<br/>1957
| [[Саз (шәһәр)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 685
| ''[[:d:Q108223429|Andrej Leonidovič Vassojevič]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1350189|Q1350189]]''
| 1954-06-12
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 686
| ''[[:d:Q108368801|Georgij Alexandrovich Novikov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 1910-10-07<br/>1910
| [[Кронштадт]]
| 1980-01-31<br/>1980
|
|-
| style='text-align:right'| 687
| ''[[:d:Q108786220|Anatoly Sventsitsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1936-10-07
|
| 2024-03-05
|
|-
| style='text-align:right'| 688
| ''[[:d:Q108803481|Anastasia Lomagina]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 689
| ''[[:d:Q109029605|Rachkovskai︠a︡, E. I. (Ekaterina Ivanovna)]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q19961388|геоботаник]]''<br/>''[[:d:Q47825396|Q47825396]]''<br/>''[[:d:Q1734662|Q1734662]]''
| 1927-09-17
|
| 2019-01-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 690
| ''[[:d:Q109356709|Georgy Pigulevsky]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 1888
| [[Каунас]]
| 1964-09-19
|
|-
| style='text-align:right'| 691
| ''[[:d:Q109380522|Evgeniya A. Lukina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 692
| ''[[:d:Q109485144|Краев, Александр Павлович]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
|
| 1904
|
| 1952-02-15
|
|-
| style='text-align:right'| 693
| ''[[:d:Q109485177|Даниил Александрович Александров]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| 1957-06-23
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 694
| ''[[:d:Q109485523|Ekaterina Vasilyeva]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q4164507|Q4164507]]''<br/>''[[:d:Q1792450|Q1792450]]''<br/>''[[:d:Q11395024|Q11395024]]''
| 1972-07-29
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 695
| ''[[:d:Q109489348|Панкратий Романович Шевердалкин]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q212948|Q212948]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1906-07-22
| ''[[:d:Q4322292|Q4322292]]''
| 1980
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 696
| ''[[:d:Q109489411|Pyotr Kukharsky]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1901
| [[Нараткүл]]
| 1969
|
|-
| style='text-align:right'| 697
| ''[[:d:Q109489892|Малышев, Мелетий Олегович]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Q4534839]]''<br/>''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1918
| [[Санкт-Петербург]]
| 1982
|
|-
| style='text-align:right'| 698
| ''[[:d:Q109490116|Юровская, Эльга Павловна]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q1792450|Q1792450]]''
| 1929-06-13
|
| 2019-09-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 699
| ''[[:d:Q109490887|Осипов, Геннадий Сергеевич]]''
|
|
| ''[[:d:Q4146609|Q4146609]]''
|
| 1952-06-25
| [[Дубровна|Дуброуна]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 700
| ''[[:d:Q109490993|Ljudmila Petrovna Gromova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| 1952-06-15<br/>1952
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 701
| ''[[:d:Q4502174|Konstantin Khudoley]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|Q1238570]]''
| 1951-05-30
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 702
| ''[[:d:Q4503903|Leon Cienkowski]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q3779582|Q3779582]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 1822-10-01
| [[Варшава]]
| 1887-09-25
| [[Лейпциг]]
|-
| style='text-align:right'| 703
| ''[[:d:Q4506447|Nikolai Tsytovich]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| ''[[:d:Q11424604|Q11424604]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 1900-05-13
| ''[[:d:Q16576884|Q16576884]]''
| 1984-04-26
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 704
| ''[[:d:Q4506812|Antoni Czajkowski]]''
|
|
| ''[[:d:Q189441|Q189441]]''
| [[шагыйрь]]<br/>[[хокук белгече]]
| 1816-07-25<br/>1816-06-13
| [[Краков]]
| 1873-02-12<br/>1873-02-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 705
| ''[[:d:Q4507971|Sergey Chebanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 1953-03-20
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 706
| ''[[:d:Q4508086|Gleb Chebotaryov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q462390|Q462390]]''
| 1913-08-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 1975-08-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 707
| [[Борис Черепахин]]
|
|
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| 1894-11-17
| [[Волын губернасы]]
| 1969-08-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 708
| ''[[:d:Q4514249|Klimenty Feodosyevich Chernykh]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1925-09-05
| [[Санкт-Петербург]]
| 2004-09-13
|
|-
| style='text-align:right'| 709
| ''[[:d:Q4515376|Nikolay Chechulin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1792450|Q1792450]]''<br/>''[[:d:Q3391743|Q3391743]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| 1863-11-15<br/>1863-11-03
| [[Череповец]]
| 1927-02-14
| ''[[:d:Q4203384|Q4203384]]''
|-
| style='text-align:right'| 710
| ''[[:d:Q4516423|Anatoliy Ivanovitsj Tsjistobaev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4480733|The Faculty of Geography and Geoecology]]''
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q901402|Q901402]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1940-12-27
| ''[[:d:Q2624164|Q2624164]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 711
| ''[[:d:Q4520196|Aleksandr Shapiro]]''
|
|
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1908-07-07
| [[Санкт-Петербург]]<br/>[[Минск]]
| 1994-02-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 712
| ''[[:d:Q4520483|Mikhail Shargorodsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q1975276|Q1975276]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| 1904-04-02
| [[Одесса]]
| 1973-08-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 713
| ''[[:d:Q4520704|Vsevolod Sharonov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| 1901-02-25
| [[Санкт-Петербург]]
| 1964-11-27<br/>1964-11-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 714
| ''[[:d:Q4521282|Marianna Shakhnovich]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]''
| [[галим]]
| 1957-07-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 2025-11-11
|
|-
| style='text-align:right'| 715
| ''[[:d:Q4521623|Boris Schwanwitsch]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q497294|Q497294]]''
| 1889-11-26
| [[Полтава]]
| 1957-12-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 716
| ''[[:d:Q4521952|Natalya Shevelyova]]''
|
|
| [[Ф.М. Достоевский исемендәге Омск дәүләт университеты|Омск дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 1957-02-19
| [[Түкәле]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 717
| ''[[:d:Q4522815|Anatoly Shemyakin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4366448|Q4366448]]''
| [[галим]]
| 1891-05-24
| [[Самар]]
| 1989-04-14
| [[Нарва]]
|-
| style='text-align:right'| 718
| ''[[:d:Q4522895|Aleksandr Petrovich Shennikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1888-08-29
| [[Папулово (Киров өлкәсе)|Папулово]]
| 1962-05-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 719
| ''[[:d:Q4523942|Viktors Šildknehts]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2962070|Q2962070]]''<br/>''[[:d:Q1028181|Q1028181]]''<br/>''[[:d:Q21560152|Q21560152]]''<br/>''[[:d:Q658371|Q658371]]''<br/>''[[:d:Q10331372|Q10331372]]''
| 1917-01-27
| [[Санкт-Петербург]]
| 2012-08-09
| [[Латвия]]
|-
| style='text-align:right'| 720
| ''[[:d:Q4524461|Leonid Dmitrievitsj Sjirokorad]]''
|
|
| ''[[:d:Q4530466|Q4530466]]''
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
| 1937-06-18<br/>1939-06-18
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 721
| ''[[:d:Q4524587|Ilya Shifman]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1930-06-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 1990-03-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 722
| ''[[:d:Q4524740|Valery Shishkin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1931-05-24
| [[Санкт-Петербург]]
| 2006-04-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 723
| ''[[:d:Q4524939|Mikhail Shkarovsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201714|Q4201714]]''
| ''[[:d:Q17488357|Q17488357]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1743122|Q1743122]]''
| 1961-08-16
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 724
| ''[[:d:Q4525687|Aleksandr Schmidt]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| 1871-03-12
| [[Әстерхан]]
| 1939-08-09
| [[Ташкент]]
|-
| style='text-align:right'| 725
| ''[[:d:Q4527604|Leonid Shulpin]]''
|
|
|
| [[галим]]
| 1905-06-05
|
| 1942-03-20
|
|-
| style='text-align:right'| 726
| ''[[:d:Q4527628|Mikhail Shultz]]''
|
|
| ''[[:d:Q4497732|Санкт-Петербург дәүләт университетының химия факультеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 1919-07-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 2006-10-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 727
| ''[[:d:Q4527633|Sergey Shults]]''
|
|
| ''[[:d:Q4135692|Geological Faculty of St. Petersburg State University]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 1898-11-15
| [[Кострома]]
| 1981-08-18
| ''[[:d:Q4146160|Q4146160]]''
|-
| style='text-align:right'| 728
| ''[[:d:Q4528473|Щеглов, Николай Тихонович]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[укытучы]]
| 1800
| [[Тула губернасы|Тула гөбернәсе]]
| 1870-12-31
|
|-
| style='text-align:right'| 729
| ''[[:d:Q4529097|Aleksandr Shchipkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4424975|Q4424975]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1238570|Q1238570]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 1957-08-03
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 730
| ''[[:d:Q4529606|Robert Evarestov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 1937-07-23
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 731
| ''[[:d:Q4529851|Yakov Edelschtein]]''
|
|
| ''[[:d:Q1458695|Q1458695]]''
| ''[[:d:Q901402|Q901402]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 1869-08-15
| [[Балаклия]]
| 1952-01-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 732
| ''[[:d:Q4530231|Alexandre Eck]]''
|
|
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| ''[[:d:Q9352089|Q9352089]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15976341|Q15976341]]''<br/>''[[:d:Q3332711|Q3332711]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1876-12-16
| [[Полоцк|Полатск]]
| 1953-03-30
| [[Брюссель]]
|-
| style='text-align:right'| 733
| ''[[:d:Q4531504|Polina Elkind]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Q4534839]]''
| [[адвокат]]
| 1918-05-07
|
| 1981-05-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 734
| ''[[:d:Q4532534|Vladimir Gansovich Ėrman]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q18524037|Q18524037]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1928-03-11
| [[Санкт-Петербург]]
| 2017-02-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 735
| ''[[:d:Q4535225|Aleksandr Ivanovitsj Jurev]]''
|
|
| ''[[:d:Q6840724|Q6840724]]''
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| 1942-10-06
| [[Санкт-Петербург]]
| 2020-11-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 736
| ''[[:d:Q4536014|Lev Yavich]]''
|
|
|
| [[галим]]<br/>[[хокук белгече]]
| 1919-09-20
| [[Бийск]]<br/>''[[:d:Q1809358|Q1809358]]''
| 2004-07-30
| [[Исраил]]
|-
| style='text-align:right'| 737
| ''[[:d:Q4536263|Vatanyar Yagya]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| [[галим]]
| 1938-09-18
| [[Санкт-Петербург]]
| 2020-06-17
|
|-
| style='text-align:right'| 738
| ''[[:d:Q4537113|Lev Petrovich Yakubinski]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 1892-08-01<br/>1892-07-20
| [[Киев]]
| 1945-08-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 739
| ''[[:d:Q4537140|Vladimir Yakubovich]]''
|
|
| ''[[:d:Q2367115|Q2367115]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| 1926-10-21
| [[Новосибирск]]
| 2012-08-17
| [[Гдов районы]]
|-
| style='text-align:right'| 740
| ''[[:d:Q4538192|Tatyana Yanovskaya]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 1932-08-11
| [[Санкт-Петербург]]
| 2019-12-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 741
| ''[[:d:Q4538247|Yuliy Yanson]]''
|
|
| ''[[:d:Q56709687|Q56709687]]''
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q2732142|Q2732142]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1835-10-15
| [[Киев]]
| 1893-01-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 742
| ''[[:d:Q4538387|Ioann Ianyshev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург руханилар академиясе]]
| ''[[:d:Q831474|Q831474]]''
| 1826-10-17
| ''[[:d:Q4452202|Q4452202]]''
| 1910-06-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 743
| ''[[:d:Q4539722|Sergei Yakhontov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15255771|Q15255771]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1926-12-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 2018-01-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 744
| ''[[:d:Q4539787|Aleksandr Yatsimirsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204467|Q4204467]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 1873
| ''[[:d:Q4320223|Q4320223]]''
| 1925
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| style='text-align:right'| 745
| ''[[:d:Q4718757|Alexander Dragunov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15255771|Q15255771]]''<br/>''[[:d:Q1864603|Q1864603]]''
| 1900-03-05
| [[Санкт-Петербург]]
| 1955-02-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 746
| ''[[:d:Q4718904|Alexander Freiman]]''
|
|
| ''[[:d:Q33082587|Q33082587]]''<br/>''[[:d:Q317053|Q317053]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| 1879-08-10<br/>1879-08-22
| [[Варшава]]
| 1968-01-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 747
| ''[[:d:Q4720099|Alexander Skopin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| 1927-10-22
| [[Санкт-Петербург]]
| 2003-09-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 748
| ''[[:d:Q4756174|Andrew Adamatzky]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| 1965
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 749
| ''[[:d:Q5761589|Konstantin Glinka]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q901402|Q901402]]''<br/>''[[:d:Q28378128|Q28378128]]''
| 1867-06-23
| ''[[:d:Q557445|Q557445]]''
| 1927-11-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 750
| ''[[:d:Q5778252|Anders Gustavsson]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1899
| ''[[:d:Q103691|Q103691]]''
| 1990
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 751
| ''[[:d:Q5829579|Elisabeth Ivanovna Steinberg]]''
|
|
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2083925|Q2083925]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q876864|Q876864]]''<br/>''[[:d:Q98544732|Q98544732]]''
| 1884-04-24
| [[Эстония]]
| 1963-02-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 752
| ''[[:d:Q5993226|Igor Dubov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1162163|Q1162163]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1947-07-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 2002-01-06
| [[Ярославль]]
|-
| style='text-align:right'| 753
| [[Модест Ильин]]
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1889-10-17
| ''[[:d:Q985642|Q985642]]''
| 1967-05-09
|
|-
| style='text-align:right'| 754
| ''[[:d:Q6398792|Khabibullo Abdusamatov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4406337|Q4406337]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]''
| 1940-10-27
| [[Сәмәрканд]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 755
| ''[[:d:Q6473940|Vassili Aleksandrovitch Boulkine]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| 1945-07-09<br/>1945
| [[Санкт-Петербург]]
| 2017-07-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 756
| ''[[:d:Q6534770|Lev Rukhin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 1912-10-16
| [[Мәскәү]]
| 1959-09-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 757
| ''[[:d:Q6763188|Hussein Ali Mahfouz]]''
|
|
| ''[[:d:Q737835|Q737835]]''
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]
| 1926-05-03
|
| 2009-01-19
|
|-
| style='text-align:right'| 758
| ''[[:d:Q6830223|Shlomo Strelitz]]''
|
|
| ''[[:d:Q658192|Q658192]]''
| [[математик]]
| 1923
| [[Каунас]]
| 1999
|
|-
| style='text-align:right'| 759
| ''[[:d:Q6981236|Naum Idelson]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| 1885-03-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 1951-07-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 760
| ''[[:d:Q7274018|Sergei Zhebelev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4127845|Q4127845]]''<br/>''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q2468727|Q2468727]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16267607|Q16267607]]''
| 1867-09-10<br/>1867-09-22
| [[Санкт-Петербург]]
| 1941-12-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 761
| ''[[:d:Q9145601|Aleksander Kossowski]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1743122|Q1743122]]''<br/>''[[:d:Q635734|Q635734]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1886-01-30<br/>1886-01-18
| [[Арзамас районы]]
| 1965-06-24<br/>1965-06-29
| [[Люблин|Лүблин]]
|-
| style='text-align:right'| 762
| [[Алексей Кулябко]]
|
|
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2055046|Q2055046]]''<br/>''[[:d:Q39631|Q39631]]''
| 1866-03-15
| [[Омск]]
| 1930-08-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 763
| ''[[:d:Q9179655|Bronisław Bouffałł]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
| 1867-10-30
| [[Юравичы (Гродзенский районы)|Юравичы]]
| 1949-02-08
| [[Гданьск]]
|-
| style='text-align:right'| 764
| [[Владислав Ротерт]]
|
|
| ''[[:d:Q28024477|Q28024477]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2487799|миколог]]''
| 1863-08-06<br/>1863-07-25
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| 1916-01-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 765
| ''[[:d:Q11181879|Kirill Yakovlevich Kondratyev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q15839134|Q15839134]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''
| 1920-06-14
| [[Рыбинск]]
| 2006-05-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 766
| ''[[:d:Q11711305|Ignacy Pietraszewski]]''
|
|
| ''[[:d:Q658192|Q658192]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q15980158|Q15980158]]''<br/>''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q2004963|numismatist]]''
| 1796-12-31
| ''[[:d:Q201186|Q201186]]''
| 1869-11-16
| [[Берлин]]
|-
| style='text-align:right'| 767
| ''[[:d:Q11851358|Andrej Rudnev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q486748|Q486748]]''
| 1878
| [[Санкт-Петербург]]
| 1958-07-31
| [[Һельсинки|Һелсинки]]
|-
| style='text-align:right'| 768
| ''[[:d:Q12083347|Mikhail Ivanovich Bogolepov]]''
|
|
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1879-01-09
| [[Можайск]]
| 1945-08-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 769
| [[Ильяс Бораганский]]
|
|
| [[Истанбул университеты]]
| ''[[:d:Q3303330|Q3303330]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1852-04-22
| [[Baqçasaray|Бакчасарай]]
| 1942
| [[Уфа]]<br/>[[Стәрлетамак]]
|-
| style='text-align:right'| 770
| ''[[:d:Q12085944|B. S. Butnik-Sìvers'kij]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1792450|Q1792450]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''
| 1901-03-03
| [[Чернигов|Черниһив]]
| 1983-11-05
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 771
| ''[[:d:Q12096645|Hryhoriy Holoskevych]]''
|
|
| ''[[:d:Q4368050|Q4368050]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| [[галим]]
| 1884-11-04
| ''[[:d:Q4446373|Q4446373]]''
| 1935
| [[Тубыл]]
|-
| style='text-align:right'| 772
| ''[[:d:Q12098141|Oleksander Hrushevskyi]]''
|
|
| ''[[:d:Q56709687|Q56709687]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1371378|Q1371378]]''<br/>''[[:d:Q26709887|Q26709887]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1877-08-12
| [[Ставрополь]]
| 1942
| [[Казакъ Совет Социалистик Республикасы|Казакъ Cовет Социалистик Республикаcы]]
|-
| style='text-align:right'| 773
| ''[[:d:Q12104076|Victor Jernstedt]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16267607|Q16267607]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]''<br/>''[[:d:Q17132038|палиюгрыф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1854-12-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 1902-08-21<br/>1902-08-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 774
| ''[[:d:Q12112667|Копержинский, Константин Александрович]]''
|
|
| ''[[:d:Q12107988|Q12107988]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| 1894-10-23
| ''[[:d:Q4139619|Q4139619]]''
| 1953-03-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 775
| ''[[:d:Q12117309|Lev Gurevich]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]''
| 1904-06-14
| [[Париж]]
| 1990-06-28
|
|-
| style='text-align:right'| 776
| ''[[:d:Q12141775|Aleksandr Polkanov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q462390|Q462390]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q19356817|Q19356817]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| 1888-05-13
| [[Кострома]]
| 1963-01-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 777
| ''[[:d:Q12162806|Тулуб Олександр Володимирович]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1930
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 778
| ''[[:d:Q12169939|Borys I. Chernyshov]]''
|
|
| ''[[:d:Q58388110|Q58388110]]''
| ''[[:d:Q462390|Q462390]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 1888-01-27
| ''[[:d:Q4539232|Q4539232]]''<br/>[[Кубан өлкәсе]]
| 1950-08-31
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 779
| ''[[:d:Q12170993|Шайтан, Михаил Эммануилович]]''
|
|
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1895-07-08
| [[Кизләү]]
| 1926-05-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 780
| ''[[:d:Q12359711|Artur Vallner]]''
|
|
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[укытучы]]
| 1887-10-18
| [[Таллинн]]
| 1937-11-04
| [[Сандармох]]
|-
| style='text-align:right'| 781
| ''[[:d:Q12362626|Filipp Ovsyannikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q28024477|Q28024477]]''
| ''[[:d:Q2055046|Q2055046]]''<br/>''[[:d:Q6337803|нейробиолог]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q3055126|Q3055126]]''
| 1827-06-14
| [[Санкт-Петербург]]
| 1906-05-29<br/>1909-06-09
| ''[[:d:Q49539|Q49539]]''
|-
| style='text-align:right'| 782
| ''[[:d:Q12367364|Konstantin Saint-Hilare]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 1866-09-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 1941-11-25
| [[Воронеж]]
|-
| style='text-align:right'| 783
| ''[[:d:Q12551862|Lydia Stepanova]]''
|
|
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]
| 1946-10-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 2003-10-06
|
|-
| style='text-align:right'| 784
| ''[[:d:Q12567234|Тұрсын Икрамович Сұлтанов]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q3648060|Q3648060]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1940-05-07
| [[Шамалган (авыл)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 785
| ''[[:d:Q13030979|Канстанцін Пушкарэвіч]]''
|
|
| ''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]''
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1890-11-03
| [[Слоним]]
| 1942-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 786
| ''[[:d:Q13031215|Леанід Іванавіч Мінчанка]]''
|
|
| ''[[:d:Q2418908|Q2418908]]''
| [[математик]]
| 1949-09-02
| [[Набушава]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 787
| ''[[:d:Q13052571|Gohar Hambardzumyan]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| 1907-06-28
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 1979-06-26
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 788
| ''[[:d:Q13053437|Hamazasp Hambardzumyan]]''
|
|
| ''[[:d:Q6996689|Q6996689]]''<br/>''[[:d:Q2029787|Q2029787]]''<br/>''[[:d:Q4534839|Q4534839]]''
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1880-09-25
| ''[[:d:Q39542|Q39542]]''
| 1965-02-03
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 789
| ''[[:d:Q13172442|Georgi Porshniakov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1918
|
| 1993
|
|-
| style='text-align:right'| 790
| ''[[:d:Q13512740|Vladimir Dubyansky]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1877-07-02
| [[Павловск (Воронеж өлкәсе)]]
| 1962
|
|-
| style='text-align:right'| 791
| ''[[:d:Q14916574|Grigol Chursin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1371378|Q1371378]]''
| 1874-01-10<br/>1874-01-22
| [[Ейск]]
| 1930-10-15
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 792
| ''[[:d:Q15060753|Vladimir Yakubson]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Q4534839]]''
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 1867-08-30
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| 1918
|
|-
| style='text-align:right'| 793
| ''[[:d:Q15061029|Slyapkin Iliya Aleksandrovich]]''
|
|
| ''[[:d:Q23675254|lycée classique de Saint-Pétersbourg]]''
| ''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17132038|палиюгрыф]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1792450|Q1792450]]''
| 1858-05-09
| ''[[:d:Q4407742|Q4407742]]''
| 1918-04-29
| ''[[:d:Q1267638|Q1267638]]''
|-
| style='text-align:right'| 794
| ''[[:d:Q15061372|Aleksei Cherniakov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| [[укытучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[математик]]
| 1955-05-17
| [[Запорожье]]
| 2010-07-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 795
| ''[[:d:Q15061374|Сергей Иванович Черняев]]''
|
|
| ''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]''
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| 1818
|
| 1888-05-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 796
| ''[[:d:Q15061491|Boris Aleksandrovič Čagin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1246977|Q1246977]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1899-03-22<br/>1899-03-23
| [[Мәскәү]]
| 1987-12-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 797
| [[Иван Холмогоров]]
|
|
| [[Беренче Казан ирләр гимназиясе]]
| [[укытучы]]
| 1819-08-01
| No/unknown value
| 1891-11-04
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 798
| ''[[:d:Q15063183|Konstantin Focht]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 1860-02-24
| ''[[:d:Q2029774|Q2029774]]''
| 1920-09-15
| [[Батум]]
|-
| style='text-align:right'| 799
| ''[[:d:Q15063220|Vladimir Fomin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| 1937-03-06
| [[Серпухов]]
| 2000-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 800
| ''[[:d:Q15064354|Tatyana Batygina]]''
|
|
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1927-10-24
| [[Уссурийск]]
| 2015-09-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 801
| ''[[:d:Q109494441|Nestor Smirnov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| 1878
| [[Омск]]
| 1942
| [[Вологда]]
|-
| style='text-align:right'| 802
| ''[[:d:Q109494590|Sergey Tchorzewski]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1893-06-18
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 1942
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 803
| ''[[:d:Q109803051|Александр Иванович Кубышкин]]''
|
|
| [[Иваново дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 1950-06-28
| [[Иваново]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 804
| ''[[:d:Q110222665|Yegor Shishkin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 805
| ''[[:d:Q110226684|Aleksandr Mihajlovič Rešetov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| 1932-08-01
| ''[[:d:Q4120384|Q4120384]]''
| 2009-05-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 806
| ''[[:d:Q110892166|Alexander Kulischer]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Q4534839]]''
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q864380|Q864380]]''<br/>''[[:d:Q12360779|Q12360779]]''
| 1890
| [[Санкт-Петербург]]
| 1942-02-13
| [[Дранси]]
|-
| style='text-align:right'| 807
| ''[[:d:Q111103660|Igor Gretskiy]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1238570|Q1238570]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 808
| ''[[:d:Q111249071|Vittorio Springfield Tomelleri]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q15976341|Q15976341]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 1966
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 809
| ''[[:d:Q111890299|Булдырев, Владимир Сергеевич]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
| 1929-07-04
| [[Санкт-Петербург]]
| 2010-04-05
|
|-
| style='text-align:right'| 810
| ''[[:d:Q112053300|Alexander Krylatov]]''
|
|
|
| [[математик]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 811
| ''[[:d:Q112134158|Николай Ильич Ионов]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| 1913-05-16
| ''[[:d:Q20010564|Q20010564]]''
| 1992-07-16
| ''[[:d:Q20010564|Q20010564]]''
|-
| style='text-align:right'| 812
| ''[[:d:Q112343462|Evgeny Tereschenkov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1238570|Q1238570]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1983
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 813
| ''[[:d:Q112403739|Jekaterina Innokent'jevna Klimenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q3153558|Q3153558]]''<br/>''[[:d:Q16308156|Q16308156]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1903
|
| 1976
|
|-
| style='text-align:right'| 814
| ''[[:d:Q112536177|Moisey Altman]]''
|
|
| ''[[:d:Q28664814|Q28664814]]''<br/>[[Бакы дәүләт университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1896-06-17
| [[Ула (агрошәһәрчек)|Ула]]
| 1986-05-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 815
| ''[[:d:Q112988612|Эдуард Фёдорович Караваев]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 1939-03-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 2024-10-25
|
|-
| style='text-align:right'| 816
| ''[[:d:Q112989184|Vasili Borodovski]]''
|
|
| ''[[:d:Q28024477|Q28024477]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''
| 1874-03-04
| ''[[:d:Q4084350|Q4084350]]''<br/>[[Смоленск губернасы|Смоленск гөбернәсе]]
| 1914-02-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 817
| ''[[:d:Q112989230|Arsen Karapeti Shagini︠a︡n]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q3332711|Q3332711]]''<br/>''[[:d:Q620573|Q620573]]''<br/>''[[:d:Q21280575|Q21280575]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1975-12-14
| ''[[:d:Q183394|Q183394]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 818
| ''[[:d:Q112989424|Нешатаев, Юрий Николаевич]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 1927-05-27
| [[Чәрдән]]
| 2006-01-17
|
|-
| style='text-align:right'| 819
| ''[[:d:Q113412293|Немилов, Юрий Антонович]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16742096|Q16742096]]''
| 1913-03-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 1996
|
|-
| style='text-align:right'| 820
| ''[[:d:Q115660145|Dmitriy Lanko]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1238570|Q1238570]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1977-12-10
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 821
| ''[[:d:Q115784869|Levon Babadzanjanz]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| 1940-05-24
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 2023-06-11
| ''[[:d:Q16021974|Q16021974]]''<br/>[[Ленинград өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 822
| ''[[:d:Q115884983|Раман Даброцін]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 1928-10-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 1980-02-06
|
|-
| style='text-align:right'| 823
| ''[[:d:Q115988591|Christoph Gobi]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]''<br/>''[[:d:Q462390|Q462390]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 824
| ''[[:d:Q116046821|Oleg S. Vereshchagin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 825
| ''[[:d:Q116062107|Pyotr Mikhaylovich Gorshkov]]''
|
|
|
| [[галим]]
| 1883
|
| 1975
|
|-
| style='text-align:right'| 826
| ''[[:d:Q116209597|Alexander Belousov]]''
|
|
| ''[[:d:Q204181|Q204181]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q3075052|Q3075052]]''<br/>''[[:d:Q13570226|Q13570226]]''
| 1946-08-10
| [[Рига]]
| 2023-01-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 827
| ''[[:d:Q116281348|Mirza Pira Arslan-Khan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q16832248|Q16832248]]''<br/>''[[:d:Q1553123|Q1553123]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1843
| [[Урмия (шәһәр)]]
| 1904
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 828
| ''[[:d:Q117187296|Pavel Stepanovich Radetzky]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q84473837|Q84473837]]''
| 1885-02-25
| [[Киев]]
| 1938-10-03
| ''[[:d:Q21343216|Q21343216]]''
|-
| style='text-align:right'| 829
| ''[[:d:Q117742015|Timur Dzhumatov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 830
| ''[[:d:Q117745018|Nikita Basov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 831
| ''[[:d:Q119138497|Gennady Bogomazov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4530466|Q4530466]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1936-12-29
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 832
| ''[[:d:Q119211879|Tatjana Kulakovskaja]]''
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 833
| ''[[:d:Q119224888|Natalia I. Naumova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 834
| ''[[:d:Q120264090|Олёнов, Юрий Михайлович]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''<br/>''[[:d:Q15839136|цитолог]]''
| 1907
|
| 1977
|
|-
| style='text-align:right'| 835
| ''[[:d:Q120279902|Звонарев, Климент Александрович]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
|
| 1902-11-27
| ''[[:d:Q4169708|Q4169708]]''
| 1986
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 836
| ''[[:d:Q120413453|Zoltan Sabov]]''
|
|
| [[Берлинның Ирекле университеты|Берлинның Ирекле үнивирситите]]
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1951-08-28
| ''[[:d:Q854610|Q854610]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 837
| ''[[:d:Q120829285|Alexei Kouprianov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1970-07-08
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 838
| ''[[:d:Q122222235|Ольга Иосифовна Поддячая]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| No/unknown value
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 839
| ''[[:d:Q122701857|Dmitrij Ivanovič Veber]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1984
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 840
| ''[[:d:Q122912639|Lev V. Prokhorov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 841
| ''[[:d:Q124296654|Vyacheslav Morozov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1238570|Q1238570]]''
| 1972-06-30
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 842
| ''[[:d:Q124719969|Александр Александрович Антонов]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1859
| [[Санкт-Петербург]]
| 1904
|
|-
| style='text-align:right'| 843
| ''[[:d:Q124769786|Снегирев, Игорь Леонтьевич]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
| 1907
| [[Париж]]
| 1946
|
|-
| style='text-align:right'| 844
| ''[[:d:Q124770226|Andrey Bushev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Q4534839]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>''[[:d:Q16533|Q16533]]''
| 1966-02-12
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 845
| ''[[:d:Q124771587|Osip Ansheles]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1885
| [[Пенза]]
| 1957
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 846
| ''[[:d:Q125116501|Miriam Kovalchuk]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1918-07-08
|
| 1998-10-24
|
|-
| style='text-align:right'| 847
| ''[[:d:Q125815075|Соколов, Александр Ростиславович]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
| 1949-10-20
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 848
| ''[[:d:Q126164939|Mikhail Rabinovich]]''
|
|
|
|
| 1907
|
| 1997
|
|-
| style='text-align:right'| 849
| ''[[:d:Q126915242|Sergei Petrovich Suslov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q901402|Q901402]]''
| 1893
|
| 1953
|
|-
| style='text-align:right'| 850
| ''[[:d:Q126923612|Yurii Emelyanov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q30131998|Q30131998]]''<br/>''[[:d:Q4773904|Q4773904]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| 1933-06-23
| [[Кисловодск]]
| 1996-02-19
|
|-
| style='text-align:right'| 851
| ''[[:d:Q126971114|Пянкевич, Владимир Леонидович]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1956-11-19
| [[Махачкала]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 852
| ''[[:d:Q128710998|Ірына Паўлаўна Глінская]]''
|
|
| ''[[:d:Q94318187|Q94318187]]''<br/>''[[:d:Q1483704|Q1483704]]''
|
| 1909-12-21
| [[Мсцислав]]
| 1997-02-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 853
| ''[[:d:Q128859151|Pyotr Nekrasov]]''
|
|
| ''[[:d:Q18407836|Q18407836]]''<br/>''[[:d:Q4333981|Q4333981]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2055046|Q2055046]]''
| 1895-02-14
| ''[[:d:Q4319261|Q4319261]]''
| 1984
| [[Курск]]
|-
| style='text-align:right'| 854
| ''[[:d:Q128996964|Yakov M. Gall]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| 1946-03-20
| ''[[:d:Q4427921|Q4427921]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 855
| ''[[:d:Q130069739|Радкевич Ольга Николаевна]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1881
|
| 1966
|
|-
| style='text-align:right'| 856
| ''[[:d:Q130083735|Комарова Надежда Викторовна]]''
|
|
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1886
|
| 1962
|
|-
| style='text-align:right'| 857
| ''[[:d:Q130087264|Samuil Zakharevich]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 858
| ''[[:d:Q130087452|Вислоух Виктория Ивановна]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1899
|
| 1974
|
|-
| style='text-align:right'| 859
| ''[[:d:Q130237164|Richter Irina Dmitrievna]]''
|
|
| ''[[:d:Q55567593|Q55567593]]''<br/>''[[:d:Q1628690|Q1628690]]''
| ''[[:d:Q2552072|гистолог]]''
| 1895-01-24
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 860
| ''[[:d:Q130252434|Leonid Z. Kaidanov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| 1936-02-20
|
| 1998
|
|-
| style='text-align:right'| 861
| ''[[:d:Q130266561|Иван Полянский]]''
|
|
| ''[[:d:Q4402625|Q4402625]]''<br/>[[Санкт-Петербург руханилар академиясе]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[укытучы]]
| 1872
| [[Рязань губернасы]]
| 1930-05-14
| [[Павловск (Санкт-Петербург)|Павловск]]
|-
| style='text-align:right'| 862
| ''[[:d:Q130291324|Гербильский Николай Львович]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''
| 1900
|
| 1967
|
|-
| style='text-align:right'| 863
| ''[[:d:Q130293399|Фёдоров Василий Сергеевич]]''
|
|
| ''[[:d:Q1628690|Q1628690]]''
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| 1903-02-12
|
| 1976
|
|-
| style='text-align:right'| 864
| ''[[:d:Q130386120|Исаев Виталий Михайлович]]''
|
|
| ''[[:d:Q81475231|Q81475231]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| 1888-01-27
| [[Вышний Волочёк|Вышний Волочёк шәһәре]]
| 1924-08
| [[Кавказ]]
|-
| style='text-align:right'| 865
| ''[[:d:Q130463012|Ефимов Василий Васильевич]]''
|
|
| ''[[:d:Q4425482|Q4425482]]''
| ''[[:d:Q2055046|Q2055046]]''
| 1890
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 866
| ''[[:d:Q130604522|Зеленский Владимир Данилович]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 1879
|
| 1930
|
|-
| style='text-align:right'| 867
| ''[[:d:Q130812855|Ирина Сергей кызы Алексеева]]''
|
|
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q11085831|Q11085831]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1162163|Q1162163]]''<br/>''[[:d:Q4376769|Q4376769]]''<br/>''[[:d:Q482980|Q482980]]''
| 1953
| [[Екатеринбург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 868
| ''[[:d:Q130867415|Philiptschenko Alexander Alexandrovitch]]''
|
|
| ''[[:d:Q4127845|Q4127845]]''<br/>''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''<br/>''[[:d:Q209344|Q209344]]''
| ''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''
| 1884-03-24
| ''[[:d:Q23846594|Q23846594]]''
| 1938-09-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 869
| ''[[:d:Q130968508|İnqilab Aslanov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Бакы дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]''
| 1932-05-09
| ''[[:d:Q158903|Q158903]]''
| 1997-11-23
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 870
| ''[[:d:Q131138945|Элиасберг Павел Самуилович]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1885
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 871
| ''[[:d:Q131148022|Мамзин Алексей Сергеевич]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[фәлсәфәче]]
| 1928-04-29
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 872
| ''[[:d:Q131255845|Дьяконов Дмитрий Михайлович]]''
|
|
| ''[[:d:Q4454719|Q4454719]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| 1893-10-05
|
| 1923-09-30
|
|-
| style='text-align:right'| 873
| ''[[:d:Q131261237|Владимирский Александр Петрович]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| 1886
|
| 1939
|
|-
| style='text-align:right'| 874
| ''[[:d:Q131369550|Лоскутова Марина Викторовна]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q757391|Central European University]]''
| ''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| 1968-09-06
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 875
| ''[[:d:Q131370088|Козулина Анна Викентьева]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| 1956-03-04
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 876
| ''[[:d:Q131376745|Попов Игорь Юрьевич]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| 1971-07-17
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 877
| ''[[:d:Q131376863|Рубцова Зоя Михайловна]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| 1923-12-04
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 878
| ''[[:d:Q131377105|Трохачев Сергей Юрьевич]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| 1956-02-16
| [[Находка]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 879
| ''[[:d:Q131377139|Хахина Лия Николаевна]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| 1932-07-20
| [[Новочеркасск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 880
| ''[[:d:Q131401837|Разумовская Зинаида Григорьевна]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 881
| ''[[:d:Q131580145|Мария Васильевна Агафонова]]''
|
|
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 882
| ''[[:d:Q131587306|Гранович Андрей Игоревич]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 883
| ''[[:d:Q131761844|Olga I. Sumina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 884
| ''[[:d:Q131761952|Харазова Александра Давидовна]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 885
| ''[[:d:Q131808911|Богдановская-Гиенэф Ивонна Донатовна]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q19961388|геоботаник]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 886
| ''[[:d:Q131808925|Блюменталь Илья Христофорович]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 887
| ''[[:d:Q131809181|Ипатов Виктор Семёнович]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q19961388|геоботаник]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 888
| ''[[:d:Q131853635|Nataliya Nikitichna Matinyan]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]''
| 1936-11-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 2020-10-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 889
| ''[[:d:Q131990598|Nikolai Raskov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
| 1936-10-16
| ''[[:d:Q4106497|Q4106497]]''
| 2024-01-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 890
| ''[[:d:Q134587136|Olʹga Vi︠a︡cheslavovna Sergeeva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| 1969
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 891
| ''[[:d:Q135098919|Sergey Yurievich Shilov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]
| 1972-02-28
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 892
| ''[[:d:Q135484168|Ершов, Глеб Юрьевич]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q88190618|Q88190618]]''
| 1964-01-13
| [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 893
| ''[[:d:Q136213249|Калинин Венедикт Иванович]]''
|
|
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q115003687|Q115003687]]''
| 1907-03-03
| [[Сарытау]]
| 1960-10-15
|
|-
| style='text-align:right'| 894
| ''[[:d:Q136709872|Мартыненко Борис Константинович]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 895
| ''[[:d:Q136723718|Балуев Александр Николаевич]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| 1923-08-17
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 896
| ''[[:d:Q136746011|Косовский Николай Кириллович]]''
|
|
|
| [[математик]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 897
| ''[[:d:Q136746045|Вояковская Наталья Николаевна]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 898
| ''[[:d:Q136773081|Овсянников Дмитрий Александрович]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 899
| ''[[:d:Q136773128|Хитров Геннадий Михайлович]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 900
| ''[[:d:Q136793479|Evgeny Treyvus]]''
|
|
| ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]
| 1934-11-20
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 901
| ''[[:d:Q137841575|Гижицкий Александр Марианович]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| 1878
|
| 1956
|
|-
| style='text-align:right'| 902
| ''[[:d:Q137858736|Дондуа Карпез Дариспанович]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 1891
|
| 1951
|
|-
| style='text-align:right'| 903
| ''[[:d:Q137865414|Завалишин Александр Александрович]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]''
| 1902
|
| 1958
|
|-
| style='text-align:right'| 904
| ''[[:d:Q138567701|Советов Сергей Сергеевич]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| 1902
|
| 1958
|
|-
| style='text-align:right'| 905
| [[Николай Благовещенский (1821)|Николай Благовещенский]]
|
|
| ''[[:d:Q4139211|Q4139211]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q16267607|Q16267607]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1821-04-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 1892-08-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 906
| ''[[:d:Q15064731|Rouben Boudaghov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4398493|Q4398493]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 1910-08-23<br/>1910-09-05
| [[Ростов-на-Дону]]
| 2001-07-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 907
| ''[[:d:Q15064853|Julius Wagner]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q3055126|Q3055126]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| 1865-12-13
| [[Наполи]]
| 1945-04<br/>1944<br/>1946
| [[Сербия]]<br/>[[Австрия]]
|-
| style='text-align:right'| 908
| ''[[:d:Q15065347|Vladimir Girgas]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''<br/>''[[:d:Q4385762|Q4385762]]''
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q620573|Q620573]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1835-12-01
| [[Гродно|Һродна]]
| 1887-03-18
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 909
| ''[[:d:Q15065572|Vjatsjeslav Gretsjanyj]]''
|
|
| ''[[:d:Q112107737|Q112107737]]''
| [[галим]]
| 1940-02-11
|
| 2019-05-20
|
|-
| style='text-align:right'| 910
| ''[[:d:Q15065577|Andrey Grigorenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]''
| [[галим]]
| 1949-06-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 2015-05-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 911
| ''[[:d:Q15065602|Константин Эдуардович Гриневич]]''
|
|
| ''[[:d:Q1458695|Q1458695]]''
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| 1891-09-21
| [[Вологда]]
| 1970-08-30
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 912
| ''[[:d:Q15065823|Gabriel Destunis]]''
|
|
| ''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q16267607|Q16267607]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1818-03-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 1895-03-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 913
| ''[[:d:Q15065981|Ludolf Dorn]]''
|
|
|
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1841-01-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 1891-04-29
| [[Санкт-Петербург]]<br/>[[Рига]]
|-
| style='text-align:right'| 914
| ''[[:d:Q15066437|Piotr Yernstedt]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q15974789|Q15974789]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 1890-06-09
| [[Гатчина]]
| 1966-12-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 915
| ''[[:d:Q15066449|Mikhail Yerofeyev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| 1839-02-14
| [[Санкт-Петербург]]
| 1888-12-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 916
| [[Николай Еругин]]
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1907-04-14<br/>1907-05-14
| [[Пролетарск (шәһәр)|Пролетарск]]
| 1990-02-12
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 917
| ''[[:d:Q15066608|Gennady Zhirkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1936-05-16
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 918
| ''[[:d:Q15066714|Audra-Kristina Zabulionite]]''
|
|
| ''[[:d:Q658192|Q658192]]''<br/>''[[:d:Q2381477|Q2381477]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[фәлсәфәче]]
| 1961-10-01
| [[Каунас]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 919
| [[Николай Козмин]]
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 1873-12-10<br/>1873-12-22
| [[Казан]]
| 1942-02-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 920
| ''[[:d:Q15069331|Fedor Tur]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q2055046|Q2055046]]''<br/>''[[:d:Q10872101|анатом]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| 1866-05-13
| [[Новгород-Сиверскый|Новһород-Сиверскый]]
| 1942-07-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 921
| ''[[:d:Q15070472|Yevgeny Kreps]]''
|
|
| ''[[:d:Q4454719|Q4454719]]''<br/>''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 1899-05-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 1985-10-04
| [[Ялта]]
|-
| style='text-align:right'| 922
| [[Василий Лебедев]]
|
|
| ''[[:d:Q15962041|Q15962041]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]''
| 1833-10-01
| [[Түбән Новгород]]
| 1909-05-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 923
| ''[[:d:Q15071114|Ernst Gustav Leyst]]''
|
|
| ''[[:d:Q28024477|Q28024477]]''<br/>''[[:d:Q154804|Q154804]]''
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| 1852-01-07
| [[Ревель (коммуна)]]
| 1918-09-13
| [[Бад-Наухайм]]
|-
| style='text-align:right'| 924
| ''[[:d:Q15071153|Vladimir Lermantov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1845-11-03<br/>1845-11-15
| [[Санкт-Петербург]]
| 1919-01-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 925
| ''[[:d:Q15071436|Karl Lugebil]]''
|
|
| ''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]''
| ''[[:d:Q16267607|Q16267607]]''<br/>''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1830-11-11
| [[Санкт-Петербург]]
| 1887-12-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 926
| ''[[:d:Q15071463|Jakov Mironovitsj Magaziner]]''
|
|
| ''[[:d:Q16713603|Харкаўская губернская гімназія]]''<br/>''[[:d:Q28024487|Q28024487]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1882-01-06<br/>1882-01-19
| [[Харьков]]
| 1961-04-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 927
| ''[[:d:Q15071584|Vyacheslav Tishchenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1861-08-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 1941-02-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 928
| ''[[:d:Q15072734|Владимир Петрович Михайлов]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| [[галим]]
| 1855-11-21
| [[Сембер]]
| 1901-05-05
| [[Тверь]]
|-
| style='text-align:right'| 929
| ''[[:d:Q15073501|Ivan Mordukhay-Boltovsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4200373|Император хокук белеме укуханәсе]]''
| [[галим]]
| 1874
|
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 930
| ''[[:d:Q15074489|Vladimir Musselius]]''
|
|
| ''[[:d:Q2069101|Q2069101]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q16267607|Q16267607]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q14972848|Q14972848]]''
| 1846-07-02
| [[Выборг]]
| 1920
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 931
| [[Михаил Навроцкий]]
|
|
| [[Беренче Казан ирләр гимназиясе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q620573|Q620573]]''
| 1823-11-11
|
| 1871-01-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 932
| ''[[:d:Q15074971|Yury Natochin]]''
|
|
| [[Новосибирск дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q2055046|Q2055046]]''
| 1932-12-06
| [[Харьков]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 933
| ''[[:d:Q15076890|Nikolaĭ Stepanovich Solomenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q4129767|Q4129767]]''
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q47064|Q47064]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1923-12-05
| [[Минск]]
| 1995-06-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 934
| ''[[:d:Q15076954|Aleksandr Soldatov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]''
| [[галим]]
| 1947-06-09
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 935
| ''[[:d:Q15077327|Слепян, Эрик Иосифович]]''
|
|
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 1931-06-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 2021-05-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 936
| ''[[:d:Q15079384|Sergey Mikhailovich Seredonin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1860-08-30
| [[Санкт-Петербург]]
| 1914-07-26
| [[Ярыслау губернасы|Ярыслау гөбернәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 937
| ''[[:d:Q15079481|Ī. P. Senigov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4349855|Q4349855]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15143191|Q15143191]]''
| 1859
| [[Санкт-Петербург]]
| No/unknown value<br/>1903
|
|-
| style='text-align:right'| 938
| ''[[:d:Q15081103|Mitrofan Sveshnikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Q4534839]]''
| [[галим]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1862-06-11
| [[Әстерхан]]
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 939
| ''[[:d:Q15081195|Mikhail Vasilyevich Popov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4530466|Q4530466]]''
| ''[[:d:Q18543182|Q18543182]]''<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q662729|Q662729]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1945-02-24
| ''[[:d:Q21673433|Q21673433]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 940
| ''[[:d:Q15090990|Sergey Rozhdestvensky]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q635734|Q635734]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1868-08-25<br/>1868-09-06<br/>1863
| [[Санкт-Петербург]]
| 1934-06-17
| [[Тум|Томск]]
|-
| style='text-align:right'| 941
| ''[[:d:Q15090992|Nikolaĭ Fedorovich Rozhdestvenskiĭ]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| [[хокук белгече]]
| 1802<br/>1800
| [[Санкт-Петербург]]
| 1872-02-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 942
| ''[[:d:Q15132363|Sergey Kuznetsov]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q14972848|Q14972848]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1951-12-16
| ''[[:d:Q62337|Q62337]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 943
| ''[[:d:Q15134863|Robert Lenz]]''
|
|
| ''[[:d:Q28024477|Q28024477]]''<br/>''[[:d:Q12376416|Q12376416]]''
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 1808-02-04
| [[Тарту]]
| 1836-09-06<br/>1836-08-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 944
| ''[[:d:Q15149013|Ирина Попова]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15255771|Q15255771]]''
| 1961-09-28
| ''[[:d:Q4280256|Q4280256]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 945
| ''[[:d:Q15210129|Ronald Nelepin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4129767|Q4129767]]''
| [[математик]]
| 1928-09-20
| [[Мәскәү]]
| 2008-01-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 946
| ''[[:d:Q15433216|Андрей Венедикт улы Фёдоров]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q13570226|Q13570226]]''
| 1906-04-06
| [[Санкт-Петербург]]
| 1997-11-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 947
| ''[[:d:Q15438814|George G. Lorentz]]''
|
|
| ''[[:d:Q153978|Q153978]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1425119|Q1425119]]''
| [[математик]]
| 1910-02-25
| [[Санкт-Петербург]]
| 2006-01-01
| [[Чико (Калифорния)|Чико]]
|-
| style='text-align:right'| 948
| ''[[:d:Q15451164|Erich Diehl]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q16267607|Q16267607]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1890-01-25
| [[Даугавпилс]]
| 1952-06-02
| [[Ена (шәһәр)|Ена]]
|-
| style='text-align:right'| 949
| ''[[:d:Q15451418|Aleksandr Goykhbarg]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Q4534839]]''
| ''[[:d:Q2135469|legal counselor]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q28528560|Q28528560]]''
| 1883-01-01
| ''[[:d:Q4132790|Q4132790]]''
| 1962
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 950
| ''[[:d:Q15455707|Sergei Vostokov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| 1945-04-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 2025-03-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 951
| ''[[:d:Q15455711|Alexander Its]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1952-01-01
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 952
| ''[[:d:Q15640287|Pavel Voinarovskiy]]''
|
|
| ''[[:d:Q58683208|Q58683208]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>''[[:d:Q1327627|Q1327627]]''
| 1866-02-15
| [[Акъяр]]
| 1913-06-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 953
| ''[[:d:Q15640468|Татьяна Александровна Боборыкина]]''
|
|
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| [[галим]]
| 1953-12-26
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 954
| ''[[:d:Q15691162|S.V. Jogarao]]''
|
|
| ''[[:d:Q3521052|Q3521052]]''
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
| 1928
|
| 1992
|
|-
| style='text-align:right'| 955
| ''[[:d:Q15720258|Hermann Henckel]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q4988856|Hebraist]]''
| 1865-04-05
| [[Бялысток|Белосток]]
| 1940<br/>No/unknown value
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 956
| ''[[:d:Q15727402|Christian Friedrich Graefe]]''
|
|
| ''[[:d:Q154804|Q154804]]''
| ''[[:d:Q16267607|Q16267607]]''
| 1780-07-01
| [[Хемниц]]
| 1851-12-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 957
| ''[[:d:Q15836854|Nikolai Kapitonovich Nikolski]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1940-11-16
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 958
| ''[[:d:Q15965068|Yom Tov Lipman Lipkin]]''
|
|
| ''[[:d:Q154561|Q154561]]''
| [[математик]]
| 1846
| ''[[:d:Q157516|Салантай]]''
| 1876-02-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 959
| ''[[:d:Q16104619|Viktor Borisov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1937-10-31
| [[Санкт-Петербург]]
| 2013-12-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 960
| ''[[:d:Q16303917|Yuri Yappa]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1927-09-21
| [[Санкт-Петербург]]
| 1998-08-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 961
| ''[[:d:Q16378569|Efrasiyab Vekilov]]''
|
|
| [[Бакы дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4126647|Q4126647]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 1920
| [[Бакы]]
| 2004
|
|-
| style='text-align:right'| 962
| ''[[:d:Q16404193|Victor Ferdinand Schmidt]]''
|
|
| ''[[:d:Q28024477|Q28024477]]''<br/>''[[:d:Q2388897|Q2388897]]''
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| 1865-04-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 1932-05-07
| [[Пермь]]
|-
| style='text-align:right'| 963
| ''[[:d:Q16437572|Бораганский Ілияс]]''
|
|
|
|
| 1852-04-22
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 964
| ''[[:d:Q16627894|Joseph Adam Braun]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1712-01-01
| ''[[:d:Q583910|Q583910]]''
| 1768-09-22<br/>1768-10-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 965
| [[Борис Вишневский]]
|
|
| ''[[:d:Q16685857|Пирем ирләр гимназиясе]]''<br/>[[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]
| ''[[:d:Q1595570|Q1595570]]''<br/>''[[:d:Q4773904|Q4773904]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q901402|Q901402]]''<br/>''[[:d:Q12347522|Q12347522]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1891-06-13<br/>1891-07-13
| ''[[:d:Q134712|Q134712]]''
| 1965-01-26
| [[Черновцы|Чернивси]]
|-
| style='text-align:right'| 966
| [[Валентина Дианова]]
|
|
| ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]''
| [[фәлсәфәче]]
| 1949-07-22
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 967
| ''[[:d:Q16644675|Yury Dmitrevsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4480733|The Faculty of Geography and Geoecology]]''
| ''[[:d:Q901402|Q901402]]''<br/>''[[:d:Q3644587|Q3644587]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15936497|Q15936497]]''
| 1920-05-09
| [[Череповец]]
| 2001
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 968
| ''[[:d:Q16653572|Yakov Zakher]]''
|
|
| ''[[:d:Q4454719|Q4454719]]''<br/>''[[:d:Q4534839|Q4534839]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1893-10-22
| [[Мияс]]
| 1963-03-14
| [[Петергоф|Петерһоф]]
|-
| style='text-align:right'| 969
| ''[[:d:Q16663066|Φιόντορ Κέλζι]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1819-07
| [[Хәлеб]]
| 1886<br/>1912
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 970
| ''[[:d:Q16665863|Yelena Korneva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>''[[:d:Q2055046|Q2055046]]''<br/>''[[:d:Q23719406|Q23719406]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1929-12-05
| [[Кызылурда]]
| 2026-02-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 971
| ''[[:d:Q16667230|Yury Krivosheyev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1955-05-22
| [[Калининград]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 972
| [[Георгий Остроумов]]
|
|
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1898-12-27
| [[Пенза]]
| 1985-05-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 973
| ''[[:d:Q16687768|Ivan Fedorovich Pravdin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''
| 1880<br/>1880-01-13
| ''[[:d:Q1651373|Q1651373]]''
| 1963<br/>1963-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 974
| ''[[:d:Q16700556|Evgeniĭ Georgievich Kagarov]]''
|
|
| ''[[:d:Q85300|Q85300]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1882-09-29
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 1942-02-13
| [[Ессентуки]]
|-
| style='text-align:right'| 975
| ''[[:d:Q16712540|Viktor Frank-Kamenetsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4135692|Geological Faculty of St. Petersburg State University]]''
| ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1915-02-15
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| 1994-05-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 976
| ''[[:d:Q16719572|Мирза Шафи-Гештасп]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| No/unknown value
|
| 1877
|
|-
| style='text-align:right'| 977
| ''[[:d:Q16720308|Aleksandr Semenovič Tračevskij]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204467|Q4204467]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1838
| [[Ставрополь]]
| 1906-08-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 978
| ''[[:d:Q16720412|Isaak Moiseyevich Trotsky]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 1903
| [[Одесса]]
| 1937-11-04
| [[Сандармох]]
|-
| style='text-align:right'| 979
| ''[[:d:Q17043310|Vladimir Krylov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 1902-12-14
| ''[[:d:Q4239659|Q4239659]]''
| 1994-08-31
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 980
| ''[[:d:Q17044835|Mark Konstantinovich Gavurin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| 1911-11-16
| [[Мир (Карэлицкий районы)|Мир]]
| 1992-04-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 981
| ''[[:d:Q17089970|Irina Shmelyova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 982
| ''[[:d:Q17449825|Sergei N. Britvin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''
| 1965
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 983
| ''[[:d:Q17450093|Oleg I. Siidra]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 984
| ''[[:d:Q17456888|Татьяна Георгиевна Хатисова]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 985
| ''[[:d:Q17495028|Nikolay Yeliseyev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q18342390|Q18342390]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q112134160|геолог-картограф]]''
| 1897-12-07
| [[Самар]]
| 1966-06-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 986
| ''[[:d:Q17505198|Jan Janovich Lus]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| 1897-12-06
| ''[[:d:Q8080298|Q8080298]]''
| 1979-08-10
| [[Рига]]
|-
| style='text-align:right'| 987
| ''[[:d:Q17617408|Sergey Pavlovich Kravkov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 1873-06-21
| [[Рязань]]
| 1938-08-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 988
| ''[[:d:Q17617462|Olga Ivanova-Kazas]]''
|
|
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q16271428|эмбриолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1913-12-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 2015-01-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 989
| ''[[:d:Q17617499|Liliya Duskayeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q19909572|Q19909572]]''<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1964-03-21
| [[Пермь]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 990
| ''[[:d:Q17617620|Ианнуарий (Ивлиев)]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург руханилар академиясе]]
| [[галим]]
| 1943-12-09
| [[Вологда]]
| 2017-12-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 991
| ''[[:d:Q18001859|Elvira Gagarina]]''
|
|
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 1937-07-21
| [[Чимкәнт]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 992
| ''[[:d:Q18044646|Vladimir Razumovsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4480733|The Faculty of Geography and Geoecology]]''
| ''[[:d:Q901402|Q901402]]''
| 1939-08-19
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 993
| ''[[:d:Q18084469|Boris Vasilievich Perfiljev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1891-02-24
| [[Санкт-Петербург]]
| 1969-01-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 994
| ''[[:d:Q18132005|Виктор Цветков]]''
|
|
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''
| 1910-02-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 1999-02-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 995
| ''[[:d:Q18166752|Maria Prokhorova]]''
|
|
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 1903-07-20<br/>1901-07-20
| [[Гдов районы]]
| 1993
|
|-
| style='text-align:right'| 996
| [[Сергей Костычев]]
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q3779582|Q3779582]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1877-05-08
| [[Санкт-Петербург]]
| 1931-08-21
| [[Алушта]]
|-
| style='text-align:right'| 997
| ''[[:d:Q18173159|Ivan Tyurin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4361180|Q4361180]]''
| ''[[:d:Q28378128|Q28378128]]''
| 1892-11-02<br/>1892-10-21
| [[Уфа губернасы]]
| 1962-07-12
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 998
| ''[[:d:Q18221379|Basil Bensin]]''
|
|
| ''[[:d:Q841804|Q841804]]''<br/>''[[:d:Q238101|Q238101]]''<br/>''[[:d:Q1329478|Q1329478]]''
| ''[[:d:Q1781198|агроном]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1881
| [[Кырым]]
| 1973
| [[Төньяк Каролина]]
|-
| style='text-align:right'| 999
| ''[[:d:Q18245576|Myron Malkiel-Jirmounsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q1792450|Q1792450]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1890-05-03
| [[Санкт-Петербург]]
| 1974
| [[Лиссабон]]
|-
| style='text-align:right'| 1000
| ''[[:d:Q18279147|Ilya Utekhin]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q4773904|Q4773904]]''
| 1968-03-19
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1001
| ''[[:d:Q18400514|Nikolay Belyayev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Q4534839]]''
| [[галим]]
| 1923-08-23
| [[Ярыслау губернасы|Ярыслау гөбернәсе]]
| 2004-04-01
|
|-
| style='text-align:right'| 1002
| ''[[:d:Q18401534|G. A. Bi͡alyĭ]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 1905-12-29
| ''[[:d:Q4336132|Q4336132]]''
| 1987-09-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1003
| ''[[:d:Q18404639|Victor Robertovich Bursian]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| 1886-12-25
| [[Санкт-Петербург]]
| 1945-12-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1004
| ''[[:d:Q18634106|Боован Бадма]]''
|
|
|
| [[шагыйрь]]
| 1880
|
| 1917
|
|-
| style='text-align:right'| 1005
| ''[[:d:Q18634503|Galina Lebedeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]''
| 1937-05-10
| [[Тула]]
| 2021-10-30
|
|-
| style='text-align:right'| 1006
| ''[[:d:Q18640579|Aleksandr Veliky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4135692|Geological Faculty of St. Petersburg State University]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 1913-04-20
| [[Яңа Үзән өязе]]
| 1970-04-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1007
| ''[[:d:Q18786075|Boris Lichkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q84151|Q84151]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 1888-07-19
| [[Иркутск]]
| 1966-10-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1008
| ''[[:d:Q18786193|Dmitriy Chizhov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4139211|Q4139211]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| 1784-10-19
| ''[[:d:Q4218138|Q4218138]]''
| 1852-05-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1009
| ''[[:d:Q18786213|Шухтин, Алексей Михайлович]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1912-04-18
| ''[[:d:Q394230|Vesyegonsky District]]''
| 1982
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1010
| ''[[:d:Q19502056|Boris Vuliḥ]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1913-02-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 1978-09-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1011
| ''[[:d:Q19513859|Viktor Khavin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1933-03-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 2015-09-21
|
|-
| style='text-align:right'| 1012
| ''[[:d:Q19866719|Raisa Berg]]''
|
|
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''<br/>''[[:d:Q15143191|Q15143191]]''<br/>''[[:d:Q11774156|Q11774156]]''<br/>''[[:d:Q16063497|Q16063497]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1913-04-09
| [[Санкт-Петербург]]
| 2006-03-01
| ''[[:d:Q210720|Q210720]]''
|-
| style='text-align:right'| 1013
| ''[[:d:Q19906457|Tatiana Ilyina]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1792450|Q1792450]]''
| 1934-01-21
|
| 2020-10-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1014
| ''[[:d:Q19907394|Vladimir Baryshnikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1959-04-23
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1015
| ''[[:d:Q19907401|Nikolay Baryshnikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1922-12-14
| [[Бутурлиновка]]
| 2011-02-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1016
| ''[[:d:Q19908385|Pavel Lyubomirov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 1885-04-24
| ''[[:d:Q18778277|Q18778277]]''
| 1935-12-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1017
| ''[[:d:Q19908918|Irina Porochkina]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1925-02-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 2014-12-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1018
| ''[[:d:Q19909177|Pavel Svetlov]]''
|
|
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 1892-09-09<br/>1892-09-10
| ''[[:d:Q4479486|Ushaki]]''
| 1974-07-07
|
|-
| style='text-align:right'| 1019
| ''[[:d:Q19909983|Ekaterina Aleksandrovna Maksimova]]''
|
|
| ''[[:d:Q4453555|Q4453555]]''
| ''[[:d:Q487596|Q487596]]''<br/>''[[:d:Q3387717|Q3387717]]''
| 1976-08-01
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1020
| ''[[:d:Q19918446|Arseny Shnitnikov]]''
|
|
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q2560911|Q2560911]]''
| 1898-02-18
| [[Акъяр]]
| 1983-09-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1021
| ''[[:d:Q19948561|Vladimir Tartakovski]]''
|
|
| ''[[:d:Q84151|Q84151]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| 1900-12-31
| [[Киев]]
| 1972-09-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1022
| ''[[:d:Q19961146|Boris Tikhomirov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]''<br/>''[[:d:Q133822|Q133822]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1909-07-24
| [[Вологда губернасы|Вологда гөбернәсе]]
| 1976-07-04
|
|-
| style='text-align:right'| 1023
| ''[[:d:Q19975531|Sergey V. Krivovichev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4135692|Geological Faculty of St. Petersburg State University]]''
| [[галим]]
| 1972-09-04
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1024
| ''[[:d:Q19975571|Andrey Yakunin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1481050|Q1481050]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q43845|Q43845]]''
| 1975
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1025
| [[Юрий Благов (1959)]]
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
| 1959
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1026
| ''[[:d:Q20506916|Kamsar Grigoryan]]''
|
|
| ''[[:d:Q1977379|Q1977379]]''<br/>''[[:d:Q4258142|Q4258142]]''
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|Q13570226]]''
| 1911-04-01
| ''[[:d:Q3653125|Q3653125]]''
| 2004-06-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1027
| ''[[:d:Q20507236|Տիգրան Ճառաքյան]]''
|
|
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
| ''[[:d:Q2055046|Q2055046]]''<br/>''[[:d:Q18245236|Q18245236]]''
| 1909-08-31
| [[Санкт-Петербург]]
| 1996
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1028
| ''[[:d:Q20639357|Evgeny Alexandrovich Porai-Koshits]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 1907-09-28
| [[Россия империясе]]
| 1999-03-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1029
| ''[[:d:Q20671589|Mikhail Kastorsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4139211|Q4139211]]''<br/>''[[:d:Q4235556|Q4235556]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 1809
|
| 1866-07-06
|
|-
| style='text-align:right'| 1030
| ''[[:d:Q20747143|Galina L. Starova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 1946
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1031
| ''[[:d:Q20970617|Lyudmila Geyro]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 1941-08-04
|
| 2021-10-24
|
|-
| style='text-align:right'| 1032
| ''[[:d:Q21033558|Nikolai Bauer]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2004963|numismatist]]''
| 1888-11-04
| [[Санкт-Петербург]]
| 1942-09-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1033
| ''[[:d:Q21101658|Vladimir Komarov]]''
|
|
|
| [[галим]]
| 1930-01-28
|
| 2006
| [[Брянск]]
|-
| style='text-align:right'| 1034
| ''[[:d:Q21107859|Ivan Misyurkeyev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4126500|Q4126500]]''
| [[математик]]
| 1917-01-19
| ''[[:d:Q21813459|Q21813459]]''
| 1996-10-26
| [[Пермь]]
|-
| style='text-align:right'| 1035
| ''[[:d:Q21116864|Vladimir Prokofiev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1898
|
| 1993
|
|-
| style='text-align:right'| 1036
| ''[[:d:Q21140574|Orest Tsekhnovitser]]''
|
|
| ''[[:d:Q85300|Q85300]]''
| [[язучы]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| 1899-08-28
| [[Псков]]
| 1941-08-28
|
|-
| style='text-align:right'| 1037
| ''[[:d:Q21152576|Mikhail Serebryakov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Q4534839]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1879-09-04
| ''[[:d:Q606706|Q606706]]''
| 1959-06-12<br/>1959-07-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1038
| [[Анатолий Рыков]]
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q1792450|Q1792450]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17391638|Q17391638]]''
| 1978-08-26
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1039
| ''[[:d:Q21337671|Vladimir A. Lukhtanov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q3055126|Q3055126]]''
| 1958
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1040
| ''[[:d:Q21341636|Nina I. Strelnikova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q119950633|Q119950633]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1933-05-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 2020-12-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1041
| ''[[:d:Q21388899|Vladimir Dmitrievich Ivanov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3055126|Q3055126]]''
| 1959
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1042
| ''[[:d:Q21390411|Alexey G. Desnitskiy]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q19798999|Q19798999]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1043
| ''[[:d:Q21392255|Boris Palladiyevich Karakulin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4382992|Q4382992]]''<br/>''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1888-08-09
| [[Псков]]
| 1942-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1044
| ''[[:d:Q21392843|Valentina Sergeevna Sheshukova-Poretzkaya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q15816836|Q15816836]]''<br/>''[[:d:Q3779582|Q3779582]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1899
|
| 1990
|
|-
| style='text-align:right'| 1045
| ''[[:d:Q21394143|Alexander M. Naseka]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1046
| ''[[:d:Q21508299|E. M. Cheissin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q38691646|protozoologist]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1907-09-17
| [[Санкт-Петербург]]
| 1968-06-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1047
| ''[[:d:Q21509711|V.K. Dagaeva]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1896-07-18
|
| 1947<br/>1947-01
|
|-
| style='text-align:right'| 1048
| ''[[:d:Q21513251|Elena Fedorowna Florovskaya]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1902
|
| 1968
|
|-
| style='text-align:right'| 1049
| ''[[:d:Q21519655|Aleksandr Onu]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>[[укытучы]]
| 1865-04-19<br/>1865-05-01
| [[Истанбул]]
| 1935-04-07
| [[Лондон]]
|-
| style='text-align:right'| 1050
| ''[[:d:Q21523084|Vladimir I. Poljansky]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1907
|
| 1959
|
|-
| style='text-align:right'| 1051
| ''[[:d:Q21523291|Anastasia Ivanovna Proshkina-Lavrenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1458695|Q1458695]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1891-10-28
| ''[[:d:Q1104773|Q1104773]]''
| 1977-07-16
|
|-
| style='text-align:right'| 1052
| ''[[:d:Q21534130|Шебалин, Никита Виссарионович]]''
|
|
|
| [[галим]]
| 1938-03-30
|
| 1995-02-18
|
|-
| style='text-align:right'| 1053
| ''[[:d:Q21534871|Georgy Slyusarev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1896-09-04
|
| 1987
|
|-
| style='text-align:right'| 1054
| ''[[:d:Q21545761|Theodor Friedrich Freytag]]''
|
|
| ''[[:d:Q28024477|Q28024477]]''
| ''[[:d:Q16267607|Q16267607]]''
| 1800-02-02
| ''[[:d:Q15218880|Dzērbene]]''
| 1859-03-05
| [[Фрейбург (Унструт)]]
|-
| style='text-align:right'| 1055
| ''[[:d:Q21606848|Ilariya Raykova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1896-09-17
| [[Истәраушан]]
| 1981-10-24
| [[Ташкент]]
|-
| style='text-align:right'| 1056
| ''[[:d:Q21607499|Mariya Rozanova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1885-08-17
| [[Мәскәү]]
| 1957-10-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1057
| ''[[:d:Q21608682|Ivan Lvovich Serbinov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1872<br/>1872-06-12
| [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]]
| 1950<br/>1925-10-26
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 1058
| ''[[:d:Q21635577|Mariya Anufriyeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q4129748|Q4129748]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
| 1977-11-22
| [[Петрозаводск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1059
| ''[[:d:Q21639195|Viktor Yevseyev]]''
|
|
| ''[[:d:Q16655765|Institute of Linguistics, Literature and History of the Karelian Research Centre of the Russian Academy of Sciences]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q13636225|Finno-Ugrist]]''<br/>''[[:d:Q3075052|Q3075052]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1910-07-13
| [[Суоярви районы]]
| 1986-12-12
| [[Петрозаводск]]
|-
| style='text-align:right'| 1060
| ''[[:d:Q21643874|Aleksey Petrovsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q58683208|Q58683208]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1873-02-02
| [[Лукоянов]]
| 1942-08-24
| [[Екатеринбург]]
|-
| style='text-align:right'| 1061
| ''[[:d:Q21707343|Anna Bulavkina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1882-08-05
| [[Таллинн]]
| 1947-10-27
| [[Пенза]]
|-
| style='text-align:right'| 1062
| ''[[:d:Q21856943|Kirill Zavadsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 1909-12-23<br/>1910-01-05
| [[Түбән Новгород]]
| 1977-11-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1063
| ''[[:d:Q21856971|Ihnatii Ivanovskyi]]''
|
|
| ''[[:d:Q12173050|Q12173050]]''
| [[хокук белгече]]
| 1858-12-16
| ''[[:d:Q4137286|Hermanivka]]''
| 1926
|
|-
| style='text-align:right'| 1064
| ''[[:d:Q21993386|Anna Ābele]]''
|
|
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 1881-05-01
| ''[[:d:Q3800966|Valmiera Parish]]''
| 1975-09-09
| [[Поукипзи (Нью-Йорк)|Поукипзи]]
|-
| style='text-align:right'| 1065
| [[Сергей Львов (1879)|Сергей Львов]]
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Q4483558]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1879-10-02
| [[Казан]]
| 1959-01-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1066
| ''[[:d:Q22102361|Anatoly A. Stekolnikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q3055126|Q3055126]]''<br/>[[галим]]
| 1937-08-23
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1067
| ''[[:d:Q22113950|Stanislav I. Melnitsky]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3055126|Q3055126]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1068
| ''[[:d:Q22133542|N. N. Medvedev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| 1899-08-07<br/>1899
| [[Вологда өлкәсе]]
| 1979-11-22
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1069
| ''[[:d:Q22283695|Pavel Aleksandrovich Pravoslavlev]]''
|
|
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 1873-10-16
| ''[[:d:Q24076927|Rakhinka]]''
| 1941-10-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1070
| ''[[:d:Q22687930|Georg Albert Fuss]]''
|
|
| ''[[:d:Q28024477|Q28024477]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| 1806-12-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 1854-01-05
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 1071
| ''[[:d:Q23048274|Nina Ivochkina]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| 1941-03-13
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1072
| ''[[:d:Q23061981|Sergei Raymondovich Treil]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 20th century
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1073
| ''[[:d:Q23061991|Alexei Borisovich Aleksandrov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| 1954-12-23
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1074
| ''[[:d:Q23068721|Andrew N. Ostrovsky]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
| [[Орски|Ыр]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1075
| ''[[:d:Q23654976|Vladimir Barabanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4480733|The Faculty of Geography and Geoecology]]''
| [[галим]]
| 1918-05-21
| ''[[:d:Q21848875|Melekhovo]]''
| 1997-08-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1076
| ''[[:d:Q23656251|Vladimir Nikitin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4135692|Geological Faculty of St. Petersburg State University]]''
| ''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| 1944-02-18
| [[Үскәмән]]
| 2015-03-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1077
| ''[[:d:Q23656553|Maryna Skrzhynska]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]<br/>''[[:d:Q18916625|иллинис]]''
| 1939-08-23
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1078
| ''[[:d:Q23656601|Petr Tovstik]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| [[математик]]
| 1935-12-28
|
| 2020-12-30
|
|-
| style='text-align:right'| 1079
| [[Александр Чулошников]]
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 1894-08-08
| [[Подолия губернасы|Подолия гөбернәсе]]
| 1941
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1080
| ''[[:d:Q24009771|Nikolay Adamov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1113838|Q1113838]]''<br/>''[[:d:Q1781198|агроном]]''<br/>''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]''
| 1861-09-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 1912-06-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1081
| ''[[:d:Q24009902|V. G. Druzhinin]]''
|
|
| ''[[:d:Q23675254|lycée classique de Saint-Pétersbourg]]''<br/>''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q17132038|палиюгрыф]]''<br/>''[[:d:Q3243461|Q3243461]]''
| 1859-08-22
| [[Санкт-Петербург]]
| 1936-01-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1082
| ''[[:d:Q24010334|Georgy Gorbachyov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q182436|Q182436]]''
| 1897-09-26
| [[Санкт-Петербург]]
| 1937-10-10
| [[Верхнеурал|Верхнеуральск]]
|-
| style='text-align:right'| 1083
| ''[[:d:Q24010408|Oleg Shulov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| 1935-11-15
|
| 2006-08-13
|
|-
| style='text-align:right'| 1084
| ''[[:d:Q24010849|N. P. Penkin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1913-11-27
| [[Торжок]]
| 1989-04-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1085
| ''[[:d:Q24350838|Nikita Domnin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
| 1903
| [[Санкт-Петербург]]
| 1973
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1086
| ''[[:d:Q24351063|Dmitry Abramov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1947-02-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 2012-02-11
|
|-
| style='text-align:right'| 1087
| ''[[:d:Q24352140|Gennady Leonov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1947-02-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 2018-04-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1088
| ''[[:d:Q24642242|Jelena Nikolaievna Poliakhova]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| 1935-12-16
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1089
| ''[[:d:Q24642460|Artemy Magun]]''
|
|
| ''[[:d:Q4480817|Q4480817]]''<br/>[[Мичиган университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q157575|Q157575]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q15994177|Q15994177]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1974-06-03
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1090
| ''[[:d:Q24643253|Andrey Anselm]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1905-05-18
| [[Санкт-Петербург]]
| 1988-08-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1091
| ''[[:d:Q25367946|Sergey A. Karpov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1092
| ''[[:d:Q25391145|Alexander Nazarov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| [[математик]]
| 1963-04-27
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1093
| ''[[:d:Q25440989|Andrey Bulakh]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1933-03-29
| [[Санкт-Петербург]]
| 2020-09-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1094
| ''[[:d:Q25441117|Maxim V. Vinarski]]''
|
|
| [[Омск дәүләт педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q19798999|Q19798999]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q16271261|malacologist]]''
| 1978-04-18
| [[Омск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1095
| ''[[:d:Q25444759|Olga Aksenova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1096
| ''[[:d:Q25999578|Anatoly Olesievich Slisenko]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1941-08-15
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1097
| ''[[:d:Q26178992|Mikhail Steblin-Kamensky]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q26700841|Q26700841]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1903-08-29<br/>1903-09-11
| [[Санкт-Петербург]]
| 1981-09-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1098
| ''[[:d:Q26255491|Andrey Stepanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]
| 1965-07-13
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1099
| ''[[:d:Q26776802|Aleksandr Aleksandrovitsj Makarenja]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>[[укытучы]]
| 1930-04-29
| [[Санкт-Петербург]]
| 2015-08-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1100
| ''[[:d:Q27657773|David Maggid]]''
|
|
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q182436|Q182436]]''<br/>''[[:d:Q1792450|Q1792450]]''
| 1862-09-05<br/>1862-08-25
| [[Vilnius|Вилнүс]]<br/>''[[:d:Q2573951|Q2573951]]''
| 1942-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1101
| ''[[:d:Q27763765|Ivan Nekhaev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q16271261|malacologist]]''
| 20th century
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1102
| ''[[:d:Q27826341|Nikita Chernetsov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''
| 1972-09-28
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1103
| ''[[:d:Q27908233|Denis V. Vyalikh]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1104
| [[Степан Данилов]]
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 1888-12-26
| [[Витебск]]
| 1978-02-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1105
| ''[[:d:Q27919229|Nikolai Poletika]]''
|
|
| ''[[:d:Q4348927|Premier Gymnase de Kiev]]''<br/>''[[:d:Q56709687|Q56709687]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1896-04-17
| [[Канатып]]<br/>[[Сумы өлкәсе]]
| 1988-03-25
| [[Иерусалим|Котдус]]
|-
| style='text-align:right'| 1106
| ''[[:d:Q27982029|Aleksey Andronov]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 1972-12-12
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1107
| ''[[:d:Q28007501|Борис Зубарев]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| 1875-04-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 1952-07-15
| [[Пермь]]
|-
| style='text-align:right'| 1108
| ''[[:d:Q28008171|Valentin Lopatin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4480733|The Faculty of Geography and Geoecology]]''
| ''[[:d:Q19961388|геоботаник]]''<br/>''[[:d:Q3743777|Q3743777]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| 1908-08-10
| ''[[:d:Q28071291|Lopatiha]]''
| 1997-04-21
| [[Петрозаводск]]
|-
| style='text-align:right'| 1109
| ''[[:d:Q28054921|Viktor Poroshin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4127845|Q4127845]]''<br/>''[[:d:Q28024477|Q28024477]]''
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 1811-02-06
| [[Санкт-Петербург]]
| 1868-03-04
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 1110
| ''[[:d:Q28355395|Yevgeny Ilyin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4407667|Q4407667]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''
| 1933-03-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 2015-12-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1111
| ''[[:d:Q28355454|Голубева, Елена Георгиевна]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]
| 1930-09-21
|
| 2011
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1112
| ''[[:d:Q28355537|Неустроева, Галина Кирилловна]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]
| 1934
|
| 2011
|
|-
| style='text-align:right'| 1113
| ''[[:d:Q28359032|Anton Nemilov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q2552072|гистолог]]''<br/>''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1879-06-08
| [[Орёл]]
| 1942-02-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1114
| ''[[:d:Q28359118|Yevgeniya Ivanova]]''
|
|
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q24932262|Women's Pedagogical Institute]]''
| ''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]''
| 1889-12-12
| [[Санкт-Петербург]]
| 1973-01-26
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1115
| ''[[:d:Q28359307|Pyotr Makarov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1905-10-18
| [[Смоленск өлкәсе]]<br/>[[Лиепая]]
| 1967
| ''[[:d:Q1026062|Гурзуф]]''
|-
| style='text-align:right'| 1116
| ''[[:d:Q28359402|Иван Миронович Пядусов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]''
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
| 1901-06-23
| ''[[:d:Q11825671|Мстиславль өязе]]''
| 1964-03-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1117
| ''[[:d:Q28359444|Панфилов, Евгений Дементьевич]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]
| 1921-01-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 1999
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1118
| ''[[:d:Q28496444|Aleksandr Batuev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 1935-04-12
| [[Санкт-Петербург]]
| 2012-04-28
|
|-
| style='text-align:right'| 1119
| ''[[:d:Q28498009|Boris Yershov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 1937-01-16
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1120
| ''[[:d:Q28498050|Ilia A. Zakharov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| 1934-06-18
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1121
| ''[[:d:Q28500342|Lyudmila Popkova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q3665646|баскетболчы]]''
| 1937-10-10
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1122
| ''[[:d:Q28500798|Vladislav Vilgelmovich Khlebovich]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 1932-02-27
| [[Воронеж]]
| 2024-02-23
|
|-
| style='text-align:right'| 1123
| ''[[:d:Q28816071|Veneamin Shvab]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q107290369|физик-җылылыкчы]]''
| 1908-02-13
| [[Сарытау]]
| 1985-05-13
| [[Тум|Томск]]
|-
| style='text-align:right'| 1124
| ''[[:d:Q28913849|A. S. Velikiy]]''
|
|
|
|
| 1913
|
| 1970
|
|-
| style='text-align:right'| 1125
| ''[[:d:Q29032931|Alexander Okhotin]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1420038|Q1420038]]''
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| 1978
| [[Россия]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1126
| ''[[:d:Q29291488|Andrei K. Brodsky]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q3055126|Q3055126]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1127
| ''[[:d:Q29358759|Lyudmila Galenskaya]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Q4534839]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1932-10-01
| [[Витебск]]
| 2025-10-27
|
|-
| style='text-align:right'| 1128
| ''[[:d:Q29359148|N. A. Loginova]]''
|
|
| ''[[:d:Q6840724|Q6840724]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1947-10-28
| [[Алматы]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1129
| ''[[:d:Q29865067|Anastasia Evgenyeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 1899-11-10<br/>1899-11-22
| [[Кострома]]
| 1985-11-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1130
| ''[[:d:Q29865458|Vasiliy Sinitsyn]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1911-12-22
| [[Санкт-Петербург]]
| 1977-01-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1131
| ''[[:d:Q30231329|Iwan Triepicyn]]''
|
|
| ''[[:d:Q28664814|Q28664814]]''
| [[адвокат]]<br/>[[галим]]
| 1868
|
| 20th century
|
|-
| style='text-align:right'| 1132
| ''[[:d:Q30345673|Vyacheslav Genievich Rumynin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
| [[галим]]
| 1951-11-16
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1133
| ''[[:d:Q30346529|Valentin Bulkin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| [[галим]]
| 1937-11-30<br/>1937
|
| 2016-08-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1134
| ''[[:d:Q30346551|Aleksandr Boronoev]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q66581878|social anthropologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]''
| 1937-06-25
| ''[[:d:Q1016336|Бурят Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1135
| ''[[:d:Q30346743|Ígor Vasilievich Abarenkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1931-05-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 2023-03-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1136
| ''[[:d:Q30509858|Elena Nassonova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1137
| ''[[:d:Q30513918|Raul Gainetdinov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4314516|Institute of Pharmacology Russian Academy of Medical Sciences]]''<br/>''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 1964-09-01
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1138
| ''[[:d:Q31854563|Aleksey Malchevskiy]]''
|
|
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''
| 1915-08-12
| [[Санкт-Петербург]]
| 1985-07-25
| [[Луга]]
|-
| style='text-align:right'| 1139
| ''[[:d:Q33679728|Olga Sergeyevna Korotkevich]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1916
|
| 1971
|
|-
| style='text-align:right'| 1140
| ''[[:d:Q36581665|I.E. Brezhnev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1902
|
| 1978
|
|-
| style='text-align:right'| 1141
| ''[[:d:Q36676027|Sofia Alexandrovna Gutsevich]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2487799|миколог]]''
| 1897
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1142
| ''[[:d:Q37612456|Alexey Smirnov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q39372574|protistologist]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1970-01-16
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1143
| ''[[:d:Q37837588|Andrey A. Zolotarev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1144
| ''[[:d:Q38320677|Nikolay D. Solovyev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1145
| ''[[:d:Q38327151|Natalia Velichko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1146
| ''[[:d:Q38800382|Nadezhda A. Bokach]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1147
| ''[[:d:Q39390976|Viktor Pliss]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| 1932-02-10
| [[Сыктывкар]]
| 2019-01-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1148
| ''[[:d:Q39940820|Yury O. Chernoff]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1149
| ''[[:d:Q40135537|Olga Bajenova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1150
| ''[[:d:Q40206073|Stepan Gambaryan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1151
| ''[[:d:Q40399789|Nina Golyandina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1152
| ''[[:d:Q40483731|Elena Volkova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1153
| ''[[:d:Q42295337|Соловьёв, Василий Евстафьевич]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
| 1923
| ''[[:d:Q1957575|Q1957575]]''
| 2002
|
|-
| style='text-align:right'| 1154
| ''[[:d:Q42315211|Svetlana Galkina]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1155
| ''[[:d:Q42315212|Elena Gaginskaya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1156
| ''[[:d:Q42320490|Igor B Mekhov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1157
| ''[[:d:Q42371078|Stephen Pow]]''
|
|
| ''[[:d:Q757391|Central European University]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q12764792|Q12764792]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1158
| ''[[:d:Q42571751|Kwadwo Ansong Asante]]''
|
|
| ''[[:d:Q262854|Ләнкәстер үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q1074112|Эхиме университеты]]''<br/>''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''<br/>''[[:d:Q156725|Һамбург университеты]]''<br/>''[[:d:Q1654025|Q1654025]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1159
| ''[[:d:Q42619599|Oleg Shupliakov]]''
|
|
| ''[[:d:Q219564|Каролинска институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1160
| ''[[:d:Q42740042|Демьянович, Юрий Казимирович]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 1938-06-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 2023-04-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1161
| ''[[:d:Q42906606|Alexander F. Khlebnikov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1162
| ''[[:d:Q43147779|Andrey Legin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1163
| ''[[:d:Q43174146|Elena V. Grachova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1164
| ''[[:d:Q43296556|Alexey Y. Timoshkin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1165
| ''[[:d:Q43426100|Boris Plamenevsky]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 1939-09-19
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1166
| ''[[:d:Q43426285|N. I. Mordovchenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| 1904-10-08
| [[Рязань]]
| 1951-01-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1167
| ''[[:d:Q43429010|Sergey Zamyatin]]''
|
|
|
| [[галим]]
| 1899-04-09
| [[Павловск (Воронеж өлкәсе)]]
| 1958-11-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1168
| [[Валерий Фёдоров]]
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1947-10-03
| [[Арыслан (Татарстан)|Арыслан (Кайбыч районы)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1169
| ''[[:d:Q44204993|Valerij A. Nikolaev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1170
| ''[[:d:Q46408273|Anastasia Solomatina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1171
| ''[[:d:Q46441834|Mikhail Osmolowsky]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1172
| ''[[:d:Q46441852|Natalia Bobrysheva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1173
| ''[[:d:Q47205908|Alexander L. Fradkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| [[галим]]
| 1948-05-22
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1174
| ''[[:d:Q47383718|Sergey Efremov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1175
| ''[[:d:Q47502877|Daria V. Zhernakova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q3486937|Q3486937]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1176
| ''[[:d:Q47698868|Vsevolod Rozanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q219564|Каролинска институты]]''<br/>[[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 20th century
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1177
| ''[[:d:Q47708721|Elena S. Dmitrieva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1178
| ''[[:d:Q48000106|Olga Murina]]''
|
|
| [[Цюрих университеты|Сүрих үнивирситите]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1179
| ''[[:d:Q48051620|Alexey V. Povolotskiy]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1180
| ''[[:d:Q48051635|Boris A. Noskov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1181
| ''[[:d:Q48164293|Petr A Zhmurov]]''
|
|
| ''[[:d:Q3151770|Q3151770]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1182
| ''[[:d:Q48305590|Boris Alexandrowitsch Lindener]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''
| 1884-08-11
|
| 1960-09-10
|
|-
| style='text-align:right'| 1183
| ''[[:d:Q48314526|Andrey N. Giljov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 20th century
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1184
| ''[[:d:Q48314541|Karina A. Karenina]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| 20th century
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1185
| ''[[:d:Q48783978|Irina Timofeeva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1186
| ''[[:d:Q48954282|Mikhail Nevedomsky]]''
|
|
|
| [[галим]]
| 1866
| [[Уфа губернасы]]
| 1943
|
|-
| style='text-align:right'| 1187
| ''[[:d:Q49176656|Tatjana Gavrilenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''
| ''[[:d:Q1781198|агроном]]''<br/>''[[:d:Q864835|biotechnologist]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 20th century
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1188
| ''[[:d:Q50211285|Ilya S. Krytchankou]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1189
| ''[[:d:Q50561051|Vera V. Evdokimova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1190
| ''[[:d:Q50561058|Pavel A. Skrelin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1191
| ''[[:d:Q50566738|Tatyana V. Lapina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1192
| ''[[:d:Q50718163|Andrey S. Drozdov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1193
| ''[[:d:Q50775057|Natalia Kurzina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1194
| ''[[:d:Q50775065|Anna Volnova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1195
| ''[[:d:Q51163908|Генрих Александрович Софронов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
| ''[[:d:Q4459623|Q4459623]]''
| 1936-09-28
| [[Краснотурьинск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1196
| ''[[:d:Q51387533|Viacheslav Slesarenko]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1197
| ''[[:d:Q51670032|Ниязи Сабир оглы Ниязов]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 1967-04-01
| ''[[:d:Q540844|Aghdam]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1198
| ''[[:d:Q51670207|Rem Barantsev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 1931-10-02
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| 2020-08-20
|
|-
| style='text-align:right'| 1199
| ''[[:d:Q51670462|Igor A Tikhonovich]]''
|
|
| ''[[:d:Q80171|Q80171]]''<br/>''[[:d:Q4166242|Q4166242]]''
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 1949-01-01
| [[Һорливка]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1200
| ''[[:d:Q51837264|Alexey A. Soluyanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q499451|Ратгерс университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1983-10-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 2019-10-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1201
| ''[[:d:Q52255353|Vladimir Vechernin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 1953-08-18
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1202
| ''[[:d:Q52313167|Anton A Khilchuk]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт педиатрия медицина университеты|Санкт-Петербург дәүләт педиатрия медицинасы университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1203
| ''[[:d:Q52581696|Pavel Zykin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1204
| ''[[:d:Q52646097|Anton Mazur]]''
|
|
| ''[[:d:Q1968183|Донецк милли техника университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1205
| ''[[:d:Q52681879|Alexander S. Mikherdov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1206
| ''[[:d:Q52681891|Alexander S. Novikov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1207
| ''[[:d:Q52681900|Mikhail A. Kinzhalov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1208
| ''[[:d:Q52699357|Alexey Sukhotin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1209
| ''[[:d:Q53593714|Valery Kondratiev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1210
| ''[[:d:Q53978251|Sergey Levin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1211
| ''[[:d:Q53984581|Igor Drozdovsky]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1212
| ''[[:d:Q54086508|Gregory S. Tseytin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1936-11-15
| [[Санкт-Петербург]]
| 2022-08-27
|
|-
| style='text-align:right'| 1213
| ''[[:d:Q54284651|Vitaly V. Kozin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1214
| ''[[:d:Q54284665|Roman P. Kostyuchenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1215
| ''[[:d:Q54518723|Alexander Kudryavtsev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 1978
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1216
| ''[[:d:Q54653660|Olga Raikova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| 1963-07-19
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1217
| ''[[:d:Q54958342|Некраш, Ликарион Витольдович]]''
|
|
| ''[[:d:Q57998699|Санкт-Петербург политехник институты]]''
| [[укытучы]]
| 1886-01-22
| [[Кострома]]
| 1949-09-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1218
| ''[[:d:Q55007405|Vladimir Kovalenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1219
| ''[[:d:Q55021061|Mikhail Kompaniets]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1220
| ''[[:d:Q55102295|Писаревский, Александр Моисеевич]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1221
| ''[[:d:Q55104211|Denis Tikhonov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1968-08-27
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1222
| ''[[:d:Q55104267|Aleksandr Shchekin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1957-07-28
| [[Калининград]]
| 2023-07-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1223
| ''[[:d:Q55105143|Veronika Kazimirovna Vasilevskaya]]''
|
|
| ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1912-08-11
| ''[[:d:Q51004|Q51004]]''
| 1982-03-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1224
| ''[[:d:Q55113522|Alexey A. Krylov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1225
| ''[[:d:Q55138261|Alexey A. Gurevich]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>[[РФА Ж. И. Алферов исемендәге Санкт-Петербург милли тикшеренү академия университеты|Россия фәннәр академиясенең Жорес Иванович Алфёров исемендәге Санкт-Петербург академия университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1226
| ''[[:d:Q55191053|Валянціна Ігнатаўна Гапава]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| 1923-01-03
| ''[[:d:Q55191713|Q55191713]]''
| 2003-01-14
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 1227
| ''[[:d:Q55538085|Alla V. Shaboltas]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1228
| ''[[:d:Q55650238|Eduard Ailamazyan]]''
|
|
| ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]''
| [[галим]]
| 1940-01-02
| [[Егорьевск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1229
| ''[[:d:Q55650279|Vera Danilovna Alexandrova]]''
|
|
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1910-08-30
| [[Санкт-Петербург]]
| 1989-01-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1230
| ''[[:d:Q55650766|Maria Mikhailovna Belopolskaya]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q27497422|гельминтолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| 1916-10-17
| ''[[:d:Q4356989|Putilovo]]''
| 2006-09-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1231
| ''[[:d:Q55651297|Взоров, Борис Николаевич]]''
|
|
|
|
| 1900
|
| 1958
|
|-
| style='text-align:right'| 1232
| ''[[:d:Q55655556|Michail Michaylovitsj Prochorov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[укытучы]]
| 1942-11-04
| [[Яңа Зыбков]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1233
| ''[[:d:Q55978948|Alexey I Makunin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1234
| ''[[:d:Q55979094|Natalia A Danilkina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1235
| ''[[:d:Q55979096|Irina A Balova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1236
| ''[[:d:Q56204069|Alexandra I Lyubimova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1237
| ''[[:d:Q56240988|Alexey Sokolov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1238
| ''[[:d:Q56285840|Marina A Varfolomeeva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1239
| ''[[:d:Q56285841|Natalia N Shunatova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1240
| ''[[:d:Q56308089|Elena Shmeleva]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| 1971-10-03
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1241
| ''[[:d:Q56406306|Dzmitry Shymanchuk]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1242
| ''[[:d:Q56686198|Milana A Kulakova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1243
| ''[[:d:Q56686263|Olga Molodtsova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1244
| ''[[:d:Q56866792|Alexei S Komolov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1245
| ''[[:d:Q56869761|Мікалай Сяргеевіч Лабуш]]''
|
|
| ''[[:d:Q56707767|Q56707767]]''<br/>''[[:d:Q1935120|Хәрби-сәяси академия]]''<br/>''[[:d:Q4220260|Kyiv Naval Political College]]''
| [[галим]]
| 1951-09-07
| [[Пухавичы (Пухавицкий районы)|Пухавичы]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1246
| ''[[:d:Q56955123|Larissa Tsvetkova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1247
| ''[[:d:Q56996503|Константин Рожкован]]''
|
|
| [[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1248
| ''[[:d:Q57008005|Mikhail Belousov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1249
| ''[[:d:Q57009245|Elena Stepchenkova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1250
| ''[[:d:Q57011372|Liudmila L Rodina]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1251
| ''[[:d:Q57014401|Dmitry Daryin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1252
| ''[[:d:Q57031913|Alexander B Freidin]]''
| 2002
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1253
| ''[[:d:Q57039340|Andrew Kudlis]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q12764792|Q12764792]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1254
| ''[[:d:Q57060693|Maxim Kireev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1255
| ''[[:d:Q57077828|Evgeny L Falchuk]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1256
| ''[[:d:Q57081142|Anastasia Yurtseva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1257
| ''[[:d:Q57081143|Dmitry Lajus]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1258
| ''[[:d:Q57112241|Aleksander V Vasilyev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1259
| ''[[:d:Q57157777|Vadim P Boyarskiy]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1260
| ''[[:d:Q57166514|Dmitry Dubovikoff]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3055126|Q3055126]]''<br/>''[[:d:Q27645949|палеоэнтомолог]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1261
| ''[[:d:Q57166587|Sergey A Kornilov]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1262
| ''[[:d:Q57168390|Oleg P Savchuk]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
| 2023-08-15
|
|-
| style='text-align:right'| 1263
| ''[[:d:Q57199386|Eugene Mikhailov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1264
| ''[[:d:Q57206558|Sergey Kholodkevich]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1265
| ''[[:d:Q57238023|Evgeny E Andronov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1266
| ''[[:d:Q57252456|Natalia Mikhailova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1267
| ''[[:d:Q57302540|Irina Pervova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1268
| ''[[:d:Q57320061|Sergey A Fedotov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1269
| ''[[:d:Q57321973|Sergey Mylnikov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1270
| ''[[:d:Q57414333|Dmitry Kutcherov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1271
| ''[[:d:Q57414802|Sofia Lessovaia]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1272
| ''[[:d:Q57416029|Stanislav S. Lachininskii]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1273
| ''[[:d:Q57416404|Viktor Ionov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1274
| ''[[:d:Q57417010|Alexander Toikka]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1275
| ''[[:d:Q57417889|Oksana Zashchirinskaia]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1276
| ''[[:d:Q57417998|Lopatoukhin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1277
| ''[[:d:Q57420517|Sergey Kotov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1278
| ''[[:d:Q57433059|Aleksei Malyshev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1279
| ''[[:d:Q57441018|Genrikh Sofronov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1280
| ''[[:d:Q57453143|I. K. Razumova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1281
| ''[[:d:Q57476103|Mariia Rubtcova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1282
| ''[[:d:Q57515374|Anton Ponomarev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1283
| ''[[:d:Q57516420|Alla Yurova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1284
| ''[[:d:Q57542494|Vladimir B Sovkov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1285
| ''[[:d:Q57560057|Alla Krasikova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1286
| ''[[:d:Q57603831|Elena Nikolaeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]
| 20th century
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1287
| ''[[:d:Q57653274|Gaik Tamazian]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1288
| ''[[:d:Q57695118|Tatiana Sherstinova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1289
| ''[[:d:Q57700510|Elena Yagunova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1290
| ''[[:d:Q57783853|Alexey Matveev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1954
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1291
| ''[[:d:Q57850486|Anatoly Zaitsev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1292
| ''[[:d:Q57897785|Vladimir Shilovskikh]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1293
| ''[[:d:Q57910771|Vladimir Malkin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1294
| ''[[:d:Q57911133|Valery Astakhov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1295
| ''[[:d:Q57911587|Konstantin Titov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1296
| ''[[:d:Q57912072|Sergey Malyshev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1297
| ''[[:d:Q57912203|Ренат Шигапов]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1298
| ''[[:d:Q57912212|Vladimir Troyan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1299
| ''[[:d:Q57935808|Elena Golikova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1300
| ''[[:d:Q57936639|Nester Korolev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1301
| ''[[:d:Q57939657|Kirill Chistyakov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1302
| ''[[:d:Q57958509|Sergey Merkuryev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1303
| ''[[:d:Q58039931|Irina Mironova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1304
| ''[[:d:Q58123935|Alla Mikheenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1305
| ''[[:d:Q58132822|Svetlana Bodrunova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1981-04-03
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1306
| ''[[:d:Q58200553|Armen Simonyan]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1307
| ''[[:d:Q58203666|Nikolai A Tsyganenko]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1308
| ''[[:d:Q58230574|Appolon Pavlovitsj Afanasev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1878-01-11
|
| 1940
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1309
| ''[[:d:Q58232539|Alexander S Konev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1310
| ''[[:d:Q58232546|Oleg V Levin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1311
| ''[[:d:Q58321167|Evgeny Andronov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1312
| ''[[:d:Q58321385|Andrey Seryakov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| [[Пучеж]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1313
| ''[[:d:Q58376315|Leonid Matsulevich]]''
|
|
| ''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]''
| ''[[:d:Q26132815|византолог]]''<br/>''[[:d:Q1792450|Q1792450]]''
| 1886-11-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 1959-05-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1314
| ''[[:d:Q58394257|Vadim Lobanov]]''
|
|
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]
| ''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q33999|Q33999]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
| 1940-11-16
| [[Воронеж]]
| 2021-12-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1315
| ''[[:d:Q58580244|Ivan Guryanov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1316
| ''[[:d:Q58643492|Yevgeny Abakumov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q15839134|Q15839134]]''<br/>''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1317
| ''[[:d:Q58657931|Q58657931]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1318
| ''[[:d:Q58682981|Olga Galanina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1319
| ''[[:d:Q58753300|Alexey Zheleznov]]''
|
|
| ''[[:d:Q500692|Q500692]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1320
| ''[[:d:Q58809886|Valery Uzdin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1321
| ''[[:d:Q58819392|Konstantin Rozov]]''
|
|
| [[Берн университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1322
| ''[[:d:Q58835600|Ivan S Podkorytov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1323
| ''[[:d:Q58844143|Sergey Filippov]]''
|
|
| [[Оксфорд университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1324
| ''[[:d:Q58859996|Vladimir V Sharoyko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1325
| ''[[:d:Q58882141|Oleg S Glotov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1326
| ''[[:d:Q58920642|Tatiana Grishina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1327
| ''[[:d:Q58959408|Alexander Degtyarev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1328
| ''[[:d:Q59115330|Alexander Kholtygin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1329
| ''[[:d:Q59136383|Andrey Tverjanovich]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1330
| ''[[:d:Q59160102|Anastasia Stavrova]]''
|
|
| ''[[:d:Q193510|Падуя университеты]]''<br/>''[[:d:Q156598|Лейден университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1331
| ''[[:d:Q59206567|Vadim B Vasilyev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1332
| ''[[:d:Q59259352|Efim Gertsovich Shulyakovsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q55379167|Pedagogical Faculty of the Belarusian State University]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| 1906-12-29
| [[Слуцк|Слутск]]
| 1984-02-27
| [[Воронеж]]
|-
| style='text-align:right'| 1333
| ''[[:d:Q59392473|Eleonora F Lazneva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1334
| ''[[:d:Q59423045|Igor A Kasatkin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1335
| ''[[:d:Q59446922|Valery Konyshev]]''
|
|
| ''[[:d:Q492766|Николай Иванович Лобачевский исемендәге Түбән Новгород дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 1959
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1336
| ''[[:d:Q59449200|Pavel Kononenko]]''
|
|
| [[Волгоград дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1337
| ''[[:d:Q59450029|Boris Brach]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 1934-03-09
| [[Санкт-Петербург]]
| 2018-11-26
| [[Сыктывкар]]
|-
| style='text-align:right'| 1338
| ''[[:d:Q59484334|Alexander Andreev]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1339
| ''[[:d:Q59490013|Ilya Ya. Gerlovin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1340
| ''[[:d:Q59521000|Vladimir Korkhov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1341
| ''[[:d:Q59543023|Igor Y Perevyazko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1342
| ''[[:d:Q59554723|Galina Polotskaya]]''
|
|
| [[Россия фәннәр академиясе]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1343
| ''[[:d:Q59558895|Galina Smolikova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1344
| ''[[:d:Q59613514|Yulian Gavrilov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1345
| ''[[:d:Q59647117|Kirill Kavokin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 1962
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1346
| ''[[:d:Q59672051|Alexey A Yakovlev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1347
| ''[[:d:Q59683656|Pavel Skutschas]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q15143191|Q15143191]]''
| 1978
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1348
| ''[[:d:Q59686250|Ekaterina Ivanova]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1349
| ''[[:d:Q59687141|Julia Sopova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1350
| ''[[:d:Q59691588|Dmitry Dedukh]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1351
| ''[[:d:Q59694368|Daria O Boricheva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1352
| ''[[:d:Q59843838|Larisa Savelieva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1353
| ''[[:d:Q59844693|Marina Kubyshkina]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1354
| ''[[:d:Q59846482|Evgeny Gordeev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1355
| ''[[:d:Q59846488|Victor Sergeev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1356
| ''[[:d:Q59872048|Sergey Apatenkov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1357
| ''[[:d:Q60043005|Anatoly V. Titov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1358
| ''[[:d:Q60060045|Daria A. Morozova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1359
| ''[[:d:Q60060055|Valeri Larionov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1360
| ''[[:d:Q60130923|Alexander Fedorov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1361
| ''[[:d:Q60130947|Dmitry Usachov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1362
| ''[[:d:Q60143538|Lydie Orobeï]]''
|
|
| ''[[:d:Q4314989|П. Ф. Лесгафт исемендәге Милли дәүләт физик тәрбия, спорт һәм сәламәтлек университеты]]''<br/>''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q13167731|винирулыг]]''
| 1905-04-18
| ''[[:d:Q4288918|Mezga]]''
| 1990-01-29
| [[Гродно|Һродна]]
|-
| style='text-align:right'| 1363
| ''[[:d:Q60148442|Vladimir Semenov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1364
| ''[[:d:Q60160339|Andrei V Bandura]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1365
| ''[[:d:Q60184243|Ekaterina Nikitina]]''
|
|
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q4383014|Сергей Миронович Киров исемендәге Псков дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1366
| ''[[:d:Q60216875|Evgenia Kopatskaya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1367
| ''[[:d:Q60346021|Sergey Miltsov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1368
| ''[[:d:Q60406934|Vladimir Grinin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1369
| ''[[:d:Q60412617|Alexander Gubarev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1370
| ''[[:d:Q60533361|Sergey Vallander]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 1917-06-21
| [[Красное Село]]
| 1975-06-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1371
| ''[[:d:Q60606826|Anahit Perikhanyan]]''
|
|
| ''[[:d:Q31195306|faculté d'histoire de l'université d'État d'Erevan]]''<br/>''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1928-04-24
| [[Мәскәү]]
| 2012-05-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1372
| ''[[:d:Q60669838|Mikhail Smirnov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1373
| ''[[:d:Q60695186|Tatyana Averyanova]]''
|
|
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 1939-05-30
| [[Санкт-Петербург]]
| 2008-11-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1374
| ''[[:d:Q60696471|Elena Zhitova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1375
| ''[[:d:Q60732184|Mikhail Ivanov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1376
| ''[[:d:Q60780683|Abdellatif Younis]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1377
| ''[[:d:Q60825849|Mikhail Alekseevich Pavlov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4135692|Geological Faculty of St. Petersburg State University]]''
| [[галим]]
| 1884-05-27
|
| 1938-06-04
| [[Хабарау|Хабаровск]]
|-
| style='text-align:right'| 1378
| ''[[:d:Q60827142|Тих, Нина Александровна]]''
|
|
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| [[галим]]
| 1905
| [[Сарытау]]
| 1983
|
|-
| style='text-align:right'| 1379
| [[Карп Дворкин]]
|
|
| ''[[:d:Q4497732|Санкт-Петербург дәүләт университетының химия факультеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 1909-01-06
| [[Смоленск губернасы|Смоленск гөбернәсе]]
| 1977-06-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1380
| ''[[:d:Q60831168|Mikhail Bondarko]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1977-08-21
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1381
| ''[[:d:Q60866960|Sergey Torilov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1382
| ''[[:d:Q60961594|Elena Lukasheva]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1383
| ''[[:d:Q60983890|Ekaterina S Umnyakova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1384
| ''[[:d:Q61102201|Natalia Gordya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1385
| ''[[:d:Q61102217|Sergey Chernysh]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 1951-10-14
|
| 2020-01-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1386
| ''[[:d:Q61102234|Dmitry Tulin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1387
| ''[[:d:Q61178555|Maria A Baturova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1388
| ''[[:d:Q61256492|Anastasia Levchenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q201492|Макгилл университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1389
| ''[[:d:Q61314505|Alexander M Shikin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1390
| ''[[:d:Q61479146|Alina Manshina]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1391
| ''[[:d:Q61770533|Darya Krupenko]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1392
| ''[[:d:Q61770539|Anna Gonchar]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1393
| ''[[:d:Q61777032|Irina Shtangeeva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1394
| ''[[:d:Q61828100|Leonti Labzowsky]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1395
| ''[[:d:Q61830968|Anna Pomogaeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1188786|Kyushu University]]''<br/>''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1396
| ''[[:d:Q61834984|Nikolay Kuznetsov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q578326|Йювяскюля университеты]]''<br/>''[[:d:Q4483553|239нчы санлы физика-математика лицее]]''<br/>''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]''
| [[галим]]<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1979-05-13
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1397
| ''[[:d:Q62036345|Denis Ivanov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1398
| ''[[:d:Q62051501|Natalia Kulabukhova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1399
| ''[[:d:Q62051506|Oleg Jakushkin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1400
| ''[[:d:Q62051511|Dmitry Gushchanskiy]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1401
| ''[[:d:Q62051517|Ivan Gankevich]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1402
| ''[[:d:Q62051518|Alexander Bogdanov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1403
| ''[[:d:Q62053801|Yurii P Efimov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1404
| ''[[:d:Q62055278|Tatiana Golubeva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1405
| ''[[:d:Q62057297|Philipp S Grigoryev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1406
| ''[[:d:Q62067277|Alexey Golovnev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1407
| ''[[:d:Q62201199|Vladimir Demyanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1938-08-18
| [[Днипро]]
| 2014-04-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1408
| ''[[:d:Q62566446|Nikolai Volkov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1409
| ''[[:d:Q62577964|Aleksandr Baraban]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1410
| ''[[:d:Q62649031|Mikhail Cherkasskii]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1411
| ''[[:d:Q62714001|Lev Nikolaevich Seravin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q39372574|protistologist]]''<br/>''[[:d:Q16831721|этолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| 1931-09-23
| [[Вологда өлкәсе]]
| 2010-07-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1412
| ''[[:d:Q62727035|Rimma Bubnova]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1413
| ''[[:d:Q63196700|Alexander Kukharenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]
| 1914-12-02
| [[Мәскәү]]
| 1993-02-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1414
| ''[[:d:Q63256236|Любоў Вячаславаўна Разумоўская]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q15976341|Q15976341]]''
| 1897
| ''[[:d:Q850714|Белск-Подләски]]''
| 1969
|
|-
| style='text-align:right'| 1415
| ''[[:d:Q63390409|Vladimir Shabaev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1416
| ''[[:d:Q63488712|Leonid V Skripnikov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1417
| ''[[:d:Q63793109|Irina Mironenko]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1418
| ''[[:d:Q63940593|Andrey Lavrov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1419
| ''[[:d:Q63953016|Dmitry Kirsanov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1420
| ''[[:d:Q63981600|Nikita Kalinin]]''
|
|
| ''[[:d:Q503473|Женева университеты]]''
| [[математик]]
| 1988-05-06<br/>1988
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1421
| ''[[:d:Q63992607|Natalia Chezhina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 1945
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1422
| ''[[:d:Q64038131|Vladimir Bakulev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1423
| ''[[:d:Q64159912|Vladimir Brukhin]]''
|
|
| ''[[:d:Q609768|Q609768]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q15839206|молекуляр биолог]]''<br/>''[[:d:Q15839136|цитолог]]''
| 1965-09-21
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1424
| ''[[:d:Q64240453|Daniil M Ivanov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4497732|Санкт-Петербург дәүләт университетының химия факультеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1425
| ''[[:d:Q64302213|Yuri Vlasov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1426
| ''[[:d:Q64417132|Нелюбов Дмитрий Николаевич]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1866
| [[Санкт-Петербург]]
| 1926
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1427
| [[Владимир Вагин]]
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
| 1907-12-04
| [[Акмәсҗит]]
| 1984-01-04
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1428
| ''[[:d:Q64655432|Olga Bogolyubova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1429
| ''[[:d:Q64763860|Natalia Drake]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1430
| ''[[:d:Q64890277|Maria Khaydukova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1431
| ''[[:d:Q64898681|Mayya Rusakova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1432
| ''[[:d:Q64951215|Dmitrii Pankin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1433
| ''[[:d:Q64951220|Vladimir Mikhailovskii]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1434
| ''[[:d:Q64951279|Anna Vasileva]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1435
| ''[[:d:Q64978515|Svetlana O Kasatkina]]''
|
|
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1436
| ''[[:d:Q65016170|Sergey Kostyrko]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 1983
| ''[[:d:Q1002571|Q1002571]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1437
| ''[[:d:Q65124320|Александрова Людмила Николаевна]]''
|
|
| ''[[:d:Q4146794|State Far Eastern University]]''
| [[галим]]
| 1908-08-18
| [[Владивосток]]
| 1983-07-11
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
|-
| style='text-align:right'| 1438
| ''[[:d:Q65145188|Чирцов, Александр Сергеевич]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 1959-02-26
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1439
| ''[[:d:Q65154172|Полушин, Юрий Сергеевич]]''
|
|
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
| [[галим]]
| 1954-12-14
| [[Руза]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1440
| ''[[:d:Q65154437|Трутнев, Алексей Григорьевич]]''
|
|
| ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]''
| [[галим]]
| 1898-03-30
| ''[[:d:Q18797399|Понетаевка]]''
| 1974-09-11
|
|-
| style='text-align:right'| 1441
| ''[[:d:Q65965960|Oleg Izhboldin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| 1963
|
| 2000
|
|-
| style='text-align:right'| 1442
| ''[[:d:Q67004471|Marat Arakelian]]''
|
|
| ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| 1929-01-15
| ''[[:d:Q319735|Goris]]''
| 1983-01-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1443
| ''[[:d:Q67123420|Ludmilla Kartsova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1444
| ''[[:d:Q67123538|Elena Bessonova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1445
| ''[[:d:Q67231734|Andrei Granovitch]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1446
| ''[[:d:Q67326692|Ludmila Tibekina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1447
| ''[[:d:Q67377768|Victor Kim]]''
| 2008-09-01
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 1961-08-09
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1448
| ''[[:d:Q67428690|Kirill Moshkov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1449
| ''[[:d:Q67593641|Alexander Tulub]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1450
| ''[[:d:Q67985968|Archil Dondua]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16271428|эмбриолог]]''
| 1929-01-06
| [[Санкт-Петербург]]
| 2021-11-04
|
|-
| style='text-align:right'| 1451
| ''[[:d:Q68004970|Aleksandr Aleksandrov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1452
| ''[[:d:Q68311187|Evgeny V. Nazarchuk]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1453
| ''[[:d:Q68599345|Alexander V. Rodionov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1454
| ''[[:d:Q69099296|Anatoly M. Zhirkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1455
| ''[[:d:Q69352028|Lyudmila Mironova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1456
| ''[[:d:Q70250883|Iosif Gurvich]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q211346|психиатр]]''
| 1952-02-08
| [[Малая Вишера]]
| 2014-01-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1457
| ''[[:d:Q70252115|Nikolaj Nikolajevič Slavjanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''<br/>''[[:d:Q16685857|Пирем ирләр гимназиясе]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 1878-06-01
| [[Воткинск|Вуткин]]
| 1958-10-16
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1458
| ''[[:d:Q70253361|Varvara Tichomirova]]''
|
|
| ''[[:d:Q4129789|Q4129789]]''
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''<br/>[[укытучы]]
| 1875-10-02
| [[Вышний Волочёк|Вышний Волочёк шәһәре]]
| 1961
|
|-
| style='text-align:right'| 1459
| ''[[:d:Q70254548|Hikmet Cevdetzade]]''
|
|
| ''[[:d:Q6030829|Darülmuallimin]]''<br/>''[[:d:Q4258140|Ленинград көнчыгыш университеты]]''
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1893
| [[Истанбул]]
| 1945-04-17
| [[Канск]]
|-
| style='text-align:right'| 1460
| ''[[:d:Q71151860|L V Cherenkova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1461
| ''[[:d:Q71713945|Andrey Micklucho-Macklay]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
| 1914-07-24
| [[Мәскәү]]
| 1965-03-13
| ''[[:d:Q252510|Repino]]''
|-
| style='text-align:right'| 1462
| ''[[:d:Q73087442|Valentin G. Borkhvardt]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1463
| ''[[:d:Q73257745|Mikhail A. Braun]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1464
| ''[[:d:Q73262906|Natalia Pavlova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6337803|нейробиолог]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1465
| ''[[:d:Q73344724|Sergey I. Fokin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 1952
| [[Тула]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1466
| ''[[:d:Q73555030|Tatyana Semyonova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1467
| ''[[:d:Q73556828|Robert Shuvalov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1468
| ''[[:d:Q73692736|Elena Sabaneyeva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1469
| ''[[:d:Q73810033|Vladimir Karavan]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1470
| ''[[:d:Q73854102|Valentina L. Stolyarova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1471
| ''[[:d:Q74228999|Anatoly A. Kudryavtsev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1472
| ''[[:d:Q74340866|Yury Z Ionikh]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1473
| ''[[:d:Q74404239|Aleksandr I. Sokolov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1474
| ''[[:d:Q74516963|Antonina V. Trukhina]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1475
| ''[[:d:Q74559889|Galina Mazo]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1476
| ''[[:d:Q74579592|Dmitry A. Solovyev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1477
| ''[[:d:Q75298143|Казанский Борис Николаевич]]''
|
|
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| 1915
|
| 1994
|
|-
| style='text-align:right'| 1478
| ''[[:d:Q75826312|Nikolai Bityutskii]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1479
| [[Ольга Семихатова]]
|
|
| ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 1921-07-25
| [[Мәскәү]]
| 2017-12-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1480
| [[Герман Яковлев]]
|
|
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
| [[галим]]
| 1933-11-10
| [[Ленинград өлкәсе]]
| 2017-05-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1481
| ''[[:d:Q77829328|H V Evsyukova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1482
| ''[[:d:Q77880611|Dmitry A. Telnov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1483
| ''[[:d:Q77991246|Andrei Komolkin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1484
| ''[[:d:Q78371922|Sergei I. Fedoseenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1485
| ''[[:d:Q78451483|Alexander Kessler]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''
| 1859
| ''[[:d:Q4417182|Sergokala]]''
| 1927-03-12
| [[Акмәсҗит]]
|-
| style='text-align:right'| 1486
| ''[[:d:Q78565630|Ludmila V. Chystjakova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1487
| ''[[:d:Q79213958|Angela Zagatina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1488
| ''[[:d:Q79697118|Alexander Z Devdariani]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1489
| ''[[:d:Q79720935|Zoya Krutetskaya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1490
| ''[[:d:Q79879958|Sonia M Melikova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1491
| ''[[:d:Q79879960|Konstantin S Rutkowski]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1492
| ''[[:d:Q80213198|Svetlana Bauer]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1493
| ''[[:d:Q80318672|Mikhail Zhuravlev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1494
| ''[[:d:Q80330388|Dmitry V. Tatyanenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1495
| ''[[:d:Q80482829|Nikolai V Voshchinnikov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1496
| ''[[:d:Q80488371|Eugeniy L Yakovis]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1497
| ''[[:d:Q80588133|Tatiana Kulikova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1498
| ''[[:d:Q80807883|Viktor Korzhikov-Vlakh]]''
|
|
| [[Россия фәннәр академиясе]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1499
| ''[[:d:Q80963283|L V Sokolova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1500
| ''[[:d:Q80970450|A G Kudrev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1501
| ''[[:d:Q80983486|Oleg Granichin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 1961
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1502
| ''[[:d:Q81028373|Tatiana L. Kim]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1503
| ''[[:d:Q81371820|Nickolay V. Sibirev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1504
| ''[[:d:Q81548753|Agniia A. Pinevich]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1505
| ''[[:d:Q81603854|Elena Lyakso]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1506
| ''[[:d:Q81675367|Andrey V Tyukhtin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1507
| ''[[:d:Q81675369|Sergey N Galyamin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1508
| ''[[:d:Q82043686|Vladimir Il'in]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1509
| ''[[:d:Q82267341|Anna Zlotina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1510
| ''[[:d:Q82281881|Alexander P. Kouzov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1511
| ''[[:d:Q82303189|Boris Zemlyakov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 1898-06-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 1945
| [[Берлин]]
|-
| style='text-align:right'| 1512
| ''[[:d:Q82564149|Sergey Shugurov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1513
| ''[[:d:Q82580807|Nikolai Filippov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1514
| ''[[:d:Q82756094|Andrey Kolobov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1515
| ''[[:d:Q82781833|Evgeny Yarevsky]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1516
| ''[[:d:Q82822114|Igor G Loskutov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1517
| ''[[:d:Q82826665|Natalia A Grigoryeva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1518
| ''[[:d:Q82826668|Alexander A Mistonov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1519
| ''[[:d:Q82926872|Anastasia Vaganova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1520
| ''[[:d:Q83025648|Eugene Daev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1521
| ''[[:d:Q83192904|Andrey Petrov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1522
| ''[[:d:Q83223005|Eugene V Eliseenkov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1523
| ''[[:d:Q83312186|Andrey V Ivanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1524
| ''[[:d:Q83464069|Alexey Valkov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1525
| ''[[:d:Q83620344|Sergey A. Klemeshev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1526
| ''[[:d:Q84031104|Evgenia Kutcher]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1527
| ''[[:d:Q84031134|Alexey Ivanov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1528
| ''[[:d:Q84050854|Elena V. Kustova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 1966
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1529
| [[Владимир Солдатов]]
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''
| 1875-07-15
| ''[[:d:Q4109164|Verholensk]]''
| 1941-01-31
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1530
| ''[[:d:Q84094623|Elena Leonova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1531
| ''[[:d:Q84098250|Antonina Maslova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1532
| ''[[:d:Q84163040|Ivan Litvinenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1533
| ''[[:d:Q84211548|Алексей Смирнов]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1534
| ''[[:d:Q84214454|Elena I Davydova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1535
| ''[[:d:Q84380065|Valeria A Gershkovich]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1536
| ''[[:d:Q84556557|Sergei Lukashov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1537
| ''[[:d:Q84571126|Ia A Dubrovskiĭ]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1538
| ''[[:d:Q84579345|Victor Postnov]]''
|
|
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1539
| ''[[:d:Q84591250|Ivan Grigoriev]]''
|
|
| ''[[:d:Q726595|University of Rennes 1]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1540
| ''[[:d:Q84609690|Tatiana Yu Alekhina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1541
| ''[[:d:Q84617628|Natalia V. Marchenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1542
| ''[[:d:Q84700493|Igor V Kazakov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1543
| ''[[:d:Q84710554|Natalia I Guranova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1544
| ''[[:d:Q84723077|Коган, Игорь Юрьевич]]''
|
|
| ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''
| 1968-11-08
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1545
| ''[[:d:Q84724733|Виноградов, Юрий Борисович]]''
|
|
| ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''
| [[профессор]]
| 1932-12-07
| [[Сәмәрканд]]
| 2012-09-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1546
| ''[[:d:Q84741528|Alexander A Ganeev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1547
| ''[[:d:Q84746345|Alexander S Antonov]]''
|
|
| ''[[:d:Q101013884|Q101013884]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1548
| ''[[:d:Q84796480|Andrej Panin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1549
| ''[[:d:Q84961615|Boris Kharkov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q854280|Кыйрал технология институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1550
| ''[[:d:Q84961616|Vladimir Chizhik]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1551
| ''[[:d:Q85072293|Svetlana Akhremtchik]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1552
| ''[[:d:Q85170718|O I Sokolova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1553
| ''[[:d:Q85263090|Stepan Davtian]]''
|
|
| ''[[:d:Q2082826|Мхитар Гераци исемендәге Ереван дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1554
| ''[[:d:Q85305697|Natalya Bondarenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1555
| ''[[:d:Q85344068|Olga Naumenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1556
| ''[[:d:Q85363655|Anton Proskurnikov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1557
| ''[[:d:Q85386599|Yury S Tveryanovich]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1558
| ''[[:d:Q85412181|Lev V Utkin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1559
| ''[[:d:Q85621382|Alexander Yu Ivanov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1560
| ''[[:d:Q85869430|Tatiana Belopolskaya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1561
| ''[[:d:Q85904472|Maria V Volokitina]]''
|
|
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1562
| ''[[:d:Q86122365|Irina Trofimova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1563
| ''[[:d:Q86122367|Darya Chervyakova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1564
| ''[[:d:Q86216977|Nikolai Timofeev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1565
| ''[[:d:Q86216980|Alexander Pastor]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1566
| ''[[:d:Q86270250|Dmitry Vlasov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1567
| ''[[:d:Q86291584|Nick Galaktionov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1568
| ''[[:d:Q86425799|Alexey S Andreev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1569
| ''[[:d:Q86492928|Ilya A Udalov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1570
| ''[[:d:Q86538104|Daria V Navolotskaya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1571
| ''[[:d:Q86577361|Andrew Rumjantsev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1572
| ''[[:d:Q86607137|Суворов, Александр Николаевич]]''
|
|
| ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''
|
| 1956-04-19
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1573
| ''[[:d:Q86658074|Daisuke Hirata]]''
| 2022-08<br/>2020-06
| 2021-12
| ''[[:d:Q1057199|Һоккайдо университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1574
| ''[[:d:Q86694481|Nikolay Gulitskiy]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1575
| ''[[:d:Q86704797|Alexander Y Nesterenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1576
| ''[[:d:Q86710994|Anastasia Povolotckaia]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1577
| ''[[:d:Q86769418|Nikita Zaborovskii]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1578
| ''[[:d:Q86833416|Ilya Kolesnikov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1579
| ''[[:d:Q86852685|Mikhail Petrov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1580
| ''[[:d:Q86883557|Ekaterina Zubakina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1581
| ''[[:d:Q86959141|Larisa Gulina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1582
| ''[[:d:Q86959145|V P Tolstoy]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1583
| ''[[:d:Q87005003|Daria Kalinina]]''
|
|
| ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1584
| ''[[:d:Q87050959|Alena S Pankova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1585
| ''[[:d:Q87142318|Anastasia Zobnina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1586
| ''[[:d:Q87152559|Pavel R Golubev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1587
| ''[[:d:Q87159760|Anna N Dobrotvorskaia]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1588
| ''[[:d:Q87281624|Alexandra Y Beliavskaia]]''
|
|
| ''[[:d:Q499510|Ливерпуль университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1589
| ''[[:d:Q87281625|Sogdiana I. Sukhareva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1590
| ''[[:d:Q87304947|Ivan I Ryzhov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1591
| ''[[:d:Q87307262|Olga Strizhitskaya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1592
| ''[[:d:Q87322523|Evgenia Safonova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1593
| ''[[:d:Q87348419|Petr V Vasilev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1594
| ''[[:d:Q87416019|Anastasiia Melenteva]]''
|
|
| ''[[:d:Q4406402|Самар дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1595
| ''[[:d:Q87425202|Mikhail V Dobrynin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1596
| ''[[:d:Q87484737|Paul Vogt]]''
|
|
| [[Цюрих университеты|Сүрих үнивирситите]]
| ''[[:d:Q19842026|cardiac surgeon]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1957-01-10
| ''[[:d:Q67100|Lachen]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1597
| ''[[:d:Q87498637|Arina Maltseva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1598
| ''[[:d:Q87549133|Oleg Andreev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1599
| ''[[:d:Q87615854|Alexander Sapegin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4538874|Ярославль дәүләт техник университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1600
| ''[[:d:Q87660568|Tatiana V Matveeva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1601
| ''[[:d:Q87665299|Petr Fetin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1602
| ''[[:d:Q87684499|Marina J Vasilyeva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1603
| ''[[:d:Q87788840|Kirill I Mikhailov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1604
| ''[[:d:Q87884993|Mikhail Bisyarin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1605
| ''[[:d:Q87885575|Mariia Mekhonoshina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1606
| ''[[:d:Q87982277|Victoria I Dudina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1607
| ''[[:d:Q87983182|Mikhail Polynski]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1608
| ''[[:d:Q88000234|Detlef W Bahnemann]]''
|
|
| ''[[:d:Q51985|Берлин техника университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 1953
| [[Берлин]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1609
| ''[[:d:Q88008695|Svetlana N Kostromina]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1610
| ''[[:d:Q88036040|Joan Freixanet]]''
|
|
| ''[[:d:Q1640731|Polytechnic University of Catalonia]]''<br/>''[[:d:Q5324104|ESADE Business School]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1611
| ''[[:d:Q88055798|Ekaterina Oleneva]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q3395837|École polytechnique universitaire de Lille]]''<br/>''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''<br/>''[[:d:Q1031803|Tor Vergata University of Rome]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1612
| ''[[:d:Q88065958|Sergey Lukyanov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1613
| ''[[:d:Q88209543|Tomash S Sych]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1614
| ''[[:d:Q88210451|Anton Pakhomov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 1991
| [[Самар]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1615
| ''[[:d:Q88245953|Igor Evsyukov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1616
| ''[[:d:Q88291621|Andrey Nasledov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1617
| ''[[:d:Q88305289|Michael M Krycki]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1618
| ''[[:d:Q88426479|Oleg Gorsky]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1619
| ''[[:d:Q88426488|Pavel Musienko]]''
|
|
| ''[[:d:Q4201793|И. П. Павлов ис. РФА Физиология институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1620
| ''[[:d:Q88548851|Olga Kotenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1621
| ''[[:d:Q88574276|Alexey A Kolobov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1622
| ''[[:d:Q88586396|Lyailya Dzhemlikhanova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1623
| ''[[:d:Q88660861|Evgenii Roginskii]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1624
| ''[[:d:Q88779171|Svetlana Alexeeva]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1625
| ''[[:d:Q88781790|Anastasia Yu Gitlina]]''
|
|
| ''[[:d:Q262760|Лозанна федераль политехника мәктәбе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1626
| ''[[:d:Q88822028|Alexandra Pulyalina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1627
| ''[[:d:Q89069811|Mariya E Mikhailova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1628
| ''[[:d:Q89112081|Edmond Eidemiller]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1900167|психотерапевт]]''<br/>[[галим]]
| 1943-11-26
| [[Тихвин]]
| 2020-03-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1629
| ''[[:d:Q89148041|Alexander N Koronatov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1630
| ''[[:d:Q89171534|Salvatore La China]]''
|
|
| ''[[:d:Q645663|Пиза университеты]]''<br/>''[[:d:Q1243705|University of Modena and Reggio Emilia]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1631
| ''[[:d:Q89196151|Alexander Prasolov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1632
| ''[[:d:Q89207204|Dmitry Ivanovich Deineka]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q10872101|анатом]]''<br/>''[[:d:Q15839136|цитолог]]''<br/>''[[:d:Q2552072|гистолог]]''
| 1875-10-14
| ''[[:d:Q1268711|Dykanka]]''
| 1954-09-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1633
| ''[[:d:Q89215671|Yuliya Balykina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1634
| ''[[:d:Q89222852|Konstantin V Tyutyukin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1635
| ''[[:d:Q89292611|Anton V Rozhkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q492766|Николай Иванович Лобачевский исемендәге Түбән Новгород дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1636
| ''[[:d:Q89318331|Sergey Baykov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1637
| ''[[:d:Q89394839|Anastasiya Smirnova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1638
| ''[[:d:Q89423611|Alena Soboleva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1639
| ''[[:d:Q89431052|Anna Zyrianova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1640
| ''[[:d:Q89501367|Andrey Vasilyev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1641
| ''[[:d:Q89503575|Andrey S Smirnov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1642
| ''[[:d:Q89513977|Nariman Gadzhiev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1643
| ''[[:d:Q89555929|Nesli Avgan]]''
|
|
| ''[[:d:Q1144750|Queensland University of Technology]]''<br/>''[[:d:Q101005893|Griffith University Griffith Health]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1644
| ''[[:d:Q89570295|Alesya Mikhailovskaya]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1645
| ''[[:d:Q89575641|Nadezhda V Moroshkina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1646
| ''[[:d:Q89613411|Ruslan Kevorkyants]]''
|
|
| ''[[:d:Q317032|Дүсселдорф университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1647
| ''[[:d:Q89633570|Maria P Sokolova]]''
|
|
| ''[[:d:Q4201454|Institute of Macromolecular Compounds]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1648
| ''[[:d:Q89813567|Kurban Rabadanov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1649
| ''[[:d:Q89937532|Alexandra Ivanova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1650
| ''[[:d:Q90004264|Dmitry S Ryabukhin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1651
| ''[[:d:Q90065205|Andrey V Petrov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1652
| ''[[:d:Q90390631|Mariia Andreeva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1653
| ''[[:d:Q90459161|Ivan Gaivoronsky]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1654
| ''[[:d:Q90465875|Stanislav V Lozovskiy]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1655
| ''[[:d:Q90589566|Tatiana Grishina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1656
| ''[[:d:Q90604745|Julia O Strelnikova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1657
| ''[[:d:Q90661913|Evgeny V Denisov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1658
| ''[[:d:Q90686268|Oleg A Kuchur]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1659
| ''[[:d:Q90707208|Vladimir Utekhin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1660
| ''[[:d:Q90738196|Alina S Koneva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1661
| ''[[:d:Q90811005|Ivan A Polikarpov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1662
| ''[[:d:Q90877213|Mariia Stepanova]]''
|
|
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1663
| ''[[:d:Q90921897|Alina R Izatulina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1664
| ''[[:d:Q90949098|Oleg Silyukov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1665
| ''[[:d:Q91308957|Andrei Ermakov]]''
|
|
| ''[[:d:Q978124|University of Southern Queensland]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1666
| ''[[:d:Q91352821|Vladimir A Krapivin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1667
| ''[[:d:Q91474893|Anton Bannykh]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1668
| ''[[:d:Q91511426|Vadim A Baigildin]]''
|
|
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1669
| ''[[:d:Q91553359|Egor Chumakov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1670
| ''[[:d:Q91554634|Alexandra M Kalashnikova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1671
| ''[[:d:Q91571216|Irina A Silanteva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1672
| ''[[:d:Q91601930|Alexander S Vinogradov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1673
| ''[[:d:Q91625896|Marina A Zhukova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1674
| ''[[:d:Q91746107|Ivan M Kislyakov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1675
| ''[[:d:Q91762853|Andrey M Sarana]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1676
| ''[[:d:Q91766120|Andrey Belyaev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1677
| ''[[:d:Q91816395|Daniel Kachkin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1678
| ''[[:d:Q91816399|Aleksandr A Rubel]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1679
| ''[[:d:Q91869681|Denis Lebedev]]''
|
|
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1680
| ''[[:d:Q91989586|Sofia Denisova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1681
| ''[[:d:Q92032326|Alexey Yu Dubovtsev]]''
|
|
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1682
| ''[[:d:Q92047740|Tatyana Rogoza]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1683
| ''[[:d:Q92052242|Evgeny Chupakhin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1684
| ''[[:d:Q92054249|Dmitry Kobylkov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
| ''[[:d:Q27899309|Leningrad]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1685
| ''[[:d:Q92154535|Konstantin V Deriabin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1686
| ''[[:d:Q92197731|Valera Veryazov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1687
| ''[[:d:Q92256848|Ekaterina Salimova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q36188|Фрибур университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1688
| ''[[:d:Q92335118|Anna I Kuzminova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1689
| ''[[:d:Q92428111|Oksana G Kamyshatskaya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1690
| ''[[:d:Q92445349|Olga Deyneka]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1691
| ''[[:d:Q92799137|Olga Kniazeva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1692
| ''[[:d:Q92841794|V. G. Kuznetsov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1693
| ''[[:d:Q92896229|Rinad S Minvaleev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1694
| ''[[:d:Q92934305|Lev Zelenkov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1695
| ''[[:d:Q92980231|Alexander Missyul]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1696
| ''[[:d:Q92982933|Nikolai Vavilov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q98420509|школа №30]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[математик]]
|
|
| 2023-09-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1697
| ''[[:d:Q93053703|Svetlana A Katkova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1698
| ''[[:d:Q93174336|Alexei Egorov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1699
| ''[[:d:Q93177047|Iuliia An]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1700
| ''[[:d:Q93237681|Olga Osmolovskaya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1701
| ''[[:d:Q94583373|Larisa Leonova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1702
| ''[[:d:Q95206377|Elisabeth Jérémine]]''
|
|
| ''[[:d:Q658975|Лозанна университеты]]''<br/>''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 1879-10-28
| [[Каменка (Пинзә өлкәсе)|Каменка]]
| 1964-03-10
| ''[[:d:Q64186|Bad Zurzach]]''
|-
| style='text-align:right'| 1703
| ''[[:d:Q95306606|Mishel R Markovski]]''
|
|
| [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1704
| ''[[:d:Q95519423|Nikolay Sergeyevich Krylov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 1917-08-10
| [[Устюжна]]
| 1947-06-21
| [[Санкт-Петербург]]
|}
{{Wikidata list end}}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Шәхесләр|Мәгариф|Россия}}
* [[Санкт-Петербург дәүләт университетын тәмамлаучылар исемлеге]]
* [[Санкт-Петербург политехник университеты укытучылары һәм хезмәткәрләре исемлеге]]
* [[Казан университеты укытучылары һәм хезмәткәрләре исемлеге]]
[[Төркем:Санкт-Петербург дәүләт университеты|хезмәткәрләр]]
[[Төркем:Санкт-Петербург вузлары укытучылары]]
[[Төркем:Исемлекләр:Югары уку йортлары буенча шәхесләр]]
pdg3agvwlct4nwnbal5yyfw15clbywx
Санкт-Петербург дәүләт университетын тәмамлаучылар исемлеге
0
927516
5795013
5793277
2026-04-20T05:57:44Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5795013
wikitext
text/x-wiki
{{Мәгълүмати исемлек}}
{{seealso|ru:К:Выпускники Санкт-Петербургского политехнического университета}}
'''{{Label|Q136702331|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q136702331|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q136702331|lang=en}}}}) — төрле елларда [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]нда (1724-бүгенгәчә) укып чыккан шәхесләр исемлеге.
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасына волонтёрлар керткән мәгълүматка нигезләнә, '''тулы түгел''' һәм хаталы була ала. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру/тулыландыру/төзәтү һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
Тамгалары татарчалаштырылмаган чакта, башка телдәгесен бирә. ''Авышлы язу'' әлегә [[Татарча Википедия]]дә үзләре турында мәкалә булмаганнарны билгели.
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q27621. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p69/Q27621/p582
|columns=number:#,label:исем,p69/Q27621/p582:тәмамлау,p106,p108,p569,p19,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! исем
! тәмамлау
! һөнәр төре
! эш урыны
! туу датасы
! туу урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[Игорь Стравинский]]
|
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q158852|Q158852]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q8178443|либреттист]]''
|
| 1882-06-05
| [[Ломоносов (шәһәр)|Ломоносов]]
| 1971-04-06
| [[Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[Владимир Путин]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[SSRB däwlät iminlek komitäte|ССҖБ дәүләт иминлек кәмитите]]<br/>''[[:d:Q2031025|First Chief Directorate]]''<br/>''[[:d:Q4476368|Administrative Directorate of the President of the Russian Federation]]''<br/>''[[:d:Q2060629|Presidential Administration of Russia]]''
| 1952-10-07
| ''[[:d:Q28133957|Профессор В. Ф. Снегирёв ис. 6 нчы бала тудыру йорты]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[Дмитрий Менделеев]]
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''
| ''[[:d:Q28729082|Q28729082]]''<br/>''[[:d:Q1977696|Ришелье лицее]]''<br/>''[[:d:Q51882723|St. Petersburg Practical Institute of Technology]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1834-01-27
| [[Тубыл]]<br/>''[[:d:Q4108562|Verkhnie Aremzyani]]''
| 1907-01-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 4
| ''[[:d:Q11821|Sergey Belyavsky]]''
|
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''<br/>''[[:d:Q29956970|discoverer of asteroids]]''
| ''[[:d:Q944482|Симеиз күзәтүханәсе]]''
| 1883-12-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 1953-10-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[Дмитрий Медведев]]
|
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|Q43845]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1965-09-14
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 6
| [[Иван Павлов (1849)|Иван Павлов]]
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q783906|невролог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1459393|Q1459393]]''<br/>''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]''
| 1849-09-26
| [[Рязань]]
| 1936-02-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 7
| ''[[:d:Q44061|Wassily Leontief]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| ''[[:d:Q49210|Нью-Йорк университеты]]''<br/>''[[:d:Q156737|Кил үнивирситите]]''<br/>[[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]
| 1906-08-05
| [[Мүнхен]]
| 1999-02-05
| [[Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 8
| [[Николай Воронин]]
| 1926
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''
| 1904-11-30
| [[Владимир (шәһәр)|Владимир]]
| 1976-04-04
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 9
| ''[[:d:Q54828|Ivan Yefremov]]''
|
| ''[[:d:Q1662561|Q1662561]]''<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q1975612|А. А. Борисяк исемендәге РФА Палеонтология институты]]''
| 1908-04-10
| ''[[:d:Q4827|Vyritsa]]''
| 1972-10-05
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 10
| ''[[:d:Q55836|Gabriel Narutowicz]]''
| 1886
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q7330070|foreign minister]]''
|
| 1865-03-17
| ''[[:d:Q2222616|Телшәй]]''
| 1922-12-16
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 11
| ''[[:d:Q58847|Otto Wilhelm von Struve]]''
|
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''
| 1819-05-07
| [[Тарту]]
| 1905-04-14
| [[Карлсруэ]]
|-
| style='text-align:right'| 12
| ''[[:d:Q59478|George Gamow]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|Q205375]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2998308|Q2998308]]''<br/>''[[:d:Q2919046|Q2919046]]''<br/>''[[:d:Q11063|Q11063]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]''
| ''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''<br/>''[[:d:Q432637|Джордж Вашингтон университеты]]''<br/>''[[:d:Q263761|Нилс Бор институты]]''<br/>''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''<br/>''[[:d:Q736674|Боулдердагы Калифорния университеты]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| 1904-03-04
| [[Одесса]]
| 1968-08-19
| [[Боулдер]]
|-
| style='text-align:right'| 13
| ''[[:d:Q63131|Paul Walden]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q205375|Q205375]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]''<br/>''[[:d:Q16351408|Polytechnical Institute Riga]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q153978|Түбинген университеты]]''<br/>''[[:d:Q159895|Q159895]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1863-07-14
| [[Лифләндия губернасы|Лифляндия губернасы]]
| 1957-01-22
| [[Гаммертинген]]
|-
| style='text-align:right'| 14
| [[Вальтер Андерсон]]
| 1911
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q3400985|Q3400985]]''<br/>''[[:d:Q2004963|numismatist]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q135655521|fairy tale scholar]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''<br/>''[[:d:Q156737|Кил үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q672420|Көнигсберг университеты]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| 1885-10-10
| [[Минск]]
| 1962-08-23
| [[Кил (шәһәр)|Кил]]
|-
| style='text-align:right'| 15
| ''[[:d:Q76423|Otto von Böhtlingk]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q18524037|Q18524037]]''
| ''[[:d:Q154561|Q154561]]''
| 1815-06-11
| [[Санкт-Петербург]]
| 1904-04-01
| [[Лейпциг]]
|-
| style='text-align:right'| 16
| ''[[:d:Q76991|Wladimir Köppen]]''
|
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q860918|эсперантист]]''<br/>''[[:d:Q11424604|Җир белегече]]''<br/>''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1113838|Q1113838]]''
| ''[[:d:Q1204135|Deutsche Seewarte]]''<br/>''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]''
| 1846-09-25
| [[Санкт-Петербург]]
| 1940-06-22
| [[Грац]]
|-
| style='text-align:right'| 17
| ''[[:d:Q77420|Max Vasmer]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]''<br/>[[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]]<br/>[[Берлинның Ирекле университеты|Берлинның Ирекле үнивирситите]]
| 1886-02-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 1962-11-30
| ''[[:d:Q56036|Көнбатыш Берлин]]''
|-
| style='text-align:right'| 18
| [[Эдита Пьеха]]
| 1964
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q33999|Q33999]]''
|
| 1937-07-31
| [[Нуаель-су-Лан]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 19
| ''[[:d:Q81887|Igor Rodnianski]]''
| 1996
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Prinston universitetı|Принстон университеты]]
| 1972-04-28
| [[Киев]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 20
| [[Александр Прохоров]]
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1810862|П. Н. Лебедев исемендәге РФА Физика институты]]''<br/>''[[:d:Q16655721|РФА Гомуми физика институты]]''<br/>''[[:d:Q4314523|МДУның Төш физикасы ФТИе]]''<br/>''[[:d:Q2627169|Laser Physics]]''
| 1916-07-11
| ''[[:d:Q755507|Atherton]]''
| 2002-01-08
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 21
| ''[[:d:Q98049|Siegfried Prößdorf]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q159630|Хемниц тихникә үнивирситите]]''
| 1939
| ''[[:d:Q804761|Baldenhain]]''
| 1998
|
|-
| style='text-align:right'| 22
| ''[[:d:Q98431|Ingrid Mittenzwei]]''
| 1956
| ''[[:d:Q17489339|Q17489339]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2342923|stenotypist]]''
| ''[[:d:Q414278|Academy of Social Sciences]]''<br/>''[[:d:Q49738|Берлин фәннәр академиясе]]''
| 1929-05-14
| [[Бохум]]
| 2012-08-04
| [[Бохум]]
|-
| style='text-align:right'| 23
| ''[[:d:Q101555|Kerstin Kaiser]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q895560|Parteihochschule Karl Marx]]''
| 1960-07-16
| [[Штральзунд]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 24
| [[Леонид Канторович]]
| 1930
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''<br/>''[[:d:Q1141929|Хәрби мөһәндис-техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4146823|State Committee for Science and Technology]]''<br/>''[[:d:Q4201724|Institute for Systems Analysis]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q103831297|Халыҡ хужалығы менән идара итеү институты]]''<br/>''[[:d:Q4201572|РФА СБ математика институты]]''<br/>''[[:d:Q611420|Q611420]]''
| 1912-01-19<br/>1912-01-15
| [[Санкт-Петербург]]
| 1986-04-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 25
| ''[[:d:Q108369|Kathrin Becker]]''
|
| ''[[:d:Q674426|куратор]]''
|
| 1967
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 26
| ''[[:d:Q110380|Michael Thumann]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''
| ''[[:d:Q157142|Die Zeit]]''
| 1962-12-08
| [[Истанбул]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 27
| [[Владимир Смирнов]]
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>[[математик]]
| ''[[:d:Q3401716|Беренче Питырбур классик гимназиясе]]''<br/>''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''<br/>''[[:d:Q1517401|Q1517401]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201776|Institut des sciences de la terre de l'Académie des sciences de Russie]]''<br/>''[[:d:Q611420|Q611420]]''<br/>''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q15255416|Faculty of Mechanics and Mathematics of Perm State National Research University]]''
| 1887-05-29<br/>1887-06-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 1974-02-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 28
| ''[[:d:Q116789|Boris Parygin]]''
|
| ''[[:d:Q212980|Q212980]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[язучы]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1930-06-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 2012-04-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 29
| ''[[:d:Q118236|Marian Zdziechowski]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''
| ''[[:d:Q189441|Q189441]]''<br/>''[[:d:Q4475823|Стефан Баторий университеты]]''
| 1861-04-30
| ''[[:d:Q148967|Minsky Uyezd]]''
| 1938-10-05
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 30
| ''[[:d:Q131374|Alexander Alekhine]]''
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q15958307|шаһмат назариячесе]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1892-10-31
| [[Мәскәү]]
| 1946-03-24
| [[Эшторил]]
|-
| style='text-align:right'| 31
| ''[[:d:Q131674|Anatoly Karpov]]''
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1951-05-23
| [[Златоуст]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 32
| ''[[:d:Q132524|Ayn Rand]]''
|
| [[Драматурглар|драматург]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q6625963|Q6625963]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>[[язучы]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1905-02-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 1982-03-06
| [[Манхэттэн]]
|-
| style='text-align:right'| 33
| [[Лев Гумилев]]
| 1987
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| ''[[:d:Q1058832|Русия этнография музее]]''<br/>''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4129798|Югары сценарийчеләр һәм режиссерлар курслары]]''
| 1912-10-01
| [[Санкт-Петербург]]<br/>[[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| 1992-06-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 34
| [[Пётр Столыпин]]
| 1885-10-07
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| 1862-04-14
| [[Дрезден]]
| 1911-09-05
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 35
| ''[[:d:Q145143|Wilhelm Bogusławski]]''
|
| ''[[:d:Q17488465|төбәк тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''
|
| 1825
| ''[[:d:Q2630044|Bilohiria]]''
| 1901-12-11
| [[Житомир]]
|-
| style='text-align:right'| 36
| ''[[:d:Q151886|Nikodim Kondakov]]''
|
| ''[[:d:Q26132815|византолог]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Q28729082]]''<br/>''[[:d:Q841581|София университеты]]''<br/>''[[:d:Q31519|Карл университеты]]''
| 1844-11-01
| ''[[:d:Q21343115|Russkaya Khalan]]''
| 1925-02-17
| ''[[:d:Q753289|Malá Strana]]''
|-
| style='text-align:right'| 37
| [[Александр Бородин (1883)|Александр Бородин]]
|
| ''[[:d:Q21680663|классик музыка композиторы]]''<br/>''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q12902372|флейтист]]''<br/>''[[:d:Q13219637|виолончелист]]''<br/>''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>''[[:d:Q21680731|opera composer]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| ''[[:d:Q1056886|Q1056886]]''
| 1833-10-31
| [[Санкт-Петербург]]
| 1887-02-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 38
| [[Александр Блок]]
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''
|
| 1880-11-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 1921-08-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 39
| ''[[:d:Q168859|Anton Lutskevich]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q2516866|Q2516866]]''
| ''[[:d:Q129975|Nasha Dolya]]''<br/>''[[:d:Q3920756|Naša Niva]]''<br/>''[[:d:Q3920660|Homan]]''<br/>''[[:d:Q15220980|Vilna Belarusian Teachers Training Courses]]''<br/>''[[:d:Q4315225|Nasha Niva]]''<br/>''[[:d:Q3917343|Belarusian Gymnasium of Vilnia]]''<br/>''[[:d:Q3917485|Wilno Belarusian Museum]]''
| 1884-01-17
| ''[[:d:Q134712|Q134712]]''
| 1942-03-23
| [[Аткар]]<br/>[[Россия]]
|-
| style='text-align:right'| 40
| ''[[:d:Q171248|Alexander Samoylovich]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q28729082|Q28729082]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1880-12-17
| [[Түбән Новгород]]
| 1938-02-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 41
| ''[[:d:Q171275|Ivan Minayev]]''
|
| ''[[:d:Q18524037|Q18524037]]''
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| 1840-10-09
| [[Тамбов]]
| 1890-06-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 42
| ''[[:d:Q172955|Uladzimir Samojla]]''
|
| ''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
|
| 1878-01-29
| [[Минск]]
| 1941
|
|-
| style='text-align:right'| 43
| ''[[:d:Q176685|Vladimir Andreyevich Markov]]''
|
| [[математик]]
|
| 1871-05-08
|
| 1897-01-18
|
|-
| style='text-align:right'| 44
| ''[[:d:Q181624|Vladimir Kovalevsky]]''
|
| ''[[:d:Q1662561|Q1662561]]''<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]
| 1842-08-02
| ''[[:d:Q25176024|Zaķīši]]''
| 1883-04-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 45
| ''[[:d:Q183025|Dora Kacnelson]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''
|
| 1921-04-19
| [[Бялысток|Белосток]]
| 2003-07-01
| [[Хеннигсдорф]]
|-
| style='text-align:right'| 46
| ''[[:d:Q185375|Mikhail Bakhtin]]''
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q17391638|сәнгать теоретигы]]''
| [[Мордовия дәүләт университеты|Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты]]
| 1895-11-05
| [[Орёл]]
| 1975-03-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 47
| [[Феликс Дзержинский|Феликс Дзержински]]
|
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
|
| 1877-08-30
| ''[[:d:Q3919539|Дзержыново]]''
| 1926-07-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 48
| ''[[:d:Q189782|Zenonas Norkus]]''
|
| ''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2306091|Q2306091]]''
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''
| 1958-06-22
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 49
| ''[[:d:Q189950|Osip Mandelstam]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''
|
| 1891-01-03<br/>1891-01-15<br/>1891-01-02
| [[Варшава]]
| 1938-12-27
| ''[[:d:Q4113359|Vladperpunkt]]''
|-
| style='text-align:right'| 50
| [[Николай Чернышевский]]
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6625963|Q6625963]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| 1828-07-12
| [[Сарытау]]
| 1889-10-17
| [[Сарытау]]
|-
| style='text-align:right'| 51
| ''[[:d:Q200620|Konstantin Petrzhak]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''
| ''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''
| 1907-09-04
| ''[[:d:Q384244|Лукув]]''
| 1998-10-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 52
| ''[[:d:Q201472|Elena Venttsel]]''
|
| [[математик]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1934904|Хәрби-һава мөһәндисләре академиясе]]''<br/>''[[:d:Q1477512|Россия транспорт университеты]]''
| 1907-03-08<br/>1907-03-21
| [[Таллинн]]
| 2002-04-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 53
| [[Сергей Иванов (1953)|Сергей Иванов]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1953-01-31
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 54
| ''[[:d:Q206012|Pafnuty Chebyshev]]''
| 1849
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q28729082|Q28729082]]''
| 1821-05-04
| ''[[:d:Q21667760|Akatovo]]''
| 1894-11-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 55
| ''[[:d:Q206283|Vladimir Beklemishev]]''
| 1912
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| 1890-10-04<br/>1890-10-05
| [[Гродно|Һродна]]
| 1962-09-04
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 56
| ''[[:d:Q208003|Nikolay Nekrasov]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q18814623|автобиограф]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| ''[[:d:Q2661947|Otechestvennye Zapiski]]''
| 1821-11-28
| ''[[:d:Q997335|Немырив]]''
| 1877-12-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 57
| ''[[:d:Q211567|Grigori Zenger]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
| ''[[:d:Q28667128|Q28667128]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1853-03-13
| ''[[:d:Q4322519|Нугурыт өязе]]''
| 1919-07-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 58
| ''[[:d:Q215505|Yuly Martov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| 1873-11-24
| ''[[:d:Q16869|Истанбул]]''
| 1923-04-04
| [[Шёмберг (Кальв)]]
|-
| style='text-align:right'| 59
| ''[[:d:Q224816|Jan Dembowski]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q651690|Польша фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q144488|Q144488]]''<br/>''[[:d:Q137503|Луҗ үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201427|Koltzov Institute of Developmental Biology]]''<br/>''[[:d:Q6991552|Q6991552]]''
| 1889-12-26
| [[Санкт-Петербург]]
| 1963-09-22
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 60
| [[Ирена Вейсайте]]
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q2599593|гирманис]]''<br/>''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''<br/>''[[:d:Q17337766|Q17337766]]''<br/>''[[:d:Q11499929|Q11499929]]''<br/>''[[:d:Q15253558|Q15253558]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''
|
| 1928-02-09
| [[Каунас]]
| 2020-12-11
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 61
| ''[[:d:Q230105|Tatyana Kazankina]]''
|
| ''[[:d:Q13381753|уртача арага йөгерүче]]''<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''
|
| 1951-12-17
| [[Петровск (Сарытау өлкәсе)|Питрау]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 62
| ''[[:d:Q241969|Vyacheslav Menzhinsky]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| 1874-08-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 1934-05-10
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 63
| [[Василий Галицкий]]
|
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q4248858|Курск дәүләт университеты]]''
| 1912-06-06
| [[Бердычив]]
| 1990-06-09
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 64
| ''[[:d:Q264959|Leonid Vladimirovich Kharitonov]]''
|
| ''[[:d:Q33999|Q33999]]''
| ''[[:d:Q840812|Q840812]]''<br/>''[[:d:Q2396186|Lenkom Theatre]]''<br/>''[[:d:Q108888630|Мәскәү драма театры]]''
| 1930-05-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 1987-06-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 65
| ''[[:d:Q265959|Solomon Dodashvili]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[укытучы]]
|
| 1805-05-17
| ''[[:d:Q5290120|Magharo]]''
| 1836-08-20
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
|-
| style='text-align:right'| 66
| [[Георгий Вороной]]
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q28667128|Q28667128]]''
| 1868-04-16
| ''[[:d:Q4181679|Zhuravka]]''
| 1908-11-07
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 67
| ''[[:d:Q270366|Yuko Kavaguti]]''
|
| ''[[:d:Q13219587|фигурист]]''
|
| 1981-11-20
| [[Фунабаси|Фунабачи]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 68
| ''[[:d:Q271670|Anna Bogdanova]]''
|
| ''[[:d:Q11513337|Q11513337]]''
|
| 1984-10-21
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 69
| ''[[:d:Q274342|Tatyana Tolstaya]]''
| 1974
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
| [[Prinston universitetı|Принстон университеты]]
| 1951-05-03
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 70
| ''[[:d:Q276264|Grigory Grumm-Grzhimaylo]]''
|
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q497294|лепидоптеролог]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q12356615|сәяхәтче]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q4294337|Ministry of State Property]]''<br/>''[[:d:Q2034035|Ministry of Finance of the Russian Empire]]''
| 1860-02-05<br/>1860-11-05
| [[Санкт-Петербург]]
| 1936-03-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 71
| ''[[:d:Q287099|Kseniya Sobchak]]''
|
| ''[[:d:Q33999|Q33999]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q512314|socialite]]''<br/>''[[:d:Q4610556|Q4610556]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2722764|Q2722764]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>[[язучы]]
| No/unknown value
| 1981-11-05
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 72
| ''[[:d:Q287839|Moisey Kirpicznikov]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1907198|таксанамис]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| 1913-06-05
| [[Гомель]]
| 1995-05-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 73
| [[Антанас Сметона]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>[[адвокат]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''<br/>''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]''
| 1874-08-10
| ''[[:d:Q12675915|Užulėnis]]''
| 1944-01-09
| [[Кливленд]]
|-
| style='text-align:right'| 74
| ''[[:d:Q300781|Ado Birk]]''
| 1911
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>[[адвокат]]
|
| 1883-11-14
| ''[[:d:Q18623492|Tarvastu Rural Municipality]]''
| 1942-02-02
| ''[[:d:Q4412515|Sevurallag]]''
|-
| style='text-align:right'| 75
| ''[[:d:Q310788|Aleksandr Lyapunov]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| 1857-06-06
| [[Ярославль]]
| 1918-11-03
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 76
| ''[[:d:Q312467|Viktor Shklovsky]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4220892|кинокритик]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q4220878|кино белгече]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''
| ''[[:d:Q4129798|Югары сценарийчеләр һәм режиссерлар курслары]]''
| 1893-01-12<br/>1893-01-24
| [[Санкт-Петербург]]
| 1984-12-05<br/>1984-12-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 77
| [[Николай Миклухо-Маклай]]
| 1864-02-27
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q3640160|диңгез биологы]]''<br/>''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q12356615|сәяхәтче]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q154561|Q154561]]''
| 1846-07-05
| ''[[:d:Q4536535|Jazykovo]]''
| 1888-04-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 78
| ''[[:d:Q313455|Vladimir Propp]]''
|
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q135655521|fairy tale scholar]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1895-04-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 1970-08-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 79
| ''[[:d:Q313623|Georgy Chicherin]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| [[Sotsialistik firqä (Frantsiä)|Sotsialistik firqä]]
| 1872-11-24
| ''[[:d:Q16661814|Karaul]]''
| 1936-07-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 80
| ''[[:d:Q316371|Vladimir Vernadsky]]''
| 1885
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q18176481|biogeochemist]]''<br/>''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]''<br/>''[[:d:Q13416354|Q13416354]]''<br/>[[укытучы]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28729082|Q28729082]]''<br/>[[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]<br/>''[[:d:Q1517401|Q1517401]]''<br/>''[[:d:Q2370801|Q2370801]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q958769|Украина милли фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''<br/>''[[:d:Q48945052|Zemědělský vědecký výbor]]''<br/>''[[:d:Q12159345|Ukranian Agricultural Scientific Committee]]''
| 1863-02-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 1945-01-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 81
| ''[[:d:Q316583|Анатолий Сердюков]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|Q43845]]''<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q2462658|Q2462658]]''
|
| 1962-01-08
| ''[[:d:Q1968861|Kholmskaya]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 82
| ''[[:d:Q319386|Vasili Dokuchayev]]''
|
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q28378128|педолог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1846-02-17
| ''[[:d:Q4293859|Milyukova]]''
| 1903-10-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 83
| ''[[:d:Q319816|Питирим Сорокин]]''
|
| ''[[:d:Q2306091|Q2306091]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]
| [[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]<br/>''[[:d:Q238101|Миннесота университеты]]''
| 1889-01-23
| [[Туръя]]
| 1968-02-10
| [[Винчестер (Массачусетс)|Винчестер]]
|-
| style='text-align:right'| 84
| ''[[:d:Q320365|Vladimir Wiese]]''
| 1910
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''<br/>''[[:d:Q13382749|polar explorer]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1886-02-21<br/>1886-03-05
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| 1954-02-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 85
| [[Василий Бартольд]]
|
| ''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''<br/>''[[:d:Q3155377|ислам белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q635734|Q635734]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1869-11-03
| [[Санкт-Петербург]]
| 1930-08-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 86
| ''[[:d:Q326459|Dmitry Merezhkovsky]]''
|
| ''[[:d:Q6625963|Q6625963]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
| 1865-08-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 1941-12-09<br/>1941-12-07
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 87
| [[Эдгар де Валь]]
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q860918|эсперантист]]''<br/>''[[:d:Q27496075|Idist]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q12376194|Tallinn Secondary School of Science]]''
| 1867-08-11
| ''[[:d:Q4334071|Olviopol]]''
| 1948-03-09
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 88
| ''[[:d:Q328995|Vladimir Ipatieff]]''
| 1907
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q205375|Q205375]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4297700|Михаил хәрби артиллерия академиясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q309350|Төньяк-Көнбатыш университет]]''<br/>''[[:d:Q2467687|Honeywell UOP]]''<br/>''[[:d:Q4398101|Russian scientific centre "Applied Chemistry"]]''<br/>''[[:d:Q139428044|Государственный институт высоких давлений]]''
| 1867-11-21
| [[Мәскәү]]
| 1952-11-29
| [[Чикаго]]
|-
| style='text-align:right'| 89
| ''[[:d:Q329463|Aleksander Hellat]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]
|
| 1881-08-20
| [[Тарту]]
| 1943-11-28
| [[Кемерово өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 90
| ''[[:d:Q330225|Eugene Rabinowitch]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2919046|Q2919046]]''<br/>''[[:d:Q14906342|биофизик]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| ''[[:d:Q457281|Урбана-Шампейндагы Иллинойс университеты]]''<br/>''[[:d:Q1780816|State University of New York at Albany]]''
| 1901-04-27
| [[Санкт-Петербург]]
| 1973-05-15
| [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]]
|-
| style='text-align:right'| 91
| ''[[:d:Q331067|Абрам Йоффе]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|Q205375]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q4483544|Q4483544]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q24897059|Агрофизик фәнни тикшеренү институты]]''
| 1880-10-17
| [[Ромны]]
| 1960-10-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 92
| ''[[:d:Q331089|Abram Besicovitch]]''
| 1912
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q499510|Ливерпуль университеты]]''<br/>[[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1891-01-24<br/>1891-01-23
| [[Бердянск]]
| 1970-11-02
| [[Кембриҗ]]
|-
| style='text-align:right'| 93
| ''[[:d:Q333241|Alexander Ulyanov]]''
|
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q48282|Q48282]]''
|
| 1866-03-31
| [[Түбән Новгород]]
| 1887-05-08
| [[Шлиссельбург|Шлисселбург]]
|-
| style='text-align:right'| 94
| ''[[:d:Q334294|Anatoly Sobchak]]''
|
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1937-08-10
| [[Чита]]
| 2000-02-19
| [[Светлогорск (Калининград өлкәсе)]]
|-
| style='text-align:right'| 95
| ''[[:d:Q334679|Natsagiin Bagabandi]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1950-04-22
| ''[[:d:Q3403779|Yaruu]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 96
| ''[[:d:Q340554|Ahmed Azimow]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| 1977-06-17
| [[Махачкала]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 97
| [[Валентин Глушко]]
|
| ''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''<br/>[[инженер]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q620238|Энергомаш ФҖБ]]''<br/>''[[:d:Q763402|Энергия]]''<br/>''[[:d:Q4177218|П. Ф. Лесгафт исемендәге Табигый фәннәр институты]]''<br/>''[[:d:Q3214453|Museum of Space and Missile Technology (Saint Petersburg)]]''<br/>''[[:d:Q1934904|Хәрби-һава мөһәндисләре академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4466787|Tushino Machine-Building Plant]]''<br/>[[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| 1908-08-20
| [[Одесса]]
| 1989-01-10
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 98
| ''[[:d:Q347685|Korney Chukovsky]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>''[[:d:Q4853732|Q4853732]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q15962340|Q15962340]]''
|
| 1882-03-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 1969-10-28
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 99
| ''[[:d:Q348001|Rainis]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| 1865-08-30
| ''[[:d:Q15218855|Dunava]]''
| 1929-09-12
| [[Юрмала]]
|-
| style='text-align:right'| 100
| ''[[:d:Q348006|Armen Takhtajan]]''
| 1929
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q16334509|pteridologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2083925|Q2083925]]''<br/>''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]''
| ''[[:d:Q1474624|Q1474624]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>''[[:d:Q21679572|Institute of Botany of Armenia]]''<br/>''[[:d:Q894635|Yerevan Botanical Garden]]''
| 1910-05-28
| ''[[:d:Q158903|Шуша]]''
| 2009-11-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 101
| ''[[:d:Q353451|Mikhail Gromov]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16245517|Chartered Building Surveyor]]''
| ''[[:d:Q49210|Нью-Йорк университеты]]''<br/>''[[:d:Q1156553|Institut des Hautes Études Scientifiques]]''<br/>''[[:d:Q969850|Q969850]]''
| 1943-12-23
| [[Бокситогорск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 102
| ''[[:d:Q358935|Dmitri Ivanovsky]]''
| 1888
| ''[[:d:Q15634281|Q15634281]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q864503|Q864503]]''
| ''[[:d:Q144488|Q144488]]''<br/>''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1864-10-28
| ''[[:d:Q4134619|Гдов өязе]]''
| 1920-06-20
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| style='text-align:right'| 103
| ''[[:d:Q360084|Juri Lotman]]''
| 1950<br/>1952<br/>1961
| ''[[:d:Q16402907|семиотик]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| 1922-02-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 1993-10-28
| [[Тарту]]
|-
| style='text-align:right'| 104
| ''[[:d:Q366471|Yakov Zeldovich]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q205375|Q205375]]''<br/>''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201824|Q4201824]]''<br/>''[[:d:Q56837|Q56837]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| 1914-02-23
| [[Минск]]
| 1987-12-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 105
| ''[[:d:Q368455|Yury Tynyanov]]''
| 1918
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q6625963|Q6625963]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''
|
| 1894-10-06
| [[Резекне]]
| 1943-12-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 106
| [[Сергей Миронов]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| 1953-02-14
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 107
| ''[[:d:Q370815|Sergey Gorshkov]]''
| 1927
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q10669499|naval officer]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[Адмирал]]
|
| 1910-02-13
| [[Каманича]]
| 1988-05-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 108
| ''[[:d:Q372097|Jacob Tamarkin]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Braun universitetı|Браун үнивирситите]]<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>[[Dartmut kollecı|Дартмут көллияте]]<br/>''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| 1888-07-11
| [[Чернигов|Черниһив]]
| 1945-11-18
| [[Бетесда (Мэриленд)]]
|-
| style='text-align:right'| 109
| ''[[:d:Q372115|Antiochus Kantemir]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''
|
| 1708-09-21<br/>1709-09-21<br/>1700
| ''[[:d:Q16869|Истанбул]]''<br/>[[Яшь (шәһәр)|Яшь]]
| 1744-04-11
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 110
| ''[[:d:Q372463|Georgy Pyatakov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1890-08-06
| ''[[:d:Q219869|Һородычче]]''
| 1937-01-30
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 111
| ''[[:d:Q377725|Peter Struve]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q4400866|Russian Faculty of Law in Prague]]''<br/>''[[:d:Q2034035|Ministry of Finance of the Russian Empire]]''<br/>''[[:d:Q240631|Белград үнивирситите]]''
| 1870-01-26
| [[Пермь]]
| 1944-02-26<br/>1944-02-22
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 112
| ''[[:d:Q378753|Dmitry Pisarev]]''
|
| ''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''
|
| 1840-10-02
| ''[[:d:Q4192870|Znamenskoe]]''
| 1868-07-04
| [[Юрмала]]
|-
| style='text-align:right'| 113
| ''[[:d:Q379612|Akaki Tsereteli]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
| 1840-06-09<br/>1840-06-21
| ''[[:d:Q16376161|Skhvitori]]''
| 1915-01-26<br/>1915-02-08
| ''[[:d:Q474669|Sachkhere]]''
|-
| style='text-align:right'| 114
| ''[[:d:Q381397|Menachem Mendel Schneerson]]''
|
| ''[[:d:Q359351|Rebbe]]''
|
| 1902-04-05
| [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]]
| 1994-06-12
| [[Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 115
| ''[[:d:Q381418|Augustinas Voldemaras]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]''
| 1883-04-04
| ''[[:d:Q16450121|Dysna]]''
| 1942-05-16
| ''[[:d:Q1018222|Q1018222]]''
|-
| style='text-align:right'| 116
| ''[[:d:Q381859|Boris Savinkov]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q12414919|террорчы]]''<br/>''[[:d:Q931260|үтерүче]]''
|
| 1879-01-19<br/>1879-01-31
| [[Харьков]]
| 1925-05-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 117
| [[Дритеро Аголы]]
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1931-10-13
| ''[[:d:Q192126|Devoll District]]''
| 2017-02-03
| [[Тирана]]
|-
| style='text-align:right'| 118
| ''[[:d:Q400729|Ahmad Sa'd]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q17351648|гәҗит мөхәррире]]''
|
| 1945-11-25
| [[Исраил]]
| 2010-04-20
| [[Исраил]]
|-
| style='text-align:right'| 119
| ''[[:d:Q433369|Ekaterina Yurlova]]''
|
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''<br/>''[[:d:Q13382608|чаңгы узышчысы]]''
|
| 1985-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 120
| ''[[:d:Q433942|Lydia Chukovskaya]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4853732|Q4853732]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| 1907-03-11
| [[Санкт-Петербург]]
| 1996-02-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 121
| ''[[:d:Q436901|Cezaria Baudouin de Courtenay Ehrenkreutz Jędrzejewiczowa]]''
|
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''<br/>''[[:d:Q144488|Q144488]]''
| 1885-08-02
| [[Тарту]]
| 1967-02-28
| [[Лондон]]
|-
| style='text-align:right'| 122
| ''[[:d:Q443780|Andrey von Budberg]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q27044075|bretteur]]''
|
| 1817-01-20
| [[Рига]]
| 1881-02-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 123
| ''[[:d:Q444914|Nikolai Krestinsky]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
| 1883-10-13
| [[Могилёв]]
| 1938-03-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 124
| [[Елена Боннэр]]
|
| ''[[:d:Q181043|диссидент]]''<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q1919436|педиатр]]''<br/>[[язучы]]
|
| 1923-02-15
| [[Мары]]
| 2011-06-18
| [[Бостон]]
|-
| style='text-align:right'| 125
| ''[[:d:Q450269|Olga Ladyzhenskaya]]''
| 1949
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| 1922-03-07
| [[Кологрив]]
| 2004-01-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 126
| ''[[:d:Q451292|Fyodor Uspensky]]''
|
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2468727|classical scholar]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>''[[:d:Q4400729|Russian Archaeological Institute of Constantinople]]''<br/>''[[:d:Q4345832|Санкт-Петербург фәннәр академиясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1845-02-07<br/>1845-02-19
| [[Гәреч (Кострома өлкәсе)|Гәреч]]
| 1928-09-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 127
| [[Иван Виноградов]]
| 1914
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q611420|Q611420]]''<br/>''[[:d:Q742494|Q742494]]''<br/>''[[:d:Q4483544|Q4483544]]''
| 1891-09-14<br/>1891-09-02
| ''[[:d:Q4293660|Милолүб]]''
| 1983-03-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 128
| ''[[:d:Q451652|Anatoly Vershik]]''
| 1956
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q611420|Q611420]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1933-12-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 2024-02-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 129
| ''[[:d:Q460142|Marina Zueva]]''
|
| ''[[:d:Q55284884|figure skating choreographer]]''<br/>''[[:d:Q17361147|бозда биюче]]''<br/>''[[:d:Q57199189|figure skating coach]]''<br/>''[[:d:Q2490358|хореограф]]''
|
| 1956-04-09
| [[Мәскәү]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 130
| ''[[:d:Q461449|Nikolay Lange]]''
|
| ''[[:d:Q212980|Q212980]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Q28729082]]''<br/>''[[:d:Q76466916|Imperial Novorossiia University]]''
| 1858-03-12<br/>1858-03-24
| [[Санкт-Петербург]]
| 1921-02-15
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 131
| ''[[:d:Q463530|Tatyana Afanasyeva]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| 1876-11-19
| [[Киев]]
| 1964-04-14
| [[Лейден]]
|-
| style='text-align:right'| 132
| ''[[:d:Q465715|Alfréd Rényi]]''
| 1947
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''<br/>''[[:d:Q903092|Дебрецен университеты]]''<br/>''[[:d:Q265058|Маҗарстан фәннәр академиясе]]''
| 1921-03-20
| [[Будапешт]]
| 1970-02-01
| [[Будапешт]]
|-
| style='text-align:right'| 133
| ''[[:d:Q466513|Vladimir Dzhanibekov]]''
|
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>[[Галәмче|космонавт]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q2000124|postage stamp designer]]''
| ''[[:d:Q742494|Q742494]]''
| 1942-05-13
| ''[[:d:Q4203822|Iskandar]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 134
| ''[[:d:Q467727|Nicholas Poppe]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q19829967|Q19829967]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''<br/>''[[:d:Q154528|Q154528]]''<br/>''[[:d:Q219563|Вашиңтон университеты]]''
| 1897-08-08<br/>1897-07-27
| ''[[:d:Q210493|Yantai]]''
| 1991-06-08
| [[Сиэтл]]
|-
| style='text-align:right'| 135
| ''[[:d:Q467741|Veniamin Kaverin]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6625963|Q6625963]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]
|
| 1902-04-06<br/>1902-04-19
| [[Псков]]
| 1989-05-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 136
| ''[[:d:Q469780|Stepan Krasheninnikov]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]<br/>[[Петербург фәннәр академиясенең академия университеты|Питырбур ФА академия университеты]]
| 1711-10-18<br/>1711-11-11<br/>1711-10-31
| [[Мәскәү]]
| 1755-02-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 137
| [[Борис Пиотровский]]
|
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
| ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''<br/>''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''<br/>''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''
| 1908-02-01<br/>1908
| [[Санкт-Петербург]]
| 1990-10-15<br/>1990
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 138
| ''[[:d:Q487923|Anatoli N. Andrianov]]''
|
| [[математик]]
|
| 1936-07-21
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| 2020-05-02
|
|-
| style='text-align:right'| 139
| ''[[:d:Q501707|Andrei Suslin]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q309350|Төньяк-Көнбатыш университет]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4059142|D. K. Fadeev Academic Gymnasium]]''<br/>''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| 1950-12-27
| [[Санкт-Петербург]]
| 2018-07-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 140
| ''[[:d:Q503709|Pyotr Bark]]''
|
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q806798|Q806798]]''
|
| 1869-04-06
| [[Днипро]]
| 1937-01-16
| [[Обань]]
|-
| style='text-align:right'| 141
| ''[[:d:Q509432|Vladimir Lamansky]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1833-06-26<br/>1835-06-26
| [[Санкт-Петербург]]
| 1914-11-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 142
| ''[[:d:Q510928|Dmitri Ivanenko]]''
|
| ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''
| ''[[:d:Q4496359|Харьков физика-техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q1164068|Харьков политехника институты]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q4418320|Sibirisches physikalisch-technisches Institut]]''<br/>''[[:d:Q1851014|Q1851014]]''<br/>''[[:d:Q84151|Q84151]]''<br/>''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1531782|Q1531782]]''
| 1904-07-16
| [[Полтава]]
| 1994-12-30
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 143
| [[Николай Заболоцкий]]
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q4853732|Q4853732]]''
|
| 1903-04-24
| [[Казан]]
| 1958-10-14
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 144
| ''[[:d:Q516905|Jewgeni Karlowitsch Tikoski]]''
| 1915
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
|
| 1893-12-26
| [[Санкт-Петербург]]
| 1970-11-23
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 145
| ''[[:d:Q520601|Alexei Byalynitsky-Birulya]]''
|
| ''[[:d:Q17344952|арахнолог]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''<br/>''[[:d:Q2025062|Q2025062]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1864-10-24<br/>1864-10-30
| ''[[:d:Q110567339|Высоцкая воласць]]''
| 1937-06-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 146
| ''[[:d:Q525666|Igor Sechin]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q16919633|Россия чыгышлы олигарх]]''
|
| 1960-09-07
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 147
| ''[[:d:Q529975|Angelina Beloff]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1281618|Q1281618]]''<br/>''[[:d:Q11569986|гравюра рәссамы]]''
|
| 1879-06-23<br/>1886
| [[Санкт-Петербург]]
| 1969-12-30
| [[Мехико]]
|-
| style='text-align:right'| 148
| ''[[:d:Q530724|Zurab Avalishvili]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| ''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''<br/>''[[:d:Q37008|Q37008]]''
| 1876<br/>1874
| ''[[:d:Q5307660|Chumlaki]]''
| 1944-05-21
| [[Мүнхен]]
|-
| style='text-align:right'| 149
| ''[[:d:Q531418|Servet Pëllumbi]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1936-12-14
| [[Корча|Гүрчә]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 150
| ''[[:d:Q547136|Vladimir Marchenko]]''
| 1941
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4483567|B Verkin Institute for Low Temperature Physics and Engineering]]''<br/>''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| 1922-07-07
| [[Харьков]]
| 2026-01-01
|
|-
| style='text-align:right'| 151
| ''[[:d:Q555602|Nicolas Slonimsky]]''
|
| ''[[:d:Q158852|Q158852]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q1350157|Q1350157]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q1569495|Q1569495]]''
| ''[[:d:Q2303621|Boston Conservatory at Berklee]]''<br/>''[[:d:Q1347162|New England Conservatory]]''
| 1894-04-15<br/>1894-04-27
| [[Санкт-Петербург]]
| 1995-12-25
| [[Лос-Анджелес]]
|-
| style='text-align:right'| 152
| ''[[:d:Q556401|Antanas Purėnas]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q625158|Kaunas University of Technology]]''<br/>''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]''
| 1881-02-16
| ''[[:d:Q1693963|Рокишкис]]''
| 1962-11-05
| [[Каунас]]
|-
| style='text-align:right'| 153
| ''[[:d:Q557478|Arthur Friedheim]]''
|
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q158852|Q158852]]''
|
| 1859-10-26
| [[Санкт-Петербург]]
| 1932-10-19
| [[Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 154
| ''[[:d:Q569876|Ansis Buševics]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[адвокат]]
|
| 1878-11-10
| ''[[:d:Q4992620|Pope Parish]]''
| 1943
| [[Омск өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 155
| ''[[:d:Q571054|Antanas Tumėnas]]''
|
| ''[[:d:Q16533|Q16533]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[адвокат]]
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''
| 1880-05-13
| ''[[:d:Q12661819|Kurkliečiai]]''
| 1946-02-08
| [[Бахманнинг]]
|-
| style='text-align:right'| 156
| ''[[:d:Q571888|Balys Sruoga]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q17337766|Q17337766]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''<br/>''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]''
| 1896-02-02
| ''[[:d:Q16445080|Baibokai]]''
| 1947-10-16
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 157
| ''[[:d:Q573921|Israel Gohberg]]''
| 1954
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q503415|Q503415]]''<br/>''[[:d:Q1065414|Vrije Universiteit Amsterdam]]''<br/>''[[:d:Q319239|Тел-Әвив университеты]]''<br/>''[[:d:Q1067471|University of Calgary]]''<br/>''[[:d:Q1338761|Молдова фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4182|Вейцман институты]]''
| 1928-08-23
| ''[[:d:Q2037768|Q2037768]]''
| 2009-10-12
| ''[[:d:Q309164|Ra'anana]]''<br/>''[[:d:Q152436|Kfar Saba]]''
|-
| style='text-align:right'| 158
| ''[[:d:Q574605|Gury Marchuk]]''
| 1943<br/>1949
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201457|Q4201457]]''<br/>[[Эшче-крестьян Кызыл Армиясе|Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре]]<br/>''[[:d:Q4201781|A.M. Obukhov Institute of Atmospheric Physics RAS]]''<br/>''[[:d:Q126824|Q126824]]''<br/>''[[:d:Q3032414|Россия фәннәр академиясенең Себер бүлекчәсе]]''<br/>''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201458|Institute of Computational Mathematics and Mathematical Geophysics]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]
| 1925-06-08
| ''[[:d:Q18796115|Petrokhersonets]]''
| 2013-03-24
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 159
| ''[[:d:Q585366|Grigory Levenfish]]''
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>[[язучы]]
|
| 1889-03-09
| [[Пётркув-Трыбунальски|Пөтркув-Трыбунальски]]
| 1961-02-09
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 160
| ''[[:d:Q585881|Vasily Malinin]]''
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q30176225|язышу аркылы шаһмат уйнаучы]]''
|
| 1956-04-26
| [[Петрозаводск]]
| 2020-11-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 161
| ''[[:d:Q593754|Ienăchiță Văcărescu]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q15991187|grammarian]]''<br/>''[[:d:Q2504617|раманис]]''
|
| 1740
|
| 1797
|
|-
| style='text-align:right'| 162
| ''[[:d:Q600678|Aleksey Pleshcheyev]]''
| 1845
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q17337766|Q17337766]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| 1825-11-22
| [[Кострома]]
| 1893-09-26
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 163
| ''[[:d:Q608903|Éva Schmidt]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
|
| 1948-06-28
| [[Будапешт]]
| 2002-07-04
| [[Ханты-Мансийск]]
|-
| style='text-align:right'| 164
| ''[[:d:Q619117|Apollo Korzeniowski]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
|
| 1820-02-21
| ''[[:d:Q4143109|Q4143109]]''
| 1869-05-23
| [[Краков]]
|-
| style='text-align:right'| 165
| ''[[:d:Q619847|Ivan Petrunkevitj]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
| 1884-01-04
| ''[[:d:Q4365106|Plysky]]''
| 1928-06-14
| ''[[:d:Q1756968|Розтоки]]''
|-
| style='text-align:right'| 166
| ''[[:d:Q630834|Andrei Kravchuk]]''
|
| ''[[:d:Q2526255|Q2526255]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q3455803|Q3455803]]''
|
| 1962-04-13
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 167
| ''[[:d:Q637904|Aleksandr Tyumenev]]''
|
| ''[[:d:Q2468727|classical scholar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1880-08-12<br/>1880-08-24
| [[Санкт-Петербург]]
| 1959-06-01
| [[Санкт-Петербург]]<br/>''[[:d:Q260832|Комарово]]''
|-
| style='text-align:right'| 168
| [[Сергей Руденко]]
|
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q17488316|тарихкача дәверне өйрәнүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4146795|Q4146795]]''<br/>''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''<br/>''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]''
| 1885-01-29<br/>1885-01-16
| [[Харьков]]
| 1969-07-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 169
| ''[[:d:Q650272|Lev Shcherba]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[язучы]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1880-02-20
| [[Санкт-Петербург]]<br/>[[Чэрвень (горад)|Червен]]
| 1944-12-26
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 170
| [[Арий Лаптев]]
| 1972
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q854280|Кыйрал технология институты]]''<br/>''[[:d:Q189022|Лундын импирия көллияте]]''
| 1950-08-10
| ''[[:d:Q763787|Baryshivska Hromada]]''<br/>[[Киев]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 171
| ''[[:d:Q661737|Eduard von der Ropp]]''
| 1875
| ''[[:d:Q250867|католик рухание]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q25393460|католик дьякон]]''<br/>''[[:d:Q611644|католик епископ]]''
|
| 1851-12-02
| ''[[:d:Q985242|Līksna]]''
| 1939-07-25
| [[Познань]]
|-
| style='text-align:right'| 172
| ''[[:d:Q685053|Vikenty Veresaev]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q551835|табиб-язучы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q11499929|Q11499929]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
|
| 1867-01-04
| [[Тула]]
| 1945-06-03
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 173
| ''[[:d:Q695002|Nikoloz Muskhelishvili]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q2370801|Q2370801]]''<br/>''[[:d:Q37008|Q37008]]''<br/>''[[:d:Q1425119|Georgian Technical University]]''<br/>[[Грузиянең Милли фәннәр академиясе]]
| 1891-02-04<br/>1891-02-16
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 1976-07-15<br/>1976-07-16
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 174
| ''[[:d:Q699359|Richard Maack]]''
|
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q2083925|Q2083925]]''<br/>''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]''
|
| 1825-09-04
| [[Курессааре]]
| 1886-11-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 175
| ''[[:d:Q709578|Jüri Tarmak]]''
|
| ''[[:d:Q11513337|Q11513337]]''<br/>''[[:d:Q13382122|Q13382122]]''
|
| 1946-07-21
| [[Таллинн]]
| 2022-06-22
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 176
| ''[[:d:Q710985|Yuri Burago]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q611420|Q611420]]''
| 1936-06-21
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 177
| ''[[:d:Q712412|Dmitry Likhachov]]''
| 1928
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1024181|Q1024181]]''
| 1906-11-15<br/>1906-11-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 1999-09-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 178
| [[Дмитрий Козак]]
|
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]
|
| 1958-11-07
| ''[[:d:Q4077293|Bandurove]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 179
| ''[[:d:Q716305|Nikolai Malko]]''
|
| ''[[:d:Q158852|Q158852]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]<br/>''[[:d:Q178416|Q178416]]''
| 1883-05-04
| ''[[:d:Q2641183|Q2641183]]''
| 1961-06-23
| [[Сидней]]
|-
| style='text-align:right'| 180
| ''[[:d:Q717465|Dmitry Malyshko]]''
|
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''
|
| 1987-03-19
| [[Сосновый Бор (шәһәр)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 181
| ''[[:d:Q720900|Evgeny Pashukanis]]''
|
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[адвокат]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| 1891-02-11
| [[Старица (шәһәр)|Старица]]
| 1937-09-04
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 182
| ''[[:d:Q728476|Евгений Поливанов]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15976717|социолингвист]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''<br/>''[[:d:Q11499929|Q11499929]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''<br/>[[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]<br/>[[И.В. Сталин исемендәге Көнчыгыш хезмәт ияләренең коммунистик университеты]]<br/>''[[:d:Q4397951|Russian association of social sciences research institutes]]''
| 1891-02-28
| [[Смоленск]]
| 1938-01-25
| ''[[:d:Q2068654|«Коммунарка» ату полигоны]]''
|-
| style='text-align:right'| 183
| ''[[:d:Q732247|Ekvtime Takaishvili]]''
|
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q12864966|gymnase géorgien de Tbilissi]]''<br/>''[[:d:Q2511613|Society for the Spreading of Literacy Among Georgians]]''<br/>''[[:d:Q12868991|Q12868991]]''<br/>''[[:d:Q37008|Q37008]]''<br/>[[Грузиянең Милли фәннәр академиясе]]
| 1863-01-04
| ''[[:d:Q1355581|Likhauri]]''
| 1953-02-21
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 184
| [[Александр Серафимович]]
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1863-01-07
| ''[[:d:Q19906685|Nizhne Kurmoyarskaya]]''
| 1949-01-19
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 185
| ''[[:d:Q759207|Vladimir Shkodrov]]''
|
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q799313|Rozhen Observatory]]''<br/>''[[:d:Q1782652|Shumen University]]''<br/>''[[:d:Q1003730|Bulgarian Academy of Sciences]]''
| 1930-02-10
| ''[[:d:Q237254|Lom]]''
| 2010-08-31
| [[Sofiä|София]]
|-
| style='text-align:right'| 186
| ''[[:d:Q790145|Péter Barabás]]''
| 1958
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| 1934-11-15
| [[Будапешт]]
| 2021-09-24
| [[Будапешт]]
|-
| style='text-align:right'| 187
| ''[[:d:Q793268|Gábor Bereczki]]''
| 1959
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13636225|Finno-Ugrist]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q608338|Бухарест университеты]]''<br/>''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''
| 1928-03-24
| ''[[:d:Q740810|Békés]]''
| 2012-04-04
| [[Будапешт]]
|-
| style='text-align:right'| 188
| ''[[:d:Q816401|Ben-Zion Dinur]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q133485|раввин]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q15253558|Q15253558]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>''[[:d:Q174158|Q174158]]''
| 1884-01-14
| ''[[:d:Q269530|Хорол]]''
| 1973-07-08
| [[Иерусалим|Котдус]]
|-
| style='text-align:right'| 189
| ''[[:d:Q823485|Bernd Funck]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q20873384|антик дәвер тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q19361459|assyriologist]]''<br/>''[[:d:Q17488465|төбәк тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q8963721|Q8963721]]''
| [[Берлинның Ирекле университеты|Берлинның Ирекле үнивирситите]]<br/>''[[:d:Q190599|Central Institute for Ancient History and Archeology]]''
| 1945-01-02
| ''[[:d:Q635253|Province of Posen]]''
| 1996-11-15
| [[Берлин]]
|-
| style='text-align:right'| 190
| ''[[:d:Q828834|Vladimir G. Maz'ya]]''
| 1960
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q782600|Linköping University]]''<br/>''[[:d:Q499510|Ливерпуль университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1937-12-31
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 191
| ''[[:d:Q830020|Eduard Sõrmus]]''
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q1259917|эскрипкәче]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
|
| 1878-07-09
| ''[[:d:Q1639142|Q1639142]]''
| 1940-08-16
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 192
| ''[[:d:Q834480|Sándor Bonkáló]]''
| 1905
| ''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|Q11499929]]''
|
| 1880-01-22
| ''[[:d:Q146510|Рахив]]''
| 1959-02-03<br/>1959-11-03
| [[Будапешт]]
|-
| style='text-align:right'| 193
| ''[[:d:Q887019|Otto Strandman]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q16533|Q16533]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| 1875-11-30
| ''[[:d:Q25522579|Undla Rural Municipality]]''
| 1941-02-05<br/>1941-02-16
| ''[[:d:Q3043378|Kadrina]]''
|-
| style='text-align:right'| 194
| ''[[:d:Q887238|Jaan Teemant]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| 1872-09-24
| ''[[:d:Q425757|Vigala Rural Municipality]]''
| 1941-07-24
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 195
| ''[[:d:Q887277|Jüri Uluots]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| 1890-01-13
| ''[[:d:Q11138161|Kirbla parish]]''
| 1945-01-09
| [[Стокгольм]]
|-
| style='text-align:right'| 196
| ''[[:d:Q893680|Boris Shklovskii]]''
| 1966
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q238101|Миннесота университеты]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| 1944-01-31
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 197
| ''[[:d:Q893805|Boris Zilber]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Оксфорд университеты]]
| 1949
| [[Ташкент]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 198
| ''[[:d:Q907162|Vitalii Goldanskii]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q56837|Q56837]]''<br/>''[[:d:Q4304107|Мәскәү дәүләт нәзек химия технологияләре университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201824|Q4201824]]''<br/>''[[:d:Q1810862|П. Н. Лебедев исемендәге РФА Физика институты]]''
| 1923-06-18
| [[Витебск]]
| 2001-01-14
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 199
| ''[[:d:Q907372|Alexander Pavlovich Vinogradov]]''
| 1925
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[инженер]]
| ''[[:d:Q1459393|Q1459393]]''<br/>''[[:d:Q4426262|Commission for the Study of the Natural Productive Forces]]''<br/>''[[:d:Q7263638|Россия фәннәр академиясенең Владимир Иванович Вернадский исемендәге Геохимия һәм аналитик химия институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q30266846|A. P. Vinogradov Institute of Geochemistry]]''
| 1895-08-09
| ''[[:d:Q21342475|Petretsovo]]''
| 1975-11-16
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 200
| [[Николай Бекетов]]
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q18576582|металлург]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| 1827-01-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 1911-12-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 201
| ''[[:d:Q926756|Vasily Vladimirov]]''
| 1948
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q611420|Q611420]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Эшче-крестьян Кызыл Армиясе|Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре]]<br/>''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q3152467|All-Russian Scientific Research Institute of Experimental Physics]]''<br/>''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| 1923-01-09
| ''[[:d:Q19615299|Dyaglevo]]''
| 2012-11-03
| ''[[:d:Q2459293|Одинцово районы]]''
|-
| style='text-align:right'| 202
| ''[[:d:Q931059|Platon Krasnov]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| 1866-04-17
| [[Санкт-Петербург]]
| 1924-04-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 203
| ''[[:d:Q931398|Dmitry Grave]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3400985|Q3400985]]''
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q84151|Q84151]]''<br/>''[[:d:Q4201577|Institute of Mathematics of the National Academy of Sciences of Ukraine]]''<br/>''[[:d:Q16690189|S.P.Timoshenko Institute of Mechanics]]''
| 1863-08-25
| [[Кириллов (шәһәр)|Кириллов]]
| 1939-12-19
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 204
| ''[[:d:Q932390|Józef Czapski]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>''[[:d:Q15296811|рәсемче]]''
|
| 1896-04-03
| [[Прага]]
| 1993-01-12<br/>1996-01-12
| [[Ле-Мений-ле-Руа]]
|-
| style='text-align:right'| 205
| ''[[:d:Q934314|Aleksandr Aleksandrov]]''
| 1933
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q611420|Q611420]]''<br/>''[[:d:Q4201572|РФА СБ математика институты]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| 1912-07-22
| ''[[:d:Q23842700|Volyn]]''
| 1999-07-27
| [[Мәскәү]]<br/>[[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 206
| ''[[:d:Q936950|Pyotr Chikhachyov]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''<br/>''[[:d:Q12356615|сәяхәтче]]''
|
| 1808-08-16
| [[Гатчина]]
| 1890-10-13
| [[Флоренция]]
|-
| style='text-align:right'| 207
| ''[[:d:Q938063|Rein Raud]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q323081|polyglot]]''<br/>''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''
| ''[[:d:Q1257946|Q1257946]]''
| 1961-12-21
| [[Таллинн]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 208
| ''[[:d:Q938110|Oleg Kalugin]]''
|
| ''[[:d:Q9352089|Q9352089]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q5121444|intelligence officer]]''
| ''[[:d:Q179036|The Catholic University of America]]''
| 1934-09-06
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 209
| ''[[:d:Q940665|Vladimir Churov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| 1953-03-17
| [[Санкт-Петербург]]
| 2023-03-22
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 210
| ''[[:d:Q951957|Yakov Frenkel]]''
| 1918
| ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1517401|Q1517401]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| 1894-02-10
| [[Ростов-на-Дону]]
| 1952-01-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 211
| ''[[:d:Q958766|Konstantin Vaginov]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[язучы]]
|
| 1899-09-21<br/>1899-10-03
| [[Санкт-Петербург]]
| 1934-04-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 212
| ''[[:d:Q959719|Rodion Kuzmin]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| 1891-11-21
| [[Витебск]]
| 1949-03-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 213
| ''[[:d:Q960521|Pēteris Stučka]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[адвокат]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| 1865-07-26
| [[Лифләндия губернасы|Лифляндия губернасы]]
| 1932-01-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 214
| ''[[:d:Q964826|Lev Karakhan]]''
| 1915
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1889-01-20
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 1937-09-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 215
| ''[[:d:Q965878|Aleksandr Blok]]''
|
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q28667128|Q28667128]]''
| 1852-10-20
| [[Псков]]
| 1909-11-18
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 216
| ''[[:d:Q967040|Christian von Steven]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q497294|лепидоптеролог]]''<br/>''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>''[[:d:Q2083925|Q2083925]]''
| ''[[:d:Q894654|Nikitsky Botanical Garden]]''
| 1781-01-19
| ''[[:d:Q367780|Hamina]]''<br/>''[[:d:Q3353433|Vehkalahti]]''
| 1863-04-18
| [[Акмәсҗит]]
|-
| style='text-align:right'| 217
| ''[[:d:Q981171|Vitaly Bianki]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4853732|Q4853732]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1225716|Q1225716]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
|
| 1894-01-30
| [[Санкт-Петербург]]
| 1959-06-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 218
| ''[[:d:Q983700|Leo Klejn]]''
|
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q17488316|тарихкача дәверне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q30131998|Q30131998]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]''
| 1927-07-01
| [[Витебск]]
| 2019-11-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 219
| ''[[:d:Q999467|Lev Shubnikov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|Q205375]]''
| [[Санкт-Петербург]]
| 1901-09-29
| [[Санкт-Петербург]]
| 1937-11-10
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 220
| ''[[:d:Q1030228|Ludvig Faddeev]]''
| 1959
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|Q205375]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q221653|Утрехт университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''
| 1934-03-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 2017-02-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 221
| ''[[:d:Q1030307|Igor Grabar]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q10333969|Q10333969]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Третьяков галереясе]]<br/>''[[:d:Q4146803|State Institute for Art Studies]]''
| 1871-03-25
| [[Будапешт]]<br/>''[[:d:Q193478|Buda]]''<br/>''[[:d:Q210205|Pest]]''
| 1960-05-16
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 222
| ''[[:d:Q1031067|János Gáll]]''
| 1958
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
| 1930-07-23
| ''[[:d:Q623099|Odorheiu Secuiesc]]''
| 2019-06-13
| [[Клуж-Напока]]
|-
| style='text-align:right'| 223
| ''[[:d:Q1041485|Karl Ivanovich Weber]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1841-06-05
| [[Лиепая]]
| 1910-01-08
| ''[[:d:Q1988244|Niederlößnitz]]''
|-
| style='text-align:right'| 224
| ''[[:d:Q1042026|Nikolai Aleksandrovich Kozyrev]]''
|
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]''
| ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q936126|Кырым астрофизика обсерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''
| 1908-09-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 1983-02-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 225
| ''[[:d:Q1082694|Christiane Hoffmann]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q3398872|government spokesperson]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q18190897|foreign correspondent]]''<br/>''[[:d:Q2358549|press agent]]''<br/>''[[:d:Q17221|spokesperson]]''
| ''[[:d:Q13142918|Spiegel-Verlag]]''
| 1967-05-25<br/>1967
| [[Һамбург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 226
| ''[[:d:Q1092151|Aleksandr Lyubishchev]]''
| 1911
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q1517401|Q1517401]]''<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q4406366|Самар дәүләт авыл хуҗалыгы академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4127509|Бөтенсоюз үсемлекләрне саклау фәнни тикшеренү институты]]''<br/>''[[:d:Q12074617|I. I. Schmalhausen Institute of Zoology]]''<br/>[[И. Н. Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты|Илья Николаевич Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты]]<br/>''[[:d:Q4308086|Мурманская биологическая станция]]''<br/>''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| 1890-04-05
| [[Санкт-Петербург]]
| 1972-08-31
| [[Тольятти]]
|-
| style='text-align:right'| 227
| ''[[:d:Q1105620|Tamás Katona]]''
| 1972
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q12360779|демограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q1162606|Hungarian State Treasury]]''<br/>''[[:d:Q1243082|Ministry of Finance]]''<br/>''[[:d:Q369839|Сегед университеты]]''<br/>''[[:d:Q1125966|Hungarian Central Statistical Office]]''
| 1948-11-18
| [[Будапешт]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 228
| ''[[:d:Q1111707|Vsevolod Merkulov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q20725072|torturer]]''
|
| 1895-10-25
| [[Закаталы]]
| 1953-12-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 229
| ''[[:d:Q1122136|Ilya Kormiltsev]]''
|
| ''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q2516866|Q2516866]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q822146|җыр сүзләрен язучы]]''<br/>''[[:d:Q1350157|Q1350157]]''
|
| 1959-09-26
| [[Екатеринбург]]
| 2007-02-04
| [[Лондон]]
|-
| style='text-align:right'| 230
| ''[[:d:Q1125214|Miklós Köllő]]''
| 1953
| ''[[:d:Q487596|драматург]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q33999|Q33999]]''
|
| 1928-06-28
| ''[[:d:Q523482|Ciumani]]''
| 2024-02-14
|
|-
| style='text-align:right'| 231
| ''[[:d:Q1174828|David J. Dallin]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]
|
| 1889-05-24
| [[Рогачёв|Раһачоу]]
| 1962-02-21
| [[Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 232
| ''[[:d:Q1189178|Victor Cherkesov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| 1950-07-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 2022-11-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 233
| ''[[:d:Q1226662|András Osvát]]''
| 1960s
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q487596|драматург]]''<br/>''[[:d:Q23038345|википедияче]]''
|
| 1946-04-19
| ''[[:d:Q674311|Kisvárda]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 234
| [[Дмитрий Клеменц]]
|
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''
|
| 1847-12-14<br/>1848-12-15
| ''[[:d:Q19638926|Горяиновка]]''
| 1914-01-08
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 235
| ''[[:d:Q1232415|Dmitri Olderogge]]''
|
| ''[[:d:Q15936497|африканис]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1903-05-06
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| 1987-04-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 236
| [[Дмитрий Фаддеев]]
| 1928
| [[математик]]<br/>[[профессор]]
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4127511|D.I. Mendeleyev All-Russian Institute for Metrology]]''
| 1907-06-17<br/>1907-06-30
| [[Юхнов]]
| 1989-10-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 237
| ''[[:d:Q1234026|Dodkhudo Karamshoyev]]''
| 1960
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
| 1932-05-05
| ''[[:d:Q165376|Badakhshan Province]]''<br/>[[Таулы Бәдәхшан автономияле вилаяте]]
| 2007-01-21
|
|-
| style='text-align:right'| 238
| ''[[:d:Q1235148|Grigory Fichtengolz]]''
| 1918
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1888-06-08
| [[Одесса]]
| 1959-06-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 239
| ''[[:d:Q1284649|Oleksander Shulhyn]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|Q193391]]''
| ''[[:d:Q646136|Ukrainian Free University]]''
| 1889-07-30
| ''[[:d:Q4430017|Sofyne]]''
| 1960-03-04
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 240
| ''[[:d:Q1292226|András Sugár]]''
| 1956
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q23016178|television editor]]''
|
| 1933-05-07
| [[Будапешт]]
| 2021-08-09
| No/unknown value
|-
| style='text-align:right'| 241
| ''[[:d:Q1292912|Nikolai Pokrovsky]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]''
| 1865-01-27
| [[Санкт-Петербург]]
| 1930-12-12
| [[Каунас]]
|-
| style='text-align:right'| 242
| ''[[:d:Q1314286|András Szűcs]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1950-08-03
| [[Будапешт]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 243
| ''[[:d:Q1319463|Vladimir Leontyevich Komarov]]''
| 1894
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q16334509|pteridologist]]''<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q2083925|Q2083925]]''<br/>''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q4407665|Санкт-Петербург дәүләт химия-фармацевтика университеты]]''<br/>[[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]]<br/>''[[:d:Q112055113|Q112055113]]''<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''<br/>''[[:d:Q323681|Q323681]]''
| 1869-10-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 1945-12-05
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 244
| [[Виталий Мутко]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| 1958-12-08
| ''[[:d:Q4248399|Kurinskaya]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 245
| ''[[:d:Q1320379|Александр Коновалов]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| 1968-06-09
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 246
| ''[[:d:Q1334616|Georges Baklanoff]]''
|
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
| 1880-12-23
| [[Рига]]
| 1938-12-06
| [[Базел]]
|-
| style='text-align:right'| 247
| ''[[:d:Q1341219|Nina Uraltseva]]''
|
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1934-05-24
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 248
| ''[[:d:Q1341741|Fyodor Shcherbatskoy]]''
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1866-09-11
| [[Кельце|Келсе]]
| 1942-03-18
| [[Бурабай (шәһәр тибындагы поселок)]]
|-
| style='text-align:right'| 249
| ''[[:d:Q1346112|Nikolai Krylenko]]''
|
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q15986555|chess organiser]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q9149093|Q9149093]]''
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| 1885-05-02
| ''[[:d:Q4086038|Bechteevo]]''
| 1938-07-29
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 250
| ''[[:d:Q1346926|Maximilian Steinberg]]''
|
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q158852|Q158852]]''<br/>''[[:d:Q2490358|хореограф]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q178416|Q178416]]''
| 1883-07-04
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| 1946-12-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 251
| ''[[:d:Q1350290|Mikhaʾel Laiṭman]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q133485|раввин]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
|
| 1946-08-31
| [[Витебск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 252
| ''[[:d:Q1354525|Alexander Pypin]]''
|
| ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1833-04-06
| [[Сарытау]]
| 1904-12-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 253
| ''[[:d:Q1365144|Mordechai Nurock]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q133485|раввин]]''
|
| 1879-11-07
| [[Тукумс]]
| 1962-11-08
| [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]]
|-
| style='text-align:right'| 254
| ''[[:d:Q1376875|Aleksandr Rogozhkin]]''
|
| ''[[:d:Q2526255|Q2526255]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
|
| 1949-10-03
| [[Санкт-Петербург]]
| 2021-10-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 255
| ''[[:d:Q1377569|Grigory Potanin]]''
|
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q2083925|Q2083925]]''<br/>''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]''
|
| 1835-01-21<br/>1835-09-21
| ''[[:d:Q4537791|Yamyshevo Fortress]]''
| 1920-06-30
| [[Тум|Томск]]
|-
| style='text-align:right'| 256
| ''[[:d:Q1378553|Aleksandr Voyeykov]]''
|
| ''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1113838|Q1113838]]''
| ''[[:d:Q28729082|Q28729082]]''
| 1842-05-08
| [[Мәскәү]]
| 1916-01-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 257
| ''[[:d:Q1380555|Ivan Kalyayev]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
|
| 1877-07-06
| [[Варшава]]
| 1905-05-23
| [[Шлиссельбург|Шлисселбург]]
|-
| style='text-align:right'| 258
| ''[[:d:Q1384632|Yuri Linnik]]''
| 1935
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| 1915-01-21
| [[Била Церква|Била-Серква]]
| 1972-06-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 259
| ''[[:d:Q1384951|Victor Zalgaller]]''
| 1948
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| 1920-12-25
| [[Парфино районы]]
| 2020-10-02
| ''[[:d:Q1589806|Lehavim]]''
|-
| style='text-align:right'| 260
| ''[[:d:Q1388808|Valentin Voloshinov]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''
|
| 1895-06-30<br/>1895-06-18
| [[Санкт-Петербург]]
| 1936-06-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 261
| ''[[:d:Q1393883|Kazimieras Būga]]''
| 1912
| ''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q742494|Q742494]]''<br/>''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]''
| 1879-11-06
| ''[[:d:Q13193387|Pažiegė]]''
| 1924-12-02
| [[Königsberg|Көнигсберг]]
|-
| style='text-align:right'| 262
| ''[[:d:Q1396733|Feodor Levinson-Lessing]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|Q13416354]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q28378128|педолог]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| 1861-02-25
| [[Санкт-Петербург]]
| 1939-10-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 263
| ''[[:d:Q1397000|Pyotr Yershov]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4853732|Q4853732]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[укытучы]]
|
| 1815-02-22
| ''[[:d:Q28523516|Ershovo]]''
| 1869-08-18
| [[Тубыл]]
|-
| style='text-align:right'| 264
| [[Николай Катанов]]
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q2004963|numismatist]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан руханилар академиясе]]
| 1862-05-18<br/>1862-05-06
| [[Янәсәй губернасы]]
| 1922-03-09<br/>1922-03-10
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 265
| ''[[:d:Q1397496|Orest Khvolson]]''
| 1873
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1852-12-04<br/>1852-11-22
| [[Санкт-Петербург]]
| 1934-05-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 266
| ''[[:d:Q1398142|Nikolai Yadrintsev]]''
|
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
|
| 1842-10-18<br/>1842-10-31
| [[Омск]]
| 1894-06-07<br/>1894-06-20
| [[Барнавыл]]
|-
| style='text-align:right'| 267
| ''[[:d:Q1461518|Jonas Kriščiūnas]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q852389|умартачылык]]''
|
| 1888-01-05
| ''[[:d:Q853948|Marijampolė County]]''
| 1973-07-02
| [[Каунас]]
|-
| style='text-align:right'| 268
| ''[[:d:Q1485118|Alexander Bastrykin]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''<br/>''[[:d:Q2577002|Investigative Committee of Russia]]''
| 1953-08-27
| [[Псков]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 269
| ''[[:d:Q1498048|Algimantas Dziegoraitis]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[адвокат]]
|
| 1939-05-24
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| 2007-10-23
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 270
| ''[[:d:Q1500300|Nikolai Kochin]]''
| 1925
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q2370801|Q2370801]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q611420|Q611420]]''<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Эшче-крестьян Кызыл Армиясе|Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре]]
| 1901-05-19<br/>1901-05-06
| [[Санкт-Петербург]]
| 1944-12-31
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 271
| ''[[:d:Q1509172|Georgy Oppokov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1888-01-24
| [[Сарытау]]
| 1937-09-02<br/>1938-12-30
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 272
| ''[[:d:Q1511389|Gerhard Brendler]]''
| 1957
| ''[[:d:Q17489339|Q17489339]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q149481|Яурупа Виадрина үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q49738|Берлин фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q154561|Q154561]]''
| 1932-01-20
| [[Фойтка]]
| 2020-05-31
| [[Берлин]]
|-
| style='text-align:right'| 273
| ''[[:d:Q1517429|Oleg Shein]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q15627169|профсоюз эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>[[укытучы]]<br/>[[хокук белгече]]
|
| 1972-03-21
| [[Әстерхан]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 274
| ''[[:d:Q1519084|Yury Vartanov]]''
|
| ''[[:d:Q182436|китапханәче]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1950-04-10
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 275
| [[Григорий Бройдо]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[И.В. Сталин исемендәге Көнчыгыш хезмәт ияләренең коммунистик университеты]]
| 1883-11-07<br/>1885
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| 1956-05-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 276
| [[Люциан Климович]]
|
| ''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3155377|ислам белгече]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q11499929|Q11499929]]''
| [[И.В. Сталин исемендәге Көнчыгыш хезмәт ияләренең коммунистик университеты]]
| 1907-09-22
| [[Казан]]
| 1989-07-19
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 277
| ''[[:d:Q1578086|Hans-Peter Müller]]''
|
| ''[[:d:Q674426|куратор]]''<br/>''[[:d:Q15983985|классик археолог]]''
| ''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q576074|Museum of Antiquities of the University of Leipzig]]''
| 1956
| ''[[:d:Q1450227|Kolba]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 278
| ''[[:d:Q1650282|Garegin Nzhdeh]]''
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q989678|fedayeen]]''<br/>[[язучы]]
|
| 1886-01-01
| [[Гүзнүт]]
| 1955-12-21
| ''[[:d:Q240549|Q240549]]''
|-
| style='text-align:right'| 279
| ''[[:d:Q1653009|Nikolai Naumov]]''
|
| [[язучы]]
|
| 1838-05-28<br/>1838-05-16
| [[Тубыл]]
| 1901-12-22<br/>1901-12-10
| [[Тум|Томск]]
|-
| style='text-align:right'| 280
| ''[[:d:Q1655206|Aleksandr Moskalev]]''
|
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q3025301|Александр Фёдорович Можайский исемендәге Хәрби-космик академиясе]]''
| 1904-11-16
| [[Валуйки]]
| 1982-01-03
|
|-
| style='text-align:right'| 281
| ''[[:d:Q1657690|Igor Frenkel]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q499451|Ратгерс университеты]]''<br/>[[Yel universitetı|Йель университеты]]
| 1952-04-22
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 282
| ''[[:d:Q1657806|Igor Pawlowitsch Smirnow]]''
|
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''
| ''[[:d:Q835440|University of Konstanz]]''
| 1941-05-19
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 283
| ''[[:d:Q1676007|Ivan Evdokimov]]''
|
| ''[[:d:Q1595570|Q1595570]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
|
| 1887-01-22
| [[Кронштадт]]
| 1941-08-28
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 284
| ''[[:d:Q1685310|Alexander Chanoch]]''
|
| ''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''
| ''[[:d:Q156725|Һамбург университеты]]''<br/>''[[:d:Q1201789|German-Japanese society]]''
| 1894-07-12
| ''[[:d:Q170456|Прыпьять]]''
| 20th century<br/>1934
|
|-
| style='text-align:right'| 285
| ''[[:d:Q1694920|Xhelil Gjoni]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| 1936-11-03
| ''[[:d:Q54978144|Maqellarë]]''
| 2026-02
|
|-
| style='text-align:right'| 286
| ''[[:d:Q1696378|Сергей Николай улы Лазарев]]''
|
| ''[[:d:Q3363630|Q3363630]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q212980|Q212980]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q2917466|psychic]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>[[галим]]
|
| 1952-09-04
| [[Ейск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 287
| ''[[:d:Q1702987|Jonas Kubilius]]''
| 1951
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''
| 1921-07-27
| ''[[:d:Q11218991|Fermos]]''
| 2011-10-30
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 288
| ''[[:d:Q1789298|Sergei Borisovitch Krylov]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16533|Q16533]]''<br/>[[хокук белгече]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| 1888-01-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 1958-11-24
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 289
| ''[[:d:Q1797443|Kārlis Ducmanis]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q16533|Q16533]]''<br/>[[адвокат]]
|
| 1881-11-10
| ''[[:d:Q11122280|Branti Parish]]''
| 1943-08-20
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
|-
| style='text-align:right'| 290
| ''[[:d:Q1810452|Nikolai Vinnichenko]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]
|
| 1965-04-10
| ''[[:d:Q2466428|Shemonaikha District]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 291
| ''[[:d:Q1816988|Mikhail Slonimsky]]''
|
| [[язучы]]
|
| 1897-07-20<br/>1897-08-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 1972-10-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 292
| ''[[:d:Q1819399|Leonid Radin]]''
| 1888
| [[шагыйрь]]
|
| 1860-08-09
| [[Чаплыгин (шәһәр)|Чаплыгин]]
| 1900-03-16
| [[Ялта]]
|-
| style='text-align:right'| 293
| ''[[:d:Q1873914|Ludmila Thomas]]''
|
| ''[[:d:Q17489339|Q17489339]]''<br/>''[[:d:Q17504989|historian of Eastern Europe]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]]
| 1934-11-17
| [[Кемерово]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 294
| [[Владимир Бурцев|Владимир Бурсев]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q2516866|Q2516866]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| 1862-11-17
| [[Форт-Шевченко]]
| 1942-08-21
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 295
| ''[[:d:Q1902663|Nikolay Mikhaylovich Karinsky]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q17132038|Q17132038]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1873-04-03<br/>1873-03-22
| [[Санкт-Петербург]]
| 1935-12-14
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 296
| ''[[:d:Q1930289|Mikhail Budyko]]''
|
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q1113838|Q1113838]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q4146795|Q4146795]]''<br/>''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]''
| 1920-01-20
| [[Гомель]]
| 2001-12-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 297
| ''[[:d:Q1932854|Mihkel Pung]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q806798|Q806798]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
|
| 1876-10-19
| ''[[:d:Q18623587|Vana-Põltsamaa Rural Municipality]]''
| 1941-10-11
| ''[[:d:Q4412515|Sevurallag]]''
|-
| style='text-align:right'| 298
| [[Александр Введенский]]
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4853732|Q4853732]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''
|
| 1904-11-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 1941-12-19
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 299
| ''[[:d:Q1958395|Dmitri Konovalov]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1856-03-10
| [[Екатеринослав губернасы]]
| 1929-01-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 300
| ''[[:d:Q1959285|Vasily Kachalov]]''
|
| ''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q33999|Q33999]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| ''[[:d:Q840812|Q840812]]''
| 1875-01-30<br/>1875-02-11<br/>1875-02-12
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| 1948-09-30
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 301
| ''[[:d:Q1961179|Dmitry Filosofov]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1872-04-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 1940-08-04
| ''[[:d:Q745059|Q745059]]''
|-
| style='text-align:right'| 302
| ''[[:d:Q1961977|Mikhail Artamonov]]''
|
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''<br/>''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''
| 1898-11-23
| ''[[:d:Q19980410|Vygolovo]]''
| 1972-07-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 303
| ''[[:d:Q1962049|Lev Karsavin]]''
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| 1882-12-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 1952-07-12<br/>1952-07-20
| [[Абезь (Инта авыл җирлеге)]]
|-
| style='text-align:right'| 304
| ''[[:d:Q1962784|Dmitri Svetozarov]]''
| 1974
| ''[[:d:Q2526255|Q2526255]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
|
| 1951-10-10
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 305
| ''[[:d:Q1962873|Peter Badmayev]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q39631|Q39631]]''
|
| 1851<br/>1841
| [[Бурятия]]
| 1920-07-29
|
|-
| style='text-align:right'| 306
| ''[[:d:Q1963470|Mikhail Lozinsky]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1886-07-08<br/>1886-07-20<br/>1886-07-18
| [[Гатчина]]
| 1955-01-31<br/>1955-11-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 307
| [[Даниил Мордовцев]]
| 1854
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q14917718|Ministry of the Means of Communication of the Russian Empire]]''<br/>''[[:d:Q3739034|Ministry of Internal Affairs (Russian Empire)]]''
| 1830-12-07
| ''[[:d:Q3702213|Q3702213]]''
| 1905-06-10
| [[Кисловодск]]
|-
| style='text-align:right'| 308
| ''[[:d:Q1972743|Orest Miller]]''
|
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q28729082|Q28729082]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1833-08-04
| ''[[:d:Q191106|Q191106]]''
| 1889-06-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 309
| ''[[:d:Q1973194|Evgeny Rukhin]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q22343478|collagist]]''<br/>''[[:d:Q3391743|сынлы сәнгать эшлеклесе]]''
|
| 1943-07-02
| [[Сарытау]]
| 1976-05-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 310
| ''[[:d:Q1974064|Boris Bazilevsky]]''
|
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''<br/>[[укытучы]]
| ''[[:d:Q4424975|Смоленск дәүләт университеты]]''
| 1885-06-07
| [[Каманича]]
| 1955-02-24
| [[Новосибирск]]
|-
| style='text-align:right'| 311
| ''[[:d:Q1974242|Viktar Borkowski]]''
|
| ''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''
| [[В. В. Виноградов исемендәге Рус теле институты (Россия Фәннәр академиясе)|РФА В.В. Виноградов исемендәге урыс теле институты]]
| 1900-01-06
| [[Минск]]
| 1982-12-26
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 312
| ''[[:d:Q1976189|Ivane Beritashvili]]''
|
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q39631|Q39631]]''
| ''[[:d:Q37008|Q37008]]''
| 1884-12-29
| ''[[:d:Q5214122|Vejini]]''
| 1974-12-29
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 313
| ''[[:d:Q1976970|Aleksandr Tolmachev]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4086904|Q4086904]]''<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>[[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]]
| 1903-09-21
| [[Санкт-Петербург]]
| 1979-11-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 314
| ''[[:d:Q1984160|Ngarikutuke Tjiriange]]''
|
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
|
| 1943-07-12
| ''[[:d:Q953068|Көньяк-Көнбатыш Африка (1915-1990)]]''
| 2021-06-23
| ''[[:d:Q3935|Виндһук]]''
|-
| style='text-align:right'| 315
| [[Павел Прокконен]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1909-07-16
| [[Суоярви районы]]
| 1979-07-18
| [[Петрозаводск]]
|-
| style='text-align:right'| 316
| ''[[:d:Q1986805|Mircea Druc]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q4461829|tractor driver]]''<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
|
| 1941-07-25
| [[Почиумбыуци (Рышкани)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 317
| ''[[:d:Q1990021|Михаил Попов]]''
| 1917
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q280791|Hryshko National Botanical Garden]]''<br/>''[[:d:Q80207|Q80207]]''<br/>''[[:d:Q84151|Q84151]]''
| 1893-04-17
| [[Вольск]]
| 1955-12-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 318
| ''[[:d:Q1990696|Nikolay Shanin]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q611420|Q611420]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1919-05-26
| [[Псков]]
| 2011-09-17
|
|-
| style='text-align:right'| 319
| ''[[:d:Q1995744|Aleksandr Nikitenko]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''
| ''[[:d:Q28729082|Q28729082]]''
| 1804-03-12<br/>1805-03-12
| ''[[:d:Q4308994|Q4308994]]''
| 1877-07-21
| [[Павловск (Санкт-Петербург)|Павловск]]
|-
| style='text-align:right'| 320
| ''[[:d:Q1996730|Georges Gurvitch]]''
|
| ''[[:d:Q2306091|Q2306091]]''<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q209842|Париж университеты]]''<br/>''[[:d:Q273631|Югары тикшеренүләр гамәли мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q20808141|Страсбур университеты]]''
| 1894-11-01
| [[Новороссийск]]
| 1965-12-12
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 321
| ''[[:d:Q1997159|Alexey Lushnikov]]''
|
| ''[[:d:Q2526255|Q2526255]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q33999|Q33999]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q43845|Q43845]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''
|
| 1966-06-10
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 322
| ''[[:d:Q2000168|Ivan Kondakov]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''<br/>''[[:d:Q31519|Карл университеты]]''<br/>''[[:d:Q144488|Q144488]]''
| 1857-10-08
| [[Вилюйск]]
| 1931-10-14
| ''[[:d:Q213071|Элва]]''
|-
| style='text-align:right'| 323
| ''[[:d:Q2019237|Oleg Viro]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q18663426|тополог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1075148|Риверсайдтагы Калифорния университеты]]''<br/>[[Уппсала университеты]]<br/>''[[:d:Q969850|Q969850]]''
| 1948-05-13
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 324
| ''[[:d:Q2019660|Vasily Abaev]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q16832248|Q16832248]]''<br/>''[[:d:Q1595570|Q1595570]]''<br/>''[[:d:Q16312408|итимулыг]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| ''[[:d:Q4201878|Q4201878]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1900-12-02
| ''[[:d:Q3649174|Kobi]]''
| 2001-03-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 325
| ''[[:d:Q2022739|Alexander Skabichevsky]]''
| 1861
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
|
| 1838-09-15
| [[Санкт-Петербург]]
| 1911-01-11
| [[Павловск (Санкт-Петербург)|Павловск]]
|-
| style='text-align:right'| 326
| ''[[:d:Q2024033|Ivan Sollertinsky]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1350157|Q1350157]]''<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q17337766|Q17337766]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''
| ''[[:d:Q178416|Q178416]]''
| 1902-11-20
| [[Витебск]]
| 1944-02-11<br/>1944-02-10
| [[Новосибирск]]
|-
| style='text-align:right'| 327
| ''[[:d:Q2029643|Nikolai Levichev]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
| 1953-05-28
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 328
| ''[[:d:Q2035887|Anton Budilovich]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''
| ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''<br/>''[[:d:Q144488|Q144488]]''
| 1846-05-24<br/>1846-06-05
| ''[[:d:Q13426245|Q13426245]]''
| 1908-12-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 329
| ''[[:d:Q2046788|Gury Kolosov]]''
|
| [[математик]]<br/>[[инженер]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| 1867-08-12
| ''[[:d:Q29567928|Ustye]]''
| 1936-11-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 330
| ''[[:d:Q2053382|Vladimir Ivanow]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1886-10-03
| [[Санкт-Петербург]]
| 1970-06-01
| [[Тәһран]]
|-
| style='text-align:right'| 331
| ''[[:d:Q2054910|Yuri M. Marusik]]''
|
| ''[[:d:Q17344952|арахнолог]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]''
| ''[[:d:Q4201428|Institute of Biological Problems of the North]]''
| 1962-05-13
| ''[[:d:Q997512|Сарны]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 332
| ''[[:d:Q2061322|Paul Mintz]]''
|
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[адвокат]]
| ''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]''
| 1868-06-30
| [[Даугавпилс]]
| 1941
| [[Канск]]
|-
| style='text-align:right'| 333
| ''[[:d:Q2064669|Pavel Winternitz]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Monreal universitetı|Монреаль университеты]]
| 1936-07-25
| [[Прага]]
| 2021-02-13
| [[Монреаль]]
|-
| style='text-align:right'| 334
| ''[[:d:Q2065003|Pavel Petrovich Korovkin]]''
| 1936
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4453265|Q4453265]]''<br/>''[[:d:Q4304031|Мәскәү дәүләт автомобил-юл техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4210420|Константин Эдуардович Циолковский исемендәге Калуга дәүләт университеты]]''
| 1913-07-09
| [[Весьегонск]]
| 1985-08-11
| [[Калуга]]
|-
| style='text-align:right'| 335
| ''[[:d:Q2067228|Andrei Famintsyn]]''
| 1857
| ''[[:d:Q15924544|lichenologist]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]
| 1835-06-29
| [[Мәскәү]]
| 1918-12-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 336
| ''[[:d:Q2072633|Jeyhoun Bey Hajibeyli]]''
| 1917
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
|
| 1891-02-03
| ''[[:d:Q158903|Шуша]]''
| 1962-10-22
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 337
| ''[[:d:Q2075202|Yury Mochanov]]''
|
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
|
| 1934-11-18
| [[Санкт-Петербург]]
| 2020-10-20
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 338
| ''[[:d:Q2079293|Peter Potemkine]]''
| 1910
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
| 1886-04-20
| [[Орёл]]
| 1926-10-21
| ''[[:d:Q171689|12th arrondissement of Paris]]''
|-
| style='text-align:right'| 339
| ''[[:d:Q2079726|Vasil Zlatarski]]''
|
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q15632632|ипиграфис]]''<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
| ''[[:d:Q841581|София университеты]]''
| 1866-11-14<br/>1866-11-27
| [[Veliko Tırnovo|Велико-Тырново]]
| 1935-12-15
| [[Sofiä|София]]
|-
| style='text-align:right'| 340
| ''[[:d:Q2081158|Ali bey Huseynzade]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[шагыйрь]]
|
| 1864-02-24
| [[Салиян]]
| 1940-03-17
| [[Ускүдар|Өскетар]]
|-
| style='text-align:right'| 341
| ''[[:d:Q2092187|Dimitar Blagoev]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1856-06-14
| ''[[:d:Q3396096|Vasileiada]]''
| 1924-05-07
| [[Sofiä|София]]
|-
| style='text-align:right'| 342
| ''[[:d:Q2094593|Pyotr Tkachev]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| 1844-07-11
| ''[[:d:Q130468028|Sivtsovo]]''
| 1886-01-04<br/>1885-12-23
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 343
| ''[[:d:Q2098675|Platon Dmitriyevich Morozov]]''
|
| ''[[:d:Q16533|Q16533]]''<br/>[[адвокат]]
|
| 1906
| [[Санкт-Петербург]]
| 1986
|
|-
| style='text-align:right'| 344
| ''[[:d:Q2150090|Branislaw Tarashkyevich]]''
| 1916
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
| 1892-01-20
| ''[[:d:Q15057340|Q15057340]]''
| 1938-11-29
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 345
| ''[[:d:Q2233555|Kang Yŏng-sŏp]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1931-10-15
| [[Пхеньян]]
| 2012-01-21
| [[Пхеньян]]
|-
| style='text-align:right'| 346
| ''[[:d:Q2271209|Zenon Borevich]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1922-11-07
| ''[[:d:Q4446764|Susly]]''
| 1995-02-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 347
| ''[[:d:Q2280388|Михаил Пиотровский]]''
| 1967
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''
| 1944-12-09
| [[Ереван]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 348
| ''[[:d:Q2292798|Vladimir Lossky]]''
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>[[язучы]]
|
| 1903-05-26
| [[Гөттинген]]
| 1958-02-07
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 349
| ''[[:d:Q2299216|Solomon Ginzburg]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1959-09-25
| [[Екабпилс]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 350
| ''[[:d:Q2330554|Afu Agbaria]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хирург]]
|
| 1949-05-13
| ''[[:d:Q168245|Umm al-Fahm]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 351
| ''[[:d:Q2342198|Elbazduko Britayev]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q17351648|гәҗит мөхәррире]]''
|
| 1881-03-22
| ''[[:d:Q4154173|Dællаgqæw]]''
| 1923-09-25
| [[Владикавказ]]
|-
| style='text-align:right'| 352
| ''[[:d:Q2355556|Nikolai Uspensky]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
|
| 1837-05-31
| ''[[:d:Q111987522|Stupino (rejon jefriemowski)]]''
| 1889-10-21
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 353
| ''[[:d:Q2367098|Nikolai Garin-Mikhailovsky]]''
| 1872
| [[язучы]]<br/>[[инженер]]
|
| 1852-02-08<br/>1852-02-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 1906-11-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 354
| [[Михаил Каргер]]
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''
| 1903-05-17
| [[Казан]]
| 1976-08-26<br/>1976-08-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 355
| ''[[:d:Q2374943|Vsevolod Krestovsky]]''
| 1861
| ''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q6625963|Q6625963]]''
|
| 1840-02-11
| ''[[:d:Q4276727|Mala Berezianka]]''
| 1895-01-18
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 356
| ''[[:d:Q2379482|Gabriel Sundukian]]''
| 1850
| [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q6996689|Нерсисән мәктәбе]]''
| 1825-07-11
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 1912-03-29
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 357
| ''[[:d:Q2380885|Fabijan Akinčyc]]''
|
| ''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q13031732|Q13031732]]''
| 1886-01-20
| ''[[:d:Q29897865|Akinchytsy]]''
| 1943-03-07
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 358
| ''[[:d:Q2380948|Dmitrii Nikolaevich Taliev]]''
| 1930
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q4205432|Q4205432]]''
| ''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]''<br/>''[[:d:Q138786470|Q138786470]]''
| 1908-05-28
| [[Ылыч (шәһәр)|Ылыс]]
| 1952-06-02<br/>1952-07-02
|
|-
| style='text-align:right'| 359
| ''[[:d:Q2383086|Dmitry Manuilsky]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]
| 1883-09-21
| ''[[:d:Q4411327|Q4411327]]''
| 1959-02-20
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 360
| ''[[:d:Q2390830|Theodore Komisarjevsky]]''
|
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
| ''[[:d:Q4453432|Q4453432]]''<br/>''[[:d:Q1369676|Мәскәүнең Кече театры]]''<br/>[[Зур театр]]<br/>''[[:d:Q4335342|Zimin Opera]]''<br/>''[[:d:Q4453447|Q4453447]]''<br/>''[[:d:Q523926|Q523926]]''
| 1882-05-23
| [[Венеция]]
| 1954-04-17
| [[Дериан (Коннектикут)|Дериан]]
|-
| style='text-align:right'| 361
| ''[[:d:Q2395866|Józef Łukaszewicz]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''
| 1863-12-01<br/>1863-12-13
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| 1928-10-19
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 362
| ''[[:d:Q2405007|Abdurrahim bey Hagverdiyev]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| 1870-05-17
| [[Агбулаг (Шуша)]]
| 1933-12-11
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 363
| ''[[:d:Q2405503|Lyudmila Shiryayeva]]''
|
| ''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
|
| 1981-01-11
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 364
| ''[[:d:Q2419891|Apollon Maykov]]''
| 1841
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q136842174|translator of Adam Mickiewicz]]''
|
| 1821-05-23
| [[Мәскәү]]
| 1897-03-08<br/>1897-03-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 365
| ''[[:d:Q2429386|Oskar Awejde]]''
|
| [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]
|
| 1837
| ''[[:d:Q1351046|Мариямполе]]''
| 1897-10-20
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
|-
| style='text-align:right'| 366
| ''[[:d:Q2442624|Nikolai Tchaikovsky]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1850-12-26
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| 1926-04-30
| ''[[:d:Q54961|Harrow]]''
|-
| style='text-align:right'| 367
| ''[[:d:Q2443988|Heorhii Narbut]]''
|
| ''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''<br/>''[[:d:Q644687|иллюстратор]]''<br/>''[[:d:Q5322166|дизайнер]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q15296811|рәсемче]]''
|
| 1886-03-09
| ''[[:d:Q4313084|Narbutivka]]''
| 1920-05-23
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 368
| ''[[:d:Q2470746|Andrey Semyonov-Tyan-Shansky]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
| 1866-06-21
| [[Санкт-Петербург]]
| 1942-03-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 369
| ''[[:d:Q2476248|Ulrich Langer]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q682739|Johannes Kepler University Linz]]''
| 1952-08-17
| ''[[:d:Q57951|Marienberg]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 370
| ''[[:d:Q2476621|Ulrich Schmid]]''
|
| [[профессор]]<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Берн университеты]]<br/>''[[:d:Q309948|Бохумдагы Рур университеты]]''<br/>''[[:d:Q372608|Базел университеты]]''<br/>''[[:d:Q673354|Санкт-Галлен университеты]]''
| 1965-10-23
| [[Tsürix|Сүрих]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 371
| ''[[:d:Q2493557|Vladimir Pashuto]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>[[профессор]]
| ''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]''
| 1918-04-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 1983-06-10
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 372
| ''[[:d:Q2494905|Timofey Florinskiy]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q28664814|Q28664814]]''
| 1854-10-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 1919-05-02
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 373
| ''[[:d:Q2496642|Uno Lõhmus]]''
|
| ''[[:d:Q16533|Q16533]]''<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''<br/>[[Awrupa keşe xoquqları mäxkämäse]]<br/>''[[:d:Q1514159|Supreme Court of Estonia]]''<br/>''[[:d:Q1518827|European Court of Justice]]''
| 1952-10-30
| ''[[:d:Q819395|Мыйзакүла]]''
| 2024-08-07
|
|-
| style='text-align:right'| 374
| ''[[:d:Q2498733|Elena Pitieva]]''
| 1972
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| ''[[:d:Q4201663|Institute of Applied Astronomy]]''<br/>''[[:d:Q4201749|Q4201749]]''
| 20th century
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 375
| ''[[:d:Q2503315|Aleksandr Nelidov]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q121998|илче]]''<br/>''[[:d:Q10732476|Q10732476]]''
|
| 1835-06-11
| [[Санкт-Петербург]]
| 1910-09-05
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 376
| ''[[:d:Q2512675|Nikolai Knipovich]]''
| 1885
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q4205432|Q4205432]]''<br/>''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q16271261|malacologist]]''<br/>''[[:d:Q3546255|Q3546255]]''<br/>''[[:d:Q3644587|һидрулыг]]''<br/>''[[:d:Q11710359|Q11710359]]''<br/>''[[:d:Q3400985|Q3400985]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2025062|Q2025062]]''
| 1862-03-25
| ''[[:d:Q1292442|Suomenlinna]]''
| 1939-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 377
| ''[[:d:Q2543102|Vladimir Veydle]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| 1895-03-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 1979-08-05
| [[Клиши]]
|-
| style='text-align:right'| 378
| ''[[:d:Q2559965|Vera Faddeeva]]''
| 1930
| [[математик]]
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4201676|Institute of Problems of Mechanical Engineering]]''
| 1906-09-20
| [[Тамбов]]
| 1983-04-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 379
| ''[[:d:Q2585552|Serguei Krasnikov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''
| 1961-09-10
|
| 2024-03-19
|
|-
| style='text-align:right'| 380
| ''[[:d:Q2587171|Vladimir Senilov]]''
|
| [[композитор]]
|
| 1875-07-21
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| 1918-09-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 381
| ''[[:d:Q2587223|Vladimir Bok]]''
| 1872
| ''[[:d:Q1350189|египтолог]]''<br/>''[[:d:Q15974789|Q15974789]]''
|
| 1850-08-09
| [[Хвалын өязе]]
| 1899-05-16
| [[Берлин]]
|-
| style='text-align:right'| 382
| ''[[:d:Q2587331|Vladimir Gribov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q688932|Россия фәннәр академиясенең Лев Давидович Ландау исемендәге Теоретик физика институты]]''<br/>''[[:d:Q51065|Q51065]]''
| 1930-03-25
| [[Санкт-Петербург]]
| 1997-08-13
| [[Будапешт]]
|-
| style='text-align:right'| 383
| ''[[:d:Q2589706|Ilya Avramenko]]''
|
| [[шагыйрь]]
|
| 1907-07-18<br/>1907-07-31
| ''[[:d:Q4512388|Volodkova Divytsia]]''
| 1973-04-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 384
| ''[[:d:Q2601950|Yuri Zarhin]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q739627|Q739627]]''
| 1951-03-13
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 385
| [[Николай Гюнтер]]
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1871-12-05
| [[Санкт-Петербург]]
| 1941-05-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 386
| ''[[:d:Q2620756|Radaslaŭ Astroŭski]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
| ''[[:d:Q2027201|Q2027201]]''<br/>''[[:d:Q2069649|Q2069649]]''<br/>''[[:d:Q3917343|Belarusian Gymnasium of Vilnia]]''
| 1887-10-25
| [[Заполле (Клецкий районы)]]
| 1976-10-17
| [[Бентон-Гарбор (Мичиган)|Бентон-Гарбор]]
|-
| style='text-align:right'| 387
| ''[[:d:Q2623051|Semyon Vengerov]]''
|
| ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| 1855-04-05
| [[Лубны]]
| 1920-09-14
| [[Санкт-Петербург]]<br/>[[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 388
| ''[[:d:Q2624201|Andrei Markov]]''
| 1924
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q18663426|тополог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201749|Q4201749]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q611420|Q611420]]''<br/>''[[:d:Q4129931|Dorodnitsyn Computing Centre]]''
| 1903-09-09
| [[Санкт-Петербург]]
| 1979-10-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 389
| ''[[:d:Q2626393|Сергей Ожегов]]''
|
| ''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| [[В. В. Виноградов исемендәге Рус теле институты (Россия Фәннәр академиясе)|РФА В.В. Виноградов исемендәге урыс теле институты]]<br/>''[[:d:Q2370801|Q2370801]]''
| 1900-09-09<br/>1900-09-10<br/>1900-09-23
| [[Кувшиново]]
| 1964-12-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 390
| ''[[:d:Q2628472|Jazep Varonka]]''
|
| ''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2722764|Q2722764]]''<br/>[[шагыйрь]]
| ''[[:d:Q13028709|Belarusian Society for Assistance to War Victims in Petrograd]]''<br/>''[[:d:Q13028969|Varta]]''<br/>''[[:d:Q6517842|Lithuanian Ministry for Belarusian Affairs]]''<br/>''[[:d:Q28110507|Belarusian Red Cross Society in Lithuania]]''
| 1891-04-04
| [[Кузьниця (Подлясье воеводалыгы)]]
| 1952-06-04
| [[Чикаго]]
|-
| style='text-align:right'| 391
| ''[[:d:Q2630619|Nikolai Sudzilovsky]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q1781198|Q1781198]]''<br/>''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q3126128|генетик]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q12356615|сәяхәтче]]''<br/>''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q2873500|маҗарачы]]''<br/>[[галим]]
|
| 1850-12-15
| [[Могилёв]]
| 1930-04-30
| [[Чуңчиң]]
|-
| style='text-align:right'| 392
| ''[[:d:Q2636293|Nikolay Strakhov]]''
|
| ''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1828-10-16
| [[Белгород]]
| 1896-01-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 393
| ''[[:d:Q2638032|Ignaty Potapenko]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| 1856-12-18<br/>1856-12-30
| ''[[:d:Q2629547|Bilozerka]]''
| 1929-05-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 394
| ''[[:d:Q2642658|Alexander Merkurjev]]''
| 1979
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1955-09-25
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 395
| ''[[:d:Q2643243|Aleksandr Adrianov]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''
|
| 1854-10-26
| ''[[:d:Q3637871|Belozerskoye]]''
| 1920-03-07
| [[Тум|Томск]]
|-
| style='text-align:right'| 396
| ''[[:d:Q2655838|Nikolai Tagantsev]]''
|
| [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1843-03-03
| [[Пенза]]
| 1923-03-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 397
| ''[[:d:Q2676869|Dmitry Barash]]''
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q30176225|язышу аркылы шаһмат уйнаучы]]''
|
| 1959-04-21
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 398
| ''[[:d:Q2686704|Fedor Ivanovitsj Krizjanivskiy]]''
|
| ''[[:d:Q806798|Q806798]]''
|
| 1878-09-04
| ''[[:d:Q4421838|Skybyntsi]]''
| 1938-04-28
|
|-
| style='text-align:right'| 399
| ''[[:d:Q2700441|Viktor Zhdanov]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q15634281|Q15634281]]''<br/>''[[:d:Q39631|Q39631]]''
| ''[[:d:Q12074638|Q12074638]]''
| 1914-02-01
| ''[[:d:Q4411515|Sviatohorivka]]''
| 1987-07-14
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 400
| ''[[:d:Q2717812|Nikolai Zaremba]]''
|
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q16031530|музыка теоретигы]]''
| ''[[:d:Q178416|Q178416]]''
| 1821-06-12
| ''[[:d:Q4272433|Ludza County]]''
| 1879-04-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 401
| ''[[:d:Q2749421|Robert Service]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q170027|Лондон университеты]]''<br/>[[Оксфорд университеты]]<br/>''[[:d:Q1737734|Q1737734]]''<br/>''[[:d:Q2466845|UCL School of Slavonic and East European Studies]]''
| 1947-10-29
| [[Бөекбритания]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 402
| ''[[:d:Q2777279|Avraham Katznelson]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1888
| [[Бобруйск|Бабруйск]]
| 1956-05-18
| [[Исраил]]
|-
| style='text-align:right'| 403
| ''[[:d:Q2790086|Rachel Katznelson-Shazar]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>''[[:d:Q974144|Q974144]]''<br/>''[[:d:Q15253558|Q15253558]]''
|
| 1885-10-24
| [[Бобруйск|Бабруйск]]
| 1975-08-11
| [[Исраил]]
|-
| style='text-align:right'| 404
| ''[[:d:Q2791057|Ivane Machabeli]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| 1854-01-27<br/>1854-02-08
| ''[[:d:Q1965931|Tamarasheni]]''
| 1898-06-26<br/>1898-07-08
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 405
| [[Александр Тихомиров]]
|
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]
| 1850-09-19
| ''[[:d:Q4175215|Ельня өязе]]''
| 1931-10-23
| [[Сергиев Посад]]
|-
| style='text-align:right'| 406
| ''[[:d:Q2834143|Alexandr Volkonsky]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q250867|католик рухание]]''<br/>[[офицер]]<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q176473|Папа көнчыгыш инеститүте]]''
| 1866-04-25
| [[Петербург губернасы|Санкт-Петербург губернасы]]
| 1934-10-18
| [[Рим]]
|-
| style='text-align:right'| 407
| ''[[:d:Q2834329|Aleksei Aleksandrovich Bobrinsky]]''
|
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q3243461|коллекционер]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
| 1852-05-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 1927-09-02
| [[Грасс]]
|-
| style='text-align:right'| 408
| ''[[:d:Q2890070|Tamar Gozansky]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q15253558|Q15253558]]''
|
| 1940-10-03
| ''[[:d:Q190828|Petah Tikva]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 409
| ''[[:d:Q2898146|Boris Tsirelson]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q319239|Тел-Әвив университеты]]''
| 1950-05-04
| [[Санкт-Петербург]]
| 2020-01-21
| [[Базел]]
|-
| style='text-align:right'| 410
| [[Борис Варнеке]]
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>[[язучы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| 1874-06-03
| [[Мәскәү]]
| 1944-07-31
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 411
| ''[[:d:Q2913302|Vladimir Lobashev]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''
|
| 1934-07-29
| [[Санкт-Петербург]]
| 2011-08-03
| [[Троицк (Мәскәү)|Троицк]]
|-
| style='text-align:right'| 412
| ''[[:d:Q2988412|Semyon Novgorodov]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1892-02-13
| ''[[:d:Q375163|Чурапчин олысы]]''
| 1924-02-28
| [[Якутск]]
|-
| style='text-align:right'| 413
| ''[[:d:Q3061575|Evgeny Lyapin]]''
| 1936
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]''<br/>''[[:d:Q323681|Q323681]]''
| 1914-09-19
| [[Одесса]]
| 2005-01-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 414
| ''[[:d:Q3136431|Sergei Ignatov]]''
|
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1350189|египтолог]]''
| ''[[:d:Q841581|София университеты]]''<br/>''[[:d:Q1377393|European Humanities University]]''
| 1960-08-06
| ''[[:d:Q178531|Видин]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 415
| ''[[:d:Q3148314|Igor Ivanov]]''
| 1949
| ''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''
| 1923-11-05
| [[Батум]]
| 1992-08-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 416
| ''[[:d:Q3154265|Irakly Andronikov]]''
|
| ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q12869138|әкиятләр сөйләүчесе]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1908-09-15
| [[Санкт-Петербург]]
| 1990-06-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 417
| ''[[:d:Q3156160|Ivan Nikolaevich Filip'ev]]''
| 1910
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4127509|Бөтенсоюз үсемлекләрне саклау фәнни тикшеренү институты]]''
| 1889-05-25
| [[Санкт-Петербург]]
| 1940-10-22<br/>1938-03-07
| [[Алматы]]
|-
| style='text-align:right'| 418
| [[Иван Мартынов]]
|
| ''[[:d:Q250867|католик рухание]]''<br/>''[[:d:Q98833890|Q98833890]]''<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q1743122|чиркәү тарихчысы]]''
|
| 1821-10-07
| [[Казан]]
| 1894-04-26
| [[Канн]]
|-
| style='text-align:right'| 419
| ''[[:d:Q3181525|Sergey Bukasov]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''
| 1891-09-13
| ''[[:d:Q21340746|Nizhniye Peny]]''
| 1983-07-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 420
| ''[[:d:Q3237133|Lev Arens]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''
| ''[[:d:Q1517401|Q1517401]]''
| 1890-08-15
| ''[[:d:Q4282908|Martyshkino]]''
| 1967-06-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 421
| ''[[:d:Q3260645|Ieronim Yasinsky]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
|
| 1850-04-18
| [[Харьков]]
| 1931-12-31<br/>1930-12-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 422
| ''[[:d:Q3313627|Mikhail Goussarov]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| 1958-03-08
| [[Санкт-Петербург]]
| 1999-06-25
| [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]]
|-
| style='text-align:right'| 423
| ''[[:d:Q3313688|Mikhail Prisyolkov]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1881-09-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 1941-01-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 424
| ''[[:d:Q3321231|Jokūbas Šernas]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q806798|Q806798]]''<br/>[[адвокат]]
|
| 1888-06-14
| ''[[:d:Q804035|Биржай]]''
| 1926-07-31
| [[Каунас]]
|-
| style='text-align:right'| 425
| ''[[:d:Q3341650|Nikolay Kazansky]]''
|
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''
| 1952-06-25
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 426
| ''[[:d:Q3350295|Oleg Sokolov]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q53951715|Institut des sciences sociales, économiques et politiques]]''
| 1956-07-09
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 427
| ''[[:d:Q3372959|Pavel Ovchinnikov]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q864503|Q864503]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>''[[:d:Q131378892|Інстытут батанікі АН Таджыкскай ССР]]''
| 1903-04-10
|
| 1979
|
|-
| style='text-align:right'| 428
| ''[[:d:Q3379459|Grigory Ilyinsky]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q26709887|археограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q28729082|Q28729082]]''<br/>''[[:d:Q28024487|Харьков университеты]]''<br/>''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''<br/>''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''<br/>[[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4533069|MSU Faculty of Ethnology]]''
| 1876-03-11<br/>1876-03-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 1937-12-14
| [[Тум|Томск]]
|-
| style='text-align:right'| 429
| ''[[:d:Q3408482|Ivan Fesenko]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q472316|University of Nottingham]]''
| 1962
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 430
| ''[[:d:Q3440902|Roman Svetlov]]''
|
| [[фәлсәфәче]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4400558|Фёдор Михайлович Достоевский исемендәге Рус христиан гуманитар академия]]''<br/>''[[:d:Q323681|Q323681]]''
| 1963-08-23
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 431
| ''[[:d:Q3479708|Sergey Stroganov]]''
|
| ''[[:d:Q10732476|Q10732476]]''
|
| 1852-01-09
| [[Санкт-Петербург]]
| 1923-04-18
| [[Ницца]]
|-
| style='text-align:right'| 432
| ''[[:d:Q3479734|Sergéi Yuzepchuk]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''
| 1893-01-28
| [[Мәскәү]]
| 1959-01-08
| [[Рига]]
|-
| style='text-align:right'| 433
| ''[[:d:Q3489574|Solomon Herzenstein]]''
| 1875
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q4205432|Q4205432]]''
| ''[[:d:Q2025062|Q2025062]]''<br/>''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| 1854-03-15
| [[Херсон]]
| 1894-08-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 434
| ''[[:d:Q3506286|Shalva Eliava]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q599151|Q599151]]''
|
| 1883-09-30
| ''[[:d:Q16377514|Ghaniri]]''
| 1937-12-03
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 435
| ''[[:d:Q3545421|Petr Nikolaevich Tretyakov]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201725|РФА славәнбелем институты]]''
| 1909-10-30
| [[Кострома]]
| 1976-06-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 436
| ''[[:d:Q3554712|Varfolomeï Zaïtsev]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| 1842-08-30
| [[Кострома]]
| 1882-01-20
| ''[[:d:Q178508|Clarens]]''
|-
| style='text-align:right'| 437
| ''[[:d:Q3556361|Vesselina Breskovska]]''
|
| ''[[:d:Q13416354|Q13416354]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q841581|София университеты]]''
| 1928-12-06
| [[Гранит (авыл)]]
| 1997-08-12
| [[Sofiä|София]]
|-
| style='text-align:right'| 438
| ''[[:d:Q3556719|Petr Shevyrev]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1863-06-23
| [[Харьков]]
| 1887-05-08
| [[Шлиссельбург|Шлисселбург]]
|-
| style='text-align:right'| 439
| ''[[:d:Q3557406|Victor Lapitski]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
|
| 1951-07-30
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 440
| ''[[:d:Q3557586|Victor Sosnora]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
|
| 1936-04-28
| ''[[:d:Q448047|Alupka]]''
| 2019-07-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 441
| ''[[:d:Q3559761|Levko Chykalenko]]''
|
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q10333969|Q10333969]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''
|
| 1888-03-03
| ''[[:d:Q5641657|Pereshory]]''
| 1965-03-07
| [[Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 442
| ''[[:d:Q3561774|Vladimir Kuznetsov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q742494|Q742494]]''<br/>''[[:d:Q4418320|Sibirisches physikalisch-technisches Institut]]''
| 1887-05-12
| [[Мияс]]
| 1963-10-13
| [[Тум|Томск]]
|-
| style='text-align:right'| 443
| ''[[:d:Q3615934|Andrea Pezzi]]''
|
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>[[эшкуар]]
|
| 1973-11-21
| [[Равенна]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 444
| [[Tsıben Jamtsarano]]
|
| ''[[:d:Q3400985|Q3400985]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
| ''[[:d:Q154528|Q154528]]''
| 1880-04-13
| ''[[:d:Q28514233|Suduntuy]]''
| 1942-05-14<br/>1942-04-14
| [[Орёл]]
|-
| style='text-align:right'| 445
| ''[[:d:Q3615996|Elbegdorj Rinchino]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| [[И.В. Сталин исемендәге Көнчыгыш хезмәт ияләренең коммунистик университеты]]
| 1888-05-16
| ''[[:d:Q21813453|Khilgana]]''
| 1938-06-10
| [[Иркутск]]
|-
| style='text-align:right'| 446
| ''[[:d:Q3647017|Jazep Pušča]]''
|
| ''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
| ''[[:d:Q2510915|Institute of Belarusian Culture]]''
| 1902-05-07
| [[Каралишчавичы]]
| 1964-09-14<br/>1964
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 447
| ''[[:d:Q3648030|David Chubinashvili]]''
|
| ''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1814-09-26
|
| 1891-06-05
|
|-
| style='text-align:right'| 448
| ''[[:d:Q3651294|Shalva Nutsubidze]]''
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q37008|Q37008]]''
| 1888-12-14
| ''[[:d:Q12869881|Partskhanakanevi]]''
| 1969-01-06
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 449
| ''[[:d:Q3652176|Andrei Grigoriev]]''
|
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3400985|Q3400985]]''
| ''[[:d:Q4201464|РФА җәгърафия институты]]''
| 1883-10-20
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| 1968-09-02
| ''[[:d:Q16022014|Mozshinka]]''
|-
| style='text-align:right'| 450
| [[Георгий Ахвледиани]]
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q37008|Q37008]]''
| 1887-04-13
| ''[[:d:Q8008377|Derchi]]''
| 1973-07-07
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 451
| ''[[:d:Q3661175|Vladimir Korepin]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''
| ''[[:d:Q969850|Q969850]]''
| 1951-02-06
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 452
| [[Дмитрий Овсянико-Куликовский]]
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>[[Казан Император университеты]]<br/>''[[:d:Q28024487|Харьков университеты]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Q28729082]]''
| 1853-01-23<br/>1853-02-04
| [[Каховка]]
| 1920-10-09
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 453
| ''[[:d:Q3736679|Konstantin Ramul]]''
|
| ''[[:d:Q212980|Q212980]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| 1879-05-30
| [[Курессааре]]
| 1975-02-11
| [[Тарту]]
|-
| style='text-align:right'| 454
| ''[[:d:Q3738899|August Torma]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| 1895-02-19
|
| 1971-03-12
|
|-
| style='text-align:right'| 455
| ''[[:d:Q3740440|Aleksandr Orlov]]''
|
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>''[[:d:Q2346055|University of Tartu Old Observatory]]''<br/>''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''
| 1880-03-25
| [[Смоленск]]
| 1954-01-28
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 456
| ''[[:d:Q3743718|Aleksandr Sadovski]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''
| 1859-11-24<br/>1859
| [[Витебск]]
| 1923-12-26
| [[Прага]]
|-
| style='text-align:right'| 457
| ''[[:d:Q3790644|Tatyana O. Shaposhnikova]]''
| 1969
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q17486330|математика тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q9363889|әдәби тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q782600|Linköping University]]''<br/>''[[:d:Q854280|Кыйрал технология институты]]''
| 1946-09-20
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 458
| [[Рамазан Габделлатыйпов]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Мурманск арктик университеты]]
| 1946-08-04
| ''[[:d:Q16311751|Gebguda]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 459
| ''[[:d:Q3876948|Nikolay Ottokar]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q820887|Фларинсә үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q4129790|cours supérieurs d'histoire, de littérature et de droit pour les femmes N.P. Raev]]''
| 1884-03-12
| [[Санкт-Петербург]]
| 1957-09-18
| [[Флоренция]]
|-
| style='text-align:right'| 460
| [[Атнер Хузангай]]
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
| ''[[:d:Q4517486|Чуаш дәүләт һуманитар фәннәр институты]]''
| 1948-10-08
| [[Чабаксар]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 461
| ''[[:d:Q3917578|Maryjana Ščotkina]]''
| 1982
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q13028092|Integral]]''<br/>''[[:d:Q4759257|Andreyev Acoustics Institute]]''<br/>''[[:d:Q57722710|Адміністрацыя Фрунзенскага раёна г. Мінска]]''<br/>''[[:d:Q76256152|Адміністрацыя Ленінскага раёна г. Мінска]]''<br/>''[[:d:Q4295212|Minsk City Executive Committee]]''<br/>''[[:d:Q6517877|Ministry of Labour and Social Protection of the Republic of Belarus]]''
| 1958-11-20
| ''[[:d:Q369864|Kildin Island]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 462
| ''[[:d:Q3917607|Онуфрий Андрющенко]]''
|
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q2418908|Q2418908]]''<br/>''[[:d:Q15637466|Кіеўскі дзяржаўны педагагічны інстытут]]''<br/>''[[:d:Q38026127|Пінскі дзяржаўны настаўніцкі інстытут]]''<br/>''[[:d:Q1705424|Staatliches Pädagogisches Institut Semei]]''<br/>''[[:d:Q4130492|Нократ дәүләт гуманитар университеты]]''<br/>''[[:d:Q1851014|Q1851014]]''<br/>[[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q2638914|Александр Сергеевич Пушкин исемендәге Брест дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q2027201|Q2027201]]''
| 1907-06-24
| [[Киев өлкәсе]]
| 1991
|
|-
| style='text-align:right'| 463
| ''[[:d:Q3917737|Tadeusz Wróblewski]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q18120029|библиофил]]''
|
| 1858-11-08
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| 1925-07-03
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 464
| ''[[:d:Q3918347|Aleksei Parfenovich Sapunov]]''
| 1878
| ''[[:d:Q1595570|Q1595570]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q63419670|Витебск ир-атлар гимназиясе]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q13030274|Віцебскі губернскі статыстычны камітэт]]''<br/>''[[:d:Q4112333|Віцебская губернская вучоная архіўная камісія]]''<br/>''[[:d:Q13030264|Віцебскае аддзяленне Маскоўскага археалагічнага інстытута]]''<br/>''[[:d:Q2043205|Q2043205]]''
| 1851-03-15<br/>1851
| ''[[:d:Q2625702|Usvyaty]]''
| 1924-10-02
| [[Витебск]]
|-
| style='text-align:right'| 465
| ''[[:d:Q3918562|Yevgeny Yakovlevich Golant]]''
|
| ''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1888-05-29<br/>1888-06-10
| [[Бобруйск|Бабруйск]]
| 1971-04-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 466
| ''[[:d:Q3918585|Konstantin Lukashev]]''
| 1931
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4294287|ССРБ тышкы сәүдә министрлыгы]]''<br/>''[[:d:Q4127435|Бөтенрусия тышкы сәүдә академиясе]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2418908|Q2418908]]''<br/>''[[:d:Q17043277|Institute of Geological Sciences of the National Academy of Sciences of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q1967977|Беларусь милли фәннәр академиясе]]''
| 1906-12-25
| [[Гарадзец (Быхавский районы)|Гарадзец]]
| 1987-05-23
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 467
| ''[[:d:Q3920099|Zygmunt Czechowicz]]''
|
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
|
| 1831-08-19<br/>1883-07-01
| [[Сурвилишки (Паставский районы)|Сурвилишки]]
| 1907-10-15
| [[Малыя Бясяды]]
|-
| style='text-align:right'| 468
| ''[[:d:Q3920202|Iosif Voŭk-Lievanovič]]''
| 1923
| [[галим]]
| ''[[:d:Q54888330|Польскі педагагічны тэхнікум]]''<br/>''[[:d:Q54888348|Мінскі яўрэйскі педагагічны тэхнікум]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Q2418908]]''<br/>''[[:d:Q2510915|Institute of Belarusian Culture]]''<br/>''[[:d:Q13028089|Yakub Kolas Institute of Linguistics]]''<br/>[[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q54888375|Саратаўскі педагагічны інстытут]]''<br/>[[Ырынбур дәүләт педагогия университеты]]
| 1891-10-25
| [[Лявонавка (Пухавицкий районы)|Лявонавка]]
| 1938-02-02
| [[Ырынбур]]
|-
| style='text-align:right'| 469
| ''[[:d:Q3920223|Feliks Stackeviĉ]]''
|
| ''[[:d:Q333634|Q333634]]''
| ''[[:d:Q6893801|Radaškovičy Belarusian gymnasium]]''
| 1879-12-02
| [[Шчучын]]
| 1967-06-21
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 470
| ''[[:d:Q3920401|Siarhiej Dubinski]]''
|
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]
| ''[[:d:Q2510915|Institute of Belarusian Culture]]''<br/>''[[:d:Q4201526|Institute of History of the National Academy of Sciences of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''
| 1884-10-25
| [[Наройки]]
| 1937-08-27
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 471
| [[Левон Заяц|Левон Заятс]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q599151|Q599151]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''<br/>''[[:d:Q193391|Q193391]]''
| ''[[:d:Q4127486|All-Russian Zemstvo Union]]''<br/>''[[:d:Q31213284|People's Commissariat for Finances of the Byelorussian SSR]]''
| 1890-02-19
| [[Давгинава (Вилейский районы)|Дауһинава]]
| 1935-09-23
| [[Уфа]]
|-
| style='text-align:right'| 472
| ''[[:d:Q3920666|Branislaŭ Epimach-Šypila]]''
|
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q2516866|Q2516866]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>''[[:d:Q18120029|библиофил]]''<br/>''[[:d:Q11499929|Q11499929]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2510915|Institute of Belarusian Culture]]''
| 1859-09-16
| ''[[:d:Q4259111|Lepel County]]''
| 1934-06-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 473
| ''[[:d:Q4055614|Mikhail Petrovich Avenarius]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q28664814|Q28664814]]''
| 1835-09-07
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| 1895-09-04
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 474
| ''[[:d:Q4055654|Sergei Averintsev]]''
|
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q4205432|Q4205432]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q39372574|protistologist]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q4453265|Q4453265]]''
| 1875-10-06
| [[Мәскәү]]
| 1957-08-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 475
| ''[[:d:Q4056586|Igor Rubenovich Agamirzyan]]''
|
| ''[[:d:Q43845|Q43845]]''
|
| 1957-03-21
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 476
| ''[[:d:Q4056733|Valerian Agafonov]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]''<br/>''[[:d:Q28378128|педолог]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1517401|Q1517401]]''
| 1863-07-19
| ''[[:d:Q4259700|Lesnoi (Saint Petersburg, Russia)]]''
| 1955-01-27<br/>1955-01-28
| [[Ницца]]
|-
| style='text-align:right'| 477
| ''[[:d:Q4056790|Vladimir Aggeenko]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q28729082|Q28729082]]''
| 1860-09-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 1907-01-17
| [[Ялта]]
|-
| style='text-align:right'| 478
| ''[[:d:Q4058091|Konstantin Azadovsky]]''
|
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q2599593|гирманис]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q11499929|Q11499929]]''
| ''[[:d:Q2652597|А. Л. Штиглиц исемендәге Санкт-Петербург дәүләт сәнәгый һәм сәнгати дизайн академиясе]]''<br/>''[[:d:Q459620|German Academy for Language and Literature]]''<br/>[[ПЕН-клуб]]
| 1941-09-14
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 479
| ''[[:d:Q4058202|Sergey Azbelev]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1024181|Q1024181]]''
| 1926-04-17
| [[Санкт-Петербург]]
| 2017-12-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 480
| ''[[:d:Q4059758|Rubik Hakobyan]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| 1955-12-17
| ''[[:d:Q39565|Q39565]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 481
| ''[[:d:Q4059876|Vladimir Akselrod]]''
|
| ''[[:d:Q1595570|Q1595570]]''
| ''[[:d:Q187333|Anichkov Palace]]''
| 1944-12-06
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 482
| ''[[:d:Q4061077|Alexey Alexandrov]]''
| 1974
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q43845|Q43845]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''
| 1952-05-03
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 483
| ''[[:d:Q4061098|Vladimir Aleksandrov]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
| 1906-11-09
| [[Черкассы|Черкасы]]
| 1995-10-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 484
| ''[[:d:Q4061184|Jerzy Alexandrovicz]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2487799|миколог]]''
| ''[[:d:Q144488|Q144488]]''<br/>''[[:d:Q28667128|Q28667128]]''<br/>''[[:d:Q4104075|Szkoła Główna Warszawska]]''
| 1819-01-03
| [[Сувалки губернасы|Сувалки гөбернәсе]]
| 1894-01-13
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 485
| ''[[:d:Q4061721|Pyotr Alekseyev]]''
|
| ''[[:d:Q462390|Q462390]]''
| ''[[:d:Q28664814|Q28664814]]''
| 1840-04-14
| [[Луга]]
| 1891-02-06
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 486
| ''[[:d:Q4063404|Mikhail Albov]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6625963|Q6625963]]''
|
| 1851-11-08<br/>1851-11-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 1911-06-12<br/>1911-06-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 487
| ''[[:d:Q4063902|Vladimir Amalitsky]]''
|
| ''[[:d:Q1662561|Q1662561]]''
| ''[[:d:Q144488|Q144488]]''<br/>''[[:d:Q58228883|Warsaw Polytechnic Institute]]''
| 1860-07-01
| ''[[:d:Q4439878|Staryky]]''
| 1917-12-15
| [[Кисловодск]]
|-
| style='text-align:right'| 488
| ''[[:d:Q4064841|Boris Vasilyevich Ananyich]]''
| 1953
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q4407711|Q4407711]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1931-03-04
| [[Санкт-Петербург]]
| 2015-07-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 489
| ''[[:d:Q4065402|Aleksandr Ignatyevich Andreyev]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q4407711|Q4407711]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1887-03-12
| [[Санкт-Петербург]]
| 1959-06-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 490
| ''[[:d:Q4066629|Yury Annenkov]]''
| 1871
| ''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| ''[[:d:Q4200373|Император хокук белеме укуханәсе]]''
| 1848-12-01
|
| 1885-02-08
|
|-
| style='text-align:right'| 491
| ''[[:d:Q4066846|Anatolij Aleksandrovič Anohin]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1942-06-01
| [[Гороховец|Гороховетс]]
| 2021-10-29
|
|-
| style='text-align:right'| 492
| ''[[:d:Q4069097|Gregory Areshian]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
| ''[[:d:Q1474624|Q1474624]]''
| 1949-05-13
| [[Ереван]]
| 2020-08-02
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 493
| ''[[:d:Q4070039|Pavel Arsenyev]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q15962340|Q15962340]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
| 1986-01-18
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 494
| ''[[:d:Q4071576|Nikolay Astafyev]]''
|
| ''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q112651335|Christian activist]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1825-03-17
| [[Екатеринослав губернасы]]
| 1906
|
|-
| style='text-align:right'| 495
| ''[[:d:Q4073622|Nadezhda Ashcheulova]]''
|
| ''[[:d:Q2306091|Q2306091]]''
| ''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''
| 1978-03-25
| [[Бийск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 496
| ''[[:d:Q4074697|Vitali Baganov]]''
|
| ''[[:d:Q33999|Q33999]]''<br/>''[[:d:Q10798782|телевизион актёр]]''
|
| 1952-09-06
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 497
| ''[[:d:Q4074866|Leo Bagrow]]''
|
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q17488392|historian of cartography]]''
|
| 1881-07-05<br/>1881-06-12
| [[Саликам]]
| 1957-08-09<br/>1951-08-09
| [[Haaga|Һааг]]
|-
| style='text-align:right'| 498
| ''[[:d:Q4075483|John Beyrle]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1954-02-11
| [[Маскигон (Мичиган)|Маскигон]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 499
| ''[[:d:Q4076395|Innokenti Balanovski]]''
|
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''
|
| 1885-11-14
| [[Черкассы|Черкасы]]
| 1937<br/>1938
|
|-
| style='text-align:right'| 500
| ''[[:d:Q4076493|Pyotr Balashyov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1871-11-02
| [[Санкт-Петербург]]
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 501
| ''[[:d:Q4076995|Sergey Balukhaty]]''
|
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q10429346|Q10429346]]''
| ''[[:d:Q4406409|Самар дәүләт университеты]]''
| 1893-03-12<br/>1893-03-24
| [[Кәфә]]
| 1945-04-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 502
| ''[[:d:Q4077632|Bazar Baradiyn]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1878-06-16<br/>1878-06-17
| ''[[:d:Q1942536|Q1942536]]''
| 1937-08-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 503
| ''[[:d:Q4077675|Josep (Osip) Wasilijewitsch Baranetzky]]''
| 1866
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q28664814|Q28664814]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Q28729082]]''<br/>''[[:d:Q84151|Q84151]]''
| 1843-10-12
| [[Гродно губернасы]]<br/>[[Бялысток|Белосток]]
| 1905-04-06
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 504
| ''[[:d:Q4077860|Stepan Baranovsky]]''
|
| ''[[:d:Q1734662|Q1734662]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1958649|school inspector]]''<br/>''[[:d:Q11875786|транспорт инженеры]]''
| ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''
| 1818-01-04
| [[Ярыслау губернасы|Ярыслау гөбернәсе]]
| 1890-10-17
| [[Һельсинки|Һелсинки]]<br/>[[Ялта]]
|-
| style='text-align:right'| 505
| [[Степан Бархударов]]
| 1918
| ''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q323681|Q323681]]''<br/>[[В. В. Виноградов исемендәге Рус теле институты (Россия Фәннәр академиясе)|РФА В.В. Виноградов исемендәге урыс теле институты]]
| 1894-01-23
| [[Бакы]]
| 1983-10-03
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 506
| ''[[:d:Q4080213|Mark Bashmakov]]''
|
| [[математик]]<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4127592|Soviet Student Olympiads]]''
| 1937-02-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 2022-03-31
|
|-
| style='text-align:right'| 507
| [[Мөхәммәтсафа Баязитов|Мөхәммәтcафа Баязитев]]
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[мөфти]]
| [[Санкт-Петербург җәмигъ мәчете|Санкт-Петербург шәһәренең җәмигъ мәчете]]<br/>''[[:d:Q3251811|Q3251811]]''<br/>[[Нур (газета)|«Нур»]]<br/>''[[:d:Q86682179|Mohammedan cemetery]]''<br/>[[Ырынбур мөселман диния нәзарәте]]
| 1877-04-21
| [[Санкт-Петербург]]
| 1937-12-26
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 508
| ''[[:d:Q4080553|Yury Begunov]]''
|
| [[язучы]]
| ''[[:d:Q1024181|Q1024181]]''
| 1932-10-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 2014-01-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 509
| ''[[:d:Q4081861|Vyacheslav Beletsky]]''
|
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''
|
| 1895
| [[Санкт-Петербург]]
| 1979
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 510
| [[Дмитрий Беляев (1846)|Дмитрий Беляев]]
|
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Казан Император университеты]]
| 1846-10-26
| ''[[:d:Q4430932|Спасск өязе]]''
| 1901-03-10
| No/unknown value
|-
| style='text-align:right'| 511
| ''[[:d:Q4083477|Larisa Belyaeva]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''
| 1946-11-19
| [[Харьков]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 512
| ''[[:d:Q4084072|Yakiv Berdychevskyi]]''
| 1956
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q6673651|әдәбиятче]]''<br/>''[[:d:Q47090899|Q47090899]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q10429346|Q10429346]]''<br/>''[[:d:Q18120029|библиофил]]''<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]''<br/>''[[:d:Q10732476|Q10732476]]''<br/>''[[:d:Q10333969|Q10333969]]''
|
| 1932-03-11
| [[Киев]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 513
| ''[[:d:Q4084084|Georgy Berdnikov]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q11499929|Q11499929]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]''<br/>''[[:d:Q32361212|РСФСР Мәдәният министрлыгы]]''<br/>[[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]]
| 1915-06-08<br/>1915-06-21
| [[Ростов-на-Дону]]
| 1996-02-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 514
| ''[[:d:Q4084940|Naum Berkovsky]]''
|
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1901-04-14
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| 1972-06-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 515
| ''[[:d:Q4085141|Sergey Bernshteyn]]''
|
| [[галим]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201878|Q4201878]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1892-01-02
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 1970-10-28
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 516
| ''[[:d:Q4085349|Yuri Berezkin]]''
| 1970
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q17488316|тарихкача дәверне өйрәнүче]]''
| [[Кунсткамера]]
| 1946-12-27
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 517
| ''[[:d:Q4086764|Бильбасов, Пётр Алексеевич]]''
|
|
|
| 1834-09-23
| [[Полтава]]
| 1910
|
|-
| style='text-align:right'| 518
| ''[[:d:Q4086840|Nikolay Bindyukov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1946-02-07
| [[Гомель өлкәсе|Һомел өлкәсе]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 519
| ''[[:d:Q4087046|Mikhail Birman]]''
|
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1928-01-17
| [[Санкт-Петербург]]
| 2009-07-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 520
| ''[[:d:Q4088747|Yevgeni Bobrov]]''
| 1925
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1907198|таксанамис]]''
| [[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]]<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1902-03-02
| [[Тверь]]
| 1983-02-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 521
| ''[[:d:Q4088845|Stefan Bobrowski]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1840-01-17
| ''[[:d:Q4455727|Terekhove]]''
| 1863-04-12
| ''[[:d:Q554981|Gmina Rawicz]]''<br/>''[[:d:Q24943511|Las Łaszczyński]]''
|-
| style='text-align:right'| 522
| ''[[:d:Q4088920|Dmitry Konstantinovich Bobylev]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1459393|Q1459393]]''
| 1842-11-11
| ''[[:d:Q4361999|Pechenihy]]''
| 1917-02-20<br/>1917-02-21
|
|-
| style='text-align:right'| 523
| ''[[:d:Q4088992|Boris Bogayevsky]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>[[укытучы]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| 1882-03-18
| [[Санкт-Петербург]]
| 1942-05-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 524
| ''[[:d:Q4089291|N. N. Bogdanov-Katʹkov]]''
|
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q10272925|agricultural engineer]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1894-06-25
| [[Новороссийск]]
| 1955
|
|-
| style='text-align:right'| 525
| ''[[:d:Q4090480|Aleksandr Boytsov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''
| 1950-09-19
| ''[[:d:Q29627089|Княжёво]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 526
| ''[[:d:Q4093138|Olga Bondareva]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>[[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1937-04-27
| [[Санкт-Петербург]]
| 1991-12-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 527
| ''[[:d:Q4093320|Adam Boniecki]]''
|
| [[хокук белгече]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q516463|Q516463]]''<br/>''[[:d:Q8963721|Q8963721]]''
|
| 1842-11-19
| ''[[:d:Q54183|Świętokrzyskie Voivodeship]]''
| 1909-06-24
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 528
| ''[[:d:Q4093379|Anatoly Osipovich Bonch-Osmolovsky]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
|
| 1857-07-10
| [[Витебск]]
| 1930-09-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 529
| ''[[:d:Q4094283|Mikhail Borovitinov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
| 1874-08-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 1918
|
|-
| style='text-align:right'| 530
| ''[[:d:Q4094529|Ivan Borodin]]''
| 1869
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q864503|Q864503]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты|Сергей Миронович Киров исемендәге Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты]]<br/>''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q112055113|Q112055113]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q1459393|Q1459393]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| 1847-01-18
| [[Бөек Новгород]]
| 1930-03-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 531
| ''[[:d:Q4094630|A. K. Borozdin]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|Q11499929]]''
| ''[[:d:Q28729082|Q28729082]]''<br/>''[[:d:Q24932262|Women's Pedagogical Institute]]''
| 1863-04-04
| [[Санкт-Петербург]]
| 1918-10-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 532
| ''[[:d:Q4095655|Mark Braginsky]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
|
| 1863-12
| [[Таганрог]]
| 1951
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 533
| ''[[:d:Q4095669|Vladimir Bradis]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q4453265|Q4453265]]''
| 1890-12-23<br/>1890-12-11
| [[Псков]]
| 1975-05-23
| [[Тверь]]
|-
| style='text-align:right'| 534
| ''[[:d:Q4095807|Roman Brandt]]''
| 1875
| ''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q860918|эсперантист]]''
| ''[[:d:Q28729082|Q28729082]]''
| 1853-12-04
| [[Санкт-Петербург]]
| 1920-03-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 535
| ''[[:d:Q4096091|Evgeny Braudo]]''
|
| ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q20198542|music historian]]''<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q1350157|Q1350157]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1882-02-20<br/>1882-02-08<br/>1882-02-07
| [[Рига]]
| 1939-10-17<br/>1940
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 536
| ''[[:d:Q4097069|Mihhail Bronštein]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| 1923-01-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 2022-04-09
|
|-
| style='text-align:right'| 537
| ''[[:d:Q4097099|P. Brounov]]''
|
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3400985|Q3400985]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1852-12-21<br/>1852
| [[Санкт-Петербург]]
| 1927-04-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 538
| ''[[:d:Q4097434|Boris Bryunelli]]''
|
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| ''[[:d:Q4371607|Polar Geophysical Institute]]''
| 1913-03-04
| [[Новороссийск]]
| 1999-08-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 539
| ''[[:d:Q4097574|Aleksandr Bryanchaninov]]''
| 1863
|
|
| 1843-10-28
| ''[[:d:Q4369432|Pokrovskoïe (oblast de Vologda)]]''
| 1910-12-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 540
| ''[[:d:Q4097649|Nikolai Bubnov]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q84151|Q84151]]''
| 1858-01-21
| [[Киев]]
| 1943-10-02
| [[Любляна]]
|-
| style='text-align:right'| 541
| ''[[:d:Q4097652|Nicolai von Bubnov]]''
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q151510|Һайделберг университеты]]''
| 1880-01-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 1962-08-04
| [[Һайделберг]]
|-
| style='text-align:right'| 542
| ''[[:d:Q4097690|Dmitry Bubrikh]]''
|
| ''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1890-07-25
| [[Санкт-Петербург]]
| 1949-11-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 543
| ''[[:d:Q4097975|Alexander Andreyevich Budberg]]''
|
|
|
| 1853
| [[Берлин]]
| 1914-04-11
|
|-
| style='text-align:right'| 544
| ''[[:d:Q4099004|Nikolaj Ivanovič Bulyčov]]''
|
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q8963721|Q8963721]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
| 1852
| ''[[:d:Q4303548|Мосальск өязе]]''
| 1919
|
|-
| style='text-align:right'| 545
| ''[[:d:Q4099620|Igor Burkin]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q1511650|Тула дәүләт университеты]]''
| 1948-12-03
| [[Брянск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 546
| ''[[:d:Q4100879|Boris Byzov]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| 1880-07-29
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| 1934-06-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 547
| ''[[:d:Q4100910|Aleksey Bykov]]''
|
| ''[[:d:Q2004963|numismatist]]''<br/>''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''<br/>''[[:d:Q10333969|Q10333969]]''
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''
| 1896
| [[Санкт-Петербург]]
| 1977
|
|-
| style='text-align:right'| 548
| ''[[:d:Q4100952|Sergey Bykov]]''
|
| [[хокук белгече]]
|
| 1841-09-21
|
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 549
| ''[[:d:Q4101270|Boris Evseevitch Bychowsky]]''
| 1930
| ''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
| 1908-08-14
| [[Санкт-Петербург]]
| 1974-01-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 550
| ''[[:d:Q4102104|Alexander Alexandrovich Vavilov]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q2370801|Q2370801]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| 1922-05-27
| [[Рославль районы]]
| 1983-10-12
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 551
| ''[[:d:Q4102606|Anatoly Vakar]]''
|
| ''[[:d:Q600751|Q600751]]''
|
| 1856
| [[Тамбов]]
| 1911
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 552
| ''[[:d:Q4102913|Sigizmund Valk]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q26709887|археограф]]''<br/>''[[:d:Q635734|Q635734]]''<br/>''[[:d:Q10429346|Q10429346]]''<br/>[[профессор]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4407711|Q4407711]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1887-12-01
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| 1975-02-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 553
| ''[[:d:Q4103162|Elena Valiyavina]]''
|
| ''[[:d:Q16533|Q16533]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
| 1966-08-21
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 554
| ''[[:d:Q4104110|Dmitry Varshalovich]]''
|
| ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| 1934-08-14
| [[Санкт-Петербург]]
| 2020-04-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 555
| ''[[:d:Q4104768|Olga Vasilyeva-Shvede]]''
| 1918
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q2504617|раманис]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q2505739|испанист]]''
| ''[[:d:Q3064300|Q3064300]]''
| 1896-04-23<br/>1896-04-11
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 1987
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 556
| ''[[:d:Q4104976|Illarion Vasilchikov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1881-04-15<br/>1881-08-15
| [[Санкт-Петербург]]
| 1969-06-03
| [[Баден-Баден]]
|-
| style='text-align:right'| 557
| ''[[:d:Q4105616|Irinarch Ivanovič Vvedenskij]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>[[укытучы]]
|
| 1813-11-21
| [[Петровск (Сарытау өлкәсе)|Питрау]]
| 1855-07-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 558
| ''[[:d:Q4105623|Nikolai Wedensky]]''
| 1879
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| 1852-04-28<br/>1852
| ''[[:d:Q4195781|Q4195781]]''
| 1922-09-16
| ''[[:d:Q4195781|Q4195781]]''
|-
| style='text-align:right'| 559
| ''[[:d:Q4107248|Konstantin Venttsel]]''
|
| [[галим]]
|
| 1857-11-24<br/>1857-12-06
| [[Санкт-Петербург]]
| 1947-03-10
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 560
| [[Pavel Venükov]]
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|Q1662561]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q28664814|Q28664814]]''
| 1856-06-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 1916-01-06
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 561
| [[Людмила Вербицкая]]
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1936-06-17
| [[Санкт-Петербург]]
| 2019-11-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 562
| ''[[:d:Q4107637|Georgy Vereysky]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''<br/>''[[:d:Q644687|иллюстратор]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>''[[:d:Q47090899|Q47090899]]''
|
| 1886-07-18
| [[Хмельницкий|Хмелнытскый]]
| 1962-12-18<br/>1962-12-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 563
| [[Георгий Вилинбахов]]
|
| ''[[:d:Q516463|Q516463]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''
| 1949-04-13
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 564
| ''[[:d:Q4111502|Винекен, Александр Георгиевич]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1868-03-20
|
| 1917-03-11
|
|-
| style='text-align:right'| 565
| ''[[:d:Q4114056|Vasily Vodovozov]]''
|
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| 1864-12-22
| [[Санкт-Петербург]]
| 1933-10-07
| [[Прага]]
|-
| style='text-align:right'| 566
| ''[[:d:Q4114848|Alexander Voznesensky]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q1297796|Советлар Союзы Флоты адмиралы Николай Герасимович Кузнецов исемендәге Хәрби-диңгез академиясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1898-03-05
| [[Тула губернасы|Тула гөбернәсе]]
| 1950-10-28
|
|-
| style='text-align:right'| 567
| ''[[:d:Q4123169|Anatoliy Volin]]''
|
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
| 1903-07-09
| [[Төмрек]]
| 2007-08
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 568
| ''[[:d:Q4125619|Andrey Voronov]]''
| 1840
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1820<br/>1819
| [[Петрозаводск]]
| 1875-11-12<br/>1875-11-22<br/>1875-12-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 569
| ''[[:d:Q4126430|Ivan Anatolevitsj Vostokov]]''
|
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q28664814|Q28664814]]''<br/>''[[:d:Q144488|Q144488]]''
| 1840-01-04
| [[Ярославль]]
| 1898-01-21
|
|-
| style='text-align:right'| 570
| ''[[:d:Q4128774|David Vygodsky]]''
|
| ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q2505739|испанист]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[укытучы]]
|
| 1893-09-23<br/>1893-09-22
| [[Гомель]]
| 1943-07-27
| ''[[:d:Q955521|Karlag]]''
|-
| style='text-align:right'| 571
| ''[[:d:Q4131056|Dmitry Gavra]]''
|
| ''[[:d:Q2306091|Q2306091]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4129748|School of Journalism & Mass Communication]]''
| 1956-08-25
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 572
| ''[[:d:Q4131432|Nina Gagen-Torn]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q4201615|РФА җәмгыять фәннәре буенча фәнни мәгълүмат институты]]''
| 1900-12-02<br/>1901-12-15<br/>1901-12-02<br/>1900-12-15
| [[Санкт-Петербург]]
| 1986-06-04<br/>1986-06-05
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
|-
| style='text-align:right'| 573
| ''[[:d:Q4131858|Oles Hai-Holovko]]''
| 1931
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q2621070|Kirov Plant]]''<br/>''[[:d:Q5092648|Chervony Shliakh]]''<br/>''[[:d:Q577589|Dovzhenko Film Studios]]''
| 1910-08-12
| ''[[:d:Q4363560|Pysarivka]]''
| 2006-08-17
| [[Сари (Британ Колумбиясе)]]
|-
| style='text-align:right'| 574
| ''[[:d:Q4131962|Pavel Alexandrovich Gaydeburov]]''
| 1861
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
|
| 1841
| [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]]
| 1893-12-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 575
| ''[[:d:Q4131964|Pavel Gaydeburov]]''
| 1899
| ''[[:d:Q33999|Q33999]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
| ''[[:d:Q4211519|Таһиров камера театры]]''<br/>''[[:d:Q4242935|Gorky Drama Theatre]]''<br/>''[[:d:Q1186561|Е. Вахатангов исемендәге дәүләт академия театры]]''
| 1877-02-15<br/>1877-02-27
| [[Санкт-Петербург]]
| 1960-03-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 576
| ''[[:d:Q4131985|Viktor Gaydukevich]]''
|
| ''[[:d:Q2468727|classical scholar]]''
| ''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''
| 1904-11-12
| [[Санкт-Петербург]]
| 1966-10-09
| [[Kireç|Киреч]]
|-
| style='text-align:right'| 577
| ''[[:d:Q4134006|Yevgeny Garshin]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q2516866|Q2516866]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| 1860-08-27
| ''[[:d:Q4079880|Бахмут өязе]]''
| 1931
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 578
| ''[[:d:Q4134732|Stepan Gedeonov]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1776724|театр директоры]]''
|
| 1816-06-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 1878-09-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 579
| ''[[:d:Q4134765|Nikolai Gezekhus]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q742494|Q742494]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Q28729082]]''<br/>''[[:d:Q28667234|Q28667234]]''
| 1845-01-17
| [[Санкт-Петербург]]
| 1918-09-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 580
| ''[[:d:Q4134890|Semyon Geychenko]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q47090899|Q47090899]]''
| ''[[:d:Q4348414|Q4348414]]''<br/>''[[:d:Q1024181|Q1024181]]''<br/>''[[:d:Q211043|Russian Museum]]''<br/>''[[:d:Q4297822|Mikhaylovskoye Museum Reserve]]''
| 1903-02-01<br/>1903-02-14
| [[Петергоф|Петерһоф]]
| 1993-08-02
| ''[[:d:Q3743663|Q3743663]]''
|-
| style='text-align:right'| 581
| ''[[:d:Q4135192|David Gendelev]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q16679924|National Archive of the Republic of Karelia]]''<br/>''[[:d:Q11870060|Karjala]]''
| 1920-12-15
| [[Иске Русса]]
| 2016-11-01
| [[Петрозаводск]]
|-
| style='text-align:right'| 582
| ''[[:d:Q4135456|Alexander-Paul Henckel]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]''<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| 1872-07-20
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| 1927-04-09
| [[Пермь]]
|-
| style='text-align:right'| 583
| ''[[:d:Q4135459|Aron Genkin]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
|
| 1932-08-24
| [[Санкт-Петербург]]
| 2015-12-21
|
|-
| style='text-align:right'| 584
| ''[[:d:Q4137644|Andrey Aleksandrovich Gershun]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
| 1903-10-22
| [[Санкт-Петербург]]
| 1952-12-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 585
| ''[[:d:Q4138823|Vasily Gippius]]''
|
| [[шагыйрь]]
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| 1890-06-26<br/>1890-07-26<br/>1890-07-08
| ''[[:d:Q4339039|Ostrovsky Uyezd]]''
| 1942-02-07<br/>1942-03-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 586
| ''[[:d:Q4139045|Alexander Gitovich]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
|
| 1909-03-01<br/>1909-03-14
| [[Смоленск]]
| 1966-08-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 587
| ''[[:d:Q4139628|Gleb Viktorovitsj Glebovitsj]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| 1914-01-02
| [[Бялысток|Белосток]]
| 2011-02-19
| [[Түбән Новгород]]
|-
| style='text-align:right'| 588
| ''[[:d:Q4139768|Vladislav Glinka]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1024181|Q1024181]]''
| 1903-02-06<br/>1903-02-19
| [[Иске Русса]]
| 1983-02-25
| [[Ялта]]
|-
| style='text-align:right'| 589
| [[Михаил Голенкин]]
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| 1864-02-09
| [[Санкт-Петербург]]
| 1941-06-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 590
| ''[[:d:Q4141680|Anatoly Golov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1946-08-16
| ''[[:d:Q4973565|Perovo]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 591
| ''[[:d:Q4142646|Gennady Goluzin]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q611420|Q611420]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1906-01-24
| [[Торжок]]
| 1952-01-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 592
| ''[[:d:Q4142723|Aleksandr Goldberg]]''
|
| [[галим]]
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1922-06-08
| [[Харьков]]
| 1982-05-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 593
| ''[[:d:Q4142800|Vladimir Golkhovoy]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4127592|Soviet Student Olympiads]]''<br/>''[[:d:Q4407668|Санкт-Петербургская математическая олимпиада]]''<br/>''[[:d:Q4059142|D. K. Fadeev Academic Gymnasium]]''
| 1949-10-18
| [[Таллинн]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 594
| ''[[:d:Q4142965|Nishi Tokujirō]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1847-09-04
| [[Кагосима (шәһәр)|Кагочима]]
| 1912-03-13
| ''[[:d:Q11677479|Q11677479]]''
|-
| style='text-align:right'| 595
| ''[[:d:Q4143880|Yakov Gordin]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''
| ''[[:d:Q2369087|Zvezda]]''
| 1935-12-23
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 596
| ''[[:d:Q4144224|Tatiana Goricheva]]''
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q11966252|animal rights advocate]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
| ''[[:d:Q16912766|Ženščina i Rossija]]''
| 1947-08-12
| [[Санкт-Петербург]]
| 2025-09-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 597
| ''[[:d:Q4147116|Veniamin Tsezarevitsj Goffensjefer]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''
|
| 1905-01-18
| [[Шклов|Шклоу]]
| 1966-05-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 598
| ''[[:d:Q4147800|Anatoly Granberg]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
|
| 1904-03-20
|
| 1977
|
|-
| style='text-align:right'| 599
| ''[[:d:Q4148022|Grigory Grauerman]]''
|
| ''[[:d:Q2640827|гинеколог]]''
|
| 1861
| [[Мәскәү]]
| 1921
| [[Алмания|Германия]]
|-
| style='text-align:right'| 600
| ''[[:d:Q4148372|Ivan Greaves]]''
|
| ''[[:d:Q3332711|медиевист]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| 1860-05-04
| ''[[:d:Q4087197|Biryuchensky uyezd]]''
| 1941-05-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 601
| ''[[:d:Q4148825|Anatoly Greshnevikov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1956-08-29
| ''[[:d:Q27147977|Krasnodubrovsky, Zavyalovsky District, Altai Krai]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 602
| ''[[:d:Q4149233|Aleksandr Grigoryev]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q726762|Рус география җәмгыяте]]''
| 1848-11-14
|
| 1908-10-25
|
|-
| style='text-align:right'| 603
| ''[[:d:Q4149265|Vasily Vasilyevich Grigoryev]]''
|
| ''[[:d:Q1595570|Q1595570]]''<br/>''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1816-03-15
| [[Санкт-Петербург]]
| 1881-12-19
| [[Павловск (Санкт-Петербург)|Павловск]]
|-
| style='text-align:right'| 604
| ''[[:d:Q4151770|Matvey Gukovsky]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]<br/>''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''
| 1898-05-08
| [[Санкт-Петербург]]
| 1971-02-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 605
| ''[[:d:Q4151773|Grigory Gukovsky]]''
|
| ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| 1902-04-19<br/>1902-05-01
| [[Одесса]]
| 1950-04-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 606
| ''[[:d:Q4152540|Yelena Guryeva]]''
|
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
| 1929-08-18
| [[Санкт-Петербург]]
| 1990-10-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 607
| ''[[:d:Q4152723|Natalya Guseva]]''
| 1940
| ''[[:d:Q18524037|Q18524037]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| ''[[:d:Q4239624|Red Triangle Factory historical site]]''<br/>''[[:d:Q154528|Q154528]]''<br/>''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]''<br/>''[[:d:Q112033468|Red Triangle]]''
| 1914-03-08
| ''[[:d:Q7224810|Mykhailivka-Rubezhivka]]''
| 2010-04-21
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 608
| ''[[:d:Q4153077|Alexander Gutsan]]''
|
| [[хокук белгече]]
|
| 1960-07-06
| ''[[:d:Q51004|Siversky]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 609
| ''[[:d:Q4153778|Konstantin Davydov]]''
|
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| 1877-12-30
| [[Зубцов]]
| 1960-06-21
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 610
| ''[[:d:Q4155254|Abdulla Daudov]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1952-12-03
| [[Җәлал-Абад өлкәсе|Җәлалабад өлкәсе]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 611
| ''[[:d:Q4157484|Mikhail Demidov]]''
|
| ''[[:d:Q16533|Q16533]]''
|
| 1842-11-20
| [[Нижгар губернасы|Түбән Новгород губернасы]]
| 1898-10-07
| [[Шлиссельбург|Шлисселбург]]
|-
| style='text-align:right'| 612
| ''[[:d:Q4157617|Nina Demme]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q13382749|polar explorer]]''<br/>''[[:d:Q1225716|Q1225716]]''
|
| 1902-01-24
| [[Кострома]]
| 1977-03-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 613
| ''[[:d:Q4158901|Konstantin Derzhavin]]''
|
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q17337766|Q17337766]]''<br/>''[[:d:Q2526255|Q2526255]]''
| ''[[:d:Q1024181|Q1024181]]''
| 1903-02-05<br/>1903-01-23
| [[Батум]]
| 1956-11-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 614
| ''[[:d:Q4160803|Edmund Dzierżyński]]''
|
|
|
| 1838-05-15
| [[Ашмяны]]
| 1882
| [[Вильно губернасы]]
|-
| style='text-align:right'| 615
| ''[[:d:Q4163057|Ivan Dmitrjukov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1871-12-20
| ''[[:d:Q4264178|Likhvinsky Uyezd]]''
| No/unknown value
| [[Россия империясе]]
|-
| style='text-align:right'| 616
| ''[[:d:Q4163124|Eduard Dneprov]]''
| 1961
| ''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
| 1936-12-10
| [[Мәскәү]]
| 2015-02-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 617
| ''[[:d:Q4164956|Arkady Dolinin]]''
|
| ''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1880-04-23<br/>1880-05-05
| ''[[:d:Q4301468|Q4301468]]''
| 1968-08-21<br/>1968-08-23
| ''[[:d:Q2541893|Toksovo]]''
|-
| style='text-align:right'| 618
| ''[[:d:Q4165803|Viktor Alekseyevich Dombrovsky]]''
|
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1913-09-30
| [[Ростов]]
| 1972-02-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 619
| ''[[:d:Q4167446|Yuliya Kondakova]]''
|
| ''[[:d:Q11513337|Q11513337]]''
|
| 1981-12-04
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 620
| ''[[:d:Q4168016|Arvid Drezen]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q635734|Q635734]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]''
|
| 1900
| [[Лиепая]]
| 1938-01-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 621
| ''[[:d:Q4168108|Alexander von Drenteln]]''
|
| ''[[:d:Q715222|lady-in-waiting]]''
|
| 1868-01-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 1925-05-14
| [[Вологда губернасы|Вологда гөбернәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 622
| ''[[:d:Q4171878|Nina Dyakonova]]''
| 1937
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1915-10-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 2013-12-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 623
| ''[[:d:Q4173441|Βασίλι Γιαβστράτοφ]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
|
| 1908-01-30
| ''[[:d:Q4169722|Dubrovka]]''
| 1992-11-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 624
| ''[[:d:Q4174050|Ernst Jedliczka]]''
|
| ''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q1350157|Q1350157]]''
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| 1855-06-05
| [[Полтава]]
| 1904-08-03
| [[Берлин]]
|-
| style='text-align:right'| 625
| ''[[:d:Q4176466|Sergey Yermakov]]''
|
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1930-12-09
| [[Луганск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 626
| ''[[:d:Q4176582|Mikhail Yermolayev]]''
|
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1905-12-16<br/>1905
| [[Санкт-Петербург]]
| 1991-11-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 627
| ''[[:d:Q4176641|Nikolay Sergeyevich Yermolov]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1853-09-28
|
| 1924-01-22
| [[Лондон]]
|-
| style='text-align:right'| 628
| ''[[:d:Q4177004|Igor Yeryomin]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1024181|Q1024181]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1904-04-05<br/>1904-04-18
| [[Таллинн]]
| 1963-09-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 629
| ''[[:d:Q4178252|Lyudmila Zharkova]]''
|
| ''[[:d:Q16533|Q16533]]''<br/>''[[:d:Q189010|нотариус]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
| 1955-09-03
| [[Петрозаводск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 630
| ''[[:d:Q4178364|Zhautilov Primbek]]''
| 1941
| [[математик]]
| [[Абай исемендәге Казакъ милли педагогика университеты]]<br/>''[[:d:Q1534138|National Academy of Sciences of the Republic of Kazakhstan]]''
| 1911-05-11
| ''[[:d:Q31195711|Districte de Kounrad]]''
| 1989-05-15
| [[Алматы]]
|-
| style='text-align:right'| 631
| [[Александр Жданов (1904)]]
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''
| 1904-08-01
| [[Вологда губернасы|Вологда гөбернәсе]]
| 1969-04-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 632
| ''[[:d:Q4179192|Vladimir Zheltyannikov]]''
| 1984
| ''[[:d:Q16533|Q16533]]''
|
| 1955-07-30
| [[Днипро]]
| 2020-11-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 633
| ''[[:d:Q4179314|Vladimir Zhemchuzhnikov]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
|
| 1830-04-11
| [[Санкт-Петербург]]
| 1884-11-06
| [[Ментона]]
|-
| style='text-align:right'| 634
| ''[[:d:Q4180525|Aleksey Zhirmunsky]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''
|
| 1921-10-15
| [[Санкт-Петербург]]
| 2000-10-20
| [[Владивосток]]
|-
| style='text-align:right'| 635
| ''[[:d:Q4181076|Ivan Zhongolovich]]''
|
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q4201749|Q4201749]]''<br/>''[[:d:Q1297796|Советлар Союзы Флоты адмиралы Николай Герасимович Кузнецов исемендәге Хәрби-диңгез академиясе]]''
| 1892-02-08
| [[Гродно|Һродна]]
| 1981-09-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 636
| ''[[:d:Q4181863|Yevgeniya Zhurbina]]''
|
| ''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''
|
| 1903-11-19
| [[Гомель]]
| 1988
|
|-
| style='text-align:right'| 637
| ''[[:d:Q4182741|Juriy Michaylovitsj Zabrodin]]''
|
| ''[[:d:Q212980|Q212980]]''
| ''[[:d:Q4304064|Мәскәү дәүләт психология һәм педагогика университеты]]''
| 1940-10-26
| [[Санкт-Петербург]]
| 2021-12-08
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 638
| ''[[:d:Q4182775|Vladimir Zabugin]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| 1880-06-21
| ''[[:d:Q905431|Pargolovo]]''
| 1923-09-14
| [[Трентино-Альто-Адиҗе]]
|-
| style='text-align:right'| 639
| ''[[:d:Q4185893|Alexander Zamorzaev-Orleanskiy]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q15142825|кристаллограф]]''
|
| 1927-01-23<br/>1927-01-27
| [[Санкт-Петербург]]
| 1997-11-01
| [[Кишинёв]]
|-
| style='text-align:right'| 640
| ''[[:d:Q4186033|Egor Zamyslovskiy]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4360215|institut d'histoire et de philologie de Saint-Pétersbourg]]''
| 1841-06-06
| [[Гродно|Һродна]]
| 1896-05-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 641
| [[Александр Западов]]
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1907-01-23<br/>1907-03-05
| [[Кронштадт]]
| 1997-09-11<br/>1998-10-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 642
| [[Николай Зарубин]]
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1024181|Q1024181]]''
| 1893-07-18
| [[Уфа]]
| 1942-03-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 643
| ''[[:d:Q4188796|Boris Petrowitsch Sachartschenja]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| 1928-05-01
| [[Орша]]
| 2005-04-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 644
| ''[[:d:Q4188818|Alexander Nikolajewitsch Sacharjewski]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
| 1894
| [[Санкт-Петербург]]
| 1965
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 645
| [[Борис Збарский]]
|
| ''[[:d:Q2919046|Q2919046]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| 1885-07-14
| [[Каманича]]
| 1954-10-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 646
| ''[[:d:Q4189549|Dmitriy Ivanovitsj Zverev]]''
|
| [[галим]]
|
| 1862
| [[Заринск]]
| 1924
| [[Тум|Томск]]
|-
| style='text-align:right'| 647
| ''[[:d:Q4191269|Valery Zemskov]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q11499929|Q11499929]]''
| [[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]]
| 1940-01-28
|
| 2012-09-30
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 648
| ''[[:d:Q4191302|Izaly Zemtsovsky]]''
|
| ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''
| [[Stenford universitetı|Стенфорд университеты]]
| 1936-02-22
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 649
| ''[[:d:Q4191601|Ruth Aleksandrovna Zernova]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''
|
| 1919-02-15<br/>1918-02-15
| [[Одесса]]
| 2004-11-15
| [[Иерусалим|Котдус]]
|-
| style='text-align:right'| 650
| ''[[:d:Q4191765|Fyodor Zigel]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>[[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q28667128|Q28667128]]''
| 1845-12-04
|
| 1921-02-08
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| style='text-align:right'| 651
| ''[[:d:Q4191879|Ilya Silberstein]]''
| 1926
| ''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q3243461|коллекционер]]''
| ''[[:d:Q4263819|Literaturnoe nasledstvo]]''
| 1905-03-11
| [[Одесса]]
| 1988-05-22
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 652
| ''[[:d:Q4192133|Lev Zinder]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q47491160|phonetician]]''<br/>''[[:d:Q46163584|phonologist]]''
| ''[[:d:Q3064300|Q3064300]]''
| 1903-12-26
| [[Санкт-Петербург]]
| 1995-08-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 653
| ''[[:d:Q4193922|Vilgelm Zorgenfrey]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
| ''[[:d:Q4193427|Toison d'or]]''<br/>''[[:d:Q15628820|Russian Mind]]''
| 1882-08-30
| [[Аккирмән]]
| 1938-09-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 654
| ''[[:d:Q4194358|Vladimir Zubov]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[шагыйрь]]
| ''[[:d:Q2370801|Q2370801]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1930-04-14
| [[Кашира]]
| 2000-10-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 655
| ''[[:d:Q4194369|Konstantin Zubov]]''
|
| ''[[:d:Q33999|Q33999]]''<br/>''[[:d:Q2526255|Q2526255]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
|
| 1888-09-08
| [[Базарлы Сызган]]
| 1956-11-22
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 656
| ''[[:d:Q4194921|Yuri Zytsar]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q12257594|Basque linguistics]]''
|
| 1928-04-14
| [[Самар]]
| 2009-06-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 657
| ''[[:d:Q4196966|Mikhaïl Feodosievich Ivakhnenko]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1975612|А. А. Борисяк исемендәге РФА Палеонтология институты]]''
| 1947-09-30
| [[Смоленск]]
| 2015-07-10
| [[Раменское]]
|-
| style='text-align:right'| 658
| [[Алексей Ильинский]]
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]]<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q323681|Q323681]]''
| 1888-05-20
| [[Сарапул]]
| 1945-10-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 659
| ''[[:d:Q4202948|Olimpiad Ioffe]]''
|
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1920-01-22
| [[Сынельныкове|Сынелныкове]]
| 2005-04-08
| [[Фармингтон (Коннектикут)|Фармингтон]]
|-
| style='text-align:right'| 660
| ''[[:d:Q4203531|Andrey Isayev]]''
|
| ''[[:d:Q2306091|Q2306091]]''<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''
| ''[[:d:Q28729082|Q28729082]]''
| 1851-10-19
| ''[[:d:Q4446427|Surazhsky Uyezd]]''
| 1924
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 661
| ''[[:d:Q4207106|Moisey Kagan]]''
|
| [[фәлсәфәче]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1921-05-18
| [[Киев]]
| 2006-02-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 662
| ''[[:d:Q4207662|Dmitry Kazanli]]''
|
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
|
| 1904
| [[Санкт-Петербург]]
| 1959
|
|-
| style='text-align:right'| 663
| [[Николай Калитин]]
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| 1884-03-29
| ''[[:d:Q16023110|Syrkovitsy]]''
| 1949-08-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 664
| ''[[:d:Q4210209|Юрий Калмыков]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q4408431|Сарытау дәүләт юридик академиясе]]''
| 1934-01-01
| [[Черкесск]]
| 1997-01-16
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 665
| ''[[:d:Q4215746|Svetlana Karpinskaya]]''
|
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
| ''[[:d:Q4407688|Питырбур дәүләт кәмит театры]]''
| 1937-09-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 2017-02-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 666
| ''[[:d:Q4215802|Georgy Karpov]]''
|
| [[офицер]]
|
| 1898-06-07<br/>1898-05-25
| [[Кронштадт]]
| 1967-12-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 667
| [[Наталья Карпович]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1972-09-19
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 668
| ''[[:d:Q4216361|Anna Kartsova]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1946-05-30
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 669
| ''[[:d:Q4216773|Kassian]]''
|
| ''[[:d:Q842781|hegumen]]''<br/>''[[:d:Q831474|presbyter]]''
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1892-03-12<br/>1892-02-29
| [[Санкт-Петербург]]
| 1965-02-04
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 670
| ''[[:d:Q4217854|Isidor Katsnelson]]''
| 1931
| ''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''
| ''[[:d:Q84151|Q84151]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]<br/>''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]''<br/>''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''<br/>''[[:d:Q154528|Q154528]]''
| 1910-09-22<br/>1910-10-05
| [[Одесса]]
| 1981-03-21
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 671
| ''[[:d:Q4219113|Eduard Keller]]''
|
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| 1819
|
| 1903
| [[Висбаден]]
|-
| style='text-align:right'| 672
| ''[[:d:Q4219751|Stanislav Kesayev]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1950-07-16
| [[Дигора]]
| 2025-07-15
|
|-
| style='text-align:right'| 673
| ''[[:d:Q4221116|Vladilen Evgenevich Kipyatkov]]''
| 1971
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1949-03-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 2012-09-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 674
| ''[[:d:Q4221435|Ivan Petrovich Kirilov]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2083925|Q2083925]]''<br/>''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]''
|
| 1821
| [[Яулытора]]
| 1842-09-11
| [[Арзамас]]
|-
| style='text-align:right'| 675
| ''[[:d:Q4221786|Anatoly Kirpichnikov]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
| ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''<br/>''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''
| 1929-06-25
| [[Санкт-Петербург]]
| 2020-10-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 676
| ''[[:d:Q4222028|Aleksey Kiselyov]]''
|
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''
| 1922-02-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 2013-09-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 677
| ''[[:d:Q4223232|Lev Kleynbort]]''
| 1901
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
|
| 1875-10-27
| [[Капыль]]
| 1950-11-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 678
| ''[[:d:Q4224300|Nikita Kluge]]''
|
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1956-04-27
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 679
| ''[[:d:Q4224742|Isay Knorozovsky]]''
|
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''
|
| 1858
| [[Гродно|Һродна]]
| 1914
|
|-
| style='text-align:right'| 680
| ''[[:d:Q4225103|Vera Nikolaevna Kobets]]''
|
| [[язучы]]
|
| 1948-05-16
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 681
| ''[[:d:Q4225393|Boris Kovalenko]]''
|
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1890-01-16
|
| 1969-09-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 682
| ''[[:d:Q4225541|Mikhail Kovalchuk]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q1794356|"Курчатов институты" илкүләм тикшеренү үзәге]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1946-09-21
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 683
| ''[[:d:Q4225547|Юрий Ковальчук]]''
| 1974
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q43845|Q43845]]''<br/>''[[:d:Q1979607|финансист]]''<br/>''[[:d:Q806798|Q806798]]''<br/>[[эшкуар]]
|
| 1951-07-25
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 684
| [[Сергей Ковалёв (1886)|Сергей Ковалёв]]
|
| ''[[:d:Q2468727|classical scholar]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4201528|Q4201528]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1886-09-13
| [[Зур Куганак|Олы Куганак]]
| 1960-11-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 685
| ''[[:d:Q4226249|Qairat Qojamjarov]]''
|
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| 1965-03-24
| [[Тараз]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 686
| ''[[:d:Q4226400|Cyril Kozhurin]]''
| 1994
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]]<br/>''[[:d:Q323681|Q323681]]''
| 1972-07-13
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 687
| ''[[:d:Q4226616|Aleksandr Kozintsev]]''
| 1968
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''
| [[Кунсткамера]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1946-12-10
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 688
| [[Михаил Козлов (1936)|Михаил Козлов]]
|
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
| 1936-04-12
| [[Асан (Шомырша районы)|Асан]]
| 2006-09-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 689
| ''[[:d:Q4226886|Boris Kozlovsky]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]''
| 1898-09-08
| [[Мәскәү]]
| 1953
| [[Пермь]]
|-
| style='text-align:right'| 690
| ''[[:d:Q4227089|Nikolay Nikolaevitsj Kozmin]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| [[Иркутск дәүләт университеты]]
| 1872-02-23
| [[Красноярск]]
| 1938-08-21
| [[Иркутск]]
|-
| style='text-align:right'| 691
| ''[[:d:Q4228594|Sergej Kolotov]]''
| 1883
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| ''[[:d:Q4295040|Минный офицерский класс]]''
| 1859
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| No/unknown value
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
|-
| style='text-align:right'| 692
| ''[[:d:Q4228638|Aleksandr Kolpakidi]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q1569495|Q1569495]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1493121|хәрби тарих белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| 1962-01-02
| [[Стәрлетамак]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 693
| ''[[:d:Q4228691|Diodor Kolpinskiy]]''
|
| ''[[:d:Q250867|католик рухание]]''
|
| 1892-11-10
| [[Псков]]
| 1932-07-08
| [[Täncin|Тиәнҗин]]
|-
| style='text-align:right'| 694
| ''[[:d:Q4228758|Yakov Kolubovskiy]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1863-10-07
| [[Һлухив]]
| No/unknown value<br/>1929
| [[Нижын]]
|-
| style='text-align:right'| 695
| ''[[:d:Q4230556|Eduard Kondratov]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q33999|Q33999]]''<br/>''[[:d:Q2526255|Q2526255]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
|
| 1933-07-23
| [[Могилёв]]
| 2010-11-09
| [[Самар]]
|-
| style='text-align:right'| 696
| ''[[:d:Q4230585|Aleksandr Kondratyev]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''
|
| 1876-05-11
| [[Санкт-Петербург]]
| 1967-05-26
| ''[[:d:Q1816652|Nyack]]''
|-
| style='text-align:right'| 697
| ''[[:d:Q4230970|Stefan Konovalenko]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1920-04-10
| ''[[:d:Q4175177|Ельбузд]]''
| 2016-12-23
| [[Самар]]
|-
| style='text-align:right'| 698
| ''[[:d:Q4231080|Aleksandr Kononov]]''
|
| ''[[:d:Q4853732|Q4853732]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
|
| 1895-03-13
| [[Даугавпилс]]
| 1957-10-28
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 699
| ''[[:d:Q4231253|Pyotr Alekseyevich Konsky]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q4061451|Александр лицее]]''
| 1870
|
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 700
| ''[[:d:Q4232628|Vasily Nikolayevich Korablev]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''
| ''[[:d:Q4201725|РФА славәнбелем институты]]''
| 1873-04-12
| [[Полтава]]
| 1936-02-04
| [[Алматы]]
|-
| style='text-align:right'| 701
| ''[[:d:Q4232659|Valeri Korb]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1954-07-03
| [[Коһтла-Ярве]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 702
| ''[[:d:Q4233825|Aleksandr Korolkov]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1941-03-22
| ''[[:d:Q1654174|Kosikhinsky District]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 703
| ''[[:d:Q4234423|Pavel Pavlovič Korf]]''
|
|
|
| 1845-05-04
| [[Бөек Новгород]]
| 1935
| [[Франкфурт]]
|-
| style='text-align:right'| 704
| ''[[:d:Q4234587|Anatoliy Vasilevitsj Korsjoenov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4239241|Krasnoyarsk Scientific Center SB RAS]]''
| 1911-01-14
| [[Новосибирск]]
| 1991-08
|
|-
| style='text-align:right'| 705
| ''[[:d:Q4235219|I. A. Kossovich]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q28552604|Жировичи руханилар укуханәсе]]''
| 1808
| [[Витебск губернасы|Витебск гөбернәсе]]
| 1878-10-15
|
|-
| style='text-align:right'| 706
| ''[[:d:Q4235292|Petr Kostelyanets]]''
|
| [[математик]]
|
| 1920-08-21
| [[Юравичы (Калинкавицкий районы)|Юравичы]]
| 1943-09-14
| [[Брянск өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 707
| ''[[:d:Q4235364|Igor Vladimirovitsj Kostikov]]''
|
| [[галим]]
|
| 1958-06-19
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 708
| ''[[:d:Q4237116|Nikolai Koshlyakov]]''
| 1914
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1517401|Q1517401]]''<br/>''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>''[[:d:Q4483544|Q4483544]]''<br/>''[[:d:Q3704981|GSKB Almaz-Antey]]''<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| 1891-07-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 1958-09-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 709
| ''[[:d:Q4237293|Nikolai Kravkov]]''
|
| ''[[:d:Q2114605|фармаколог]]''
| ''[[:d:Q1459393|Q1459393]]''
| 1865-03-08
| [[Рязань]]
| 1924-04-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 710
| ''[[:d:Q4237770|Pyotr Krasikov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q600751|Q600751]]''
|
| 1870-10-05
| [[Красноярск]]
| 1939-08-20
| [[Железноводск]]
|-
| style='text-align:right'| 711
| ''[[:d:Q4239027|Tatiana Krasnoselskaia]]''
| 1910
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''<br/>''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''<br/>[[Николай Иванович Вавилов исемендәге Сарытау дәүләт генетика, биотехнология һәм инженерия университеты]]<br/>[[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| 1884-01-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 1950-02-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 712
| ''[[:d:Q4239933|Mikhail Krasheninnikov]]''
|
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]''
| 1865-01-04
| [[Бөек Новгород]]
| 1932-01-21
| [[Симәй]]
|-
| style='text-align:right'| 713
| ''[[:d:Q4240281|Vladimir Kreps]]''
| 1924
| ''[[:d:Q4853732|Q4853732]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''
|
| 1903-01-10
| [[Одесса]]
| 1984-11-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 714
| ''[[:d:Q4241674|Николай Кропачев]]''
|
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3400985|Q3400985]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1959-02-08
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 715
| ''[[:d:Q4242274|Alexander Kirillovich Krupski]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| 1845-08-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 1911-04-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 716
| ''[[:d:Q4242773|Ivan Krylov]]''
|
| [[галим]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q8142883|criminologist]]''
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''
| 1906-02-16
| ''[[:d:Q18777194|Закубежье]]''
| 1996-04-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 717
| ''[[:d:Q4242782|Mikhayl Krylov]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]
|
| 1959-12-30
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 718
| ''[[:d:Q4242901|Panteleymon Krymov]]''
|
| ''[[:d:Q33999|Q33999]]''
|
| 1919-02-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 1982-06-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 719
| ''[[:d:Q4243150|Tatjana Alexandrowna Krjukowa]]''
| 1925
| [[галим]]
|
| 1904-12-30<br/>1905-01-12
| [[Минусинск]]
| 1978-04-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 720
| ''[[:d:Q4245038|Nikolai Kuznetsov]]''
|
| ''[[:d:Q1662561|Q1662561]]''<br/>''[[:d:Q497294|лепидоптеролог]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''<br/>''[[:d:Q1628690|Q1628690]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1873-05-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 1948-04-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 721
| [[Агния Кузнецова]]
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4853732|Q4853732]]''
|
| 1911-02-12
| [[Иркутск]]
| 1996-11-12
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 722
| ''[[:d:Q4246171|Gennady Kulik]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''
|
| 1935-01-20
| ''[[:d:Q2533365|Novosokolnichesky District]]''
| 2023-06-16
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 723
| ''[[:d:Q4246202|Dmitry Kulikov]]''
|
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| ''[[:d:Q4201749|Q4201749]]''
| 1912-09-18
| ''[[:d:Q4445621|Сүздәл өязе]]''
| 1964-06-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 724
| ''[[:d:Q4246397|Sergeĭ Kulle]]''
|
| [[шагыйрь]]
|
| 1936-02-29
| [[Санкт-Петербург]]
| 1984-10-28<br/>1984-10-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 725
| ''[[:d:Q4247247|Алексей Васильевич Куницын]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q28024487|Харьков университеты]]''
| 1807
| [[Тверь губернасы]]
| 1883
|
|-
| style='text-align:right'| 726
| ''[[:d:Q4247528|Viktor Kupradze]]''
| 1933
| [[математик]]
| ''[[:d:Q37008|Q37008]]''<br/>''[[:d:Q611420|Q611420]]''<br/>[[Эшче-крестьян Кызыл Армиясе|Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре]]
| 1903-11-02
| ''[[:d:Q16377636|Kela]]''
| 1985-04-25
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 727
| ''[[:d:Q4247906|Konstantin Ivanov Kurbatov]]''
| 1963
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| 1926-05-08
| [[Бердянск]]
| 2008-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 728
| ''[[:d:Q4248262|Aleksey Ivanovitch Kurentzov]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1896-03-03
| ''[[:d:Q4241606|Кромы өязе]]''
| 1975
|
|-
| style='text-align:right'| 729
| ''[[:d:Q4248649|Olga Kurnosova]]''
|
| [[галим]]
|
| 1961-02-24
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 730
| ''[[:d:Q4249100|Sergey Kuryshev]]''
|
| ''[[:d:Q33999|Q33999]]''
|
| 1963-01-21
| [[Кәттәкурган]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 731
| ''[[:d:Q4249189|Oleg Kusakin]]''
|
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q16868721|carcinologist]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]
| 1930-07-12
| [[Санкт-Петербург]]
| 2001-08-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 732
| ''[[:d:Q4251230|Nikolaï Kiouner]]''
|
| ''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]''
| 1877-09-26<br/>1877-09-14
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 1955-04-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 733
| ''[[:d:Q4253517|Ламбин, Николай Петрович]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
|
|
|
| 1882
|
|-
| style='text-align:right'| 734
| ''[[:d:Q4254298|Ivan Lappo]]''
| 1892
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q4503257|Царское Село гимназиясе]]''<br/>''[[:d:Q55784332|Санкт-Пецярбургская Марыінская гімназія]]''<br/>''[[:d:Q4425093|Смольный асылзат кызлар институты]]''<br/>''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''<br/>''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q16693060|Russian Free University]]''<br/>''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]''<br/>''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''
| 1869-08-29
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| 1944-12-23
| [[Дрезден]]
|-
| style='text-align:right'| 735
| ''[[:d:Q4254304|Alexander Lappo-Danilevsky]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1863-01-15
| ''[[:d:Q4108346|Verkhnedneprovsky Uyezd]]''
| 1919-02-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 736
| ''[[:d:Q4254641|Janis Larri]]''
|
| ''[[:d:Q4853732|Q4853732]]''
|
| 1900-02-03<br/>1900-02-15
| [[Рига]]
| 1977-03-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 737
| ''[[:d:Q4255420|Vadim Anatolevitsj Latsjininskiy]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1928-03-28
|
| 2009-03-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 738
| ''[[:d:Q4255422|Vladimir Lachinov]]''
|
| ''[[:d:Q17337766|Q17337766]]''<br/>''[[:d:Q33999|Q33999]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
|
| 1865-02-28
|
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 739
| ''[[:d:Q4255674|Aleksandr Lebedev]]''
| 1916
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q16670712|Ленинградский завод оптического стекла]]''<br/>''[[:d:Q27346297|NPO Orion]]''
| 1893-11-14
| ''[[:d:Q1719466|Паневеҗис]]''
| 1969-03-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 740
| ''[[:d:Q4255833|Irina Lebedeva]]''
|
| [[галим]]
| [[Третьяков галереясе]]
| 1956-01-09
| [[Ростов]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 741
| ''[[:d:Q4255938|Vyacheslav Vasilyevich Lebedinsky]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| ''[[:d:Q4304107|Мәскәү дәүләт нәзек химия технологияләре университеты]]''
| 1888-09-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 1956-12-12
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 742
| ''[[:d:Q4257469|Vera Leykina-Svirskaya]]''
|
| [[галим]]
|
| 1901-02-17<br/>1901-03-15
| [[Батум]]
| 1993-01-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 743
| ''[[:d:Q4259058|Захар Фёдорович Леонтьевский]]''
|
| ''[[:d:Q333634|Q333634]]''
|
| 1799-01-25
| [[Ярославль]]
| 1874-07-21
| [[Ярославль]]
|-
| style='text-align:right'| 744
| ''[[:d:Q4259301|Peter Ivanovich Lerch]]''
|
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''<br/>''[[:d:Q2004963|numismatist]]''
|
| 1828<br/>1827
|
| 1884-09-16
| [[Һамбург]]
|-
| style='text-align:right'| 745
| ''[[:d:Q4261009|Maria Liverovskaya]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
| ''[[:d:Q4366448|Самар дәүләт социаль-педагогика университеты]]''
| 1879-01-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 1923
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 746
| ''[[:d:Q4261013|Aleksey Liverovsky]]''
| 1969<br/>1994
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| 1947-01-02
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 747
| ''[[:d:Q4261958|Zinaida Lindén]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
|
| 1963-12-29
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 748
| ''[[:d:Q4262283|Irina Levshakova]]''
| 1978-01-26
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|Q1662561]]''<br/>''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
| 1959-05-06
| [[Санкт-Петербург]]
| 2016-01-31
| ''[[:d:Q260832|Комарово]]''
|-
| style='text-align:right'| 749
| ''[[:d:Q4263907|Oleg Petrovitsj Litovka]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]]
| 1938-05-03
| [[Санкт-Петербург]]
| 2007-04-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 750
| [[Михаил Лобашёв]]
| 1931
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201793|Q4201793]]''
| 1907-10-29
| [[Зур Фролово]]
| 1971-01-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 751
| ''[[:d:Q4266412|Mikhail Longinov]]''
| 1843
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''<br/>''[[:d:Q382887|дәүләт вазифаи заты]]''<br/>''[[:d:Q10429346|Q10429346]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
|
| 1823-11-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 1875-01-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 752
| ''[[:d:Q4266419|Yury Longo]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q1658894|illusionist]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q16746942|Q16746942]]''
|
| 1950-09-23
| ''[[:d:Q4316284|Nezamayevskaya]]''
| 2006-02-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 753
| ''[[:d:Q4266571|Chrysanth Loparev]]''
|
| ''[[:d:Q1595570|Q1595570]]''<br/>''[[:d:Q182436|китапханәче]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1862-03-19<br/>1862-03-09
| [[Ханты-Мансийск]]
| 1918-09-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 754
| ''[[:d:Q4268868|Valeriy Vladimirovitsj Loekin]]''
|
| [[галим]]
|
| 1946-12-20
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 755
| ''[[:d:Q4269746|Yakov Lurye]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''
| ''[[:d:Q110954641|Лесосибирск дәүләт педагогика институты]]''<br/>''[[:d:Q4304085|Дәүләт социаль-гуманитар университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201516|Q4201516]]''<br/>''[[:d:Q323681|Q323681]]''<br/>[[Мурманск арктика дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28604422|Карелия дәүләт педагогика академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4146889|Q4146889]]''<br/>''[[:d:Q1024181|Q1024181]]''
| 1921-05-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 1996-03-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 756
| ''[[:d:Q4269935|Ivan Lutsenko]]''
|
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''
|
| 1863-02-23
| ''[[:d:Q4218943|Keibalivka]]''
| 1919-04-07
| [[Старокостянтынив|Старокостәнтынив]]
|-
| style='text-align:right'| 757
| ''[[:d:Q4271323|劉紹周]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q16952|Бейҗиң үнивирситите]]''
| 1892
| ''[[:d:Q1023913|Gaoyao District]]''
| 1970-07-18
| [[Ханбалык|Пекин]]
|-
| style='text-align:right'| 758
| ''[[:d:Q4271480|Vladimir Lyubimenko]]''
| 1902
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты|Сергей Миронович Киров исемендәге Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты]]<br/>''[[:d:Q894654|Nikitsky Botanical Garden]]''<br/>[[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]]<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| 1873-01-04
| ''[[:d:Q1967547|Veydelevka]]''
| 1937-09-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 759
| ''[[:d:Q4272725|Boris Lyapunov]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| 1862-08-06
| [[Сембер губернасы]]
| 1943-02-22
|
|-
| style='text-align:right'| 760
| ''[[:d:Q4273836|Sergey Mavrin]]''
|
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''
| 1951-09-15
| [[Брянск]]
| 2025-04-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 761
| ''[[:d:Q4273971|Iosif Petrovich Magidovich]]''
|
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''
| 1889-01-10
| [[Одесса]]
| 1976-03-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 762
| ''[[:d:Q4274863|Vladimir Maykov]]''
|
| ''[[:d:Q17132038|Q17132038]]''<br/>''[[:d:Q10429346|Q10429346]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1863-04-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 1942-02-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 763
| ''[[:d:Q4274868|Leonid Maykov]]''
| 1860
| ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]''
|
| 1839-03-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 1900-04-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 764
| ''[[:d:Q4275947|Georgij Pantelejmonovič Makogonenko]]''
|
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q11499929|Q11499929]]''
| ''[[:d:Q4237979|Ericsson factory, Saint Petersburg]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1024181|Q1024181]]''<br/>''[[:d:Q158478|Ленфильм]]''
| 1912-03-28<br/>1912-04-10
| ''[[:d:Q1106097|Змиив]]''
| 1986-10-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 765
| ''[[:d:Q4276200|Yevgeny Maximov]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| 1849-03-04
|
| 1904-10-14
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
|-
| style='text-align:right'| 766
| ''[[:d:Q4276445|Vinkentij Makušev]]''
|
| ''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q16316337|albanologist]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q144488|Q144488]]''
| 1837-10-10
| [[Брест]]
| 1883-03-02
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 767
| ''[[:d:Q4276620|Natalia Malakhovskaia]]''
|
| ''[[:d:Q28692502|women's rights activist]]''<br/>[[язучы]]
|
| 1947
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 768
| ''[[:d:Q4279302|Kronid Malyshev]]''
| 1868
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1841-09-25
| [[Ырынбур губернасы]]
| 1907-01-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 769
| ''[[:d:Q4279649|Aleksandr Malyutin]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
|
| 1964-02-04
| [[Новочеркасск]]
| 2024-06-10
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 770
| ''[[:d:Q4280289|Andrey Mandelstam]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q775909|Царское Село лицее]]''<br/>''[[:d:Q28667003|Embassy of Russia in Ankara]]''<br/>''[[:d:Q3251811|Q3251811]]''<br/>''[[:d:Q3152166|Institute of Higher International Studies]]''
| 1869-03-06
| [[Могилёв]]
| 1949-01-27
| [[Нёйи-сюр-Сен|Нөйи-сүр-Сен]]
|-
| style='text-align:right'| 771
| ''[[:d:Q4280443|Alla Manilova]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| 1957-07-16
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 772
| ''[[:d:Q4281225|Yury Margolis]]''
| 1952
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1930-10-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 1996-02-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 773
| ''[[:d:Q4282027|Vladimir Markov]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''
| ''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]''
| 1920-02-24
| [[Санкт-Петербург]]
| 2013-01-01
| ''[[:d:Q909975|Brentwood]]''<br/>[[Брентвуд]]<br/>[[Лос-Анджелес]]
|-
| style='text-align:right'| 774
| ''[[:d:Q4282431|Leonid Marsadolov]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''
| 1952-02-28
| [[Черемхово (Иркутск өлкәсе)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 775
| ''[[:d:Q4282744|Aleksey Martynov]]''
|
| ''[[:d:Q1595570|Q1595570]]''
| ''[[:d:Q4262481|Липецк дәүләт педагогика университеты]]''
| 1911-02-08
| ''[[:d:Q4439895|Старыкава (Пачынкаўскі раён)]]''
| 1990
|
|-
| style='text-align:right'| 776
| ''[[:d:Q4282760|Vladlen Martynov]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| 1929-12-14
| [[Сарытау]]
| 2008-03-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 777
| [[Алла Масевич]]
|
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| ''[[:d:Q1853182|Sternberg Astronomical Institute]]''
| 1918-10-09
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 2008-05-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 778
| ''[[:d:Q4283918|Aleksandr Maslennikov]]''
|
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1858-06-09
| [[Әстерхан]]
| 1950-11-25
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 779
| ''[[:d:Q4283937|Natalya Maslennikova]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4407698|Санкт-Петербург дәүләт мәдәният институты]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1927-11-12
| [[Порхов]]
| 2010-02-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 780
| ''[[:d:Q4284676|Galina Matvievskaya]]''
|
| [[математик]]
| [[Ырынбур дәүләт педагогия университеты]]
| 1930-07-13
| [[Днипро]]
| 2025-01-30
| [[Ырынбур]]
|-
| style='text-align:right'| 781
| ''[[:d:Q4288004|Yevgeny Nikolayevich Medynsky]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q12100306|Ushinsky State Pedagogical Library]]''
| 1885-02-27<br/>1885-03-11
| [[Ялта]]
| 1957-03-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 782
| ''[[:d:Q4290294|Isaak Menaker]]''
| 1924
| ''[[:d:Q2526255|Q2526255]]''
|
| 1905-01-17
| [[Санкт-Петербург]]
| 1978-04-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 783
| ''[[:d:Q4290975|Karl Eugen von Mercklin]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты|Сергей Миронович Киров исемендәге Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты]]<br/>[[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]]
| 1821-04-07
| [[Рига]]
| 1904-11-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 784
| ''[[:d:Q4291040|Stanislav Merkuryev]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1945-04-28
| [[Федоровка (Федоров районы)]]
| 1993-05-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 785
| ''[[:d:Q4292405|Léon Metchnikoff]]''
|
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q2306091|Q2306091]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| ''[[:d:Q7842|Токио университеты]]''<br/>[[Токио Чит Телләр Университеты]]
| 1838-05-18
| [[Санкт-Петербург]]
| 1888-06-18
| ''[[:d:Q178508|Clarens]]''
|-
| style='text-align:right'| 786
| ''[[:d:Q4292560|Elena Mescherskaya]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''
| 1946-06-20
| [[Богырыслан]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 787
| ''[[:d:Q4292573|Nikita Meshchersky]]''
| 1925
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4214924|Institute of Pedagogy and Psychology at Petrozavodsk State University]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1906-01-01
| ''[[:d:Q16636565|Gerchikovo]]''
| 1987-03-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 788
| ''[[:d:Q4293471|Aleksander Miller]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1862-04-11
| [[Санкт-Петербург]]
| 1923
| [[Баден-Баден]]
|-
| style='text-align:right'| 789
| ''[[:d:Q4295637|Mikhael Mirilashvili]]''
|
| ''[[:d:Q43845|Q43845]]''
|
| 1960-05-01
| ''[[:d:Q2245433|Kulashi]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 790
| ''[[:d:Q4297326|Михайлов, Виктор Михайлович]]''
|
| [[язучы]]
|
| 1828
|
| 1883-06-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 791
| ''[[:d:Q4297725|Mikhail Mikhailovsky]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| 1961-06-27
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 792
| ''[[:d:Q4299130|Semyon Mogilevtsev]]''
| 1872
| [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]''
|
| 1842
| [[Брянск]]
| 1917-08-10
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 793
| ''[[:d:Q4299405|Lev Nikolayevich Modzalevskiy]]''
|
| ''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>''[[:d:Q4853732|Q4853732]]''<br/>[[шагыйрь]]
| ''[[:d:Q4181914|Journal of the Ministry of Public Education]]''<br/>''[[:d:Q4200373|Император хокук белеме укуханәсе]]''<br/>''[[:d:Q16688561|Refuge du prince Pierre-Gueorguievitch-d'Oldenbourg]]''<br/>''[[:d:Q4425093|Смольный асылзат кызлар институты]]''
| 1837-02-14<br/>1837-02-26
| ''[[:d:Q4134619|Гдов өязе]]''
| 1896-05-12<br/>1896-05-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 794
| ''[[:d:Q4299492|Boris Mozhayev]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| 1923-06-01
| ''[[:d:Q4363823|Pitelino]]''
| 1996-03-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 795
| ''[[:d:Q4301113|Andrey Molchanov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|Q43845]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| 1971-09-24
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 796
| ''[[:d:Q4301151|Pavel Molchanov]]''
|
| ''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| ''[[:d:Q1628751|Q1628751]]''
| 1893-02-18
| [[Волосово]]
| 1941-10
| [[Ленинград өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 797
| ''[[:d:Q4301160|Yuriy Molchanov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|Q43845]]''
|
| 1952-07-19
| [[Коломна]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 798
| ''[[:d:Q4302567|Filaret Mordukhay-Boltovskoy]]''
| 1931
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q11710359|Q11710359]]''<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''
| ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201423|Q4201423]]''
| 1910-08-07
| [[Варшава]]
| 1978-08-20
| ''[[:d:Q4094674|Borok]]''
|-
| style='text-align:right'| 799
| ''[[:d:Q4302568|Dmitry Morduhai-Boltovskoi]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q144488|Q144488]]''<br/>''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| 1876-07-27
| [[Павловск (Санкт-Петербург)|Павловск]]
| 1952-02-07
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| style='text-align:right'| 800
| ''[[:d:Q4302947|Vladimir Morozov]]''
|
| ''[[:d:Q212980|Q212980]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| ''[[:d:Q4201698|Institute of Psychology]]''
| 1929-04-01
| ''[[:d:Q2630120|Kresttsy]]''
| 2021-10-07
|
|-
| style='text-align:right'| 801
| ''[[:d:Q4303647|Karinna Moskalenko]]''
|
| ''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>[[адвокат]]
|
| 1954-02-09
| [[Бакы]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 802
| ''[[:d:Q4306683|Rafail Muzykant]]''
|
| ''[[:d:Q2526255|Q2526255]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
|
| 1904-04-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 1938-06-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 803
| [[Елизавета Мукасей|Елизавета Мукосей]]
|
| ''[[:d:Q9352089|Q9352089]]''
|
| 1912-03-16
| [[Уфа]]
| 2009-09-19
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 804
| ''[[:d:Q4308217|Azər Mürsəliyev]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| 1957-07-06
| [[Бакы]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 805
| ''[[:d:Q4308369|Valery Musin]]''
|
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]''
| 1939-03-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 2015-12-22
|
|-
| style='text-align:right'| 806
| ''[[:d:Q4308406|Asqar Mussinov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1961-04-11
| [[Алматы]]
| 2024-02-10
|
|-
| style='text-align:right'| 807
| ''[[:d:Q4308491|Maximilian Musselius]]''
|
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| 1884-11-25
| [[Санкт-Петербург]]
| 1938-01-20
| [[Вологда]]
|-
| style='text-align:right'| 808
| ''[[:d:Q4310254|Venedikt Myakotin]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q841581|София университеты]]''<br/>''[[:d:Q4061451|Александр лицее]]''
| 1867-03-24
| [[Гатчина]]
| 1937-10-05
| ''[[:d:Q753219|New Town]]''
|-
| style='text-align:right'| 809
| ''[[:d:Q4311196|Nabi Khazri]]''
| 1949
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''
|
| 1924-12-10
| [[Хырдалан]]
| 2007-01-15
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 810
| ''[[:d:Q4311278|Viktor Nabutov]]''
|
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2722764|Q2722764]]''<br/>''[[:d:Q2986228|sports commentator]]''<br/>''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1642960|pundit]]''
| ''[[:d:Q3651046|Silver Rain Radio]]''<br/>''[[:d:Q4412808|Сегоднячко-Питер]]''<br/>''[[:d:Q4421068|Сити-FM]]''<br/>''[[:d:Q1778402|NTV Plus]]''<br/>''[[:d:Q1726530|TV Center]]''<br/>''[[:d:Q7274874|Zvezda]]''<br/>''[[:d:Q1589584|Europa Plus]]''<br/>[[НТВ]]<br/>''[[:d:Q4299380|radio Modern]]''<br/>''[[:d:Q4387398|רדיו זניט]]''
| 1978-04-12
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 811
| ''[[:d:Q4312143|Vadim Nazarov]]''
|
| ''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q2516866|Q2516866]]''
|
| 1965-11-06
| [[Калининград]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 812
| ''[[:d:Q4313571|Natalya Naryshkina]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q4164507|Q4164507]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| 1940-05-31
| [[Санкт-Петербург]]
| 2022-05-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 813
| ''[[:d:Q4313954|Arseny Nasonov]]''
| 1922
| [[галим]]
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''<br/>''[[:d:Q4201528|Q4201528]]''
| 1898-08-15
| [[Кизләү]]
| 1965-04-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 814
| ''[[:d:Q4314155|Isidor Natanson]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
| 1906-02-08
| [[Tsürix|Сүрих]]
| 1964-07-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 815
| ''[[:d:Q4314370|Nikolai Alexsandrovich Naumov]]''
| 1910
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q4127509|Бөтенсоюз үсемлекләрне саклау фәнни тикшеренү институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1888-03-06
| [[Санкт-Петербург]]
| 1959-07-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 816
| ''[[:d:Q4318009|Неустроев, Константин Гаврилович]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1858-05-15
| [[Якутск]]
| 1883-11-09
| [[Иркутск]]
|-
| style='text-align:right'| 817
| ''[[:d:Q4318227|A. P. Nechaev]]''
|
| ''[[:d:Q212980|Q212980]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1870-10-24<br/>1870-11-05
| [[Санкт-Петербург]]
| 1948-09-06
| [[Симәй]]
|-
| style='text-align:right'| 818
| ''[[:d:Q4321346|Oleg Nilov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1962-05-08
| [[Калининград өлкәсе]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 819
| ''[[:d:Q4321425|Нинбург, Евгений Александрович]]''
| 1961
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''
|
| 1938-06-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 2006-09-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 820
| ''[[:d:Q4322849|Pavel Novitsky]]''
|
| ''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>''[[:d:Q17337766|Q17337766]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q17391638|сәнгать теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''
| ''[[:d:Q4453555|Мәскәү театр институты]]''
| 1888-08-03
| ''[[:d:Q18425198|Telshi County]]''
| 1971-05-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 821
| ''[[:d:Q4329446|Sergey Obnorsky]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| [[В. В. Виноградов исемендәге Рус теле институты (Россия Фәннәр академиясе)|РФА В.В. Виноградов исемендәге урыс теле институты]]<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q19908112|ПДУның тарих-филология факультеты]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]<br/>''[[:d:Q4201725|РФА славәнбелем институты]]''
| 1888-06-14
| [[Санкт-Петербург]]
| 1962-11-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 822
| ''[[:d:Q4329774|Aleksandr Obraztsov]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
|
| 1944-09-23
| [[Свободный (шәһәр)]]
| 2017-12-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 823
| ''[[:d:Q4330969|Leonard Oganesyan]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q4201637|Institute of Limnology of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| 1925-10-15
| [[Гөмре]]
| 2013-09-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 824
| [[Николай Огановский|Николай Огановски]]
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1874-11-01
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| 1938
| [[Уфа]]
|-
| style='text-align:right'| 825
| [[Дмитрий Одинец]]
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| 1883-01-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 1950-05-10
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 826
| ''[[:d:Q4332933|Yulian Oksman]]''
|
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| 1895-01-17<br/>1894-12-30<br/>1895-01-11
| [[Вознесенск]]
| 1970-09-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 827
| ''[[:d:Q4333330|Boris Akunev]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]''
| 1897
|
| 1961
|
|-
| style='text-align:right'| 828
| ''[[:d:Q4333369|Semyon Okun]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1908-07-25
| [[Клинцы]]
| 1972-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 829
| ''[[:d:Q4333790|Иван Олигер]]''
|
| [[галим]]
| [[И. Я. Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты|Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты]]
| 1909-09-08
| [[Түбән Новгород]]
| 2012-04-08
| [[Чабаксар]]
|-
| style='text-align:right'| 830
| ''[[:d:Q4334550|Khanna Omarkhali]]''
|
| [[язучы]]
| ''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''
| 1981-03-15
| [[Әрмән Совет Социалистик Республикасы]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 831
| ''[[:d:Q4334759|Innokenty Omulevsky]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
|
| 1836-10-26<br/>1836-11-26
| [[Петропавловск-Камчатский]]
| 1883-12-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 832
| ''[[:d:Q4335698|Maria Orbeli]]''
| 1938
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''
| 1916-12-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 1949-08-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 833
| ''[[:d:Q4336657|Gennady Orlov]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| 1945-03-02
| [[Харьков]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 834
| ''[[:d:Q4336873|Pavel Orlovskiy]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]''
| 1896-10-16
| ''[[:d:Q4094232|Баровец (Манастыршчынскі раён)]]''
| 1974-12-03
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 835
| ''[[:d:Q4338304|Aleksandr Osovtsov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1957-07-30
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 836
| ''[[:d:Q4339092|Aleksandrʺ Ostrogorskīĭ]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>[[укытучы]]
|
| 1868-10-20<br/>1868-11-01
| [[Гродно|Һродна]]
| 1908-10-01<br/>1908-10-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 837
| ''[[:d:Q4341467|Aleksey Pavlovich Pavlov]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| 1905-04-08
| [[Мәскәү]]
| 1982
|
|-
| style='text-align:right'| 838
| ''[[:d:Q4341570|Nikolai Pavlov-Silvansky]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q3251811|Q3251811]]''
| 1869-02-01
| [[Кронштадт]]
| 1908-09-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 839
| ''[[:d:Q4342769|Oleksandr Paltov]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| 1867
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 840
| ''[[:d:Q4342793|Jakob Palvadre]]''
|
| ''[[:d:Q1324245|сәпүр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1889-04-27
| [[Лифләндия губернасы|Лифляндия губернасы]]
| 1936-10-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 841
| ''[[:d:Q4344101|Tatyana Pankova]]''
|
| ''[[:d:Q33999|Q33999]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
|
| 1916-12-27
| [[Санкт-Петербург]]
| 2011-07-09
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 842
| ''[[:d:Q4346170|Артур Парфенчиков]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1964-11-29
| [[Петрозаводск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 843
| ''[[:d:Q4346204|Vladimir Parfyonov]]''
|
| [[галим]]
|
| 1945-10-26
|
| 2012-03-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 844
| ''[[:d:Q4346628|Tat'jana Sergejevna Passek]]''
|
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
| ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''
| 1903-08-15<br/>1903-08-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 1968-08-04
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 845
| ''[[:d:Q4350805|Yuri Perepyolkin]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201528|Q4201528]]''<br/>''[[:d:Q154528|Q154528]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4407711|Q4407711]]''
| 1903-05-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 1982-03-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 846
| ''[[:d:Q4350995|Ivan Peretersky]]''
|
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
| ''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''
| 1889-04-15
| [[Санкт-Петербург]]
| 1956-05-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 847
| ''[[:d:Q4354595|Georg August Forstén]]''
|
| ''[[:d:Q462390|Q462390]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1857-05-30
| ''[[:d:Q367780|Hamina]]''
| 1910-07-02
| ''[[:d:Q1641672|Joroinen]]''
|-
| style='text-align:right'| 848
| ''[[:d:Q4354717|Mark Siryk]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1989-03-12
| [[Таллинн]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 849
| ''[[:d:Q4359467|Pavel Nikolaevič Peršin]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
|
| 1891-01-04
| [[Пермь губернасы]]
| 1970-11-11
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 850
| ''[[:d:Q4360747|Vladimir Petrov]]''
|
| ''[[:d:Q2526255|Q2526255]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q33999|Q33999]]''
|
| 1896-07-10<br/>1896-07-22
| [[Санкт-Петербург]]
| 1966-01-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 851
| ''[[:d:Q4360826|Nikolay Petrov]]''
|
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1939-06-09
| [[Новороссийск]]
| 2012-09-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 852
| ''[[:d:Q4360922|Taisija Ivanovna Petrova]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
| 1896
|
| 1976
|
|-
| style='text-align:right'| 853
| ''[[:d:Q4361720|Fedor Petrushevsky]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q28729082|Q28729082]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1828-03-24
|
| 1904-02-17
|
|-
| style='text-align:right'| 854
| [[Дмитрий Петрушевский]]
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''
| ''[[:d:Q144488|Q144488]]''<br/>[[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]<br/>''[[:d:Q28667128|Q28667128]]''<br/>''[[:d:Q4480794|МДУның җәмгыять фәннәре факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4303988|Мәскәү югары хатын-кызлар курслары]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| 1863-09-01
| ''[[:d:Q4225200|Кобрынове]]''
| 1942-12-12
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 855
| ''[[:d:Q4361820|Yevgeni Petukhov]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1863-02-06<br/>1863-02-18
| [[Тум|Томск]]
| 1948-11-02
| [[Акмәсҗит]]
|-
| style='text-align:right'| 856
| ''[[:d:Q4362686|Aleksandr Aleksandrovich Pilenko]]''
|
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1873-06-22
| [[Гатчина]]
| 1956-03-21
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 857
| ''[[:d:Q4362913|Revolt Pimenov]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q611420|Q611420]]''
| 1931-05-16
| [[Новочеркасск]]
| 1990-12-19
| [[Берлин]]
|-
| style='text-align:right'| 858
| ''[[:d:Q4364681|Yuriy Platonov]]''
|
| ''[[:d:Q212980|Q212980]]''
| ''[[:d:Q4407692|Saint Petersburg State Institute of Psychology and Social Work]]''<br/>''[[:d:Q212071|ректор]]''
| 1945-07-29
| [[Qarasubazar|Карасубазар]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 859
| ''[[:d:Q4364741|Vladimir Plakhov]]''
|
| [[галим]]
|
| 1930-03-26
| [[Санкт-Петербург]]
| 2015-04-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 860
| ''[[:d:Q4365068|Vladimir Pligin]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]
|
| 1960-05-19
| ''[[:d:Q4197484|Ignatovo, Vologodsky District, Vologda Oblast]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 861
| ''[[:d:Q4366582|Alexander Pogodin]]''
| 1884
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q144488|Q144488]]''<br/>''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q240631|Белград үнивирситите]]''
| 1872-06-15
| [[Витебск]]
| 1947-05-16
| [[Белград]]
|-
| style='text-align:right'| 862
| ''[[:d:Q4367311|Ninel Podgornaya]]''
|
| ''[[:d:Q33999|Q33999]]''
|
| 1931-01-06
| [[Санкт-Петербург]]
| 2011-10-24
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 863
| ''[[:d:Q4368347|Подставин, Григорий Владимирович]]''
|
| ''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''
|
| 1875
| [[Рыбинск]]
| 1924
| [[Харбин]]
|-
| style='text-align:right'| 864
| ''[[:d:Q4368792|Lyubov Pozdneeva]]''
|
| [[язучы]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| 1908-07-02
| [[Япония]]
| 1974-08-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 865
| ''[[:d:Q4368907|Nikolay Poznyakov]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q10429346|Q10429346]]''<br/>''[[:d:Q18120029|библиофил]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
|
| 1856-04-27
| [[Тверь губернасы]]
| 1910-09-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 866
| ''[[:d:Q4369653|Boris Petrovich Polevoy]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
|
| 1918-05-10<br/>1918-05-23
| [[Чита]]
| 2002-01-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 867
| ''[[:d:Q4369658|Peter Polevoy]]''
|
| ''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|Q11499929]]''
| ''[[:d:Q144488|Q144488]]''
| 1839-02-25
| [[Санкт-Петербург]]
| 1902-01-31
|
|-
| style='text-align:right'| 868
| ''[[:d:Q4369756|Dmitriy Vasilevich Polenov]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q161414|Q161414]]''<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
|
| 1806
| [[Санкт-Петербург]]
| 1878-10-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 869
| ''[[:d:Q4369768|Aleksandr Efimovitsj Polesitskiy]]''
|
| [[галим]]
|
| 1907
| [[Харцызк|Харсызьк]]
| 1944
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 870
| ''[[:d:Q4370507|Valerian Polovtsov]]''
| 1888
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q28729082|Q28729082]]''<br/>''[[:d:Q76466916|Imperial Novorossiia University]]''<br/>''[[:d:Q24932262|Women's Pedagogical Institute]]''<br/>''[[:d:Q4454719|Tenischew-Schule]]''
| 1862-06-29<br/>1862-05-29<br/>1862-06-10
| ''[[:d:Q23811303|Спасски]]''
| 1918-11-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 871
| ''[[:d:Q4372605|Sergey Popov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]
|
| 1948-05-15
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 872
| ''[[:d:Q4372896|Larisa Popugaeva]]''
| 1950
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q4127500|Q4127500]]''<br/>''[[:d:Q4063897|Amakinskaya Geological Exploration Expedition]]''
| 1923-09-03
| [[Калуга]]
| 1977-09-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 873
| ''[[:d:Q4374157|Vladimir Posse]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1864-05-10<br/>1864-05-22
| [[Новгород губернасы]]
| 1940-10-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 874
| ''[[:d:Q4374163|Konstantin Posse]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| 1847-10-16
| ''[[:d:Q4458463|Q4458463]]''
| 1928-08-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 875
| ''[[:d:Q4374643|Леонид Потапов]]''
|
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| [[Кунсткамера]]<br/>''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]''
| 1905-06-23<br/>1905-07-06
| [[Барнавыл]]
| 2000-10-09
| ''[[:d:Q260832|Комарово]]''
|-
| style='text-align:right'| 876
| ''[[:d:Q4374731|Andrey Alexandrovich Potebnia]]''
| 1894
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]''
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q894654|Nikitsky Botanical Garden]]''<br/>''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''
| 1870-05-23
| [[Харьков]]
| 1919
|
|-
| style='text-align:right'| 877
| ''[[:d:Q4375235|Lyudmila Pochebut]]''
|
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1949-05-16
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 878
| ''[[:d:Q4376494|Adrian Prakhov]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1846-03-04<br/>1846
| [[Мсцислав]]
| 1916-05-01<br/>1916
| [[Ялта]]
|-
| style='text-align:right'| 879
| ''[[:d:Q4376750|Isaak Izrailevich Prezent]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q472795|Q472795]]''
| 1902-09-15<br/>1902
| [[Торопец]]
| 1969-01-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 880
| ''[[:d:Q4377452|Alexander Presnyakov]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1246977|Q1246977]]''
| 1870-04-21
| [[Одесса]]
| 1929-09-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 881
| ''[[:d:Q4383455|Platon Puzyrevsky]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q28729082|Q28729082]]''
| 1831
| [[Санкт-Петербург]]
| 1871
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 882
| [[Владислав Равдоникас]]
|
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| 1894-11-27
| [[Тихвин]]
| 1976-11-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 883
| ''[[:d:Q4387757|Sergeĭ Radlov]]''
|
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
|
| 1892-09-04<br/>1892-08-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 1958-10-27
| [[Рига]]
|-
| style='text-align:right'| 884
| [[Эрнест Радлов]]
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q10429346|Q10429346]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q744738|Q744738]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1854-11-20<br/>1854-12-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 1928-12-28<br/>1929-12-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 885
| ''[[:d:Q4390053|Iosif Abramovich Rapoport]]''
|
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| ''[[:d:Q4201427|Koltzov Institute of Developmental Biology]]''<br/>''[[:d:Q4201632|Vavilov Institute of General Genetics]]''<br/>''[[:d:Q4201824|Q4201824]]''
| 1912-03-14
| [[Чернигов|Черниһив]]
| 1990-12-31
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 886
| ''[[:d:Q4391493|Mikhail Grigoryevich Yaroshevsky]]''
| 1941
| ''[[:d:Q212980|Q212980]]''<br/>''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''<br/>''[[:d:Q7256360|psycholinguist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201801|РФА Фәлсәфә институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''
| 1915-08-22<br/>1915-08-02
| [[Херсон]]
| 2001-03-22
| [[Лос-Анджелес]]
|-
| style='text-align:right'| 887
| ''[[:d:Q4393812|Elizaveta Referovskaya]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q2504617|раманис]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''<br/>''[[:d:Q3064300|Q3064300]]''<br/>''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''<br/>''[[:d:Q209842|Париж университеты]]''
| 1907-05-22
| [[Санкт-Петербург]]
| 2004
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 888
| ''[[:d:Q4394099|Yurii Reshetnyak]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q4201572|РФА СБ математика институты]]''
| 1929-09-26
| [[Санкт-Петербург]]
| 2021-12-17
|
|-
| style='text-align:right'| 889
| ''[[:d:Q4394909|Andrey Rikhter]]''
| 1893
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]''<br/>''[[:d:Q2487799|миколог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>[[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201795|Timiryazev Institute of Plant Physiology]]''<br/>''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| 1871-08-03
| ''[[:d:Q21670032|Q21670032]]''
| 1947-04-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 890
| ''[[:d:Q4397349|Vsevolod Ivanovich Romanovsky]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''
| ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q144488|Q144488]]''
| 1879-11-22
| ''[[:d:Q4107951|Verniy]]''
| 1954-12-06
| [[Ташкент]]
|-
| style='text-align:right'| 891
| ''[[:d:Q4399178|Pyotr Rubtsov]]''
| 1885
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
|
| 1860
|
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 892
| ''[[:d:Q4399450|Lev Aleksandrovitsj Roedkevitsj]]''
|
| ''[[:d:Q212980|Q212980]]''
|
| 1946-02-20
| [[Түбән Новгород]]
| 2011-03-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 893
| ''[[:d:Q4400214|Vasiliy Evgenevitsj Roesakov]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
|
| 1958-01-19
| [[Сланцы]]
| 2010-08-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 894
| ''[[:d:Q4401587|Pyotr Nikolaevich Rybkin]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4295040|Минный офицерский класс]]''
| 1864-05-14
| [[Санкт-Петербург]]
| 1948-01-10
| [[Кронштадт]]
|-
| style='text-align:right'| 895
| ''[[:d:Q4403588|Ziyad Sabsabi]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| 1964-02-01
| [[Хәлеб]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 896
| ''[[:d:Q4403825|Pavel Stepanovich Savelyev]]''
|
| ''[[:d:Q1595570|Q1595570]]''
|
| 1814-06-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 1859-05-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 897
| ''[[:d:Q4404270|Alexey Nilovich Savchenko]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''
| 1907-07-21
| ''[[:d:Q4248640|Kurne]]''
| 1987-10-04
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| style='text-align:right'| 898
| ''[[:d:Q4404624|Mikhail Sado]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| [[Санкт-Петербург руханилар академиясе]]
| 1934-06-09
| [[Санкт-Петербург]]
| 2010-08-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 899
| ''[[:d:Q4405152|Sergey Say]]''
|
|
|
| 1953-01-16
| [[Прокопьевск]]
| 2008-07-12
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 900
| ''[[:d:Q4405480|Aleksandr Saksa]]''
| 1978
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''<br/>''[[:d:Q2093139|University of Eastern Finland]]''
| 1951-08-11
| [[Петрозаводск]]
| 2022-08-14
| [[Бөек Новгород]]
|-
| style='text-align:right'| 901
| ''[[:d:Q4406521|Feodosiy Viktorovich Sambuk]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| 1900
| [[Капаткевичы]]
| 1942<br/>1937-11-10
| [[Коми Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
|-
| style='text-align:right'| 902
| ''[[:d:Q4407033|Aleksandr Samsonov]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]''<br/>''[[:d:Q248326|"Наука" нәшрияты]]''<br/>''[[:d:Q4201528|Q4201528]]''
| 1907-12-26
| [[Түбән Новгород]]
| 1992-04-05
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 903
| ''[[:d:Q4408761|Natalia Sarsadskikh]]''
| 1938
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q4127500|Q4127500]]''
| 1916-01-09
| [[Санкт-Петербург]]
| 2013-04-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 904
| ''[[:d:Q4409269|Grigoriy Safonov]]''
|
|
|
| 1904-10-13
| [[Ростов]]
| 1972
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 905
| ''[[:d:Q4409272|Ivan Ivanovich Zarubin]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| 1887-09-27
| [[Санкт-Петербург]]
| 1964-02-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 906
| ''[[:d:Q4413029|Vasily Seseman]]''
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]''<br/>''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''
| 1884-05-30<br/>1884-06-11
| [[Выборг]]
| 1963-03-23
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 907
| ''[[:d:Q4415063|Sergey Semanov]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q11499929|Q11499929]]''
| [[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]]
| 1934-01-14
| [[Санкт-Петербург]]
| 2011-10-29
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 908
| ''[[:d:Q4415101|Vasilij Ivanovič Semevskij]]''
| 1872
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q19908691|Голас мінулага]]''<br/>''[[:d:Q4061451|Александр лицее]]''<br/>''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| 1848-12-25
| [[Полоцк|Полатск]]
| 1916-09-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 909
| ''[[:d:Q4415867|Dmitry Semyonov-Tyan-Shansky]]''
|
| ''[[:d:Q2732142|статистик]]''
|
| 1852-11-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 1917-11-01
|
|-
| style='text-align:right'| 910
| ''[[:d:Q4415868|Benjamin Semyonov-Tyan-Shansky]]''
|
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q1662561|Q1662561]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1870-04-08
| [[Санкт-Петербург]]
| 1942-02-08<br/>1942-02-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 911
| ''[[:d:Q4416689|Ksenia Serbina]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q10429346|Q10429346]]''
| ''[[:d:Q4201528|Q4201528]]''
| 1903-12-17
| [[Скопин]]
| 1990-09-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 912
| ''[[:d:Q4416777|Aleksandr Sergeyev]]''
|
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]]
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
| 1953-12-29
| [[Тверь өлкәсе]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 913
| ''[[:d:Q4418791|Yuriy Ivanovich Sidorenko]]''
|
| [[хокук белгече]]
|
| 1945-10-08
| [[Сумы]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 914
| ''[[:d:Q4418823|Anatoly Sidorov]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201581|N.N. Krasovskii Institute of Mathematics and Mechanics of the Ural Branch of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q3152467|All-Russian Scientific Research Institute of Experimental Physics]]''
| 1933-03-30
| [[Санкт-Петербург]]
| 1999-03-31
| [[Екатеринбург]]
|-
| style='text-align:right'| 915
| ''[[:d:Q4420685|Vasily Sipovsky]]''
|
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1872-04-03
| [[Киев]]
| 1930-10-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 916
| ''[[:d:Q4421550|Mark Ivanovich Skanavi]]''
|
| [[математик]]
|
| 1912-01-14
| [[Санкт-Петербург]]
| 1972-01-28
|
|-
| style='text-align:right'| 917
| ''[[:d:Q4422490|Aleksandr Ilitch Skrebitskii]]''
|
| ''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]''<br/>''[[:d:Q2306091|Q2306091]]''
|
| 1827-05-02
| [[Бялысток|Белосток]]
| 1915-08-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 918
| ''[[:d:Q4422874|Lazar Mojsejovič Slavìn]]''
| 1926
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
| ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''
| 1906-06-11
| [[Витебск]]
| 1971-11-30
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 919
| ''[[:d:Q4424699|Lev Smirnov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q16533|Q16533]]''<br/>''[[:d:Q568997|examining magistrate]]''
|
| 1911-06-21
| [[Санкт-Петербург]]
| 1986-03-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 920
| ''[[:d:Q4424785|Jacob Ivanovich Smirnov]]''
|
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q10333969|Q10333969]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1869-04-27
| [[Иркутск]]
| 1918-10-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 921
| ''[[:d:Q4425834|M. E. Soboleva]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|Q3400985]]''
| ''[[:d:Q155354|Марбург университеты]]''
| 1963<br/>1965
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 922
| ''[[:d:Q4427215|Nikolay Alekseevich Sokolov]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|Q1662561]]''
| ''[[:d:Q28729082|Q28729082]]''
| 1856-10-03
| [[Санкт-Петербург]]
| 1907-02-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 923
| ''[[:d:Q4427256|Ḟ. Ḟ. Sokolov]]''
|
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1841-11-12
| [[Стрельна]]
| 1909-06-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 924
| ''[[:d:Q4428364|Yury Solonin]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1941-06-05
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 2014-06-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 925
| ''[[:d:Q4428708|Pavel Somov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q144488|Q144488]]''
| 1852
|
| 1919
|
|-
| style='text-align:right'| 926
| ''[[:d:Q4428712|Osip Somov]]''
| 1841
| [[математик]]
| ''[[:d:Q4345832|Санкт-Петербург фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4304393|Moscow Commercial School]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Q28729082]]''<br/>''[[:d:Q4304119|Q4304119]]''<br/>''[[:d:Q48940342|Элемтә юллары мөһәндисләре институты]]''
| 1815-06-01
| ''[[:d:Q15918804|Otrada]]''
| 1876-04-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 927
| ''[[:d:Q4429102|Viktor Soroka-Rosinsky]]''
|
| ''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| ''[[:d:Q4393603|Republic ShKID]]''
| 1882-11-26<br/>1882-11-13<br/>1882-11-25
| [[Новгород-Сиверскый|Новһород-Сиверскый]]
| 1960-10-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 928
| ''[[:d:Q4430083|Vasiliy Yakovlevich Sofronov]]''
| 1911
| ''[[:d:Q33999|Q33999]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
| ''[[:d:Q1981162|Товстоногов исемендәге Зур дырам тиятры]]''
| 1884-01-30
| [[Санкт-Петербург]]
| 1960-10-10<br/>1960-10-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 929
| ''[[:d:Q4430134|Сохань, Игорь Павлович]]''
|
| [[язучы]]
|
| 1957
| [[Харьков]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 930
| ''[[:d:Q4430913|Ivan Spassky]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q2004963|numismatist]]''
|
| 1904-03-08
| [[Нижын]]
| 1990-11-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 931
| ''[[:d:Q4431275|Lev Spiridonov]]''
|
| [[хокук белгече]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q2306091|Q2306091]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q16694417|St. Petersburg University of the Russian Interior Ministry]]''
| 1929-04-09
| [[Санкт-Петербург]]
| 1999-12-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 932
| ''[[:d:Q4431278|Nikolai Iwanowitsch Spiridonow]]''
|
| [[язучы]]
|
| 1906-05-22
| ''[[:d:Q4316726|Nelemnoye]]''
| 1938-03-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 933
| ''[[:d:Q4437935|Aleksandr Spitsyn]]''
|
| ''[[:d:Q1595570|Q1595570]]''<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4070675|Russian imperial archaeological commission]]''
| 1858-08-14
| [[Яраң]]
| 1931-09-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 934
| ''[[:d:Q4438799|Boris Sreznevsky]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''
| ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]''
| 1857-03-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 1934-03-24
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 935
| ''[[:d:Q4438801|Vyacheslav Sreznevsky]]''
|
| ''[[:d:Q15976341|славист]]''
| ''[[:d:Q28729082|Q28729082]]''
| 1849-09-21<br/>1849-10-03
| [[Санкт-Петербург]]
| 1937
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 936
| ''[[:d:Q4439584|Kirill Stanyukovich]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q19961388|Q19961388]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q2370801|Q2370801]]''<br/>''[[:d:Q131378790|Памирская биологическая станция]]''<br/>''[[:d:Q2036624|Q2036624]]''<br/>''[[:d:Q131378473|Памирский биологичекский институт им. Х.Ю. Юсуфбекова]]''
| 1911-07-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 1986-02-16<br/>1986
| [[Дүшәнбе]]
|-
| style='text-align:right'| 937
| ''[[:d:Q4439984|Eduard Aleksandrovich Stark]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q1350157|Q1350157]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
|
| 1874-08-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 1942-07-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 938
| ''[[:d:Q4440830|Albert Starchevsky]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
| 1818-05-10
| ''[[:d:Q4197182|Ivki]]''
| 1901-10-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 939
| ''[[:d:Q4441450|Sergei Stebnitsky]]''
|
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1906-02-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 1941-11-02
| [[Кириши районы]]
|-
| style='text-align:right'| 940
| ''[[:d:Q4441814|Klavdiy Stepanov]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| 1854
| [[Мәскәү]]
| 1910-07-15
| [[Ялта]]
|-
| style='text-align:right'| 941
| ''[[:d:Q4442362|Anatoly Sterlikov]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4853732|Q4853732]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| 1944-07-04
| [[Җидесу]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 942
| ''[[:d:Q4443214|Vladimir Stoyunin]]''
|
| ''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q11499929|Q11499929]]''
| ''[[:d:Q55658555|institut Nikolajev]]''
| 1826-12-16<br/>1826-12-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 1888-11-04<br/>1888-11-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 943
| ''[[:d:Q4443408|Georgiy Andreevitsj Stratanovskiy]]''
|
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| 1901-05-21
| [[Санкт-Петербург]]
| 1986-11-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 944
| ''[[:d:Q4444276|Natan Strugatsky]]''
| 1910s
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q10429346|Q10429346]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]<br/>''[[:d:Q211043|Russian Museum]]''
| 1892-05-14
| ''[[:d:Q4169420|Q4169420]]''
| 1942-02-07
| [[Вологда]]
|-
| style='text-align:right'| 945
| ''[[:d:Q4445146|Ivan Suvorov]]''
|
| ''[[:d:Q1595570|Q1595570]]''
|
| 1860-06-21
| [[Вологда]]
| 1926
| [[Вологда]]
|-
| style='text-align:right'| 946
| ''[[:d:Q4445932|Mikhail Sumarokov-Elston]]''
|
| ''[[:d:Q10833314|теннисчы]]''
|
| 1893-01-02<br/>1893-11-22
| [[Ялта]]
| 1970-07-03
| [[Лондон]]
|-
| style='text-align:right'| 947
| ''[[:d:Q4446736|Polina Suslova]]''
|
| [[язучы]]
|
| 1840
| [[Горбатов өязе]]
| 1918
| [[Акъяр]]
|-
| style='text-align:right'| 948
| ''[[:d:Q4447529|Vladimir Sushkov]]''
|
| ''[[:d:Q107288518|Q107288518]]''
|
| 1978-12-01
| [[Гатчина]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 949
| ''[[:d:Q4448238|Nadezhda Sytinskaya]]''
|
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1906-02-22
| [[Таллинн]]
| 1974-07-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 950
| ''[[:d:Q4448314|Nikolai Sychov]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q10333969|Q10333969]]''<br/>''[[:d:Q2145981|реставратор]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''<br/>''[[:d:Q15977927|art educator]]''
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| 1883-04-27
| [[Санкт-Петербург]]
| 1964-07-16
| [[Владимир (шәһәр)|Владимир]]
|-
| style='text-align:right'| 951
| ''[[:d:Q4451697|Sergey Tarasov]]''
| 2003
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| 1959-07-15
| [[Бишкәк]]
| 2009-11-27
| ''[[:d:Q1116052|Bologovsky District]]''
|-
| style='text-align:right'| 952
| ''[[:d:Q4453337|Leonid Tvorogov]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1595570|Q1595570]]''<br/>''[[:d:Q26709887|археограф]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1900-03-20<br/>1900-03-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 1978-07-28
| [[Псков]]
|-
| style='text-align:right'| 953
| ''[[:d:Q4454194|Nikolai Afanasievich Teleshov]]''
|
| ''[[:d:Q205375|Q205375]]''
|
| 1828-01-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 1895-02-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 954
| ''[[:d:Q4454714|Vyacheslav Tenishev]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1878-10-11
| [[Санкт-Петербург]]
| 1959-06-07
| [[Монтобан]]
|-
| style='text-align:right'| 955
| [[Әдһәм Тенишев]]
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q19829967|Q19829967]]''<br/>''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>[[укытучы]]
| ''[[:d:Q4201878|Q4201878]]''
| 1921-04-25
| [[Пенза]]
| 2004-07-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 956
| ''[[:d:Q4455594|Alexander Nikolaievich Terenin]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1896-04-24
| [[Калуга]]
| 1967-01-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 957
| ''[[:d:Q4457596|Boris Nikolaevich Pronskiĭ]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
|
| 1899-07-22<br/>1899-07-10
| [[Мәскәү]]
| 1963-10-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 958
| ''[[:d:Q4458929|Valentina Tkachenko]]''
| 1974
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4267920|Q4267920]]''
| 1949-12-13
| [[Луганск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 959
| ''[[:d:Q4459933|Yury Tolstoy]]''
|
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''
| 1927-09-24
| [[Санкт-Петербург]]
| 2025-11-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 960
| ''[[:d:Q4460914|Mirza Dzhafar Topchubashev]]''
|
| ''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''<br/>''[[:d:Q16832248|Q16832248]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q57655605|Q57655605]]''
| 1790
| [[Гәнҗә]]
| 1869
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 961
| ''[[:d:Q4462705|Vitaliĭ Petrovich Tretʹi︠a︡kov]]''
|
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1958-08-30
| [[Львов]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 962
| ''[[:d:Q4463426|Valery Troitskaya]]''
| 1941
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| ''[[:d:Q4201777|Schmidt Institute of Physics of the Earth]]''
| 1917-11-15
| [[Санкт-Петербург]]
| 2010-01-21
| [[Мельбурн]]
|-
| style='text-align:right'| 963
| [[Матвей Троицкий]]
|
| [[фәлсәфәче]]
| [[Казан Император университеты]]<br/>''[[:d:Q28667128|Q28667128]]''<br/>[[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]
| 1835-08-01<br/>1835-08-13
| ''[[:d:Q21673369|Spas-Prognanye]]''
| 1899-03-22<br/>1899-04-03
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 964
| ''[[:d:Q4464527|Èrnst Valentinovič Truskinov]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''
| 1941-03-04
|
| 2021-02-24
|
|-
| style='text-align:right'| 965
| ''[[:d:Q4466384|Mitrofan Kuzmitj Turskij]]''
|
| ''[[:d:Q16021386|Q16021386]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q21244999|урман хезмәткәре]]''
| ''[[:d:Q4361180|Петр авыл хуҗалыгы академиясе]]''
| 1840-03-21
| [[Нарва]]
| 1899-09-16
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 966
| ''[[:d:Q4466483|Georgiĭ Fedorovich Turchaninov]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''
| 1902-04-04
| [[Санкт-Петербург]]
| 1989-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 967
| ''[[:d:Q4467454|Vadim Albertovich Tulpanov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| 1964-05-08
| [[Санкт-Петербург]]
| 2017-04-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 968
| ''[[:d:Q4467730|Igor Tyutryumov]]''
|
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| 1855-05-23
| [[Бөек Новгород]]
| 1943-03-29
| ''[[:d:Q723372|Нарва-Еэсуу]]''
|-
| style='text-align:right'| 969
| ''[[:d:Q4468056|Zinovi Ionovitch Tiomkine]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| 1865-11-16
| [[Кропивницкий|Кропывнытскый]]
| 1942
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 970
| ''[[:d:Q4468063|Marina Temkina]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1900167|Q1900167]]''
|
| 1948
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 971
| ''[[:d:Q4468779|Boris Uvarov]]''
|
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]''
| ''[[:d:Q37008|Q37008]]''<br/>''[[:d:Q309388|Natural History Museum]]''
| 1886-10-22<br/>1888-11-05
| [[Җаек (шәһәр)|Җаек]]
| 1970-03-18
| [[Лондон]]
|-
| style='text-align:right'| 972
| ''[[:d:Q4475070|Nikolay Ulyanov]]''
| 1927
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>[[язучы]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Yel universitetı|Йель университеты]]
| 1904-12-23<br/>1905-01-05
| [[Санкт-Петербург]]
| 1985-03-07
| [[Нью-Һейвен]]
|-
| style='text-align:right'| 973
| ''[[:d:Q4475488|Petre Umikashvili]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| 1838-10-05
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 1904-01-23
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 974
| ''[[:d:Q4475530|Sergey Pavlovich Umnov]]''
|
|
|
| 1964-10-16
| ''[[:d:Q3815609|Kirovsky District]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 975
| ''[[:d:Q4477843|Mikhail Mikhailovitch Ussov]]''
| 1869
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q16271428|эмбриолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| 1845
| [[Россия империясе]]
| 1902
|
|-
| style='text-align:right'| 976
| ''[[:d:Q4477847|Усов, Николай Степанович]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
| 1870-05-26
|
| 1900-04-01
|
|-
| style='text-align:right'| 977
| ''[[:d:Q4477860|Galina Usova]]''
| 1954
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
|
| 1931-05-22
| [[Санкт-Петербург]]
| 2020-05-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 978
| ''[[:d:Q4478792|Boris Utevsky]]''
|
| [[адвокат]]
| ''[[:d:Q4201505|Institut zakonodatelʹstva i sravnitelʹnogo pravovedenii͡a]]''
| 1887-07-03
| [[Гомель]]
| 1970-06-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 979
| ''[[:d:Q4479020|Sergei Utchenko]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201528|Q4201528]]''
| 1908-12-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 1976-05-02
|
|-
| style='text-align:right'| 980
| [[Эвелина Фенина]]
|
| [[галим]]
|
| 1929-11-10
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
| 2014-06-28
| [[Уфа]]
|-
| style='text-align:right'| 981
| ''[[:d:Q4483832|Iwan Filewicz]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q144488|Q144488]]''
| 1856-09-01
|
| 1913
|
|-
| style='text-align:right'| 982
| ''[[:d:Q4484079|Vladimir Gavrilovich Filippov]]''
|
|
|
| 1863-07-15
| [[Санкт-Петербург]]
| No/unknown value
| [[Берлин]]
|-
| style='text-align:right'| 983
| ''[[:d:Q4484852|Andrey Finkelshteyn]]''
|
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| ''[[:d:Q4201663|Institute of Applied Astronomy]]''
| 1942-08-07
| [[Тәүде (шәһәр)]]
| 2011-09-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 984
| ''[[:d:Q4485014|Oleg Firsov]]''
|
| ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| 1915-06-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 1998-04-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 985
| ''[[:d:Q4485159|Gennady Fish]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
|
| 1903-03-28<br/>1903-04-10
| [[Одесса]]
| 1971-07-06<br/>1971-07-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 986
| ''[[:d:Q4485227|Olga Lazarevna Fishman]]''
| 1941
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q15255771|Q15255771]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q15962340|Q15962340]]''
| ''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''
| 1919-07-09
| [[Одесса]]
| 1986-01-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 987
| ''[[:d:Q4491211|Konstantin Pflug]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1893-10-30
| [[Санкт-Петербург]]
| 1942-01-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 988
| ''[[:d:Q4492430|Yuri Frantsov]]''
|
| ''[[:d:Q2306091|Q2306091]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3400985|Q3400985]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]<br/>''[[:d:Q4146889|Q4146889]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]<br/>''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]''
| 1903-10-01
| [[Мәскәү]]
| 1969-04-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 989
| ''[[:d:Q4492605|Olga Freidenberg]]''
| 1923
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
| ''[[:d:Q3064300|Q3064300]]''<br/>''[[:d:Q323681|Q323681]]''
| 1890-03-15
| [[Одесса]]
| 1955-07-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 990
| [[Антон Фролов-Багреев]]
| 1902
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| ''[[:d:Q4304100|Россия биотехнология университеты]]''
| 1877-12-12
| [[Тубыл]]
| 1953-08-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 991
| ''[[:d:Q4493540|Alexander Fursenko]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q16308157|американист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4407711|Q4407711]]''
| 1927-11-11
| [[Санкт-Петербург]]
| 2008-06-30
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 992
| ''[[:d:Q4493970|Yevgeny Fyodorov]]''
|
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
|
| 1910-03-28
| ''[[:d:Q192176|Bender]]''
| 1981-12-30
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 993
| ''[[:d:Q4493994|Mikhail Mikhaĭlovich Fedorov]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1858-04-23
| [[Бежецк|Бежетск]]
| 1949-01-31
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 994
| ''[[:d:Q4495152|Leonid Khalfin]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[математик]]
| ''[[:d:Q611420|Q611420]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1932-01-03
| [[Мәскәү]]
| 1998
|
|-
| style='text-align:right'| 995
| ''[[:d:Q4496855|Michail Efimovitsj Hvattsev]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>''[[:d:Q11762416|speech and language therapist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''
| 1883-12-28
| ''[[:d:Q1251216|Dotnuva]]''
| 1977-01-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 996
| ''[[:d:Q4498037|Vladimir Khlebnikov]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''
| ''[[:d:Q2365484|Astrakhan Nature Reserve]]''
| 1857
| [[Әстерхан]]
| 1935<br/>1934-03-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 997
| ''[[:d:Q4498599|Nikolay Hovanov]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''
| ''[[:d:Q4530466|Economics Faculty of Saint Petersburg State University]]''
| 1945-07-24
| [[Подольск]]
| 2025-02-26
|
|-
| style='text-align:right'| 998
| ''[[:d:Q4499297|Marina Aleksandrovna Holodnaja]]''
|
| ''[[:d:Q212980|Q212980]]''
| ''[[:d:Q4201698|Institute of Psychology]]''
| 1949-09-12
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 999
| ''[[:d:Q4499378|A. A. Kholodovich]]''
|
| ''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1906-05-11
| [[Кронштадт]]
| 1977-03-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1000
| ''[[:d:Q4501730|Хроновский, Иван Неронович]]''
|
|
|
| 1864-04-28
| [[Лукашова]]
| 1921-12-18
| [[Омск]]
|-
| style='text-align:right'| 1001
| ''[[:d:Q4503168|Yevgeny Tsarevsky]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
| 1904-02-15
| ''[[:d:Q20674574|Сысоево]]''
| 1995-08-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1002
| ''[[:d:Q4504505|Giorgi Tsereteli]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
| 1842-05-14<br/>1842-05-26
| ''[[:d:Q16367411|Gorisa]]''
| 1900-01-12<br/>1900-01-24
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 1003
| ''[[:d:Q4505814|Grigori Tsiperovich]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q15627169|профсоюз эшлеклесе]]''
|
| 1871
| [[Одесса]]
| 1932-02-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1004
| [[Marianna Tsoy]]
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q183945|музыка продюсеры]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
| 1959-03-05
| [[Санкт-Петербург]]
| 2005-06-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1005
| ''[[:d:Q4506417|Цыпляев, Сергей Алексеевич]]''
|
|
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
| 1955-03-05
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1006
| ''[[:d:Q4508086|Gleb Chebotaryov]]''
|
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''<br/>''[[:d:Q462390|Q462390]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201749|Q4201749]]''<br/>''[[:d:Q1981482|Q1981482]]''
| 1913-08-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 1975-08-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1007
| ''[[:d:Q4511814|Ченыкаев, Николай Сергеевич]]''
|
|
|
| 1878-01-27
| [[Сарытау]]
| 1938-10-21
| ''[[:d:Q1018007|Бутово полигоны]]''
|-
| style='text-align:right'| 1008
| ''[[:d:Q4511920|Anatoliy Nikolaevitsj Tsjepoerov]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
|
| 1922-06-16
| [[Духовщина|Духовчина]]
| 1990-11-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1009
| ''[[:d:Q4513767|Aleksandr Chernov]]''
|
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''
| ''[[:d:Q178416|Q178416]]''
| 1917-11-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 1971-05-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1010
| ''[[:d:Q4513801|Mikhail Chernov]]''
| 1903
| [[композитор]]
| ''[[:d:Q178416|Q178416]]''
| 1879-04-23
| [[Кронштадт]]
| 1938-07-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1011
| ''[[:d:Q4515376|Nikolay Chechulin]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q3391743|сынлы сәнгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q11499929|Q11499929]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1863-11-15<br/>1863-11-03
| [[Череповец]]
| 1927-02-14
| ''[[:d:Q4203384|Irma]]''
|-
| style='text-align:right'| 1012
| ''[[:d:Q4515628|Александр Иванович Чивилёв]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>[[галим]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| 1808-11-09
| [[Вытегра]]
| 1867-09-28<br/>1867
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
|-
| style='text-align:right'| 1013
| ''[[:d:Q4516213|Sergey Chirkin]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''
|
| 1875
| [[Санкт-Петербург]]
| 1943
| [[Seul|Сеул]]
|-
| style='text-align:right'| 1014
| ''[[:d:Q4516257|Boris Chirskov]]''
| 1925
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''<br/>''[[:d:Q487596|драматург]]''
|
| 1904-07-23
| ''[[:d:Q4407501|Sandata]]''
| 1966-06-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1015
| ''[[:d:Q4516432|Kirill Chistov]]''
|
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| 1919-11-20
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| 2007-10-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1016
| [[Константин Чуйченко]]
|
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|Q43845]]''
|
| 1965-07-12
| [[Липецк]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1017
| ''[[:d:Q4518210|Aleksey Viktorovitsj Tsjoerilov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1972-06-20
| ''[[:d:Q1005332|Podyuga]]''
| 2001-12-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1018
| ''[[:d:Q4521029|Rafael Michaylovitsj Sjaoemjan]]''
|
| ''[[:d:Q21280575|armenologist]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''<br/>''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''
| 1894-01-28
| [[Казах (шәһәр)|Казах]]
| 1942-02-10
| [[Ленинград өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 1019
| ''[[:d:Q4521283|Mikhail Shakhnovich]]''
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q15462162|cultural historian]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4146889|Q4146889]]''
| 1911-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 1992-03-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1020
| ''[[:d:Q4521332|Dmitry Shakhovskoy]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1861-09-18
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| 1939-04-15
| ''[[:d:Q2068654|«Коммунарка» ату полигоны]]''
|-
| style='text-align:right'| 1021
| ''[[:d:Q4522683|Aleksandr Šeller]]''
| 1861
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
|
| 1838-07-30
| [[Санкт-Петербург]]
| 1900-11-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1022
| ''[[:d:Q4522818|Evgeniy Shemyakin]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201824|Q4201824]]''<br/>''[[:d:Q4201751|РФА СБ гамәли һәм назари механика институты]]''<br/>''[[:d:Q4201478|Chinakal Institute of Mining of the Siberian Branch of the RAS]]''<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1976952|Higher Attestation Commission]]''
| 1929-12-09
| [[Новосибирск]]
| 2009-02-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1023
| ''[[:d:Q4523083|Pavel Sheremetev]]''
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| 1871-05-19<br/>1871-03-19
|
| 1943-11-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1024
| ''[[:d:Q4523840|Viacheslav Shilov]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| 1970-10-23
| [[Потсдам]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1025
| ''[[:d:Q4524587|Ilya Shifman]]''
| 1953
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''
| 1930-06-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 1990-03-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1026
| ''[[:d:Q4524939|Mikhail Shkarovsky]]''
|
| ''[[:d:Q17488357|диннәр тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1743122|чиркәү тарихчысы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4407703|Saint Petersburg University of the Humanities and Social Sciences]]''
| 1961-08-16
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1027
| ''[[:d:Q4525760|Yevgeny Shmurlo]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''
| 1853-12-29
| [[Чиләбе]]
| 1934-04-07
| [[Прага]]
|-
| style='text-align:right'| 1028
| ''[[:d:Q4527001|Alekszej Alekszandrovics Stukin]]''
|
| ''[[:d:Q333634|Q333634]]''
| ''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''
| 1904
| [[Санкт-Петербург]]
| 1963
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1029
| ''[[:d:Q4527633|Sergey Shults]]''
|
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1898-11-15
| [[Кострома]]
| 1981-08-18
| ''[[:d:Q4146160|Gorkovskoye]]''
|-
| style='text-align:right'| 1030
| ''[[:d:Q4528394|Sergey Shchavelyov]]''
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q2381107|Q2381107]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Курск дәүләт медицина университеты]]
| 1953-02-21
| [[Магадан]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1031
| ''[[:d:Q4528473|Щеглов, Николай Тихонович]]''
|
| [[укытучы]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1800
| [[Тула губернасы|Тула гөбернәсе]]
| 1870-12-31
|
|-
| style='text-align:right'| 1032
| ''[[:d:Q4529168|Александр Щукарев]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q28729082|Q28729082]]''
| 1861
| [[Санкт-Петербург]]
| 1900-10-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1033
| ''[[:d:Q4529260|Julian Shchutsky]]''
|
| ''[[:d:Q15255771|Q15255771]]''
| ''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''
| 1897-08-23
| [[Екатеринбург]]
| 1938-02-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1034
| ''[[:d:Q4530186|Andrey Ekzemplyarsky]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q8963721|Q8963721]]''<br/>''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''<br/>''[[:d:Q182436|китапханәче]]''
|
| 1846
| [[Владимир губернасы]]
| 1900
|
|-
| style='text-align:right'| 1035
| ''[[:d:Q4531195|Gerasim Eliashberg]]''
| 1952
| ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q688932|Россия фәннәр академиясенең Лев Давидович Ландау исемендәге Теоретик физика институты]]''
| 1930-07-26
| [[Санкт-Петербург]]
| 2021-01-08
|
|-
| style='text-align:right'| 1036
| ''[[:d:Q4532468|Andria Eristavi]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''
|
| 1855-03-09
|
| 1932-01-16
|
|-
| style='text-align:right'| 1037
| ''[[:d:Q4532585|Sergueï Ernst]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q4164507|Q4164507]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''
| 1894
| [[Ярыслау губернасы|Ярыслау гөбернәсе]]
| 1980
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 1038
| ''[[:d:Q4535384|Юстова, Елизавета Николаевна]]''
|
| [[галим]]
|
| 1910-10-29
|
| 2008-02-15
|
|-
| style='text-align:right'| 1039
| ''[[:d:Q4535392|Ilman Yusupov]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]
|
| 1951-09-23
| ''[[:d:Q2554476|Q2554476]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1040
| [[Рафаил Йосыпов]]
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q3025301|Александр Фёдорович Можайский исемендәге Хәрби-космик академиясе]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>''[[:d:Q4407710|Питырбур информатика һәм автоматлаштыру институты]]''<br/>''[[:d:Q1628751|Q1628751]]''
| 1934-07-17
| [[Казан]]
| 2024-11-07
|
|-
| style='text-align:right'| 1041
| ''[[:d:Q4535586|Serafim Yushkov]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| 1888-04-04
| ''[[:d:Q18173130|Trofimovschina]]''
| 1952-08-14
| [[Малоярославец]]
|-
| style='text-align:right'| 1042
| ''[[:d:Q4535587|Юшков, Фёдор Осипович]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| 1819
|
| 1876-11-28
|
|-
| style='text-align:right'| 1043
| ''[[:d:Q4536079|Yakov Yavchunovskiy]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| 1922-01-10
| [[Сумы]]
| 1988
| [[Сарытау]]
|-
| style='text-align:right'| 1044
| ''[[:d:Q4536742|Anatoly Yakobson]]''
|
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''
| 1906-08-22
| [[Луга]]
| 1984-08-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1045
| ''[[:d:Q4536875|Vladimir Yakovlev]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| 1840
| [[Одесса]]
| 1896-04-10
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 1046
| ''[[:d:Q4537113|Lev Petrovich Yakubinski]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1892-08-01<br/>1892-07-20
| [[Киев]]
| 1945-08-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1047
| ''[[:d:Q4537140|Vladimir Yakubovich]]''
|
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1926-10-21
| [[Новосибирск]]
| 2012-08-17
| [[Гдов районы]]
|-
| style='text-align:right'| 1048
| ''[[:d:Q4538192|Tatyana Yanovskaya]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1932-08-11
| [[Санкт-Петербург]]
| 2019-12-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1049
| ''[[:d:Q4538937|Vladimir Yaroslavtsev]]''
|
|
|
| 1952-03-20
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1050
| ''[[:d:Q4555909|Aleksandr Ivanovitsj Doesjetsjkin]]''
|
| [[галим]]
|
| 1874-08-01
| ''[[:d:Q4335347|Opechensky Ryadok]]''
| 1956-04-08
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1051
| ''[[:d:Q4679442|Adam Mahrburg]]''
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q212980|Q212980]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
|
| 1855-08-06
| [[Чыки]]
| 1913-11-13
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1052
| ''[[:d:Q4712417|Albinas Januška]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1960-06-02
| ''[[:d:Q5620465|Sarapiniškės]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1053
| ''[[:d:Q4715028|Aleksandr Stackelberg]]''
|
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
| 1897-01-22
| [[Санкт-Петербург]]<br/>''[[:d:Q591896|Билопиллә]]''
| 1975-11-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1054
| ''[[:d:Q4715798|Aleksey Ivanov]]''
|
| ''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15255771|Q15255771]]''
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| 1878-03-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 1937-10-08
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 1055
| ''[[:d:Q4718757|Alexander Dragunov]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15255771|Q15255771]]''<br/>''[[:d:Q1864603|Тибет белгече]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q154528|Q154528]]''<br/>''[[:d:Q1935120|Хәрби-сәяси академия]]''<br/>''[[:d:Q4258140|Ленинград көнчыгыш университеты]]''
| 1900-03-05
| [[Санкт-Петербург]]
| 1955-02-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1056
| ''[[:d:Q4720099|Alexander Skopin]]''
|
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| 1927-10-22
| [[Санкт-Петербург]]
| 2003-09-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1057
| ''[[:d:Q4752236|Anatoly Zhigljavsky]]''
|
| ''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1035745|Кардифф университеты]]''
| 1953
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1058
| ''[[:d:Q4756092|Andrejs Pildegovičs]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1971-08-11
| [[Владивосток]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1059
| ''[[:d:Q4828436|Avetis Nazarbekian]]''
|
| ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
| ''[[:d:Q16371274|Armenia]]''<br/>''[[:d:Q4140822|Q4140822]]''<br/>''[[:d:Q110087217|Kaghapar]]''<br/>''[[:d:Q61105313|Abdag]]''<br/>''[[:d:Q21703752|Veradznoutiun]]''
| 1866-07-12
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 1939-09-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1060
| ''[[:d:Q5016087|Irina Petrushova]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| 1965-12-08
| [[Түбән Новгород]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1061
| ''[[:d:Q5052514|Catherine A. Fitzpatrick]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''
|
| 1956
| ''[[:d:Q173933|Q173933]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1062
| ''[[:d:Q5061351|Johannes Käis]]''
|
| ''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>[[укытучы]]
|
| 1885-12-26
| [[Росма]]
| 1950-06-29
| [[Тромси]]
|-
| style='text-align:right'| 1063
| ''[[:d:Q5092607|Elisaveta Dmitrieva]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]
|
| 1887-03-31<br/>1887-04-12
| [[Санкт-Петербург]]
| 1928-12-05
| [[Ташкент]]
|-
| style='text-align:right'| 1064
| ''[[:d:Q5163692|Constantin Alajalov]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| 1900-11-18
| ''[[:d:Q1347765|Nakhichevan-on-Don]]''
| 1987-10-23
| [[Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 1065
| ''[[:d:Q5234499|David Günzburg]]''
| 1877
| ''[[:d:Q4988856|Hebraist]]''
|
| 1857-07-05
| [[Каманича]]
| 1910-12-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1066
| ''[[:d:Q5240933|Povilas Višinskis]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]
|
| 1875-06-28
| ''[[:d:Q16474667|Ušnėnai]]''
| 1906-04-23
| [[Берлин]]
|-
| style='text-align:right'| 1067
| ''[[:d:Q5277134|Dima Grigoriev]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| ''[[:d:Q739627|Q739627]]''<br/>''[[:d:Q611420|Q611420]]''<br/>''[[:d:Q280413|Q280413]]''
| 1954-05-10
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1068
| [[Җумарт Оторбаев]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1955-08-18
| [[Бишкәк]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1069
| ''[[:d:Q5441115|Fedor Nazarov]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q270222|Мичиган штаты үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q838330|Мәдисендәге Висконсин университеты]]''<br/>''[[:d:Q1473615|Q1473615]]''
| 1967
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1070
| ''[[:d:Q5515590|Gabriel Czechowicz]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1876
| ''[[:d:Q6536389|Q6536389]]''
| 1938
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1071
| ''[[:d:Q5543724|George Rapall Noyes]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
| ''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''
| 1873-04-02
| [[Кембриҗ (АКШ)|Кембриҗ]]
| 1952-05-05
|
|-
| style='text-align:right'| 1072
| ''[[:d:Q5689553|Aleksandr Sénnikov]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>''[[:d:Q2083925|Q2083925]]''
| ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''
| 1972
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1073
| ''[[:d:Q5732387|Boris Vassili'evich Skvortsov]]''
| 1917
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2083925|Q2083925]]''<br/>''[[:d:Q19507792|scientific illustrator]]''
|
| 1896-01-27
| [[Варшава]]
| 1980-06-25<br/>1980
| [[Сан-Паулу]]
|-
| style='text-align:right'| 1074
| ''[[:d:Q5765637|Povilas Žadeikis]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1887-03-14<br/>1887-03-26
| ''[[:d:Q2222616|Телшәй]]''
| 1957-05-11
| [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]]
|-
| style='text-align:right'| 1075
| ''[[:d:Q6095618|Юстин Фрациман]]''
|
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q674426|куратор]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1870-06-01
| [[Кухурештий де Жос (Флорешти)]]
| 1927-09-23
| [[Кухурештий де Жос (Флорешти)]]
|-
| style='text-align:right'| 1076
| ''[[:d:Q6098529|Ivaylo Brusovski]]''
|
| ''[[:d:Q2526255|Q2526255]]''
|
| 1968-09-09
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1077
| ''[[:d:Q6148128|Jamo bey Hajinski]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1888-06-14
| [[Куба (шәһәр)|Куба]]
| 1942
| ''[[:d:Q4130477|Vyatlag]]''
|-
| style='text-align:right'| 1078
| ''[[:d:Q6170570|Yuri Tsinzerling]]''
| 1920
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''
| 1894-10-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 1939-11
| [[ГУЛАГ]]
|-
| style='text-align:right'| 1079
| ''[[:d:Q6177465|Jenia Lubich]]''
|
| [[җырчы]]
|
| 1984-03-20
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1080
| [[Юргис Карнавичюс]]
|
| [[композитор]]
| ''[[:d:Q1787936|Q1787936]]''
| 1884-04-23
| [[Каунас]]
| 1941-12-22
| [[Каунас]]
|-
| style='text-align:right'| 1081
| ''[[:d:Q6370742|Nikolai Obolensky]]''
|
|
|
| 1872-12-11
| [[Мәскәү]]
| 1934-02-12
| [[Бельгия]]
|-
| style='text-align:right'| 1082
| ''[[:d:Q6377767|Dmitrij Andreevič Lizogub]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1849-08-10
| ''[[:d:Q498872|Q498872]]''
| 1879-08-22
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 1083
| ''[[:d:Q6415267|Kirill Seleznev]]''
|
| [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q2462658|Q2462658]]''
|
| 1974-04-23
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1084
| ''[[:d:Q6440743|Ksenia Kepping]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q154528|Q154528]]''
| 1937-02-07
| [[Täncin|Тиәнҗин]]
| 2002-12-13
|
|-
| style='text-align:right'| 1085
| ''[[:d:Q6482682|Gennadiĭ Afanas'evich T͡Sykhun]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q13028089|Yakub Kolas Institute of Linguistics]]''
| 1936-10-30
| [[Кунцавшчына (Гродзенский районы)|Кунцавшчына]]
| 2024-10-18
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 1086
| ''[[:d:Q6489614|E. A. Kreĭnovich]]''
| 1926
| ''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
| 1906-04-12
| [[Невель]]
| 1985-03-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1087
| ''[[:d:Q6534770|Lev Rukhin]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1912-10-16
| [[Мәскәү]]
| 1959-09-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1088
| ''[[:d:Q6539326|Li Zhijian]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q16955|Q16955]]''<br/>''[[:d:Q16947|Туңҗи үнивирситите]]''
| 1928-05-01
| ''[[:d:Q16967|Чжэцзян провинциясе]]''
| 2011-05-02
|
|-
| style='text-align:right'| 1089
| ''[[:d:Q6543768|Feliks Zienkowicz]]''
| 1861
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''
|
| 1842-11-02
| [[Мокрае (Пружанский районы)|Мокрае]]
| 1910-04-07
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1090
| ''[[:d:Q6660972|Lyubov Rebane]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q6973622|National Institute of Chemical Physics and Biophysics]]''
| 1929-09-06
| [[Санкт-Петербург]]
| 1991-06-13
|
|-
| style='text-align:right'| 1091
| ''[[:d:Q6710550|Lyudmila Ter-Petrosyan]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1947-12-20
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1092
| ''[[:d:Q6830566|Michael Gelfond]]''
|
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1423756|Q1423756]]''
| 1945-11-07
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1093
| ''[[:d:Q6843634|Mieczysław Witold Gutkowski]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>[[адвокат]]
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''
| 1893-07-09
| [[Шумлин]]
| 1943-09-17
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 1094
| ''[[:d:Q6845046|Mihai Cotorobai]]''
| 1973
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q169180|Q169180]]''
| ''[[:d:Q1097810|Q1097810]]''<br/>''[[:d:Q20262311|Academy of Public Administration of Moldova]]''<br/>''[[:d:Q19709686|Free International University from Moldova ULIM]]''<br/>''[[:d:Q4231512|Constitutional Court of Moldova]]''
| 1951-03-25
| [[Пухой (Яловени)]]
| 2021-01-06
|
|-
| style='text-align:right'| 1095
| ''[[:d:Q6849520|Mikhail Burla]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''
|
| 1957-11-22
| ''[[:d:Q4517607|Chudei]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1096
| ''[[:d:Q6970919|Yosef Pa'amoni]]''
|
| ''[[:d:Q15816836|бактериолог]]''
| ''[[:d:Q2909707|Leumit Health Fund]]''
| 1902-07-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 1966-01-01
| [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]]
|-
| style='text-align:right'| 1097
| ''[[:d:Q6981236|Naum Idelson]]''
|
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''
| 1885-03-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 1951-07-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1098
| ''[[:d:Q7035781|Nikolai Durov]]''
| 2005
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q43845|Q43845]]''<br/>''[[:d:Q16390131|Q16390131]]''
| ''[[:d:Q32049814|Telegram FZ-LLC]]''<br/>''[[:d:Q611420|Q611420]]''
| 1980-11-21
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1099
| ''[[:d:Q7150958|Paul Gore]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q516463|Q516463]]''
|
| 1875-07-27
| [[Кишинёв]]
| 1927-12-08
| [[Кишинёв]]
|-
| style='text-align:right'| 1100
| ''[[:d:Q7155152|Paulius Galaunė]]''
|
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q674426|куратор]]''<br/>''[[:d:Q4164507|Q4164507]]''<br/>''[[:d:Q3391743|сынлы сәнгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q10333969|Q10333969]]''
| ''[[:d:Q1790447|National Museum of Lithuania]]''<br/>''[[:d:Q4381425|Q4381425]]''<br/>''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''<br/>''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]''
| 1890-01-25
| ''[[:d:Q15055742|Pagelažiai]]''<br/>''[[:d:Q213127|Укмерге]]''
| 1988-10-18
| [[Каунас]]
|-
| style='text-align:right'| 1101
| ''[[:d:Q7155758|Pavel Senko]]''
|
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''
|
| 1916-10-04
| [[Симәй]]
| 2000-03-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1102
| ''[[:d:Q7155917|Pavle Ingorokva]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| 1893-11-01
| ''[[:d:Q185345|Q185345]]''
| 1983-11-20
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 1103
| ''[[:d:Q7173063|Peter Burian]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1959-03-21
| ''[[:d:Q754773|Һлоһоветс]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1104
| ''[[:d:Q7380994|Ruslan Gasymov]]''
|
| ''[[:d:Q6665249|дзюдочы]]''
|
| 1979-11-08
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1105
| ''[[:d:Q7408438|Samad Seyidov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1964-01-18
| [[Бакы]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1106
| ''[[:d:Q7408572|Samand Siabandov]]''
|
| [[офицер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]
|
| 1909-11-20
| [[Карс өлкәсе]]
| 1989-11-14
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 1107
| ''[[:d:Q7416882|Sandro Tsirekidze]]''
|
| [[шагыйрь]]
|
| 1894-12-12
| ''[[:d:Q172415|Кутаиси]]''
| 1923-06-15
|
|-
| style='text-align:right'| 1108
| ''[[:d:Q7449866|Semyon Abamelek-Lazarev]]''
| 1881
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q6606110|сәнәгатьче]]''
| ''[[:d:Q4294463|Q4294463]]''<br/>''[[:d:Q4144712|Department of Mining]]''
| 1857-11-12
| [[Мәскәү]]
| 1916-09-19
| [[Кисловодск]]
|-
| style='text-align:right'| 1109
| ''[[:d:Q7453844|Sergei Ushakov]]''
|
|
|
| 1952-06-23
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1110
| ''[[:d:Q7453973|Sergey Fomin]]''
| 1979
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Мичиган университеты]]<br/>''[[:d:Q49108|Массачусетс технология институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| 1958-02-16
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1111
| ''[[:d:Q7512261|Nikolay Antonov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1859-09-17
| [[Харьков]]
| 1938-05-12
| [[Панчево]]
|-
| style='text-align:right'| 1112
| [[Семён Каухчишвили]]
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| ''[[:d:Q37008|Q37008]]''
| 1895-10-01
| ''[[:d:Q172415|Кутаиси]]''
| 1981-05-11
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 1113
| ''[[:d:Q7720945|Liuda Purėnienė]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[адвокат]]
|
| 1884-10-25
| ''[[:d:Q1693963|Рокишкис]]''
| 1972-11-17
| [[Каунас]]
|-
| style='text-align:right'| 1114
| ''[[:d:Q7801789|Tiina Intelmann]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1963-08-25
| [[Таллинн]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1115
| ''[[:d:Q7916593|Vasile Bârcă]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1884-01-02
| [[Игныцей (Резина)]]
| 1949-05-14
| [[Бухарест|Бүкрәш]]
|-
| style='text-align:right'| 1116
| ''[[:d:Q7916642|Vasile Stroescu]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q16533|Q16533]]''<br/>''[[:d:Q12362622|Q12362622]]''<br/>''[[:d:Q131512|Q131512]]''
|
| 1845-11-11
| [[Тринка (Единец)]]
| 1926-04-15
| [[Бухарест|Бүкрәш]]
|-
| style='text-align:right'| 1117
| ''[[:d:Q7929895|Viktoras Biržiška]]''
|
| [[математик]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''<br/>''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]''
| 1886-02-23
| ''[[:d:Q379669|Векшнәй]]''
| 1964-01-27
| [[Чикаго]]
|-
| style='text-align:right'| 1118
| ''[[:d:Q7938222|Vladik Kreinovich]]''
|
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2093110|Q2093110]]''
| 1952
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1119
| ''[[:d:Q7938456|Vladimir Lifschitz]]''
|
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q49213|Остиндагы Техас университеты]]''
| 1947-05-30
| [[Мәскәү]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1120
| ''[[:d:Q8023717|Wincenty Zakrzewski]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q189441|Q189441]]''
| 1844-07-11<br/>1844
| [[Стшемешно]]
| 1918-04-12
| [[Краков]]
|-
| style='text-align:right'| 1121
| ''[[:d:Q8041239|Władysław Natanson]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q189441|Q189441]]''
| 1864-06-18
| [[Варшава]]
| 1937-02-26
| [[Краков]]
|-
| style='text-align:right'| 1122
| ''[[:d:Q8041327|Włodzimierz Brus]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| ''[[:d:Q144488|Q144488]]''<br/>''[[:d:Q1394594|Q1394594]]''
| 1921-08-23
| [[Плоцк|Плотск]]
| 2007-08-31
| [[Оксфорд]]
|-
| style='text-align:right'| 1123
| ''[[:d:Q8053266|Yevgeny Korotkevich]]''
|
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''
|
| 1918
| [[Рэчыца (авыл)|Речытса]]
| 1994-02-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1124
| ''[[:d:Q8061464|Yuri A. Barbanel]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| ''[[:d:Q6608367|Indiana University]]''
| 1935-04-08
| [[Санкт-Петербург]]
| 2003-02-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1125
| ''[[:d:Q8331143|Feng Hongda]]''
|
| ''[[:d:Q10669499|naval officer]]''
|
| 1930
|
| 1993
|
|-
| style='text-align:right'| 1126
| ''[[:d:Q8860612|Marian Borzęcki]]''
|
| [[адвокат]]
|
| 1889-09-07<br/>1889-09-08
| [[Сувалки]]
| 1940-06-03
| ''[[:d:Q160139|Q160139]]''
|-
| style='text-align:right'| 1127
| ''[[:d:Q8861896|Jan Tadeusz Rogoziński]]''
|
| [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]
|
| 1825-12-30
| [[Варшава]]
| 1883-09-22
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1128
| ''[[:d:Q8864657|Antoni Rogalewicz]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
|
| 1822
|
| 1886-04-24
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1129
| ''[[:d:Q8865632|Władysław Umiński]]''
|
| ''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[язучы]]
|
| 1865-11-10
| ''[[:d:Q986966|Пшедеч]]''
| 1954-12-31
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1130
| ''[[:d:Q8930716|曹镛]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
|
| 1941
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1131
| ''[[:d:Q8933212|Hanfu Chen]]''
|
| [[галим]]
|
| 1937
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1132
| ''[[:d:Q9083858|Zhang Baichun]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q15899144|China University of Petroleum]]''<br/>''[[:d:Q1604022|Пекин педагогия университеты]]''
| 1965
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1133
| ''[[:d:Q9141013|Adolf Grajewski]]''
|
| [[адвокат]]
|
| 1887
|
| 1967-10-01
| ''[[:d:Q1025330|Q1025330]]''
|-
| style='text-align:right'| 1134
| ''[[:d:Q9145601|Aleksander Kossowski]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1743122|чиркәү тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q635734|Q635734]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q175529|Q175529]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| 1886-01-30<br/>1886-01-18
| [[Арзамас районы]]
| 1965-06-24<br/>1965-06-29
| [[Люблин|Лүблин]]
|-
| style='text-align:right'| 1135
| [[Алексей Кулябко]]
|
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q39631|Q39631]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q742494|Q742494]]''<br/>[[Mäskäw däwlät universitetı|Мәскәү дәүләт университеты]]
| 1866-03-15
| [[Омск]]
| 1930-08-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1136
| ''[[:d:Q9148090|Alichan Kantemir]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1886-05-09
| ''[[:d:Q20624384|Faldon]]''
| 1963-04-16
| [[Мүнхен]]
|-
| style='text-align:right'| 1137
| ''[[:d:Q9176912|Bolesław Michał Rusiecki]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| 1824-11-23
| [[Рим]]
| 1913-01-31
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 1138
| ''[[:d:Q9179655|Bronisław Bouffałł]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1867-10-30
| [[Юравичы (Гродзенский районы)|Юравичы]]
| 1949-02-08
| [[Гданьск]]
|-
| style='text-align:right'| 1139
| ''[[:d:Q9218433|Li Fanghua]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| 1932-01-06
| ''[[:d:Q1054923|Q1054923]]''
| 2020-01-24
| [[Ханбалык|Пекин]]
|-
| style='text-align:right'| 1140
| ''[[:d:Q9220487|Maksas Soloveičikas]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q19829990|Q19829990]]''
|
| 1883-11-19<br/>1883-10-15
| [[Каунас]]
| 1957-03-09
| [[Иерусалим|Котдус]]
|-
| style='text-align:right'| 1141
| ''[[:d:Q9255776|Eugen Büchner]]''
|
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q16831394|териолог]]''<br/>''[[:d:Q1225716|Q1225716]]''<br/>''[[:d:Q10333969|Q10333969]]''
| ''[[:d:Q2025062|Q2025062]]''
| 1861-03-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 1913
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1142
| ''[[:d:Q9310518|Rimantas Kočiūnas]]''
|
| ''[[:d:Q212980|Q212980]]''
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''
| 1953
| [[Литва]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1143
| ''[[:d:Q9313737|Wang Qi]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q16955|Q16955]]''
| 1963-05
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1144
| ''[[:d:Q9327998|Zhai Zhonghe]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q15839136|цитолог]]''
|
| 1930-08-18
|
| 2023-02-10
| [[Ханбалык|Пекин]]
|-
| style='text-align:right'| 1145
| ''[[:d:Q9342262|Stanisław Kochman]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1758009|Гданьск университеты]]''
| 1935-06-07
| ''[[:d:Q4309533|Myslivka]]''
| 2010-04-03
| [[Ополе]]
|-
| style='text-align:right'| 1146
| ''[[:d:Q9345353|Stefan Srebrny]]''
|
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1752712|Q1752712]]''
| 1890-01-14
| [[Варшава]]
| 1962-10-12
| [[Торунь]]
|-
| style='text-align:right'| 1147
| ''[[:d:Q9355837|Tatiana Rutkowska]]''
| 1949
| ''[[:d:Q18524037|Q18524037]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q144488|Q144488]]''
| 1926
|
| 2002
|
|-
| style='text-align:right'| 1148
| ''[[:d:Q9359152|Czesław Andrycz]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1878-09-19
| [[Люблин губернасы|Лүблин гөбернәсе]]
| 1943-07-16
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1149
| ''[[:d:Q9368786|Vincas Čepinskis]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q593644|Q593644]]''
|
| 1871-05-03
| ''[[:d:Q16449250|Dargaičiai]]''
| 1940-08-22
| [[Каунас]]
|-
| style='text-align:right'| 1150
| ''[[:d:Q9369623|Wacław Baehr]]''
|
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''
| ''[[:d:Q144488|Q144488]]''
| 1873-10-06
|
| 1939-09-17
|
|-
| style='text-align:right'| 1151
| ''[[:d:Q9369798|Wacław Przybylski]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1828-09-28
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| 1872-12-25
| [[Бухарест|Бүкрәш]]
|-
| style='text-align:right'| 1152
| ''[[:d:Q9370361|Walenty Miklaszewski]]''
|
| [[укытучы]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| ''[[:d:Q28667128|Q28667128]]''
| 1839-05-19
| ''[[:d:Q11823899|Q11823899]]''
| 1924-01-30
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1153
| ''[[:d:Q9382752|Włodzimierz Natorf]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1931-10-12
| [[Луҗ]]
| 2012-07-19
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1154
| ''[[:d:Q9382839|Włodzimierz Szakun]]''
|
| ''[[:d:Q131512|Q131512]]''
|
| 1883-09-29
|
| 1944-02-01
| ''[[:d:Q326193|Stutthof concentration camp]]''
|-
| style='text-align:right'| 1155
| ''[[:d:Q10278147|Eugene Polzik]]''
| 1976
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q186285|Копенһаген университеты]]''<br/>''[[:d:Q924265|Орһус университеты]]''<br/>''[[:d:Q161562|Калифорния технология институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
| 1953
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1156
| [[Валерий Грубов]]
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
| 1917-02-03
| [[Сольцы]]
| 2009-02-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1157
| ''[[:d:Q10733520|Anatoly Golubev]]''
| 1958
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q106568011|magazine editor]]''<br/>''[[:d:Q2516866|Q2516866]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
| ''[[:d:Q7697609|Q7697609]]''<br/>''[[:d:Q4424291|Q4424291]]''<br/>''[[:d:Q4426449|Sovetsky Pisatel]]''
| 1935-05-23
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| 2020-10-26
| [[Вена шәһәре|Вена]]
|-
| style='text-align:right'| 1158
| ''[[:d:Q10887850|Yu Ruqin]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q649868|Hunan University]]''
| 1935-11-21<br/>1935
| [[Şanxay|Шаңхай]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1159
| ''[[:d:Q10943269|Shouzhuo Yao]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| ''[[:d:Q649868|Hunan University]]''
| 1936
|
| 2025-08-27
|
|-
| style='text-align:right'| 1160
| ''[[:d:Q11000869|Jaan Hein]]''
| 1984
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1961-03-10
| [[Таллинн]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1161
| ''[[:d:Q11067012|张庆桐]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1872
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1162
| ''[[:d:Q11074565|Cheng Wenshan]]''
|
|
| ''[[:d:Q649868|Hunan University]]''
| 1929-10-11
| ''[[:d:Q1374884|Ningxiang City]]''
| 2008-07-09
| ''[[:d:Q174091|Changsha]]''
|-
| style='text-align:right'| 1163
| ''[[:d:Q11163488|Nikolai Andreevich Lebedev]]''
|
| [[математик]]
|
| 1919-08-08
|
| 1982-01-08
|
|-
| style='text-align:right'| 1164
| ''[[:d:Q11212235|Mieczysław Mąkosza]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1718656|Варшау политехника институты]]''
| 1934-11-16
| [[Цешавле]]
| 2026-01-14
|
|-
| style='text-align:right'| 1165
| ''[[:d:Q11364831|Fumito Nakagawa]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
| ''[[:d:Q137555711|ヨセフアンドレオン]]''
| 1964
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1166
| ''[[:d:Q11687359|Aleksander Oskierka]]''
|
| ''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| 1830
| [[Рудаков (Хойницкий районы)|Рудаков]]
| 1911-01-11
| [[Видзы Лавчынския]]
|-
| style='text-align:right'| 1167
| ''[[:d:Q11719279|Jan Trejdosiewicz]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q144488|Q144488]]''
| 1834
| [[Варшава]]
| 1900
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1168
| ''[[:d:Q11719515|Jan Zamojski]]''
|
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| ''[[:d:Q741563|Q741563]]''
| 1956-07-22
| [[Познань]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1169
| ''[[:d:Q11724611|Jerzy Gawrysiak]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
|
| 1928-09-01
| [[Рибно (Александровский повяты)]]
| 2007-12-07
|
|-
| style='text-align:right'| 1170
| ''[[:d:Q11725510|Jerzy Szteliga]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1953-05-09
| [[Зебжидовице (Кече Польша воеводалыгы)]]
| 2023-05-08
|
|-
| style='text-align:right'| 1171
| ''[[:d:Q11738495|Kazimierz Zieliński]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q6337803|нейробиолог]]''
| ''[[:d:Q6991552|Q6991552]]''
| 1929-05-13
| [[Луҗ]]
| 2004-01-10
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1172
| ''[[:d:Q11738506|Kazimierz Ławrynowicz]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q11063|Q11063]]''
|
| 1941-03-21
| ''[[:d:Q2509638|Adutiškis]]''
| 2002-02-20
| [[Калининград]]
|-
| style='text-align:right'| 1173
| ''[[:d:Q11742980|Konstanty Terlikowski]]''
|
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q16533|Q16533]]''
|
| 1895-01-01
| [[Биловежа]]
| 20th century
|
|-
| style='text-align:right'| 1174
| ''[[:d:Q11754342|Leon Malhomme]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|Q193391]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
| 1881-01-04
| [[Санкт-Петербург]]
| 1940
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 1175
| ''[[:d:Q11769601|Marian Orzechowski]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q193391|Q193391]]''
| ''[[:d:Q315658|Вроцлав университеты]]''
| 1931-10-24
| [[Радом]]
| 2020-06-29
| [[Вроцлав|Вротслав]]
|-
| style='text-align:right'| 1176
| ''[[:d:Q11787570|Mykola Maslov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]
|
| 1880-05-04
| [[Полтава]]
| 1942<br/>1940
| [[Казакъ Совет Социалистик Республикасы|Казакъ Cовет Социалистик Республикаcы]]
|-
| style='text-align:right'| 1177
| ''[[:d:Q11799040|Orest Popov]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q3133484|Szczecin University of Technology]]''
| 1934-01-11
|
| 2011-07-28
|
|-
| style='text-align:right'| 1178
| ''[[:d:Q11852591|Arkadius Presas]]''
|
| [[язучы]]
|
| 1870-10-28<br/>1870-10-16
| [[Каунас]]
| 1952-03-22
| ''[[:d:Q1013639|Q1013639]]''
|-
| style='text-align:right'| 1179
| ''[[:d:Q11855644|Daniel Woldemar Åkerman]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q16533|Q16533]]''
|
| 1843-09-23
| ''[[:d:Q622592|Raahe]]''
| 1919-10-22
| ''[[:d:Q1025700|Q1025700]]''
|-
| style='text-align:right'| 1180
| ''[[:d:Q11890460|Reinhold Svento]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q121998|илче]]''
|
| 1881-07-24
| [[Санкт-Петербург]]
| 1973-03-30
| [[Лаппеэнранта]]
|-
| style='text-align:right'| 1181
| ''[[:d:Q12073327|Volodymyr Yelchaninov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1959-04-25
| [[Ырынбур]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1182
| ''[[:d:Q12075706|Stella Lazarevna Abramovitch]]''
|
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q11499929|Q11499929]]''
| ''[[:d:Q1024181|Q1024181]]''
| 1927-09-08
|
| 1996-02-17
|
|-
| style='text-align:right'| 1183
| ''[[:d:Q12075834|Yury Avvakumov]]''
|
| [[рухани]]<br/>''[[:d:Q1984623|илаһиятчелек дуктыры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q646136|Ukrainian Free University]]''<br/>''[[:d:Q178848|Q178848]]''
| 1959-08-06
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1184
| ''[[:d:Q12077637|Александровський Іван]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
| ''[[:d:Q47079306|Kremenets Lyceum]]''
| 1784
|
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 1185
| ''[[:d:Q12078791|Николай Кузьмич Анисюткин]]''
|
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
| ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''
| 1934-02-05
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1186
| ''[[:d:Q12078966|Tatiana Borisovna Ardamatskaya]]''
| 1952
| ''[[:d:Q1225716|Q1225716]]''
| ''[[:d:Q3743102|Q3743102]]''<br/>''[[:d:Q864774|Q864774]]''
| 1927-10-25
| [[Санкт-Петербург]]
| 2011-10-24
| [[Гола Прыстань|Һола-Прыстань]]
|-
| style='text-align:right'| 1187
| ''[[:d:Q12079005|Salome Areshyan]]''
| 1937
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q1474624|Q1474624]]''<br/>''[[:d:Q27131161|Q27131161]]''<br/>''[[:d:Q21468838|Q21468838]]''
| 1913-01-05
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 1966-12-29
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 1188
| ''[[:d:Q12084277|Andrei Borș]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
| 1908-08-17
| ''[[:d:Q1025805|Grigoriopol]]''
| 1993
|
|-
| style='text-align:right'| 1189
| ''[[:d:Q12084654|Братченко, Станислав Никифорович]]''
|
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
| ''[[:d:Q12074551|Q12074551]]''
| 1936-09-03
| [[Хрустальный]]
| 2011-02-21
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1190
| ''[[:d:Q12086203|Serhii Bibikov]]''
|
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| 1908-09-01
| [[Акъяр]]
| 1988-11-21
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1191
| ''[[:d:Q12088119|Andrey Aleksandrovitsj Vvedenskiy]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q84151|Q84151]]''
| 1891-07-21
| [[Пермь]]
| 1965-09-13
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1192
| ''[[:d:Q12092857|Mikhail Vetoshkin]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1884-11-05
| [[Иркутск губернасы]]
| 1958-02-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1193
| ''[[:d:Q12094728|Генсёрский, Антон Иванович]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q80207|Q80207]]''
| 1890-01-30
| [[Болестрашичи]]
| 1970-06-17
| [[Львов]]
|-
| style='text-align:right'| 1194
| ''[[:d:Q12095774|Михаил Митрофанович Гербановский]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
|
| 1874
| [[Каманича]]
| 1914-08-23
| [[Каманича]]
|-
| style='text-align:right'| 1195
| ''[[:d:Q12096685|Kateryna Oleksandrivna Golubkova]]''
|
| [[шагыйрь]]
|
| 1946-11-05
| [[Красноярск крае]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1196
| ''[[:d:Q12096932|Vladimir Gordon]]''
|
| [[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| 1871-11-06
| ''[[:d:Q269512|Лохвытсә]]''
| 1926-01-03
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 1197
| ''[[:d:Q12101291|Dmytro Dombrovsky]]''
|
| ''[[:d:Q16746942|Q16746942]]''
|
| 1964-09-27
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1198
| ''[[:d:Q12104076|Victor Jernstedt]]''
|
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]''<br/>''[[:d:Q17132038|Q17132038]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1854-12-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 1902-08-21<br/>1902-08-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1199
| ''[[:d:Q12104865|Petro Zhur]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| 1914-10-13<br/>1914-10-26
| ''[[:d:Q4133593|Harbuzyn]]''
| 2002-09-17
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1200
| ''[[:d:Q12110061|Кисіль Олександр Григорович]]''
|
| [[язучы]]
|
| 1889-03-27
| ''[[:d:Q2992452|Козелец районы]]''
| 1942-11-28
|
|-
| style='text-align:right'| 1201
| ''[[:d:Q12112667|Копержинский, Константин Александрович]]''
| 1918
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>''[[:d:Q94469|Q94469]]''<br/>[[Иркутск дәүләт университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1894-10-23
| ''[[:d:Q4139619|Q4139619]]''
| 1953-03-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1202
| ''[[:d:Q12114180|Ivan Kraskovsky]]''
|
| ''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| ''[[:d:Q9170528|Dzvinsk State Belarusian Gymnasium]]''
| 1880-06-24
| [[Дубичи Церковни]]
| 1955-08-23
| [[Братислава]]
|-
| style='text-align:right'| 1203
| ''[[:d:Q12115498|Nikolai Kuznetsov]]''
| 1888
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| [[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]]<br/>''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''<br/>''[[:d:Q894654|Nikitsky Botanical Garden]]''<br/>''[[:d:Q1517401|Q1517401]]''<br/>''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| 1864-12-05
| [[Санкт-Петербург]]
| 1932-05-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1204
| ''[[:d:Q12115700|Леанід Адольфавіч Кульскі]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
|
| 1903-04-10
| [[Радомско]]
| 1993-11-25
|
|-
| style='text-align:right'| 1205
| ''[[:d:Q12116288|Makar Kushnir]]''
| 1915
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q16533|Q16533]]''
|
| 1890-08-10
| [[Черкассы|Черкасы]]
| 1951-08-02<br/>1951-09-16<br/>1951-11-16
| [[Бельгия]]
|-
| style='text-align:right'| 1206
| ''[[:d:Q12116677|Alexander Kistiakowsky]]''
|
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''
| ''[[:d:Q84151|Q84151]]''
| 1904-08-13
|
| 1983-06-22
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1207
| ''[[:d:Q12117119|Juri Fedorowitsch Laptschinski]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1886-12-25
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| 1938-03-13
| ''[[:d:Q2575240|Sevvostlag]]''
|-
| style='text-align:right'| 1208
| ''[[:d:Q12117266|Igor Lebedinsky]]''
|
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
|
| 1926-08-08
| [[Санкт-Петербург]]
| 2010-09-17
|
|-
| style='text-align:right'| 1209
| ''[[:d:Q12120390|Юрий Петрович Мазуренко]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1885-07-01
| ''[[:d:Q2217127|Millerovsky District]]''
| 1937-11-03
| [[Сандармох]]
|-
| style='text-align:right'| 1210
| ''[[:d:Q12122009|Мацуєв Микола Іванович]]''
|
|
|
| 1894
|
| 1975
|
|-
| style='text-align:right'| 1211
| ''[[:d:Q12124298|Aleksandr Artjomovitsj Moltsjanov]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q85449|Q85449]]''
| 1941-01-19
|
| 2014-11-10
|
|-
| style='text-align:right'| 1212
| ''[[:d:Q12133990|Новицький Михайло Михайлович]]''
|
|
|
| 1892-09-20
| [[Нижын]]
| 1964-03-29
|
|-
| style='text-align:right'| 1213
| ''[[:d:Q12134957|Оболенцев Роман Дмитриевич]]''
|
| ''[[:d:Q205375|Q205375]]''
| ''[[:d:Q18786052|Q18786052]]''
| 1906-11-01
| ''[[:d:Q4061818|Q4061818]]''
| 1968-10-27
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1214
| [[Григорий Островский]]
|
| ''[[:d:Q4164507|Q4164507]]''
| ''[[:d:Q2391444|Q2391444]]''<br/>''[[:d:Q174158|Q174158]]''
| 1929-10-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 2007-10-01
| [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]]
|-
| style='text-align:right'| 1215
| ''[[:d:Q12137433|Borys Padalka]]''
|
| ''[[:d:Q11494960|йогышлы авырулар белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q12135624|Q12135624]]''<br/>''[[:d:Q4315019|Милли тыйб университеты]]''<br/>''[[:d:Q2083440|Милли тыйб дипломнан соң белем бирү академиясе]]''<br/>''[[:d:Q12074610|L.V. Gromashevsky Institute of Epidemiology and Infectious Diseases of the NAMS of Ukraine]]''
| 1883-05-01
| ''[[:d:Q269523|Q269523]]''
| 1964-01-05
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1216
| ''[[:d:Q12139115|Igor Pasko]]''
|
| [[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q80171|Донецк илкүләм университеты]]''
| 1940-02-24
| [[Санкт-Петербург]]
| 2021-03-28
|
|-
| style='text-align:right'| 1217
| ''[[:d:Q12139822|Перехвальська Олена Всеволодівна]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1218
| ''[[:d:Q12141775|Aleksandr Polkanov]]''
| 1911
| ''[[:d:Q462390|Q462390]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q19356817|петролог]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|Q13416354]]''<br/>''[[:d:Q3400985|Q3400985]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q4127500|Q4127500]]''<br/>''[[:d:Q2370801|Q2370801]]''<br/>''[[:d:Q4214946|Karelian Research Centre of RAS]]''
| 1888-05-13
| [[Кострома]]
| 1963-01-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1219
| ''[[:d:Q12141856|Yarema Polotniuk]]''
|
| ''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q16832248|Q16832248]]''<br/>''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q80207|Q80207]]''
| 1935-07-02
| [[Коломыя]]
| 2012-08-22
| [[Львов]]
|-
| style='text-align:right'| 1220
| ''[[:d:Q12141969|Yakov Yakovych Polfierov]]''
|
| ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q158852|Q158852]]''
|
| 1891-04-13
| ''[[:d:Q2837543|Ilyinskaya]]''
| 1966-09-30
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 1221
| ''[[:d:Q12142021|Larysa Poliakova]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1964-06-11
| [[Ашкабад]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1222
| ''[[:d:Q12147804|Решетов Олександр Олексійович]]''
|
| [[композитор]]
| ''[[:d:Q4221598|Central Ukrainian National Technical University]]''
| 1937-07-04
| ''[[:d:Q1026907|Q1026907]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1223
| ''[[:d:Q12148299|Dmitry Rozhansky]]''
| 1911
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>''[[:d:Q1994279|Q1994279]]''<br/>''[[:d:Q30893327|Central Radio Laboratory]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| 1882-09-01
| [[Киев]]
| 1936-09-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1224
| ''[[:d:Q12148717|Aleksandr Ivanovitsj Romanjutin]]''
|
| [[офицер]]
|
| 1924-08-08
| ''[[:d:Q2554520|Q2554520]]''
| 2006
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1225
| ''[[:d:Q12148955|Рочняк Олександр]]''
|
| ''[[:d:Q16533|Q16533]]''
|
| 1867-01-01
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1226
| ''[[:d:Q12149193|Рудницький Євген Миколайович]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
| 1883-02-02
| ''[[:d:Q34267|Q34267]]''
| 1937
|
|-
| style='text-align:right'| 1227
| ''[[:d:Q12149598|Jaan Räppo]]''
|
| ''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>[[укытучы]]
|
| 1880-04-11
| ''[[:d:Q188076|Võru County]]''
| 1958-04-14
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1228
| [[Эраст Сымонович]]
|
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
|
| 1919-03-18<br/>1919
| [[Санкт-Петербург]]
| 1983
| [[Иске Русса]]
|-
| style='text-align:right'| 1229
| ''[[:d:Q12153938|Adrian Anatol‘jevič Smirnov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201788|Q4201788]]''<br/>''[[:d:Q5512517|G. V. Kurdyumov Institute for Metal Physics of the National Academy of Sciences of Ukraine]]''
| 1908-11-16
| [[Бөек Новгород]]
| 1992-12-06
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1230
| ''[[:d:Q12157740|Nikolai Leonidovich Stepanov]]''
|
| ''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''
| [[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]]
| 1902-12-07
| [[Ялта]]
| 1972-07-31
| ''[[:d:Q593888|Peredelkino]]''
|-
| style='text-align:right'| 1231
| ''[[:d:Q12160017|Тарасов Юрій Михайлович]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
|
| 1912-07-10
| [[Липецк]]
| 1995
| [[Каманича]]
|-
| style='text-align:right'| 1232
| ''[[:d:Q12162806|Тулуб Олександр Володимирович]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1930
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1233
| ''[[:d:Q12166543|Філоненко Віктор Йосипович]]''
|
|
| ''[[:d:Q4385796|Пятигорск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1517401|Q1517401]]''<br/>[[Х. М. Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты|Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты]]
| 1884
|
| 1977
|
|-
| style='text-align:right'| 1234
| ''[[:d:Q12167427|Starion Khodetsky]]''
|
| ''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>''[[:d:Q864503|Q864503]]''
| ''[[:d:Q28664814|Q28664814]]''
| 1821-02-21
| [[Акмәсҗит]]
| 1887-02-10
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1235
| ''[[:d:Q12169028|Mychajlo Čabanìvs'kyj]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]
|
| 1910-09-18<br/>1910-09-05
| ''[[:d:Q4261219|Ligivka]]''<br/>''[[:d:Q2216243|Q2216243]]''
| 1973-04-04
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1236
| ''[[:d:Q12169836|Gennadij Aleksandrovič Čerkašin]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]
|
| 1936-09-13
| [[Акъяр]]
| 1996-06-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1237
| ''[[:d:Q12172271|Шпаков Анатолій Петрович]]''
| 1951
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
|
| 1926-06-08
| ''[[:d:Q4323471|Novogradivka]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1238
| ''[[:d:Q12172458|Leonid Aleksandrovitsj Sjoebenko-Sjoebin]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1907-07-12
| [[Карс]]
| 1994-07-28
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 1239
| ''[[:d:Q12172738|V. Shcherbakivsʹkyĭ]]''
|
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q47090899|Q47090899]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q646136|Ukrainian Free University]]''<br/>''[[:d:Q3868374|Poltava Local History Museum]]''<br/>''[[:d:Q2037262|Lviv National Museum]]''
| 1876-03-17
| ''[[:d:Q4526508|Shpichintsi]]''
| 1957-01-18
| [[Брайтон]]
|-
| style='text-align:right'| 1240
| ''[[:d:Q12173207|Oleksii Yushchyk]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1947-10-27
| ''[[:d:Q2991945|Korop Raion]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1241
| ''[[:d:Q12173489|Яковенко Євген Іванович]]''
|
| ''[[:d:Q8359428|Q8359428]]''
|
| 1865
| ''[[:d:Q1020043|Q1020043]]''
| 1943
|
|-
| style='text-align:right'| 1242
| ''[[:d:Q12173995|Владимир Григорьевич Ярошенко]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
| 1888-06-22
| [[Мыргород|Мырһород]]
| 1957-07-02
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1243
| ''[[:d:Q12271849|Angel Grŭncharov]]''
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| ''[[:d:Q7205171|Plovdiv University]]''
| 1959-03-28
| ''[[:d:Q405248|Долна-Банә]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1244
| ''[[:d:Q12275457|Vladimir Kusev]]''
|
| ''[[:d:Q16533|Q16533]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
| 1867
| [[Прилеп|Перләпә]]
| 1941
| [[Sofiä|София]]
|-
| style='text-align:right'| 1245
| ''[[:d:Q12278271|Димитър Въндев]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q841581|София университеты]]''
| 1945-04-04
| [[Sofiä|София]]
| 2004-09-26
| [[Sofiä|София]]
|-
| style='text-align:right'| 1246
| ''[[:d:Q12281758|Innokenti Tolmachov]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| 1872
| [[Иркутск]]
| 1950
|
|-
| style='text-align:right'| 1247
| ''[[:d:Q12287962|Naço Naçov]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
| 1853-08-16
| [[Стара-Загора]]
| 1916-03-15
| [[Стара-Загора]]
|-
| style='text-align:right'| 1248
| ''[[:d:Q12291973|Radka Radeva]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2399293|Q2399293]]''
| 1936-11-21
| ''[[:d:Q180131|Q180131]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1249
| ''[[:d:Q12292206|Raya Kuncheva]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q1003730|Bulgarian Academy of Sciences]]''
| 1951-11-08
| [[Sofiä|София]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1250
| ''[[:d:Q12344664|Adomas Jakštas-Dambrauskas]]''
|
| ''[[:d:Q250867|католик рухание]]''<br/>''[[:d:Q98833890|Q98833890]]''<br/>''[[:d:Q860918|эсперантист]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[математик]]<br/>[[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
|
| 1860-09-08
| ''[[:d:Q12661851|Q12661851]]''
| 1938-02-19
| [[Каунас]]
|-
| style='text-align:right'| 1251
| ''[[:d:Q12350122|Ion Ianoși]]''
| 1955
| ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q21550346|aesthetician]]''<br/>''[[:d:Q2248623|scholar]]''
| ''[[:d:Q608338|Бухарест университеты]]''<br/>''[[:d:Q195081|«И. О. Караджиале» милли тиятыр һәм кина үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q12724447|Central Committee of The Romanian Communist Party]]''
| 1928-05-01
| [[Брашов]]
| 2016-07-01
| [[Бухарест|Бүкрәш]]<br/>[[Брашов]]
|-
| style='text-align:right'| 1252
| ''[[:d:Q12358102|Aarne Pärnpuu]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1938-03-12
| [[Эстония]]
| 2004
|
|-
| style='text-align:right'| 1253
| ''[[:d:Q12358351|Agu Sisask]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
|
| 1940-08-20
| [[Тарту]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1254
| ''[[:d:Q12358906|Alla Kallas]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
|
| 1946-10-24
| [[Веймар]]
| 2011-05-03
|
|-
| style='text-align:right'| 1255
| ''[[:d:Q12359075|Anatoli Loopman]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
| 1905
|
| 1973
|
|-
| style='text-align:right'| 1256
| ''[[:d:Q12359283|Anne Lill]]''
| 1978
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| 1946-10-15
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1257
| ''[[:d:Q12359358|Anton Nõmmik]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| 1882-12-02
| ''[[:d:Q25517667|Q25517667]]''
| 1957-10-20
| [[Уппсала]]
|-
| style='text-align:right'| 1258
| ''[[:d:Q12359406|Ants Oidermaa]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1891-11-20
| ''[[:d:Q25522573|Sauga Rural Municipality]]''
| 1941
|
|-
| style='text-align:right'| 1259
| ''[[:d:Q12359779|Arvo Alas]]''
|
| ''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| 1943-03-20
| [[Таллинн]]
| 2007-09-18
|
|-
| style='text-align:right'| 1260
| ''[[:d:Q12360719|Daniel Burchard von Lemm]]''
|
| ''[[:d:Q3315492|clergyman]]''
|
| 1845-11-06
| [[Санкт-Петербург]]
| 1924-07-11
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 1261
| ''[[:d:Q12361073|Eduard Ertis]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''
|
| 1915-01-01
| [[Гдов]]
| 1994-12-19
| [[Тарту]]
|-
| style='text-align:right'| 1262
| ''[[:d:Q12361098|Eduard Markus]]''
|
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| 1889-05-02
| [[Меома]]
| 1971-01-06
| [[Коламбус]]
|-
| style='text-align:right'| 1263
| ''[[:d:Q12362108|Ene Grauberg]]''
|
| ''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>[[укытучы]]
|
| 1944-04-23
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1264
| ''[[:d:Q12362771|Friedrich Nikolai Russow]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>[[шагыйрь]]
| [[Кунсткамера]]<br/>''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''
| 1828-04-02
| [[Таллинн]]
| 1906-07-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1265
| ''[[:d:Q12362994|German Zamyatin]]''
|
| ''[[:d:Q1595570|Q1595570]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''<br/>[[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| 1882-02-17
| [[Слабутски|Слободской]]
| 1953-01-02
| [[Пермь]]
|-
| style='text-align:right'| 1266
| ''[[:d:Q12363428|Harald Perlitz]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| 1889-06-12
| [[Таллинн]]
| 1973-07-04
| [[Стокгольм]]
|-
| style='text-align:right'| 1267
| ''[[:d:Q12363823|Henn Mikkin]]''
|
| ''[[:d:Q212980|Q212980]]''
|
| 1947-01-20
| ''[[:d:Q650577|Q650577]]''
| 2004-02-06
|
|-
| style='text-align:right'| 1268
| ''[[:d:Q12364808|Jaan Depman]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q17486330|математика тарихчысы]]''
|
| 1885-07-17
| ''[[:d:Q1010589|Tarvastu Rural Municipality]]''
| 1970-03-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1269
| ''[[:d:Q12365322|Johannes Kiivet]]''
|
| [[укытучы]]
|
| 1879-02-10
| ''[[:d:Q31279965|Q31279965]]''
| 1967-05-02
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 1270
| ''[[:d:Q12366400|Karl Friedrich Luts]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q593644|Q593644]]''
|
| 1883-11-15
| [[Санкт-Петербург]]
| 1942-01-15
| ''[[:d:Q3741477|Usollag]]''
|-
| style='text-align:right'| 1271
| ''[[:d:Q12366480|Karl Terras]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q50995749|спорт белән бәйле кеше]]''<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
| 1890-09-09
| [[Ваивара]]
| 1942-02-25
| [[Киров өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 1272
| ''[[:d:Q12369832|Marju Lepajõe]]''
| 1991
| ''[[:d:Q2468727|classical scholar]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q17488357|диннәр тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q182436|китапханәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| 1962-10-28<br/>1962-10-26
| [[Тарту]]
| 2019-07-04
|
|-
| style='text-align:right'| 1273
| ''[[:d:Q12369891|Mart Rannut]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q3737138|Q3737138]]''
| 1959-01-15
| [[Таллинн]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1274
| ''[[:d:Q12370957|Nelli Privalova]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q17486376|Q17486376]]''
|
| 1945-02-07
| [[Таллинн]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1275
| ''[[:d:Q12371039|Nikolai Kann]]''
|
| ''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1475726|Q1475726]]''<br/>[[укытучы]]
|
| 1873-04-26
| [[Һелламаа (Муһу)]]
| 1948-02-17
| [[Гөттинген]]
|-
| style='text-align:right'| 1276
| ''[[:d:Q12371068|Nikolai Pärna]]''
|
| ''[[:d:Q15401884|медицина галиме]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
|
| 1878
| [[Тарту]]
| 1923-11-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1277
| ''[[:d:Q12371411|Olev Saks]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q6824851|metrologist]]''<br/>[[инженер]]
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| 1930-10-23
| [[Тарту]]
| 2017-04-05
|
|-
| style='text-align:right'| 1278
| ''[[:d:Q12375621|Sven Nõmm]]''
| 1995-06-30
| [[математик]]
| ''[[:d:Q604487|Q604487]]''
| 1973-11-21
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1279
| ''[[:d:Q12377667|Cheslav Lushchik]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q91075110|Institute of Physics and Astronomy]]''
| 1928-02-15
| [[Санкт-Петербург]]
| 2020-08-08
|
|-
| style='text-align:right'| 1280
| ''[[:d:Q12378618|Viktor Olman]]''
|
| [[математик]]
|
| 1946
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1281
| ''[[:d:Q12378621|Viktor Maamägi]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
|
| 1917-10-12
| [[Бердянск]]
| 2005-05-31
|
|-
| style='text-align:right'| 1282
| ''[[:d:Q12378849|Voldemar Kolga]]''
| 1971<br/>1976
| ''[[:d:Q212980|Q212980]]''
| ''[[:d:Q1257946|Q1257946]]''
| 1947-10-18
| [[Курессааре]]
| 2021-07-01
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 1283
| ''[[:d:Q12408243|Yitzchak Gregory D'Arbela (Amchislavsky)]]''
|
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''
| ''[[:d:Q703018|Barghash bin Said Al Busaidi]]''<br/>''[[:d:Q12404509|Rothschild Hospital]]''
| 1847-08-20
| [[Кирмәнчек]]
| 1911-06-24
| [[Тунис (шәһәр)]]
|-
| style='text-align:right'| 1284
| ''[[:d:Q12410025|Sofia Moskowitz]]''
|
| ''[[:d:Q974144|Q974144]]''
|
| 1950-10-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 2013-09-09
| [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]]
|-
| style='text-align:right'| 1285
| ''[[:d:Q12529275|Andrey Bezsonov]]''
|
| [[галим]]
|
| 1875-04-27
| [[Түбән Новгород]]
| 1962-02-26
| [[Алматы]]
|-
| style='text-align:right'| 1286
| ''[[:d:Q12533604|Барлыбек Сыртанов]]''
|
| ''[[:d:Q1500610|җәмгыять лидеры]]''
|
| 1866
| ''[[:d:Q4232185|Q4232185]]''
| 1914-11-26
|
|-
| style='text-align:right'| 1287
| ''[[:d:Q12536083|Boris Dyakov]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| 1907-07-25
| [[Балашау]]
| 1999-04-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1288
| ''[[:d:Q12538196|Vladimir Galitsky]]''
|
|
|
| 1902-08-31
| [[Санкт-Петербург]]
| 1973-11-18
| [[Алматы]]
|-
| style='text-align:right'| 1289
| ''[[:d:Q12539795|Гүлнәр Ермұратқызы Нәдірова]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q427677|Q427677]]''
| 1955-10-28
| [[Караганда|Караганды]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1290
| ''[[:d:Q12541138|Dinmuhammad Sultangazin]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
|
| 1867-05-10
| [[Симәй]]
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 1291
| ''[[:d:Q12545904|Zhumatay Äliev]]''
| 1974
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1952-06-20
| ''[[:d:Q2321974|Sarysu District]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1292
| ''[[:d:Q12556128|Leonid Nemenov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| 1905-11-16
| [[Днипро]]
| 1980-07-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1293
| ''[[:d:Q12556275|Мікалай Іванавіч Накоўнік]]''
| 1930
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4135691|Q4135691]]''<br/>''[[:d:Q60824755|Q60824755]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]<br/>''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q90882030|Уральскае геалагічнае ўпраўленне]]''<br/>''[[:d:Q90882033|Заходне-Сібірскае геалагічнае ўпраўленне]]''<br/>''[[:d:Q90882045|Казахскае геалагічнае ўпраўленне]]''<br/>''[[:d:Q427677|Q427677]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Q2418908]]''
| 1895-05-20
| ''[[:d:Q90881673|Nakoŭniki]]''
| 1975
|
|-
| style='text-align:right'| 1294
| ''[[:d:Q12558251|Nikolay Pantusov]]''
|
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
|
| 1849-05-11<br/>1849
| [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]]
| 1909-06-11<br/>1909
| [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]]
|-
| style='text-align:right'| 1295
| ''[[:d:Q12567234|Тұрсын Икрамович Сұлтанов]]''
| 1967
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q60852541|Q60852541]]''<br/>''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1940-05-07
| [[Шамалган (авыл)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1296
| ''[[:d:Q12575554|Қозыбаев Сағымбай Қабашұлы]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q427677|Q427677]]''
| 1944-07-16
| ''[[:d:Q793969|Meñdiqara District]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1297
| ''[[:d:Q12608944|Woo Yoon-keun]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]
|
| 1957-09-24
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1298
| ''[[:d:Q12627261|Artur Rafaelovič Bagdasarov]]''
| 1981
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q88199495|croatist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1958-12-02
| [[Бакы]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1299
| ''[[:d:Q12652209|Dalia Švambarytė]]''
|
| ''[[:d:Q333634|Q333634]]''
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''
| 1968-10-13
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1300
| ''[[:d:Q12654090|Ernests Blese]]''
| 1914
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
| ''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]''<br/>''[[:d:Q16351449|English Language Institute of Riga]]''<br/>''[[:d:Q16351438|Rīgas Tautas augstskola]]''<br/>''[[:d:Q285178|Ministry of Foreign Affairs]]''<br/>''[[:d:Q565742|Q565742]]''<br/>''[[:d:Q161982|Майнц университеты]]''
| 1892-12-27
| [[Рига]]
| 1964-12-02
| [[Гермерсхайм]]
|-
| style='text-align:right'| 1301
| ''[[:d:Q12654144|Eugenijus Arvydas Janulaitis]]''
| 1967
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
|
| 1942-09-26
| ''[[:d:Q1719466|Паневеҗис]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1302
| ''[[:d:Q12657599|Jonas Aukštuolis]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1885-01-20
| ''[[:d:Q16454982|Kalnagaliai]]''
| 1949-10-28
| ''[[:d:Q56507866|gulag camp]]''<br/>''[[:d:Q4169606|Dubravlag]]''
|-
| style='text-align:right'| 1303
| ''[[:d:Q12658631|Juozas Orlauskis]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1887-10-17
| ''[[:d:Q134712|Q134712]]''
| 1970-07-07
| ''[[:d:Q134712|Q134712]]''
|-
| style='text-align:right'| 1304
| ''[[:d:Q12665946|Motiejus Pečiulionis]]''
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| 1888-01-03
| ''[[:d:Q16470753|Randiškė]]''
| 1960-01-26
| ''[[:d:Q16452834|Q16452834]]''
|-
| style='text-align:right'| 1305
| ''[[:d:Q12669043|Peliksas Bugailiškis]]''
|
| ''[[:d:Q16533|Q16533]]''
|
| 1883-12-30
| ''[[:d:Q16454164|Q16454164]]''
| 1965-10-27
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 1306
| ''[[:d:Q12670106|Pranas Vaičaitis]]''
|
| [[шагыйрь]]
|
| 1876-02-10
| ''[[:d:Q16471984|Santakai]]''
| 1901-09-21
| ''[[:d:Q16471984|Santakai]]''
|-
| style='text-align:right'| 1307
| ''[[:d:Q12671556|Rokas Šliūpas]]''
|
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''
|
| 1865-06-02
| ''[[:d:Q16470642|Q16470642]]''
| 1959-05-26
| ''[[:d:Q1004312|Q1004312]]''
|-
| style='text-align:right'| 1308
| ''[[:d:Q12673773|Stasys Lukauskis]]''
|
| [[адвокат]]
|
| 1869
|
| 1925
|
|-
| style='text-align:right'| 1309
| ''[[:d:Q12678047|Vladas Petronaitis]]''
|
| [[офицер]]
|
| 1888-11-02
| ''[[:d:Q16469770|Plaučiškiai]]''
| 1941-06-25
| ''[[:d:Q13193538|Q13193538]]''
|-
| style='text-align:right'| 1310
| ''[[:d:Q12724049|Cicerone Poghirc]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q608338|Бухарест университеты]]''<br/>''[[:d:Q309948|Бохумдагы Рур университеты]]''<br/>''[[:d:Q1079140|Блумиңтондагы Индиана үнивирситите]]''<br/>[[Мичиган университеты]]<br/>''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''<br/>''[[:d:Q193510|Падуя университеты]]''
| 1928-03-20<br/>1928
| [[Мескурей]]
| 2009-04-15
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 1311
| ''[[:d:Q12727851|E. I. Khrishchev]]''
| 1977
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1942-02-06
| ''[[:d:Q1774916|Pelinei]]''
| 2009-03-29
|
|-
| style='text-align:right'| 1312
| ''[[:d:Q12735561|Mihail Pavlov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1097810|Q1097810]]''<br/>''[[:d:Q4146913|Ion Creangă Pedagogical State University]]''<br/>''[[:d:Q1282309|Q1282309]]''<br/>''[[:d:Q4693931|Молдова дәүләт аграр университеты]]''<br/>''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]''<br/>''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''
| 1886
| [[Булбоака (Бричени)]]
| 1961-04-19
| [[Кишинёв]]
|-
| style='text-align:right'| 1313
| ''[[:d:Q12736594|Nicolae Alexandri]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]
|
| 1859-05-17
| [[Кишинёв]]
| 1931-11-17
| [[Кишинёв]]
|-
| style='text-align:right'| 1314
| ''[[:d:Q12839609|Fuad Hacızadə]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q2042347|Q2042347]]''
| 1952-06-19
| [[Сиязән]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1315
| ''[[:d:Q12840492|Habib Zarbaliyev]]''
|
| [[галим]]
|
| 1953-09-24
| [[Хуршуд]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1316
| ''[[:d:Q12840500|Həbibulla Məmmədbəyli]]''
|
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''<br/>''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| [[Бакы дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4058260|Әзербайҗан дәүләт педагогика университеты]]''
| 1912-12-01
| ''[[:d:Q8082442|Şağan]]''
| 1982-04-13
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 1317
| ''[[:d:Q12841940|Mina Mirzayeva]]''
|
| ''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
|
| 1892
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 1963
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 1318
| ''[[:d:Q12846233|Samad bey Vakilov]]''
| 1893
| [[инженер]]
|
| 1871-12-24
| [[Салаһлы (Агстафа)]]
| 1943
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 1319
| ''[[:d:Q12847452|Khalida Hasilova]]''
|
| [[шагыйрь]]
|
| 1920-04-19
| [[Закаталы]]
| 1996-12-05
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 1320
| [[Константин Марков]]
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| 1905-05-07
| [[Выборг]]
| 1980-09-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1321
| ''[[:d:Q12865927|Konstantine Makashvili]]''
|
| [[шагыйрь]]
|
| 1876-11-26<br/>1875-11-26
| ''[[:d:Q12865458|Q12865458]]''
| 1927-08-29
| ''[[:d:Q3951485|Q3951485]]''
|-
| style='text-align:right'| 1322
| ''[[:d:Q12869211|Sergey Meskhi]]''
|
| ''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
| 1845-10-12<br/>1845-10-24
| ''[[:d:Q12868366|Q12868366]]''
| 1883-07-21<br/>1883-08-02
| [[Абастумани]]
|-
| style='text-align:right'| 1323
| ''[[:d:Q12869289|Simon Lukich Avaliani]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q37008|Q37008]]''
| 1881-03-27
| ''[[:d:Q172415|Кутаиси]]''
| 1922-08-11<br/>1922-08-12
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 1324
| ''[[:d:Q13027986|Іван Аляксандравіч Глебаў]]''
| 1886
| [[галим]]
| ''[[:d:Q28006533|Магілёўскае рэальнае вучылішча]]''<br/>''[[:d:Q2069649|Q2069649]]''<br/>[[Вильно (христиан) укытучылар институты]]<br/>''[[:d:Q52161779|Grodno male gymnasium]]''
| 1864-06-21
| [[Витебск]]
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 1325
| [[Алексей Кайгородов]]
|
| ''[[:d:Q1113838|Q1113838]]''
| ''[[:d:Q2385041|Q2385041]]''<br/>''[[:d:Q30274094|Q30274094]]''<br/>''[[:d:Q2029948|Q2029948]]''<br/>[[Россия дәүләт гидрометеорология университеты]]<br/>''[[:d:Q4304086|Q4304086]]''
| 1881-11-14
| [[Бөек Новгород]]
| 1951-09-27
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1326
| ''[[:d:Q13028444|Andrej Borovskij]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
| ''[[:d:Q3920469|Weißruthenische Vertrauensstelle]]''<br/>''[[:d:Q3920449|Q3920449]]''<br/>''[[:d:Q9368833|Dienststelle VINETA – Propagandadienst Ostraum e.V]]''<br/>''[[:d:Q6515966|Надзвычайная місія БНР у Нямеччыне]]''
| 1873-12-11
| [[Елгава]]
| 1945-01-15
| [[Берлин]]
|-
| style='text-align:right'| 1327
| ''[[:d:Q13031543|Мікалай Венядзіктавіч Ламбін]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2418908|Q2418908]]''<br/>''[[:d:Q4330437|Q4330437]]''
| 1899-05-06
| [[Санкт-Петербург]]
| 1986-12-28
|
|-
| style='text-align:right'| 1328
| ''[[:d:Q13031590|Mikola Haĭduk]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
|
| 1933-05-29<br/>1931-05-29<br/>1933-04-29
| [[Кобилянка (Подлясье воеводалыгы)]]
| 1998-09-02
| [[Бялысток|Белосток]]
|-
| style='text-align:right'| 1329
| ''[[:d:Q13031850|Pavel Mіchajlavіč Šrub]]''
| 1977
| [[шагыйрь]]
| ''[[:d:Q2496026|Q2496026]]''
| 1955-02-20
| [[Хильчыцы]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1330
| ''[[:d:Q13032492|Рыгор Самуілавіч Жалязняк]]''
|
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>[[шагыйрь]]
|
| 1914-09
| [[Витебск]]
| 1942-08
| ''[[:d:Q1926518|Mga]]''
|-
| style='text-align:right'| 1331
| ''[[:d:Q13033098|Уладзімір Аляксандравіч Карпаў]]''
| 1967
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q2418908|Q2418908]]''
| 1940-03-16
| [[Вологда]]
| 2006-01-23
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 1332
| ''[[:d:Q13033509|Jusaf Berkman]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| 1838-08-04
| [[Валожын]]
| 1919-07-19
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1333
| ''[[:d:Q13033543|Yury Bogdanov]]''
| 1956
| [[математик]]
| ''[[:d:Q2418908|Q2418908]]''
| 1920-12-08
| [[Бөек Луки|Великие-Луки]]
| 1987-12-07
|
|-
| style='text-align:right'| 1334
| ''[[:d:Q13033571|Yakaw Afanasyew]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4129793|Югары хатын-кызлар авыл хуҗалыгы курслары]]''<br/>''[[:d:Q2385041|Q2385041]]''<br/>''[[:d:Q41484692|Q41484692]]''<br/>''[[:d:Q123018612|сельскагаспадарчая секцыя Інбелкульта]]''
| 1877-10-21
| [[Балашау]]
| 1937-12-20
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 1335
| ''[[:d:Q13033603|Janka Niomanski]]''
|
| ''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''
| ''[[:d:Q2088544|Беларускі нацыянальны камісарыят]]''<br/>''[[:d:Q55785009|Q55785009]]''<br/>''[[:d:Q4201835|Q4201835]]''<br/>''[[:d:Q2628140|Q2628140]]''<br/>''[[:d:Q97383460|Навукова-даследчы інстытут прамысловасці БССР]]''
| 1890-04-12
| [[Шчорсы]]
| 1937-10-30
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 1336
| ''[[:d:Q13033608|Янка Чарапук]]''
|
| [[язучы]]
|
| 1896-08-12
| [[Новий Двур (Сокульский повяты)]]
| 1957-11-16
| [[Чикаго]]
|-
| style='text-align:right'| 1337
| ''[[:d:Q13033626|Jaŭhien Chliabcevič]]''
| 1913
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q10429346|Q10429346]]''
|
| 1884-08-06
| [[Жыровицы]]
| 1953-10-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1338
| ''[[:d:Q13040251|Ismet Elezi]]''
|
| ''[[:d:Q212948|партизан]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]
|
| 1920
| ''[[:d:Q636952|Fterrë]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1339
| ''[[:d:Q13042479|Marash Hajati]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| 1920
| [[Шкодер|Ышкодра]]
| 2013-03-28
|
|-
| style='text-align:right'| 1340
| ''[[:d:Q13050717|Ալբերտ Ստեփանյան]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
|
| 1948-03-14
| [[Ереван]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1341
| ''[[:d:Q13052571|Gohar Hambardzumyan]]''
| 1929
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1569495|Q1569495]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q952960|Q952960]]''<br/>''[[:d:Q1474624|Q1474624]]''
| 1907-06-28
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 1979-06-26
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 1342
| ''[[:d:Q13053156|Khoren Sargsyan]]''
| 1917
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''
| ''[[:d:Q5074226|Charents Museum of Literature and Arts]]''<br/>''[[:d:Q21468838|Q21468838]]''
| 1891-12-02
| ''[[:d:Q158903|Шуша]]''
| 1970-04-04
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 1343
| ''[[:d:Q13053423|Hakob Salakhyan]]''
| 1947
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q10550018|Q10550018]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1474624|Q1474624]]''<br/>''[[:d:Q2033155|Комитас исемендәге Ереван дәүләт консерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q8038509|Writers Union of Armenia]]''<br/>''[[:d:Q537375|Armenfilm]]''<br/>''[[:d:Q1865276|Q1865276]]''<br/>''[[:d:Q4168753|Druzhba Narodov]]''<br/>''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]''
| 1922-09-01
| [[Харьков]]
| 1969-09-01
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1344
| ''[[:d:Q13169630|Керимбаев, Сүйүн]]''
| 1941
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1345
| ''[[:d:Q13172442|Georgi Porshniakov]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1918
|
| 1993
|
|-
| style='text-align:right'| 1346
| ''[[:d:Q13397841|Leonid Efimovich Rodin]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| 1907-02-22
| [[Варшава]]
| 1990-02-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1347
| ''[[:d:Q13410543|Augusts Tentelis]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]''
| 1876-11-23
| ''[[:d:Q3801293|Q3801293]]''
| 1942-01-19
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|-
| style='text-align:right'| 1348
| ''[[:d:Q14479305|Vladimir Dluzsky]]''
|
| ''[[:d:Q250867|католик рухание]]''
|
| 1895
| [[Санкт-Петербург]]
| 1967
| [[Берлин]]
|-
| style='text-align:right'| 1349
| ''[[:d:Q14915112|Charles Arthur Moser]]''
|
| ''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Yel universitetı|Йель университеты]]<br/>''[[:d:Q432637|Джордж Вашингтон университеты]]''
| 1935-01-06
| [[Ноксвил]]
| 2006-12-12
| [[Sofiä|София]]
|-
| style='text-align:right'| 1350
| ''[[:d:Q14917036|V. U. Skalaban]]''
|
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q14271902|Belarusian Petrus Brouka Encyclopedia]]''<br/>''[[:d:Q17047050|Q17047050]]''<br/>''[[:d:Q53726496|Q53726496]]''<br/>''[[:d:Q15607766|National Archives of Belarus]]''
| 1947-08-05
| [[Вяликия Шылавичы]]
| 2011-08-20
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 1351
| ''[[:d:Q14918193|Marian Klott]]''
|
|
|
| 1892-11-01
| ''[[:d:Q2068443|Braslawsky povet]]''
| 1967-02-28
| [[Краков]]
|-
| style='text-align:right'| 1352
| ''[[:d:Q14919788|Boris Alekseevich Venkov]]''
|
| [[математик]]
|
| 1900-08-13
|
| 1962-12-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1353
| ''[[:d:Q14919790|Boris Borisovich Venkov]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1934-11-15
| [[Санкт-Петербург]]
| 2011-11-10
|
|-
| style='text-align:right'| 1354
| ''[[:d:Q15043400|Cecil Hoare]]''
|
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
| 1892-03-06
| ''[[:d:Q52101|Q52101]]''
| 1984-08-23
|
|-
| style='text-align:right'| 1355
| ''[[:d:Q15046890|Jean-Claude Gakosso]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
| ''[[:d:Q3551438|Marien Ngouabi University]]''
| 1957-07-25
| ''[[:d:Q765370|Plateaux Department]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1356
| ''[[:d:Q15060951|Pavel Shults]]''
|
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
| ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''<br/>''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''
| 1900-10-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 1983-09-20
| ''[[:d:Q1743602|Q1743602]]''
|-
| style='text-align:right'| 1357
| ''[[:d:Q15061240|Шалфеев, Пётр Петрович]]''
|
| [[галим]]
|
| 1861
|
| 1893
|
|-
| style='text-align:right'| 1358
| ''[[:d:Q15061321|Yefim Chonov]]''
|
| [[галим]]
|
| 1887
| ''[[:d:Q4074662|Q4074662]]''
| 1927
| ''[[:d:Q4074662|Q4074662]]''
|-
| style='text-align:right'| 1359
| ''[[:d:Q15062036|Хворостанский, Константин Иванович]]''
| 1887
|
|
| 1860-08-29
| [[Әстерхан губернасы]]
| 1917
|
|-
| style='text-align:right'| 1360
| ''[[:d:Q15063194|Fedor Fortinsky]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q28664814|Q28664814]]''
| 1846-02-15
| ''[[:d:Q4216581|Касыйм өязе]]''
| 1902-12-12<br/>1902-12-25
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1361
| ''[[:d:Q15063220|Vladimir Fomin]]''
|
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1937-03-06
| [[Серпухов]]
| 2000-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1362
| ''[[:d:Q15063425|Ludmila Filatova]]''
|
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| ''[[:d:Q178416|Q178416]]''
| 1935-10-06
| [[Ырынбур]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1363
| ''[[:d:Q15063960|Yury Alekseyev]]''
|
|
|
| 1962
| [[Таштагол]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1364
| ''[[:d:Q15064106|Vladimir Argutinsky-Dolgorukov]]''
|
| ''[[:d:Q10732476|Q10732476]]''
|
| 1874-03-24
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 1941-12-09
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 1365
| ''[[:d:Q15064297|Petr Barakov]]''
|
| ''[[:d:Q1781198|Q1781198]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| 1858
|
| 1919
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 1366
| ''[[:d:Q15064354|Tatyana Batygina]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1927-10-24
| [[Уссурийск]]
| 2015-09-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1367
| ''[[:d:Q15064360|Vasiliĭ Vasilʹevich Bauer]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| 1833-12-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 1884-11-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1368
| ''[[:d:Q15064664|Leonid Botsjkarjov]]''
|
| ''[[:d:Q212980|Q212980]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Әстерхан дәүләт техник университеты|Әстерхан дәүләт техника университеты]]
| 1949-04-29
| [[Әстерхан]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1369
| ''[[:d:Q15064667|Vasily Bochkov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1846-08-11
|
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 1370
| [[Пётр Боярский]]
| 1893
|
|
| 1870-06-04
| [[Полтава губернасы|Палтау губернасы]]
| 1944-04-21
| [[Загреб]]
|-
| style='text-align:right'| 1371
| ''[[:d:Q15064684|Rudolf von Braunschweig]]''
|
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| 1822<br/>1820
|
| 1880<br/>1888
| ''[[:d:Q1621200|Tsarskoye Selo]]''
|-
| style='text-align:right'| 1372
| ''[[:d:Q15064847|Mykola Vavrysevych]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1595570|Q1595570]]''
|
| 1891-12-01
| [[Городло]]
| 1978-10-30
| [[Володымыр (шәһәр)|Володымыр-Волынскый]]
|-
| style='text-align:right'| 1373
| ''[[:d:Q15064853|Julius Wagner]]''
| 1888
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q85449|Q85449]]''<br/>''[[:d:Q2025062|Q2025062]]''<br/>''[[:d:Q240631|Белград үнивирситите]]''
| 1865-12-13
| [[Наполи]]
| 1945-04<br/>1944<br/>1946
| [[Сербия]]<br/>[[Австрия]]
|-
| style='text-align:right'| 1374
| ''[[:d:Q15064939|Vladimir Veliky]]''
| 1874
| [[галим]]
| ''[[:d:Q28729082|Q28729082]]''<br/>''[[:d:Q28667234|Q28667234]]''<br/>''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| 1851-08-07
| [[Киев]]
| 1917
|
|-
| style='text-align:right'| 1375
| ''[[:d:Q15065035|Leopold Voyevodsky]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| 1846<br/>1846-11-15
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| 1901<br/>1901-04-21
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 1376
| [[Михаил Воронков]]
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
|
| 1921-12-06
| [[Орёл]]
| 2014-02-10
| [[Иркутск]]
|-
| style='text-align:right'| 1377
| ''[[:d:Q15065144|Mina Vydrya]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4122945|Q4122945]]''<br/>[[Кубан дәүләт университеты]]
| 1915<br/>1916
|
| 1982
|
|-
| style='text-align:right'| 1378
| ''[[:d:Q15065230|Apollon Al. Gamaleya]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1867-11-17
| ''[[:d:Q4094917|Borshchovo]]''
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 1379
| ''[[:d:Q15065314|Erikh Gerling]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''
| 1904-12-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 1985-08-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1380
| ''[[:d:Q15065341|Isaak Ginzburg]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]''
| 1910-03-10
| ''[[:d:Q4301468|Q4301468]]''
| 1979-03-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1381
| ''[[:d:Q15065589|Mikhail Grigoryev]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| 1890-11-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 1980-02-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1382
| ''[[:d:Q15065627|Igor Gromov]]''
|
| ''[[:d:Q1662561|Q1662561]]''<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1913-07-13
|
| 2003
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1383
| ''[[:d:Q15065628|Pavel Gromov]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
|
| 1914-12-15<br/>1914-12-28
| ''[[:d:Q4342014|Padany]]''
| 1982-10-20
| [[Петрозаводск]]
|-
| style='text-align:right'| 1384
| ''[[:d:Q15066170|Mikhail Mikhailovich Dyakonov]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''<br/>''[[:d:Q16832248|Q16832248]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q4201516|Q4201516]]''
| 1907-06-12
| [[Санкт-Петербург]]
| 1954-06-08
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1385
| ''[[:d:Q15066437|Piotr Yernstedt]]''
|
| ''[[:d:Q15974789|Q15974789]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1890-06-09
| [[Гатчина]]
| 1966-12-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1386
| ''[[:d:Q15066449|Mikhail Yerofeyev]]''
| 1863
| ''[[:d:Q3400985|Q3400985]]''
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q144488|Q144488]]''<br/>''[[:d:Q58878019|Q58878019]]''
| 1839-02-14
| [[Санкт-Петербург]]
| 1888-12-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1387
| [[Николай Еругин]]
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q17043282|Institute of Physics and Mathematics of the Academy of Sciences of the BSSR]]''<br/>[[Математика Институты (Беларусь Милли Фәннәр Академиясе)]]<br/>''[[:d:Q2418908|Q2418908]]''
| 1907-04-14<br/>1907-05-14
| [[Пролетарск (шәһәр)|Пролетарск]]
| 1990-02-12
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 1388
| ''[[:d:Q15066542|Vladimir Zhdanovsky]]''
|
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q593644|Q593644]]''
|
| 1903-08-13
| [[Мәскәү]]
| 1959-07-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1389
| ''[[:d:Q15066643|Vasily Zhukov]]''
|
|
|
| 1823
|
| 1896-03-14
|
|-
| style='text-align:right'| 1390
| ''[[:d:Q15066714|Audra-Kristina Zabulionite]]''
|
| [[фәлсәфәче]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1961-10-01
| [[Каунас]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1391
| ''[[:d:Q15066992|Lev Zelenov]]''
|
| ''[[:d:Q21550346|aesthetician]]''<br/>''[[:d:Q18543182|social philosopher]]''<br/>''[[:d:Q2306091|Q2306091]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q4318652|Ростислав Евгеньевич Алексеев исемендәге Нижгар дәүләт технология университеты]]''
| 1933-07-19
| ''[[:d:Q18800051|Сарлей]]''
| 2021-09-09
| [[Түбән Новгород]]
|-
| style='text-align:right'| 1392
| ''[[:d:Q15067243|Artemy Ivanov]]''
| 1930
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4086904|Q4086904]]''
| 1906-05-05
| [[Молодечно|Маладзечна]]
| 1992-01-22
|
|-
| style='text-align:right'| 1393
| ''[[:d:Q15068245|Yevgeny Kaminsky]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]
|
| 1957-04-29
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1394
| [[Николай Козмин]]
|
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1873-12-10<br/>1873-12-22
| [[Казан]]
| 1942-02-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1395
| ''[[:d:Q15069646|Ерафей Васілевіч Касценіч]]''
|
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]''<br/>[[хирург]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q144488|Q144488]]''
| 1854-10-04
| ''[[:d:Q61780847|Азёрная]]''
| 1905-12-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1396
| ''[[:d:Q15070472|Yevgeny Kreps]]''
| 1925
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1459393|Q1459393]]''<br/>''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]''<br/>''[[:d:Q4201793|Q4201793]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201829|Q4201829]]''<br/>''[[:d:Q4308086|Мурманская биологическая станция]]''
| 1899-05-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 1985-10-04
| [[Ялта]]
|-
| style='text-align:right'| 1397
| ''[[:d:Q15070872|Aleksandr Labuntsov]]''
|
| [[галим]]
|
| 1884-09-13
| [[Владикавказ]]
| 1963-04-14
|
|-
| style='text-align:right'| 1398
| ''[[:d:Q15071130|Herman Gerasimovich Lengauer]]''
|
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''
|
| 1905-06-29
| [[Кропивницкий|Кропывнытскый]]
| 1981-10-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1399
| ''[[:d:Q15071369|Николай Андреевич Лукьянович]]''
|
| ''[[:d:Q864380|биограф]]''
|
| 1806
|
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 1400
| ''[[:d:Q15071434|Геннадий Андреевич Любославский]]''
| 1882
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты|Сергей Миронович Киров исемендәге Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты]]
| 1860
| [[Кинешма|Киңәшмә]]
| 1915
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1401
| ''[[:d:Q15071471|Vladimir Mazalov]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q4201665|Institute of Applied Mathematical Research of Karelian Research Centre of RAS]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]
| 1954-03-06
| [[Магнитогорск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1402
| ''[[:d:Q15071684|Vladimir Ivanovitsj Timofeev]]''
|
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
|
| 1947-06-14
| [[Мурманск]]
| 2004-08-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1403
| ''[[:d:Q15071928|Maksim Malkov]]''
|
| ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
|
| 1939-11-21
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1404
| ''[[:d:Q15072125|Victor A. Matveev]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201879|Q4201879]]''
| 1941-12-11
| [[Тайга (шәһәр)|Тайга]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1405
| ''[[:d:Q15072386|Nikolai Metalnikov]]''
| 1892
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1870-05-05<br/>1870-04-23
| ''[[:d:Q19813693|Q19813693]]''
| 1939
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 1406
| ''[[:d:Q15074704|Ivan Tarnani]]''
|
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| ''[[:d:Q4323007|Яңа Александрия авыл хуҗалыгы һәм урманчылык институты]]''<br/>''[[:d:Q4496332|Хабарау милли аграр университеты]]''<br/>''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| 1865-01-13<br/>1860
| [[Таганрог]]
| 1931
|
|-
| style='text-align:right'| 1407
| ''[[:d:Q15074800|Vasily Regel]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| 1857-12-09
| [[Санкт-Петербург]]
| 1932-12-01
| [[Каунас]]
|-
| style='text-align:right'| 1408
| ''[[:d:Q15075433|Sergey Nikolayev]]''
| 1979
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q10429346|Q10429346]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|Q11499929]]''
| ''[[:d:Q1024181|Q1024181]]''
| 1952-10-12
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1409
| ''[[:d:Q15077058|Aleksey Soymonov]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1024181|Q1024181]]''
| 1918
|
| 1995
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1410
| ''[[:d:Q15077527|Mikhail Skaryatin]]''
| 1905
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1350189|египтолог]]''<br/>''[[:d:Q12797895|occultist]]''<br/>''[[:d:Q16004492|esotericist]]''<br/>''[[:d:Q155647|йолдызсөйләмче]]''<br/>[[офицер]]
|
| 1883-05-06
| [[Россия империясе]]
| 1963-11-06
| ''[[:d:Q688497|Glion]]''
|-
| style='text-align:right'| 1411
| ''[[:d:Q15077651|Ivan Panin]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| 1959-07-02
| [[Апатиты]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1412
| ''[[:d:Q15078996|Vasily Pasetsky]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]''
| 1921-06-15
| [[Иске Русса]]
| 2001-06-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1413
| ''[[:d:Q15079531|Valeriy Petrov]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|Q13416354]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1908-06-06
| [[Каунас]]
| 1993-01-01<br/>2008
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1414
| ''[[:d:Q15081619|F. V. Potemkin]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q4201575|Marx-Engels-Lenin Institute]]''
| 1895-02-11
| ''[[:d:Q4154776|Q4154776]]''
| 1973-07-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1415
| ''[[:d:Q15082180|Станіслаў Аляксандравіч Прыбытак]]''
|
|
| ''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]''
| 1852-09-25
| [[Минск]]
| 1927-08-13
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1416
| ''[[:d:Q15087157|Dmitriy Dmitrievitsj Protopopov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q2516866|Q2516866]]''
|
| 1865-11
| [[Санкт-Петербург]]
| 1934
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 1417
| ''[[:d:Q15087912|Ruslan Vyacheslavovich Kurbanov]]''
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[язучы]]
|
| 1976-10-26
| ''[[:d:Q2044217|Kurakh]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1418
| ''[[:d:Q15088460|Izrail Rabinovich]]''
| 1940
| [[галим]]
| ''[[:d:Q154528|Q154528]]''<br/>''[[:d:Q1102209|Defense Language Institute]]''
| 1917
|
| 2004
|
|-
| style='text-align:right'| 1419
| ''[[:d:Q15088515|Рянжин, Сергей Валентинович]]''
|
| ''[[:d:Q3546255|Q3546255]]''<br/>''[[:d:Q17269204|limnologist]]''<br/>''[[:d:Q3644587|һидрулыг]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q4201637|Institute of Limnology of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q323681|Q323681]]''
| 1953-10-09
| [[Санкт-Петербург]]
| 2013-10-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1420
| ''[[:d:Q15088972|Revekka Rubinshteyn]]''
| 1924
| ''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''<br/>''[[:d:Q1350189|египтолог]]''
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''<br/>''[[:d:Q111287174|Leningrad State Pedagogical Institute M.N. Pokrovsky]]''<br/>''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''<br/>''[[:d:Q4872|Пушкин ис. дәүләт тасвирый сәнгать музее]]''
| 1899-09-28
| [[Кирмәнчек]]
| 1982-04-10
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1421
| ''[[:d:Q15089558|Elena Romodanovskaya]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|Q11499929]]''
| ''[[:d:Q4201797|Q4201797]]''
| 1937-03-06
| [[Санкт-Петербург]]
| 2013-01-15
| [[Новосибирск]]
|-
| style='text-align:right'| 1422
| ''[[:d:Q15090732|Nikolay Ivanovitsj Repnikov]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q211043|Russian Museum]]''
| 1882-04-09
| [[Санкт-Петербург]]
| 1940
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1423
| ''[[:d:Q15090990|Sergey Rozhdestvensky]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q635734|Q635734]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4294463|Q4294463]]''<br/>''[[:d:Q1981482|Q1981482]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1868-08-25<br/>1868-09-06<br/>1863
| [[Санкт-Петербург]]
| 1934-06-17
| [[Тум|Томск]]
|-
| style='text-align:right'| 1424
| ''[[:d:Q15090992|Nikolaĭ Fedorovich Rozhdestvenskiĭ]]''
|
| [[хокук белгече]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28729082|Q28729082]]''
| 1802<br/>1800
| [[Санкт-Петербург]]
| 1872-02-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1425
| ''[[:d:Q15116876|Roman von Düsterloh]]''
|
| ''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1859-09-20
| [[Орёл]]
| 1919-06-26
|
|-
| style='text-align:right'| 1426
| [[Константин Дебу]]
| 1890
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
| ''[[:d:Q1628690|Q1628690]]''
| 1867
|
| 1942-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1427
| ''[[:d:Q15207378|Aleksandr Lipovsky]]''
|
| ''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''
|
| 1867-02-04
| [[Ташкент]]
| 1942-01-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1428
| ''[[:d:Q15401870|Dmitry Burago]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q739627|Q739627]]''
| 1964-05-17
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1429
| ''[[:d:Q15410778|Lev Nessov]]''
|
| ''[[:d:Q1662561|Q1662561]]''<br/>''[[:d:Q1225716|Q1225716]]''
|
| 1947
| [[Таллинн]]
| 1995
|
|-
| style='text-align:right'| 1430
| ''[[:d:Q15433102|Viatcheslav Kharlamov]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q157575|Q157575]]''
| 1950-01-28
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1431
| ''[[:d:Q15433216|Андрей Венедикт улы Фёдоров]]''
|
| ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1906-04-06
| [[Санкт-Петербург]]
| 1997-11-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1432
| ''[[:d:Q15434717|Vera Serganova]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''
| 1960
| [[Мәскәү]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1433
| ''[[:d:Q15438814|George G. Lorentz]]''
| 1936
| [[математик]]
| ''[[:d:Q153978|Түбинген университеты]]''<br/>''[[:d:Q180865|Торонто университеты]]''<br/>''[[:d:Q49213|Остиндагы Техас университеты]]''<br/>''[[:d:Q617433|Сиракуз университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q323681|Q323681]]''<br/>''[[:d:Q50662|Франкфурт университеты]]''<br/>''[[:d:Q349055|Q349055]]''
| 1910-02-25
| [[Санкт-Петербург]]
| 2006-01-01
| [[Чико (Калифорния)|Чико]]
|-
| style='text-align:right'| 1434
| ''[[:d:Q15450186|Vsevolod Nikolaevič Petrov]]''
|
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q211043|Russian Museum]]''
| 1912-04-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 1978-03-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1435
| ''[[:d:Q15455688|Leon Takhtajan]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q969850|Q969850]]''<br/>''[[:d:Q4288511|Leonhard Euler International Mathematical Institute in Saint Petersburg]]''
| 1950-10-01
| [[Ереван]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1436
| ''[[:d:Q15455692|Pjotr Petrowitsch Kulisch]]''
|
| [[математик]]
|
| 1944-02-24
|
| 2016
|
|-
| style='text-align:right'| 1437
| ''[[:d:Q15455699|Vladimir B. Matveev]]''
| 1966
| [[математик]]
| ''[[:d:Q1628751|Q1628751]]''<br/>''[[:d:Q33121381|Institut de Mathématiques de Bourgogne]]''
| 1944
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1438
| ''[[:d:Q15455707|Sergei Vostokov]]''
|
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1945-04-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 2025-03-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1439
| ''[[:d:Q15455711|Alexander Its]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1433199|Indiana University – Purdue University Indianapolis]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1952-01-01
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1440
| ''[[:d:Q15627843|Nasreddin Murat-Khan]]''
| 1930
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>[[инженер]]
|
| 1904
| [[Буйнакск]]
| 1970-10-15
| [[Lahor|Лаһор]]
|-
| style='text-align:right'| 1441
| ''[[:d:Q15631951|Pavel Petrovič Šklârevskij]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>[[язучы]]
|
| 1806-01-15
| [[Лубны]]
| 1830-06-10
| [[Тарту]]
|-
| style='text-align:right'| 1442
| ''[[:d:Q15640206|Svetlana Ignatenko]]''
|
| [[галим]]
|
| 1956-12-20
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1443
| ''[[:d:Q15640313|Taťána Nersesjan]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1967-01-22
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1444
| ''[[:d:Q15686494|Zaurbek Kurazovich Malʹsagov]]''
| 1930
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q33176607|мәгърифәтче]]''<br/>[[галим]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''
|
| 1894-06-03
| [[Буйнакск]]
| 1935-05-14
| [[Грозный]]
|-
| style='text-align:right'| 1445
| ''[[:d:Q15720238|I. M. Boldakov]]''
|
| ''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q182436|китапханәче]]''
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1846-12-08<br/>1846-11-26
| [[Иркутск]]
| 1918
|
|-
| style='text-align:right'| 1446
| ''[[:d:Q15720260|Sergey Gessen]]''
| 1928
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]<br/>''[[:d:Q1024181|Q1024181]]''
| 1903-09-24
| [[Санкт-Петербург]]
| 1937-01-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1447
| ''[[:d:Q15720367|Vasily Mikhailovich Sidorov]]''
|
| ''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q12356615|сәяхәтче]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]
|
| 1834
|
| 1903
|
|-
| style='text-align:right'| 1448
| ''[[:d:Q15720398|Rostislav Sementkovsky]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| 1846-01-01<br/>1846
| [[Мәскәү]]
| 1918-01-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1449
| ''[[:d:Q15720404|Алексей Павлович Сниткин]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q245068|Q245068]]''
|
| 1839
|
| 1860
|
|-
| style='text-align:right'| 1450
| ''[[:d:Q15720411|Fedor Studitsky]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
|
| 1815-09-20
| [[Грязовец|Грәзоветс]]
| 1893-01
| [[Новгород губернасы]]
|-
| style='text-align:right'| 1451
| ''[[:d:Q15720438|Vladimir Chuyko]]''
|
| ''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q4164507|Q4164507]]''
|
| 1839
|
| 1899
|
|-
| style='text-align:right'| 1452
| ''[[:d:Q15782309|Alexei Borissowitsch Wenkow]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q924265|Орһус университеты]]''
| 1946
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1453
| ''[[:d:Q15836854|Nikolai Kapitonovich Nikolski]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q13344|Q13344]]''
| 1940-11-16
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1454
| ''[[:d:Q15845769|Dmitry Kallistov]]''
|
| ''[[:d:Q2468727|classical scholar]]''<br/>''[[:d:Q20873384|антик дәвер тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| 1904-01-05
| [[Варшава]]
| 1973-03-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1455
| ''[[:d:Q15845878|A. N. Khramov]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q53754694|paleomagnetist]]''<br/>''[[:d:Q978044|Q978044]]''
| ''[[:d:Q4127526|All Russia Petroleum Research Exploration Institute]]''
| 1927-10-17
|
| 2014-01-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1456
| ''[[:d:Q15864920|Johann Admoni]]''
| 1926
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''
| ''[[:d:Q178416|Q178416]]''
| 1906-07-04
| [[Дессау]]
| 1979-09-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1457
| ''[[:d:Q15909624|Luo Yuanzheng]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
|
| 1924-02-14
| [[Чыңду]]
| 2003-08-31
|
|-
| style='text-align:right'| 1458
| ''[[:d:Q15911717|Jin Zhongyuan]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q495015|Q495015]]''
| 1934
| ''[[:d:Q1015823|Jiangyin]]''
| 2012-06-07
| [[Şanxay|Шаңхай]]
|-
| style='text-align:right'| 1459
| ''[[:d:Q15919684|Chen Baoyin]]''
|
| [[хокук белгече]]
|
| 1928
|
| 2008-10-09
|
|-
| style='text-align:right'| 1460
| ''[[:d:Q15992711|Georgy Knyazev]]''
|
| ''[[:d:Q635734|Q635734]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q4070706|Archive RAS]]''
| 1887-03-15
| [[Санкт-Петербург]]
| 1969-06-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1461
| [[Михаил Залесский]]
|
| ''[[:d:Q1662561|Q1662561]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
| 1877-09-03
| [[Орёл]]
| 1946-12-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1462
| ''[[:d:Q16087259|Sholom Gherman]]''
|
| [[фәлсәфәче]]
|
| 1920
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1463
| ''[[:d:Q16104619|Viktor Borisov]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1937-10-31
| [[Санкт-Петербург]]
| 2013-12-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1464
| ''[[:d:Q16106954|Lev R. Ginzburg]]''
|
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| ''[[:d:Q969850|Q969850]]''<br/>''[[:d:Q23091386|Applied Biomathematics]]''
| 1945
| [[Мәскәү]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1465
| ''[[:d:Q16122448|شاهر جمال آغا]]''
| 1971
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1351317|Димәшкъ университеты]]''
| 1939
| [[Dimäşq|Димәшкъ]]
| 2020-12-12
| [[Dimäşq|Димәшкъ]]
|-
| style='text-align:right'| 1466
| ''[[:d:Q16170691|ロマーン・イヴァーノヴィチ・ゲリヴィグ]]''
| 1897
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''
| ''[[:d:Q1517401|Q1517401]]''
| 1873-09-12
| [[Липецк]]
| 1920-09-19
| [[Акмәсҗит]]
|-
| style='text-align:right'| 1467
| ''[[:d:Q16170964|Yevgeny Gerasimov]]''
|
| [[язучы]]
|
| 1903
|
| 1986-03-06<br/>1986
|
|-
| style='text-align:right'| 1468
| ''[[:d:Q16171655|Vladimir Golina]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4314896|Ярослав Зирәк ис. милли юридик академия]]''
| 1935-07-28
| ''[[:d:Q268791|Һлобыне]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1469
| ''[[:d:Q16186840|Eugene Plotkin]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q411895|Рига техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q1124657|Q1124657]]''
| 1955-09-22
| [[Екатеринбург]]
| 2026-03-20
| [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]]
|-
| style='text-align:right'| 1470
| ''[[:d:Q16195882|Georges Zissis]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| 1964
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1471
| ''[[:d:Q16222976|Aleksandr Nikiforov]]''
| 1917
| ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q20551564|collector of fairy tales]]''
|
| 1893-06-09
| [[Санкт-Петербург]]
| 1942-04-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1472
| ''[[:d:Q16271854|Shneur Zalman Avigdori]]''
|
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''
|
| 1891-09-28
| [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]]
| 1960-10-19
| ''[[:d:Q60956|Ashkelon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1473
| ''[[:d:Q16272253|N. N. Amosova]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q3064300|Q3064300]]''
| 1911
| [[Россия империясе]]
| 1966
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1474
| ''[[:d:Q16299559|Martti Kaila]]''
|
| [[профессор]]<br/>''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
| 1933-02-24
| [[Һельсинки|Һелсинки]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1475
| ''[[:d:Q16351327|Andrejs Stērste]]''
| 1881
| [[хокук белгече]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| 1853-10-04
| ''[[:d:Q115436049|Q115436049]]''
| 1921-02-21
| ''[[:d:Q15020878|Q15020878]]''
|-
| style='text-align:right'| 1476
| ''[[:d:Q16351652|Rūdolfs Bēnuss]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1881-12-12
| [[Тукумс]]
| 1940-01-27
|
|-
| style='text-align:right'| 1477
| ''[[:d:Q16356742|Fēlikss Cielēns]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| 1888
| ''[[:d:Q3019837|Q3019837]]''
| 1964
|
|-
| style='text-align:right'| 1478
| ''[[:d:Q16358855|Jānis Kalacis]]''
|
| [[хокук белгече]]
|
| 1868
| ''[[:d:Q1840703|Trikāta Parish]]''
| 1947-02-02
|
|-
| style='text-align:right'| 1479
| ''[[:d:Q16359052|Jānis Vagners]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1869-11-26
| ''[[:d:Q2337266|Q2337266]]''
| 1955-01-10
|
|-
| style='text-align:right'| 1480
| ''[[:d:Q16360809|Kārlis Krievs]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1886-12-10
| ''[[:d:Q2607032|Q2607032]]''
| 1942
|
|-
| style='text-align:right'| 1481
| ''[[:d:Q16362703|Longīns Ausējs]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]''
| 1885-10-30
|
| 1942-06-09
|
|-
| style='text-align:right'| 1482
| ''[[:d:Q16365932|Bachuki Kardava]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]
|
| 1969-12-29
|
| 2024-12-27
|
|-
| style='text-align:right'| 1483
| ''[[:d:Q16368206|Gulrukh Alibeyli]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''
|
| 1928-01-12
| [[Бакы]]
| 2016-02-15
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 1484
| ''[[:d:Q16368876|Valentin Gigineishvili]]''
|
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''
|
| 1887-12-20<br/>1888-01-01
| ''[[:d:Q12871650|Jurukveti]]''
| 1979-08-10
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 1485
| ''[[:d:Q16372086|Nasir Tagıyev]]''
|
| ''[[:d:Q168559|кәмисәр]]''
|
| 1879
| [[Шәмахы]]
| 1953-09-09
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1486
| ''[[:d:Q16374593|Rusudan Nikoladze]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q1425119|Georgian Technical University]]''
| 1884-12-17
| [[Санкт-Петербург]]
| 1981-09-09
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 1487
| ''[[:d:Q16377771|Shalva Apkhaidze]]''
|
| [[шагыйрь]]
|
| 1894-07-20
| ''[[:d:Q12871072|Q12871072]]''
| 1968-02-19
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 1488
| ''[[:d:Q16378069|Grigor Qepinyan]]''
| 1909
| ''[[:d:Q1281618|Q1281618]]''
|
| 1886-01-03
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 1966-07-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1489
| ''[[:d:Q16378569|Efrasiyab Vekilov]]''
|
| ''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1920
| [[Бакы]]
| 2004
|
|-
| style='text-align:right'| 1490
| [[Эдуард Хачикян]]
| 1955
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1018734|Виктор Амбарцумян исемендәге Бюракан астрофизик обсерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q1474624|Q1474624]]''
| 1928-12-16
| [[Ереван]]
| 2018-02-04
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 1491
| ''[[:d:Q16387597|Yakov Khachatryants]]''
|
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''
| ''[[:d:Q1007548|Armenpress]]''
| 1884-12<br/>1884
| [[Ереван]]
| 1960-11-01
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 1492
| ''[[:d:Q16399214|Simon Krkyasharyan]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q56417579|чыганаклар белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
| ''[[:d:Q24036697|Q24036697]]''<br/>''[[:d:Q20514825|Әрмәнстан Милли фәннәр Академиясенең Тарих институты]]''<br/>''[[:d:Q1474624|Q1474624]]''<br/>''[[:d:Q3077925|Геворкян теология семинариясе]]''
| 1923-12-07
| [[Афина|Афин]]
| 2011-05-01
|
|-
| style='text-align:right'| 1493
| ''[[:d:Q16399920|Suren Stepanyan]]''
|
| ''[[:d:Q1281618|Q1281618]]''
| ''[[:d:Q6378860|Q6378860]]''
| 1895-06-10
| [[Гәнҗә]]
| 1971-12-29
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 1494
| ''[[:d:Q16400688|Vigen Sargsyan]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| 1975-05-10
| [[Ереван]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1495
| ''[[:d:Q16403347|Alfred Maurer]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]
|
| 1888-12-02
| [[Таллинн]]
| 1954-09-20
| [[Стокгольм]]
|-
| style='text-align:right'| 1496
| ''[[:d:Q16403378|Johannes Piiper]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q3578589|әйләнә-тирә мохит саклаучысы]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| 1882-04-12
| [[Таллинн]]
| 1973-10-05
| [[Тарту]]
|-
| style='text-align:right'| 1497
| ''[[:d:Q16403395|Osvald Kivi]]''
|
| ''[[:d:Q10429346|Q10429346]]''
|
| 1920-07-16
|
| 2004-08-19
|
|-
| style='text-align:right'| 1498
| ''[[:d:Q16403551|Fyodor Klement]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| 1903-06-12<br/>1903
| [[Санкт-Петербург]]
| 1973-06-28<br/>1973
| [[Тарту]]
|-
| style='text-align:right'| 1499
| ''[[:d:Q16403789|Endel Ploom]]''
|
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>''[[:d:Q20528553|Q20528553]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| 1935-05-13
| ''[[:d:Q25522782|Rõuge Rural Municipality]]''
| 2025-01-09
|
|-
| style='text-align:right'| 1500
| ''[[:d:Q16405174|Pärtel Haliste]]''
| 1916
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| 1890-03-21
| [[Һагери күла]]
| 1944-06-10
| [[Фин култыгы]]
|-
| style='text-align:right'| 1501
| ''[[:d:Q16405296|Jüri Nuut]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2998308|Q2998308]]''
|
| 1892-07-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 1952-05-31
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 1502
| ''[[:d:Q16405806|August Ratiste]]''
|
| [[полковник]]<br/>[[офицер]]<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| 1893-12-25
| ''[[:d:Q2989844|Audru]]''
| 1961-04-10
| [[Буэнос-Айрес]]
|-
| style='text-align:right'| 1503
| ''[[:d:Q16406346|Maere Reidla]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q3126128|генетик]]''
|
| 1955-03-24
| ''[[:d:Q1778301|Muhu]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1504
| ''[[:d:Q16406886|Irina Ristmägi]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| 1940-02-08
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1505
| ''[[:d:Q16407426|Herman Maim]]''
|
| [[офицер]]<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| 1894-04-20
| [[Тарту]]
| 1922-10-21
| [[Тарту]]
|-
| style='text-align:right'| 1506
| ''[[:d:Q16414100|Näsiman Yaqublu]]''
| 1986
| [[галим]]
|
| 1962-02-22
| ''[[:d:Q249226|Zangilan]]''
| 2024-08-25
| ''[[:d:Q1996181|Fuzuli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1507
| ''[[:d:Q16437559|Ivan Anichkov]]''
|
| [[галим]]
|
| 1863-02-19
| [[Боровичи]]
| 1921-08-10
| [[Бөек Новгород]]
|-
| style='text-align:right'| 1508
| ''[[:d:Q16443304|Algirdas Ambrazevičius]]''
|
| [[математик]]
|
| 1952-09-01
|
| 2023-04-13
|
|-
| style='text-align:right'| 1509
| ''[[:d:Q16450242|Edvardas Turauskas]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q17351648|гәҗит мөхәррире]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| 1896-10-30
| ''[[:d:Q2614763|Endriejavas]]''
| 1966-09-12
| [[Нантер]]<br/>[[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 1510
| ''[[:d:Q16453500|Jonas Beržanskis]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
|
| 1862-08-25<br/>1862-07-25
| ''[[:d:Q16469833|Pluogai]]''
| 1936-07-12
| [[Каунас]]
|-
| style='text-align:right'| 1511
| ''[[:d:Q16453771|Jonas Valaitis]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| 1888-01-02
| ''[[:d:Q32155805|Naudžiai]]''
| 1984-01-05
| [[Флорида (штат)|Флорида]]
|-
| style='text-align:right'| 1512
| ''[[:d:Q16454524|Jurgis Smolskis]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1881-05-03
| ''[[:d:Q16455148|Kamajai]]''
| 1919-07-06
| ''[[:d:Q12667930|Pakriaunys]]''
|-
| style='text-align:right'| 1513
| ''[[:d:Q16465127|Mykolas Januškevičius]]''
|
| ''[[:d:Q333634|Q333634]]''
|
| 1886-02-03
| ''[[:d:Q5620556|Вилкомир өязе]]''
| 1942-12-04
| [[Каунас]]
|-
| style='text-align:right'| 1514
| ''[[:d:Q16471695|Ruvimas Rubinšteinas]]''
|
| [[адвокат]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]
|
| 1891
| ''[[:d:Q189157|Утәна]]''
| 1967
| [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]]
|-
| style='text-align:right'| 1515
| ''[[:d:Q16473114|Stanislovas Raila]]''
|
| [[адвокат]]
|
| 1844
| ''[[:d:Q16469770|Plaučiškiai]]''
| 1918
| ''[[:d:Q805554|Балта]]''
|-
| style='text-align:right'| 1516
| ''[[:d:Q16477045|Vytautas Jonas Gylys]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
| 1886-01-26
| ''[[:d:Q935042|Griškabūdis]]''
| 1959
| [[Торонто]]
|-
| style='text-align:right'| 1517
| ''[[:d:Q16477157|Vytautas Statulevičius]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''
| 1929-11-27
| ''[[:d:Q12650933|Bikūnai]]''
| 2003-11-23
| [[Каунас]]
|-
| style='text-align:right'| 1518
| ''[[:d:Q16495223|Şuluu Sat]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| [[Тыва дәүләт университеты]]
| 1926-09-15
| ''[[:d:Q918362|Ulug-Khemsky District]]''
| 1992-05-18
|
|-
| style='text-align:right'| 1519
| ''[[:d:Q16495874|Solomon Adlivankin]]''
| 1940s
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q4076509|Balashov branch of Saratov State University]]''
| 1921-12-29
| [[Минск]]
| 1985-04-14
| [[Пермь]]
|-
| style='text-align:right'| 1520
| ''[[:d:Q16536129|Yakov Yakovlevich Belsen]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q15296811|рәсемче]]''<br/>''[[:d:Q11569986|гравюра рәссамы]]''<br/>''[[:d:Q644687|иллюстратор]]''
|
| 1870-09-18
| ''[[:d:Q19830445|Patkino]]''
| 1937-09-29
| [[Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 1521
| ''[[:d:Q16540227|Dmitry Lyubimov]]''
|
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| 1864-02-23
| [[Мәскәү]]
| 1942-09-27
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 1522
| ''[[:d:Q16560490|Ivan Chistyakov]]''
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| 1865-07-27
|
| 1939-05-15
| [[Луцк|Лутск]]
|-
| style='text-align:right'| 1523
| ''[[:d:Q16593931|Elena Georgievna Dozortseva]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4304064|Мәскәү дәүләт психология һәм педагогика университеты]]''
| 1954-01-25
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1524
| ''[[:d:Q16593994|Sofiya Ivanchina-Pisarevna]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q2516866|Q2516866]]''<br/>''[[:d:Q16061291|стоматолог]]''
|
| 1861
| [[Чернигов губернасы]]
| 1946
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1525
| ''[[:d:Q16615710|Witold Nowodworski]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''<br/>''[[:d:Q7042257|Николай Гоголь исемендәге Нижын дәүләт университеты]]''
| 1861-06-02
| ''[[:d:Q131673807|Лемна]]''
| 1923-11-25
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 1526
| ''[[:d:Q16626667|Georgy Barsanov]]''
|
| [[галим]]
|
| 1907-12-16
| [[Сарытау]]
| 1991-11-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1527
| ''[[:d:Q16627220|Pavel Bogoslovsky]]''
|
| [[галим]]
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| 1890-06-17
| [[Пермь губернасы]]
| 1966-03-28
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1528
| ''[[:d:Q16629246|Nikolaij Aleksandrovič Warneck]]''
| 1844
| ''[[:d:Q10872101|анатом]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]
| 1821-03-30<br/>1823
| [[Мәскәү]]
| 1897-11-09<br/>1876
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1529
| ''[[:d:Q16629991|Nikolay von Vessel]]''
|
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
|
| 1834-01-22<br/>1834-02-03
| [[Санкт-Петербург]]
| 1906-06-03<br/>1906-06-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1530
| ''[[:d:Q16635502|Василий Павлович Гайдебуров]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
|
| 1866
| [[Россия империясе]]
| 1940
|
|-
| style='text-align:right'| 1531
| ''[[:d:Q16635648|Aleksandr Lʹvovich Galʹperin]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''
| ''[[:d:Q14404494|М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академия]]''
| 1896-06-05
| [[Бакы]]
| 1960-08-12
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1532
| ''[[:d:Q16639840|Moisey Grinblat]]''
| 1930
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q13132932|Third Belarusian State Theatre]]''<br/>''[[:d:Q4201526|Institute of History of the National Academy of Sciences of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q17043280|Kandrat Krapiva Institute of Art Studies, Ethnography and Folklore]]''<br/>''[[:d:Q2027201|Q2027201]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Q2418908]]''
| 1905-03-16
| [[Минск]]
| 1983-07-04
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 1533
| ''[[:d:Q16652767|Olga Zavyalova]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15255771|Q15255771]]''
| ''[[:d:Q4201389|Institute of China and Contemporary Asia of the Russian Academy of Sciences]]''
| 1947-12-04
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1534
| ''[[:d:Q16655357|Vasily Ilyin]]''
| 1912
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q31519|Карл университеты]]''<br/>''[[:d:Q1989628|Олесь Һончар исемендәге Днепропетровск милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q165980|Q165980]]''<br/>''[[:d:Q875788|Инсбрук университеты]]''<br/>''[[:d:Q936476|Central University of Venezuela]]''
| 1888-10-17
| ''[[:d:Q4371572|Polyany]]''
| 1957-08-10
| [[Каракас]]
|-
| style='text-align:right'| 1535
| ''[[:d:Q16655371|Olga Igorevna Ilinskaja]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| 1911-04-16
| [[Мәскәү]]
| 1986
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1536
| ''[[:d:Q16663406|Natalia Kind]]''
| 1939
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q60824755|Q60824755]]''<br/>''[[:d:Q4127500|Q4127500]]''<br/>''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
| 1917-07-08
| [[Санкт-Петербург]]
| 1992-02-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1537
| ''[[:d:Q16665788|Nikolay Korevo]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
| 1860-06-12
|
| 1935-05-03
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 1538
| ''[[:d:Q16668650|Kubanychbek Kulmatov]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q1964642|Кыргыз милли университеты]]''
| 1963-02-14
| [[Бишкәк]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1539
| ''[[:d:Q16676339|Nikolay Micklucho-Macklay]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
|
| 1915-11-02
| [[Киев]]
| 1975-04-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1540
| ''[[:d:Q16686067|Valeri Petrenko]]''
|
| ''[[:d:Q1595570|Q1595570]]''
| ''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''
| 1943-12-19
| [[Яңа Ладога]]
| 1991-09-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1541
| ''[[:d:Q16686113|Yevgeniya Petrova]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q780596|exhibition curator]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q17391638|сәнгать теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q4164507|Q4164507]]''<br/>''[[:d:Q10333969|Q10333969]]''
| ''[[:d:Q211043|Russian Museum]]''
| 1946-02-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 2025-12-14
|
|-
| style='text-align:right'| 1542
| ''[[:d:Q16686793|Aleksandr Pokrovsky]]''
|
| ''[[:d:Q55389138|library scientist]]''
|
| 1879-06-02<br/>1879-06-14
| [[Түбән Новгород]]
| 1942-08-29
| [[Төрекмәнабад]]
|-
| style='text-align:right'| 1543
| ''[[:d:Q16693171|Yevgeniya Rukhina]]''
|
| [[галим]]
|
| 1909-01-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 1992-11-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1544
| ''[[:d:Q16694956|Danylo Vorontsov]]''
|
| ''[[:d:Q3332438|medical specialist]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| 1886-12-24
| [[Славгарад|Слауһарад]]
| 1965
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1545
| ''[[:d:Q16697336|Сетров, Михаил Иванович]]''
|
| [[галим]]
|
| 1932-10-01
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1546
| ''[[:d:Q16697746|Pavel Simoni]]''
|
| [[галим]]
|
| 1859-12-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 1939-03-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1547
| ''[[:d:Q16701618|Клепачівський Костянтин Йосипович]]''
|
| ''[[:d:Q1979607|финансист]]''<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q806798|Q806798]]''
|
| 1888-10-12
| ''[[:d:Q4324086|Q4324086]]''
| 1979-05-14
| [[Филадельфия|Филаделфия]]
|-
| style='text-align:right'| 1548
| ''[[:d:Q16702893|Nikolai G. Sudovikov]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q19356817|петролог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
| 1903-12-26
| [[Акъяр]]
| 1966-07-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1549
| ''[[:d:Q16706015|Konstantin Timiryov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1871-12-28
|
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 1550
| ''[[:d:Q16706271|Vasily Titov]]''
|
| ''[[:d:Q806798|Q806798]]''<br/>''[[:d:Q2462658|Q2462658]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q1979607|финансист]]''
|
| 1960-12-30
| [[Ленинград өлкәсе]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1551
| ''[[:d:Q16706791|Vsevolod Tomashevsky]]''
|
| [[галим]]
|
| 1891-09-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 1927-02-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1552
| ''[[:d:Q16708284|Լև Միլխ]]''
|
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q1144530|Southwestern Railways]]''<br/>''[[:d:Q166574|Odesa Railways]]''
| 1896
| ''[[:d:Q134712|Q134712]]''
| 1938-04-13
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 1553
| ''[[:d:Q16708344|Grigory Tulchinsky]]''
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4407698|Санкт-Петербург дәүләт мәдәният институты]]''<br/>''[[:d:Q4407733|Россия фәннәр академиясенең Санкт-Петербург фәнни үзәге]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
| 1947-08-03
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1554
| ''[[:d:Q16710634|Fjodor Nikolajewitsch Ustrjalow]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]
|
| 1836-08-31
| [[Санкт-Петербург]]
| 1885-02-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1555
| ''[[:d:Q16711664|Сергей Иванович Плаксин]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
|
| 1854
|
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 1556
| ''[[:d:Q16713494|Харитонов Константин Петрович]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1881-06-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 1942
|
|-
| style='text-align:right'| 1557
| ''[[:d:Q16714885|Ivan Petrovich Khrushchov]]''
|
| ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| ''[[:d:Q28664814|Q28664814]]''
| 1841-08-20
| [[Кострома губернасы]]
| 1904-08-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1558
| ''[[:d:Q16718054|Степченко, Фёдор Петрович]]''
|
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1909-05-16
| ''[[:d:Q4424986|Smolensk Uyezd]]''
| 1978-04-04
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 1559
| ''[[:d:Q16718191|Георгий Чефранов]]''
| 1952
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2324386|Көньяк федераль университетының Таганрог технология институты]]''
| 1922-02-27
| [[Охтырка]]
| 1991-04-01
| [[Таганрог]]
|-
| style='text-align:right'| 1560
| ''[[:d:Q16718388|Yury Chirva]]''
|
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''
| ''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]''
| 1933<br/>1933-11-06
|
| 2022-12-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1561
| ''[[:d:Q16720412|Isaak Moiseyevich Trotsky]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4070678|Archaeographic Commission]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1903
| [[Одесса]]
| 1937-11-04
| [[Сандармох]]
|-
| style='text-align:right'| 1562
| ''[[:d:Q16721147|Nikolaï Choulguine]]''
|
|
|
| 1855-10-14
| [[Биштау|Пятигорск]]
| 1937-01-15
| [[Пало-Альто]]
|-
| style='text-align:right'| 1563
| ''[[:d:Q16722108|Isaak Abramovitsj Hmelnitskiy]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| 1861-07-01
| [[Павлоград (Украина)|Павлоһрад]]
| 1941
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 1564
| ''[[:d:Q16727276|Andrei Yappa]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q842811|диетолог]]''
|
| 1885-05-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 1952-01-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1565
| ''[[:d:Q16890502|Vasily Astratov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3400985|Q3400985]]''
| ''[[:d:Q823917|Шеффилд университеты]]''<br/>''[[:d:Q1783178|University of North Carolina at Charlotte]]''
| 20th century
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1566
| ''[[:d:Q16980771|Sergey Bobkov]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q238101|Миннесота университеты]]''
| 1961-03-15
| [[Воркута]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1567
| ''[[:d:Q16989903|Juri Poutanen]]''
| 1987
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| ''[[:d:Q501841|Турку үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q1357517|Оулу университеты]]''<br/>''[[:d:Q221645|Стокгольм университеты]]''<br/>[[Уппсала университеты]]
| 1965-07-16
| ''[[:d:Q4104021|Vartemyagi]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1568
| ''[[:d:Q17043310|Vladimir Krylov]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q17043282|Institute of Physics and Mathematics of the Academy of Sciences of the BSSR]]''<br/>[[Математика Институты (Беларусь Милли Фәннәр Академиясе)]]<br/>''[[:d:Q2418908|Q2418908]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1902-12-14
| ''[[:d:Q4239659|Krasnyy Yar]]''
| 1994-08-31
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 1569
| ''[[:d:Q17043521|Vladimir Vafiadi]]''
| 1941
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
| 1911-01-10
| [[Мәскәү]]
| 1986-05-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1570
| ''[[:d:Q17044078|Hieronim Drucki-Lubecki]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1861-10-05
| [[Пинск]]
| 1919-12-31
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1571
| ''[[:d:Q17044759|Kusièl‘ Solomonovič Šifrin]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]''<br/>''[[:d:Q7498982|РФА океанбелем институты]]''<br/>''[[:d:Q766145|Q766145]]''
| 1918-07-26
| [[Мсцислав]]
| 2011
| [[Олбани (Орегон)]]
|-
| style='text-align:right'| 1572
| ''[[:d:Q17044835|Mark Konstantinovich Gavurin]]''
|
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1911-11-16
| [[Мир (Карэлицкий районы)|Мир]]
| 1992-04-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1573
| ''[[:d:Q17045208|Edmund Viaryha]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1840
| ''[[:d:Q2026687|Verkiai]]''
| 1902-09-23
| [[Амнишава]]
|-
| style='text-align:right'| 1574
| ''[[:d:Q17057129|Alexander Stange]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1854-08-13
| [[Могилёв]]
| 1932-11-13
| [[Минеральные Воды]]
|-
| style='text-align:right'| 1575
| ''[[:d:Q17057251|Lev Alexandrovitch Velikhov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''
| 1875
| [[Санкт-Петербург]]
| 1942
| ''[[:d:Q56507866|gulag camp]]''
|-
| style='text-align:right'| 1576
| ''[[:d:Q17115911|I. M. Panʹshyna]]''
| 1952
| [[галим]]
| ''[[:d:Q211043|Russian Museum]]''<br/>''[[:d:Q2584571|Беларусь Республикасының Милли сәнгать музее]]''
| 1929-04-25
| [[Устюжна]]
| 2010-09-12
|
|-
| style='text-align:right'| 1577
| ''[[:d:Q17116411|Aleksandr Fursenko]]''
| 1924
| ''[[:d:Q1662561|Q1662561]]''
| ''[[:d:Q4127500|Q4127500]]''<br/>''[[:d:Q323681|Q323681]]''<br/>''[[:d:Q17043277|Institute of Geological Sciences of the National Academy of Sciences of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Q2418908]]''<br/>''[[:d:Q4201625|Trofimuk Institute of Petroleum Geology and Geophysics, Siberian Branch of Russian Academy of Sciences (IPGG SB RAS)]]''
| 1903-01-18
| [[Акмәсҗит]]
| 1975-09-30
| [[Новосибирск]]
|-
| style='text-align:right'| 1578
| ''[[:d:Q17116428|Віктар Чавусаў]]''
| 1899
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q122965758|Минский курьер]]''
| 1871-07-30
| [[Санкт-Петербург]]
| 1920
|
|-
| style='text-align:right'| 1579
| ''[[:d:Q17233200|Viktor Zaiika]]''
| 1958
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q11710359|Q11710359]]''<br/>''[[:d:Q4205432|Q4205432]]''
| ''[[:d:Q138786470|Q138786470]]''<br/>''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]''<br/>''[[:d:Q16695629|Sevastopol Biological Station]]''<br/>''[[:d:Q7263671|A.O. Kovalevsky Institute of Biology of the Southern Seas]]''<br/>''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
| 1936-05-02
| [[Улан-Удэ]]
| 2014-02-22
| [[Акъяр]]
|-
| style='text-align:right'| 1580
| [[Владимир Кривош-Неманич]]
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q15442776|cryptographer]]''
|
| 1865-07-01
| ''[[:d:Q370265|Врбиса]]''
| 1942-08-04
| [[Уфа]]
|-
| style='text-align:right'| 1581
| ''[[:d:Q17327859|Dadash-Bakhman-ogly Ragimov]]''
|
| ''[[:d:Q4205432|Q4205432]]''
| ''[[:d:Q16418547|ANAS Institute of Zoology]]''
| 1932-01-20
| [[Сийов]]
| 1992
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 1582
| ''[[:d:Q17361685|Tibor Faragó]]''
| 1972
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q16529590|environmental scientist]]''<br/>''[[:d:Q720858|җәмгыять экологиясе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1948-12-09
| [[Будапешт]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1583
| ''[[:d:Q17394732|Иван Владимирович Кривушин]]''
|
|
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1584
| ''[[:d:Q17426809|Viktor Prokopyev]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q805777|Иммануил Кант ис. Балтыйк федераль университеты]]''
| 1937-12-11
| [[Петергоф|Петерһоф]]
| 2008-06-10
| [[Калининград]]
|-
| style='text-align:right'| 1585
| ''[[:d:Q17427760|Lydia Radlova]]''
|
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| ''[[:d:Q2537306|VINITI]]''
| 1913-12-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 1999-06-21
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1586
| ''[[:d:Q17427788|Nadezhda Rykova]]''
| 1925
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1901-12-16
| [[Акмәсҗит]]
| 1996-10-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1587
| ''[[:d:Q17446900|Julius Vambola]]''
| 1907
| ''[[:d:Q50995749|спорт белән бәйле кеше]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q13381376|авыл атлетикачы]]''<br/>''[[:d:Q10843402|йөзүче]]''
|
| 1876-12-04
| [[Таллинн]]
| 1949-06-25
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 1588
| ''[[:d:Q17489542|Grigori Mints]]''
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q18602542|Stanford University Philosophy Department]]''<br/>[[Stenford universitetı|Стенфорд университеты]]<br/>''[[:d:Q611420|Q611420]]''
| 1939-06-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 2014-05-29
| [[Пало-Альто]]
|-
| style='text-align:right'| 1589
| ''[[:d:Q17494869|Dmitry Fedotov]]''
| 1910
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]<br/>''[[:d:Q4201691|Россия фәннәр академиясенең Алексей Николаевич Северцов исемендәге Экология һәм эволюция мәсьәләләре институты]]''<br/>''[[:d:Q1975612|А. А. Борисяк исемендәге РФА Палеонтология институты]]''
| 1888-10-30
| [[Санкт-Петербург]]
| 1972-09-25
|
|-
| style='text-align:right'| 1590
| ''[[:d:Q17495028|Nikolay Yeliseyev]]''
| 1924
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q18342390|петрограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13416354|Q13416354]]''<br/>''[[:d:Q112134160|геолог-картограф]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201468|Institute of Precambrian Geology and Geochronology]]''
| 1897-12-07
| [[Самар]]
| 1966-06-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1591
| ''[[:d:Q17505198|Jan Janovich Lus]]''
| 1923
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]''
| 1897-12-06
| ''[[:d:Q8080298|Ķoņi Parish]]''
| 1979-08-10
| [[Рига]]
|-
| style='text-align:right'| 1592
| ''[[:d:Q17581383|Isaĭ Gurevich]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q56837|Q56837]]''
| 1912-07-13
| [[Рига]]
| 1992-12-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1593
| ''[[:d:Q17617302|Ėngelʹs Matveevich Chudinov]]''
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| 1930-10-13
| [[Сарапул]]
| 1980-07-04
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1594
| ''[[:d:Q17617327|Vladimir Obukh]]''
|
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''
|
| 1870-03-25
| ''[[:d:Q19686109|Свибло]]''
| 1934-06-14
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1595
| ''[[:d:Q17617408|Sergey Pavlovich Kravkov]]''
|
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1873-06-21
| [[Рязань]]
| 1938-08-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1596
| ''[[:d:Q17617445|Maximilian Kravkov]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[язучы]]
|
| 1887-09-10
| [[Рязань]]
| 1937-10-12<br/>1942
| [[Новосибирск]]
|-
| style='text-align:right'| 1597
| ''[[:d:Q17617537|Andrey Dmitriyev]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q1531782|Q1531782]]''<br/>''[[:d:Q4127477|Williams Fodder Research Institute]]''
| 1878-12-31
| [[Рыбинск]]
| 1946-07-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1598
| ''[[:d:Q17617607|Musa Ibragimov]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| [[Грозный дәүләт нефть техника университеты|Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты]]
| 1948-04-30
| [[Актүбә өлкәсе]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1599
| ''[[:d:Q17619564|Tamara Gladkina]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''
| ''[[:d:Q4127509|Бөтенсоюз үсемлекләрне саклау фәнни тикшеренү институты]]''
| 1919-12-27
|
| 2011-04-27
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
|-
| style='text-align:right'| 1600
| ''[[:d:Q17619579|Alois Pospíšil]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q28664814|Q28664814]]''
| 1851-06-15
|
| 1929-12-27
|
|-
| style='text-align:right'| 1601
| ''[[:d:Q17619586|Mukhadi Umarov]]''
| 1992
| [[галим]]
| [[Чечен дәүләт университеты|Әхмәт хаҗи Әбделхәмид улы Кадыйров исемендәге Чечен дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q17544345|Чече Республикасы Фәннәр академиясе]]''
| 1941-05-02
| ''[[:d:Q4155037|Dargo, Vedensky District]]''
| 2024-01-10
|
|-
| style='text-align:right'| 1602
| ''[[:d:Q17696717|Irina Dubrovina]]''
|
|
|
| 1928-11-03
| [[Волгоград]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1603
| ''[[:d:Q17749465|Agapit]]''
|
| ''[[:d:Q733786|кәшиш]]''
|
| 1894-11-04
| [[Гатчина]]
| 1936-07-18
| [[Орёл]]
|-
| style='text-align:right'| 1604
| ''[[:d:Q17865650|Nikolay Bulgakov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q28729082|Q28729082]]''
| 1867
|
| 1931
|
|-
| style='text-align:right'| 1605
| ''[[:d:Q18001859|Elvira Gagarina]]''
|
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1937-07-21
| [[Чимкәнт]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1606
| ''[[:d:Q18002794|Viktor Belyayev]]''
|
| ''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''
| 1902-04-28
| [[Ташкент]]
| 1976-05-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1607
| ''[[:d:Q18015050|Yevgraf Yevgrafovich Fyodorov]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1113838|Q1113838]]''
|
| 1880-11-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 1965-07-19
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1608
| ''[[:d:Q18043588|Mikalay Bilyetski]]''
| 1916
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| 1896-12-07<br/>1896-12-29
| [[Санкт-Петербург]]
| 1919-03-26<br/>1919-03-29
| [[Гомель]]
|-
| style='text-align:right'| 1609
| ''[[:d:Q18043794|Abram Abramow]]''
| 1927
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1901
| ''[[:d:Q4398369|Rozsishky]]''
| 1938-02-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1610
| ''[[:d:Q18044235|Grigory Ledkov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| 1969-03-26
| [[Нарьян-Мар]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1611
| ''[[:d:Q18045329|Ivan Roshchin]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| 1915-06-23
| ''[[:d:Q2628244|Krasnogorsky District]]''
| 2010-11-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1612
| ''[[:d:Q18067655|Czesław Pruszyński]]''
|
| ''[[:d:Q516463|Q516463]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
| 1890-05-02
| [[Житомир]]<br/>''[[:d:Q7530|Volhynia]]''
| 1965-12-30
| [[Норвегия]]
|-
| style='text-align:right'| 1613
| ''[[:d:Q18084469|Boris Vasilievich Perfiljev]]''
| 1916
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1891-02-24
| [[Санкт-Петербург]]
| 1969-01-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1614
| ''[[:d:Q18120265|Ssergej Jakowlewitsch Tereschin]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| 1863
| [[Санкт-Петербург]]
| 1921
|
|-
| style='text-align:right'| 1615
| ''[[:d:Q18123553|I. N. Vinnikov]]''
| 1925
| ''[[:d:Q19361455|semitologist]]''<br/>''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''<br/>''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]''<br/>''[[:d:Q4201575|Marx-Engels-Lenin Institute]]''<br/>''[[:d:Q154528|Q154528]]''
| 1897-11-26<br/>1897
| [[Хоцимск]]
| 1973-07-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1616
| ''[[:d:Q18147390|Aleksandr Grube]]''
|
| ''[[:d:Q1281618|Q1281618]]''<br/>''[[:d:Q107212688|exlibrist]]''
|
| 1894-08-19
| [[Баженово (Бәләбәй районы)|Баженово]]
| 1980-10-04
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1617
| ''[[:d:Q18156032|Shur Yakov Shebselevich]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201784|РФА Урал бүлекчәсенең Металлар физикасы институты]]''<br/>''[[:d:Q1851014|Q1851014]]''
| 1908-04-07
| [[Дубровна|Дуброуна]]
| 1986-05-24
| [[Екатеринбург]]
|-
| style='text-align:right'| 1618
| [[Сергей Костычев]]
| 1900
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''<br/>''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1459393|Q1459393]]''<br/>''[[:d:Q48945090|Дзяржаўны інстытут вопытнай аграноміі]]''
| 1877-05-08
| [[Санкт-Петербург]]
| 1931-08-21
| [[Алушта]]
|-
| style='text-align:right'| 1619
| ''[[:d:Q18175817|Viktor Vavilov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''<br/>''[[:d:Q1810862|П. Н. Лебедев исемендәге РФА Физика институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| 1921-07-08
| [[Мәскәү]]
| 1999-01-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1620
| ''[[:d:Q18175820|Evgeny Veydenbaum]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
|
| 1845-11-09
| [[Санкт-Петербург]]
| 1918-01-15
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 1621
| ''[[:d:Q18225295|Alfred Bem]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q182436|китапханәче]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q31519|Карл университеты]]''
| 1886-04-24<br/>1886-05-05<br/>1886-04-23
| [[Киев]]
| 1945-05-16
| [[Прага]]
|-
| style='text-align:right'| 1622
| ''[[:d:Q18229108|Svetlana Pasti]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]
|
| 20th century
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1623
| ''[[:d:Q18236453|Sergey Belyayev]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1847
|
| 1911
| [[Лозанна]]
|-
| style='text-align:right'| 1624
| ''[[:d:Q18237766|Ντίνα Γκάμπε]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''
|
| 1912
|
| 1982
|
|-
| style='text-align:right'| 1625
| ''[[:d:Q18238368|Gennady Gromov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| 1937-11-26
| [[Санкт-Петербург]]
| 2004
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1626
| ''[[:d:Q18241926|Michail Hilchen]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1868-09-01
|
| 1945-12
| [[Нойштадт (Гессен)|Нойштадт]]
|-
| style='text-align:right'| 1627
| ''[[:d:Q18244393|Roberts Kroders]]''
| 1913
| ''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q17337766|Q17337766]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| ''[[:d:Q6497398|Latvian Provisional Government]]''<br/>''[[:d:Q86003135|Latvijas Sargs]]''<br/>''[[:d:Q136353139|Ilustrēts Žurnāls]]''<br/>''[[:d:Q16361561|Ministry of Education and Science]]''<br/>''[[:d:Q136353148|Grāmatu Zieds]]''
| 1892-04-09
| ''[[:d:Q15219880|Taurupe]]''
| 1956-08-28
| ''[[:d:Q840823|Saulkrasti]]''<br/>''[[:d:Q732986|Salaspils]]''<br/>''[[:d:Q15219723|Saulkalne]]''
|-
| style='text-align:right'| 1628
| ''[[:d:Q18244471|Vyacheslav Krylov]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1940-01-12
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1629
| ''[[:d:Q18245551|Nikolay Malakhovsky]]''
|
| [[композитор]]
|
| 1892
|
| 1942
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1630
| ''[[:d:Q18275766|Петерсон, Николай Леонидович]]''
|
|
|
| 1866-04-28
| [[Кострома губернасы]]
| 1920
| ''[[:d:Q192483|Lemnos]]''
|-
| style='text-align:right'| 1631
| ''[[:d:Q18275818|Александър Петряев]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1875-10-27
|
| 1933-11-09
| [[Белград]]
|-
| style='text-align:right'| 1632
| ''[[:d:Q18277073|Рычков, Николай Николаевич]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1866-05-24
|
| 1918
|
|-
| style='text-align:right'| 1633
| ''[[:d:Q18356262|Ulyana Sergeenko]]''
|
| ''[[:d:Q3501317|fashion designer]]''<br/>''[[:d:Q2034021|dressmaker]]''
|
| 1979-08-30
| [[Үскәмән]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1634
| ''[[:d:Q18397723|Ալեքսանդր Գրիշչենկո]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1942-03-07
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1635
| ''[[:d:Q18399727|Vikenty Kosinsky]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[математик]]
|
| 1835
|
| 1883
|
|-
| style='text-align:right'| 1636
| ''[[:d:Q18400588|Viktor Bernadsky]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''
| 1890
|
| 1959-06-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1637
| ''[[:d:Q18405236|Boris Mul'tanovskiy]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]''
| 1876-04-11
| [[Санкт-Петербург]]
| 1938-03-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1638
| ''[[:d:Q18409167|Evgeniy Vitoldovitsj Kortsjits]]''
| 1904
| [[хирург]]
| ''[[:d:Q1056886|Q1056886]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Q2418908]]''<br/>''[[:d:Q2510885|Беларус дәүләт тыйб университеты]]''
| 1880-03-29
| [[Ташкент]]
| 1950
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 1639
| ''[[:d:Q18436937|Nikolay Lebedev]]''
|
| [[язучы]]
|
| 1846-09-25
|
| 1888-03-30
|
|-
| style='text-align:right'| 1640
| ''[[:d:Q18543452|Nikolaĭ Nikolaevich Zalesskiĭ]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''
| 1900
|
| 1984
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1641
| [[Валентина Ивашева]]
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q16308156|Q16308156]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| 1908-01-15
| [[Санкт-Петербург]]
| 1991-11-16
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1642
| ''[[:d:Q18625087|Mikhail Makarov]]''
|
| [[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q604487|Q604487]]''
| 1922
| [[Нарва]]
| 2019-11-04
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 1643
| ''[[:d:Q18634120|Karlos von Buxhoeveden]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1856-03-02
| [[Тарту]]
| 1935-08-04
| [[Брюссель]]
|-
| style='text-align:right'| 1644
| ''[[:d:Q18634553|Vasilij Ivanovič Ljadov]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
|
| 1834-01-24
|
| 1892-08-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1645
| ''[[:d:Q18634910|Рогачёв, Александр Николаевич]]''
|
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
| ''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''
| 1912-08-28
| [[Рязань губернасы]]
| 1984-04-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1646
| ''[[:d:Q18640634|Natalya Yukhnyova]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| [[Кунсткамера]]
| 1930-12<br/>1930
| [[Санкт-Петербург]]
| 2013-11-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1647
| ''[[:d:Q18694443|Pēteris Zirnītis]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q822146|җыр сүзләрен язучы]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q8178443|либреттист]]''<br/>''[[:d:Q2516866|Q2516866]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q80687|secretary]]''
| ''[[:d:Q945592|Latvijas Televīzija]]''<br/>''[[:d:Q20530189|Literatūra un Māksla (Literature and Arts), weekly]]''<br/>''[[:d:Q136512453|Writers’ Union of Latvian SSR]]''<br/>''[[:d:Q1798029|LETA]]''<br/>''[[:d:Q12366509|Karogs]]''<br/>''[[:d:Q136174710|Raiņa Literatūras un mākslas vēstures muzejs]]''<br/>''[[:d:Q136174775|Nordik]]''
| 1944-11-28
| [[Рига]]
| 2001-07-27
| [[Рига]]
|-
| style='text-align:right'| 1648
| [[Орест Трахтенберг]]
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201801|РФА Фәлсәфә институты]]''
| 1889-08-18<br/>1889-08-30
| [[Санкт-Петербург]]
| 1959-05-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1649
| ''[[:d:Q18755294|Mikhail Shebalin]]''
|
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
|
| 1857-05-27
| [[Казан губернасы]]
| 1937-02-24
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1650
| ''[[:d:Q18786097|Tatyana Nikitina]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1614474|Волгоград дәүләт социаль-педагогик университет]]''<br/>''[[:d:Q4122945|Q4122945]]''<br/>''[[:d:Q4383014|Q4383014]]''<br/>[[Псков дәүләт университеты]]
| 1953-11-06
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1651
| ''[[:d:Q18786217|Mikhail Entaltsev]]''
|
| ''[[:d:Q18702210|bandy player]]''
|
| 1977-01-29
| [[Ставрополь]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1652
| ''[[:d:Q18786222|Dmitry Yakubovich]]''
|
| [[галим]]
|
| 1897-01-29
| [[Курган]]
| 1940-05-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1653
| ''[[:d:Q18809930|Ivan Epifanovich Barbarin]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2487799|миколог]]''
|
| 1882-06-02
| [[Воронеж губернасы]]
| 1916-12-05
|
|-
| style='text-align:right'| 1654
| ''[[:d:Q18857770|Roman Shlyakov]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''<br/>''[[:d:Q1907198|таксанамис]]''
|
| 1912-06-20
| [[Гатчина]]
| 1999-03-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1655
| ''[[:d:Q18888201|Lidiya Petrova]]''
| 1966
| ''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''
| ''[[:d:Q2426655|Kyiv National Linguistic University]]''
| 1936-12-05
| [[Түбән Новгород]]
| 2019-08-17
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1656
| ''[[:d:Q18983351|A.L. Budantzev]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q114355509|pharmacognosist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>''[[:d:Q4407665|Санкт-Петербург дәүләт химия-фармацевтика университеты]]''
| 1957-05-05
| [[Санкт-Петербург]]
| 2021-11-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1657
| ''[[:d:Q18985789|Lyudmila Ivanovna Ivanina]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| 1917-09-20
| ''[[:d:Q4403551|Sablino railway station]]''
| 2011
|
|-
| style='text-align:right'| 1658
| ''[[:d:Q18986968|O.A. Muravjeva]]''
| 1926
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
| 1900-04-26
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1659
| ''[[:d:Q19001494|Vsevolod Alexeevič Petrov]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
| 1896<br/>1896-02-21
|
| 1955
|
|-
| style='text-align:right'| 1660
| ''[[:d:Q19097522|Trofim Molody]]''
| 1909
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4425482|Мәскәү шәһәр халык университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| 1889
| ''[[:d:Q1973987|Gizhiga]]''
| 1929-10-14
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1661
| ''[[:d:Q19127967|Aleksandr Lebedenko]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q3579035|язучы-сәяхәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| 1892-06-09<br/>1892-06-21
| [[Черкассы|Черкасы]]
| 1975-12-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1662
| ''[[:d:Q19276880|Natasha Raikhel]]''
|
| [[профессор]]<br/>''[[:d:Q864503|Q864503]]''
| ''[[:d:Q1075148|Риверсайдтагы Калифорния университеты]]''
| 1947-01-11
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1663
| ''[[:d:Q19317268|Nikolay Vladykin]]''
|
| ''[[:d:Q13416354|Q13416354]]''
|
| 1944-02-02
| [[Акмәсҗит]]
| 2021-07-04
|
|-
| style='text-align:right'| 1664
| ''[[:d:Q19366059|Aleksandr Ilyin]]''
|
| [[язучы]]
|
| 1941-01-01
| [[Мәскәү]]<br/>[[Санкт-Петербург]]
| 2005-08-14
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1665
| ''[[:d:Q19502056|Boris Vuliḥ]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1913-02-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 1978-09-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1666
| ''[[:d:Q19513535|Nikolai Makarov]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]]
| ''[[:d:Q161562|Калифорния технология институты]]''<br/>''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| 1955-01
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1667
| ''[[:d:Q19513859|Viktor Khavin]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1933-03-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 2015-09-21
|
|-
| style='text-align:right'| 1668
| ''[[:d:Q19593831|Natalya Romanova]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''
|
| 1957-09-02
| [[Слуцк|Слутск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1669
| ''[[:d:Q19609295|Alexander S. Raikhel]]''
|
| [[профессор]]<br/>''[[:d:Q864503|Q864503]]''
| ''[[:d:Q1075148|Риверсайдтагы Калифорния университеты]]''
|
| [[Себер]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1670
| ''[[:d:Q19611053|Lev Eduardovič Varustin]]''
| 1950
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| 1928
| [[Псков]]
| 2013-02-04
|
|-
| style='text-align:right'| 1671
| ''[[:d:Q19612991|Frumenty Abakumov]]''
|
| [[галим]]
|
| 1915-12-13
| ''[[:d:Q4379379|Prishib]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1672
| ''[[:d:Q19614041|Давид Бродянский]]''
|
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
| [[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]
| 1936-10-24
| [[Житомир]]
| 2017-04-13
| [[Владивосток]]
|-
| style='text-align:right'| 1673
| ''[[:d:Q19618428|Ruslan Kostyuk]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4480784|School of International Relations, Saint Petersburg State University]]''
| 1972-10-29
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1674
| ''[[:d:Q19659238|Dmitri Leonidovich Romanowsky]]''
|
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]''
| ''[[:d:Q4407669|Санкт-Петербург медицина табиблары белемен арттыру академиясе]]''
| 1861-10-19<br/>1861
| [[Псков губернасы]]
| 1921-02-19<br/>1921
| [[Кисловодск]]
|-
| style='text-align:right'| 1675
| ''[[:d:Q19667542|Yevgeny Lykov]]''
|
| [[адвокат]]
|
| 1959-09-15
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1676
| ''[[:d:Q19706632|Ivan Paunovski]]''
|
| ''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''
|
| 1935-10-10
| [[Болгария]]
| 1990-09-27
| [[Sofiä|София]]
|-
| style='text-align:right'| 1677
| ''[[:d:Q19741906|Vladimir Antonov]]''
|
|
|
| 1876-07-04
|
| 1954-09-26
| [[Брюссель]]
|-
| style='text-align:right'| 1678
| ''[[:d:Q19754381|Artur Awejde]]''
|
|
|
| 1838-03
|
| 1863-08-29
|
|-
| style='text-align:right'| 1679
| ''[[:d:Q19792475|Diloro Iskandarova]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2669434|Russian-Tajik Slavonic University]]''
| 1960-04-14
| [[Дүшәнбе]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1680
| ''[[:d:Q19798375|Ян Сільвестр Наркевіч-Ёдка]]''
|
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q2305987|structural engineer]]''
|
| 1845-02-24
| [[Кацельники (Капыльский районы)|Кацельники]]
| 1910s
|
|-
| style='text-align:right'| 1681
| ''[[:d:Q19801003|Pyotr Rayevsky]]''
|
| [[офицер]]
|
| 1883-03-15
| [[Санкт-Петербург]]
| 1970-09-17
| [[Ницца]]
|-
| style='text-align:right'| 1682
| ''[[:d:Q19849546|Извеков, Егор Егорович]]''
|
|
|
| 1845-01-31
|
| 1916-08-01
| [[Ессентуки]]
|-
| style='text-align:right'| 1683
| ''[[:d:Q19850366|Іона Лазаравіч Фрэйдзін]]''
|
| [[галим]]
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]<br/>''[[:d:Q497757|Gosplan]]''<br/>''[[:d:Q4313364|USSR People's Commissariat on Heavy Industry]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4214946|Karelian Research Centre of RAS]]''<br/>''[[:d:Q726762|Рус география җәмгыяте]]''
| 1896-12-01
| [[Зэльва]]
| 1991
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1684
| ''[[:d:Q19861744|Yury Vasilyev]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1951-05-01
| [[Тверь]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1685
| ''[[:d:Q19904496|Sergei Kislitsyn]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q611420|Q611420]]''<br/>''[[:d:Q4239251|Красноярск дәүләт университеты]]''
| 1935-01-05
| [[Иваново]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1686
| ''[[:d:Q19906499|Lev Gassovsky]]''
|
| [[галим]]<br/>[[инженер]]
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
| 1894-01-06
| [[Санкт-Петербург]]
| 1989
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1687
| ''[[:d:Q19907074|Vladimir Shults]]''
|
| ''[[:d:Q2306091|Q2306091]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]
| 1948-08-03
| [[Түбән Тагил]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1688
| [[Артемий Ющенко]]
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1297796|Советлар Союзы Флоты адмиралы Николай Герасимович Кузнецов исемендәге Хәрби-диңгез академиясе]]''
| 1895
|
| 1968
|
|-
| style='text-align:right'| 1689
| ''[[:d:Q19907493|A. P. Boltunov]]''
|
| ''[[:d:Q212980|Q212980]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| ''[[:d:Q742494|Q742494]]''
| 1883-08-23<br/>1883-09-05
| [[Санкт-Петербург]]
| 1942-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1690
| ''[[:d:Q19907740|K. P. Gorshenin]]''
|
| [[галим]]
| [[Омск дәүләт аграр университеты|Пётр Аркадьевич Столыпин исемендәге Омск дәүләт аграр университеты]]
| 1888-06-18
| [[Самар губернасы]]
| 1981-09-18
| [[Омск]]
|-
| style='text-align:right'| 1691
| ''[[:d:Q19908198|Галанин, Иван Дмитриевич]]''
|
| ''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| 1817-01-27
|
| 1873-08-16
|
|-
| style='text-align:right'| 1692
| ''[[:d:Q19908292|Boris Apollonovich Krzhevskiĭ]]''
|
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q2504617|раманис]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| 1887-09-25<br/>1887-09-24
| [[Киев]]
| 1954-07-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1693
| ''[[:d:Q19908369|Sergey Lozinsky]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q3025301|Александр Фёдорович Можайский исемендәге Хәрби-космик академиясе]]''
| 1914-08-02
|
| 1985-08-22
|
|-
| style='text-align:right'| 1694
| ''[[:d:Q19908378|Mikhail Gnevushev]]''
| 1933
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q4127500|Q4127500]]''<br/>''[[:d:Q4063897|Amakinskaya Geological Exploration Expedition]]''
| 1911-09-10
| [[Мәскәү]]
| 1987-03-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1695
| ''[[:d:Q19908385|Pavel Lyubomirov]]''
|
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1885-04-24
| ''[[:d:Q18778277|Ivanovka]]''
| 1935-12-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1696
| ''[[:d:Q19908661|Boris Jakovlevitsj Ramm]]''
| 1924
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2300372|РСФСР Мәгариф халык комиссариаты]]''<br/>''[[:d:Q4258599|Lensovet]]''<br/>[[Воронеж дәүләт педагогика университеты|«Воронеж дәүләт педагогика университеты» югары белем бирү федераль дәүләт бюджет мәгариф учреждениесе]]<br/>''[[:d:Q323681|Q323681]]''<br/>''[[:d:Q4130492|Нократ дәүләт гуманитар университеты]]''<br/>''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| 1902
| [[Стародуб]]
| 1989
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1697
| ''[[:d:Q19908715|Constantine Suhenko]]''
|
|
|
| 1961-04-01
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1698
| ''[[:d:Q19908847|Boris Yakunchikov]]''
|
| ''[[:d:Q2004963|numismatist]]''
|
| 1859-07-23
| [[Париж]]
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 1699
| ''[[:d:Q19908876|Oleg Yeliseyev]]''
|
| ''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>''[[:d:Q212980|Q212980]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| 1947-06-04
| ''[[:d:Q4420642|Синяя Никола]]''
| 2019-03-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1700
| ''[[:d:Q19908918|Irina Porochkina]]''
|
| ''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q3064300|Q3064300]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1925-02-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 2014-12-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1701
| ''[[:d:Q19908926|Josef Aloizievitsch Portschinsky]]''
|
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| ''[[:d:Q48945052|Zemědělský vědecký výbor]]''
| 1848-02-09
| ''[[:d:Q2414524|Сватове]]''
| 1916-05-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1702
| ''[[:d:Q19910481|Глеб Никитин]]''
|
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''
|
| 1977-08-24
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1703
| ''[[:d:Q19910549|Letas Palmaitis]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
| 1944-05-14
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1704
| ''[[:d:Q19915976|Dmitriy Filatov]]''
|
| ''[[:d:Q16271428|эмбриолог]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| 1876-01-31
| ''[[:d:Q4418120|Sechenovo]]''
| 1943-01-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1705
| ''[[:d:Q19916567|Andrey Shmulyan]]''
| 1923
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1896-11-04
| [[Кизләү]]
| 1975
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1706
| ''[[:d:Q19948561|Vladimir Tartakovski]]''
| 1928
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
| 1900-12-31
| [[Киев]]
| 1972-09-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1707
| ''[[:d:Q19974347|Stanislav Filatov]]''
|
| ''[[:d:Q13416354|Q13416354]]''<br/>''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
| 1940
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1708
| ''[[:d:Q19975571|Andrey Yakunin]]''
|
| ''[[:d:Q43845|Q43845]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1975
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1709
| [[Юрий Благов (1959)]]
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1959
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1710
| ''[[:d:Q20054230|Nikolai Mnev]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| 1957-05-01
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1711
| ''[[:d:Q20066195|Вахрушев, Вадим Владимирович]]''
|
| ''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''
|
| 1969-11-25
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1712
| ''[[:d:Q20066681|Гуляєв Борис Іванович]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''
| ''[[:d:Q12074697|Institute of Plant Physiology and Genetics NAS of Ukraine]]''
| 1929-08-20
| [[Коми Республикасы]]
| 2020-10-25
|
|-
| style='text-align:right'| 1713
| ''[[:d:Q20127689|Vsevolod Izmailsky]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
|
| 1885-12-09
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| 1973-09-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1714
| ''[[:d:Q20165883|Aleksandr Petrov]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q3151770|Q3151770]]''
| 1895-08-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 1964-01-31
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1715
| ''[[:d:Q20203072|Mikhail Kublanov]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
|
| 1914-05-03
|
| 1998-10
|
|-
| style='text-align:right'| 1716
| ''[[:d:Q20438252|Borisz Alekszandrovics Vasziljev]]''
|
| ''[[:d:Q15255771|Q15255771]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q21185790|exegete]]''
| ''[[:d:Q154528|Q154528]]''
| 1899-12-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 1937-11-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1717
| ''[[:d:Q20469725|Konstantin Dobrynin]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| 1976-11-23
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1718
| ''[[:d:Q20508909|Gohar Muradyan]]''
|
| ''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q1322278|Q1322278]]''
| 1957-10-28
| [[Ереван]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1719
| ''[[:d:Q20509251|Petros Shanshyan]]''
| 1843
| ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>[[укытучы]]
| ''[[:d:Q6996689|Нерсисән мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q13054341|Шуша епархия семнариясе]]''
| 1819
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 1889
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 1720
| ''[[:d:Q20509274|Margarita Yakhontova]]''
| 1956
| ''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''
| ''[[:d:Q21656998|Grakan tert]]''<br/>''[[:d:Q3110315|Golos Armenii]]''<br/>''[[:d:Q16386394|Կոմսոմոլեց]]''<br/>''[[:d:Q597341|Stanislavski Russian Theatre of Yerevan]]''<br/>''[[:d:Q8052577|Yerevan Drama Theatre]]''
| 1935-07-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 2014-07-30
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 1721
| ''[[:d:Q20509380|Էրվանդ Հայրապետյանց]]''
|
| [[галим]]
|
| 1906-02-05
| [[Таулы Карабаx Республикасы|Таулы Карабаг Республикасы]]
| 1975-03-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1722
| ''[[:d:Q20509681|Ruben Drampyan]]''
| 1914
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| ''[[:d:Q211043|Russian Museum]]''<br/>''[[:d:Q2087788|National Gallery of Armenia]]''<br/>''[[:d:Q6378860|Q6378860]]''<br/>''[[:d:Q20518178|Institute of Art of Armenia]]''
| 1891-06-17
| [[Гөмре]]
| 1991-03-10
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 1723
| ''[[:d:Q20509740|Արմեն Եգանյան]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1968-06-26
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1724
| ''[[:d:Q20509826|Karapet Ezov]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
| 1835-09-05
| [[Мәскәү]]
| 1905-05-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1725
| ''[[:d:Q20510862|Khachatur Karchikyan]]''
| 1910
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1882
| ''[[:d:Q183394|Vagharshapat]]''
| 1918
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 1726
| ''[[:d:Q20511660|Vilen Alexanyan]]''
| 1948
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| ''[[:d:Q4201858|Nesmeyanov Institute of Organoelement Compounds]]''
| 1927-05-15
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 1983-03-09
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1727
| ''[[:d:Q20512391|Grigori Sargisov]]''
|
| ''[[:d:Q33999|Q33999]]''<br/>''[[:d:Q3455803|Q3455803]]''
|
| 1902-07-09
| [[Биштау|Пятигорск]]
| 1964
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 1728
| ''[[:d:Q20512640|Ռուբեն Աղուզումցյան]]''
| 1975
| ''[[:d:Q212980|Q212980]]''
| ''[[:d:Q13053363|Public Administration Academy of Armenia]]''
| 1945-08-26
| [[Ереван]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1729
| ''[[:d:Q20512942|Vahan Ter-Arakelyan]]''
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
| 1883-09-24
| ''[[:d:Q949136|Malishka]]''
| 1941-05-02
| [[Ухта]]
|-
| style='text-align:right'| 1730
| ''[[:d:Q20512988|S. V. Ter-Avetisyan]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
|
| 1875-10-08
| ''[[:d:Q34372|Noyemberyan]]''
| 1943-02-27
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 1731
| ''[[:d:Q20513841|Mikhail Astvatsaturov]]''
| 1900
| ''[[:d:Q783906|невролог]]''<br/>''[[:d:Q9385011|neurosurgeon]]''<br/>''[[:d:Q211346|психиатр]]''
| ''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]''
| 1878-01-13<br/>1877-01-13
| [[Дәрбәнт]]<br/>[[Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы|РСФСР]]
| 1936-03-28<br/>1936-03-29
| [[Санкт-Петербург]]<br/>[[Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы|РСФСР]]
|-
| style='text-align:right'| 1732
| ''[[:d:Q20528352|Johannes Kauba]]''
|
| ''[[:d:Q50995749|спорт белән бәйле кеше]]''
|
| 1886-09-28
| [[Раквере]]
| 1939-02-21
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 1733
| ''[[:d:Q20534232|Qafur Abdumajidov]]''
|
| ''[[:d:Q16533|Q16533]]''<br/>[[профессор]]
|
| 1928-06-28
| [[Сәмәрканд]]
| 2013-03-28
| [[Ташкент]]
|-
| style='text-align:right'| 1734
| ''[[:d:Q20534344|Sergey V. Starodubtsev]]''
| 1935
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q4201868|Institute of Nuclear Physics]]''
| 1914-10-24
| [[Ашкабад]]
| 1967-03-19
| [[Ташкент]]
|-
| style='text-align:right'| 1735
| ''[[:d:Q20560126|Baldvins Disterlo]]''
|
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1869-04-25
| [[Рига]]
| 1937-05-12
|
|-
| style='text-align:right'| 1736
| ''[[:d:Q20560227|Ilia Nakashidze]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
| 1866
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 1923-05-27
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 1737
| ''[[:d:Q20561864|Maka Chichua]]''
|
| ''[[:d:Q33999|Q33999]]''<br/>''[[:d:Q935666|визажис]]''<br/>''[[:d:Q39631|Q39631]]''
|
| 1971-03-31<br/>1949-10-10
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1738
| ''[[:d:Q20562616|Pēteris Koreckis]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| 1887-02-06
| ''[[:d:Q3801498|Silajāņi Parish]]''
| 1929-11-29
|
|-
| style='text-align:right'| 1739
| ''[[:d:Q20581499|Ioseb Kipshidze]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
| 1882-08-25
| ''[[:d:Q16374416|Rgani]]''
| 1919-02-21
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 1740
| ''[[:d:Q20641999|Michael Tendler]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''
| ''[[:d:Q854280|Кыйрал технология институты]]''
| 1947
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1741
| ''[[:d:Q20650937|Aleksey Shilov]]''
| 1904
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q10429346|Q10429346]]''<br/>''[[:d:Q26709887|археограф]]''
| ''[[:d:Q1981482|Q1981482]]''
| 1881-08-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 1942-01-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1742
| ''[[:d:Q20675124|Andrey Yaroslavtsev]]''
| 1835
| [[язучы]]
|
| 1815
|
| 1884-03-07
|
|-
| style='text-align:right'| 1743
| ''[[:d:Q20724724|Anastasia Mantsevich]]''
|
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''
| 1899
| [[Санкт-Петербург]]
| 1982
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1744
| ''[[:d:Q20742353|Aleksandr Artemyev]]''
|
| [[галим]]
|
| 1958-11-30
| [[Тарту]]
| 2005-12-27
| [[Владивосток]]
|-
| style='text-align:right'| 1745
| ''[[:d:Q20742424|Boris Karpov]]''
|
|
|
| 1911-07-06
| [[Гарадзец (Рагачовский районы)|Гарадзец]]
| 2005-10-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1746
| ''[[:d:Q20747143|Galina L. Starova]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1946
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1747
| ''[[:d:Q20816181|Mikhail Kustsinsky]]''
|
| [[галим]]
|
| 1829-09-16<br/>1829-09-28
| [[Витебск губернасы|Витебск гөбернәсе]]<br/>''[[:d:Q4259111|Lepel County]]''
| 1905
|
|-
| style='text-align:right'| 1748
| ''[[:d:Q20821018|Vladimir Golovatiuc]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
|
| 1962-06-07
| [[Брывичени (Орхей)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1749
| ''[[:d:Q20873628|Аўгуст Уладзіміравіч Канстанцінаў]]''
| 1954
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| ''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Q2418908]]''
| 1929-08-21
| [[Архангельск]]
| 1979-02-06
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 1750
| ''[[:d:Q20891936|Rahat Achylova]]''
| 1988
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q21091853|Member of the Supreme Council of Kyrgyzstan]]''<br/>''[[:d:Q2306091|Q2306091]]''
|
| 1941-05-30
| ''[[:d:Q12822895|Ортобоз]]''
| 2015-03-05
|
|-
| style='text-align:right'| 1751
| ''[[:d:Q20894124|Aleksandr Monchadsky]]''
|
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
| 1897-03-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 1974-12-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1752
| ''[[:d:Q20982614|Alexander Barvinok]]''
| 1985
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
| [[Мичиган университеты]]
| 1963
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1753
| ''[[:d:Q21007429|Anna Erschler]]''
| 1999
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]]
| ''[[:d:Q83259|Югары нормаль мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q1480643|Q1480643]]''
| 1977-02-14
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1754
| ''[[:d:Q21033558|Nikolai Bauer]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2004963|numismatist]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1888-11-04
| [[Санкт-Петербург]]
| 1942-09-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1755
| ''[[:d:Q21040260|Jianming Jin]]''
|
| ''[[:d:Q19377727|environmental engineer]]''
| ''[[:d:Q495015|Q495015]]''
| 1932-01-23
|
| 2017-09-19
|
|-
| style='text-align:right'| 1756
| ''[[:d:Q21078990|Georgy Kondratyev]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
| 1887
| [[Санкт-Петербург]]
| 1958
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1757
| ''[[:d:Q21084055|Rachel Borisovna Shatseva]]''
|
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''
| 1922-01-24
| [[Гомель]]
| 2010-11-23
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| style='text-align:right'| 1758
| [[Тимур Акулов]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1953-04-25
| [[Яңыюл|Яңаюл]]
| 2018-05-02
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1759
| ''[[:d:Q21088537|Tatjana Sergeevna Archipova]]''
|
| ''[[:d:Q1776724|театр директоры]]''
|
| 1967-11-12
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1760
| ''[[:d:Q21089244|Andrey Bludov]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1817-09-08
| [[Санкт-Петербург]]
| 1886-03-30
| [[Брюссель]]
|-
| style='text-align:right'| 1761
| ''[[:d:Q21091990|Mark Veyngerov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
| 1903
| [[Санкт-Петербург]]
| 1977
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1762
| [[Алла Верещагина]]
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201516|Q4201516]]''<br/>''[[:d:Q16655753|Institute of Theory and History of Fine Arts]]''
| 1925-08-20
| [[Сарапул]]
| 2016-01-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1763
| ''[[:d:Q21092968|Гедримович, Пётр Александрович]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q775909|Царское Село лицее]]''
| 1851
|
| 1888-07-12
| [[Самар]]
|-
| style='text-align:right'| 1764
| ''[[:d:Q21093530|Гибшман, Александр Карлович]]''
|
| [[инженер]]
|
| 1839-08-11
|
| 1893
|
|-
| style='text-align:right'| 1765
| ''[[:d:Q21099294|Nikolay Karpov]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| 1917-01-01
| [[Тверь өлкәсе]]
| 1999
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1766
| ''[[:d:Q21107813|Alexei Mirtov]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| 1886-08-08
| [[Сембер]]
| 1966-01-03
| [[Түбән Новгород]]
|-
| style='text-align:right'| 1767
| ''[[:d:Q21109049|G. A. Murkos]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2029787|Лазарев көнчыгыш телләре институты]]''
| 1846
| [[Dimäşq|Димәшкъ]]
| 1911-02-20
| [[Dimäşq|Димәшкъ]]
|-
| style='text-align:right'| 1768
| ''[[:d:Q21110163|Boris Nikitin]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''
| 1906-05-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 1952-07-20
| [[Ленинград өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 1769
| ''[[:d:Q21116864|Vladimir Prokofiev]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q936126|Кырым астрофизика обсерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
| 1898
|
| 1993
|
|-
| style='text-align:right'| 1770
| ''[[:d:Q21132196|Isaak Eventov]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''
| 1910-12-26<br/>1911-01-08
| [[Варшава]]
| 1989-07-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1771
| ''[[:d:Q21134277|Yury Chistov]]''
|
| [[галим]]
| [[Кунсткамера]]
| 1954-05-06
| [[Петрозаводск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1772
| ''[[:d:Q21143830|Αλεξέι Ουλιτόφσκι]]''
|
| [[галим]]
|
| 1893-03-16
| ''[[:d:Q4402565|Ряжск өязе]]''
| 1957-11-06
|
|-
| style='text-align:right'| 1773
| ''[[:d:Q21144790|Afanasij Semenovič Trošin]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''
| ''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]''<br/>''[[:d:Q4314501|Профессор Н. Н. Петров исемендәге онкология фәнни-тикшеренү институты]]''<br/>''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''<br/>''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
| 1912-12-23
| ''[[:d:Q18765222|Q18765222]]''
| 1985-12-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1774
| ''[[:d:Q21153989|Nikolay Pshenitsyn]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
|
| 1891-07-13
| [[Нарва]]
| 1961-01-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1775
| ''[[:d:Q21154007|Boris Vladimirovitsj Ptitsin]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| 1903-01-18
| [[Лиепая]]
| 1965-01-02
| [[Новосибирск]]
|-
| style='text-align:right'| 1776
| ''[[:d:Q21212084|Gagik Ghalachyan]]''
| 1989
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1969-03-04
| [[Львов]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1777
| ''[[:d:Q21229038|Kirill Ilinski]]''
|
| ''[[:d:Q43845|Q43845]]''
|
| 1957
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1778
| ''[[:d:Q21258800|Elena Bichoutskaia]]''
| 2000-03-09
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q472316|University of Nottingham]]''
|
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1779
| ''[[:d:Q21337671|Vladimir A. Lukhtanov]]''
| 1980-09-01
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1958
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1780
| ''[[:d:Q21337936|Denis Tumanov]]''
| 1992
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''
|
| 1970-08-07
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1781
| ''[[:d:Q21338742|Larisa Vasilyeva]]''
| 1972
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2487799|миколог]]''
| ''[[:d:Q4086902|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Көнчыгыш Азия коры җир биотасы биотөрлелеге федераль фәнни үзәге]]''
| 1950-02-15
| [[Курск]]
| 2017-02-23
| [[Владивосток]]
|-
| style='text-align:right'| 1782
| ''[[:d:Q21340432|Kostiantyn Shaparenko]]''
| 1930
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| 1908-05-15
| [[Могылив-Подильскый|Моһылив-Подилскый]]
| 1941
|
|-
| style='text-align:right'| 1783
| ''[[:d:Q21340976|Aleksandr Mikhailovich Dyakonov]]''
|
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
| 1886-01-04
| [[Санкт-Петербург]]
| 1956
|
|-
| style='text-align:right'| 1784
| ''[[:d:Q21341636|Nina I. Strelnikova]]''
| 1956
| ''[[:d:Q119950633|diatomologist]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1933-05-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 2020-12-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1785
| ''[[:d:Q21387821|Alexander Iwanowitsch Jakowlew]]''
|
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1863-02-22
| [[Ярославль]]
| 1909-12-28
| [[Ярославль]]
|-
| style='text-align:right'| 1786
| ''[[:d:Q21389530|Ninel A. Petrova]]''
| 1964
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
| 1940-03-28
| [[Петергоф|Петерһоф]]
| 2024-04-18
|
|-
| style='text-align:right'| 1787
| ''[[:d:Q21391123|Alexej Yu. Matov]]''
| 1999
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1788
| ''[[:d:Q21392764|Alexander O. Averianov]]''
| 1988
| ''[[:d:Q16831394|териолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>''[[:d:Q1662561|Q1662561]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''<br/>''[[:d:Q4135692|Geological Faculty of St. Petersburg State University]]''
| 1965-10-04
| [[Краснодар]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1789
| ''[[:d:Q21392788|Vladimir I. Biserov]]''
|
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q27929486|tardigradologist]]''
|
| 1951-08-13
| [[Удмуртия]]
| 1998-10-31
|
|-
| style='text-align:right'| 1790
| ''[[:d:Q21392959|Leonid Sergeevich Glikman]]''
| 1952
| ''[[:d:Q1662561|Q1662561]]''<br/>''[[:d:Q27808149|paleoichthyologist]]''<br/>''[[:d:Q4205432|Q4205432]]''
|
| 1929-01-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 2000-01-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1791
| ''[[:d:Q21394136|Zakhar V. Zhidkov]]''
|
| ''[[:d:Q4205432|Q4205432]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1792
| ''[[:d:Q21395098|Nina G. Bogutskaya]]''
|
| ''[[:d:Q4205432|Q4205432]]''<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q688704|Natural History Museum, Vienna]]''
| 1958
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1793
| ''[[:d:Q21395569|Alexandr A. Stekolnikov]]''
|
| ''[[:d:Q19798999|acarologist]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
| 1967
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1794
| ''[[:d:Q21408076|Julian Henry Lowenfeld]]''
|
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]
|
| 1963-06-07
| [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1795
| ''[[:d:Q21497315|Mieczysław Stanisław Popławski]]''
|
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q175529|Q175529]]''
| 1893-12-20
| [[Одесса]]
| 1946-12-29
| ''[[:d:Q745059|Q745059]]''
|-
| style='text-align:right'| 1796
| ''[[:d:Q21499563|Michał Węsławski]]''
|
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1849-09-17
| ''[[:d:Q13192019|Gegrėnai]]''
| 1917-08-22
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 1797
| ''[[:d:Q21508299|E. M. Cheissin]]''
| 1930
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q38691646|protozoologist]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''<br/>''[[:d:Q4361461|Q4361461]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1907-09-17
| [[Санкт-Петербург]]
| 1968-06-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1798
| ''[[:d:Q21509711|V.K. Dagaeva]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| 1896-07-18
|
| 1947<br/>1947-01
|
|-
| style='text-align:right'| 1799
| ''[[:d:Q21509785|Afanasij Nikolaevich Danilov]]''
| 1911
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]]<br/>''[[:d:Q894660|National Botanical Garden of Georgia]]''<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>''[[:d:Q47836406|Высшие женские естественно-научные курсы]]''<br/>''[[:d:Q1459393|Q1459393]]''
| 1903<br/>1879-08-05
| [[Витебск]]
| 1942<br/>1942-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1800
| ''[[:d:Q21513251|Elena Fedorowna Florovskaya]]''
| 1928
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1902
|
| 1968
|
|-
| style='text-align:right'| 1801
| ''[[:d:Q21514669|Leonid Strakhovsky]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| [[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]<br/>''[[:d:Q180865|Торонто университеты]]''
| 1898-05-15<br/>1898
| [[Ырынбур]]
| 1963-04-24<br/>1963
| [[Торонто]]
|-
| style='text-align:right'| 1802
| ''[[:d:Q21523084|Vladimir I. Poljansky]]''
| 1930
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>''[[:d:Q112055113|Q112055113]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1907
|
| 1959
|
|-
| style='text-align:right'| 1803
| ''[[:d:Q21530432|Elena Zernova]]''
|
| ''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>[[профессор]]
|
| 1951
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1804
| ''[[:d:Q21534250|Фирсова, Софья Михайловна]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
| ''[[:d:Q4407705|Профессор М. А. Бонч-Бруевич исемендәге Санкт-Петербург дәүләт телекоммуникацияләр университеты]]''
| 1919
| [[Янавичы]]
| 1999
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1805
| ''[[:d:Q21534466|Ушатский, Вячеслав Николаевич]]''
|
| [[галим]]
|
| 1918-09-20
| [[Латвия]]
| 2001
|
|-
| style='text-align:right'| 1806
| ''[[:d:Q21534865|Βλαντίμιρ Σμιρνόφ]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q19909099|Кардиология милли медицина тикшеренү үзәге]]''
| 1937-05-17
| [[Чиләбе]]
| 2021-09-27
|
|-
| style='text-align:right'| 1807
| ''[[:d:Q21534871|Georgy Slyusarev]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
| 1896-09-04
|
| 1987
|
|-
| style='text-align:right'| 1808
| ''[[:d:Q21606848|Ilariya Raykova]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]]<br/>''[[:d:Q4397938|Russian Academy of Sciences (1917–1925)]]''<br/>''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q131378790|Памирская биологическая станция]]''
| 1896-09-17
| [[Истәраушан]]
| 1981-10-24
| [[Ташкент]]
|-
| style='text-align:right'| 1809
| ''[[:d:Q21608646|Elena Alexandrovna Selivanova-Gorodkova]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| 1902
|
| 1965
|
|-
| style='text-align:right'| 1810
| ''[[:d:Q21610449|Tamara Evgenievna Teplyakova]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
| 1954-08-17
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1811
| ''[[:d:Q21635258|Mark Avsaragov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
|
| 1888-10-24
| [[Дигора]]
| 1937-06-05
| [[Владикавказ]]
|-
| style='text-align:right'| 1812
| ''[[:d:Q21635384|Vasily Aleksandrov]]''
| 1912
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q894660|National Botanical Garden of Georgia]]''<br/>''[[:d:Q37008|Q37008]]''<br/>''[[:d:Q742494|Q742494]]''<br/>''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| 1887-05-24
| [[Санкт-Петербург]]
| 1964-01-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1813
| ''[[:d:Q21635716|Mikhail Afanasyev]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]''
| 1850
|
| 1910
|
|-
| style='text-align:right'| 1814
| ''[[:d:Q21636808|Густаў Густававіч Вейдэнбаум]]''
|
| ''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''
|
| 1847
|
| 1878-01-21
|
|-
| style='text-align:right'| 1815
| ''[[:d:Q21639201|Konstantin Sergejevič Jevstrop‘jev]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
| 1906-11-03
|
| 1972-03-08
|
|-
| style='text-align:right'| 1816
| ''[[:d:Q21644171|L. L. Rakov]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''
| 1904-08-09
| [[Якутск]]
| 1970-02-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1817
| ''[[:d:Q21644223|Aleksandr Borisovich Ronov]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]''
| ''[[:d:Q7263638|Россия фәннәр академиясенең Владимир Иванович Вернадский исемендәге Геохимия һәм аналитик химия институты]]''
| 1913-12-16
| [[Полтава]]
| 1996-09-14<br/>1996
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1818
| ''[[:d:Q21644475|Vasiliy Andreevitsj Solonina]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| ''[[:d:Q58228883|Warsaw Polytechnic Institute]]''
| 1862
|
| 1934
|
|-
| style='text-align:right'| 1819
| ''[[:d:Q21654606|Sergey Mironov]]''
|
| [[язучы]]
| ''[[:d:Q4318650|Нижгар дәүләт педагогия университеты]]''
| 1910-05-13
| [[Сарытау]]
| 1998
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1820
| ''[[:d:Q21656106|Avdey Gozulov]]''
| 1917
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
|
| 1892-04-17
| [[Таганрог]]
| 1981-06-10
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| style='text-align:right'| 1821
| ''[[:d:Q21706149|Журавлёва, Лидия Алексеевна]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q12074584|Institute of Hydrobiology]]''
| 1932-12-17
| ''[[:d:Q1978797|Murino]]''
| 2001-04-18
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1822
| ''[[:d:Q21789631|I︠U︡. L. Sagalovich]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q16655725|The Institute for Information Transmission Problems of Russian Academy of Sciences]]''
| 1924-08-10
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1823
| ''[[:d:Q21834517|Alexander Ramm]]''
|
| [[математик]]
| [[Мичиган университеты]]
| 1940
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1824
| ''[[:d:Q21839541|Ludomir Wolfke]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q1718656|Варшау политехника институты]]''
| 1882
|
| 1937-01-31
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1825
| ''[[:d:Q21843947|Dmitry Kirnos]]''
| 1930
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q12051314|сейсмолог]]''
| ''[[:d:Q4483544|Q4483544]]''<br/>''[[:d:Q117210350|Сейсмологический институт АН СССР]]''<br/>''[[:d:Q4201777|Schmidt Institute of Physics of the Earth]]''
| 1905-08-29
| [[Слабутски|Слободской]]
| 1995
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1826
| [[Татьяна Крылова-Лукомская]]
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
| 1901
|
| 1984
|
|-
| style='text-align:right'| 1827
| ''[[:d:Q21883432|Михаил Алфераки]]''
|
| ''[[:d:Q12377291|censor]]''
|
| 1852
| [[Харьков]]
| 1915-05-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1828
| ''[[:d:Q21935561|Yevgeniy Shubin]]''
|
| ''[[:d:Q11513337|Q11513337]]''
|
| 1947-08-05
| [[Волгоград]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1829
| ''[[:d:Q21996568|Alexandra Elbakyan]]''
| 2019
| ''[[:d:Q6337803|нейробиолог]]''<br/>[[Программист|програмчы]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q15253558|Q15253558]]''
|
| 1988-11-06
| [[Алматы]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1830
| ''[[:d:Q22045731|Viktor Ivanov]]''
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| 1846-09-08
| [[Санкт-Петербург]]
| 1919-09-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1831
| ''[[:d:Q22046455|Liparit Soembatovitsj Tsjoegoerjan]]''
|
| ''[[:d:Q5322166|дизайнер]]''
|
| 1905-04-14
| ''[[:d:Q548391|Mother See of Holy Etchmiadzin]]''
| 1981-10-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1832
| ''[[:d:Q22096143|Serguei Lvov]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q739627|Q739627]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1833
| ''[[:d:Q22105119|Olga G. Ovtshinnikova]]''
|
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1834
| ''[[:d:Q22105690|Leonid Nikolaevich Anisyutkin]]''
| 1996-06-10
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|Q1662561]]''
| ''[[:d:Q2025062|Q2025062]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1835
| ''[[:d:Q22111770|Valentina G. Kuznetsova]]''
| 1965-12-01
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q2025062|Q2025062]]''<br/>''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1836
| ''[[:d:Q22112079|Vasilisa G. Chemyreva]]''
| 2013-07
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1837
| ''[[:d:Q22114155|Sergey V. Mironov]]''
| 1978-08-31
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| ''[[:d:Q2025062|Q2025062]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1838
| ''[[:d:Q22114188|Sergey Ya. Reznik]]''
| 1974-09-01
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q2025062|Q2025062]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1839
| ''[[:d:Q22133502|Mikhail Kozodaev]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q16669689|Laboratory No. 2 of the Academy of Sciences of the USSR]]''
| 1909-10-22
| [[Санкт-Петербург]]
| 1986-06-06
|
|-
| style='text-align:right'| 1840
| ''[[:d:Q22133542|N. N. Medvedev]]''
|
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1899-08-07<br/>1899
| [[Вологда өлкәсе]]
| 1979-11-22
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1841
| ''[[:d:Q22246819|Mikhail Ioffe]]''
| 1941
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''
| ''[[:d:Q1794356|"Курчатов институты" илкүләм тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| 1917-09-02
| [[Самар]]
| 1996<br/>1996-07-14
| [[Дүсселдорф]]
|-
| style='text-align:right'| 1842
| ''[[:d:Q22287065|Pāvils Laizāns]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| 1888-11-02
| ''[[:d:Q4405531|Sakstagals Parish]]''
| 1933-11-27
|
|-
| style='text-align:right'| 1843
| ''[[:d:Q22665467|Vladislav Aghababyan]]''
| 1955
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q2379496|Әрмәнстан Җөмһүрияте милли фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q1977379|Q1977379]]''<br/>''[[:d:Q21679572|Institute of Botany of Armenia]]''
| 1932-11-08
| [[Самар]]
| 1994-11-08
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 1844
| ''[[:d:Q22665518|Rouben Sanoyan]]''
| 1958
| [[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''
| ''[[:d:Q21468838|Q21468838]]''<br/>''[[:d:Q20516754|Institute of Philosophy, Sociology and Law of National Academy of Sciences of Armenia]]''<br/>''[[:d:Q6378860|Q6378860]]''<br/>''[[:d:Q20513163|Q20513163]]''
| 1933-01-27
| [[Гөмре]]
| 2015-05-13
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 1845
| ''[[:d:Q22668540|Alex V. Popovkin]]''
| 1968
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
| 1945
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1846
| ''[[:d:Q22672718|Tamara Bukovskaya]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
| 1947-03-06
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1847
| ''[[:d:Q22682071|Кирилл Николай улы Шамалов]]''
|
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q16919633|Россия чыгышлы олигарх]]''
| ''[[:d:Q899012|Sibur]]''
| 1982-03-22
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1848
| ''[[:d:Q22918418|Anatoly Alekseyev]]''
|
| ''[[:d:Q212980|Q212980]]''
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''
| 1947-09-21
| [[Санкт-Петербург]]
| 2020-09-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1849
| ''[[:d:Q22918426|Arutyun Alikhanyan]]''
|
| ''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1896-07-29
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 1941-10-26
|
|-
| style='text-align:right'| 1850
| ''[[:d:Q22918522|Vasily Valov]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4853732|Q4853732]]''
|
| 1902-02
| ''[[:d:Q20743798|Beriózovka]]''
| 1941
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1851
| ''[[:d:Q22918675|A. I. Zaozerskiĭ]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q28729082|Q28729082]]''
| 1874-03-21
|
| 1941-10-01
| [[Ярыслау өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 1852
| [[Владимир Сухов]]
|
| ''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| 1934-02-11
| [[Электросталь]]
| 2016-02-26
| [[Уфа]]
|-
| style='text-align:right'| 1853
| ''[[:d:Q22919474|Yuri Trushin]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]
| 1945-08-14
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1854
| ''[[:d:Q23019286|Սոնա Մարդանյան]]''
|
| ''[[:d:Q2919046|Q2919046]]''
|
| 1939-06-28
| [[Ереван]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1855
| ''[[:d:Q23048274|Nina Ivochkina]]''
| 1963
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1941-03-13
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1856
| ''[[:d:Q23061981|Sergei Raymondovich Treil]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q270222|Мичиган штаты үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q49108|Массачусетс технология институты]]''<br/>[[Braun universitetı|Браун үнивирситите]]
| 20th century
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1857
| ''[[:d:Q23061991|Alexei Borisovich Aleksandrov]]''
|
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1954-12-23
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1858
| ''[[:d:Q23062006|Dmitry Chelkak]]''
| 2000
| [[математик]]
| [[Мичиган университеты]]<br/>''[[:d:Q83259|Югары нормаль мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| 1979-01-03
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1859
| ''[[:d:Q23071614|Marek Burnat]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q144488|Q144488]]''<br/>''[[:d:Q11713161|Q11713161]]''
| 1929-05-28
| [[Краков]]
| 2015-12-19
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1860
| [[София Авижанская|Авижанская София Александровна]]
|
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q10333969|Q10333969]]''
|
| 1920-12-05
| [[Санкт-Петербург]]
| 2014-01-11<br/>2014-01-20
| [[Бостон]]
|-
| style='text-align:right'| 1861
| ''[[:d:Q23308569|Boris Shifrin]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[математик]]
| ''[[:d:Q1628751|Q1628751]]''<br/>''[[:d:Q4398078|Россия культурология институты]]''
| 1950-09-20
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1862
| ''[[:d:Q23371111|Anatoly Yakovlev]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| 1940-05-04
|
| 2022-04-29
|
|-
| style='text-align:right'| 1863
| ''[[:d:Q23645127|Taivo Arak]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q604487|Q604487]]''
| 1946-11-02
| [[Таллинн]]
| 2007-10-17
| [[Стокгольм]]
|-
| style='text-align:right'| 1864
| ''[[:d:Q23652673|Andrey Zaytsev]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| 1956-09-15
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1865
| ''[[:d:Q23652725|Boris Skubenko]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| 1929-02-08
| [[Луганск]]
| 1993-07-05
|
|-
| style='text-align:right'| 1866
| ''[[:d:Q23655442|Vadim Verkhovsky]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''
| 1873-11-12
|
| 1947-01-06
|
|-
| style='text-align:right'| 1867
| ''[[:d:Q23656707|Νικολάι Σμίτ]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| 1909-05-19
| [[Одесса]]
| 1982-07-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1868
| ''[[:d:Q23658920|Alexander Sokolov]]''
|
| ''[[:d:Q17433421|фәнни журналис]]''<br/>''[[:d:Q15143191|science communicator]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
|
| 1975-03-02
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1869
| ''[[:d:Q23659515|Pyotr Aleksandrovich Shumsky]]''
|
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''
|
| 1915-12-31
| [[Нижын]]
| 1988-01-04
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1870
| ''[[:d:Q23659630|Anatoliy Ivanovitsj Makoenin]]''
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1931
| [[Гәреч (Кострома өлкәсе)|Гәреч]]
| 1995
|
|-
| style='text-align:right'| 1871
| ''[[:d:Q23661946|Arno Langenbach]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]]
| 1928-04-10
|
| 2010-02-11
| [[Берлин]]
|-
| style='text-align:right'| 1872
| ''[[:d:Q23675023|Andrey Przhiboro]]''
|
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q63146541|dipterologist]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
| 1972-10-09
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1873
| ''[[:d:Q23692138|Irina Karnaoukhova]]''
|
| ''[[:d:Q4853732|Q4853732]]''<br/>''[[:d:Q20551564|collector of fairy tales]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]
|
| 1901-11-20
| [[Киев]]
| 1959-06-13<br/>1959-04-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1874
| ''[[:d:Q23771896|Louis J. Marinelli]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q11499147|сәяси активист]]''
| ''[[:d:Q27825684|Yes California]]''<br/>''[[:d:Q24908120|California National Party]]''<br/>''[[:d:Q6974681|National Organization for Marriage]]''<br/>''[[:d:Q6231405|John Edwards presidential campaign, 2004]]''
| 1986-03-28
| [[Баффало]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1875
| ''[[:d:Q24002224|Albert Verchmin]]''
|
| [[галим]]
|
| 1858-01-07
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| 1905-05-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1876
| [[Александр Чулошников]]
|
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1894-08-08
| [[Подолия губернасы|Подолия гөбернәсе]]
| 1941
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1877
| ''[[:d:Q24009771|Nikolay Adamov]]''
|
| ''[[:d:Q1113838|Q1113838]]''<br/>''[[:d:Q1781198|Q1781198]]''<br/>''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1861-09-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 1912-06-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1878
| ''[[:d:Q24010003|Andreï Bialynitski-Biroulia]]''
|
|
|
| 1825-08-22
| ''[[:d:Q21129668|Orsha Uyezd]]''
| 1916-11
|
|-
| style='text-align:right'| 1879
| ''[[:d:Q24010263|Wilhelm (Hristianovič) Lemonius]]''
|
| [[укытучы]]
|
| 1817-08-26
| [[Санкт-Петербург]]
| 1903-01-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1880
| ''[[:d:Q24010334|Georgy Gorbachyov]]''
|
| ''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q182436|китапханәче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1897-09-26
| [[Санкт-Петербург]]
| 1937-10-10
| [[Верхнеурал|Верхнеуральск]]
|-
| style='text-align:right'| 1881
| ''[[:d:Q24010622|Irina Sokolova]]''
|
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| 1956-06-15
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1882
| ''[[:d:Q24010738|Меркулов, Игорь Александрович]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| 1947-07-16
|
| 2014-07-04
|
|-
| style='text-align:right'| 1883
| ''[[:d:Q24010849|N. P. Penkin]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4310662|V. A. Fock Institute of Physics]]''
| 1913-11-27
| [[Торжок]]
| 1989-04-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1884
| ''[[:d:Q24054958|Blair Ruble]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q209842|Париж университеты]]''
| 1949-12-18
| [[Бикен (Нью-Йорк)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1885
| ''[[:d:Q24203249|Albert Dryjski]]''
|
| ''[[:d:Q212980|Q212980]]''
| ''[[:d:Q137503|Луҗ үнивирситите]]''
| 1889-07-04
| [[Сосновец|Сосноветс]]
| 1956-08-17
|
|-
| style='text-align:right'| 1886
| ''[[:d:Q24264065|Seweryn Kapliński]]''
|
| ''[[:d:Q599151|Q599151]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
|
| 1826
| [[Водзична (Мазовия воеводалыгы)]]
| 1857-03-05
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1887
| ''[[:d:Q24284716|Rita Sapiro Finkler]]''
|
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''
| ''[[:d:Q7016630|Newark Beth Israel Medical Center]]''<br/>''[[:d:Q5592012|Graduate Hospital]]''
| 1888-11-01
| [[Херсон]]
| 1968-11-08
| [[Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 1888
| ''[[:d:Q24286886|Kostiantyn Stepanov]]''
|
| ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''
| ''[[:d:Q4496359|Харьков физика-техника университеты]]''
| 1930-03-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 2012-04-19
|
|-
| style='text-align:right'| 1889
| ''[[:d:Q24350654|Vladimir Rachinsky]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1531782|Q1531782]]''
| 1920-08-28
| [[Ломжа]]
| 1999-12-12
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1890
| ''[[:d:Q24350838|Nikita Domnin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1903
| [[Санкт-Петербург]]
| 1973
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1891
| ''[[:d:Q24351150|E. Mustangova]]''
|
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''
|
| 1905-01-09
| [[Днипро]]
| 1937-11-04
| [[Сандармох]]
|-
| style='text-align:right'| 1892
| ''[[:d:Q24351404|Konstantin Georgijevič Trubin]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q18576582|металлург]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]]
| 1879
|
| 1966-05-05
|
|-
| style='text-align:right'| 1893
| ''[[:d:Q24351603|Irina Zolotinkina]]''
| 1993
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| ''[[:d:Q211043|Russian Museum]]''<br/>''[[:d:Q4360238|Peterhof Museal Reserve]]''<br/>''[[:d:Q15097244|Q15097244]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1894
| ''[[:d:Q24351760|Anatoly Kamensky]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q487596|драматург]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]
|
| 1876-11-17<br/>1876-11-29
| [[Новочеркасск]]
| 1941-12-23
| [[Коми Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
|-
| style='text-align:right'| 1895
| ''[[:d:Q24352140|Gennady Leonov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1947-02-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 2018-04-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1896
| ''[[:d:Q24352477|Daniel Orlov]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q2516866|Q2516866]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
|
| 1969-07-18
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1897
| ''[[:d:Q24565882|Aleksandr Pavlovich Volodin]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''
| 1935-11-14
|
| 2017-07-06
|
|-
| style='text-align:right'| 1898
| ''[[:d:Q24835248|白嗣宏]]''
|
| [[язучы]]
| ''[[:d:Q545540|Q545540]]''
| 1937-10-17
| ''[[:d:Q1198819|Lingbao City]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1899
| ''[[:d:Q24846461|Aleksandr Kirichenko]]''
|
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
| 1884-09-09
| [[Бердянск]]
| 1971-01-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1900
| ''[[:d:Q25367946|Sergey A. Karpov]]''
| 1978-06-01
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]''
| ''[[:d:Q2025062|Q2025062]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4407667|И. И. Мечников исемендәге Төньяк-Көнбатыш дәүләт медицина университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1901
| ''[[:d:Q25385025|Georgy Urushadze]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| 1972-05-19
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1902
| ''[[:d:Q25390637|Valeriy Vasilevitsj Ribin]]''
|
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| 1941-05-04
| [[Бялысток|Белосток]]
| 2025-01-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1903
| ''[[:d:Q25390938|Boris Stegmann]]''
|
| ''[[:d:Q1225716|Q1225716]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''<br/>''[[:d:Q4201423|Q4201423]]''<br/>''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''
| 1898-12-13
| [[Псков]]
| 1975-12-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1904
| ''[[:d:Q25440989|Andrey Bulakh]]''
|
| ''[[:d:Q13416354|Q13416354]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1933-03-29
| [[Санкт-Петербург]]
| 2020-09-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1905
| ''[[:d:Q25441920|Yakov Shifrin]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1980701|Харьков илкүләм радиоэлектроника университеты]]''
| 1920-04-20
| [[Мсцислав]]
| 2019-08-06
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 1906
| ''[[:d:Q25487052|Ivan T︠S︡vetkov]]''
|
| ''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q644687|иллюстратор]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|Q11499929]]''
| ''[[:d:Q841581|София университеты]]''
| 1924-10-15
|
| 2020
|
|-
| style='text-align:right'| 1907
| ''[[:d:Q25578336|Карабаев Султан Өскөнович]]''
| 1976
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q37868118|дәрәслекләр авторы]]''
|
| 1954-04-09
| [[Талас]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1908
| ''[[:d:Q25680893|Гагарин Юрий Васильевич]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q4229557|Komi Scientific Center UB RAS]]''
| 1932-09-15
| ''[[:d:Q4114728|Q4114728]]''
| 1981-01-17
|
|-
| style='text-align:right'| 1909
| ''[[:d:Q25680976|Valery Markov]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4516946|Федерация Советы әгъзасы]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Питирим Сорокин исемендәге Сыктывкар дәүләт университеты]]
| 1947-07-11
| [[Кослан]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1910
| ''[[:d:Q25939008|Ivan Bychkov]]''
|
| ''[[:d:Q26709887|археограф]]''<br/>''[[:d:Q10429346|Q10429346]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1858-08-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 1944-03-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1911
| ''[[:d:Q25999517|Yulia Gel]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]''
| ''[[:d:Q1781394|Q1781394]]''<br/>''[[:d:Q1049470|Q1049470]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1912
| ''[[:d:Q25999578|Anatoly Olesievich Slisenko]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4407710|Питырбур информатика һәм автоматлаштыру институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q611420|Q611420]]''<br/>''[[:d:Q661056|University of Poitiers]]''<br/>''[[:d:Q980688|Paris 12 University]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| 1941-08-15
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1913
| ''[[:d:Q26243693|Marina Nikolaevna Meyer]]''
| 1951
| ''[[:d:Q16831394|териолог]]''<br/>''[[:d:Q1907198|таксанамис]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''<br/>''[[:d:Q4127509|Бөтенсоюз үсемлекләрне саклау фәнни тикшеренү институты]]''
| 1927-12-27
| [[Санкт-Петербург]]
| 2001-01-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1914
| ''[[:d:Q26243757|Anatoliy Dmitrievitsj Kamegoelov]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
|
| 1890-10-17
| [[Смоленск]]
| 1937-10-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1915
| ''[[:d:Q26244598|Mikhail Kurman]]''
|
| ''[[:d:Q12360779|демограф]]''
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| 1905-06-20
| [[Лепель|Лепел]]
| 1980-07-04
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 1916
| ''[[:d:Q26255531|Vladimir Sirenko]]''
|
| [[язучы]]
|
| 1940
| [[Полтава]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1917
| ''[[:d:Q26255782|Gennady Stolyarov]]''
|
| [[галим]]
| [[Математика Институты (Беларусь Милли Фәннәр Академиясе)]]<br/>''[[:d:Q57016794|Computer Research Institute]]''
| 1933-10-24
| [[Вольск]]
| 2025-01-03
| [[Дортмунд]]
|-
| style='text-align:right'| 1918
| ''[[:d:Q26295086|Ратнер, Александр Петрович]]''
|
| [[галим]]
|
| 1906
|
| 1956
|
|-
| style='text-align:right'| 1919
| ''[[:d:Q26420089|Vadim Levental]]''
|
| ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''
|
| 1981-10-25
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1920
| ''[[:d:Q26501161|Andrѐy V. Sinitsyn]]''
| 1961
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| 1939-05-18
| [[Санкт-Петербург]]
| 2014-12-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1921
| ''[[:d:Q26769402|Щепкин, Герман Яковлевич]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q1794356|"Курчатов институты" илкүләм тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q56837|Q56837]]''
| 1906-11-06
| [[Саткы|Чаткы]]
| 1980-01-30
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1922
| ''[[:d:Q26769453|Vera Stein]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1281618|Q1281618]]''
|
| 1881-05-05
| [[Санкт-Петербург]]
| 1971-09-23
| [[Новосибирск]]
|-
| style='text-align:right'| 1923
| ''[[:d:Q26776802|Aleksandr Aleksandrovitsj Makarenja]]''
| 1953
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>[[укытучы]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1540876|Санкт-Петербург дәүләт кино һәм телевидение университеты]]''<br/>''[[:d:Q323681|Q323681]]''<br/>''[[:d:Q13419575|Төмән дәүләт университетының Дмитрий Иванович Менделеев исемендәге Тубыл педагогика институты]]''<br/>''[[:d:Q96976296|Төмән өлкәсе дәүләт төбәк мәгарифен үстерү институты]]''<br/>''[[:d:Q4397941|Россия мәгариф академиясе]]''
| 1930-04-29
| [[Санкт-Петербург]]
| 2015-08-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1924
| ''[[:d:Q26897734|Віктар Дзмітрыевіч Фесак]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1956-07-25
| ''[[:d:Q2473601|Sribne]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1925
| [[Клим Жуков]]
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q657069|тарихи реконструкция]]''<br/>''[[:d:Q4110598|видеоблогер]]''<br/>''[[:d:Q1493121|хәрби тарих белгече]]''<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>''[[:d:Q108710667|Q108710667]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''<br/>''[[:d:Q4400558|Фёдор Михайлович Достоевский исемендәге Рус христиан гуманитар академия]]''
| 1977-03-29
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1926
| ''[[:d:Q27002639|Levon Bashinjaghyan]]''
| 1916
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
| 1893
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 1938-10-11
|
|-
| style='text-align:right'| 1927
| ''[[:d:Q27043297|Алена Якаўлеўна Ленсу]]''
| 1940
|
| ''[[:d:Q2027201|Q2027201]]''
| 1914-05-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 2005
|
|-
| style='text-align:right'| 1928
| ''[[:d:Q27147141|Herman Sinitzyn]]''
|
| ''[[:d:Q33999|Q33999]]''<br/>''[[:d:Q10798782|телевизион актёр]]''
|
| 1940-02-01
| [[Кишинёв]]
| 2016-06-25
| [[Лос-Анджелес]]
|-
| style='text-align:right'| 1929
| ''[[:d:Q27149923|Margarit Khachikyan]]''
| 1972
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q21468837|Q21468837]]''<br/>''[[:d:Q209842|Париж университеты]]''
| 1949-02-25
| [[Ереван]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1930
| ''[[:d:Q27257178|Jürgen Roßmann]]''
| 1983
| [[математик]]
| ''[[:d:Q159895|Q159895]]''
| 1954-10-29
| [[Нойштрелиц]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1931
| ''[[:d:Q27523665|Igor Blechzin]]''
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]]
| 1941-04-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 2020-12-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1932
| ''[[:d:Q27663740|Yuri Doykov]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q2306091|Q2306091]]''
|
| 1955-07-20
| [[Архангельск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1933
| ''[[:d:Q27709643|Tasia Maximova Stadnichenko]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]''<br/>''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q193755|АКШ Геология хезмәте]]''<br/>''[[:d:Q2093794|Q2093794]]''<br/>''[[:d:Q4135691|Q4135691]]''
| 1894-10-09
| ''[[:d:Q4428633|Solone Ozero]]''
| 1958-11-26
| [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]]
|-
| style='text-align:right'| 1934
| ''[[:d:Q27797128|Eupraxija Gurjanova]]''
| 1924
| ''[[:d:Q16868721|carcinologist]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''<br/>''[[:d:Q4086904|Q4086904]]''
| 1902-01-12
| [[Череповец]]
| 1981-01-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1935
| [[Степан Данилов]]
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q323681|Q323681]]''<br/>''[[:d:Q4314989|П. Ф. Лесгафт исемендәге Милли дәүләт физик тәрбия, спорт һәм сәламәтлек университеты]]''<br/>''[[:d:Q4310661|Scientific Research Institute of Applied Chemistry]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4201454|Q4201454]]''
| 1888-12-26
| [[Витебск]]
| 1978-02-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1936
| ''[[:d:Q27919229|Nikolai Poletika]]''
| 1924
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Q2418908]]''<br/>''[[:d:Q4407700|Санкт-Петербург дәүләт гражданнар авиациясе университеты]]''
| 1896-04-17
| [[Канатып]]<br/>[[Сумы өлкәсе]]
| 1988-03-25
| [[Иерусалим|Котдус]]
|-
| style='text-align:right'| 1937
| ''[[:d:Q27920990|Shun'ichi Ono]]''
| 1917
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''
| ''[[:d:Q336264|Киото университеты]]''<br/>''[[:d:Q7842|Токио университеты]]''
| 1892-05-01
|
| 1958-05-21
|
|-
| style='text-align:right'| 1938
| ''[[:d:Q27923942|Vladimir Demyansky]]''
|
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''
| ''[[:d:Q178416|Q178416]]''
| 1846-08-22
| [[Санкт-Петербург]]
| 1915-10-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1939
| ''[[:d:Q28007501|Борис Зубарев]]''
| 1901
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| [[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''<br/>''[[:d:Q4407693|Q4407693]]''<br/>''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1751487|Көньяк Россия дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q58683208|Saint-Petersburg Electrotechnical Institute]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1875-04-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 1952-07-15
| [[Пермь]]
|-
| style='text-align:right'| 1940
| ''[[:d:Q28008171|Valentin Lopatin]]''
| 1931
| ''[[:d:Q19961388|Q19961388]]''<br/>''[[:d:Q3743777|Q3743777]]''<br/>''[[:d:Q1569495|Q1569495]]''
| ''[[:d:Q18408466|Institute of Marine Geology and Geophysics FEB RAS]]''<br/>''[[:d:Q16655670|Institute of Biology of KarRC RAS]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1908-08-10
| ''[[:d:Q28071291|Q28071291]]''
| 1997-04-21
| [[Петрозаводск]]
|-
| style='text-align:right'| 1941
| ''[[:d:Q28008200|Gennady Baryshnikov]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
| 1945
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1942
| ''[[:d:Q28008548|Գևորգ Գրիգորյան Եվանգուլյան]]''
|
| ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| 1843
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 1902-09-11
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 1943
| ''[[:d:Q28058925|Liza Boeva]]''
|
| ''[[:d:Q2526255|Q2526255]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q33999|Q33999]]''
| ''[[:d:Q370968|New Bulgarian University]]''
| 1978-08-22
| [[Sofiä|София]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1944
| ''[[:d:Q28099765|Sasha Filipenko]]''
| 2009
| ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
| [[Первый канал (Россия)|Первый канал]]<br/>''[[:d:Q155172|TV Rain]]''<br/>''[[:d:Q1474706|RTVI]]''
| 1984-07-12
| [[Минск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1945
| ''[[:d:Q28198199|Иван Стоянов]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q841581|София университеты]]''
| 1935-12-28
|
| 2016-01-30
|
|-
| style='text-align:right'| 1946
| ''[[:d:Q28318660|Леонид Леонидович Беклешов]]''
|
|
|
| 1887
| ''[[:d:Q4339039|Ostrovsky Uyezd]]''
| No/unknown value
| ''[[:d:Q243610|Украин Халык Республикасы]]''
|-
| style='text-align:right'| 1947
| ''[[:d:Q28355691|Stanisław Ostrowski]]''
|
| [[укытучы]]
| ''[[:d:Q144488|Q144488]]''
| 1891-11-22
|
| 1974-07-02
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1948
| ''[[:d:Q28357460|Кирпичников Пётр Иванович]]''
|
| ''[[:d:Q1402561|Q1402561]]''
|
| 1903
| [[Семёнов (шәһәр)]]
| 1980
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1949
| ''[[:d:Q28357521|Rem Blum]]''
|
| [[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| 1925-10-02
| [[Могилёв]]
| 1989-06-01
| [[Тарту]]
|-
| style='text-align:right'| 1950
| ''[[:d:Q28357559|Филиппов Михаил Георгиевич]]''
|
| ''[[:d:Q806798|Q806798]]''
|
| 1855
|
| 1914-05-01
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1951
| ''[[:d:Q28357602|Timofey Raynov]]''
|
| ''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''<br/>''[[:d:Q154528|Q154528]]''
| 1888-07-31
| [[Бессарабия]]
| 1958-06-12
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1952
| ''[[:d:Q28358453|Bela Moiseevna Prilezjaeva-Barskaja]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q4853732|Q4853732]]''
|
| 1887-11-30
| [[Переяслав]]
| 1960-10-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1953
| ''[[:d:Q28359032|Anton Nemilov]]''
| 1902
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q2552072|гистолог]]''<br/>''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1628690|Q1628690]]''<br/>''[[:d:Q472795|Q472795]]''
| 1879-06-08
| [[Орёл]]
| 1942-02-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1954
| ''[[:d:Q28359042|Erdemto Rintsjinovitsj Rigdilon]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4239244|Красноярск дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q650999|Краснаяр өлкәне өйрәнү мөзәе]]''<br/>''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''<br/>[[Иркутск дәүләт университеты]]
| 1906-10-10
| ''[[:d:Q21103727|Kusoty]]''
| 1957-04-24
| [[Иркутск]]
|-
| style='text-align:right'| 1955
| ''[[:d:Q28359242|Alexander Georgijewitsch Russkich]]''
|
| ''[[:d:Q1402561|Q1402561]]''
|
| 1903-10-09
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| 1989
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1956
| ''[[:d:Q28359307|Pyotr Makarov]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4407667|И. И. Мечников исемендәге Төньяк-Көнбатыш дәүләт медицина университеты]]''
| 1905-10-18
| [[Смоленск өлкәсе]]<br/>[[Лиепая]]
| 1967
| ''[[:d:Q1026062|Q1026062]]''
|-
| style='text-align:right'| 1957
| ''[[:d:Q28497335|Kirill V. Galaktionov]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''
| ''[[:d:Q4308104|Murmansk Marine Biological Institute]]''<br/>''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
| 1954
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1958
| [[Михаил Глубоковский]]
|
| ''[[:d:Q4205432|Q4205432]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| 1948-09-20
| [[Смоленск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1959
| ''[[:d:Q28498009|Boris Yershov]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1937-01-16
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1960
| ''[[:d:Q28498219|Elena Klepikova]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''<br/>''[[:d:Q4164507|Q4164507]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
|
| 1942-02-25
| [[Кострома]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1961
| ''[[:d:Q28498476|David Vakhtangovich Kutaliya]]''
|
| [[адвокат]]
|
| 1966-02-06
| [[Сухум]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1962
| ''[[:d:Q28499972|Васіль Нарбут]]''
|
| [[галим]]
|
| 1871-05-08
|
| 1950
|
|-
| style='text-align:right'| 1963
| ''[[:d:Q28500050|Alexander Nekrasov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| 1963-06-20
| [[Северодвинск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1964
| ''[[:d:Q28500661|Михаил Давидович Тер-Аванесян]]''
|
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| ''[[:d:Q4201437|РФА Биохимия институты]]''
| 1949-06-15
| [[Санкт-Петербург]]
| 2018-10-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1965
| ''[[:d:Q28500739|Vladimir Fyodorov]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1929-06-26
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1966
| ''[[:d:Q28500798|Vladislav Vilgelmovich Khlebovich]]''
| 1954
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1932-02-27
| [[Воронеж]]
| 2024-02-23
|
|-
| style='text-align:right'| 1967
| ''[[:d:Q28665048|Ворожцов, Александр Петрович]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1923-12-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 2006-10-16
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1968
| ''[[:d:Q28665673|Nikolay Matsuev]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q10429346|Q10429346]]''<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''
|
| 1894-02-04
| ''[[:d:Q4088243|Blystova]]''
| 1975-08-24
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1969
| ''[[:d:Q28701627|Турчаковский Климент Иванович]]''
|
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| ''[[:d:Q28598846|Ришелье гимназиясе]]''
| 1847
| ''[[:d:Q4528426|Q4528426]]''
| 1897-01-09
| [[Острогожск]]
|-
| style='text-align:right'| 1970
| ''[[:d:Q28701902|Пашков Владимир Васильевич]]''
|
|
|
| 1953-12-14
| [[Диңгез буе крае]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1971
| [[Алла Щербо]]
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4111610|Q4111610]]''
| 1928-04-18
| [[Санкт-Петербург]]
| 2016-01-22
| [[Винница]]
|-
| style='text-align:right'| 1972
| ''[[:d:Q28703151|Соловйов Михаил Петрович]]''
|
|
|
| 1861
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1973
| ''[[:d:Q28703355|Ивакин, Алексей Аркадиевич]]''
| 1959
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q4314963|Q4314963]]''
| 1936-06-25
| [[Саткы|Чаткы]]
| 2022-02-17
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 1974
| ''[[:d:Q28735346|Тамара Ивановна Орнатская]]''
| 1959
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q28255863|Q28255863]]''
|
| 1935-05-18
|
| 2016-04-07
|
|-
| style='text-align:right'| 1975
| ''[[:d:Q28758053|Boris Aleksandrovich Moiseev]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1942-03-31
| ''[[:d:Q3882808|Oparino]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1976
| ''[[:d:Q28787980|Igor Zaslavski]]''
|
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q11202952|Q11202952]]''<br/>''[[:d:Q56827203|information technology instructor]]''
|
| 1932-10-29
| [[Санкт-Петербург]]
| 2019-10-14
|
|-
| style='text-align:right'| 1977
| ''[[:d:Q28854974|Olga Ivanova]]''
|
| [[математик]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1978
| ''[[:d:Q28874218|Пётр Васильевич Залесский]]''
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q2516866|Q2516866]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
| 1831
|
| 1892-12-19
|
|-
| style='text-align:right'| 1979
| ''[[:d:Q29054757|Dennis Lavrov]]''
|
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| ''[[:d:Q1136919|Q1136919]]''
| 20th century
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1980
| ''[[:d:Q29261497|Evgenia Iaroslavskaia-Markon]]''
|
| ''[[:d:Q12359071|анархист]]''<br/>''[[:d:Q18814623|автобиограф]]''
|
| 1902-05-14
| [[Мәскәү]]
| 1931-06-20
| ''[[:d:Q205711|Соловки утраулары]]''
|-
| style='text-align:right'| 1981
| ''[[:d:Q29277030|Alfons Aleksander Koziełł-Poklewski]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q6606110|сәнәгатьче]]''
|
| 1891-07-04
| [[Талица (шәһәр)]]
| 1962-11-09
| ''[[:d:Q2074422|Iver]]''
|-
| style='text-align:right'| 1982
| ''[[:d:Q29358670|Elsa M. Bonstedt-Kupletskaya]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|Q13416354]]''
| ''[[:d:Q4201470|РФА Руда чыганаклары геологиясе, петрография, минералогия һәм геохимия институты]]''
| 1897-10-18
| [[Санкт-Петербург]]
| 1974-07-10
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1983
| ''[[:d:Q29358759|Lyudmila Galenskaya]]''
|
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1932-10-01
| [[Витебск]]
| 2025-10-27
|
|-
| style='text-align:right'| 1984
| ''[[:d:Q29359080|Georgiy Konstantinovitsj Krizjitskiy]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q17337766|Q17337766]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''
|
| 1895-04-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 1975
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1985
| ''[[:d:Q29359651|Ljudmila Pavlovna Filaretova]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201793|Q4201793]]''
| 1955-10-02
| [[Ленинград өлкәсе]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1986
| ''[[:d:Q29359657|Igor Fomin]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| 1968-04-01
| [[Мурманск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1987
| ''[[:d:Q29368495|Eugenia Malinnikova]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q3400985|Q3400985]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q314536|Норвегия табигый һәм техник фәннәр университеты]]''<br/>[[Stenford universitetı|Стенфорд университеты]]
| 1974-04-23
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1988
| ''[[:d:Q29368505|Aleksandr Logunov]]''
| 2012
| [[математик]]
| ''[[:d:Q503473|Женева университеты]]''<br/>[[Prinston universitetı|Принстон университеты]]
| 1989-12-05
| [[Пермь]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1989
| ''[[:d:Q29387753|Aleksandra Kuznetsova]]''
|
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q33999|Q33999]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| 1988-07-19
| [[Кинешма|Киңәшмә]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1990
| ''[[:d:Q29419755|Aleksander Monakov]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q1257946|Q1257946]]''
| 1945
| [[Таллинн]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1991
| ''[[:d:Q29466014|Nikolay Danilov]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''
| ''[[:d:Q1851014|Q1851014]]''
| 1920-07-23
| [[Пермь губернасы]]
| 1987-04-18
| [[Екатеринбург]]
|-
| style='text-align:right'| 1992
| ''[[:d:Q29528646|Leonid Frankfurt]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| 1938
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1993
| ''[[:d:Q29641131|Dimitar Nankinov]]''
|
| ''[[:d:Q1225716|Q1225716]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q1003730|Bulgarian Academy of Sciences]]''
| 1942-09-05
| [[Триводици]]
| 2018-07-24
| [[Sofiä|София]]
|-
| style='text-align:right'| 1994
| ''[[:d:Q29864945|Aleksandr Vasilevsky]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
| 1939-04-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 2020-12-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1995
| ''[[:d:Q29865178|Василий Андреевич Ключарёв]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
| 1972-04-28
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1996
| ''[[:d:Q29967938|Konstantin Kudryashov]]''
| 1911
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Иркутск дәүләт университеты]]
| 1885-02-22
|
| 1962-10-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1997
| ''[[:d:Q29982335|Sergej Zilitinkevich]]''
| 1962
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| ''[[:d:Q3266959|Finnish Meteorological Institute]]''<br/>[[Уппсала университеты]]
| 1936-04-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 2021-02-15
|
|-
| style='text-align:right'| 1998
| ''[[:d:Q30023851|Susanne Schütz]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 20th century
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1999
| ''[[:d:Q30061655|Alexei Kouprianov]]''
| 1992
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
| 1970-07-08
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2000
| ''[[:d:Q30075467|Vladimir Vasilevitsj Soroka]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| 1940-06-30
| [[Шацк]]
| 1998-02-06
| [[Сочи]]
|-
| style='text-align:right'| 2001
| ''[[:d:Q30089019|Duysembaev Anuar Ermukhan - uli]]''
| 1975
| [[математик]]
| ''[[:d:Q427677|Q427677]]''
| 1953-01-11
| [[Алматы]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2002
| ''[[:d:Q30103845|Fedor Fomin]]''
|
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| ''[[:d:Q204457|Берген университеты]]''
| 1968-03-16
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2003
| ''[[:d:Q30302809|Адам Бычкоўскі]]''
|
|
|
| 1889
| ''[[:d:Q3692317|Q3692317]]''
| 1937-11-18
|
|-
| style='text-align:right'| 2004
| ''[[:d:Q30318231|Grigoriĭ Davydovich Verbov]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''
| 1909-06-11
| [[Мәскәү]]
| 1942-06-06
| [[Ленинград өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 2005
| ''[[:d:Q30345921|Valery Mironenko]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201471|Q4201471]]''
| 1935-03-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 2000-01-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2006
| ''[[:d:Q30346012|Evgeny Lukyanov]]''
| 1974
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1951-12-10
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2007
| ''[[:d:Q30346022|I. G. Livšic]]''
| 1925
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''<br/>''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''
| 1896-05-16
| [[Гродно|Һродна]]
| 1970-07-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2008
| ''[[:d:Q30509858|Elena Nassonova]]''
| 1995-05-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2009
| ''[[:d:Q30541322|Alexander Kiselev]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q838330|Мәдисендәге Висконсин университеты]]''<br/>''[[:d:Q842909|Райс университеты]]''<br/>[[Дьюк университеты|Дьюк үнивирситите]]
| 1969
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2010
| ''[[:d:Q30644158|Vladimir G. Dubrovskii]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[РФА Ж. И. Алферов исемендәге Санкт-Петербург милли тикшеренү академия университеты|Россия фәннәр академиясенең Жорес Иванович Алфёров исемендәге Санкт-Петербург академия университеты]]
| 1965-10-15
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2011
| ''[[:d:Q30718330|Tatiana Warsher]]''
|
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
|
| 1880-07-01<br/>1880-06-18
| [[Мәскәү]]
| 1960-12-02
| [[Рим]]
|-
| style='text-align:right'| 2012
| ''[[:d:Q30879914|Piotr Mokeïevitch Khatanzeïskiï]]''
|
|
|
| 1910-12-25
| ''[[:d:Q4278315|Malozemel'skaya Tundra]]''
| 1985-11-12
| [[Ярославль]]
|-
| style='text-align:right'| 2013
| ''[[:d:Q30895476|Bolesław Świętorzecki]]''
|
| [[офицер]]
|
| 1831
| [[Багушэвичы (Бярэзинский районы)|Багушэвичы]]
| 1888
| [[Венеция]]
|-
| style='text-align:right'| 2014
| ''[[:d:Q30957320|Литвин Андрій Сергійович]]''
|
| [[галим]]
|
| 1956-12-18
| [[Славянск-на-Кубани]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2015
| ''[[:d:Q30972234|Фёдор Никифорович Шведов]]''
|
|
|
| 1840-02-14
| ''[[:d:Q889966|Килия]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2016
| ''[[:d:Q30974287|Julia Pevtsova]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q219563|Вашиңтон университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2017
| ''[[:d:Q31292006|Cəfər Quluzadə]]''
|
| [[галим]]
| [[Бакы дәүләт университеты]]
| 1938-08-07
| [[Хатынлы]]
| 2021-04-14
|
|-
| style='text-align:right'| 2018
| ''[[:d:Q31301695|Akhundov Shirali]]''
|
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1886-03-10
| [[Гирдәни]]
| 1960-05-23
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 2019
| ''[[:d:Q31827078|Tamara Saveljeva]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>[[галим]]<br/>[[укытучы]]
|
|
| ''[[:d:Q16023541|Utozero]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2020
| ''[[:d:Q32362317|David L‘vovič Lajchtman]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''
| ''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]''<br/>[[Россия дәүләт гидрометеорология университеты]]<br/>''[[:d:Q7498982|РФА океанбелем институты]]''
| 1914-11-25
| [[Лельчыцы]]
| 2004-12-02
|
|-
| style='text-align:right'| 2021
| ''[[:d:Q32389478|Mane Erna Shirinian]]''
| 1975
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1474624|Q1474624]]''<br/>''[[:d:Q1962291|Ереван лингвистика университеты]]''<br/>''[[:d:Q21468837|Q21468837]]''<br/>''[[:d:Q1322278|Q1322278]]''
| 1952-02-07
| ''[[:d:Q500888|Q500888]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2022
| ''[[:d:Q34045627|Michael Ruzhansky]]''
|
| [[математик]]<br/>[[профессор]]
| ''[[:d:Q189022|Лундын импирия көллияте]]''<br/>''[[:d:Q1137665|Q1137665]]''<br/>''[[:d:Q195668|Кыйралбикә Мария Лундын университеты]]''
| 1972
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2023
| ''[[:d:Q35023260|Andrew Filev]]''
|
| ''[[:d:Q4479442|Q4479442]]''<br/>[[эшкуар]]
| ''[[:d:Q7337792|Wrike Inc.]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2024
| ''[[:d:Q36277680|Andrey Dulov]]''
| 1951
| [[хокук белгече]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1726903|Q1726903]]''
| ''[[:d:Q2418908|Q2418908]]''
| 1924-10-21
| [[Санкт-Петербург]]
| 2018-12-15
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 2025
| ''[[:d:Q36562611|G.N. Gudkova]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
| 1945-01-20
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2026
| ''[[:d:Q36581665|I.E. Brezhnev]]''
| 1930
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1902
|
| 1978
|
|-
| style='text-align:right'| 2027
| ''[[:d:Q36646321|Olga Germanovna Baranova]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[Удмурт дәүләт университеты]]<br/>[[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]]
| 1961-08-12
| ''[[:d:Q12088275|Большая Уча]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2028
| ''[[:d:Q36654509|David Davidov]]''
| 1950
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
|
| 1925-09-01
| [[Sofiä|София]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2029
| ''[[:d:Q36676027|Sofia Alexandrovna Gutsevich]]''
| 1931
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2487799|миколог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1897
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2030
| ''[[:d:Q36698014|Vasily Prinada]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|Q13416354]]''
| [[Иркутск дәүләт университеты]]
| 1897
|
| 1950-12-12
|
|-
| style='text-align:right'| 2031
| ''[[:d:Q37367969|Igor Jouline]]''
| 1988
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q309331|Оһайо штаты университеты]]''<br/>''[[:d:Q714439|Oak Ridge National Laboratory]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q1150105|Теннесси университеты]]''<br/>''[[:d:Q6669083|Q6669083]]''<br/>[[Оксфорд университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2032
| ''[[:d:Q37372506|Sergey Kuznetsov]]''
| 1997-12-31<br/>1995-06-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''<br/>''[[:d:Q30296228|Q30296228]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2033
| ''[[:d:Q37612456|Alexey Smirnov]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q39372574|protistologist]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1970-01-16
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2034
| ''[[:d:Q37732550|Naum Il'ich Fel'dman]]''
| 1941
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Эшче-крестьян Кызыл Армиясе|Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре]]<br/>''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]''<br/>''[[:d:Q19819676|Russian Research Geological Oil Institute]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| 1918-11-26
| [[Мелитополь]]
| 1994-04-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2035
| [[Наталья Зеленкова]]
|
|
|
| 1921-10-22
| [[Санкт-Петербург]]
| 2003-10-13
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 2036
| ''[[:d:Q38320677|Nikolay D. Solovyev]]''
| 2012-11-08
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1137665|Q1137665]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q58310020|Atlantic Technological University]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2037
| ''[[:d:Q39040059|Панков, Юрий Александрович]]''
|
| [[галим]]
|
| 1930-02-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 2016-02-12
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2038
| ''[[:d:Q39040079|Канстанцін Мікалаевіч Кунцэвіч]]''
| 1977
| ''[[:d:Q2306091|Q2306091]]''
| ''[[:d:Q2418908|Q2418908]]''<br/>''[[:d:Q1631204|Minsk Innovation University]]''<br/>''[[:d:Q29388735|International Institute of Management and Business]]''
| 1951-02-08
| [[Сурнавка]]
| 2012
|
|-
| style='text-align:right'| 2039
| ''[[:d:Q39263407|Daniil Sorokin]]''
|
| ''[[:d:Q15976270|санак тел белемчесе]]''
| [[Дармштадт техник университеты]]
|
| ''[[:d:Q1374274|Otradnoye, Ozyorsky District]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2040
| ''[[:d:Q39385535|Петр Борисович Бланк]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
| 1821-08-13
| ''[[:d:Q4262510|Липецк өязе]]''
| 1886-11-25
| [[Ялта]]
|-
| style='text-align:right'| 2041
| ''[[:d:Q39390976|Viktor Pliss]]''
|
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1932-02-10
| [[Сыктывкар]]
| 2019-01-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2042
| [[Александр Аринин]]
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28656883|Уфа дәүләт икътисад һәм сервис университеты]]''<br/>''[[:d:Q1773512|Россия дәүләт туризм һәм сервис университеты]]''
| 1955-11-29
| [[Киев]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2043
| ''[[:d:Q41201621|Sergey Beletsky]]''
|
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4407698|Санкт-Петербург дәүләт мәдәният институты]]''<br/>''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''
| 1953-08-21
| [[Санкт-Петербург]]
| 2022-02-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2044
| ''[[:d:Q41530668|Valentina M. Glukhova]]''
| 1952
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
| 1928-04-19
| [[Рязань]]
| 2007-12-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2045
| ''[[:d:Q41562473|Jadwiga Szmidt]]''
| 1916
| ''[[:d:Q937283|Q937283]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q462390|Q462390]]''<br/>''[[:d:Q334473|division manager]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
|
| 1889-09-08
| [[Луҗ]]
| 1940-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2046
| ''[[:d:Q41573994|Aleksandr Chernyshev]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q3152467|All-Russian Scientific Research Institute of Experimental Physics]]''
| 1945-10-23
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2047
| [[Борис Казаков]]
|
|
|
| 1946-05-05
| [[Ылыч (шәһәр)|Ылыс]]
| 2006-04-02
| [[Чаллы]]
|-
| style='text-align:right'| 2048
| ''[[:d:Q42115542|Dmitry Bertels]]''
|
| ''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''<br/>''[[:d:Q16832248|Q16832248]]''
|
| 1917-08-24<br/>1918
|
| 2005-09-25
|
|-
| style='text-align:right'| 2049
| ''[[:d:Q42242196|Maria Anastasina]]''
| 2008-12-06
| ''[[:d:Q15839206|молекуляр биолог]]''<br/>''[[:d:Q15634281|Q15634281]]''
| ''[[:d:Q30258644|Q30258644]]''<br/>''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''<br/>''[[:d:Q7082022|Okinawa Institute of Science and Technology]]''<br/>''[[:d:Q30296228|Q30296228]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2050
| ''[[:d:Q42243326|Andrei L. Kholkin]]''
| 1978-06-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q29671|Авейру университеты]]''<br/>''[[:d:Q499451|Ратгерс университеты]]''<br/>''[[:d:Q110906033|Q110906033]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2051
| ''[[:d:Q42315211|Svetlana Galkina]]''
| 1998-12-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2052
| ''[[:d:Q42320490|Igor B Mekhov]]''
| 2003<br/>1999
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Оксфорд университеты]]<br/>[[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q109409389|Paris-Saclay University]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2053
| ''[[:d:Q42595908|Dmitry Kishkinev]]''
| 2005-12-25
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q790029|Q790029]]''<br/>''[[:d:Q877925|Q877925]]''<br/>''[[:d:Q1737734|Q1737734]]''<br/>''[[:d:Q795988|University of Guelph]]''<br/>''[[:d:Q597758|University of Oldenburg]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2054
| ''[[:d:Q42682560|Igor Sokolov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q931865|Clarkson University]]''<br/>''[[:d:Q180865|Торонто университеты]]''<br/>''[[:d:Q49120|Q49120]]''<br/>''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2055
| ''[[:d:Q42740042|Демьянович, Юрий Казимирович]]''
|
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1938-06-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 2023-04-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2056
| ''[[:d:Q42797632|Farid M. Ibatullin]]''
| 1984-06-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q51065|Q51065]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2057
| ''[[:d:Q42889033|Miina Hint]]''
| 1972
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[шагыйрь]]
| ''[[:d:Q604487|Q604487]]''<br/>''[[:d:Q1257946|Q1257946]]''
| 1945-03-03
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2058
| ''[[:d:Q42906579|Ekaterina E. Galenko]]''
| 2016
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2059
| ''[[:d:Q42931695|Andrey Sorokin]]''
| 1977-06
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q6806307|Q6806307]]''<br/>''[[:d:Q1047060|Кейзның Көнбатыш резерв университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2060
| ''[[:d:Q42974426|Elizaveta Levina]]''
|
| ''[[:d:Q97016322|Q97016322]]''
| [[Мичиган университеты]]
| 1974-05-20
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2061
| ''[[:d:Q43073311|Peter Sushko]]''
| 1996<br/>1994
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1076890|Pacific Northwest National Laboratory]]''<br/>''[[:d:Q193196|Лондон университеты көллияте]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2062
| ''[[:d:Q43147779|Andrey Legin]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2063
| ''[[:d:Q43156650|Moushegh Toumanyan]]''
|
| ''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''<br/>[[укытучы]]
|
| 1889
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 1938
| [[Себер]]
|-
| style='text-align:right'| 2064
| ''[[:d:Q43293488|Caroline Lusin]]''
| 2002
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16308156|Q16308156]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''
| ''[[:d:Q317070|Q317070]]''
| 1977
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2065
| ''[[:d:Q43424031|Ivan Kirin]]''
| 1938
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>[[галим]]
|
| 1912-01-26
| ''[[:d:Q1004270|Q1004270]]''
| 1976
|
|-
| style='text-align:right'| 2066
| ''[[:d:Q43425580|Валентина Михайловна Бубляева]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q101444477|Russian teacher]]''
|
| 1893
| ''[[:d:Q4458463|Q4458463]]''
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 2067
| ''[[:d:Q43426100|Boris Plamenevsky]]''
|
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1939-09-19
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2068
| ''[[:d:Q43427323|Isabella Vasilievna Potugina]]''
|
| [[галим]]<br/>[[математик]]
| ''[[:d:Q3152467|All-Russian Scientific Research Institute of Experimental Physics]]''
| 1928-04-01
|
| 2006-11-14
|
|-
| style='text-align:right'| 2069
| ''[[:d:Q43428285|Vasily Malozemov]]''
|
| [[математик]]
|
| 1939-01-26
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2070
| [[Валерий Фёдоров]]
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q51065|Q51065]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| 1947-10-03
| [[Арыслан (Татарстан)|Арыслан (Кайбыч районы)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2071
| ''[[:d:Q44057559|Vladimir Lyuksemburg]]''
|
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1888-10-30
| [[Санкт-Петербург]]
| 1971-06-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2072
| ''[[:d:Q45080733|Vasyl Afanasiev]]''
| 1949
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q4331480|Odesa Fine Arts Museum]]''<br/>''[[:d:Q12074634|Rylsky Institute of Art Studies, Folklore and Ethnology]]''<br/>''[[:d:Q4139143|Q4139143]]''<br/>''[[:d:Q4314796|Сынлы сәнгать һәм мигъмарият милли академиясе]]''
| 1922-01-01
| [[Копыченка]]
| 2002-07-22
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 2073
| ''[[:d:Q45742294|Alexander Knop]]''
| 2013-08-31
| [[математик]]
| ''[[:d:Q622664|Сан-Диегодагы Калифорния университеты]]''
| 1991-03-06
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2074
| ''[[:d:Q46181494|Oleg I. Barygin]]''
| 2006-12-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201829|Q4201829]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2075
| ''[[:d:Q46182641|Pavel Romantsov]]''
| 1991-06-15
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
|
| 1967-09-30
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2076
| ''[[:d:Q46408292|Igor O. Koshevoy]]''
| 2002-05
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q2093139|University of Eastern Finland]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2077
| ''[[:d:Q46727671|İlham Axundov]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2072655|Azerbaijan State University of Economics]]''<br/>''[[:d:Q7077867|Odlar Yurdu University]]''<br/>''[[:d:Q632891|Q632891]]''<br/>''[[:d:Q1049470|Q1049470]]''
| 1959-06-01
| [[Болады]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2078
| ''[[:d:Q46794633|Yulia I. Gubelit]]''
| 2002-12-16
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2079
| ''[[:d:Q47325895|Polina V. Kukhareva]]''
| 2007-06
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q56582915|University of Utah Health Care]]''<br/>''[[:d:Q1191202|Q1191202]]''<br/>''[[:d:Q168515|Юта университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2080
| ''[[:d:Q47452531|Irina Solovei]]''
| 1981
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2081
| ''[[:d:Q47453820|Людмила Владимировна Успенская]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2617399|Q2617399]]''<br/>''[[:d:Q2036624|Q2036624]]''
| 1909-09-11
| [[Санкт-Петербург]]
| 2000-10-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2082
| ''[[:d:Q47489136|Сухачов Станіслав Якимович]]''
|
|
| ''[[:d:Q9397809|Q9397809]]''
| 1951-03-24
| ''[[:d:Q2235501|Кролеветс]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2083
| ''[[:d:Q47497354|Natalia Ananjeva]]''
|
| ''[[:d:Q16271064|герпетолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
| 1946-01-05
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2084
| ''[[:d:Q47504631|Irina V. Belozertseva]]''
| 1984-07
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2085
| ''[[:d:Q47703801|Grigory Genikhovich]]''
| 2001-11-28<br/>2000-06-23
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4971893|Broad Institute]]''<br/>''[[:d:Q165980|Q165980]]''<br/>''[[:d:Q156737|Кил үнивирситите]]''
| 20th century
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2086
| ''[[:d:Q47976732|Vladimir Elisashvili]]''
| 1974
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Грузия аграр университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2087
| ''[[:d:Q48000106|Olga Murina]]''
| 2008-12<br/>2006-07
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q6717453|MRC Human Genetics Unit]]''<br/>[[Цюрих университеты|Сүрих үнивирситите]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2088
| ''[[:d:Q48314541|Karina A. Karenina]]''
|
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 20th century
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2089
| ''[[:d:Q48381215|Oleg Vetrovoy]]''
| 2015-06-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201793|Q4201793]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]
| 20th century
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2090
| ''[[:d:Q48471815|Idris Hadi Salih]]''
|
| [[галим]]
|
| 1952-07-01
| [[Әрбил]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2091
| [[Пётр Фридолин]]
|
| [[галим]]
| [[Бакы дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4406409|Самар дәүләт университеты]]''
| 1876-09-02
|
| 1949-12-19
|
|-
| style='text-align:right'| 2092
| ''[[:d:Q48644767|Батожок, Наталья Игоревна]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''
| 1950-01-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 2017-06-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2093
| ''[[:d:Q48644962|Aleksey Vladimirovitsj Ribakov]]''
|
| [[галим]]
|
| 1959-08-22
| [[Санкт-Петербург]]
| 2013-04-19
| [[Владивосток]]
|-
| style='text-align:right'| 2094
| ''[[:d:Q48644992|Шейнкер, Вениамин Наумович]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4322512|Ярослав Зирәк исемендәге Новгород дәүләт университеты]]''<br/>[[Мурманск арктика дәүләт университеты]]<br/>[[Иваново дәүләт университеты]]
| 1925-07-29
| [[Ростов-на-Дону]]
| 2003-11-17
| [[Бөек Новгород]]
|-
| style='text-align:right'| 2095
| ''[[:d:Q48935694|邵恒浚]]''
|
|
|
| 1870
|
| 1951
|
|-
| style='text-align:right'| 2096
| ''[[:d:Q48948659|Anastasiya Ivleyeva]]''
|
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q4110598|видеоблогер]]''<br/>''[[:d:Q33999|Q33999]]''<br/>''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''<br/>''[[:d:Q45217546|Instagram blogger]]''<br/>''[[:d:Q43845|Q43845]]''<br/>''[[:d:Q2526255|Q2526255]]''
|
| 1991-03-08
| ''[[:d:Q4388650|Razmetelevo]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2097
| ''[[:d:Q48954101|Вакуловский, Николай Николаевич]]''
|
| [[язучы]]
|
| 1852
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2098
| ''[[:d:Q48954599|Konstantin Yagodovsky]]''
|
|
|
| 1877-05-23<br/>1877-06-04
| ''[[:d:Q4229346|Komarivka]]''<br/>''[[:d:Q2991962|Q2991962]]''
| 1943-12-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2099
| ''[[:d:Q48955513|Reveka Haimawna Burshtein]]''
| 1926
| ''[[:d:Q16744668|Q16744668]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]<br/>''[[:d:Q30279593|Karpov Institute of Physical Chemistry]]''
| 1904-05-06<br/>1904-04-23
| [[Сморгонь|Смарһонь]]
| 1992-10-01
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2100
| ''[[:d:Q48961888|Корякин, Александр Сергеевич]]''
|
| ''[[:d:Q1225716|Q1225716]]''
|
| 1954-08-21
| ''[[:d:Q1002571|Q1002571]]''
| 2014-01-19
| [[Кандалакша]]
|-
| style='text-align:right'| 2101
| ''[[:d:Q48964595|Aglaya Tarasova]]''
|
| ''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q33999|Q33999]]''
|
| 1994-04-18
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2102
| ''[[:d:Q49162990|Yuri Voytekhovsky]]''
|
| ''[[:d:Q13416354|Q13416354]]''
|
| 1960-10-27
| [[Лынтупы]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2103
| ''[[:d:Q49189961|Maria Gordina]]''
| 1990
| ''[[:d:Q3400985|Q3400985]]''<br/>[[математик]]
| ''[[:d:Q49206|Q49206]]''
| 1968-01-13
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2104
| ''[[:d:Q49711984|Леопольд Александрович Сев]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
| 1867
| [[Славута]]
| 1921-12-06
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 2105
| ''[[:d:Q50103750|Alexey V. Smirnov]]''
| 1977
| ''[[:d:Q24040377|echinologist]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
| 1955-07-30
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2106
| ''[[:d:Q50133063|Alexey Solodovnikov]]''
|
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| ''[[:d:Q186285|Копенһаген университеты]]''<br/>''[[:d:Q978464|Natural History Museum of Denmark]]''<br/>''[[:d:Q1122595|Field Museum of Natural History]]''
| 1970-12-16
| [[Краснодар]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2107
| ''[[:d:Q50152701|Olga A. Efimova]]''
| 2012-11-30<br/>2006-12-01<br/>2004-07-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2108
| ''[[:d:Q50211285|Ilya S. Krytchankou]]''
| 2015-09-29<br/>2012-06-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q3919286|Q3919286]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2109
| ''[[:d:Q50214552|Andrey Lyalin]]''
| 1995<br/>1992
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q336264|Киото университеты]]''<br/>''[[:d:Q189022|Лундын импирия көллияте]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2110
| ''[[:d:Q50368568|Inga Ioudenitch]]''
|
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| ''[[:d:Q4397946|Россия сәнгать академиясе]]''
| 1936-02-03
| [[Санкт-Петербург]]
| 2015-11-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2111
| ''[[:d:Q50406397|Якушев, Виктор Петрович]]''
|
| [[галим]]
|
| 1949-06-06
| [[Ельня районы]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2112
| ''[[:d:Q50421136|Natalija Mažeikienė]]''
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]''
| 1970-01-14
| [[Казакъстан]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2113
| ''[[:d:Q50561051|Vera V. Evdokimova]]''
| 2007-09-27<br/>2004-07
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2114
| ''[[:d:Q50766611|Viktor Vladimirovitsj Orlov]]''
|
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| ''[[:d:Q4071803|Astronomical Institute]]''
| 1956-10-03
| [[Беломорск]]
| 2016-05-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2115
| ''[[:d:Q50775065|Anna Volnova]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2116
| ''[[:d:Q51088998|Gennady S. Mishuris]]''
| 1982-06-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q319761|Әберстуит университеты]]''<br/>''[[:d:Q499510|Ливерпуль университеты]]''<br/>''[[:d:Q16423702|Вологда дәүләт университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2117
| ''[[:d:Q51357558|Lev Isaakovich Khosatzky]]''
| 1936
| [[галим]]
|
| 1913-06-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 1992-06-26
|
|-
| style='text-align:right'| 2118
| ''[[:d:Q51387533|Viacheslav Slesarenko]]''
| 2010-09-01<br/>2013-09-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q153987|Q153987]]''<br/>''[[:d:Q333705|Технион]]''<br/>''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q821051|Freiburg Institute for Advanced Studies]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2119
| ''[[:d:Q51543322|Валерый Георгіевіч Раманоўскі]]''
| 1983
| [[математик]]
| ''[[:d:Q816145|Беларус дәүләт информатика һәм радиоэлектроника университеты]]''<br/>''[[:d:Q1378|University of Maribor]]''
| 1961-04-17
| [[Новы Двор (Свислацкий районы)|Новы Двор]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2120
| ''[[:d:Q51603109|Nikolay Bogoliubov]]''
| 1974-02-01
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
| 1950-11-30
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2121
| ''[[:d:Q51667817|Николай Николаевич Бортвин]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1851014|Q1851014]]''
| 1892-02-25
| ''[[:d:Q4084137|Berdyuzhye]]''
| 1943-04-23
| [[Екатеринбург]]
|-
| style='text-align:right'| 2122
| ''[[:d:Q51668567|Viktoriya Prokopenko]]''
|
| ''[[:d:Q11513337|Q11513337]]''
|
| 1991-04-17
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2123
| ''[[:d:Q51668778|Ալեքսանդր Շտրիմեր]]''
|
| [[укытучы]]
| ''[[:d:Q178416|Q178416]]''
| 1888-11-08
| [[Ростов-на-Дону]]
| 1961-07-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2124
| [[Мовсур Ибраһимов]]
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q5089033|Чечен дәүләт педагогика институты]]''
| 1958-02-05
| ''[[:d:Q4281346|Marzoy-Mokhk]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2125
| ''[[:d:Q51670207|Rem Barantsev]]''
|
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1931-10-02
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| 2020-08-20
|
|-
| style='text-align:right'| 2126
| ''[[:d:Q51670512|Lyudmila Zilbermintz]]''
|
| ''[[:d:Q333634|Q333634]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1909-07-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 1972-11-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2127
| ''[[:d:Q51728220|Yevhen Yulianovych Perfetskyi]]''
|
| ''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
|
| 1884-04-11<br/>1888-04-10
| [[Носув (Люблин воеводалыгы)|Носив (Люблин воеводалыгы)]]
| 1947-08-18
| ''[[:d:Q27007|Бардейов]]''
|-
| style='text-align:right'| 2128
| ''[[:d:Q51837264|Alexey A. Soluyanov]]''
| 2007-02-15<br/>2004-05-31
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Цюрих университеты|Сүрих үнивирситите]]<br/>''[[:d:Q47462228|Station Q]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Цюрихның югары техник мәктәбе|Эсвичрә федераль технология институты]]
| 1983-10-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 2019-10-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2129
| ''[[:d:Q51977513|Yuriy Shenger]]''
|
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]]
| 1904-05-24
|
| 1974-12-19
| [[Ташкент]]
|-
| style='text-align:right'| 2130
| ''[[:d:Q52134396|Aleksandr Finkelshteyn]]''
|
| [[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q1056886|Q1056886]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1904-10-31
| [[Санкт-Петербург]]
| 1941-09-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2131
| ''[[:d:Q52145949|Ivan Alekseichuk]]''
| 2013
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q238101|Миннесота университеты]]''
| 20th century
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2132
| ''[[:d:Q52170382|Vasily Timiryazev]]''
|
| ''[[:d:Q9363889|әдәби тәрҗемәче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q10650082|reviewer]]''<br/>''[[:d:Q329455|justice of the peace]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q17337766|Q17337766]]''<br/>''[[:d:Q164236|сугыш корреспонденты]]''
|
| 1841-03-06<br/>1840
| [[Санкт-Петербург]]
| 1912-08-14
| ''[[:d:Q4537006|Yakovlevo]]''
|-
| style='text-align:right'| 2133
| ''[[:d:Q52255353|Vladimir Vechernin]]''
|
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1953-08-18
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2134
| ''[[:d:Q52676768|Igor Drobyshev]]''
| 1993-06-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1312762|Swedish University of Agricultural Sciences]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2135
| ''[[:d:Q52681900|Mikhail A. Kinzhalov]]''
| 2014-09-25<br/>2010-08-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2136
| ''[[:d:Q53140569|Souren Papikyan]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| 1986-04-26
| ''[[:d:Q39678|Q39678]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2137
| ''[[:d:Q53978251|Sergey Levin]]''
| 1992-02-22
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2138
| ''[[:d:Q53984581|Igor Drozdovsky]]''
| 2000<br/>1994
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q314203|European Astronaut Centre]]''<br/>''[[:d:Q1583495|Instituto de Astrofísica de Canarias]]''<br/>''[[:d:Q161562|Калифорния технология институты]]''<br/>''[[:d:Q235034|Питтсбург университеты]]''<br/>''[[:d:Q1937388|Special Astrophysical Observatory of the Russian Academy of Science]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2139
| ''[[:d:Q54006584|Vladimir Golubyatnikov]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4135691|Q4135691]]''<br/>''[[:d:Q4127500|Q4127500]]''
| 1892-05-07
| [[Иркутск]]
| 1955-01-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2140
| ''[[:d:Q54086508|Gregory S. Tseytin]]''
| 1956
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[IBM]]
| 1936-11-15
| [[Санкт-Петербург]]
| 2022-08-27
|
|-
| style='text-align:right'| 2141
| ''[[:d:Q54284651|Vitaly V. Kozin]]''
| 2017<br/>2011-11
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q165980|Q165980]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2142
| ''[[:d:Q54486049|Alexandra Kuznetsova]]''
| 2008
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1269766|Дания техника университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2143
| ''[[:d:Q54667079|Eduardas Budrys]]''
| 1984-06-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|Q1662561]]''
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''
| 1961-12-02
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2144
| ''[[:d:Q54670979|Anna A. Namyatova]]''
| 2008
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q734764|Яңа Көньяк Уэльс университеты]]''<br/>''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''<br/>''[[:d:Q4127509|Бөтенсоюз үсемлекләрне саклау фәнни тикшеренү институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2145
| ''[[:d:Q54696418|Zhanna Buzitskaya]]''
| 1992-07
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q30296245|Россия Федерациясе сәламәтлек саклау министрлыгының грипп фәнни-тикшеренү институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2146
| ''[[:d:Q54859345|Andrey Pogrebkov]]''
| 1966
| [[галим]]
| ''[[:d:Q611420|Q611420]]''
| 1946-09-18
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2147
| ''[[:d:Q54935618|Vladimir Srochko]]''
|
| [[математик]]
| [[Иркутск дәүләт университеты]]
| 1945-06-04
| ''[[:d:Q1655792|Tayshetsky District]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2148
| ''[[:d:Q55088851|Michel Kazanski]]''
| 1975-05
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q280413|Q280413]]''<br/>''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''<br/>''[[:d:Q30262398|Orient et Méditerranée, Textes, Archéologie, Histoire]]''
| 1953-03-24
| [[Рига]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2149
| ''[[:d:Q55098557|Siegmund Klau]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| 1890
| [[Санкт-Петербург]]
| 1941
|
|-
| style='text-align:right'| 2150
| ''[[:d:Q55102254|Неганов, Борис Степанович]]''
| 1950
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''
| 1928-04-27
| ''[[:d:Q4235981|Катилнич өязе]]''
| 2012-08-19
| [[Дубна]]
|-
| style='text-align:right'| 2151
| ''[[:d:Q55102295|Писаревский, Александр Моисеевич]]''
|
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2152
| ''[[:d:Q55102414|Sergei Luppov]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q10429346|Q10429346]]''
|
| 1910-04-29
| [[Зеленогорск (Санкт-Петербург)]]
| 1988-06-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2153
| ''[[:d:Q55102931|Jakov Antonovich Nazarenko]]''
|
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''
| 1893-10-21
|
| 1975
|
|-
| style='text-align:right'| 2154
| ''[[:d:Q55103994|Чжан Байчунь]]''
| 1993
| [[фәлсәфәче]]
|
| 1965-05-17
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2155
| ''[[:d:Q55104190|Евгений Рыбнов]]''
|
| [[галим]]
|
| 1960-04-09
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2156
| [[Гали Корзухина]]
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
|
| 1906-01-04
| [[Санкт-Петербург]]
| 1974-08-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2157
| ''[[:d:Q55104672|Ė. M. Dalgat]]''
|
| [[галим]]
|
| 1951-02-17
| ''[[:d:Q4476840|Urakhi]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2158
| ''[[:d:Q55113522|Alexey A. Krylov]]''
| 1996-06
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2159
| ''[[:d:Q55138261|Alexey A. Gurevich]]''
| 2018
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q30261353|Helmholtz Institute for Pharmaceutical Research Saarland]]''<br/>''[[:d:Q700758|Saarland University]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2160
| ''[[:d:Q55191053|Валянціна Ігнатаўна Гапава]]''
| 1946
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2027201|Q2027201]]''<br/>''[[:d:Q17047420|Institute of Literature of the National Academy of Sciences of Belarus]]''
| 1923-01-03
| ''[[:d:Q55191713|Малая Чэрніца]]''
| 2003-01-14
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 2161
| ''[[:d:Q55200266|Zakir İbrahimov]]''
|
|
|
| 1974-04-02
| [[Бакы]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2162
| ''[[:d:Q55202300|Ağa Zeynal Tağıyev]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|Q43845]]''
|
| 1893
| [[Бакы]]
| 1940
|
|-
| style='text-align:right'| 2163
| ''[[:d:Q55209100|Alexander Belyayev]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q11235465|Institute of Botany of the Czech Academy of Sciences]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2164
| ''[[:d:Q55237329|Wilhelm von Wrangell]]''
|
| ''[[:d:Q131512|Q131512]]''
|
| 1831
| [[Ситка]]
| 1894
| [[Баден-Баден]]
|-
| style='text-align:right'| 2165
| ''[[:d:Q55258819|Gleb Markelov]]''
|
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q26709887|археограф]]''<br/>''[[:d:Q17132038|Q17132038]]''<br/>''[[:d:Q41322966|iconographer]]''
| ''[[:d:Q1024181|Q1024181]]''
| 1948-02-11
| [[Акъяр]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2166
| ''[[:d:Q55360664|Valery Yulyevich Gessen]]''
| 1951
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
|
| 1927-12-17<br/>1927
| [[Санкт-Петербург]]
| 2024-11-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2167
| ''[[:d:Q55388656|Henryk Bakowski]]''
|
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
| 1830
| [[Красьниця (Лодзь воеводалыгы)]]
| 1903-12-05
|
|-
| style='text-align:right'| 2168
| ''[[:d:Q55543415|Dmitry V. Skryabin]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1422458|University of Bath]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2169
| ''[[:d:Q55650766|Maria Mikhailovna Belopolskaya]]''
| 1939
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q27497422|гельминтолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1916-10-17
| ''[[:d:Q4356989|Putilovo]]''
| 2006-09-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2170
| ''[[:d:Q55650805|Vitaly Bianki]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q1225716|Q1225716]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| ''[[:d:Q4212274|Kandalaksha Nature Reserve]]''
| 1926-01-12
| [[Санкт-Петербург]]
| 2021-06-26
| [[Кандалакша]]
|-
| style='text-align:right'| 2171
| ''[[:d:Q55655556|Michail Michaylovitsj Prochorov]]''
|
| [[укытучы]]
| ''[[:d:Q4412476|Төньяк-Көнбатыш дәүләт читтән торып укулы техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4097537|Брянск дәүләт техник университеты]]''<br/>''[[:d:Q2858236|Mahilow State A. Kulašow University]]''<br/>''[[:d:Q492766|Q492766]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4318621|Нижгар дәүләт авыл хуҗалыгы академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4318652|Ростислав Евгеньевич Алексеев исемендәге Нижгар дәүләт технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q4318650|Нижгар дәүләт педагогия университеты]]''<br/>''[[:d:Q4304111|Мәскәү дәүләт икътисад, статистика һәм информатика университеты]]''<br/>''[[:d:Q4318648|Түбән Новгород дәүләт архитектура һәм төзелеш университеты]]''
| 1942-11-04
| [[Яңа Зыбков]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2172
| ''[[:d:Q55656244|Argenta Antoninovna Titlânova]]''
| 1952
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4476807|Россия фәннәр академиясенең Урал бүлекчәсе]]''<br/>''[[:d:Q4201657|РФА СБ Туфрак белеме һәм агрохимия институты]]''
| 1929-08-14
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2173
| ''[[:d:Q55688441|Julia Koricheva]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>[[профессор]]
| ''[[:d:Q1202039|Royal Holloway, University of London]]''
| 1967
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2174
| ''[[:d:Q55719502|Dmitri Tentler]]''
| 1994-07-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Pensilvaniä universitetı|Пенсилвания университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2175
| ''[[:d:Q55722841|Carole Noël]]''
|
| ''[[:d:Q333634|Q333634]]''
| ''[[:d:Q1067935|Laval University]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2176
| ''[[:d:Q55761500|Igor Grushko]]''
|
| [[математик]]
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| 1912-08-09
| [[Ростов]]
| 1941
|
|-
| style='text-align:right'| 2177
| ''[[:d:Q55825880|Matrena Vakhrusheva]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[укытучы]]
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''
| 1918-04-12
| [[Карым (Хант-Манси автономияле округы)]]
| 2000-01-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2178
| ''[[:d:Q55950452|Nadia Volf]]''
|
| ''[[:d:Q59508521|neuropharmacologist]]''<br/>''[[:d:Q783906|невролог]]''<br/>''[[:d:Q11275868|acupuncturist]]''<br/>''[[:d:Q363802|doctoral advisor]]''
| ''[[:d:Q1480643|Q1480643]]''
| 1961
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2179
| ''[[:d:Q55998277|Alisa Vladimirovna Bank]]''
| No/unknown value
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''
| 1906-09-17
| [[Санкт-Петербург]]
| 1984-08-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2180
| ''[[:d:Q56000396|Vladimir Levinson-Lessing]]''
| 1916
| [[галим]]
|
| 1893-02-17
| [[Тарту]]
| 1972-06-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2181
| ''[[:d:Q56065743|Vadim M. Kovrugin]]''
| 2015-12-31<br/>2012-08-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q30261345|Institut de Chimie de la Matière Condensée de Bordeaux]]''<br/>''[[:d:Q947747|University of Picardie Jules Verne]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2182
| ''[[:d:Q56096257|A. M. Kagan]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q611420|Q611420]]''<br/>''[[:d:Q503415|Q503415]]''
| 1936-12-10
| [[Мәскәү]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2183
| ''[[:d:Q56246277|Юрий Павлович Фесенко]]''
|
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>[[шагыйрь]]
| ''[[:d:Q1960862|East Ukrainian Volodymyr Dahl National University]]''<br/>''[[:d:Q4267928|University of Luhansk]]''<br/>[[Питирим Сорокин исемендәге Сыктывкар дәүләт университеты]]
| 1946-10-30
| [[Луганск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2184
| ''[[:d:Q56255335|Jerzy Redlich]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
|
| 1931-04-20
| ''[[:d:Q472621|Величка]]''
| 2023-05-05
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 2185
| ''[[:d:Q56255855|Nikodem Pęczarski]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16314501|энциклопедист]]''<br/>''[[:d:Q9379869|лектор]]''
| ''[[:d:Q2251025|School of Fine Arts in Warsaw]]''
| 1814-09-13
| [[Пищаць]]
| 1877-12-25
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 2186
| ''[[:d:Q56255901|Jan Pankiewicz]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
|
| 1816-12-22
| [[Копилув]]
| 1899-04-28
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 2187
| ''[[:d:Q56308089|Elena Shmeleva]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1971-10-03
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2188
| ''[[:d:Q56310760|Mixails Popkovs]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| 1957-05-21
| [[Үзбәкстан]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2189
| ''[[:d:Q56311803|Raisa Davidovna Messer]]''
|
| ''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q4220892|кинокритик]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''
|
| 1905-02-15
| [[Днипро]]
| 1984-03-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2190
| ''[[:d:Q56312077|Ващенок, Валентин Самсонович]]''
|
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
|
| 1931-01-17
|
| 2017-01-24
|
|-
| style='text-align:right'| 2191
| ''[[:d:Q56374032|Anatol Nosiv]]''
| 1913
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
| ''[[:d:Q25422424|Кабинет антропологии и этнологии им. Ф. Вовка при ВУАН]]''<br/>''[[:d:Q4212392|Kaniv Nature Reserve]]''<br/>''[[:d:Q25433275|Yalta Historical and Literary Museum]]''<br/>''[[:d:Q12073530|Institute of Ukrainian Scientific Language]]''<br/>''[[:d:Q592734|Владимир Иванович Вернадский исемендәге Украина милли китапханәсе]]''
| 1883-07-11
| ''[[:d:Q1104739|Красноһрад]]''
| 1941
| [[Ялта]]
|-
| style='text-align:right'| 2192
| ''[[:d:Q56374558|Bruno Brunowsky]]''
|
|
|
| 1900-02-03
| [[Санкт-Петербург]]
| 1938-11-13
| ''[[:d:Q4524351|Shiroky]]''
|-
| style='text-align:right'| 2193
| ''[[:d:Q56441030|Alexey Maximov]]''
| 1985-07
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q2025062|Q2025062]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2194
| ''[[:d:Q56550051|Nina Gabarayeva]]''
| 1971-05-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2195
| ''[[:d:Q56677226|Valeriy Lukyanenko]]''
| 1987-06-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q17681492|University of Maryland School of Medicine]]''<br/>''[[:d:Q858729|Җон Һопкинс тыйб мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q1480532|University System of Maryland]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2196
| ''[[:d:Q56686144|Alla Seleznyova]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1503201|Plant & Food Research]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2197
| ''[[:d:Q56686263|Olga Molodtsova]]''
| 1982-01-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q311801|DESY]]''<br/>[[Дрезден техник университеты]]<br/>''[[:d:Q835883|Leibniz Institute for Solid State and Materials Research]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2198
| ''[[:d:Q56755464|Alexander Ryss]]''
| 1976-07
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q2025062|Q2025062]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2199
| ''[[:d:Q56776215|Alexey Isavnin]]''
| 2010-01-31<br/>2007-05-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2200
| ''[[:d:Q56804670|Nadezhda Berezina]]''
| 1991-06-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''
| ''[[:d:Q2025062|Q2025062]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2201
| ''[[:d:Q56849539|Andrei Varykhalov]]''
| 2001-09
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q314578|Helmholtz-Zentrum Berlin]]''
| 1978
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2202
| [[Владимир Леонов]]
|
|
|
| 1977-08-25
| [[Казан]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2203
| ''[[:d:Q56889282|Aleksei Ivanov]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q55829791|River Lane Research]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2204
| ''[[:d:Q56942412|Elena Raschke]]''
| 2009-06-16
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q536656|Alfred Wegener Institute for Polar and Marine Research]]''<br/>''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2205
| ''[[:d:Q56991532|Natalia Denisova]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2206
| ''[[:d:Q57007973|Yury Barbitoff]]''
| 2019-06-03<br/>2017-07-05
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2207
| ''[[:d:Q57011372|Liudmila L Rodina]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2208
| ''[[:d:Q57014392|Olga Bakulina]]''
| 2016-11<br/>2014-08
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2209
| ''[[:d:Q57039340|Andrew Kudlis]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>''[[:d:Q12764792|doctoral student]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2210
| ''[[:d:Q57054365|Eleazar Rodrigo Carrasco]]''
| 1993-04-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2211
| ''[[:d:Q57055422|Irina Guzhova]]''
| 1981-07-07
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2212
| ''[[:d:Q57056577|Polina Ilina]]''
| 2005
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2213
| ''[[:d:Q57121832|Yana Safonova]]''
| 2017
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q622664|Сан-Диегодагы Калифорния университеты]]''<br/>''[[:d:Q193727|Джон Һопкинс үниверситеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2214
| ''[[:d:Q57191870|Elena Yazykova]]''
| 1987-06-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1932957|University of Opole]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2215
| ''[[:d:Q57192354|Alexander Derbin]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q51065|Q51065]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2216
| ''[[:d:Q57264799|Władysław Szumowski]]''
|
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q189441|Q189441]]''
| 1875-03-26
| [[Варшава]]
| 1954-04-05
| [[Краков]]
|-
| style='text-align:right'| 2217
| ''[[:d:Q57302540|Irina Pervova]]''
| 2000-05-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2218
| ''[[:d:Q57320061|Sergey A Fedotov]]''
| 2007-12
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201793|Q4201793]]''<br/>''[[:d:Q20517967|L. A. Orbeli Institute of Physiology NAS RA]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2219
| ''[[:d:Q57320075|Nikolai G Kamyshev]]''
| 1975
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201793|Q4201793]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2220
| ''[[:d:Q57359168|Olga Martynova]]''
| 1995-07
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q4201459|Institute of Higher Nervous Activity]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2221
| ''[[:d:Q57385727|Ivan Khmelnitskiy]]''
| 2007-10-01<br/>2004-07-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2222
| ''[[:d:Q57390827|Demid Kirilenko]]''
| 2006
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2223
| ''[[:d:Q57413563|Yuri Chistov]]''
| 1976-06-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Кунсткамера]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2224
| ''[[:d:Q57414802|Sofia Lessovaia]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2225
| ''[[:d:Q57416146|Timur Gureyev]]''
| 1998-12-30<br/>1995-06-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1117048|Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation]]''<br/>''[[:d:Q319078|Мелбурн университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2226
| ''[[:d:Q57416404|Viktor Ionov]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2227
| ''[[:d:Q57417295|Irina Gorodetskaya]]''
| 2000-05-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q29671|Авейру университеты]]''<br/>''[[:d:Q833670|Лөвен католик университеты]]''<br/>''[[:d:Q3214451|Laboratoire de glaciologie et géophysique de l'environnement]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2228
| ''[[:d:Q57417998|Lopatoukhin]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2229
| ''[[:d:Q57420052|Regina Klimova]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2230
| ''[[:d:Q57453143|I. K. Razumova]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q55658614|National Electronic Information Consortium]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2231
| ''[[:d:Q57453817|Elena S. Petrova]]''
| 1983-06
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2232
| ''[[:d:Q57476149|Konstantin Shevchenko]]''
| 2008
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q49110|Бостон үнивирситите]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4201743|Human Stem Cells Institute PJSC (Russia)]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2233
| ''[[:d:Q57483683|Valentin V Khoze]]''
| 1990-01-10
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q458393|Durham University]]''<br/>[[Stenford universitetı|Стенфорд университеты]]<br/>''[[:d:Q49108|Массачусетс технология институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2234
| ''[[:d:Q57513838|Aleksander Kaljuvald]]''
|
| ''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q806798|Q806798]]''
| ''[[:d:Q57665822|Eesti Maapank]]''<br/>''[[:d:Q12373345|Ministry of Finance]]''<br/>''[[:d:Q4123149|Volga-Kama Bank]]''
| 1872-11-10
| ''[[:d:Q16409507|Pahajänese]]''
| 1944-01-21
| [[Пәрну]]
|-
| style='text-align:right'| 2235
| ''[[:d:Q57515374|Anton Ponomarev]]''
| 2017-07-24
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q309988|Карлсруэ технология университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2236
| ''[[:d:Q57549255|Dmitry Subetto]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]
|
| [[Россия]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2237
| ''[[:d:Q57560057|Alla Krasikova]]''
| 2007
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201822|Institute of Cytology and Genetics]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2238
| ''[[:d:Q57634487|Vadim Guzey]]''
| 1993
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q45132492|University of Adelaide Faculty of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q1540109|Thomas Jefferson National Accelerator Facility]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2239
| ''[[:d:Q57639906|Andrey S Glotov]]''
| 2002-12-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2240
| ''[[:d:Q57701605|Misha Sumetsky]]''
| 1975-06-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q750066|Aston University]]''<br/>''[[:d:Q4407705|Профессор М. А. Бонч-Бруевич исемендәге Санкт-Петербург дәүләт телекоммуникацияләр университеты]]''<br/>''[[:d:Q45134019|Q45134019]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2241
| ''[[:d:Q57897785|Vladimir Shilovskikh]]''
| 2013-08-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2242
| ''[[:d:Q57910771|Vladimir Malkin]]''
| 2001-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2243
| ''[[:d:Q57911133|Valery Astakhov]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4127500|Q4127500]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2244
| ''[[:d:Q57916395|Georgy Cherkashov]]''
| 1979-08-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4101971|All Russian Research Institute of Geology and Mineral Resources of the World Ocean]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2245
| ''[[:d:Q57919029|Alexander Kondakov]]''
| 2016-11-28
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>''[[:d:Q2306091|Q2306091]]''
| ''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]''<br/>''[[:d:Q82775|Centre for Independent Social Research]]''<br/>''[[:d:Q1068258|Дублин университеты колледжы – Ирландия милли университетының Дублин бүлекчәсе]]''<br/>''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2246
| ''[[:d:Q57936639|Nester Korolev]]''
| 2012-06<br/>2010-06
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201468|Institute of Precambrian Geology and Geochronology]]''<br/>''[[:d:Q1574185|Корктагы университет колледжы]]''<br/>''[[:d:Q391028|Британ Колумбиясе университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2247
| ''[[:d:Q57958509|Sergey Merkuryev]]''
| 1980
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2248
| ''[[:d:Q57966343|Sardana Fedorova]]''
| 1989-06-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[М. К. Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты|Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2249
| ''[[:d:Q57976695|Aleksandr Fedotov]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q841581|София университеты]]''
| 1956-03-06
| [[Новосибирск]]
| 2018-10-30
| [[Sofiä|София]]
|-
| style='text-align:right'| 2250
| ''[[:d:Q57979249|Sergey V. Ushakov]]''
| 1998-11
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q129421|Дейвистагы Калифорния үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''<br/>''[[:d:Q670897|Аризона штаты университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2251
| ''[[:d:Q57979775|Valery Zelensky]]''
| 1972
| ''[[:d:Q212980|Q212980]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
|
| 1944
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2252
| ''[[:d:Q57982367|Vladimir V. Pravosudov]]''
| 1983
| ''[[:d:Q1225716|Q1225716]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q129421|Дейвистагы Калифорния үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q1185955|University of Nevada, Reno]]''
| 1960
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2253
| ''[[:d:Q58200553|Armen Simonyan]]''
| 2016-04<br/>2012-08
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2254
| ''[[:d:Q58203666|Nikolai A Tsyganenko]]''
| 1973
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2255
| ''[[:d:Q58209923|Ekaterina Vsemirnova]]''
| 2005-03-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q458393|Durham University]]''<br/>''[[:d:Q503424|Лидс университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2256
| ''[[:d:Q58212446|Denis L. Volkov]]''
| 1999
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q7368604|Rosenstiel School of Marine, Atmospheric, and Earth Science]]''<br/>''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]''<br/>''[[:d:Q161562|Калифорния технология институты]]''<br/>''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2257
| ''[[:d:Q58232539|Alexander S Konev]]''
| 2005-06-30<br/>2008-09-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4497732|Санкт-Петербург дәүләт университетының химия факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2258
| ''[[:d:Q58282231|Trifon I. Missov]]''
| 2005
| ''[[:d:Q12360779|демограф]]''
| ''[[:d:Q871732|Max Planck Institute for Demographic Research]]''<br/>''[[:d:Q101155672|Faculty of Economics and Social Sciences, University of Rostock]]''<br/>[[Көньяк Дания Университеты|Көнъяк Дания Университеты]]
| 1980-07-20
| [[Sofiä|София]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2259
| ''[[:d:Q58283196|Maxim Finkelstein]]''
| 1971
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1678733|University of the Free State]]''<br/>''[[:d:Q4531079|CSRI Elektropribor]]''
| 1948-09-04
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2260
| ''[[:d:Q58321167|Evgeny Andronov]]''
| 2018-08-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2261
| ''[[:d:Q58321385|Andrey Seryakov]]''
| 2015-09
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
| [[Пучеж]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2262
| ''[[:d:Q58338518|Aleksandr Andreevich Verigo]]''
| 1860
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4297700|Михаил хәрби артиллерия академиясе]]''<br/>''[[:d:Q153978|Түбинген университеты]]''<br/>[[Цюрих университеты|Сүрих үнивирситите]]<br/>''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| 1837-11-23<br/>1837-12-05
| [[Витебск губернасы|Витебск гөбернәсе]]
| 1905-03-13<br/>1905-03-26
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 2263
| ''[[:d:Q58340476|Svetlana Jorstad]]''
| 1988-06-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q49110|Бостон үнивирситите]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2264
| ''[[:d:Q58372117|Serguei Komissarov]]''
| 1991-05-15<br/>1983-07-04
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q503424|Лидс университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2265
| ''[[:d:Q58389329|Sofia Antonova]]''
| 2011-09
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q536656|Alfred Wegener Institute for Polar and Marine Research]]''<br/>''[[:d:Q101269917|Ruprecht Karls Universität Heidelberg Geographisches Institut Heidelberg]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2266
| ''[[:d:Q58643492|Yevgeny Abakumov]]''
| 2004-10-07
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2267
| ''[[:d:Q58686279|Ekaterina Maksimova]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>''[[:d:Q12764792|doctoral student]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2268
| ''[[:d:Q58757685|Elena Ilina]]''
| 2011-06-30
| ''[[:d:Q6337803|нейробиолог]]''
| ''[[:d:Q13102047|Luxembourg Institute of Health]]''<br/>''[[:d:Q50662|Франкфурт университеты]]''
| 1990
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2269
| ''[[:d:Q58789940|Anna Baldycheva]]''
| 2008-06-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1414861|Эксетер университеты]]''<br/>''[[:d:Q49108|Массачусетс технология институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2270
| ''[[:d:Q58807414|Anatoliy Dobrodumov]]''
| 1972-05
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201454|Q4201454]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2271
| ''[[:d:Q58819218|Boris V. Senkovskiy]]''
| 2013-03-13
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q54096|Көлн университеты]]''<br/>[[Дрезден техник университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2272
| ''[[:d:Q58882141|Oleg S Glotov]]''
| 2005-12-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q52848057|Children's Scientific and Clinical Center for Infectious Diseases of the Federal Medical and Biological Agency]]''<br/>''[[:d:Q24935583|Q24935583]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2273
| ''[[:d:Q58917831|Evgeniy Sergeevitsj Doebtsov]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| 1969-09-24
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2274
| ''[[:d:Q58924344|Anatoly Miroshnichenko]]''
| 1983-07-04
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1321380|University of North Carolina at Greensboro]]''<br/>''[[:d:Q2302319|University of Toledo]]''
|
| ''[[:d:Q27899309|Leningrad]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2275
| ''[[:d:Q58945166|Alevtina Smirnova]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q7566983|South Dakota School of Mines and Technology]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2276
| ''[[:d:Q58945371|Mikhail A Kostylev]]''
| 2009-07-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Yel universitetı|Йель университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2277
| ''[[:d:Q59102727|Vitaly Kocherbitov]]''
| 1997
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q977781|Malmö University]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2278
| ''[[:d:Q59115330|Alexander Kholtygin]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2279
| ''[[:d:Q59160090|Vera Bácskai]]''
| 1953
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q635734|Q635734]]''
|
| 1930-05-01
| [[Будапешт]]
| 2018-01-19
| [[Будапешт]]
|-
| style='text-align:right'| 2280
| ''[[:d:Q59160102|Anastasia Stavrova]]''
|
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2281
| ''[[:d:Q59160222|Andrei Tikhonov]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2282
| ''[[:d:Q59160229|Alla Koltsova]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q24935583|Q24935583]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2283
| ''[[:d:Q59163602|Maria Danilova]]''
| 2011-11
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q24935583|Q24935583]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2284
| ''[[:d:Q59281851|Sergey Turaev]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q2599593|гирманис]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4304098|Мәскәү дәүләт мәдәният институты]]''<br/>[[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]]
| 1911-06-14
| [[Төмән]]
| 2008-11-19
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2285
| ''[[:d:Q59299470|György Terdik]]''
| 1980-07-01
| [[математик]]
| ''[[:d:Q903092|Дебрецен университеты]]''
| 1949-04-28
| ''[[:d:Q377879|Nyíracsád]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2286
| ''[[:d:Q59315824|Natalia Reinberg]]''
| 2016-06<br/>2014
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201676|Institute of Problems of Mechanical Engineering]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2287
| ''[[:d:Q59403765|Ferenc Niedermayer]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Берн университеты]]<br/>[[Awrupanıñ Töş Tikşerenüläre Oyışması|Аурупа төш тикшеренүләре оешмасы]]<br/>''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''<br/>''[[:d:Q622664|Сан-Диегодагы Калифорния университеты]]''
| 1945-03-06
| [[Будапешт]]
| 2018-08-12
| [[Берн]]
|-
| style='text-align:right'| 2288
| ''[[:d:Q59423045|Igor A Kasatkin]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2289
| ''[[:d:Q59450029|Boris Brach]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Питирим Сорокин исемендәге Сыктывкар дәүләт университеты]]
| 1934-03-09
| [[Санкт-Петербург]]
| 2018-11-26
| [[Сыктывкар]]
|-
| style='text-align:right'| 2290
| ''[[:d:Q59507077|Andrey Shchukarev]]''
| 1982-12-23<br/>1979-06-20
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2291
| ''[[:d:Q59535267|Alexey A Soshnev]]''
| 2006-06
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q183170|Сан-Антониодагы Техас үнивирситите]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2292
| ''[[:d:Q59542992|Natalia A Smolina]]''
| 2009<br/>2007
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q30199003|Almazov Centre]]''<br/>''[[:d:Q193510|Падуя университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2293
| ''[[:d:Q59547628|Sergei S Belanov]]''
| 2011-06-30<br/>2009-06-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2294
| ''[[:d:Q59556157|Vladimir O Murovets]]''
| 2002-07-07
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201793|Q4201793]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2295
| ''[[:d:Q59556440|Tigran A Vartanyan]]''
| 1976-01-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1122926|University of Lisbon]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2296
| ''[[:d:Q59560185|Yulia N Sergeeva]]''
| 2009-06-23
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q977781|Malmö University]]''<br/>''[[:d:Q2931224|CEA Grenoble]]''<br/>''[[:d:Q3151724|Institut Charles Sadron]]''
| 1986
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2297
| ''[[:d:Q59590644|Andrey Chetverikov]]''
|
| ''[[:d:Q98393581|cognitive psychologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q204457|Берген университеты]]''
| 20th century
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2298
| ''[[:d:Q59594622|Alexey G Sergeev]]''
|
| ''[[:d:Q104693589|chemistry teacher]]''
| ''[[:d:Q499510|Ливерпуль университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2299
| ''[[:d:Q59613514|Yulian Gavrilov]]''
| 2010-11-16
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q186285|Копенһаген университеты]]''<br/>''[[:d:Q4182|Вейцман институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Лунд университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2300
| ''[[:d:Q59617125|Veniamin A Borin]]''
| 2010-08-08<br/>2008-07-27
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q174158|Q174158]]''<br/>''[[:d:Q749718|Oklahoma State University]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2301
| ''[[:d:Q59679673|Yulia Kiyan]]''
| 1993-06-05
| [[Гыйльми хезмәткәр]]
| ''[[:d:Q911561|Hannover Medical School]]''<br/>''[[:d:Q4201829|Q4201829]]''
| 1970
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2302
| ''[[:d:Q59683656|Pavel Skutschas]]''
| 2001
| ''[[:d:Q1662561|Q1662561]]''<br/>''[[:d:Q15143191|science communicator]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1978
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2303
| ''[[:d:Q59692596|Alexander Emelyanov]]''
| 1985-06-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q30262219|Institute of Research on Cancer and Aging in Nice]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2304
| ''[[:d:Q59694039|Alena Vladimirovna Fomina]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2305
| ''[[:d:Q59698496|Vladimir Uversky]]''
| 1986
| ''[[:d:Q14906342|биофизик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q500606|University of South Florida]]''<br/>''[[:d:Q1433199|Indiana University – Purdue University Indianapolis]]''<br/>''[[:d:Q4201415|Institute of Protein Research]]''<br/>''[[:d:Q1047293|University of California, Santa Cruz]]''<br/>''[[:d:Q4201430|Institute for Biological Instrumentation]]''
| 1963-04-20
| [[Боровичи]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2306
| ''[[:d:Q59799029|Aleksey Velichko]]''
|
| ''[[:d:Q4932206|юриспруденция]]''<br/>''[[:d:Q2395219|history of the Russian Orthodox Church]]''<br/>''[[:d:Q3053276|Byzantine Empire under the Palaiologos dynasty]]''
| [[Россия Федерациясе юстиция министрлыгы]]<br/>''[[:d:Q4481678|Җәза үтәтү буенча федераль хезмәт]]''<br/>''[[:d:Q1949245|Mosgortrans]]''
| 1963-04-22
| [[Таганрог]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2307
| ''[[:d:Q59809141|Yuri Amelin]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q127990|Аустралия милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q649250|Royal Ontario Museum]]''<br/>''[[:d:Q12622929|Korea Basic Science Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2308
| ''[[:d:Q59817402|Tong Bao]]''
| 2014-07-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q178972|Сүн Ят-Сен үнивирситите]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2309
| ''[[:d:Q59829183|Elena Syromyatnikova]]''
| 2009
| ''[[:d:Q1662561|Q1662561]]''
| ''[[:d:Q1975612|А. А. Борисяк исемендәге РФА Палеонтология институты]]''
| 1984-03-11
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2310
| ''[[:d:Q59830164|Agnia D Galachyants]]''
| 2009-07
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2311
| ''[[:d:Q59833100|Irina Fedorova]]''
| 1997-06-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2312
| ''[[:d:Q59833105|Aleksandra Urazgildeeva]]''
| 2014-08-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2313
| ''[[:d:Q59833109|Oleg Troshichev]]''
| 1961-06-16
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2314
| ''[[:d:Q59833115|Sormakov D.]]''
| 2010-07-21
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2315
| ''[[:d:Q59833127|Nataly F. Blagoveshchenskaya]]''
| 2002-12
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2316
| ''[[:d:Q59833130|Tatiana Borisova]]''
| 1974-02-10
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2317
| ''[[:d:Q59833273|Sergey Chernouss]]''
| 1966-12-15
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4371607|Polar Geophysical Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2318
| ''[[:d:Q59833429|Anna Silyakova]]''
| 2008-06-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q279724|Q279724]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2319
| ''[[:d:Q59833515|Irina Despirak]]''
| 1989
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4371607|Polar Geophysical Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2320
| ''[[:d:Q59833865|Evgeniy Kozlov]]''
| 2011-06-17
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4228949|Kola Science Centre RAS]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2321
| ''[[:d:Q59843121|Svetlana Droznina]]''
| 1989-01-09
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4135895|Geophysical Service of the Russian Academy of Sciences]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2322
| ''[[:d:Q59843152|Ekaterina Fomina]]''
| 2011-07-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4228949|Kola Science Centre RAS]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2323
| ''[[:d:Q59844693|Marina Kubyshkina]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2324
| ''[[:d:Q59848699|Vladimir Kouprianov]]''
| 1999-07-07
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q192334|Чәпел-Һиллдәге Төньяк Каролина университеты]]''<br/>''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2325
| ''[[:d:Q59855709|Natalia Konstantinova]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2326
| ''[[:d:Q60029706|Sebastian Litta]]''
|
|
| ''[[:d:Q757391|Central European University]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2327
| ''[[:d:Q60055587|Anastasia Tsylina]]''
| 2015-05-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>''[[:d:Q12764792|doctoral student]]''
| [[Braun universitetı|Браун үнивирситите]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2328
| ''[[:d:Q60130923|Alexander Fedorov]]''
| 2012-02-24
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q598841|Monash University]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2329
| ''[[:d:Q60148442|Vladimir Semenov]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2330
| ''[[:d:Q60162826|Maria Vladimirova]]''
| 1995-02-14
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q30261412|Institute of Human Genetics]]''<br/>''[[:d:Q30255680|Délégation Languedoc Roussillon]]''
| 1973
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2331
| ''[[:d:Q60311763|Darya Alexandrova]]''
|
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q2722764|Q2722764]]''<br/>''[[:d:Q578109|Q578109]]''
| ''[[:d:Q7220288|Petersburg – Channel 5]]''<br/>''[[:d:Q4028226|100 TV]]''<br/>''[[:d:Q4403252|STS-St. Petersburg]]''
|
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2332
| ''[[:d:Q60346021|Sergey Miltsov]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2333
| ''[[:d:Q60368166|Evgeniy Marchenko]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1972-07-17
| [[Пенза]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2334
| ''[[:d:Q60406934|Vladimir Grinin]]''
| 1966-06
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q936126|Кырым астрофизика обсерваториясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2335
| ''[[:d:Q60420303|Bonifacy Krupski]]''
|
|
|
| 1822
| [[Игнатава (Валожынский районы)|Игнатава]]
| 1903-01-12
| [[Мяцявичы]]
|-
| style='text-align:right'| 2336
| ''[[:d:Q60509971|Yemyalyan Azaranka]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2628140|Q2628140]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Q2418908]]''<br/>''[[:d:Q2510885|Беларус дәүләт тыйб университеты]]''
| 1908-07-17
| [[Красная Слабада (Быхавский районы)|Красная Слабада]]
| 1988-02-22
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 2337
| ''[[:d:Q60533361|Sergey Vallander]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1917-06-21
| [[Красное Село]]
| 1975-06-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2338
| ''[[:d:Q60557379|Alexei Kiselev]]''
| 2000
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q309988|Карлсруэ технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q1607075|Q1607075]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2339
| ''[[:d:Q60594279|Nikolaj Vladimirovič Roze]]''
|
| [[галим]]
|
| 1890-07-21
| [[Санкт-Петербург]]
| 1942-04-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2340
| ''[[:d:Q60617244|Olga Nazarova]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201454|Q4201454]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2341
| ''[[:d:Q60628014|Olga Semenova]]''
| 2013-06
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q967165|Йорк университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2342
| ''[[:d:Q60632455|Anna A Vasileva]]''
| 2018
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4086882|Q4086882]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2343
| ''[[:d:Q60632459|Vladimir N Mikhaylov]]''
| 2013-08-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2344
| ''[[:d:Q60668915|Nina Goryunova]]''
| 1939
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| 1916-11-12
| [[Мәскәү]]
| 1971-01-31
|
|-
| style='text-align:right'| 2345
| ''[[:d:Q60677612|Natalia Pilyus]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1953-10-10
| [[Лебедын]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2346
| ''[[:d:Q60694078|Արտակ Վարդանյան]]''
|
| ''[[:d:Q9352089|Q9352089]]''
|
| 1896-02-24<br/>1896-02-12
| [[Ереван]]
| 1993-05-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2347
| ''[[:d:Q60696471|Elena Zhitova]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q2656051|РФА ЕКБ Вулканология һәм сейсмология институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2348
| ''[[:d:Q60731224|Anton Shiriaev]]''
| 1997
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q314536|Норвегия табигый һәм техник фәннәр университеты]]''<br/>''[[:d:Q1144565|Умео университеты]]''<br/>[[Көньяк Дания Университеты|Көнъяк Дания Университеты]]
| 1970-03-27
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2349
| ''[[:d:Q60733439|Mikhail Rogov]]''
| 2016-07<br/>2014-07
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q658975|Лозанна университеты]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2350
| ''[[:d:Q60737749|Igor Khorozyan]]''
| 1994-08
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''<br/>''[[:d:Q467164|American University of Armenia]]''<br/>''[[:d:Q20518180|Center for Ecological Noosphere Studies]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2351
| ''[[:d:Q60780683|Abdellatif Younis]]''
| 2013-06-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q594282|National Research Institute of Astronomy and Geophysics]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2352
| ''[[:d:Q60826435|Lev Nikolajevič Žinkin]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q742494|Q742494]]''
| 1908-02-01
| [[Харьков]]
| 1971-06-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2353
| ''[[:d:Q60826540|Остапенко, Дмитрий Демьянович]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]''
| 1918-11-07
|
| 1998-03-03
| [[Екатеринбург]]
|-
| style='text-align:right'| 2354
| ''[[:d:Q60826924|Херсонский, Григорий Хрисанфович]]''
|
| [[галим]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| 1859
|
| 1927
|
|-
| style='text-align:right'| 2355
| ''[[:d:Q60827147|Гуревич, Анна Моисеевна]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''
| 1906
| [[Санкт-Петербург]]
| 1982
|
|-
| style='text-align:right'| 2356
| ''[[:d:Q60827683|Boris Koshechkin]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| ''[[:d:Q16636179|Geological Institute KSC RAS]]''
| 1931-04-05
| [[Первоуральск]]
| 1995-08-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2357
| ''[[:d:Q60828373|Serafim Aleksandrovič Pokrovskij]]''
|
| ''[[:d:Q2135538|хокук тарихчысы]]''
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1905
|
| 1973
|
|-
| style='text-align:right'| 2358
| ''[[:d:Q60828690|Іван Іванавіч Наркевіч]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4082750|Q4082750]]''<br/>''[[:d:Q104629775|факультэт інфармацыйных тэхналогій БДТУ]]''
| 1946-04-22
| [[Тамашэвичы]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2359
| ''[[:d:Q60830793|Girša Zalmanovič Roginskij]]''
|
| ''[[:d:Q212980|Q212980]]''
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''
| 1903-12-28
| [[Рэчыца (авыл)|Речытса]]
| 1957-10-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2360
| ''[[:d:Q60830997|Sergey Medvedev]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''
|
| 1958-09-27
| [[Харьков]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2361
| ''[[:d:Q60831168|Mikhail Bondarko]]''
| 1999
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1977-08-21
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2362
| ''[[:d:Q60836367|Трощиев, Виталий Ефимович]]''
| 1954
| [[галим]]
|
| 1931-09-24
|
| 2019-06-08
|
|-
| style='text-align:right'| 2363
| ''[[:d:Q60836398|Заленский, Олег Вячеславович]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''
| ''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q131378790|Памирская биологическая станция]]''<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| 1915-09-04
| [[Мәскәү]]
| 1982
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2364
| ''[[:d:Q60837540|Yuriy Ganus]]''
|
| ''[[:d:Q2462658|Q2462658]]''
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| 1964-03-05
| [[Токмак (Украина)|Токмак]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2365
| ''[[:d:Q60838238|Токранов Алексей Михайлович]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''
|
| 1950-12-04
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2366
| ''[[:d:Q60961594|Elena Lukasheva]]''
| 2006-12
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2367
| ''[[:d:Q60977095|Kirill A Afonin]]''
| 2003-05-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>''[[:d:Q3400985|Q3400985]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| ''[[:d:Q1783178|University of North Carolina at Charlotte]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2368
| ''[[:d:Q60998030|Tom Paskhalis]]''
| 2012
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q49210|Нью-Йорк университеты]]''<br/>''[[:d:Q258464|Тринити көллияте]]''<br/>[[London School of Economics]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2369
| ''[[:d:Q61040236|Francesca Dal Mas]]''
| 2016-10
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q209344|Сапиенца Рим үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q1546906|Ca' Foscari University of Venice]]''<br/>''[[:d:Q2738646|University of Lincoln]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2370
| ''[[:d:Q61099472|Anna Nesterovich]]''
| 2009-05-23<br/>2007-07-10
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1136919|Q1136919]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2371
| ''[[:d:Q61103823|Natalia Sharova]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201427|Koltzov Institute of Developmental Biology]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2372
| ''[[:d:Q61110314|Andrey Ivantsov]]''
|
| ''[[:d:Q1662561|Q1662561]]''
| ''[[:d:Q1975612|А. А. Борисяк исемендәге РФА Палеонтология институты]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]
| 1961-09-06
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2373
| ''[[:d:Q61111815|Aleksandr Dobryanski]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| 1889-08-26
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| 1965-01-31<br/>1965-01-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2374
| ''[[:d:Q61113382|Evgenia I Lysova]]''
| 2010
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1065414|Vrije Universiteit Amsterdam]]''<br/>''[[:d:Q193510|Падуя университеты]]''<br/>''[[:d:Q769040|EDHEC Business School]]''<br/>''[[:d:Q1422458|University of Bath]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2375
| ''[[:d:Q61113698|Alexander V Klimovich]]''
| 2011-04<br/>2008-11<br/>2006-06
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q156737|Кил үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q4201829|Q4201829]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2376
| ''[[:d:Q61115753|Дудкин, Сергей Петрович]]''
| 1910
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q94469|Q94469]]''
| 1885-10-05
| [[Одесса]]
| 1964-06-21
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 2377
| ''[[:d:Q61122298|Nəzir Əhmədov]]''
|
|
|
| 1925-12-27
| [[Кәһризоба]]
| 2005-03-05
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 2378
| ''[[:d:Q61122502|Rovsan Hatamov]]''
|
| [[галим]]
| [[Бакы дәүләт университеты]]
| 1966-12-29
| [[Нифетчала]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2379
| ''[[:d:Q61134210|Abdurahmon Husaynov]]''
| 1962
| [[математик]]
|
| 1938-11-07
| [[Пәнҗәкәнт]]
|
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2380
| ''[[:d:Q61454645|Petko Shahanov]]''
|
| [[укытучы]]
|
| 1858-10-08
| [[Стара-Загора]]
| 1921-04-21
| ''[[:d:Q459|Филибә]]''
|-
| style='text-align:right'| 2381
| ''[[:d:Q61479146|Alina Manshina]]''
| 1996-02-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2382
| ''[[:d:Q61702460|Viive Viira]]''
|
| ''[[:d:Q2730732|equestrian]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| 1933-04-29
| [[Вильянди]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2383
| [[Александр Лебедев (1843)|Александр Лебедев]]
|
|
|
| 1843-04-01
| No/unknown value
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| style='text-align:right'| 2384
| ''[[:d:Q61749713|Alexander A Bol'shakov]]''
| 1989
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q30297702|Applied Spectra (United States)]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2385
| ''[[:d:Q61770533|Darya Krupenko]]''
| 2014<br/>2009
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2386
| ''[[:d:Q61834914|Igor Smirnov]]''
| 1972
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>''[[:d:Q3640160|диңгез биологы]]''<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''
| ''[[:d:Q2025062|Q2025062]]''
| 1945-11-25
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2387
| ''[[:d:Q61834984|Nikolay Kuznetsov]]''
| 2001
| [[галим]]<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q578326|Q578326]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201676|Institute of Problems of Mechanical Engineering]]''
| 1979-05-13
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2388
| ''[[:d:Q61843318|Cheng Zhiqing]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1934-07
|
| 2019-02-12
|
|-
| style='text-align:right'| 2389
| ''[[:d:Q61873318|Mike Kuznetsov]]''
| 1981-02-28<br/>1985-04-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q309988|Карлсруэ технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q1794356|"Курчатов институты" илкүләм тикшеренү үзәге]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2390
| ''[[:d:Q61925713|Alina Zalounina Falborg]]''
| 1997-06-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q601956|Aalborg University]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2391
| ''[[:d:Q61944230|Hieronim Jawłowski]]''
|
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''
|
| 1887
| [[Каунас]]
| 1977-05-14
|
|-
| style='text-align:right'| 2392
| ''[[:d:Q61959894|Elena Bertseva]]''
| 2000-07-06
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q262760|Лозанна федераль политехника мәктәбе]]''
| 1976
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2393
| ''[[:d:Q61976296|Lev Kuznetsov]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''
| 1934-12-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 2015-06-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2394
| ''[[:d:Q62024536|Edward Sabik]]''
| 1956
| ''[[:d:Q392651|махсус агент]]''<br/>''[[:d:Q193391|Q193391]]''
| ''[[:d:Q1647770|Security Service of the Ministry of Internal Affairs in Poland]]''<br/>''[[:d:Q144488|Q144488]]''<br/>''[[:d:Q651690|Польша фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q11781497|Ministry of Interior of Poland (1954–1990)]]''<br/>''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
| 1931-11-03
| ''[[:d:Q556344|Высока]]''
| 2019-12-16
|
|-
| style='text-align:right'| 2395
| ''[[:d:Q62050237|Oleg Alekseevitsj Andreev]]''
|
| ''[[:d:Q2306091|Q2306091]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
| 1955-08-05
| [[Мурманск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2396
| ''[[:d:Q62051499|Suren Abrahamyan]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
| 1961-02-25
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2397
| ''[[:d:Q62051518|Alexander Bogdanov]]''
| 1972
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4397936|Россия табигать фәннәре академиясе]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2398
| ''[[:d:Q62057137|Ekaterina Kochmar]]''
|
| ''[[:d:Q15976270|санак тел белемчесе]]''
| [[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2399
| ''[[:d:Q62067277|Alexey Golovnev]]''
| 2006-12-28
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q3087723|British University in Egypt]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''<br/>''[[:d:Q16166593|Asia Pacific Center for Theoretical Physics]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2400
| ''[[:d:Q62068158|آلوارت بارخوداریان]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q2604105|Vaskenian Theological Academy]]''<br/>''[[:d:Q20518196|Institute of Language of Armenia]]''<br/>''[[:d:Q21679131|Հայաստանի կառավարությանն առընթեր մարմիններ]]''
| 1952-06-14<br/>1952
| [[Ереван]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2401
| ''[[:d:Q62201199|Vladimir Demyanov]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1938-08-18
| [[Днипро]]
| 2014-04-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2402
| ''[[:d:Q62441900|Inese Tenberga]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1980-04-02
| [[Юрмала]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2403
| ''[[:d:Q62512644|Tania Remond]]''
|
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
| ''[[:d:Q3075445|Fondation Gabriel-Péri]]''<br/>''[[:d:Q3211455|La Pensée]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2404
| [[Лев Багал]]
| 1925
|
|
| 1897-12-24
| [[Белозерск]]
| 1978-02-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2405
| ''[[:d:Q62634661|Timur Nikitin]]''
| 2007-02-01<br/>2006-01-23<br/>2003-07-09
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q368643|Q368643]]''<br/>[[Урал федераль университеты|Беренче Россия президенты Борис Николаевич Ельцин исемендәге Урал федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2406
| ''[[:d:Q62713325|Viktor Kelner]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1945-02-23
| [[Мәскәү]]
| 2021-02-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2407
| ''[[:d:Q62713765|Yury Tavrovsky]]''
|
| ''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
| 1949-08-11
| [[Днипро]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2408
| ''[[:d:Q62713954|Карлов, Иван Иванович]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q211043|Russian Museum]]''
| 1953-07-27
| [[Санкт-Петербург]]
| 2021-11-17
|
|-
| style='text-align:right'| 2409
| ''[[:d:Q62713997|Абрам Каспэ]]''
|
| [[язучы]]
|
| 1860<br/>1861
| [[Чэрыкав|Черыкау]]
| 1929-06-02
| [[Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 2410
| ''[[:d:Q62714001|Lev Nikolaevich Seravin]]''
| 1953
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q39372574|protistologist]]''<br/>''[[:d:Q16831721|этолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1931-09-23
| [[Вологда өлкәсе]]
| 2010-07-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2411
| ''[[:d:Q62714376|Lev Samojlovič Utevskij]]''
|
| ''[[:d:Q333634|Q333634]]''
|
| 1897
| [[Санкт-Петербург]]
| 1960
|
|-
| style='text-align:right'| 2412
| ''[[:d:Q62714449|Капустин, Николай Стратонович]]''
|
| [[укытучы]]
| ''[[:d:Q24930137|Мари дәүләт педагогия университеты]]''<br/>''[[:d:Q2324386|Көньяк федераль университетының Таганрог технология институты]]''<br/>''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4398496|Ростов дәүләт транспорт университеты]]''
| 1934-01-20
| ''[[:d:Q815245|Belaya Glina]]''
| 2016-09-21
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| style='text-align:right'| 2413
| ''[[:d:Q62778317|Jan Zygmunt Wilczyński]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''
| ''[[:d:Q189441|Q189441]]''<br/>''[[:d:Q1752712|Q1752712]]''<br/>''[[:d:Q975461|Lebanese University]]''
| 1891-02-21
| ''[[:d:Q4185021|Zakrynychchya]]''
| 1970-01-09
| [[Франция]]
|-
| style='text-align:right'| 2414
| ''[[:d:Q62857742|Wu Yuanmai]]''
|
| [[язучы]]
|
| 1934
|
| 2023-04-17
|
|-
| style='text-align:right'| 2415
| [[Лидия Виндт]]
|
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''
| ''[[:d:Q2621070|Kirov Plant]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1901-01-29
| [[Псков]]
| 1990
|
|-
| style='text-align:right'| 2416
| [[Елена Бахмутова]]
| 1924
|
|
| 1897-06-05
| [[Кочневски (Белоярски шәһәр округы)|Кочневское]]
| 1957-02-17
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 2417
| ''[[:d:Q63190369|Erika Yakubinskaya-Lemberg]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q106368265|linguistics teacher]]''
| ''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''<br/>''[[:d:Q323681|Q323681]]''<br/>''[[:d:Q4258142|Institute for Philosophy, Literature and History in Leningrad]]''
| 1895
|
| 1961
|
|-
| style='text-align:right'| 2418
| ''[[:d:Q63198355|Kristina Spektor]]''
| 2010-06
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q901751|European Synchrotron Radiation Facility]]''<br/>''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2419
| ''[[:d:Q63198580|Pavel Bulgakov]]''
| 1951
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| 1927-07-07<br/>1927-07-06
| [[Ташкент]]
| 1993-10-28<br/>1993-10
| [[Ташкент]]
|-
| style='text-align:right'| 2420
| ''[[:d:Q63256236|Любоў Вячаславаўна Разумоўская]]''
| 1921
| ''[[:d:Q15976341|славист]]''
| ''[[:d:Q1981482|Q1981482]]''<br/>''[[:d:Q323681|Q323681]]''<br/>''[[:d:Q63256249|Інстытут кнігі АН СССР]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201725|РФА славәнбелем институты]]''
| 1897
| ''[[:d:Q850714|Белск-Подләски]]''
| 1969
|
|-
| style='text-align:right'| 2421
| [[Камил Бикәшев]]
| 1968
|
|
| 1943-08-26
| [[Горенка]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2422
| ''[[:d:Q63434192|Natalia Bochkina]]''
| 1998-06-30
| ''[[:d:Q2732142|статистик]]''
| [[Edinburg universitetı|Эдинбург университеты]]<br/>''[[:d:Q189022|Лундын импирия көллияте]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2423
| ''[[:d:Q63617770|Elena V. Pravosudova]]''
| 1983
| ''[[:d:Q16063497|эволюционист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1185955|University of Nevada, Reno]]''<br/>''[[:d:Q7511366|Sierra College]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2424
| ''[[:d:Q63736474|N.A. Belyakova]]''
| 1991
| ''[[:d:Q19798999|acarologist]]''<br/>''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4127509|Бөтенсоюз үсемлекләрне саклау фәнни тикшеренү институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2425
| ''[[:d:Q63793109|Irina Mironenko]]''
| 1984-12-02<br/>1978-06-29
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2426
| ''[[:d:Q63817514|Alexandra Smirnova]]''
| 1992-06-18<br/>1995-01-11
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q3747180|IRCCS Policlinico S. Matteo di Pavia]]''<br/>''[[:d:Q219317|Павия үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4201793|Q4201793]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2427
| ''[[:d:Q63828478|Larina I. Tatyana]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''<br/>''[[:d:Q24702769|radio journalist]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''
|
| 1963-12-07
| ''[[:d:Q4413903|Selischi]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2428
| ''[[:d:Q63848764|Konstantin Slobodnyuk]]''
| 2012-06-01<br/>2006
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q24543|Pompeu Fabra University]]''<br/>''[[:d:Q2061633|Institute for Research in Biomedicine]]''<br/>''[[:d:Q21086309|Vall d'Hebron Research Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2429
| ''[[:d:Q63860548|Vera Kalinina]]''
| 2013-06
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2430
| ''[[:d:Q63872020|Anton Alekseev]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q503473|Женева университеты]]''
| 1967-08-09
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2431
| ''[[:d:Q63872764|Viktor Sverdlov]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q689400|Вена техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q969850|Q969850]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2432
| ''[[:d:Q63887069|Anastasiia Afanasenko]]''
| 2016-08-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q850730|Гронинген университеты]]''<br/>''[[:d:Q30291362|Gilead (Canada)]]''<br/>''[[:d:Q201492|Макгилл университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2433
| ''[[:d:Q63928609|Chen Tiemei]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
| ''[[:d:Q16952|Бейҗиң үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q1477368|Dalian University of Technology]]''
| 1935-06-30<br/>1935
| [[Şanxay|Шаңхай]]
| 2018-10-25<br/>2018
| [[Ханбалык|Пекин]]
|-
| style='text-align:right'| 2434
| ''[[:d:Q63981685|Nelly Pilipenko]]''
| 2017-06-25
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q51065|Q51065]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2435
| ''[[:d:Q64027170|Damir Zyamovich Arov]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q94469|Q94469]]''
| 1934-06-29
| [[Киев]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2436
| ''[[:d:Q64240438|Margarita Bulatova]]''
| 2013-09-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q578326|Q578326]]''<br/>''[[:d:Q26612557|Institute for Bioengineering of Catalonia]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2437
| ''[[:d:Q64240453|Daniil M Ivanov]]''
| 2017-08-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4497732|Санкт-Петербург дәүләт университетының химия факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2438
| ''[[:d:Q64301607|Sergey Makarychev-Mikhailov]]''
| 1999-06-20
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q217741|Пердью үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q540672|Auburn University]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2439
| ''[[:d:Q64417132|Нелюбов Дмитрий Николаевич]]''
| 1893
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q51882723|St. Petersburg Practical Institute of Technology]]''
| 1866
| [[Санкт-Петербург]]
| 1926
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2440
| ''[[:d:Q64429235|Rouben Babayants]]''
| 1916
| ''[[:d:Q651566|Q651566]]''
|
| 1889
| ''[[:d:Q158903|Шуша]]''
| 1962
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2441
| ''[[:d:Q64438534|Nikolai Arnold]]''
|
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
|
| 1832-03-19
| [[Юрьевец]]
| 1899-05-17
| [[Висбаден]]
|-
| style='text-align:right'| 2442
| ''[[:d:Q64453561|Zlata Sarafova]]''
|
|
|
| 1879
| [[Илинден (Благоевград өлкәсе)]]
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 2443
| [[Владимир Вагин]]
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| 1907-12-04
| [[Акмәсҗит]]
| 1984-01-04
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 2444
| ''[[:d:Q64655432|Olga Bogolyubova]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q426045|University of Malta]]''<br/>''[[:d:Q931865|Clarkson University]]''<br/>[[Yel universitetı|Йель университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q156598|Лейден университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2445
| ''[[:d:Q64683317|Youri I Pavlov]]''
| 2000-01-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q7895888|University of Nebraska Medical Center]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2446
| ''[[:d:Q64787496|Nikolai Alexander Amburger]]''
|
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''
|
| 1873-11-22
| [[Санкт-Петербург]]
| 1920-04-14
| ''[[:d:Q27906714|Petrograd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2447
| ''[[:d:Q64787550|Karl Blessig]]''
|
| [[язучы]]
|
| 1814-11-18
| [[Санкт-Петербург]]
| 1881-12-20
| ''[[:d:Q322365|Gamshurst]]''
|-
| style='text-align:right'| 2448
| ''[[:d:Q64846095|Հարություն Հովհաննիսյան]]''
|
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''
|
| 1822
| [[Җүлфә]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2449
| ''[[:d:Q64851115|Olga A Dravolina]]''
| 1994
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1056886|Q1056886]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2450
| ''[[:d:Q64855764|Yulia Y. Tyurina]]''
| 1988
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q7896126|University of Pittsburgh Graduate School of Public Health]]''<br/>''[[:d:Q235034|Питтсбург университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2451
| ''[[:d:Q64951215|Dmitrii Pankin]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2452
| ''[[:d:Q64951279|Anna Vasileva]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2453
| ''[[:d:Q64955479|Maia Putintseva]]''
| 2018<br/>2016
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201628|РФА Нефтехимия синтезы институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2454
| ''[[:d:Q65016170|Sergey Kostyrko]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1983
| ''[[:d:Q1002571|Q1002571]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2455
| ''[[:d:Q65028784|Simon Khalatov]]''
| 1908
| ''[[:d:Q3368718|патолог]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| ''[[:d:Q1459393|Q1459393]]''<br/>''[[:d:Q1056886|Q1056886]]''<br/>''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q16692656|Н. Н. Блохин исемендәге Россия илкүләм онкология медицина тикшеренү үзәге]]''
| 1884-02-26
| [[Мәскәү]]
| 1951-05-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2456
| ''[[:d:Q65031656|Чунаєва Ангеліна Акіндинівна]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| 1928-07-30
| [[Одесса]]
| 2014-09-29
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 2457
| ''[[:d:Q65032076|Nina Morozhenko]]''
| 1950
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| ''[[:d:Q1589563|Main Astronomical Observatory of the National Academy of Sciences of Ukraine]]''
| 1928-03-13
| ''[[:d:Q1255247|Blagodarnensky District]]''
| 2009-07-10
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 2458
| ''[[:d:Q65100322|Viktor Gushchin]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
|
| 1958-05-22
| [[Елгава]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2459
| ''[[:d:Q65124490|Sergey Maslov]]''
|
| [[математик]]
|
| 1939-06-10<br/>1939-07-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 1982-07-29
| [[Гагарин (Смоленск өлкәсе)|Гагарин]]
|-
| style='text-align:right'| 2460
| ''[[:d:Q65128394|Evgeny Tomikhin]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1966-02-04
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2461
| ''[[:d:Q65133987|Granik Akopov]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4366448|Самар дәүләт социаль-педагогика университеты]]''
| 1949-07-03
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2462
| ''[[:d:Q65146441|Viktor Fridrihovič Dizendorf]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q1500610|җәмгыять лидеры]]''
|
| 1951-04-28
| [[Киселёвск]]
| 2025-04-28
|
|-
| style='text-align:right'| 2463
| ''[[:d:Q65147854|Aleksej Alekseevič Grigorʹev]]''
| 1959
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''
| 1937-07-26
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2464
| ''[[:d:Q65148415|Aleksandr Mikhaĭlovich Plekhanov]]''
|
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
|
| 1931
| ''[[:d:Q258072|Lyubinsky District]]''
| 2022-01-13
|
|-
| style='text-align:right'| 2465
| ''[[:d:Q65154358|Виноградова, Елена Борисовна]]''
|
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
|
| 1933-02-02
| [[Мәскәү]]
| 2021-12-29
|
|-
| style='text-align:right'| 2466
| ''[[:d:Q65154414|Нестеров, Евгений Михайлович]]''
| 1975
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2467
| ''[[:d:Q65160903|Juliusz Niemirycz]]''
|
| [[хокук белгече]]
|
| 1822
| [[Радостув (Свентокшиж воеводалыгы)]]
| 1909-06-05
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 2468
| ''[[:d:Q65176334|Sergey Chernov]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q1024181|Q1024181]]''<br/>''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''
| 1887-02-09
| [[Сарытау]]
| 1941-12-26
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
|-
| style='text-align:right'| 2469
| ''[[:d:Q65194754|Kim Galyamovich Valeev]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2387454|Илкүләм авиация университеты]]''<br/>''[[:d:Q1482689|Киев милли икътисад университеты]]''<br/>''[[:d:Q57998699|Санкт-Петербург политехник институты]]''
| 1936-04-29
| [[Мәскәү]]
| 2013-07-05
|
|-
| style='text-align:right'| 2470
| ''[[:d:Q65202012|Elena Vsevolodovna Lobova]]''
|
| ''[[:d:Q1734662|Q1734662]]''
|
| 1902-06-07
| [[Орёл]]
| 2000-03-16
|
|-
| style='text-align:right'| 2471
| ''[[:d:Q65211527|Сандровський Костянтин Костянтинович]]''
| 1952
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q12074635|Киев милли университетының халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| 1929-04-09
| [[Санкт-Петербург]]
| 2003-04-09
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 2472
| [[Госман Токымбәтев]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1500610|җәмгыять лидеры]]''
|
| 1888-02-08
| [[Бәгәрәктамак]]
| 1950
| No/unknown value
|-
| style='text-align:right'| 2473
| ''[[:d:Q65334191|Fanil Baishev]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]
| 1956-01-15
| [[Монас]]
| 1993-01-06
| [[Уфа]]
|-
| style='text-align:right'| 2474
| ''[[:d:Q65935031|Valery G. Romanovski]]''
|
| [[математик]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1961-04-17
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2475
| ''[[:d:Q65965960|Oleg Izhboldin]]''
|
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1963
|
| 2000
|
|-
| style='text-align:right'| 2476
| ''[[:d:Q65969264|Emanuel Tiesenhausen]]''
|
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| 1881-09-28
| ''[[:d:Q1010985|Акболак]]''
| 1940-12-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2477
| ''[[:d:Q66115197|Nikola Sarafov]]''
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>[[инженер]]
|
| 1882
| [[Илинден (Благоевград өлкәсе)]]
| 1970
| [[Sofiä|София]]
|-
| style='text-align:right'| 2478
| ''[[:d:Q66132331|Еділ Құламқадырұлы Мамытбеков]]''
|
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q427677|Q427677]]''
| 1964-10-26
| [[Тараз]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2479
| ''[[:d:Q66493914|Georgi Stoykov]]''
|
|
|
| 1860
| [[Гайтаниново]]
| 1935
| ''[[:d:Q459|Филибә]]''
|-
| style='text-align:right'| 2480
| ''[[:d:Q66678240|Ніна Мікалаеўна Хмялёва]]''
| 1955
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''
|
| 1932-02-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 2000-04-30
|
|-
| style='text-align:right'| 2481
| ''[[:d:Q66684617|Zahari Zlatev]]''
| 1969-04-02
| [[язучы]]<br/>[[математик]]
| ''[[:d:Q6972481|National Environmental Research Institute of Denmark]]''
| 1939-08-15
| [[Добрич]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2482
| ''[[:d:Q67004471|Marat Arakelian]]''
| 1955
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q1569495|Q1569495]]''
| ''[[:d:Q1018734|Виктор Амбарцумян исемендәге Бюракан астрофизик обсерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q1474624|Q1474624]]''<br/>''[[:d:Q1977379|Q1977379]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1929-01-15
| ''[[:d:Q319735|Goris]]''
| 1983-01-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2483
| ''[[:d:Q67145777|Fjodor Issajewitsch Zederbaum]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1883-12-25
| [[Санкт-Петербург]]
| 1937-08-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2484
| ''[[:d:Q67271280|Maria Garnovskaya]]''
| 1979-06-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q6806451|Medical University of South Carolina]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2485
| ''[[:d:Q67362420|Sergei Evdokimov]]''
|
| [[математик]]
|
| 1950-12-12
| [[Санкт-Петербург]]
| 2016-09-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2486
| ''[[:d:Q67363191|Marion Krause]]''
|
| ''[[:d:Q15976341|славист]]''
| ''[[:d:Q156725|Һамбург университеты]]''
| 1962
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2487
| ''[[:d:Q67985968|Archil Dondua]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16271428|эмбриолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1929-01-06
| [[Санкт-Петербург]]
| 2021-11-04
|
|-
| style='text-align:right'| 2488
| ''[[:d:Q69301560|Zinaïda Kokorina]]''
|
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>''[[:d:Q379318|flight instructor]]''<br/>[[укытучы]]
|
| 1899
| [[Пермь]]
| 1980
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2489
| ''[[:d:Q69644944|Kirill Fedorovič Sedyh]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
| 1926-12-27
| [[Санкт-Петербург]]
| 2006-04-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2490
| ''[[:d:Q70252376|Dmitry Nikolaevich Borodin]]''
| 1910
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
|
| 1887-11-23
| [[Җаек (шәһәр)|Җаек]]
| 1957-06-16
| [[Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 2491
| ''[[:d:Q70254682|Ivan Vasil‘jevič Sergijevskij]]''
|
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]''
| [[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]]
| 1905-09-06
| ''[[:d:Q16689610|Pustosha]]''
| 1954-11-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2492
| ''[[:d:Q70254726|Gerbert Genrichovič Martinson]]''
| 1948
| ''[[:d:Q1662561|Q1662561]]''<br/>''[[:d:Q13416354|Q13416354]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q138786470|Q138786470]]''<br/>''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]''
| 1911-08-25
| [[Санкт-Петербург]]
| 1997
|
|-
| style='text-align:right'| 2493
| ''[[:d:Q71393392|Petr Pavlovich Perfiljev]]''
| 1923
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| ''[[:d:Q1459393|Q1459393]]''<br/>''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''
| 1897-01-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 1977-07-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2494
| ''[[:d:Q71713945|Andrey Micklucho-Macklay]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1914-07-24
| [[Мәскәү]]
| 1965-03-13
| ''[[:d:Q252510|Repino]]''
|-
| style='text-align:right'| 2495
| ''[[:d:Q71827503|Vyacheslav Rodionov]]''
|
| [[язучы]]
| ''[[:d:Q4398078|Россия культурология институты]]''
| 1938-06-21<br/>1938
| [[Рыбинск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2496
| ''[[:d:Q71869813|Elena Perelman]]''
| 1998
| [[математик]]<br/>[[Программист|програмчы]]<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
|
| 20th century
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2497
| ''[[:d:Q71876477|Grigori Yushchenko]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| 1986
| [[Новосибирск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2498
| ''[[:d:Q71915838|Nikolai Ivanovich Tarasov]]''
| 1927
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''
| ''[[:d:Q4146724|Zubov State Oceanographic Institute]]''<br/>[[Россия дәүләт гидрометеорология университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q7498982|РФА океанбелем институты]]''
| 1905-08-13
| [[Киев]]
| 1965-05-22
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2499
| ''[[:d:Q72696777|Vyacheslav Rylov]]''
| 1916
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
| 1889-03-22
| [[Кронштадт]]
| 1942-03-22
|
|-
| style='text-align:right'| 2500
| ''[[:d:Q72956287|Dmitri Yafaev]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| 1948
| [[Санкт-Петербург]]
| 2024-06-16
|
|-
| style='text-align:right'| 2501
| ''[[:d:Q73039956|Yelena Friedman]]''
| 1985
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q7604005|Staten Island University Hospital]]''<br/>''[[:d:Q8039598|Wyckoff Heights Medical Center]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2502
| ''[[:d:Q73138793|Pavel Vladimirovich Uschakov]]''
| 1924
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
| 1903-03-22<br/>1903-06-27
| [[Петергоф|Петерһоф]]
| 1992-02-25
|
|-
| style='text-align:right'| 2503
| ''[[:d:Q73344724|Sergey I. Fokin]]''
| 1975
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1952
| [[Тула]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2504
| ''[[:d:Q73712343|Sergey Burov]]''
| 1977<br/>1983
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2505
| ''[[:d:Q73810033|Vladimir Karavan]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2506
| ''[[:d:Q73912571|Boris Klein]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1928-11-01
| [[Витебск]]
| 2020-10-04
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|-
| style='text-align:right'| 2507
| ''[[:d:Q74010117|Dmitriy Panov]]''
|
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4146795|Q4146795]]''
| 1909-06-03
| [[Владимир (шәһәр)|Владимир]]
| 1965-07-24
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| style='text-align:right'| 2508
| ''[[:d:Q74228999|Anatoly A. Kudryavtsev]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2509
| ''[[:d:Q74367686|Maxim Dobretsov]]''
| 1983<br/>1986
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201829|Q4201829]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2510
| ''[[:d:Q74516963|Antonina V. Trukhina]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2511
| ''[[:d:Q74518991|Ruvin S. Ferber]]''
| 1987
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2512
| [[Аполлинарий Рудаков]]
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1871-06-09
| [[Ләнкәрән]]
| 1949-05-11
| [[Владивосток]]
|-
| style='text-align:right'| 2513
| ''[[:d:Q74658862|Sergey Korotkov]]''
| 1979-06-25
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201829|Q4201829]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2514
| ''[[:d:Q75019183|Anastasia Yeshchenko]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
|
| 1995-04-26
| ''[[:d:Q4440128|Starovelichkovskaya]]''
| 2019-11-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2515
| [[Александр Барабанов (1928)|Александр Барабанов]]
|
| [[укытучы]]
|
| 1928-04-09
| [[Акъяр]]
| 2018-09-19
| [[Акъяр]]
|-
| style='text-align:right'| 2516
| [[Всеволод Дубинин]]
| 1936
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''<br/>''[[:d:Q1459393|Q1459393]]''
| 1913-01-11
| [[Санкт-Петербург]]
| 1958-06-08<br/>1958-05-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2517
| ''[[:d:Q75256827|Ibrahima Ly]]''
|
| ''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>[[математик]]
|
| 1936
| ''[[:d:Q325164|Kayes]]''
| 1989-02-01
|
|-
| style='text-align:right'| 2518
| ''[[:d:Q75576678|Zsuzsa Zöldhelyi]]''
| 1951
| ''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1928-01-27
| [[Будапешт]]
| 2015-11-23
|
|-
| style='text-align:right'| 2519
| ''[[:d:Q76009882|Міхаіл Васілевіч Радзевіч]]''
|
| ''[[:d:Q11774202|эссеист]]''
| [[Санкт-Петербург]]<br/>[[Vilnius|Вилнүс]]
| 1838-10-14
| [[Мозырь|Мазыр]]
| 1919
| [[Мицьки (Мазырский районы)|Мицьки]]
|-
| style='text-align:right'| 2520
| ''[[:d:Q76320138|Valeria Ivaniushina]]''
| 1979
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q30296245|Россия Федерациясе сәламәтлек саклау министрлыгының грипп фәнни-тикшеренү институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2521
| ''[[:d:Q76469507|Andrey Alekseyevich Dedov]]''
| 1930
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q4229557|Komi Scientific Center UB RAS]]''
| 1902-11-09
| ''[[:d:Q4499210|Kholmogorsky Uyezd]]''
| 1964-06-23
| [[Сыктывкар]]
|-
| style='text-align:right'| 2522
| ''[[:d:Q76481528|Olga Korshunova]]''
|
| [[профессор]]
|
| 1959-04-30
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2523
| ''[[:d:Q76514638|Aleksandr Aleksandrovich Strelkov]]''
| 1927<br/>1926
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q38691646|protozoologist]]''
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''<br/>''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
| 1903-02-20
| [[Череповец]]
| 1977-10-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2524
| [[Андрей Алексеев (1930)]]
|
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q19798999|acarologist]]''
| ''[[:d:Q4314494|Research Institute of Disinfectology Rospotrebnadzor]]''<br/>''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q18408470|Институт усовершенствования врачей МО РФ]]''<br/>''[[:d:Q4201829|Q4201829]]''<br/>''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''<br/>''[[:d:Q4201654|Chumakov Institute of Poliomyelitis and Viral Encephalitis]]''
| 1930-12-11
| [[Санкт-Петербург]]
| 2015-09-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2525
| ''[[:d:Q77845211|Yuri Mishanin]]''
|
| [[галим]]<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
| 1960-06-30
| ''[[:d:Q18399363|Adashevo]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2526
| ''[[:d:Q77870945|Vasily R. Shaginyan]]''
| 1974
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q51065|Q51065]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2527
| ''[[:d:Q77879756|Nikolai S. Mosyagin]]''
| 1993-06-18
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q51065|Q51065]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2528
| ''[[:d:Q77972372|Jurij Ganus]]''
|
| ''[[:d:Q43845|Q43845]]''
|
| 1964-03-05
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2529
| ''[[:d:Q77991246|Andrei Komolkin]]''
| 1986-01-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2530
| ''[[:d:Q78102609|Feodor F. Karpeshin]]''
| 1972
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4127511|D.I. Mendeleyev All-Russian Institute for Metrology]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2531
| ''[[:d:Q78451483|Alexander Kessler]]''
|
| ''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''<br/>''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1517401|Q1517401]]''
| 1859
| ''[[:d:Q4417182|Sergokala]]''
| 1927-03-12
| [[Акмәсҗит]]
|-
| style='text-align:right'| 2532
| ''[[:d:Q78628102|Mikhail Fedorovich Shcherbakov]]''
| 1888
| ''[[:d:Q21771805|winemaker]]''<br/>''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q1569495|Q1569495]]''
| ''[[:d:Q894654|Nikitsky Botanical Garden]]''<br/>''[[:d:Q1517401|Q1517401]]''<br/>''[[:d:Q133965|Кубан дәүләт аграр университеты]]''<br/>''[[:d:Q30257656|Crimean Agrotechnological University]]''
| 1865-09-13
| [[Сембер]]
| 1948-11-13
| [[Акмәсҗит]]
|-
| style='text-align:right'| 2533
| ''[[:d:Q79107557|Alexey Savatyugin]]''
|
|
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q1968051|Россия Федерациясе Хисап палатасы]]''
| 1970-06-25
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2534
| ''[[:d:Q79417128|Alexander Filipchenko]]''
|
| ''[[:d:Q1781198|Q1781198]]''
|
| 1842
|
| 1900
|
|-
| style='text-align:right'| 2535
| ''[[:d:Q79734447|D Katskov]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2536
| ''[[:d:Q79943571|Yuriy S Dedkov]]''
| 1998-12<br/>1996-05
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Дрезден техник университеты]]<br/>[[Ахеннең Рейн-вестфалия техник университеты|Ахеннең Рейн-Вестфалия техник үнивирситите]]<br/>''[[:d:Q1343386|Shanghai University]]''<br/>''[[:d:Q835440|University of Konstanz]]''<br/>''[[:d:Q829654|Innovations for High Performance Microelectronics]]''<br/>''[[:d:Q514590|Fritz Haber Institute of the MPG]]''
| 1974
| [[Бөек Новгород]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2537
| ''[[:d:Q80222736|Svetlana A Filimonova]]''
| 1980-06-16
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q2025062|Q2025062]]''<br/>''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2538
| ''[[:d:Q80285052|Marina V. Pronina]]''
| 2008-12-15
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2539
| ''[[:d:Q80963283|L V Sokolova]]''
| 1976-09-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2540
| ''[[:d:Q81423777|Mikhail Makarov]]''
| 1993
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4308104|Murmansk Marine Biological Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2541
| ''[[:d:Q81438518|Vladislav Voitenkov]]''
| 2002
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2542
| ''[[:d:Q81439658|Stanislav Rozov]]''
| 2004-12-20<br/>2002-06-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2543
| ''[[:d:Q81478448|Danila E. Bobkov]]''
| 2005-06-09
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2544
| ''[[:d:Q81500163|Tatyana B. Kastalyeva]]''
| 1970-06-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q30263261|Russian Research Institute for Phytopathology]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2545
| ''[[:d:Q81535139|Anastasiya A. Kalashnikova]]''
| 1995-05-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q50035756|Nikiforov Russian Center of Emergency and Radiation Medicine]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2546
| ''[[:d:Q81559475|Peter Moroshkin]]''
| 2001-12-10
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Braun universitetı|Браун үнивирситите]]<br/>''[[:d:Q7082022|Okinawa Institute of Science and Technology]]''<br/>''[[:d:Q152171|Бонн университеты]]''<br/>''[[:d:Q36188|Фрибур университеты]]''<br/>''[[:d:Q7276785|RIKEN Brain Science Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2547
| ''[[:d:Q81657697|Vladimir Volokhonsky]]''
|
| ''[[:d:Q23038345|википедияче]]''<br/>''[[:d:Q212980|Q212980]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1979-01-28
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2548
| ''[[:d:Q81700859|Serguei I Andronenko]]''
| 1973-02-10
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2549
| ''[[:d:Q81875385|Victor Vladimirovich Petryashov]]''
|
| ''[[:d:Q16868721|carcinologist]]''<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''
|
| 1956-03-06
| [[Няндома]]
| 2018-07-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2550
| ''[[:d:Q82042287|Galina Biske]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q4214946|Karelian Research Centre of RAS]]''
|
| 1917-02-25
| [[Сестрорецк]]
| 2005-10-05
| [[Петрозаводск]]
|-
| style='text-align:right'| 2551
| ''[[:d:Q82099302|Olga Kenunen]]''
| 1977-05-25
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2552
| ''[[:d:Q82303189|Boris Zemlyakov]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4135691|Q4135691]]''<br/>''[[:d:Q1563248|International Union for Quaternary Research]]''
| 1898-06-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 1945
| [[Берлин]]
|-
| style='text-align:right'| 2553
| ''[[:d:Q82484218|Natalia Wackerow-Kouzova]]''
| 2000-12-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2554
| ''[[:d:Q82771474|Ilia Nikonov]]''
| 2003-12-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2555
| ''[[:d:Q82822114|Igor G Loskutov]]''
| 1978-07
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2556
| ''[[:d:Q82826668|Alexander A Mistonov]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Дрезден техник университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2557
| ''[[:d:Q82926872|Anastasia Vaganova]]''
| 2009-12-20
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q30282177|Q30282177]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2558
| ''[[:d:Q82968937|Natalia I. Abramson]]''
| 1982-06-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2559
| ''[[:d:Q83308514|Ruslan I Al-Shekhadat]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2560
| ''[[:d:Q83312186|Andrey V Ivanov]]''
| 1998
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q51065|Q51065]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2561
| ''[[:d:Q83464069|Alexey Valkov]]''
| 1996-12<br/>1983-08-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2562
| ''[[:d:Q83531508|Ekaterina Skoglund]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Лейбниц исемендәге Көнчыгыш һәм Көньяк-Көнчыгыш Европа тикшеренүләр институты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2563
| ''[[:d:Q83620344|Sergey A. Klemeshev]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2564
| ''[[:d:Q83819222|Nataliya N Shevchenko]]''
| 2007-11<br/>2005-06
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201454|Q4201454]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2565
| ''[[:d:Q83935547|Evgeny Genelt-Yanovskiy]]''
| 2010-12-10<br/>2006-05-31<br/>2004-05-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q2025062|Q2025062]]''<br/>''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2566
| ''[[:d:Q83997137|Sergei S. Sazhin]]''
| 1972
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q3056813|University of Brighton]]''
| 1949
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2567
| ''[[:d:Q84031104|Evgenia Kutcher]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201829|Q4201829]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2568
| [[Владимир Солдатов]]
|
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q4205432|Q4205432]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1875-07-15
| ''[[:d:Q4109164|Verholensk]]''
| 1941-01-31
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2569
| ''[[:d:Q84158665|Карчевський Михайло Вікентійович]]''
|
|
|
| 1872
| [[Кишинёв]]
| 1936-11-06
| [[Кишинёв]]
|-
| style='text-align:right'| 2570
| ''[[:d:Q84408062|Gert-Rüdiger Wegmarshaus]]''
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q149481|Яурупа Виадрина үнивирситите]]''
| 1954
| [[Берлин]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2571
| ''[[:d:Q84441679|Serhii Baranov]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
|
| 1918-11-14
| [[Костанай|Куштанай]]
| 2000-06-23
| [[Донецк]]
|-
| style='text-align:right'| 2572
| ''[[:d:Q84523200|Natalia Slioussar]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
| 1980-11-16
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2573
| ''[[:d:Q84556557|Sergei Lukashov]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q685557|Technical University of Dortmund]]''<br/>''[[:d:Q4201666|A. V. Gaponov-Grekhov Institute of Applied Physics RAS]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2574
| ''[[:d:Q84571126|Ia A Dubrovskiĭ]]''
| 2009-06-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q30199003|Almazov Centre]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2575
| ''[[:d:Q84700493|Igor V Kazakov]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2576
| ''[[:d:Q84719524|Ilia S. Demakov]]''
| 2009
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''
| ''[[:d:Q97278278|МГИМО-Одинцово]]''
| 1987-08-12
| [[Төмән]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2577
| ''[[:d:Q84719720|Leonid Vil'dgrube]]''
| 1932
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q333780|Yakovlev]]''<br/>''[[:d:Q190414|Профессор Николай Егорович Жуковский исемендәге Үзәк аерогидродинаминка институты]]''<br/>''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
| 1908-04-27
|
| 1987-06-17
|
|-
| style='text-align:right'| 2578
| ''[[:d:Q84721627|Котельникова, Алла Владимировна]]''
|
|
| ''[[:d:Q4201437|РФА Биохимия институты]]''
| 1911-12-21
|
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 2579
| ''[[:d:Q84725835|Yury Yakovets]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| 1929-01-01
| ''[[:d:Q2634156|Chernivtsi Raion]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2580
| ''[[:d:Q84958455|Gennady Mikhasev]]''
| 1981
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q2043205|Q2043205]]''<br/>''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Q2418908]]''
| 1957-06-06
| [[Барань]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2581
| ''[[:d:Q84961615|Boris Kharkov]]''
| 2015-10-01<br/>2011-02-28
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q49210|Нью-Йорк университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2582
| ''[[:d:Q85138002|Михаил Михайлович Красильников]]''
|
| [[шагыйрь]]
|
| 1933-12-09
| [[Орша]]
| 1996-12-07
| [[Рига]]
|-
| style='text-align:right'| 2583
| ''[[:d:Q85248497|Aleksey Kolbin]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2584
| ''[[:d:Q85313429|Liubov V Bayunova]]''
| 1987-07-02
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201829|Q4201829]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2585
| ''[[:d:Q85317894|Marina Nikolaeva]]''
| 1978
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>''[[:d:Q12119633|табиб-иммунолог]]''
| ''[[:d:Q19909671|Академик В.И. Кулаков исемендәге Илкүләм акушерлык, гинекология һәм перинаталогия медицина тикшеренү үзәге]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2586
| ''[[:d:Q85363655|Anton Proskurnikov]]''
| 2005-12-29<br/>2003-07-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q392897|Polytechnic University of Turin]]''<br/>''[[:d:Q4201676|Institute of Problems of Mechanical Engineering]]''<br/>''[[:d:Q752663|Делфт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q850730|Гронинген университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2587
| ''[[:d:Q85543817|Ekaterina Esaulova]]''
| 2015-07-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2588
| ''[[:d:Q85682809|Голубовская, Валентина Степановна]]''
|
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
|
| 1939-02-23
| [[Одесса]]
| 2018-03-10
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 2589
| ''[[:d:Q85869888|Wacław Malinowski]]''
|
|
|
| 1866-08-18
| [[Гродно|Һродна]]
| 1932-03-04
| [[Кобрын]]
|-
| style='text-align:right'| 2590
| ''[[:d:Q85889184|Margarita Nikitina]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4288447|Institute of Earthquake Prediction Theory and Mathematical Geophysics]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2591
| ''[[:d:Q85896911|Nikolai V Rostovskii]]''
| 2010-07-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4497732|Санкт-Петербург дәүләт университетының химия факультеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2592
| ''[[:d:Q85987783|Иванов, Александр Александрович (винодел)]]''
| 1893
| ''[[:d:Q897317|йөземче]]''<br/>''[[:d:Q21771805|winemaker]]''
| ''[[:d:Q894654|Nikitsky Botanical Garden]]''<br/>''[[:d:Q4201441|National Institute of Grape and Wine "Magarach"]]''
| 1870
| [[Акмәсҗит]]
| 1946-10-08
| [[Акмәсҗит]]
|-
| style='text-align:right'| 2593
| ''[[:d:Q85991856|Николай Васильевич Дьяченко]]''
| 1968
| [[галим]]
| ''[[:d:Q23975|Харкау дәүләт мәдәният әкәдимиясе]]''
| 1941-11-01
| ''[[:d:Q4304369|Myrne]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2594
| ''[[:d:Q85996669|Олександр Бєлявський]]''
|
|
|
| 1832
| [[Смоленск өлкәсе]]
| 1901
|
|-
| style='text-align:right'| 2595
| ''[[:d:Q85997639|Zvezdana Angelovska]]''
|
| ''[[:d:Q33999|Q33999]]''
|
| 1970-06-12
| [[Өскеп]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2596
| ''[[:d:Q86000897|Alfred Stroem]]''
|
|
|
| 1898
| [[Санкт-Петербург]]
| 1944
| [[Мордино]]
|-
| style='text-align:right'| 2597
| ''[[:d:Q86039279|Tamara Ivanova]]''
|
| ''[[:d:Q1495660|food critic]]''<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q2556193|wine critic]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2598
| ''[[:d:Q86094808|Keymer-ool Ondar]]''
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>[[математик]]
| [[Тыва дәүләт университеты]]
| 1936-03-15
| ''[[:d:Q19691797|Shemi]]''
| 2002
|
|-
| style='text-align:right'| 2599
| ''[[:d:Q86166556|Andrey Dobrovolsky]]''
| 1961
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1939-05-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 2019-07-16
|
|-
| style='text-align:right'| 2600
| ''[[:d:Q86280312|Mikhail I Krapivin]]''
| 2016-07
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2601
| ''[[:d:Q86280314|Olga G Chiryaeva]]''
| 1982
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q24935583|Q24935583]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2602
| ''[[:d:Q86492928|Ilya A Udalov]]''
| 2011
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2603
| ''[[:d:Q86828793|Daria I Kozlova]]''
| 2008-06<br/>2010-10
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201829|Q4201829]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2604
| ''[[:d:Q86833416|Ilya Kolesnikov]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2605
| ''[[:d:Q86840548|Sergey Slizovskiy]]''
| 2004-01-10
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q230899|Манчестер университеты]]''<br/>''[[:d:Q51065|Q51065]]''<br/>''[[:d:Q1434547|Q1434547]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2606
| ''[[:d:Q86846805|Yu V Ostankov]]''
| 2004-12
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q30282177|Q30282177]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2607
| ''[[:d:Q86916515|Marfa Egorikhina]]''
| 2019-05-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4318620|Идел буе тикшеренү медицина университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2608
| ''[[:d:Q87005003|Daria Kalinina]]''
| 2013-07-05
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201829|Q4201829]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2609
| ''[[:d:Q87159760|Anna N Dobrotvorskaia]]''
| 2011-06-21
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2610
| ''[[:d:Q87293016|Aleksandra S Kostina]]''
| 2014<br/>2012
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2611
| ''[[:d:Q87304947|Ivan I Ryzhov]]''
| 2017<br/>2013
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2612
| ''[[:d:Q87417542|Ashraf A Darwish]]''
| 2006
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1364550|Capital University (Egypt)]]''
| 1968
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2613
| ''[[:d:Q87449233|Nikita G Shiliaev]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2614
| ''[[:d:Q87456322|Yekaterina Borisova]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q23038345|википедияче]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
|
| 1962-04-18
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2615
| ''[[:d:Q87482453|Evgenia Andreeva-Galanina]]''
|
| ''[[:d:Q651566|Q651566]]''<br/>''[[:d:Q39631|Q39631]]''
|
| 1888-07-12
|
| 1975
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2616
| ''[[:d:Q87520969|Viktor Tchouechov]]''
| 1977
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2005698|Academy of Public Administration]]''<br/>''[[:d:Q1985003|Q1985003]]''<br/>''[[:d:Q816145|Беларус дәүләт информатика һәм радиоэлектроника университеты]]''<br/>''[[:d:Q110880423|Інстытут дзяржаўнай службы Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь]]''<br/>''[[:d:Q4494336|Хабаровск дәүләт икътисад һәм хокук университеты]]''
| 1955-06-07
| [[Полоцк|Полатск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2617
| ''[[:d:Q87527673|Ekaterina Voskresenskaya]]''
| 1989
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q30282177|Q30282177]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2618
| ''[[:d:Q87549133|Oleg Andreev]]''
| 2018-06-07<br/>2003-06-26
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q51065|Q51065]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2619
| ''[[:d:Q87655605|Olga Gnedina]]''
| 2015
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2620
| ''[[:d:Q87665299|Petr Fetin]]''
| 2014-06-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2621
| ''[[:d:Q87685568|Alexander Miroslavov]]''
| 1985-07-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2622
| ''[[:d:Q87727429|Andrey Zyubin]]''
| 2018-06-28
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q805777|Иммануил Кант ис. Балтыйк федераль университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2623
| ''[[:d:Q87774686|Sergei V Raik]]''
| 2019-08-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2624
| ''[[:d:Q87805863|Касаткіна Віра Іванівна]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q94469|Q94469]]''<br/>''[[:d:Q1975276|Әдис икътисад үнивирситите]]''
| 1925-10-02
| [[Сарытау]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2625
| ''[[:d:Q87830197|Anastasia Ivanova]]''
|
| ''[[:d:Q52899051|Q52899051]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q192334|Чәпел-Һиллдәге Төньяк Каролина университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2626
| ''[[:d:Q87835195|Elena Rudolfovna Isaeva]]''
| 1991-06-28
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1056886|Q1056886]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2627
| ''[[:d:Q87838656|Alesya Evstratova]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2628
| ''[[:d:Q87845535|Anna O Yakimova]]''
| 2011-11-30<br/>2009-06-15
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2629
| ''[[:d:Q87880946|Andrew Korenevsky]]''
| 1994-07-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q24935583|Q24935583]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2630
| ''[[:d:Q87884993|Mikhail Bisyarin]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2631
| ''[[:d:Q88008695|Svetlana N Kostromina]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2632
| ''[[:d:Q88022618|Boris Vaisman]]''
| 1969
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2633
| ''[[:d:Q88055798|Ekaterina Oleneva]]''
| 2014-07
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2634
| ''[[:d:Q88062714|Anna Turusheva]]''
| 2005-06
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[И. И. Мечников исемендәге Төньяк-Көнбатыш дәүләт медицина университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2635
| ''[[:d:Q88084322|Gyula Király]]''
| 1953
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''
|
| 1927-01-26
| [[Борш (коммуна)]]
| 2011-01-17
| [[Будапешт]]
|-
| style='text-align:right'| 2636
| ''[[:d:Q88085686|Roman Ya Medvedev]]''
| 2014-06-10
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q838330|Мәдисендәге Висконсин университеты]]''<br/>''[[:d:Q1758474|University of Parma]]''<br/>''[[:d:Q189022|Лундын импирия көллияте]]''<br/>''[[:d:Q3803602|Humanitas Research Hospital]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2637
| ''[[:d:Q88221327|Aleksei Kondratev]]''
| 2015-11-25
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q4361461|Q4361461]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2638
| ''[[:d:Q88245953|Igor Evsyukov]]''
| 2013-06-28<br/>2015-06-28
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2639
| ''[[:d:Q88305289|Michael M Krycki]]''
| 2011-07-05
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1932957|University of Opole]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2640
| ''[[:d:Q88383906|Anastasiya V Agafonova]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2641
| ''[[:d:Q88426475|Natalia Merkulyeva]]''
| 2003
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2642
| ''[[:d:Q88438914|Elena N Vlasova]]''
| 1982-06-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201454|Q4201454]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2643
| ''[[:d:Q88574276|Alexey A Kolobov]]''
| 2016<br/>2013
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q52845571|State Research Institute of Highly Pure Biopreparations]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2644
| ''[[:d:Q88591873|Yuliya S Grigorieva]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201829|Q4201829]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2645
| ''[[:d:Q88592978|Olga R Potapova]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2646
| ''[[:d:Q88599472|Andrey Garnaev]]''
| 1982-06-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q499451|Ратгерс университеты]]''
| 1960
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2647
| ''[[:d:Q88620127|Yana V Russkikh]]''
| 1997-02
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2648
| ''[[:d:Q88639721|Arseniy A Lobov]]''
| 2021-08-31<br/>2017-08-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4182|Вейцман институты]]''<br/>''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2649
| ''[[:d:Q88685341|Irina Belaya]]''
| 2015-07-10
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q2093139|University of Eastern Finland]]''<br/>''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2650
| ''[[:d:Q88730732|Darya Kopytova]]''
| 2000-12-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2651
| ''[[:d:Q88770752|Vladislav Lebedko]]''
| 1992
| ''[[:d:Q1900167|Q1900167]]''
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
| 1966-05-31
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2652
| ''[[:d:Q88779171|Svetlana Alexeeva]]''
| 2011-06-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2653
| ''[[:d:Q88781790|Anastasia Yu Gitlina]]''
| 2017-06-28
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q262760|Лозанна федераль политехника мәктәбе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2654
| ''[[:d:Q88902546|Yurii M Artem'ev]]''
| 1976
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2655
| ''[[:d:Q88978108|Nashat Faried]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q2723670|Ain Shams University]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2656
| ''[[:d:Q89008387|Nikita Mikhailov]]''
| 2015-07<br/>2013-07
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q2093139|University of Eastern Finland]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2657
| ''[[:d:Q89020129|Alexander Klyushin]]''
| 2010-02-15<br/>2008-06-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q314578|Helmholtz-Zentrum Berlin]]''<br/>''[[:d:Q15243261|MAX IV]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2658
| ''[[:d:Q89069811|Mariya E Mikhailova]]''
| 2004-06-24
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2659
| ''[[:d:Q89080390|Maria Kuvaldina]]''
| 2010-10-06
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2660
| ''[[:d:Q89148041|Alexander N Koronatov]]''
| 2018-07-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q333705|Технион]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2661
| ''[[:d:Q89189822|Oleksandra Artyushenko]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q12074555|M.G. Kholodny Institute of Botany]]''
| 1911-04-16
| [[Луганск]]
| 1990-01-17
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 2662
| ''[[:d:Q89189826|Ninna Antonovana]]''
| 1951
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
| ''[[:d:Q12132913|Q12132913]]''
| 1928-10-27
| [[Омск]]
| 2000-09-19
|
|-
| style='text-align:right'| 2663
| ''[[:d:Q89207204|Dmitry Ivanovich Deineka]]''
|
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q10872101|анатом]]''<br/>''[[:d:Q15839136|цитолог]]''<br/>''[[:d:Q2552072|гистолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1875-10-14
| ''[[:d:Q1268711|Dykanka]]''
| 1954-09-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2664
| ''[[:d:Q89281100|Serafima Teplyakova]]''
| 2018-08-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2665
| ''[[:d:Q89281102|Marina Lebedeva]]''
| 2015<br/>2013
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4127490|All-Russian Research Institute of Agricultural Biotechnology Russian Academy of Agricultural Sciences]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2666
| ''[[:d:Q89342015|Oleg Pavlov]]''
| 1985-06-12
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2667
| ''[[:d:Q89394253|S A Smirnova]]''
| 1977-05-12<br/>1973-07-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2668
| ''[[:d:Q89394747|Alexander A Penney]]''
| 2021-07
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2669
| ''[[:d:Q89394839|Anastasiya Smirnova]]''
| 2020-08-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2670
| ''[[:d:Q89434110|Aleksei K Kasparov]]''
| 1980-06-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2671
| ''[[:d:Q89445183|Andrej Shevchenko]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q317361|Max Planck Institute of Molecular Cell Biology and Genetics]]''
| 1962-10-11
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2672
| ''[[:d:Q89508910|Kirill L Muratikov]]''
| 1972-06-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2673
| ''[[:d:Q89570295|Alesya Mikhailovskaya]]''
| 2013-09-12
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q273638|Парижның сәнәгый физика һәм химия югары мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q30261347|Q30261347]]''<br/>''[[:d:Q3214477|Q3214477]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2674
| ''[[:d:Q89612597|Kira Shalepo]]''
| 1996-06
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт педиатрия медицина университеты|Санкт-Петербург дәүләт педиатрия медицинасы университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2675
| ''[[:d:Q89613411|Ruslan Kevorkyants]]''
| 1997-07
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q787360|Q787360]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2676
| ''[[:d:Q89667287|Sergey E Pigarev]]''
| 1999-06
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2677
| ''[[:d:Q89679419|Aleksey Vishnyakov]]''
| 1998-11-18
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4422083|Q4422083]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q499451|Ратгерс университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2678
| ''[[:d:Q89709167|Vlada Y Shakhnazarova]]''
| 1990
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2679
| ''[[:d:Q89773138|Roman Tikhonov]]''
| 2021-02-19
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q190080|Карнеги — Меллон университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2680
| ''[[:d:Q89908128|Sergey A Niskanen]]''
| 2017-07-04
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4086882|Q4086882]]''<br/>''[[:d:Q16655678|Q16655678]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2681
| ''[[:d:Q89953592|Irina Zakharova]]''
| 1992-06-25
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201829|Q4201829]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2682
| ''[[:d:Q89991673|Anna M Chernysheva]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2683
| ''[[:d:Q90020625|Yuriy V Kucheryavykh]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q5061968|Central University of the Caribbean]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2684
| ''[[:d:Q90038460|Anna Gubal]]''
| 2016<br/>2010
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2685
| ''[[:d:Q90185826|Aleksandr V. Semenov]]''
| 1991-07-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q30282177|Q30282177]]''<br/>''[[:d:Q24936111|Q24936111]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2686
| ''[[:d:Q90300471|Oleg Shchepin]]''
| 2016-08-31<br/>2014-08-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2687
| ''[[:d:Q90313210|Liudmila Saveleva]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q2093139|University of Eastern Finland]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2688
| ''[[:d:Q90328307|Ilya Eliseyev]]''
| 2018-07-25
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2689
| ''[[:d:Q90333542|Xiaowen Ji]]''
| 2018-07-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q683580|Q683580]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2690
| ''[[:d:Q90433605|Vladimir Zarubaev]]''
| 1988-06-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q30282177|Q30282177]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2691
| ''[[:d:Q90452005|Igor Vladimirovich Obraztsov]]''
|
| ''[[:d:Q12119633|табиб-иммунолог]]''<br/>''[[:d:Q2837942|аллерголог]]''
| ''[[:d:Q21638293|Q21638293]]''<br/>''[[:d:Q4481780|National Medical Research Center of Pediatric Hematology, Oncology and Immunology]]''<br/>''[[:d:Q2120867|Rambam Health Care Campus]]''<br/>''[[:d:Q30260654|Russian Children's Clinical Hospital]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2692
| ''[[:d:Q90588625|Elena S Lebedeva]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2693
| ''[[:d:Q90604745|Julia O Strelnikova]]''
| 2016-07-10
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2694
| ''[[:d:Q90608937|Mikhail Guzeev]]''
| 2010-06-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201829|Q4201829]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2695
| ''[[:d:Q90631926|Yury Malovichko]]''
| 2018-07-04
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2696
| ''[[:d:Q90686268|Oleg A Kuchur]]''
| 2015-07-06
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''<br/>''[[:d:Q30296245|Россия Федерациясе сәламәтлек саклау министрлыгының грипп фәнни-тикшеренү институты]]''<br/>''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q52845571|State Research Institute of Highly Pure Biopreparations]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2697
| ''[[:d:Q90687847|Iya Kiknadze]]''
|
|
|
| 1930
| [[Төмән]]
| 2017
|
|-
| style='text-align:right'| 2698
| ''[[:d:Q90756879|Elena Alekseenkova]]''
| 2020<br/>2018
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q24935583|Q24935583]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2699
| ''[[:d:Q90863875|Mikhail A Langovoy]]''
| 2001
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q470438|Physikalisch-Technische Bundesanstalt]]''<br/>''[[:d:Q45134019|Q45134019]]''<br/>''[[:d:Q1287942|Q1287942]]''<br/>''[[:d:Q1912104|Max Planck Institute for Biological Cybernetics]]''<br/>''[[:d:Q280824|Q280824]]''<br/>''[[:d:Q152171|Бонн университеты]]''<br/>''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''<br/>''[[:d:Q309988|Карлсруэ технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q262760|Лозанна федераль политехника мәктәбе]]''
| 1980
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2700
| ''[[:d:Q91037131|Evgenii Sorokin]]''
| 2005
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q30296245|Россия Федерациясе сәламәтлек саклау министрлыгының грипп фәнни-тикшеренү институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2701
| ''[[:d:Q91048117|Maria E Cherkasova]]''
| 2014<br/>2012
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q30263709|Q30263709]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2702
| ''[[:d:Q91108440|Baeth Al-Rawashdeh]]''
| 1996
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q610253|University of Jordan]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2703
| ''[[:d:Q91210368|Galina Matveeva]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q161982|Майнц университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2704
| ''[[:d:Q91268967|Alexandra Belodedova]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2705
| ''[[:d:Q91286971|Evdokia Bogdanova]]''
| 2014
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1056886|Q1056886]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2706
| ''[[:d:Q91474893|Anton Bannykh]]''
| 2018-06-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Мичиган университеты]]<br/>''[[:d:Q578326|Q578326]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2707
| ''[[:d:Q91478724|Dmitry A Krapivin]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2708
| ''[[:d:Q91486713|Varvara M Prokacheva]]''
| 2017-06-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201454|Q4201454]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2709
| ''[[:d:Q91548515|Illia Krasnou]]''
| 2008-06
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201454|Q4201454]]''<br/>''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''<br/>''[[:d:Q604487|Q604487]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2710
| ''[[:d:Q91554625|Iaroslav A Mogunov]]''
| 2015
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2711
| ''[[:d:Q91577441|Vasilii Dubrovin]]''
| 2015-08-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q835883|Leibniz Institute for Solid State and Materials Research]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2712
| ''[[:d:Q91595585|Mohamed Frikha]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q540341|University of Sfax]]''<br/>''[[:d:Q3070702|King Faisal University]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2713
| ''[[:d:Q91746107|Ivan M Kislyakov]]''
| 2004-05-20<br/>1998-01-21<br/>1995-06-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q30259638|Shanghai Institute of Optics and Fine Mechanics]]''<br/>''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''<br/>''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2714
| ''[[:d:Q91766120|Andrey Belyaev]]''
| 2015-07
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q2093139|University of Eastern Finland]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q578326|Q578326]]''<br/>''[[:d:Q685557|Technical University of Dortmund]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2715
| ''[[:d:Q91816395|Daniel Kachkin]]''
| 2021-08
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2716
| ''[[:d:Q91816399|Aleksandr A Rubel]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2717
| ''[[:d:Q91866696|Marianna A Shubov]]''
| 1985
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]]
| ''[[:d:Q1423756|Q1423756]]''<br/>''[[:d:Q49207|University of New Hampshire]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2718
| ''[[:d:Q91881048|Vanya Barseghyan]]''
| 1988
| ''[[:d:Q6804564|Q6804564]]''
|
| 1959-04-20
| [[Суговушан (Тәртәр)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2719
| ''[[:d:Q91989586|Sofia Denisova]]''
| 2019-06<br/>2017-06
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2720
| ''[[:d:Q92007382|Eugenia L Harbachova]]''
| 2014-06-16<br/>2012-06-12
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201829|Q4201829]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2721
| ''[[:d:Q92034770|Alexandra Ya Rak]]''
| 2016
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q52845571|State Research Institute of Highly Pure Biopreparations]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2722
| ''[[:d:Q92047740|Tatyana Rogoza]]''
| 2010
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2723
| ''[[:d:Q92154535|Konstantin V Deriabin]]''
| 2022-05-25
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2724
| ''[[:d:Q92244104|Dmitrii Antuganov]]''
| 2014-07
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4398103|Russian Scientific Center of Radiology and Surgical Technologies]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2725
| ''[[:d:Q92256848|Ekaterina Salimova]]''
| 1993-06-10
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q598841|Monash University]]''<br/>''[[:d:Q695267|Q695267]]''<br/>''[[:d:Q530700|Q530700]]''<br/>[[Берн университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2726
| ''[[:d:Q92348874|Artem Tarasov]]''
| 2015-08-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q695267|Q695267]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2727
| ''[[:d:Q92355627|Nikolai Karpov]]''
| 2014-07-20
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2728
| ''[[:d:Q92358524|Inna Zorina]]''
| 2014-08-01<br/>2012-08-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201829|Q4201829]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2729
| ''[[:d:Q92376822|Maria A Panaeva]]''
| 2022-06
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2730
| ''[[:d:Q92432822|Alsu F Saifitdinova]]''
| 1994-07-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2731
| ''[[:d:Q92445349|Olga Deyneka]]''
| 1982-12-01<br/>1975-05-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2732
| ''[[:d:Q92579005|Nikolai V Mushnikov]]''
| 2011-12-16
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1326975|Q1326975]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2733
| ''[[:d:Q92982933|Nikolai Vavilov]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>[[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
| 2023-09-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2734
| ''[[:d:Q93079513|Zhargalma Dandarova Robert]]''
| 1999-12
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q658975|Лозанна университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2735
| ''[[:d:Q93174378|Anastasia Nechaeva]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4407737|Q4407737]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2736
| ''[[:d:Q93177047|Iuliia An]]''
| 2019-07
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2737
| ''[[:d:Q93241856|Bohdan Dziemidok]]''
|
| [[фәлсәфәче]]
|
| 1933
| [[Слоним]]
| 2022-08-09
|
|-
| style='text-align:right'| 2738
| ''[[:d:Q93386639|Thomas Mikosch]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q186285|Копенһаген университеты]]''
| 1955-09-21
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2739
| ''[[:d:Q93429972|Burglind Jöricke]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
| 1952-10-24
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2740
| ''[[:d:Q93681404|Donat Vladimirovich Naumov]]''
|
| ''[[:d:Q5137366|cnidariologist]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''<br/>''[[:d:Q2025062|Q2025062]]''
| 1921-09-09
| [[Санкт-Петербург]]
| 1984-02-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2741
| ''[[:d:Q94355546|Nadezhda Grigorʹeva]]''
| 1998-06
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q153978|Түбинген университеты]]''
| 1973
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2742
| ''[[:d:Q94555962|Anastasia Musorina]]''
| 2002-12-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2743
| ''[[:d:Q94555964|Galina Poljanskaya]]''
| 1966
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2744
| ''[[:d:Q94583373|Larisa Leonova]]''
| 1983
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2745
| ''[[:d:Q94691835|Подолєва Олена Євгенівна]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1075179|honorary consul]]''
| ''[[:d:Q4166273|Donetsk High Military Political School of Engineering and Communication Forces]]''<br/>''[[:d:Q4314795|Q4314795]]''<br/>''[[:d:Q12162056|Q12162056]]''
| 1954-09-17
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2746
| ''[[:d:Q94953957|Dmitry Leshchenko]]''
| 1902
| ''[[:d:Q2462658|Q2462658]]''
| ''[[:d:Q753932|Izvestia]]''<br/>''[[:d:Q2300372|РСФСР Мәгариф халык комиссариаты]]''<br/>''[[:d:Q1628690|Q1628690]]''
| 1876-10-25
| [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]]
| 1937-11-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2747
| ''[[:d:Q95108200|Ľubica Gabrišková]]''
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1954-07-04
| [[Братислава]]
| 2008-02-12
| ''[[:d:Q123300518|Q123300518]]''
|-
| style='text-align:right'| 2748
| ''[[:d:Q95212154|Ekaterina Makhotina]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q152171|Бонн университеты]]''
| 1982
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2749
| ''[[:d:Q95306606|Mishel R Markovski]]''
| 2022-06-14<br/>2020-08-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2750
| ''[[:d:Q95312037|Werner Scheltjens]]''
| 2000-07-15
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>[[профессор]]<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q707272|University of Bamberg]]''<br/>''[[:d:Q850730|Гронинген университеты]]''<br/>''[[:d:Q10159|Q10159]]''<br/>''[[:d:Q273536|Paris School of Economics]]''
| 1978
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2751
| ''[[:d:Q95519423|Nikolay Sergeyevich Krylov]]''
| 1941
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1917-08-10
| [[Устюжна]]
| 1947-06-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2752
| ''[[:d:Q95729942|Alexey Gryakalov]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]
|
| 1948-03-30
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2753
| ''[[:d:Q95763441|Boris Pittel]]''
|
| [[математик]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2754
| ''[[:d:Q95941775|Елена Шехова]]''
| 2011-12-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1813751|Q1813751]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2755
| ''[[:d:Q95952723|Irina Zhilinskaya]]''
| 1969
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q30296245|Россия Федерациясе сәламәтлек саклау министрлыгының грипп фәнни-тикшеренү институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2756
| ''[[:d:Q95967248|Dmitrii Nesterenko]]''
| 2013-10-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q578326|Q578326]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2757
| ''[[:d:Q95978413|Aleksandr Obornev]]''
| 2010
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q52842937|Saint-Petersburg Research Institute of Phthisiopulmonology]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2758
| ''[[:d:Q95978599|Natalya Alexandrovna Smirnova]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2759
| ''[[:d:Q95980216|Alexey V Donets]]''
| 2017-01-10
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2760
| ''[[:d:Q95980290|Mohammad Hosseinpour Khanmiri]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2761
| ''[[:d:Q95982871|Natalia Vdovichenko]]''
| 1996-08-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201829|Q4201829]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2762
| ''[[:d:Q95985366|Maria P Rychkova]]''
| 1973-07-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201829|Q4201829]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2763
| ''[[:d:Q95990548|Elena Bykova]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2764
| ''[[:d:Q96043517|Igor R Pozdnyakov]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q2025062|Q2025062]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2765
| ''[[:d:Q96052447|Anton Gvozdetsky]]''
| 2019-07-01<br/>2016-07-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4407667|И. И. Мечников исемендәге Төньяк-Көнбатыш дәүләт медицина университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2766
| ''[[:d:Q96063363|Anton Nazarov]]''
| 2012-12-06
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2767
| ''[[:d:Q96086233|Dana D Abdulkarim]]''
| 2018
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q30199003|Almazov Centre]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2768
| ''[[:d:Q96103744|Natalia N Bezborodkina]]''
| 1997
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q2025062|Q2025062]]''<br/>''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2769
| ''[[:d:Q96105788|Hicham Zein Eddine]]''
|
| [[профессор]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
| ''[[:d:Q975461|Lebanese University]]''
| 1968-03-15
| ''[[:d:Q12198618|Botme]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2770
| ''[[:d:Q96114264|Mohammad Al Farroukh]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2771
| ''[[:d:Q96141706|Elina Bychkova]]''
| 2009-05-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2772
| ''[[:d:Q96173462|Anastasiia Shcherbitskaia]]''
| 2012-07-03
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q24935583|Q24935583]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2773
| ''[[:d:Q96181314|Mikhail Mikhailovich Kiselev]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1964-10-11
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2774
| ''[[:d:Q96192812|Olga Lyubashina]]''
| 1991-06-19
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1056886|Q1056886]]''<br/>''[[:d:Q4201793|Q4201793]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2775
| ''[[:d:Q96196574|Valentina Simonova]]''
| 2016<br/>2014
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201829|Q4201829]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2776
| ''[[:d:Q96206933|Maria Arepeva]]''
| 2009-06-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q8064462|Q8064462]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2777
| ''[[:d:Q96211425|Jerzy Sokołow]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
| 1896-02-11
| [[Днипро]]
| 1976-12-11
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 2778
| ''[[:d:Q96220286|Mariia A Bauman]]''
| 2011-06-20
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q590643|Q590643]]''<br/>''[[:d:Q895457|Bowling Green State University]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2779
| ''[[:d:Q96252001|Sergey V Chermnykh]]''
| 1984-05-31<br/>1987-12-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2780
| ''[[:d:Q96259649|Antoni Stachowski]]''
|
| ''[[:d:Q599151|Q599151]]''
|
| 1835
| [[Могилев губернасы|Мәгилү гөбернәсе]]
| 1898-05-07
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 2781
| ''[[:d:Q96276490|Tatiana Ivkovich]]''
| 2016-06
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2782
| ''[[:d:Q96280182|Mikhail N Polyanskiy]]''
| 2000-02-29<br/>1997-06-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q585777|Brookhaven National Laboratory]]''<br/>''[[:d:Q21120876|Q21120876]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2783
| ''[[:d:Q96436884|Mikhail Konashev]]''
| 1977
| ''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| ''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''
| 1951-01-10
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2784
| ''[[:d:Q96471872|Eugenii Shustin]]''
|
| [[математик]]<br/>[[профессор]]
| ''[[:d:Q319239|Тел-Әвив университеты]]''
| 1957-08-15
| [[Калининград]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2785
| ''[[:d:Q96474258|Boris Vasilyevich Moiseev]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1935-11-24
| [[Луга]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2786
| ''[[:d:Q96695260|Aleksandr Sergeyenkov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1955-06-28
| [[Рославль]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2787
| ''[[:d:Q96742721|Viktor Talanov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1951-05-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 2025-05-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2788
| ''[[:d:Q96949671|Andrey Bakulin]]''
| 1996-12-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q679322|Q679322]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2789
| ''[[:d:Q96951728|Allan Phillip Mustard]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2790
| ''[[:d:Q96953484|Antonina A Kiseleva]]''
| 2013-07-03
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201822|Institute of Cytology and Genetics]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2791
| ''[[:d:Q96973272|Михаил Артёмович Фельдман]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[укытучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| 1952-01-09
| [[Каменка (Пинзә өлкәсе)|Каменка]]
| 1988-08-16
| ''[[:d:Q4242641|Aurora train disaster]]''
|-
| style='text-align:right'| 2792
| ''[[:d:Q97007739|Pyotr Nilovich Tarasenkov]]''
| 1954
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q4351497|Академик Дмитрий Николаевич Прянишников исемендәге Пермь дәүләт авыл хуҗалыгы академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4351496|Академик Е. А. Вагнер исемендәге Пермь дәүләт медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''
| 1916-01-12
| ''[[:d:Q4322292|Новая Рудня (Хіславіцкі раён)]]''
| 1985-02-13
| [[Пермь]]
|-
| style='text-align:right'| 2793
| ''[[:d:Q97074189|Liza Prentice]]''
| 2013-06-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q27265|Q27265]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2794
| ''[[:d:Q97136939|Zinaida Kulczycka-Gorizdro]]''
|
| ''[[:d:Q1662561|Q1662561]]''<br/>''[[:d:Q35380338|Q35380338]]''
| ''[[:d:Q1954543|Museum of the Earth of Polish Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Q28729082]]''<br/>''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''
| 1884-08-05
| [[Ташкент]]
| 1949-04-05
|
|-
| style='text-align:right'| 2795
| ''[[:d:Q97166631|Roman Zbigniew Lewicki]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q1613719|Maria Curie-Skłodowska University]]''
| 1953
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2796
| [[Татьяна Гинецинская]]
|
| ''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1917-12-24
| [[Вологда]]
| 2009-09-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2797
| ''[[:d:Q97174722|Куніцин Олексій Васильович]]''
| 1834
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| 1807
|
| 1883-02-07
|
|-
| style='text-align:right'| 2798
| ''[[:d:Q97181415|Матора, Иван Максимович]]''
|
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''
| 1922-03-14
| ''[[:d:Q1997033|Q1997033]]''
| 2013-10-06
|
|-
| style='text-align:right'| 2799
| ''[[:d:Q97204392|Афанасьев, Владимир Георгиевич]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
| 1941-10-05
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2800
| ''[[:d:Q97209813|Арапова, Татьяна Борисовна]]''
|
|
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''
| 1938-11-17
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2801
| ''[[:d:Q97210058|Anatoly Vaskov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| 1943-09-15
| ''[[:d:Q2545989|Brasovsky District]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2802
| ''[[:d:Q97213637|August Marland]]''
|
| ''[[:d:Q126368762|agricultural scientist]]''<br/>''[[:d:Q3746192|phytopathologist]]''
|
| 1904-05-13
| [[Нарва]]
| 1973-03-04
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2803
| ''[[:d:Q97276945|Левченко, Елена Васильевна]]''
|
|
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| 1955
| ''[[:d:Q1653028|Lebedyansky District]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2804
| ''[[:d:Q97280298|Пахомова, Надежда Викторовна]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2805
| ''[[:d:Q97314782|Vasily Kuleshov]]''
|
| ''[[:d:Q4991371|солдат]]''
|
| 1895-03-02
| ''[[:d:Q24684785|Истобное]]''
| 1971
| [[Бөре (шәһәр)|Бөре]]
|-
| style='text-align:right'| 2806
| ''[[:d:Q97315459|Boris Vladimirovich Sukachev]]''
|
|
|
| 1874-07-12
| [[Киев]]
| 1934-05-14
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 2807
| ''[[:d:Q97315673|Нейхардт, Александра Александровна]]''
|
|
| ''[[:d:Q4407711|Q4407711]]''
| 1920-08-01
| [[Ырынбур]]
| 2007-04-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2808
| ''[[:d:Q97316020|Студенецкая, Евгения Николаевна]]''
|
|
| ''[[:d:Q211043|Russian Museum]]''
| 1908-04-06
| [[Вологда]]
| 1988-11-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2809
| ''[[:d:Q97352734|Svetlana Aleksandrovna Gerasimova]]''
| 1973
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q4453262|Tver City Museum]]''
| 1951
| ''[[:d:Q1970038|Q1970038]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2810
| ''[[:d:Q97575531|Natalʹi︠a︡ Vitalʹevna Kozlovskai︠a︡]]''
| 1950
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q17043284|V. F. Kuprevich Institute of Experimental Botany]]''
| 1923-08-08
| [[Санкт-Петербург]]
| 1991-06-30<br/>1991
|
|-
| style='text-align:right'| 2811
| ''[[:d:Q97666460|Valeriy Myrskiy]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q2010547|Professional Football League of Ukraine]]''<br/>''[[:d:Q4229126|Q4229126]]''<br/>[[Dinamo Kiev futbol taqımı|Дынамо]]
| 1938-12-18
| [[Киев]]
| 2023-08-25
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 2812
| ''[[:d:Q97677851|Elena A Andreeva]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201632|Vavilov Institute of General Genetics]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2813
| ''[[:d:Q97680908|Valeri Khartanovich]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Кунсткамера]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2814
| ''[[:d:Q97897677|Daria A Malygina]]''
| 2019-06<br/>2017-06
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2815
| ''[[:d:Q98034086|Oswaldo Lezama]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1956
| [[Букараманга]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2816
| ''[[:d:Q98069803|Сусанна Міхайлаўна Самбук]]''
| 1949
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q15097244|Q15097244]]''<br/>''[[:d:Q4201526|Institute of History of the National Academy of Sciences of Belarus]]''
| 1924-12-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 2012-06-15
|
|-
| style='text-align:right'| 2817
| ''[[:d:Q98087871|Уладзілен Аляксандравіч Кузняцоў]]''
| 1955
|
| ''[[:d:Q63188585|Беларускі навукова-даследчы геолагаразведачны інстытут]]''<br/>''[[:d:Q17043277|Institute of Geological Sciences of the National Academy of Sciences of Belarus]]''
| 1931-02-20
| [[Псков]]
| 2008-01-31
|
|-
| style='text-align:right'| 2818
| ''[[:d:Q98094065|Boris Joffe]]''
|
| ''[[:d:Q27497422|гельминтолог]]''
|
| 1953-03-01
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2819
| ''[[:d:Q98174386|Aelita Pervunina]]''
| 1991-05-31
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4214946|Karelian Research Centre of RAS]]''<br/>''[[:d:Q4361461|Q4361461]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2820
| ''[[:d:Q98226637|Dmitrii M Nikolaev]]''
| 2015-07-15
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2821
| ''[[:d:Q98228356|Ekaterina Malevanaya]]''
| 2014-04-14
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4407667|И. И. Мечников исемендәге Төньяк-Көнбатыш дәүләт медицина университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2822
| ''[[:d:Q98389147|Ivan Alekseev]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2823
| ''[[:d:Q98468215|Ekaterina Koshevaya]]''
| 2015<br/>2017
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q50036559|State Scientific Center of the Russian Federation - Federal Medical Biophysical Center named after A.I. Burnazyan]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2824
| [[Григорий Белов]]
|
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q47090899|Q47090899]]''
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''
| 1898-03-25
| ''[[:d:Q4105396|Вахонькино]]''
| 1979
|
|-
| style='text-align:right'| 2825
| [[Александр Карасёв]]
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
| ''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''
| 1902
|
| 1972-06-29
|
|-
| style='text-align:right'| 2826
| ''[[:d:Q98669413|Liliya Vlasova]]''
|
| [[адвокат]]
|
| 1953-05-26
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2827
| ''[[:d:Q98791691|Гольцман, Фёдор Маркович]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1924-07-24
| [[Санкт-Петербург]]
| 1999-01-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2828
| ''[[:d:Q98950817|Diana A Alaverdian]]''
| 2017
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4145416|City hospital No 40, Saint Petersburg, Russia]]''<br/>''[[:d:Q3803623|Istituto Italiano di Tecnologia]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2829
| ''[[:d:Q98992116|Вәлиуллин Ринат Риф улы]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1969-11-29
| [[Салават (шәһәр)|Салават]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2830
| ''[[:d:Q99204525|Elena Borodina]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2831
| ''[[:d:Q99215433|Elena E Pakhomova]]''
| 2017-08
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2832
| ''[[:d:Q99242819|Sergey G Lushnikov]]''
| 1985-03-15
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2833
| ''[[:d:Q99372858|Yuriy Sergeevich Minichev]]''
|
| ''[[:d:Q16271261|malacologist]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201723|Q4201723]]''<br/>''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
| 1935
|
| 1997-07
|
|-
| style='text-align:right'| 2834
| ''[[:d:Q99412338|Ilya V Smolensky]]''
| 2013-06-18
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201829|Q4201829]]''<br/>''[[:d:Q4201793|Q4201793]]''<br/>''[[:d:Q36188|Фрибур университеты]]''<br/>''[[:d:Q372608|Базел университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2835
| ''[[:d:Q99461792|Адамов, Моисей Наумович]]''
|
|
|
| 1920-04-18
| [[Санкт-Петербург]]
| 2005-02-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2836
| ''[[:d:Q99553535|Anna Malyutina]]''
| 2013-06-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2837
| ''[[:d:Q99564214|Филоненко, Виктор Иосифович]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1517401|Q1517401]]''<br/>''[[:d:Q12828800|Әҗинияз исемендәге Нөкес дәүләт педагогика институты]]''<br/>[[Х. М. Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты|Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4385796|Пятигорск дәүләт университеты]]''
| 1884-11-19
| [[Тула]]
| 1977-09-30
| [[Биштау|Пятигорск]]
|-
| style='text-align:right'| 2838
| ''[[:d:Q99605017|Yulia A Nasykhova]]''
| 2008-12
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2839
| ''[[:d:Q99684912|Vlada Baranova]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]''<br/>''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''
| 1980-08-03
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2840
| ''[[:d:Q99756642|Ayya V. Bazai]]''
| 1988
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q16636179|Geological Institute KSC RAS]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2841
| ''[[:d:Q99945300|Isidor Mikhaĭlovich Lurʹe]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4304086|Q4304086]]''
| 1903-12-03
| [[Минск]]
| 1958-01-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2842
| ''[[:d:Q100255678|Aurélien Mas]]''
|
| ''[[:d:Q3104508|cultural manager]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2843
| ''[[:d:Q100263973|Boris Ivanovič Koplan]]''
|
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>[[шагыйрь]]
|
| 1898-07-22
| [[Санкт-Петербург]]
| 1941-12-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2844
| ''[[:d:Q100271525|Georgy Shvittau]]''
| 1902
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
|
| 1875-04-24
| [[Санкт-Петербург]]
| 1950-11-01
| [[Ярославль]]
|-
| style='text-align:right'| 2845
| ''[[:d:Q100272120|Vladimir Toropygin]]''
|
| [[язучы]]
|
| 1928-03-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 1980-05-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2846
| ''[[:d:Q100280128|Michael Ginsburg]]''
|
|
| ''[[:d:Q209842|Париж университеты]]''<br/>''[[:d:Q1353679|Небраска-Линкольн университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1079140|Блумиңтондагы Индиана үнивирситите]]''
| 1900-09-01<br/>1902-09-01
|
| 1982-10-18
|
|-
| style='text-align:right'| 2847
| ''[[:d:Q100360497|Zhanna Vokueva]]''
|
| ''[[:d:Q12803959|Q12803959]]''
|
| 1987-01-14
| [[Нарьян-Мар]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2848
| ''[[:d:Q100392917|Elena Nikitina]]''
| 1992-06-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201829|Q4201829]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2849
| ''[[:d:Q100424020|Anastasiia O Kosolapova]]''
| 2020-07-07<br/>2018-07-04
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q262760|Лозанна федераль политехника мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q30263709|Q30263709]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2850
| ''[[:d:Q100736052|Alexander Morin]]''
| 2013
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q7369000|Q7369000]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2851
| ''[[:d:Q100883967|Julia Grandi]]''
|
| ''[[:d:Q488111|порнография актёры]]''<br/>''[[:d:Q17456111|Q17456111]]''<br/>''[[:d:Q17456089|pornographic film director]]''
|
| 1987-08-19
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2852
| ''[[:d:Q100909759|Аляксандар Пятровіч Гладкі]]''
| 1939
| [[галим]]
| ''[[:d:Q3533388|Тверь дәүләт медицина университеты]]''
| 1909
| [[Ленина (Слуцкий районы)|Ленина]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2853
| ''[[:d:Q101109434|Janina Wurbs]]''
|
| ''[[:d:Q48282|Q48282]]''
| ''[[:d:Q1537723|Moses Mendelssohn Center for European Jewish Studies]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2854
| ''[[:d:Q101113072|Dimitri Bratkin]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1978-07-15
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2855
| ''[[:d:Q101222143|Ksenia J Zueva]]''
| 2010-12
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2856
| ''[[:d:Q101244265|Мірза Масэсавіч Авакаў]]''
| 1950
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Q2418908]]''<br/>''[[:d:Q2628140|Q2628140]]''
| 1925-07-12
| [[Биштау|Пятигорск]]
| 1987-01-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2857
| ''[[:d:Q101244382|Пётр Александрович Фролов]]''
|
| [[язучы]]
|
| 1828
|
| 1867-03-29
|
|-
| style='text-align:right'| 2858
| ''[[:d:Q101274009|Ghamar Mahmoud]]''
|
| ''[[:d:Q6625963|Q6625963]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
|
| 1980-06-15
| ''[[:d:Q131301|Q131301]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2859
| ''[[:d:Q101385746|Mikhail Y Markovets]]''
| 1988
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1225716|Q1225716]]''
|
| 1963-03-28
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2860
| ''[[:d:Q101525364|Зорькин, Вячеслав Алексеевич]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1949-02-15
| ''[[:d:Q394872|Selizharovsky District]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2861
| ''[[:d:Q101575843|Mariia M Efremova]]''
| 2017
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2862
| ''[[:d:Q102078262|Frieder Kuhnert]]''
|
| [[математик]]
|
| 1938
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2863
| ''[[:d:Q102087331|Andrei Roiter]]''
|
| [[математик]]
|
| 1937-11-30
| [[Днипро]]
| 2006-07-26
| [[Рига]]
|-
| style='text-align:right'| 2864
| ''[[:d:Q102109565|László Czách]]''
| 1955
| [[математик]]
|
| 1929
| No/unknown value
| 2021-08-18
|
|-
| style='text-align:right'| 2865
| ''[[:d:Q102112419|Michael Baron]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q168000|American University]]''<br/>''[[:d:Q1781394|Q1781394]]''
| 1968
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2866
| ''[[:d:Q102116312|Michael Z. Solomyak]]''
| 1953
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4182|Вейцман институты]]''
| 1931-05-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 2016-07-31
|
|-
| style='text-align:right'| 2867
| ''[[:d:Q102116501|Pavel Petrovich Kargaev]]''
|
| [[математик]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2868
| ''[[:d:Q102116651|Lev Kapitanski]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q738258|Маями университеты]]''<br/>''[[:d:Q31249|Кәнзас штаты үнивирситите]]''
| 1953
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2869
| ''[[:d:Q102119199|Leonid Vladimirovich Osipov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2870
| ''[[:d:Q102121407|Evgeny Dantsin]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| ''[[:d:Q2124886|Q2124886]]''<br/>[[Уппсала университеты]]<br/>''[[:d:Q867530|Q867530]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2871
| ''[[:d:Q102121431|Victor Pavlovich Skitovich]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2872
| ''[[:d:Q102131069|Alexander D Kazakov]]''
| 2017-06-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201454|Q4201454]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2873
| ''[[:d:Q102137446|Vladimir I. Oliker]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2874
| ''[[:d:Q102137449|Yurii Aleksandrovich Volkov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2875
| ''[[:d:Q102139924|Nikita Alexeev]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''<br/>''[[:d:Q432637|Джордж Вашингтон университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2876
| ''[[:d:Q102150753|Sergei Nefedov]]''
| 1983
| ''[[:d:Q2599593|гирманис]]''
| ''[[:d:Q96732465|Vestnik of Saint Petersburg University Language and Literature]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2877
| ''[[:d:Q102164297|Sergei A. Yuzvinsky]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q766145|Q766145]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2878
| ''[[:d:Q102165605|Mustafa Mazhar Rannen]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2879
| ''[[:d:Q102165606|Valery Borisovich Nevzorov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2880
| ''[[:d:Q102168317|Boris Kharlamov]]''
| 1966
| ''[[:d:Q17305523|Q17305523]]''<br/>''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q4201744|Institute for Spectroscopy Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q3156887|JDSU]]''<br/>''[[:d:Q28222763|Q28222763]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2881
| ''[[:d:Q102170333|Andrei Aleksandrovich Lodkin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2882
| ''[[:d:Q102171390|Pavel Kurasov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2883
| ''[[:d:Q102179458|Werner Wolf]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2884
| ''[[:d:Q102179910|Boris M. Solomyak]]''
| 1981
| [[математик]]
| ''[[:d:Q1124657|Q1124657]]''<br/>''[[:d:Q219563|Вашиңтон университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2885
| ''[[:d:Q102181402|Kurt Rosenbaum]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2886
| ''[[:d:Q102181798|Elena Cherkaev]]''
| 1988
| ''[[:d:Q72271334|Q72271334]]''
| ''[[:d:Q168515|Юта университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2887
| ''[[:d:Q102188771|Alexei Miasnikov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2888
| ''[[:d:Q102203344|Natalia Tsilevich]]''
|
| [[математик]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2889
| ''[[:d:Q102204617|Wolfgang Temel't]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2890
| ''[[:d:Q102204622|Alexandr Livshic]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2891
| ''[[:d:Q102204625|Sergei Kerov]]''
| 1969
| [[математик]]
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4407705|Профессор М. А. Бонч-Бруевич исемендәге Санкт-Петербург дәүләт телекоммуникацияләр университеты]]''
| 1946-06-12
| [[Санкт-Петербург]]
| 2000-07-28
|
|-
| style='text-align:right'| 2892
| ''[[:d:Q102204628|Vadim Adol'fovich Kaimanovich]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2893
| ''[[:d:Q102204631|Vladimir Gershkovic]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2894
| ''[[:d:Q102204635|Piotr Sporyshev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2895
| ''[[:d:Q102204637|Nikita Sidorov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2896
| ''[[:d:Q102204640|Victor Arzumanian]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1948-06-02
| [[Бакы]]
| 2019-04-08
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 2897
| ''[[:d:Q102204643|Sergei Karpushev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2898
| ''[[:d:Q102204645|Uri Balde]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2899
| ''[[:d:Q102204647|Ol'ga Granichina]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2900
| ''[[:d:Q102205413|Yuri Aleksandrovich Abramovich]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2901
| ''[[:d:Q102212110|Alexander Koldobsky]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q579968|Q579968]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2902
| ''[[:d:Q102212113|Aleksandr Isaakovich Plotkin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2903
| ''[[:d:Q102217349|Mati Tombak]]''
|
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
|
| 1942-01-25
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2904
| ''[[:d:Q102218118|Mikhail Lifshits]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1956-07-21
| [[Мәскәү]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2905
| ''[[:d:Q102218119|Youri Davydov]]''
|
| [[математик]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2906
| ''[[:d:Q102219253|Yakov Nikitin]]''
|
| [[математик]]<br/>[[шагыйрь]]
|
| 1947-01-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 2020-06-22
|
|-
| style='text-align:right'| 2907
| ''[[:d:Q102219317|Marina Petrova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2908
| ''[[:d:Q102219319|Galina Martynova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2909
| ''[[:d:Q102219324|Viktor Shakh]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2910
| ''[[:d:Q102219327|Victor Gorodetskii]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2911
| ''[[:d:Q102219331|Mikhail I. Gordin]]''
| 1966
| [[математик]]
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| 1944-09-09
| [[Санкт-Петербург]]
| 2015-03-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2912
| ''[[:d:Q102219334|Valentin Solev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2913
| ''[[:d:Q102219337|Nikolai Lyashenko]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2914
| ''[[:d:Q102219341|Leon Pesochinskii]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2915
| ''[[:d:Q102219343|Boris Yamrom]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2916
| ''[[:d:Q102219345|Sergei Vallander]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2917
| ''[[:d:Q102219348|Sergei Gusev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2918
| ''[[:d:Q102219352|Ivan Linnik]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2919
| ''[[:d:Q102219357|Irina Eliseenko]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2920
| ''[[:d:Q102219361|Vadim Abbakumov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2921
| ''[[:d:Q102219364|Saidou Barry]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2922
| ''[[:d:Q102219367|Rostislav Leontiev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2923
| ''[[:d:Q102219369|Alexandra Pankrashova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2924
| ''[[:d:Q102219405|Sun Xian Kuo]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2925
| ''[[:d:Q102219407|Aleksei Baushev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2926
| ''[[:d:Q102219408|Oleg Rusakov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2927
| ''[[:d:Q102219411|Ekaterina Evgen'evna Zhukova]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2928
| ''[[:d:Q102219415|Olga Podkorytova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2929
| ''[[:d:Q102219418|Eugeny Vladimirovich Ponikarov]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''
|
| 1970-12-18
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2930
| ''[[:d:Q102219421|Natalia Stepanova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2931
| ''[[:d:Q102220138|Natalia Smorodina]]''
|
| [[математик]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2932
| ''[[:d:Q102221843|Shoukri Elkham]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2933
| ''[[:d:Q102221844|Christoph Bauer]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2934
| ''[[:d:Q102221846|Svetlana Ekisheva]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2935
| ''[[:d:Q102225305|Nikolai Babayan]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2936
| ''[[:d:Q102226495|Marina Vital'evna Lagunova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2937
| ''[[:d:Q102228257|Arina Alekseevna Arkhipova]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2938
| ''[[:d:Q102228259|Darya Evgen'evna Apushkinskaya]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2939
| ''[[:d:Q102228260|Tamara Nikolaevna Rozhkovskaya]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2940
| ''[[:d:Q102228262|Irina Vladimirovna Denisova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2941
| ''[[:d:Q102228490|Ilia Mogilevski]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2942
| ''[[:d:Q102228616|Vladimir V. Peller]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2943
| ''[[:d:Q102229651|Aleksander Mikhailovich Budylin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2944
| ''[[:d:Q102229652|Mahir Gasanov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2945
| ''[[:d:Q102229653|Mikhail Goganov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2946
| ''[[:d:Q102230742|Martin Richard Weber]]''
|
| [[математик]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2947
| ''[[:d:Q102231056|Ljudmila A. Bordag]]''
| 1975
| [[математик]]
| ''[[:d:Q1622147|Q1622147]]''<br/>''[[:d:Q502842|Halmstad University College]]''
| 1952-11-16
| [[Коркино]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2948
| ''[[:d:Q102231057|Mikhail Vasil'evich Babich]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2949
| ''[[:d:Q102231059|Alexander Vladimirovich Kitaev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2950
| ''[[:d:Q102231060|Galina Perel'man]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2951
| ''[[:d:Q102232319|José Antonio Repilado Ramírez]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2952
| ''[[:d:Q102232699|Michail Zakharevich]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2953
| ''[[:d:Q102232700|Yuri Yakubovich]]''
|
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2954
| ''[[:d:Q102232701|Grigorii Pushkarev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2955
| ''[[:d:Q102232705|Sergey Mikhailovich Finashin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2956
| ''[[:d:Q102235775|Sergei Yur'evich Pilyugin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2957
| ''[[:d:Q102235786|Alexander Leopoldovich Fel'shtyn]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2958
| ''[[:d:Q102239522|Alexander Ivanovich Martikainen]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2959
| ''[[:d:Q102239819|Fedor Smirnov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2960
| ''[[:d:Q102240395|Nikolai Anatolievich Krylov]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]]
| ''[[:d:Q768054|Q768054]]''<br/>''[[:d:Q59114|Q59114]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2961
| ''[[:d:Q102240785|Natalia Nikolaevna Amosova]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2962
| ''[[:d:Q102243400|Malik Sheboul]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2963
| ''[[:d:Q102247834|Lilia Krivodonova]]''
|
| ''[[:d:Q102038373|Q102038373]]''
| ''[[:d:Q1049470|Q1049470]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2964
| ''[[:d:Q102252404|Alisher Umarov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2965
| ''[[:d:Q102256565|Alexander I. Generalov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2966
| ''[[:d:Q102256898|Nikita E. Barabanov]]''
|
| [[математик]]
|
| 1954-10-25
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2967
| ''[[:d:Q102257092|Nikolay Ivanovich Chernykh]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2968
| ''[[:d:Q102257564|Lyudmila Dmitrieva]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2969
| ''[[:d:Q102258493|Liudmila A. Nazarova]]''
|
| [[математик]]
|
| 1938-05-14
| [[Вологда]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2970
| ''[[:d:Q102260795|Iliya Yakovlevich Bakelman]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2971
| ''[[:d:Q102260870|Vladimir Alexeevich Egorov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2972
| ''[[:d:Q102261030|Andrei Nikolaevich Frolov]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2973
| ''[[:d:Q102261184|Iliya Samuilovich Sominskii]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2974
| ''[[:d:Q102261185|Kirill Konstantinovich Billevich]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2975
| ''[[:d:Q102261210|Yurii Fedorovich Borisov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2976
| ''[[:d:Q102261286|Alexander Grigorash]]''
| 1996
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2977
| ''[[:d:Q102261293|Grigory Garkusha]]''
|
| ''[[:d:Q23900107|algebraist]]''
| ''[[:d:Q1420500|Swansea University]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2978
| ''[[:d:Q102261556|Alexei Yurievich Uteshev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2979
| ''[[:d:Q102262964|Tamar Datuashvili]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2980
| ''[[:d:Q102266264|Li Hoang Tu]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2981
| ''[[:d:Q102266265|Abram Zinger]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2982
| ''[[:d:Q102266529|Tatiana Vladimirovna Nikitenko]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2983
| ''[[:d:Q102266530|Konstantin Nikolaevich Belyaev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2984
| ''[[:d:Q102266531|Vera Meister]]''
|
|
| ''[[:d:Q1391182|University of Applied Sciences in Brandenburg]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2985
| ''[[:d:Q102266532|Irina Victorovna Khruscheva]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2986
| ''[[:d:Q102266562|I Pergel]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2987
| ''[[:d:Q102266566|Leonid Victorovich Rozovsky]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2988
| ''[[:d:Q102266567|Vladimir Vladimirovich Shergin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2989
| ''[[:d:Q102266568|Frunze Galstyan]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2990
| ''[[:d:Q102266569|Pavel Inzhevitov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2991
| ''[[:d:Q102266570|Boris Skovoroda]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2992
| ''[[:d:Q102266571|Sergei Mikhailovich Ananievskii]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2993
| ''[[:d:Q102266621|Vladimir Pozdnyakov]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3400985|Q3400985]]''
| ''[[:d:Q49206|Q49206]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2994
| ''[[:d:Q102266624|Oleg Victorovich Shalaevsky]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2995
| ''[[:d:Q102266625|Kamil Aziz Ogly Dzhafarov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2996
| ''[[:d:Q102266629|Nadezhda Victorovna Gribkova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2997
| ''[[:d:Q102266954|Yuri Kochetkov]]''
|
| [[математик]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2998
| ''[[:d:Q102267074|A. A. Serov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2999
| ''[[:d:Q102267432|Nikolai L. Gordeev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3000
| ''[[:d:Q102267529|Alexander Lisitskij]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3001
| ''[[:d:Q102267588|Evgenii Polikarpovich Sen'kin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3002
| ''[[:d:Q102268230|Valentin Blumenfeld]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3003
| ''[[:d:Q102268231|Lidia Anatol'evna Zolotukhina]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3004
| ''[[:d:Q102268351|Alexander Wolpert]]''
|
|
| ''[[:d:Q2124886|Q2124886]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3005
| ''[[:d:Q102270117|Nadejda Alexandrovna Liskova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3006
| ''[[:d:Q102270717|Anatoly B. Korchagin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3007
| ''[[:d:Q102270992|Artemi Berlinkov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3008
| ''[[:d:Q102271097|Nikolai Alexandrovich Bodin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3009
| ''[[:d:Q102271098|Nina Mifantyevna Mitrofanova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3010
| ''[[:d:Q102271416|Irina Vagurina]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3011
| ''[[:d:Q102271420|Ilham S. Akhundov]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3012
| ''[[:d:Q102271449|Elena Shmileva]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3013
| ''[[:d:Q102271450|Igor Chulanovsky]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3014
| ''[[:d:Q102271451|Lyudmila Mamay]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3015
| ''[[:d:Q102271453|Irina Romanovskaya]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3016
| ''[[:d:Q102271455|Wolfgang Richter]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q154561|Q154561]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3017
| ''[[:d:Q102271463|Nikolai Rozkov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3018
| ''[[:d:Q102271685|Anna Abramovna Zilberberg]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3019
| ''[[:d:Q102271713|Vladimir Kornikov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3020
| ''[[:d:Q102271714|Olga Aksjanova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3021
| ''[[:d:Q102271715|Veronika Aratskaja]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3022
| ''[[:d:Q102271716|Vitalij Dovgal']]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3023
| ''[[:d:Q102271717|Igor Korsakov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3024
| ''[[:d:Q102271732|Victoria Litvinova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3025
| ''[[:d:Q102273023|Alexander Alimov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3026
| ''[[:d:Q102273024|Elena Rybakina]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3027
| ''[[:d:Q102273025|Vladimir Sukhanov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3028
| ''[[:d:Q102273026|Valerii Chernenko]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3029
| ''[[:d:Q102273027|Nikolai Kaliteevskii]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3030
| ''[[:d:Q102273029|Alexander Fedotov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3031
| ''[[:d:Q102273030|Ekaterina Grinina]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3032
| ''[[:d:Q102273031|Alexei Pozharskii]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3033
| ''[[:d:Q102273119|Alexander Ananjev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3034
| ''[[:d:Q102273120|Kirill Dahl]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3035
| ''[[:d:Q102273121|Zajnitdin Mahmudov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3036
| ''[[:d:Q102273122|Igor Seregin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3037
| ''[[:d:Q102273240|Boris Harlamov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3038
| ''[[:d:Q102273743|Gennady Maloletkin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3039
| ''[[:d:Q102276292|Efim D. Gluskin]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q649120|Argonne National Laboratory]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3040
| ''[[:d:Q102276460|Gisela Wittwer]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3041
| ''[[:d:Q102276735|Andrej V Cherkaev]]''
| 1988
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q168515|Юта университеты]]''
| 1950
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3042
| ''[[:d:Q102277519|Sergey Leonidovich Yakovlev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3043
| ''[[:d:Q102278321|Sergei Nemnyugin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3044
| ''[[:d:Q102278429|Leonid B. Freidovich]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3045
| ''[[:d:Q102278501|Leonid Andreevich Kurdachenko]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1949
| [[Днипро]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3046
| ''[[:d:Q102278649|Victor Ivanovich Derguzov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3047
| ''[[:d:Q102279516|Frank Kutzschebauch]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Берн университеты]]<br/>''[[:d:Q1940803|Q1940803]]''<br/>[[Уппсала университеты]]<br/>''[[:d:Q372608|Базел университеты]]''
| 1965
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3048
| ''[[:d:Q102280830|Valerii Yakovlevich Rivkind]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3049
| ''[[:d:Q102282574|Grigorii Yakovlevich Lozanovsky]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3050
| ''[[:d:Q102284180|Vladimir Aleksandrovich Bulavsky]]''
| 1955
| [[математик]]
| ''[[:d:Q4504389|РФА Үзәк икътисад-математика институты]]''<br/>''[[:d:Q4201572|РФА СБ математика институты]]''
| 1932
|
| 2015-11-03
| [[Новосибирск]]
|-
| style='text-align:right'| 3051
| ''[[:d:Q102284586|Aleksandr Moiseevich Rubinov]]''
|
| [[математик]]
|
| 1940
|
| 2006-09-09
|
|-
| style='text-align:right'| 3052
| ''[[:d:Q102289369|Yuliia Karpeshina]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3053
| ''[[:d:Q102291096|Tamara Nikiforovna Smirnova]]''
|
| [[математик]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3054
| ''[[:d:Q102291103|Nikita Karpenko]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3055
| ''[[:d:Q102291718|Andrei Borissovitch Utkin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3056
| ''[[:d:Q102292791|Kestutis Karciauskas]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3057
| ''[[:d:Q102292855|Anna Tchirina]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3058
| ''[[:d:Q102293135|Alexandre V. Megretski]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3059
| ''[[:d:Q102295236|Arkagy Gelig]]''
|
| [[математик]]
|
| 1931-10-12
|
| 2021-10-06
|
|-
| style='text-align:right'| 3060
| ''[[:d:Q102297849|Yurii Nikolaevich Blagoveschenskii]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3061
| ''[[:d:Q102298146|Joseph Soso Gubeladze]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3062
| ''[[:d:Q102299163|Andrey A. Solynin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3063
| ''[[:d:Q102299598|Kirill Kapitonovicn Golovkin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3064
| ''[[:d:Q102299599|L. Stupyalis]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3065
| ''[[:d:Q102301677|Alexander Konstantinovich Motovilov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3066
| ''[[:d:Q102303110|Arkady K. Kitover]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q2989707|Q2989707]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3067
| ''[[:d:Q102303112|Evsei Mordukhovich Dyn'kin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3068
| ''[[:d:Q102303114|S. A. Apresyan]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3069
| ''[[:d:Q102303115|Ashot È. Dzhrbashyan]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3070
| ''[[:d:Q102303116|Dmitry V. Yakubovich]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3071
| ''[[:d:Q102303119|Andrey L. Gromov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3072
| ''[[:d:Q102304702|I. M. Burkin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3073
| ''[[:d:Q102304703|A. L. Likhtarnikov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3074
| ''[[:d:Q102305164|Igor Borisovich Zhukov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3075
| ''[[:d:Q102305803|Alexander Vitalievich Prasolov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3076
| ''[[:d:Q102306158|Piotr W. Gawron]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q1424978|Q1424978]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3077
| ''[[:d:Q102306700|Rimma Sergeevna Petropavlovskaya]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3078
| ''[[:d:Q102306703|David Izrailevich Fuks-Rabinovich]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3079
| ''[[:d:Q102309787|Boris Mikhailovich Makarov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3080
| ''[[:d:Q102310375|Iosif Romanovsky]]''
|
| [[математик]]
|
| 1935-12-10
|
| 2021-02-24
|
|-
| style='text-align:right'| 3081
| ''[[:d:Q102312568|Igor Nikolaevich Filikhin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3082
| ''[[:d:Q102312590|Vladimir Aleksandrovich Roudnev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3083
| ''[[:d:Q102314227|Vladimir Koibaev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3084
| ''[[:d:Q102314228|Sergei Krupetskii]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3085
| ''[[:d:Q102314229|Alexander Pashchevskii]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3086
| ''[[:d:Q102314240|Elena Denisova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3087
| ''[[:d:Q102314241|Ismail Hamdan]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3088
| ''[[:d:Q102314242|Waldemar Holubowski]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q1424978|Q1424978]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3089
| ''[[:d:Q102314243|Abdulbaset Khatib]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3090
| ''[[:d:Q102314244|Mikhail Mitrofanov]]''
|
|
|
| 1990-09-19
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3091
| ''[[:d:Q102314245|Vladimir Nesterov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3092
| ''[[:d:Q102314246|Viktor Petrov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3093
| ''[[:d:Q102314247|Andrei Semenov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3094
| ''[[:d:Q102314248|Ekaterina Sopkina (Kulikova)]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3095
| ''[[:d:Q102314249|Alexei Stepanov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3096
| ''[[:d:Q102314306|Robert Schmidt]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3097
| ''[[:d:Q102314307|Alexei Bondarenko]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3098
| ''[[:d:Q102314308|Elizaveta Dybkova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3099
| ''[[:d:Q102314309|Lilia Kolotilina]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3100
| ''[[:d:Q102314310|Vitaly Mysovskikh]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3101
| ''[[:d:Q102314311|Alexander Panin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3102
| ''[[:d:Q102314312|Hartmut Roloff]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3103
| ''[[:d:Q102314324|Viacheslav Kopeiko]]''
|
| [[математик]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3104
| ''[[:d:Q102314325|Marat Tulenbaev]]''
|
| [[математик]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3105
| ''[[:d:Q102314331|Sergei Stakhov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3106
| ''[[:d:Q102315610|Stanislav Aleksandrovich Vinogradov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3107
| ''[[:d:Q102315737|Serguei Shimorin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3108
| ''[[:d:Q102315772|Aleksandr Mihailovich Kotochigov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3109
| ''[[:d:Q102316216|Konstantin Mikhailovich Dyakonov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3110
| ''[[:d:Q102316218|Vadim Tolokonnikov]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3111
| ''[[:d:Q102317409|Viktor Tchistiakov]]''
| 1987
| [[математик]]
| ''[[:d:Q252004|Q252004]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3112
| ''[[:d:Q102317456|Georgy Sergeevich Osipenko]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3113
| ''[[:d:Q102322244|Valeriy Konstantinovich Zakharov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3114
| ''[[:d:Q102322245|Alexander Il'ich Veksler]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3115
| ''[[:d:Q102322433|Grigory Olegovich Temnov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3116
| ''[[:d:Q102323848|Andrey Vladimirovich Stepanov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3117
| ''[[:d:Q102325004|Evgueni Sergeevich Doubtsov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3118
| ''[[:d:Q102327739|E Yu Vasilyeva]]''
| 2016-03-21
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q74434792|North-West institute of management of the Russian Presidential Academy of National Economy and Public Administration]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3119
| ''[[:d:Q102330083|Grigori Vladimirovich Rozenblum]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3120
| ''[[:d:Q102332476|Michael Giesecke]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3121
| ''[[:d:Q102332480|Vidas Morkunas]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3122
| ''[[:d:Q102332596|Arturo Presa Sagué]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3123
| ''[[:d:Q102337884|Faĭzo Agitovich Shamoyan]]''
|
| [[математик]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3124
| ''[[:d:Q102337887|Peyo Stoilov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3125
| ''[[:d:Q102338529|Andrei Vasilievich Vasin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3126
| ''[[:d:Q102338552|Elena Arturovna Riss]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3127
| ''[[:d:Q102339026|Boris Aleksandrovich Rymarenko]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3128
| ''[[:d:Q102339323|Tien Hoang]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3129
| ''[[:d:Q102339324|Sergey Khrushchev]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3130
| ''[[:d:Q102339325|Sergei Pavlovich Preobrazhenskii]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3131
| ''[[:d:Q102339326|Valerii Nikolaevich Senichkin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3132
| ''[[:d:Q102339327|Aleksandr Artemovich Soloviev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3133
| ''[[:d:Q102339328|Yuri Vymenets]]''
|
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>[[математик]]
|
| 1970-02-07
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3134
| ''[[:d:Q102342577|Alexander Sivatskii]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3135
| ''[[:d:Q102342613|Igor Sivitskii]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3136
| ''[[:d:Q102342614|Roman Bogomolov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3137
| ''[[:d:Q102342615|Mikhail M. Gruntovich]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3138
| ''[[:d:Q102342616|Vladimir Khalin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3139
| ''[[:d:Q102342649|Alexei Korolev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3140
| ''[[:d:Q102344025|Aleksey Verner]]''
|
| [[профессор]]
|
| 1934-08-07
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3141
| ''[[:d:Q102344464|Alexander Luzgarev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3142
| ''[[:d:Q102344465|Igor Pevzner]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3143
| ''[[:d:Q102344593|Bui Xuan Hai]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3144
| ''[[:d:Q102345906|Il'ya Victorovich Videnskii]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3145
| ''[[:d:Q102345909|M. Schievski]]''
|
| [[математик]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3146
| ''[[:d:Q102345910|B. Zainalov]]''
|
| [[математик]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3147
| ''[[:d:Q102345911|Yury Nesterenko]]''
|
| [[математик]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3148
| ''[[:d:Q102345913|A. Juffryakov]]''
|
| [[математик]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3149
| ''[[:d:Q102346346|Vladimir Kozlov]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3150
| ''[[:d:Q102347275|Viktor Gorokh]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3151
| ''[[:d:Q102347426|Gennadii G. Il'yuta]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3152
| ''[[:d:Q102348235|Vladimir Pavlovich Orevkov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3153
| ''[[:d:Q102348319|Anatoli Petrovich Beltukov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3154
| ''[[:d:Q102348360|Alexander Vladimirovich Idelson]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3155
| ''[[:d:Q102348362|Boris Yurjevich Konev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3156
| ''[[:d:Q102348444|Alexander Sergeevich Gerasimov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3157
| ''[[:d:Q102348700|Dmitry Zaporozhets]]''
| 2001
| [[математик]]
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| 1979-08-10
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3158
| ''[[:d:Q102348886|Konstantin Pervyshev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3159
| ''[[:d:Q102348924|Vilius Matulis]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3160
| ''[[:d:Q102348987|Mustafa Hussain Fahmi]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3161
| ''[[:d:Q102348989|Viktor Petrovich Chernov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3162
| ''[[:d:Q102349131|Vladislav Vysotsky]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3163
| ''[[:d:Q102349581|Evgeny L'vovich Arenson]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3164
| ''[[:d:Q102349659|Igor Soloviev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3165
| ''[[:d:Q102349660|Elena Sergeevna Smirnova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3166
| ''[[:d:Q102349715|Artem Valerievich Tishkov]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3167
| ''[[:d:Q102349716|Johannes Fihte]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3168
| ''[[:d:Q102349721|Sergei Viktorovich Yakhontov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3169
| ''[[:d:Q102350891|Isamiddin Sattarovich Rakhimov]]''
|
| [[математик]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3170
| ''[[:d:Q102351605|E. S. Antipov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3171
| ''[[:d:Q102353475|Tatiana Beliaeva]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q1480643|Q1480643]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1975-06-13
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3172
| ''[[:d:Q102353898|Fedor Petrov]]''
| 2004
| [[математик]]
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q958886|Q958886]]''
| 1983-02-08
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3173
| ''[[:d:Q102357721|Pavel Aleksandrovich Mozolyako]]''
|
| [[математик]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3174
| ''[[:d:Q102358870|Damir Latypov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3175
| ''[[:d:Q102360382|Dmitry Itsykson]]''
|
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3176
| ''[[:d:Q102365576|Ivan Nikolaevich Sanov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3177
| ''[[:d:Q102366355|Dmitry Alexandrovich Korotkin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3178
| ''[[:d:Q102367498|Yuri A. Samokhin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3179
| ''[[:d:Q102368525|Vitaly Bragin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3180
| ''[[:d:Q102372120|Georgi Raikov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3181
| ''[[:d:Q102373532|Andrei Anatolievich Kapaev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3182
| ''[[:d:Q102374983|Alexander Pushnitski]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3183
| ''[[:d:Q102375489|Igor Karlovich Daugavet]]''
|
| [[математик]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3184
| ''[[:d:Q102375494|Valentin Ilyin]]''
|
| [[математик]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3185
| ''[[:d:Q102375498|Aleksandr Vasilievich Bukhvalov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3186
| ''[[:d:Q102375656|Izabella Yurievna Kharrik]]''
|
| [[математик]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3187
| ''[[:d:Q102378935|Sergey Tikhomirov]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3188
| ''[[:d:Q102379244|Tatiana Aleksandrovna Suslina]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3189
| ''[[:d:Q102379247|Roman Grigorievich Shterenberg]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3190
| ''[[:d:Q102382822|Ruslan S. Pusev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3191
| ''[[:d:Q102384655|Irina Irincheeva]]''
| 2001
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3192
| ''[[:d:Q102385628|Mikhail Tikhov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3193
| ''[[:d:Q102386311|Sergey Rotfeld]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3194
| ''[[:d:Q102387026|Svetlana Ivanovna Prokofieva]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3195
| ''[[:d:Q102387029|Galina Vladimirovna Yakunina]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3196
| ''[[:d:Q102387248|Igor Yu. Popov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3197
| ''[[:d:Q102387285|Alexandra Pavlovna Shcheglova]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3198
| ''[[:d:Q102387287|Sergey Borisovich Kolonitskiy]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3199
| ''[[:d:Q102387290|Irina Vladimirovna Nezhinskaya]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3200
| ''[[:d:Q102388419|Osman Mohamed El Hamahmi]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3201
| ''[[:d:Q102388421|Viktoria Nikolaevna Aldokhina]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3202
| ''[[:d:Q102390404|Sergey Masharsky]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3203
| ''[[:d:Q102390918|Oleg Nikolayevich Granichin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3204
| ''[[:d:Q102390967|Vladas Skakauskas]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3205
| ''[[:d:Q102392013|Evgneij Filippov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3206
| ''[[:d:Q102392331|Kanat Tulenbaev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3207
| ''[[:d:Q102392332|Vera Leonidovna Tregub]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3208
| ''[[:d:Q102392333|Sufyan Olievich Kardanov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3209
| ''[[:d:Q102392396|Anarkul Urdaletova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3210
| ''[[:d:Q102392398|Mars Bekkalievich Gabbasov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3211
| ''[[:d:Q102392406|Olga Kuznetsova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3212
| ''[[:d:Q102392422|Mark Adolfovich Nudelman]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3213
| ''[[:d:Q102392545|Aleksas Domarkas]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3214
| ''[[:d:Q102392618|Viktor Andreevich Vyalov]]''
|
| [[математик]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3215
| ''[[:d:Q102394951|Alexey Fyodorov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3216
| ''[[:d:Q102394952|Sergey Yevdokimov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3217
| ''[[:d:Q102394953|Maria Poltinnikova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3218
| ''[[:d:Q102394954|Valery Teshev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3219
| ''[[:d:Q102394956|Sergey Lyashko]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3220
| ''[[:d:Q102394958|Natalia Kondratyeva]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3221
| ''[[:d:Q102394960|Lyudmila Speranskaya]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3222
| ''[[:d:Q102394963|Ali Khabib]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3223
| ''[[:d:Q102394964|Dmitriy Ponomarenko]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3224
| ''[[:d:Q102394965|Vladimir Boychenko]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3225
| ''[[:d:Q102394966|Alexey Morozov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3226
| ''[[:d:Q102394968|Galina Komarova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3227
| ''[[:d:Q102394969|Tleuzhan Tusupova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3228
| ''[[:d:Q102394970|Ivan Dzesov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3229
| ''[[:d:Q102394971|Alexander Pervozvanskiy]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3230
| ''[[:d:Q102394972|Maria Filina]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3231
| ''[[:d:Q102394974|Olga Kiseleva]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3232
| ''[[:d:Q102394975|Sergey Abramovich]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3233
| ''[[:d:Q102394976|Alexander Churilov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3234
| ''[[:d:Q102394977|Tatiana Chshiyeva]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3235
| ''[[:d:Q102394978|Larisa Burkina]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3236
| ''[[:d:Q102394979|Yuri Koryakin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3237
| ''[[:d:Q102394980|Zaurbiy Blyagoz]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3238
| ''[[:d:Q102394981|Vera Borisovna Smirnova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3239
| ''[[:d:Q102394982|Igor Burkin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3240
| ''[[:d:Q102397849|Yakiv Solomonovych Brodsky]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3241
| ''[[:d:Q102398625|Nguyen Viet Dong]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3242
| ''[[:d:Q102398634|Tran Ngoc Hoi]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3243
| ''[[:d:Q102398858|Lyubov Shulyak]]''
| 1925
| ''[[:d:Q2145981|реставратор]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| 1896-10-09
| [[Санкт-Петербург]]
| 1996-12-02
| [[Бөек Новгород]]
|-
| style='text-align:right'| 3244
| ''[[:d:Q102399001|M. X. Ba]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3245
| ''[[:d:Q102399145|Ksenia Volkova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3246
| ''[[:d:Q102403034|Sergei Ivanov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3247
| ''[[:d:Q102404956|Vladimir Vagaytsev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3248
| ''[[:d:Q102405106|Nicolai Vorobjov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3249
| ''[[:d:Q102405412|Natalia Solovyova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3250
| ''[[:d:Q102405413|Nickolay Chashnikov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3251
| ''[[:d:Q102405414|Mikhail Grigoryev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3252
| ''[[:d:Q102405416|Oleg Prosekov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3253
| ''[[:d:Q102405417|Sergey Pakhomov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3254
| ''[[:d:Q102405418|Alexander Korovkin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3255
| ''[[:d:Q102405419|Alexey Tretyakov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3256
| ''[[:d:Q102405420|Alexander Sergeev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3257
| ''[[:d:Q102405421|Alexey Barantsev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3258
| ''[[:d:Q102406149|Natalia Olegovna Amelina]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3259
| ''[[:d:Q102406802|Nikolai Krivulin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3260
| ''[[:d:Q102407529|Anna Reznikova]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q29182003|Q29182003]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3261
| ''[[:d:Q102408006|Alexandr Blokhin]]''
|
| [[математик]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3262
| ''[[:d:Q102408059|Kemal Koyshibaev]]''
|
| [[математик]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3263
| ''[[:d:Q102408151|Aleksandr Ivanovich Koshelev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3264
| ''[[:d:Q102408152|I. A. Itskovich]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3265
| ''[[:d:Q102408154|Yuri Kazimirovich Dem'yanovich]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3266
| ''[[:d:Q102408425|Dmitry Shalymov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3267
| ''[[:d:Q102409509|Sergey Sysoev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3268
| ''[[:d:Q102415095|Sergei Sergeevich Sinchuk]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3269
| ''[[:d:Q102415396|Renat Yuldashev]]''
|
| ''[[:d:Q5197818|Q5197818]]''<br/>''[[:d:Q10331368|mathematical modelling]]''<br/>''[[:d:Q660848|nonlinear system]]''<br/>[[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| 1989-03-29
| [[Уфа]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3270
| ''[[:d:Q102415397|Marat Yuldashev]]''
|
| ''[[:d:Q109181161|amateur mathematician]]''<br/>''[[:d:Q5197818|Q5197818]]''<br/>''[[:d:Q974144|Q974144]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q5819949|social educator]]''<br/>''[[:d:Q93918935|educational personnel]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| 1989-03-29
| [[Уфа]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3271
| ''[[:d:Q102416516|Evgeny Demenkov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3272
| ''[[:d:Q102418629|Anna Levina]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|нейробиолог]]''
| ''[[:d:Q153978|Түбинген университеты]]''
| 1981
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3273
| ''[[:d:Q102420226|Sarkis T. Mkrtchyan]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3274
| ''[[:d:Q102424927|Nikolai Mishachev]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3275
| ''[[:d:Q102425694|Denis Benois]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3276
| ''[[:d:Q102425750|Aleksei Khartov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3277
| ''[[:d:Q102427470|Sergey Kostyunin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3278
| ''[[:d:Q102430758|Maria Skopina]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3279
| ''[[:d:Q102431619|Alexandra Igorevna Madunts]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3280
| ''[[:d:Q102431624|Petr Mikhailovich Vinnik]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3281
| ''[[:d:Q102431787|Mikhail A. Ivanov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3282
| ''[[:d:Q102431917|Oleg Demchenko]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3283
| ''[[:d:Q102433401|Aleksandr Krivoshein]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3284
| ''[[:d:Q102435784|Mikhail Sergeevich Ananyevskiy]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3285
| ''[[:d:Q102438745|Victor Ivanovich Zvonilov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3286
| ''[[:d:Q102462662|Konstantin Dmitrievich Aleksandrov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3287
| ''[[:d:Q102462822|Timur Mokaev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3288
| ''[[:d:Q102488153|Timur Eugenievich Gureyev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3289
| ''[[:d:Q102495181|Alexey Kokotov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3290
| ''[[:d:Q102499676|Andrew Ilin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3291
| ''[[:d:Q102588740|Nikolay Kuznetsov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3292
| ''[[:d:Q102609180|Alexey Ananyevskiy]]''
|
| ''[[:d:Q21772571|geometer]]''
| ''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''<br/>''[[:d:Q611420|Q611420]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3293
| ''[[:d:Q102613519|Dmitry Malinin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3294
| ''[[:d:Q102632113|Mikhail Dubashinskiy]]''
|
| [[математик]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3295
| ''[[:d:Q102632132|Andrei Lishanskii]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3296
| ''[[:d:Q102638365|Andrey V. Zyatchin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3297
| ''[[:d:Q102638371|Margarita A. Gladkova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3298
| ''[[:d:Q102638377|Nadezhda V. Kozlovskaya]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3299
| ''[[:d:Q102638386|Yaroslavna B. Pankratova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3300
| ''[[:d:Q102739615|David L'vovich Berman]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3301
| ''[[:d:Q102782512|Елена Зиновьевна Фрадкина]]''
| 1968
| ''[[:d:Q333634|Q333634]]''
|
| 1945-04-09
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3302
| ''[[:d:Q102798180|Isaak Moiseevich Milin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3303
| ''[[:d:Q102930381|Diana Yamalova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3304
| ''[[:d:Q102941751|Dmitrij I. Nagirner]]''
| 1960
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1938-04-19
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3305
| ''[[:d:Q102954666|Andrei Smolensky]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3306
| ''[[:d:Q102954673|Andrei Lavrenov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3307
| ''[[:d:Q102959833|Sergey Viktorovich Bankevich]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3308
| ''[[:d:Q103003276|Mariia Platonova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3309
| ''[[:d:Q103004005|Yulia A Fedorova]]''
| 2020-06-01<br/>2018-07-10
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3310
| ''[[:d:Q103004021|Artyom Viktorovich Leostrin]]''
| 2014-07-01
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3311
| ''[[:d:Q103015684|E N Serikova]]''
| 2018<br/>2016
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q30282177|Q30282177]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3312
| ''[[:d:Q103028079|Oleg Leonidovich Safronov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3313
| ''[[:d:Q103136210|David Lvovich Berman]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3314
| ''[[:d:Q103142348|Konstantin Makarov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3315
| ''[[:d:Q103300673|Ruslan Nazirovich Mokaev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3316
| ''[[:d:Q103353946|Alexey Rafailovich Minabutdinov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3317
| ''[[:d:Q103357798|Emilii Christianovich Lenz]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3318
| ''[[:d:Q103365302|Pavel Galashin]]''
| 2014
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3319
| ''[[:d:Q103376013|Andrey I Karol']]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3320
| ''[[:d:Q103811025|Мазур, Александр Алексеевич]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1955-03-10
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3321
| ''[[:d:Q103838937|Shmuel Herr]]''
|
| [[язучы]]
|
| 1887-01-30
| ''[[:d:Q1961545|Q1961545]]''
| 1950-03-16
| [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]]
|-
| style='text-align:right'| 3322
| ''[[:d:Q103880232|Yulia Sevryugina]]''
| 2001
| ''[[:d:Q182436|китапханәче]]''
| [[Мичиган университеты]]<br/>''[[:d:Q2302280|Texas Christian University]]''<br/>''[[:d:Q579968|Q579968]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3323
| ''[[:d:Q104042502|Zbigniew Oziewicz]]''
|
| [[математик]]
|
| 1941-08-22
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| 2020-12-08
|
|-
| style='text-align:right'| 3324
| ''[[:d:Q104104927|Ekaterina Elts]]''
| 2008-06-25
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q157808|Мюнхен техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q679134|Q679134]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3325
| ''[[:d:Q104131120|Evgenii Beletskii]]''
| 2024-05
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3326
| ''[[:d:Q104176101|Мікалай Мікалаевіч Каўцэвіч]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q2385041|Q2385041]]''<br/>''[[:d:Q4476709|Урал дәүләт аграр университеты]]''<br/>''[[:d:Q4304104|Мәскәү дәүләт табигать белән идарә итү университеты]]''
| 1897-09-05
| [[Любча]]
| 1949-07-01
| [[Горки (шәһәр)|Һорки]]
|-
| style='text-align:right'| 3327
| ''[[:d:Q104185014|Уладзіслаў Ігнатавіч Кіркор]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Омск дәүләт аграр университеты|Пётр Аркадьевич Столыпин исемендәге Омск дәүләт аграр университеты]]<br/>''[[:d:Q2385041|Q2385041]]''
| 1886
| ''[[:d:Q11825753|Bykhov uyezd]]''
| 1942-04-12
|
|-
| style='text-align:right'| 3328
| ''[[:d:Q104216701|Anna Peredolskaya]]''
|
| ''[[:d:Q15983985|классик археолог]]''<br/>''[[:d:Q674426|куратор]]''
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1894
|
| 1968
|
|-
| style='text-align:right'| 3329
| ''[[:d:Q104290630|Natalia Ostapuk]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Яндекс]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3330
| ''[[:d:Q104381875|Lev Kalecki]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]]
| ''[[:d:Q44401210|Q44401210]]''<br/>''[[:d:Q2043205|Q2043205]]''<br/>[[Макар Евсевьевич Евсевьев исемендәге Мордовия дәүләт педагогика университеты]]
| 1884-12-22
| [[Гродно|Һродна]]
| 1953-11-18
|
|-
| style='text-align:right'| 3331
| ''[[:d:Q104429606|Marina Smirnova]]''
| 2005
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q47541952|Q47541952]]''
| ''[[:d:Q15149201|Q15149201]]''<br/>''[[:d:Q104636326|Live Classics Found]]''
| 1983
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3332
| ''[[:d:Q104433075|Lilia Pogolșa]]''
| 1998
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1963-04-01
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3333
| ''[[:d:Q104433990|Яўген Пятровіч Пятраеў]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''<br/>''[[:d:Q17043559|Faculty of Chemistry of the Belarusian State University]]''<br/>''[[:d:Q4330438|Joint Institute for Power and Nuclear Research]]''
| 1931-11-11
| [[Алматы]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3334
| ''[[:d:Q104445889|Mulladžan Fazylov]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1528756|Таҗик милли университеты]]''
| 1914
|
| 1978
|
|-
| style='text-align:right'| 3335
| ''[[:d:Q104508820|Алег Георгіевіч Палячонак]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''<br/>''[[:d:Q6510229|Belarusian State University of Food and Chemical Technologies]]''<br/>''[[:d:Q4082750|Q4082750]]''
| 1936-12-11
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3336
| ''[[:d:Q104538107|Ksawery Gnoiński]]''
|
|
|
| 1869
| [[Санкт-Петербург]]
| 1929
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 3337
| ''[[:d:Q104538254|Darya Apakhonchich]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q10774753|истрады әртисе]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''<br/>[[язучы]]
|
| 1985-03-24<br/>1985
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3338
| ''[[:d:Q104614678|Alexey V Alekseenko]]''
| 2018-06-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
| 1991
| [[Новороссийск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3339
| ''[[:d:Q104637326|Масалимов, Ринат Шамгунович]]''
|
|
|
| 1957
| [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3340
| ''[[:d:Q104723545|Zheng Yifan]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
|
| 1935
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3341
| ''[[:d:Q104728285|Olga Lavrentieva]]''
|
| ''[[:d:Q715301|комикслар рәссамы]]''<br/>''[[:d:Q1114448|cartoonist]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| 1986
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3342
| ''[[:d:Q104791310|Daria Stepanova]]''
| 2015-07
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q2757630|Q2757630]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3343
| ''[[:d:Q104801825|Alexandra V Dolgikh]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3344
| ''[[:d:Q104836554|Anatoliĭ Viktorovich Darinskiĭ]]''
|
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''<br/>''[[:d:Q16634973|Q16634973]]''
| 1910-03-14
| [[Мәскәү]]
| 2002-09-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3345
| ''[[:d:Q104920793|Nikolay Yegorov]]''
|
| [[адвокат]]<br/>[[эшкуар]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1947-04-26
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3346
| ''[[:d:Q105085060|Дидим (Нестеров)]]''
| 1967
| ''[[:d:Q1423891|Q1423891]]''
|
| 1944-02-01
| [[Ливны]]
| 2014-05-05
| ''[[:d:Q2667658|Shushary]]''
|-
| style='text-align:right'| 3347
| ''[[:d:Q105478669|Tatyana Yurkovskaya]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q1734662|Q1734662]]''
|
| 1930-09-04
| [[Санкт-Петербург]]
| 2026-03-20
|
|-
| style='text-align:right'| 3348
| ''[[:d:Q105505005|Sergey Iosifovich Avvakumov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4407711|Q4407711]]''
| 1893-09-24<br/>1894
| [[Санкт-Петербург]]
| 1962-10-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3349
| ''[[:d:Q105546384|Виктор Андреевич Сучков]]''
| 1956
| [[галим]]
|
| 1932-12-07
| ''[[:d:Q23954558|Lipyagi]]''
| 2012-02-21
| [[Снежинск]]
|-
| style='text-align:right'| 3350
| ''[[:d:Q105603761|Irma Viktorovna Issi]]''
|
| ''[[:d:Q2487799|миколог]]''<br/>''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''
| ''[[:d:Q4127509|Бөтенсоюз үсемлекләрне саклау фәнни тикшеренү институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3351
| ''[[:d:Q105756322|Իրինա Լվովա]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q4361461|Q4361461]]''
| 1964-10-20
| [[Петрозаводск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3352
| ''[[:d:Q105758738|Aleksandr Lavrov]]''
| 1991
| ''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q1194988|Paris 8 University]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q54096|Көлн университеты]]''<br/>''[[:d:Q875788|Инсбрук университеты]]''
| 1966-07-07
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3353
| ''[[:d:Q105792448|Oleg Kondratʹev]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q4394242|Q4394242]]''<br/>''[[:d:Q72079427|Q72079427]]''
| 1952
|
| 2020-10-16
| [[Ржев]]
|-
| style='text-align:right'| 3354
| ''[[:d:Q105836170|Лідзія Васільеўна Арлова]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2027201|Q2027201]]''<br/>''[[:d:Q74567856|Q74567856]]''
| 1954-04-20
| ''[[:d:Q4108697|Verkhny Lomov]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3355
| ''[[:d:Q105864231|Sofia Sinitskaya]]''
|
| ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''
|
| 1972
| [[Петергоф|Петерһоф]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3356
| ''[[:d:Q105866783|Larisa Leisiö]]''
| 1985
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q2093139|University of Eastern Finland]]''<br/>''[[:d:Q1544881|University of Tampere]]''
| 1962
| [[Сергиев Посад]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3357
| ''[[:d:Q105967411|Барыс Барысавіч Багаслоўскі]]''
| 1941
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q864503|Q864503]]''
| [[Россия дәүләт гидрометеорология университеты]]<br/>''[[:d:Q1551183|Q1551183]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2418908|Q2418908]]''
| 1916-03-10
| [[Мәскәү]]
| 1989-05-01
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 3358
| ''[[:d:Q105997959|Владимир Шевченко]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q2858236|Mahilow State A. Kulašow University]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q30584818|Баранавіцкі дзяржаўны настаўніцкі інстытут]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Q2418908]]''<br/>''[[:d:Q4383014|Q4383014]]''
| 1906-05-12
| ''[[:d:Q4376448|Q4376448]]''
| No/unknown value
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 3359
| ''[[:d:Q106018002|Mikhail Korzun]]''
| 1965
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q4204524|Q4204524]]''
| 1935-08-10
| [[Мышкавичы (Киравский районы)|Мышкавичы]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3360
| ''[[:d:Q106043528|Liu Xinran]]''
|
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3361
| ''[[:d:Q106091514|Merike Kokayev]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1956
| [[Тарту]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3362
| ''[[:d:Q106131551|Павел Аляксандравіч Вадап’янаў]]''
| 1967
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q16655757|Institute of Philosophy of the National Academy of Sciences of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q4082750|Q4082750]]''
| 1940-02-10
| [[Паланая]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3363
| ''[[:d:Q106150067|Россиков, Константин Николаевич]]''
| 1888
| ''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''
|
| 1854
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3364
| ''[[:d:Q106190063|Zoya Ivanova Baranova]]''
| 1948
| ''[[:d:Q3640160|диңгез биологы]]''<br/>''[[:d:Q24040377|echinologist]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
| 1922<br/>1922-12-26
| [[Ряжск]]
| 2010<br/>2010-04-22
|
|-
| style='text-align:right'| 3365
| ''[[:d:Q106258711|Konstantin Krylov]]''
| 1930
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q348791|Admiral Makarov National University of Shipbuilding]]''<br/>''[[:d:Q1964642|Кыргыз милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
| 1907
|
| 1992
|
|-
| style='text-align:right'| 3366
| ''[[:d:Q106351044|Ilya Bykov]]''
|
|
|
| 1974-11-23
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3367
| ''[[:d:Q106373912|Oleg Chedia]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| 1923-04-27
| [[Сарытау]]
| 1998-08-03
|
|-
| style='text-align:right'| 3368
| ''[[:d:Q106406906|Yevgeny Kogan]]''
|
| ''[[:d:Q2462658|Q2462658]]''
|
| 1988-07-27
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3369
| ''[[:d:Q106504666|Alisa Kazmina]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4610556|Q4610556]]''
|
| 1982-06-07
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3370
| ''[[:d:Q106529888|Волин, Артём Павлович]]''
|
|
|
| 1929-07-18
| [[Санкт-Петербург]]
| 1980
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3371
| ''[[:d:Q106573080|Max H. van Gilse van der Pals]]''
|
| ''[[:d:Q2961975|Q2961975]]''
|
| 1885-12-05
| [[Санкт-Петербург]]
| 1966-10-06
| [[Лугано]]
|-
| style='text-align:right'| 3372
| ''[[:d:Q106634416|Vasilij Alekseevič Lebedev]]''
|
| [[язучы]]
|
| 1934-01-10
| ''[[:d:Q394767|Q394767]]''
| 1981-11-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3373
| ''[[:d:Q106714231|Ilya Remeslo]]''
| 2005
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q123641087|Q123641087]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q1518687|Civic Chamber of the Russian Federation]]''<br/>''[[:d:Q15294742|Россия бүген]]''<br/>''[[:d:Q1970600|Vzglyad]]''
| 1983-09-05
| [[Налчык]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3374
| ''[[:d:Q106977267|Valentin Kipyatkov]]''
| 1998
| [[эшкуар]]
|
| 1976-06-05
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3375
| ''[[:d:Q106977823|Аляксандр Абрамавіч Паперна]]''
|
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''<br/>''[[:d:Q13638192|Q13638192]]''
|
| No/unknown value
|
| 1921
| ''[[:d:Q83218650|Бабруйская гарадская бальніца хуткай медыцынскай дапамогі імя У. В. Марзона]]''
|-
| style='text-align:right'| 3376
| ''[[:d:Q107003098|Yakov Dlugolensky]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''
|
| 1936-10-18
| [[Санкт-Петербург]]
| 2019-02-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3377
| ''[[:d:Q107259904|Rustam Dagkesamansky]]''
| 1960
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11063|Q11063]]''
|
| 1938-04-17
| [[Бакы]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3378
| ''[[:d:Q107342831|Renate Angermann]]''
| 1960
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q674426|куратор]]''<br/>''[[:d:Q16831394|териолог]]''<br/>''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q109120509|хайваннар коллекционеры]]''
| ''[[:d:Q233098|Q233098]]''
| 1937
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3379
| ''[[:d:Q107345919|Nikolay Minervin]]''
|
| ''[[:d:Q1208175|кинооператор]]''<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>''[[:d:Q205375|Q205375]]''
|
| 1884-05-07
| [[Балахна]]
| 1959-08-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 3380
| ''[[:d:Q107406467|Andrey Vsevolozhsky]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q382887|дәүләт вазифаи заты]]''<br/>[[губернатор]]
|
| 1840-07-22
|
| 1893-06-27
|
|-
| style='text-align:right'| 3381
| ''[[:d:Q107406679|Maxim Polyakov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q309948|Бохумдагы Рур университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3382
| ''[[:d:Q107416996|Elena Kislenkova]]''
| 1994
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
|
| 1972-06-15
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3383
| ''[[:d:Q107419858|Roman Kajetan Walenty Wierzchlejski]]''
|
| [[адвокат]]
|
| 1825-08-05
|
| 1887
|
|-
| style='text-align:right'| 3384
| ''[[:d:Q107475736|Sergey Fitialov]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| 1934-12-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 2000-07-10
|
|-
| style='text-align:right'| 3385
| ''[[:d:Q107676519|Sergey Dmitriev]]''
|
| [[эшкуар]]
|
| 1966-03-11
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3386
| ''[[:d:Q107986773|Aḥmad Nasīm Barqāwī]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q58968|Q58968]]''<br/>[[профессор]]
| ''[[:d:Q1351317|Димәшкъ университеты]]''
| 1950-04-29
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3387
| ''[[:d:Q108002179|Irina Drobysheva]]''
|
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3388
| ''[[:d:Q108131875|Alexandre V. Andronikov]]''
| 1980<br/>1991
| ''[[:d:Q16335312|геохимик]]''
| ''[[:d:Q11280554|Czech Geological Survey]]''
|
| [[Россия]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3389
| ''[[:d:Q108169944|Afanasiy Khodkov]]''
|
| ''[[:d:Q35380338|Q35380338]]''
|
| 1909-02-18
| [[Стракавичы]]
| 2003-03-13
| [[Россия]]
|-
| style='text-align:right'| 3390
| ''[[:d:Q108208494|Alexander Goldereker]]''
|
| ''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
| ''[[:d:Q56627895|Kiev Real School]]''
| 1848-07-30
| [[Рязань губернасы]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3391
| ''[[:d:Q108247332|Marco Sabbatini]]''
| 2003
| ''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q645663|Пиза университеты]]''
| 1974
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3392
| ''[[:d:Q108439984|Maria Piotrovskaya]]''
|
| ''[[:d:Q8359428|Q8359428]]''<br/>''[[:d:Q806798|Q806798]]''<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]''
|
| 1970-02-28
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3393
| ''[[:d:Q108533993|Давид Игоревич Деймур]]''
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
| 1993-08-10
| [[Түбән Тагил]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3394
| ''[[:d:Q108600146|Виктор Владимирович Юдин]]''
| 1970
|
|
| 1947-09-04
| [[Акмәсҗит]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3395
| ''[[:d:Q108649183|Lioudmila Kaznyshkina]]''
|
| ''[[:d:Q1662561|Q1662561]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3396
| ''[[:d:Q108683783|Hilel Aleḳsandroṿ]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''
|
| 1890
| [[Бобруйск|Бабруйск]]
| 1972
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3397
| ''[[:d:Q108732565|Ілляшевич Степан Костянтинович]]''
|
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
| 1854
|
| 1899-11-28
| [[Алушта]]
|-
| style='text-align:right'| 3398
| ''[[:d:Q108757245|Yana Lantratova]]''
|
| ''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1988-12-14
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3399
| ''[[:d:Q108784504|Vladimir Lee]]''
| 1953
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
|
| 1930-06-01
| [[Чита]]
| 2010-12-10
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 3400
| ''[[:d:Q108793844|Віталь Іванавіч Секун]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4330437|Q4330437]]''<br/>''[[:d:Q16655757|Institute of Philosophy of the National Academy of Sciences of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q40886197|Institute of Sociology of the National Academy of Sciences of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q13028220|Акадэмія адукацыі]]''
| 1935-11-21
| [[Чернигов|Черниһив]]
| 2004-06-28
|
|-
| style='text-align:right'| 3401
| ''[[:d:Q108803481|Anastasia Lomagina]]''
| 1990-06-30
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3402
| ''[[:d:Q108806366|Yurij Alexandrovich Strelkov]]''
| 1952
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''
| ''[[:d:Q4127517|Q4127517]]''
| 1929-10-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 2016-01-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3403
| ''[[:d:Q108881993|Михаил Евраев]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1971-04-21
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3404
| ''[[:d:Q108884830|Nina A. Sazanova]]''
|
| ''[[:d:Q2487799|миколог]]''
| ''[[:d:Q4201428|Institute of Biological Problems of the North]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3405
| ''[[:d:Q109029155|Семёнов-Тян-Шанский, Михаил Дмитриевич]]''
|
|
|
| 1882-05-08
| [[Санкт-Петербург]]
| 1942-01-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3406
| ''[[:d:Q109029605|Rachkovskai︠a︡, E. I. (Ekaterina Ivanovna)]]''
|
| ''[[:d:Q19961388|Q19961388]]''<br/>''[[:d:Q47825396|Q47825396]]''<br/>''[[:d:Q1734662|Q1734662]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>''[[:d:Q4062764|Almaty Botanical Garden]]''
| 1927-09-17
|
| 2019-01-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3407
| ''[[:d:Q109175982|Alexandra Vydrina]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15936497|африканис]]''
| ''[[:d:Q280413|Q280413]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
| 1988-07-02
|
| 2021-09-16
|
|-
| style='text-align:right'| 3408
| ''[[:d:Q109267995|Науменков Олег Александрович]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| 1948-02-06
| [[Бухарест|Бүкрәш]]
| 2004-02-28
| [[Уфа]]
|-
| style='text-align:right'| 3409
| ''[[:d:Q109286448|Бәхтизин Рәүеф Заһит улы]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| 1943-01-20
| [[Уфа]]
| 2025-09-10
|
|-
| style='text-align:right'| 3410
| ''[[:d:Q109337492|Афанасьєв Євген Андрійович]]''
| 1951
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| ''[[:d:Q1428076|Khanenko Museum]]''
| 1926-11-17
| [[Копыченка]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3411
| ''[[:d:Q109339094|Семяновський Олександр Степанович]]''
|
| ''[[:d:Q2732142|статистик]]''
|
| 1854
|
| 1930
|
|-
| style='text-align:right'| 3412
| ''[[:d:Q109358202|Marina Sergejewna Sacharowa]]''
| 1941
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| 1917-03-09
| [[Мәскәү]]
| 1998-05-26
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 3413
| ''[[:d:Q109484883|Michail Grigor‘jevič Veselov]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1906-11-20
| ''[[:d:Q18797578|Porechye]]''<br/>[[Санкт-Петербург]]
| 1987-11-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3414
| ''[[:d:Q109485171|Boris Emelyanov]]''
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q4508686|Q4508686]]''<br/>''[[:d:Q1851014|Q1851014]]''<br/>''[[:d:Q4201803|Institute of Philosophy and Law of Ural Branch of Russian Academy of Sciences]]''
| 1935-06-08
| [[Чиләбе]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3415
| ''[[:d:Q109485177|Даниил Александрович Александров]]''
| 1980
| ''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''<br/>''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
| 1957-06-23
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3416
| ''[[:d:Q109485340|Ким, Владимир Васильевич]]''
|
|
| ''[[:d:Q4201803|Institute of Philosophy and Law of Ural Branch of Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q1851014|Q1851014]]''
| 1932-09-11
| ''[[:d:Q108785074|Q108785074]]''
| 2021-10-21
|
|-
| style='text-align:right'| 3417
| ''[[:d:Q109485446|Sergej Dmitrijevič Čerkasskij]]''
| 1980
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''
| ''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]''
| 1957-02-26
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3418
| ''[[:d:Q109485523|Ekaterina Vasilyeva]]''
|
| ''[[:d:Q4164507|Q4164507]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q11395024|Q11395024]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1972-07-29
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3419
| ''[[:d:Q109485607|Iryna Viktorivna Ivlyeva]]''
|
| [[галим]]
|
| 1918-01-13
| [[Киев]]
| 1992-12-21
| [[Акъяр]]
|-
| style='text-align:right'| 3420
| ''[[:d:Q109485732|Гагинская, Елена Романовна]]''
|
|
|
| 1932-07-15
| [[Түбән Новгород]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3421
| ''[[:d:Q109485772|Лепехов, Сергей Юрьевич]]''
| 1976
|
|
| 1950-05-14
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3422
| ''[[:d:Q109485944|Andrej Ûrʹevič Alekseev]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''
| 1955-08-16<br/>1965-05-02
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3423
| ''[[:d:Q109486240|Бобков, Александр Артурович]]''
|
| [[эшкуар]]
|
| 1966-10-18
| [[Винница]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3424
| ''[[:d:Q109486389|Альгин, Анатолий Петрович]]''
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>[[профессор]]
| [[Төньяк-Көнбатыш идарә институты|Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясенең Төньяк-Көнбатыш идарә институты]]
| 1945-06-14
| ''[[:d:Q39169880|Poluostrov Klerka]]''
| 2009-07-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3425
| ''[[:d:Q109487301|Andrew Ryvkin]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>''[[:d:Q1086863|калумнис]]''<br/>''[[:d:Q11499163|political pundit]]''<br/>''[[:d:Q123641087|Q123641087]]''
|
| 1983-01-10
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3426
| ''[[:d:Q109487783|Тайманова, Татьяна Соломоновна]]''
|
|
|
| 1954-10-04<br/>1954-04-10
|
| 2020-08-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3427
| ''[[:d:Q109487906|Витман, Татьяна Борисовна]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]]
| 1953-03-15
|
| 2020-07-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3428
| ''[[:d:Q109488463|Anton Yanovsky]]''
| 1889
| [[хирург]]<br/>''[[:d:Q18245236|рентгенолог]]''
|
| 1965-11-04
|
| 1942
|
|-
| style='text-align:right'| 3429
| ''[[:d:Q109488910|Pavel Terentʹevič Žurba]]''
| 1926
| [[язучы]]
|
| 1895-07-30
| ''[[:d:Q4463606|Q4463606]]''
| 1976-05-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3430
| ''[[:d:Q109489081|Nikolaj Sergeevič Čaev]]''
|
| [[галим]]
|
| 1897-06-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 1942-02-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3431
| ''[[:d:Q109489911|Mark Jusim]]''
|
|
|
| 1950-07-10
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3432
| ''[[:d:Q109490210|Захаров, Борис Георгиевич]]''
|
| [[галим]]
|
| 1937-01-01
| ''[[:d:Q4484989|Q4484989]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3433
| ''[[:d:Q109490993|Ljudmila Petrovna Gromova]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1569495|Q1569495]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4129748|School of Journalism & Mass Communication]]''
| 1952-06-15<br/>1952
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3434
| ''[[:d:Q109491389|Евгений Владимирович Вышенков]]''
| 1984
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q2516866|Q2516866]]''
| ''[[:d:Q4056878|Q4056878]]''
| 1962-10-14
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3435
| ''[[:d:Q109491890|Aliou Tounkara]]''
| 1996
|
|
| 1960-09-02
| ''[[:d:Q771251|Кати]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3436
| ''[[:d:Q109491911|Ермолаев, Валерий Леонидович]]''
| 1952
|
|
| 1930
|
| 2022
|
|-
| style='text-align:right'| 3437
| ''[[:d:Q109492379|Giyas Umarov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| 1921-12-25
| [[Ташкент]]
| 1988-12-21
|
|-
| style='text-align:right'| 3438
| ''[[:d:Q109492711|Самойлов, Тит Петрович]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q4144657|Q4144657]]''
| 1906-05-25
| [[Могилев губернасы|Мәгилү гөбернәсе]]
| 1979-12-07
| [[Уссурийск]]
|-
| style='text-align:right'| 3439
| ''[[:d:Q109492772|Запасский, Валерий Сергеевич]]''
|
|
|
| 1942-08-25
| [[Омск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3440
| ''[[:d:Q109494441|Nestor Smirnov]]''
|
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''
| [[Бакы дәүләт университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1878
| [[Омск]]
| 1942
| [[Вологда]]
|-
| style='text-align:right'| 3441
| ''[[:d:Q109494585|Mikhail Oknov]]''
|
| [[галим]]
|
| 1878-09-27
|
| 1942-02-22
|
|-
| style='text-align:right'| 3442
| ''[[:d:Q109494590|Sergey Tchorzewski]]''
|
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1893-06-18
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 1942
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3443
| ''[[:d:Q109495504|Аранович, Алексей Владимирович]]''
|
|
| ''[[:d:Q4407701|Q4407701]]''
| 1974-06-01
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3444
| ''[[:d:Q109495843|Крюков, Владимир Дмитриевич]]''
|
|
| ''[[:d:Q16692601|Rosgeologia]]''
| 1939-05-23
| [[Петергоф|Петерһоф]]<br/>[[Ленинград өлкәсе]]
| 2021-05-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3445
| ''[[:d:Q109509326|Evgeny Skobov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4407693|Q4407693]]''
| 1940-03-21
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3446
| ''[[:d:Q109632457|Endre Molnár]]''
| 1954
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q84094525|Q84094525]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[офицер]]
|
| 1928-11-19
| ''[[:d:Q12816920|Q12816920]]''
| 2010
|
|-
| style='text-align:right'| 3447
| ''[[:d:Q109649552|Ременсон, Александр Львович]]''
|
|
| ''[[:d:Q742494|Q742494]]''
| 1923-08-06
| [[Могилёв]]
| 1985-03-27
| [[Тум|Томск]]
|-
| style='text-align:right'| 3448
| ''[[:d:Q109771825|Gennady Rubinshtein]]''
| 1949
| [[математик]]
| ''[[:d:Q4201572|РФА СБ математика институты]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| 1923-04-26
| [[Одесса]]
| 2004-05-02
|
|-
| style='text-align:right'| 3449
| ''[[:d:Q110008141|Vladimir Baranov]]''
|
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''<br/>''[[:d:Q294126|surveyor]]''
| ''[[:d:Q4201749|Q4201749]]''
| 1872
| [[Микулино|Микулин]]
| 1942
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 3450
| ''[[:d:Q110101239|Mayıl Əsgərov]]''
|
|
| ''[[:d:Q7263594|Institute of Linguistics named after Nasimi]]''<br/>''[[:d:Q16413654|«Евразия» университеты (Бакы)]]''
| 1962-01-17
| [[Бозалганлы]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3451
| ''[[:d:Q110487266|Юлия Евгеньевна Юдинцева]]''
|
| ''[[:d:Q33999|Q33999]]''<br/>''[[:d:Q4610556|Q4610556]]''
|
| 1976-06-28
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3452
| ''[[:d:Q110566869|Viatcheslav Gedal'evich Tchelnokov]]''
|
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3453
| ''[[:d:Q110865225|Arie Volf]]''
|
|
|
| 1911
| [[Чорткив]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3454
| ''[[:d:Q110892175|Natalia Bichurina]]''
| 2007<br/>2006-07
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q658975|Лозанна университеты]]''<br/>''[[:d:Q45855|Q45855]]''
| 1984-12-19<br/>1984
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3455
| ''[[:d:Q110896466|Aleksandra Bajek]]''
| 2016
| ''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''
|
| 1993
| [[Пермь]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3456
| ''[[:d:Q111019425|Dezső Varga]]''
| 1982
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1161067|Q1161067]]''
| 1939-12-10
| [[Бекешчаба]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3457
| ''[[:d:Q111019768|Maria Paula Meneses]]''
|
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q368643|Q368643]]''<br/>''[[:d:Q890884|Eduardo Mondlane University]]''
| 1963-04-08
| ''[[:d:Q3889|Q3889]]''
| 2026-02-08
| [[Коимбра]]
|-
| style='text-align:right'| 3458
| ''[[:d:Q111103660|Igor Gretskiy]]''
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3459
| ''[[:d:Q111184335|Glenn Diesen]]''
|
| ''[[:d:Q11499163|political pundit]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q20112014|University of South-Eastern Norway]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q1141452|Western Sydney University]]''<br/>''[[:d:Q741082|Маккуори университеты]]''
| 1979-11-29
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3460
| ''[[:d:Q111275322|Aleksandr Bespalov]]''
|
|
| [[Федерация Советы]]
| 1950-04-13
| [[Боровичи]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3461
| ''[[:d:Q111310547|Yury Isupov]]''
|
|
| [[Федерация Советы]]
| 1957-08-29
| [[Стрижи (Оричи районы)|Стрижи]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3462
| ''[[:d:Q111365253|Tadeusz Łempicki]]''
|
| [[хокук белгече]]
|
| 1889<br/>1888
|
| 1950
|
|-
| style='text-align:right'| 3463
| ''[[:d:Q111460907|Anna Tamarchenko]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>[[укытучы]]
|
| 1915-08-12
| [[Санкт-Петербург]]
| 2015-07-07<br/>2015-07-05
| [[Италия]]
|-
| style='text-align:right'| 3464
| ''[[:d:Q111598282|Aleksandr Vydogsky]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''
|
| 1915
| [[Санкт-Петербург]]
| 1941-10
|
|-
| style='text-align:right'| 3465
| ''[[:d:Q111603847|Aleksandra Skochilenko]]''
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q16323111|peace activist]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q855091|гитарист]]''
|
| 1990-09-13
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3466
| ''[[:d:Q111607372|Nadezhda Feoktistovna Droblenkova]]''
|
| ''[[:d:Q10429346|Q10429346]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''
| ''[[:d:Q1024181|Q1024181]]''
| 1926-08-02
| [[Сембер]]
| 2006-05-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3467
| ''[[:d:Q111787336|Veronica Yuryevna Stepanova]]''
|
| ''[[:d:Q212980|Q212980]]''<br/>''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''<br/>''[[:d:Q4110598|видеоблогер]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1900167|Q1900167]]''
|
| 1978-08-14
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3468
| ''[[:d:Q111820263|Юрий Евгеньевич Чудиновских]]''
|
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q806805|bank teller]]''
|
| 1961-10-09
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3469
| ''[[:d:Q111890299|Булдырев, Владимир Сергеевич]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1929-07-04
| [[Санкт-Петербург]]
| 2010-04-05
|
|-
| style='text-align:right'| 3470
| ''[[:d:Q111996050|Vladimir Omelnickiy]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1960-10-07
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3471
| ''[[:d:Q112055516|Арчегова, Инна Борисовна]]''
|
|
| ''[[:d:Q4229557|Komi Scientific Center UB RAS]]''
| 1931-08-28
| ''[[:d:Q172415|Кутаиси]]''
| 2020-05-06
| [[Сыктывкар]]
|-
| style='text-align:right'| 3472
| ''[[:d:Q112208878|Alexander Plekhanov]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
| [[Xalıqara valüta fondı]]<br/>''[[:d:Q488981|Q488981]]''
| 1980
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3473
| ''[[:d:Q112343968|Aleksey Furasyev]]''
| 1993
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''
| 1971
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3474
| ''[[:d:Q112377024|Mikhail Kresin]]''
|
| ''[[:d:Q96677905|Q96677905]]''<br/>''[[:d:Q2526255|Q2526255]]''
| ''[[:d:Q2300372|РСФСР Мәгариф халык комиссариаты]]''<br/>''[[:d:Q30888239|Pedagogicheskiĭ muzeĭ voenno-uchebnykh zavedeniĭ]]''<br/>''[[:d:Q4407706|Saint Petersburg railway lines]]''<br/>''[[:d:Q141336|Q141336]]''<br/>''[[:d:Q2621941|Belarusfilm]]''<br/>''[[:d:Q158478|Ленфильм]]''<br/>''[[:d:Q4258535|Lennauchfilm]]''
| 1890-02-13
| [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]]
| 1953
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3475
| ''[[:d:Q112384907|Nina Nikolajevna Banina]]''
| 1941
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q39372574|protistologist]]''
| ''[[:d:Q1459393|Q1459393]]''<br/>''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''
| 1919-01-15
| [[Могилёв]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3476
| ''[[:d:Q112389104|Vadim A. Ratner]]''
| 1955
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| ''[[:d:Q4201822|Institute of Cytology and Genetics]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| 1932-08-01
| [[Благовещенск]]
| 2002-08-15
|
|-
| style='text-align:right'| 3477
| ''[[:d:Q112397894|Mihály Péter]]''
| 1954
| ''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
| 1928-11-08
| [[Будапешт]]
| 2024-04-01
|
|-
| style='text-align:right'| 3478
| ''[[:d:Q112406156|Alexandra Jarošová]]''
| 1975
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
| 1952-02-22
| [[Прага]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3479
| ''[[:d:Q112416194|Ėleonora Petrovna Gomberg-Verzhbinskai︠a︡]]''
|
| ''[[:d:Q4164507|Q4164507]]''
|
| 1912
| [[Кропивницкий|Кропывнытскый]]
| 2002
|
|-
| style='text-align:right'| 3480
| ''[[:d:Q112431777|Solomon Samuilovich Schulman]]''
| 1941
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
| 1918
|
| 1997
|
|-
| style='text-align:right'| 3481
| ''[[:d:Q112432176|Rakhil Efremovna Schulman-Albova]]''
| 1941
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''
|
| 1918
|
| 1986
|
|-
| style='text-align:right'| 3482
| ''[[:d:Q112470028|Heydar Imanov]]''
|
| ''[[:d:Q5352191|Q5352191]]''
|
| 1944
| [[Гаялы (Губадлы)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3483
| ''[[:d:Q112482227|Aleksandr Borisovič Georgijevskij]]''
| 1967
| [[профессор]]<br/>''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| ''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''<br/>''[[:d:Q32360874|Novgorod State Pedagogical Institute]]''
| 1939-02-27
| [[Полярный]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3484
| ''[[:d:Q112497380|István Magyari Beck]]''
| 1968
| ''[[:d:Q212980|Q212980]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1941-10-01
| [[Будапешт]]
| 2022-08-18
|
|-
| style='text-align:right'| 3485
| ''[[:d:Q112498868|Gábor Mezősi]]''
| 1974
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q369839|Сегед университеты]]''
| 1952-06-18
| [[Сегед]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3486
| ''[[:d:Q112502229|Sergej Ivanovič Lebedinskij]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q250063|Faculty of International Relations of the Belarusian State University]]''<br/>''[[:d:Q1511650|Тула дәүләт университеты]]''
| 1959
| [[Донецк]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3487
| ''[[:d:Q112512686|Viktor Vladimirovič Puzanov]]''
| 1989
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
| [[Удмурт дәүләт университеты]]
| 1960-01-04
| ''[[:d:Q4456126|Terpinnia]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3488
| ''[[:d:Q112514205|Mária Ivanics]]''
| 1972
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q369839|Сегед университеты]]''
| 1950-08-31
| [[Будапешт]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3489
| ''[[:d:Q112529321|Andrej Malchukov]]''
| 1984
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''<br/>''[[:d:Q682926|Q682926]]''<br/>''[[:d:Q161982|Майнц университеты]]''
| 1961-12-20
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3490
| ''[[:d:Q112532702|Sergey Kopythkin]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q7063944|тимер юлчы]]''
|
| 1882-07-05
| [[Санкт-Петербург]]
| 1920-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3491
| ''[[:d:Q112536177|Moisey Altman]]''
| 1928
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q111287174|Leningrad State Pedagogical Institute M.N. Pokrovsky]]''<br/>''[[:d:Q88899222|Q88899222]]''<br/>[[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]<br/>[[Иркутск дәүләт университеты]]
| 1896-06-17
| [[Ула (агрошәһәрчек)|Ула]]
| 1986-05-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3492
| ''[[:d:Q112538369|Ivan Krasnov]]''
| 1929
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q38053159|геоморфолог]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q13416354|Q13416354]]''
| ''[[:d:Q4127500|Q4127500]]''
| 1906-02-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 2003-03-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3493
| ''[[:d:Q112538641|Olʹga Valentinovna Velikanova]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q15097244|Q15097244]]''<br/>''[[:d:Q180865|Торонто университеты]]''<br/>''[[:d:Q860527|University of North Texas]]''
| 1954-11-16
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3494
| ''[[:d:Q112560870|Natalia Levshina]]''
| 2006
| ''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q632004|Неймеген университеты]]''<br/>''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q378134|UCLouvain]]''<br/>''[[:d:Q155354|Марбург университеты]]''<br/>''[[:d:Q154561|Q154561]]''
| 1978<br/>1978-06-29
| [[Псков]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3495
| ''[[:d:Q112663090|Galina Mikhaĭlovna Temnenko]]''
| 1969
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''
| ''[[:d:Q4227527|Kokshetau State University]]''<br/>''[[:d:Q4419914|Simferopol Higher Military-Political Construction School]]''<br/>''[[:d:Q108813016|Tavri Humanitarian and Environmental Institute]]''<br/>''[[:d:Q1517401|Q1517401]]''<br/>''[[:d:Q17749157|Владимир Иванович Вернадский исемендәге Кырым федераль университеты]]''
| 1946-09-02
| [[Гродно|Һродна]]
| 2018-11-01
| [[Акмәсҗит]]
|-
| style='text-align:right'| 3496
| ''[[:d:Q112689012|Lana Konokotina]]''
|
| ''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| 1983-08-07
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3497
| ''[[:d:Q112785010|Hava Brocha Korzakova]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1124657|Q1124657]]''
| 1969-01-31<br/>1969
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3498
| ''[[:d:Q112876820|Pyotr Rezvoy]]''
|
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q26936818|spongiologist]]''
|
| 1887
| [[Одесса]]
| 1963
|
|-
| style='text-align:right'| 3499
| ''[[:d:Q112988612|Эдуард Фёдорович Караваев]]''
|
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1939-03-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 2024-10-25
|
|-
| style='text-align:right'| 3500
| ''[[:d:Q112988707|Каминская, Татьяна Леонидовна]]''
|
| [[галим]]
|
| 1967-04-21
| [[Кологрив]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3501
| ''[[:d:Q112988971|Скрынникова, Ирина Николаевна]]''
| 1934
| [[галим]]
|
| 1911-08-26
|
| 1990-04-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 3502
| ''[[:d:Q112989018|Anton Vershovski]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| 1961-10-23
| [[Таллинн]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3503
| ''[[:d:Q112989424|Нешатаев, Юрий Николаевич]]''
|
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1927-05-27
| [[Чәрдән]]
| 2006-01-17
|
|-
| style='text-align:right'| 3504
| ''[[:d:Q112994206|Гриб, Владимир Емельянович]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| 1911-01-14
| [[Самахвалавичы (агрошәһәрчек)|Самахвалавичы]]
| 1991-11-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 3505
| ''[[:d:Q113005506|Гукова, Сания Нуховна]]''
| 1976
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
|
| 1951-05-05
| ''[[:d:Q4015983|Q4015983]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3506
| ''[[:d:Q113109714|Alexander P. Karp]]''
|
| [[профессор]]<br/>''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q7691246|Teachers College]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3507
| ''[[:d:Q113109743|Irina Lyublinskaya]]''
|
| [[профессор]]<br/>''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q7691246|Teachers College]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3508
| ''[[:d:Q113130435|Qusai Kamal Al-Din Al-Ahmadi]]''
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1966-07-29
| [[Мосул]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3509
| ''[[:d:Q113130975|Федяевский, Иван Константинович]]''
|
|
|
| 1876-02-29
| [[Воронеж]]
| 1939-07-31
| [[Верден (Мез)|Верден]]
|-
| style='text-align:right'| 3510
| ''[[:d:Q113259378|Antoni Vieweger]]''
|
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''
|
| 1818
| [[Варшава]]
| 1901-02-09
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 3511
| ''[[:d:Q113288404|Anna Linnikova]]''
|
| ''[[:d:Q4610556|Q4610556]]''
|
| 2000-04-04
| [[Ырынбур]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3512
| ''[[:d:Q113412293|Немилов, Юрий Антонович]]''
| 1936
| ''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4483572|Institute of Physics and Technology]]''
| 1913-03-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 1996
|
|-
| style='text-align:right'| 3513
| ''[[:d:Q113412380|Georgiy Vasilievich Skornyakov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| 1929-04-03
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3514
| ''[[:d:Q113412712|Dmitry Suslov]]''
| 2001
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16947320|Q16947320]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
| 1979
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3515
| ''[[:d:Q113463517|Jan Jaroszewicz]]''
|
|
|
| 1956-05
| [[Варшава]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3516
| ''[[:d:Q113499841|Alpay Azer]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6625963|Q6625963]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
|
| 1974-10-06
| [[Бакы]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3517
| ''[[:d:Q113626495|Іаанна Дзмітрыеўна Хлопіна]]''
| 1926
|
| ''[[:d:Q3919286|Q3919286]]''<br/>''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]''
| 1905-01-07
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3518
| ''[[:d:Q113636887|Ilya Bogdaniovsky]]''
|
| ''[[:d:Q11569986|гравюра рәссамы]]''<br/>''[[:d:Q674426|куратор]]''
|
| 1945-01-19
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3519
| ''[[:d:Q113680822|Andrey Zakharov]]''
| 2005
| ''[[:d:Q15931838|investigative journalist]]''
| ''[[:d:Q4491769|Q4491769]]''<br/>''[[:d:Q629733|Q629733]]''<br/>''[[:d:Q4400554|BBC News Russian]]''<br/>''[[:d:Q105301670|Q105301670]]''
| 1983-07-27
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3520
| ''[[:d:Q113709787|Dana Makaridina]]''
| 2019
| ''[[:d:Q57174272|artist-curator]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q3243461|коллекционер]]''
|
| 1988-04-22
| [[Мәскәү]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3521
| ''[[:d:Q113784464|Michail Uladzimiravič Tarėlka]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q13028089|Yakub Kolas Institute of Linguistics]]''
| 1963
| [[Калодзишчы]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3522
| ''[[:d:Q113824481|Larissza Hrotkó]]''
| 1969
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
|
| 1945
| No/unknown value
| 2024-09-16
|
|-
| style='text-align:right'| 3523
| ''[[:d:Q113895042|Boris A. Natalin]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q344334|Истанбул техник университеты]]''<br/>''[[:d:Q130289847|Institute of Tectonics and Geophysics named after Y.A. Kosygin FEB RAS]]''
| 1950
| [[Фәрганә]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3524
| ''[[:d:Q114068496|Юрый Андрэевіч Харын]]''
| 1953
| [[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q4406398|Q4406398]]''<br/>''[[:d:Q2628140|Q2628140]]''<br/>''[[:d:Q816145|Беларус дәүләт информатика һәм радиоэлектроника университеты]]''<br/>''[[:d:Q114068521|Čałaviek. Hramadstva. Sviet]]''
| 1930-08-13
| ''[[:d:Q4507456|Charozero]]''
| 2021-04-30
|
|-
| style='text-align:right'| 3525
| ''[[:d:Q114243226|Георгий Васильевич Григорьев]]''
|
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
| ''[[:d:Q211043|Russian Museum]]''<br/>''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''
| 1898
| [[Сәмәрканд]]
| 1941-12-27<br/>1941
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3526
| ''[[:d:Q114648463|Уладзіслаў Андрэевіч Антропаў]]''
| 1959
|
| [[Пенза дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2630637|Q2630637]]''
| 1937-01-02
| [[Анапа]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3527
| ''[[:d:Q114795111|Святлана Кандрацьева]]''
| 1950
|
| ''[[:d:Q2121551|Kamianets-Podilskyi Ivan Ohiienko National University]]''<br/>''[[:d:Q4320486|V.О. Sukhomlynskyi National University of Mykolaiv]]''<br/>''[[:d:Q12102466|Q12102466]]''<br/>''[[:d:Q2986673|Q2986673]]''
| 1930-05-05
| ''[[:d:Q18770634|Vinogrobl]]''
| 2004-01-15
|
|-
| style='text-align:right'| 3528
| ''[[:d:Q114797175|Janusz Olszamowski]]''
|
| ''[[:d:Q4991371|солдат]]''
|
| 1887-09-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 1920-05-23
| [[Житомир]]
|-
| style='text-align:right'| 3529
| ''[[:d:Q114839417|Аляксандра Уладзіміраўна Валасевіч]]''
| 1964
| [[галим]]
| ''[[:d:Q104727492|Q104727492]]''
| 1941-07-04
| ''[[:d:Q4423519|Sloboda]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3530
| ''[[:d:Q114839946|Сяргей Жасткоў]]''
| 1975
|
| ''[[:d:Q2858236|Mahilow State A. Kulašow University]]''<br/>''[[:d:Q260368|B.I. Stepanov Institute of Physics]]''<br/>''[[:d:Q17044704|Інстытут прыкладной оптыкі НАН Беларусі]]''<br/>''[[:d:Q52847997|Institute Of Technology Of Metals]]''
| 1952-08-02
| [[Дрыбин]]
| 2014-12-04
|
|-
| style='text-align:right'| 3531
| ''[[:d:Q115094627|Emīlija Krustiņsone]]''
|
| ''[[:d:Q28528560|communist]]''<br/>''[[:d:Q635734|Q635734]]''<br/>''[[:d:Q182436|китапханәче]]''
|
| 1890-12-28
| ''[[:d:Q16362445|Liepkalne Parish]]''
| 1981-03-30
| [[Елгава]]
|-
| style='text-align:right'| 3532
| ''[[:d:Q115135518|Георгій Іванавіч Новікаў]]''
|
|
| ''[[:d:Q4082750|Q4082750]]''
| 1924-02-20
|
| 2004-07-27
|
|-
| style='text-align:right'| 3533
| ''[[:d:Q115140157|Мікалай Іванавіч Жукаў]]''
|
|
| ''[[:d:Q16655757|Institute of Philosophy of the National Academy of Sciences of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Q2418908]]''<br/>''[[:d:Q2510885|Беларус дәүләт тыйб университеты]]''
| 1930-05-20
| [[Шуя]]
| 2002-11-20
|
|-
| style='text-align:right'| 3534
| ''[[:d:Q115205555|Boris Likhachev]]''
|
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q3455803|Q3455803]]''<br/>''[[:d:Q20971250|Q20971250]]''
|
| 1898-11-18
| [[Берген]]
| 1934-12-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3535
| ''[[:d:Q115223723|Tadeusz Kaczmarek]]''
| 1954
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q599151|Q599151]]''
| ''[[:d:Q5060625|Central Committee of the Polish United Workers' Party]]''<br/>''[[:d:Q1718656|Варшау политехника институты]]''<br/>''[[:d:Q11750393|Q11750393]]''<br/>''[[:d:Q113127369|Ministry of Culture and Art of the Third Polish Republic]]''<br/>''[[:d:Q11747768|Krajowa Agencja Wydawnicza]]''
| 1928-07-01
| [[Луҗ]]
| 2019-07-15
| ''[[:d:Q985687|Констанчин-Еҗорна]]''
|-
| style='text-align:right'| 3536
| ''[[:d:Q115265184|Мусиченко, Николай Ильич]]''
|
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4127514|Q4127514]]''
| 1909-12-10
| [[Кубан өлкәсе]]
| 1974
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 3537
| ''[[:d:Q115660145|Dmitriy Lanko]]''
| 1999
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1977-12-10
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3538
| ''[[:d:Q115784869|Levon Babadzanjanz]]''
|
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1940-05-24
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 2023-06-11
| ''[[:d:Q16021974|Mikhaylovskaya]]''<br/>[[Ленинград өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 3539
| ''[[:d:Q115884983|Раман Даброцін]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| ''[[:d:Q4082750|Q4082750]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1928-10-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 1980-02-06
|
|-
| style='text-align:right'| 3540
| ''[[:d:Q115902544|Jonathan L. Baker]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q981237|Xi'an Jiaotong University]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3541
| ''[[:d:Q115904054|Dina Mykhailivna Kolesnykova]]''
| 1951
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q4164507|Q4164507]]''
| ''[[:d:Q3398581|Q3398581]]''<br/>''[[:d:Q4314796|Сынлы сәнгать һәм мигъмарият милли академиясе]]''
| 1928-02-25
| [[Зарайск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3542
| ''[[:d:Q115910944|Arkady Vodakhov]]''
| 2006
| ''[[:d:Q578109|Q578109]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q56425414|media manager]]''
|
| 1984-05-16
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3543
| ''[[:d:Q115951607|Ալեքսանդր Գոլուբենցև]]''
|
| [[композитор]]
|
| 1899-01-20
| [[Калуга]]
| 1979-10-04
|
|-
| style='text-align:right'| 3544
| ''[[:d:Q116045963|Yury Ivonin]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''
| ''[[:d:Q4424975|Смоленск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Q2418908]]''<br/>''[[:d:Q4186920|Q4186920]]''
| 1947-08-26
| [[Бранденбург]]
| 2021-12-29
|
|-
| style='text-align:right'| 3545
| ''[[:d:Q116046821|Oleg S. Vereshchagin]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3546
| ''[[:d:Q116361867|Кассия (Сенина)]]''
| 1996
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q17166634|агиограф]]''<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>[[язучы]]
|
| 1972-11-18
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3547
| ''[[:d:Q116375776|A. P. Belikov]]''
| 1985
|
| ''[[:d:Q4439029|Q4439029]]''
| 1957-05-02<br/>1957
| [[Актүбә]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3548
| ''[[:d:Q116486956|Evgenij Konstantinovič Ustiev]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
| 1909-05-23
| [[Ярославль]]
| 1970-08-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 3549
| ''[[:d:Q116698238|Таццяна Аляксееўна Ткаліч]]''
|
|
| ''[[:d:Q67191504|Faculty of Banking and Finance of the Belarusian State Economic University]]''
| 1956-06-25
| [[Минск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3550
| ''[[:d:Q116766542|И. Н. Кожевников]]''
| 1960s
| ''[[:d:Q384593|полиция хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| 1940-12-21
| [[Санкт-Петербург]]
| 2022-01-28
|
|-
| style='text-align:right'| 3551
| ''[[:d:Q116961384|Міхаіл Мікалаевіч Марушын]]''
|
|
| ''[[:d:Q2324386|Көньяк федераль университетының Таганрог технология институты]]''<br/>''[[:d:Q2387454|Илкүләм авиация университеты]]''<br/>''[[:d:Q4129766|Q4129766]]''
| 1920-07-07
| [[Гарэлец]]
| 2000-09-25
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 3552
| ''[[:d:Q116980222|Igor Okunev]]''
| 2008
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q52386692|Q52386692]]''
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| 1986-10-24
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3553
| ''[[:d:Q116981433|Andrey Lopatin]]''
|
|
| [[Telegram]]<br/>[[Vk.com|VK]]
| 1981-03-08
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3554
| ''[[:d:Q117187296|Pavel Stepanovich Radetzky]]''
| 1910
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q84473837|Q84473837]]''
| ''[[:d:Q4407705|Профессор М. А. Бонч-Бруевич исемендәге Санкт-Петербург дәүләт телекоммуникацияләр университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1885-02-25
| [[Киев]]
| 1938-10-03
| ''[[:d:Q21343216|Selifontovo]]''
|-
| style='text-align:right'| 3555
| ''[[:d:Q117225210|Viktor Rappoport]]''
| 1910
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]
|
| 1889
| [[Санкт-Петербург]]
| 1943-07-02
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 3556
| ''[[:d:Q117253951|Ksana Blank]]''
| 1979
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Prinston universitetı|Принстон университеты]]<br/>''[[:d:Q1446181|Q1446181]]''
| 1957
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3557
| ''[[:d:Q117311688|Elena S. Shablovinskaya]]''
| 2018-05
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1937388|Special Astrophysical Observatory of the Russian Academy of Science]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3558
| ''[[:d:Q117321457|Vladimir F. Stolba]]''
| 1987
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
| ''[[:d:Q219989|Q219989]]''<br/>''[[:d:Q924265|Орһус университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''<br/>''[[:d:Q700216|Staatliche Museen zu Berlin]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3559
| ''[[:d:Q117328285|Izrail Gordon]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q492766|Q492766]]''
| 1910-06-16
| [[Гродно|Һродна]]
| 1985-04-22
| [[Түбән Новгород]]
|-
| style='text-align:right'| 3560
| ''[[:d:Q117353437|Nikolay Nikolaevich Kiselyov]]''
|
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| ''[[:d:Q4201412|Q4201412]]''<br/>''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q1589563|Main Astronomical Observatory of the National Academy of Sciences of Ukraine]]''<br/>''[[:d:Q936126|Кырым астрофизика обсерваториясе]]''
| 1942
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3561
| ''[[:d:Q117353882|Maria Litvinenko]]''
| 1944
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q56417579|чыганаклар белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q56803|Харкау милли мәгарифбелем үнивирситите]]''
| 1921-03-21
| [[Харьков губернасы]]
| 2016-02-18
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 3562
| ''[[:d:Q117400211|Darya Trepova]]''
|
| ''[[:d:Q11499147|сәяси активист]]''
|
| 1997-02-16
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3563
| ''[[:d:Q117403617|Arseni Krechmar]]''
| 1957
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q1225716|Q1225716]]''<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''
|
| 1934-08-30
| [[Санкт-Петербург]]
| 2023-12-12
| ''[[:d:Q4334381|Olshaniki]]''
|-
| style='text-align:right'| 3564
| ''[[:d:Q117742276|Alexey Trofimow]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3565
| ''[[:d:Q117745018|Nikita Basov]]''
|
| ''[[:d:Q2306091|Q2306091]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q230899|Манчестер университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3566
| ''[[:d:Q117800199|Ignacio Clemente Conte]]''
|
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
| ''[[:d:Q1024362|Q1024362]]''<br/>''[[:d:Q29603741|Institución Milá y Fontanals de Investigación en Humanidades - CSIC]]''
| 1960-07-31
| [[Робрес]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3567
| ''[[:d:Q117848421|Rein Liblik]]''
|
| ''[[:d:Q2526255|Q2526255]]''<br/>''[[:d:Q1639269|focus puller]]''<br/>''[[:d:Q658371|extra]]''
|
| 1952-05-15
| [[Таллинн]]
| 2006-07-01
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 3568
| ''[[:d:Q117884067|Богомолов Олександр Вікторович]]''
| 1986
| [[галим]]
|
| 1963
| [[Волгоград]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3569
| ''[[:d:Q118321781|Zakaria Gevorgyan]]''
|
| ''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''<br/>''[[:d:Q2516866|Q2516866]]''
| ''[[:d:Q20509806|Մարիամյան օրիորդաց դպրոց]]''<br/>''[[:d:Q20510487|Q20510487]]''
| 1841
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 1910
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 3570
| ''[[:d:Q118366463|Лазарь Исаевич Думан]]''
|
| ''[[:d:Q15255771|Q15255771]]''
| ''[[:d:Q154528|Q154528]]''<br/>''[[:d:Q4258142|Institute for Philosophy, Literature and History in Leningrad]]''
| 1907
| [[Санкт-Петербург]]
| 1979-06-29
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 3571
| ''[[:d:Q118591416|Igor Vasilyev]]''
|
| ''[[:d:Q11513337|Q11513337]]''
|
| 1977-04-20
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3572
| ''[[:d:Q118736299|Evgenia Tonkonogaya]]''
|
| ''[[:d:Q212980|Q212980]]''
|
| 1925-08-18
|
| 2026-01-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3573
| ''[[:d:Q118835525|Сциборский, Борис Дмитриевич]]''
|
|
| ''[[:d:Q3152467|All-Russian Scientific Research Institute of Experimental Physics]]''<br/>''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''
| 1917-02-11
| ''[[:d:Q4006355|Q4006355]]''
| 1992-09-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3574
| ''[[:d:Q118867544|Yuri P. Golikov]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q8963721|Q8963721]]''
| ''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]''<br/>''[[:d:Q127868317|Museum of the History of Medicine at the Institute of Experimental Medicine]]''
| 1946-05-25
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3575
| ''[[:d:Q118954527|Yegor Brugger]]''
|
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''
|
| 1868-07-19
| [[Тихвин]]
| 1933
|
|-
| style='text-align:right'| 3576
| ''[[:d:Q119131274|Փիրուզա Մելիքսեթյան]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| ''[[:d:Q20518339|Երեկոյան Երևան]]''<br/>''[[:d:Q20507255|Q20507255]]''<br/>''[[:d:Q11123578|Irates]]''
| 1955-02-26
| [[Ереван]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3577
| ''[[:d:Q119224888|Natalia I. Naumova]]''
| 1969-06-30
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3578
| ''[[:d:Q119685097|Vadim K. Ivanov]]''
| 1969-02
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| 1946-04-05
| ''[[:d:Q245747|Budogoshch]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3579
| ''[[:d:Q120266243|Долматов, Игорь Юрьевич]]''
|
|
| ''[[:d:Q60851635|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Алексей Викторович Жирмунский исемендәге Илкүләм диңгез биологиясе фәнни үзәге]]''
| 1959-11-24
| [[Бозаулык]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3580
| ''[[:d:Q120268639|محمد نصر الدين الجبالي]]''
|
|
| ''[[:d:Q2723670|Ain Shams University]]''
| 1971-11-13
| ''[[:d:Q271771|Tanta]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3581
| ''[[:d:Q120269117|Кашин, Александр Леонидович]]''
|
| [[эшкуар]]
|
| 1970-08-24
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3582
| ''[[:d:Q120269496|Vitaly Bovar]]''
|
|
|
| 1991-09-03
| ''[[:d:Q192176|Bender]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3583
| ''[[:d:Q120277604|Просянникова, Ольга Игоревна]]''
|
|
|
| 1957-01-30
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3584
| ''[[:d:Q120278798|Мустафаев, Александр Сеит-Умерович]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| 1943-05-24
| [[Бишкәк]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3585
| ''[[:d:Q120280637|Быстров, Владимир Юрьевич]]''
|
|
|
| 1958-04-24
| [[Иске Русса]]
| 2021-08-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3586
| ''[[:d:Q120281041|Victor Vorobyov]]''
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1989-06-19
| [[Сыктывкар]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3587
| ''[[:d:Q120594212|Steve Crawshaw]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''
| ''[[:d:Q11149|Q11149]]''<br/>[[Amnesty International]]<br/>[[Keşe Xoquqların Küzätü]]
| 1955
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3588
| ''[[:d:Q120734798|Ǧarrād, H̱alaf al-]]''
| 1980
| [[фәлсәфәче]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1950
| ''[[:d:Q311321|Hasakah]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3589
| ''[[:d:Q120931695|Lola Tagaeva]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q120931664|Q120931664]]''<br/>''[[:d:Q4049621|Republic.ru]]''<br/>''[[:d:Q155172|TV Rain]]''<br/>''[[:d:Q170135|Novaya Gazeta]]''<br/>''[[:d:Q595181|gazeta.ru]]''
| 1984-10-12
| [[Новосибирск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3590
| ''[[:d:Q121289511|Boris Davison]]''
| 1931
| ''[[:d:Q112582386|mathematical physicist]]''
| ''[[:d:Q757600|Atomic Energy Research Establishment]]''<br/>''[[:d:Q1059760|Q1059760]]''<br/>''[[:d:Q6906303|Q6906303]]''<br/>''[[:d:Q180865|Торонто университеты]]''<br/>''[[:d:Q499510|Ливерпуль университеты]]''<br/>''[[:d:Q223429|Бирмингем университеты]]''<br/>''[[:d:Q4146795|Q4146795]]''
| 1908-10-07
| [[Васильсурск|Василсурски]]
| 1961-01-24
| [[Торонто]]
|-
| style='text-align:right'| 3591
| ''[[:d:Q121755312|Əlimirzamin Əskərov]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1959
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3592
| ''[[:d:Q122055200|Yury Polozov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3593
| ''[[:d:Q122069937|Alexandra Yakovlevna Bazikalova]]''
| 1930
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]''<br/>''[[:d:Q350979|Q350979]]''
| ''[[:d:Q138786470|Q138786470]]''
| 1902
|
| 1978
|
|-
| style='text-align:right'| 3594
| ''[[:d:Q122642086|Евстафий Николаевич Коловрат-Червинский]]''
| 1838
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| 1816
|
| 1877-07-08
|
|-
| style='text-align:right'| 3595
| ''[[:d:Q122902255|Lev Ivanovich Malchukov]]''
|
| ''[[:d:Q2599593|гирманис]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1938-10-04
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3596
| [[Альберт Сөярголов]]
| 2010
| ''[[:d:Q600751|Q600751]]''
| ''[[:d:Q123149559|Татарстан Республикасы прокуратурасы]]''
| 1982-08-01
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3597
| ''[[:d:Q123145861|Olga Steriopolo]]''
| 1998-05-31<br/>1995-05-31
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q19819891|Leibniz-Centre General Linguistics]]''<br/>''[[:d:Q391028|Британ Колумбиясе университеты]]''<br/>''[[:d:Q2493687|Interregional Academy of Personnel Management]]''<br/>''[[:d:Q1591615|Hawaii Pacific University]]''<br/>''[[:d:Q1783608|Q1783608]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3598
| ''[[:d:Q123147217|Olga Komarova]]''
|
| ''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q279724|Q279724]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3599
| ''[[:d:Q123152577|Anastasia Makarova]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Уппсала университеты]]
| 1985-06-11
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3600
| ''[[:d:Q123239879|Nonna Pavlovna Finogenova]]''
|
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
| 1936-11-03
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3601
| ''[[:d:Q123240492|Nina Alekseevna Izyumova]]''
|
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q27497422|гельминтолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
| 1920
| ''[[:d:Q1641810|Serebryanye Prudy]]''
| 2001
|
|-
| style='text-align:right'| 3602
| ''[[:d:Q123334756|Zoltán Sz. Bíró]]''
| 1982
| ''[[:d:Q24265174|фәлсәфә тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''
|
| 1959
| [[Сегед]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3603
| ''[[:d:Q123359353|Семён Иванович Троицкий]]''
| 1913
| ''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''
| ''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]''
| 1889-01-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 1934-04-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3604
| ''[[:d:Q123411875|Géza Füssi-Nagy]]''
| 1969
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q15936497|африканис]]''
|
| 1946-05-04
| ''[[:d:Q980114|Pestszentlőrinc]]''
| 2008-03-04
| [[Будапешт]]
|-
| style='text-align:right'| 3605
| ''[[:d:Q123852377|Galina Smirnova]]''
|
| ''[[:d:Q17488316|тарихкача дәверне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q674426|куратор]]''
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''
| 1928-09-25
| [[Ленинград өлкәсе]]
| 2011-07-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3606
| ''[[:d:Q123853160|Anastasia Dyakova]]''
|
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q578109|Q578109]]''
| ''[[:d:Q7220288|Petersburg – Channel 5]]''
|
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3607
| ''[[:d:Q123865360|Evgeniya Alekseevna Khamzina]]''
|
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
| ''[[:d:Q4306291|Museum of the History of Buryatia]]''<br/>''[[:d:Q16631997|East Siberian State Institute of Culture]]''<br/>''[[:d:Q1055243|Бурят дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201608|Institute of Mongolian, Buddhist and Tibetan Studies]]''
| 1928-01-28
| [[Омск]]
| 2015-06-23
| [[Улан-Удэ]]
|-
| style='text-align:right'| 3608
| ''[[:d:Q123986541|Nurislom Toʻxliyev]]''
| 1973
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
|
| 1947-05-06
| ''[[:d:Q3710866|Jarkurghon District]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3609
| ''[[:d:Q124101818|Сяргей Андрэевіч Кісялёў]]''
|
| [[шагыйрь]]
| ''[[:d:Q2385041|Q2385041]]''
| 1950-02-27
| ''[[:d:Q4282126|Markovo]]''
| 2014-09-28
| [[Горки (шәһәр)|Һорки]]
|-
| style='text-align:right'| 3610
| ''[[:d:Q124151770|Aavo Heinlo]]''
|
| ''[[:d:Q18437198|бериҗис]]''<br/>''[[:d:Q50995749|спорт белән бәйле кеше]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]''
|
| 1946-09-23
| [[Таллинн]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3611
| ''[[:d:Q124170188|Nikolaj Aleksandrovič Kožin]]''
| 1919
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| 1893-01-22<br/>1893
| ''[[:d:Q4245412|Կուզմինկի (գյուղ, Լեբեդյանսկի շրջան)]]''
| 1983
|
|-
| style='text-align:right'| 3612
| ''[[:d:Q124245911|Gennadi Medvedyev]]''
|
| ''[[:d:Q11313148|sports journalist]]''
|
| 1960-10-17
| [[Таллинн]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3613
| ''[[:d:Q124250393|Chang Yi]]''
| 1960-11
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1323075|Southwest University of Political Science and Law]]''
| 1931-01-05
|
| 2024-01-06
| [[Чуңчиң]]
|-
| style='text-align:right'| 3614
| ''[[:d:Q124290643|Alexander Wolodtschenko]]''
| 1974
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| [[Дрезден техник университеты]]
| 1949
| [[Россия]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3615
| ''[[:d:Q124296654|Vyacheslav Morozov]]''
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1972-06-30
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3616
| ''[[:d:Q124320616|Toomas Kookla]]''
|
| ''[[:d:Q202648|хөкемче]]''<br/>''[[:d:Q50995749|спорт белән бәйле кеше]]''
|
| 1947-03-12
| ''[[:d:Q45114|Пайде]]''
| 2021-03-04
|
|-
| style='text-align:right'| 3617
| ''[[:d:Q124343354|Samuel Sommer]]''
|
| ''[[:d:Q21993562|cultural activist]]''<br/>[[адвокат]]
|
| 1872-08-04
| ''[[:d:Q12377185|Torma Rural Municipality]]''
| 1940-06-29
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 3618
| ''[[:d:Q124348330|Lev Gordon]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q11499929|Q11499929]]''
| [[Мордовия дәүләт университеты|Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты]]<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]<br/>[[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| 1901-11-29
| [[Париж]]
| 1973-07-06
| [[Саранск]]
|-
| style='text-align:right'| 3619
| ''[[:d:Q124372119|Valentyna Niemtsova]]''
| 1969
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1569495|Q1569495]]''
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''<br/>''[[:d:Q12166926|Харьков дәүләт дизайн һәм сәнгать академиясе]]''<br/>''[[:d:Q56803|Харкау милли мәгарифбелем үнивирситите]]''
| 1946-02-10
| ''[[:d:Q642660|Пылтсамаа]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3620
| ''[[:d:Q124389745|Juhan Karell]]''
|
| ''[[:d:Q1231865|Q1231865]]''
|
| 1877-08-12
| ''[[:d:Q20531182|Kernu Rural Municipality]]''
| 1947-04-20
| [[Тарту]]
|-
| style='text-align:right'| 3621
| ''[[:d:Q124448910|Марон, Исаак Абрамович]]''
|
|
| ''[[:d:Q4297700|Михаил хәрби артиллерия академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4304299|Мәскәү элемтә һәм информатика техник университеты]]''
| 1911-05-08
| [[Минск губернасы|Минск губернасы]]
| 1980-10-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3622
| ''[[:d:Q124480912|Ekaterina Chuprikova]]''
| 2010
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
| ''[[:d:Q1245390|Eurac Research]]''
|
| [[Нойштрелиц]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3623
| ''[[:d:Q124635063|Peeter Vingisaar]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| 1936-01-08
| [[Таллинн]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3624
| ''[[:d:Q124719969|Александр Александрович Антонов]]''
| 1885
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1859
| [[Санкт-Петербург]]
| 1904
|
|-
| style='text-align:right'| 3625
| ''[[:d:Q124726057|Larisa Lyapina]]''
| 1972
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''
| 1948-06-20
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3626
| ''[[:d:Q124742805|Aleksey Balakin]]''
| 1994
| ''[[:d:Q4263842|Q4263842]]''<br/>''[[:d:Q56314703|Scientific-Secretary]]''<br/>''[[:d:Q30093119|өлкән фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q28255863|Q28255863]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q85859833|Docent title]]''
|
| 1968-01-23
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3627
| ''[[:d:Q124743122|Kira Mikhaylovskaya]]''
|
| ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
|
| 1935-03-05
| [[Санкт-Петербург]]
| 2018-05-22
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 3628
| ''[[:d:Q124756010|Роман Михайлович Бродский]]''
| 1938
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q80207|Q80207]]''<br/>[[ССРБ эчке эшләр халык комиссарлыгы|ССҖБ эчке эшләр халык комиссариаты]]
| 1907-07-18
|
| 1992-02-01
|
|-
| style='text-align:right'| 3629
| ''[[:d:Q124756086|Prokofiev-Mykhailovska Valentyna Volodymyrivna]]''
| 1953
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''
|
| 1929-04-21
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3630
| ''[[:d:Q124756172|Valentyn Alyoshyn]]''
| 1965
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q5512517|G. V. Kurdyumov Institute for Metal Physics of the National Academy of Sciences of Ukraine]]''<br/>''[[:d:Q25436245|V. Bakul Institute for Superhard materials]]''
| 1942-03-07
| [[Тараз]]
| 1989-07-13
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 3631
| ''[[:d:Q124769786|Снегирев, Игорь Леонтьевич]]''
| 1930
|
| ''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''<br/>''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1907
| [[Париж]]
| 1946
|
|-
| style='text-align:right'| 3632
| ''[[:d:Q124771506|Исаева, Фия Абдулбариевна]]''
|
|
| ''[[:d:Q1528756|Таҗик милли университеты]]''
| 1938-03-01
| [[Уфа]]
| 2024-10-02
|
|-
| style='text-align:right'| 3633
| ''[[:d:Q124771746|Коротков, Геннадий Андреевич]]''
|
|
| ''[[:d:Q4258142|Institute for Philosophy, Literature and History in Leningrad]]''
| 1905
| [[Уса]]
| 1961
|
|-
| style='text-align:right'| 3634
| ''[[:d:Q124771757|Смирнова, Светлана Аркадьевна]]''
|
|
|
| 1950-06-06
| [[Кувшиново]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3635
| ''[[:d:Q125178586|Irina Podnosova]]''
|
| [[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q2622450|Россия Федерациясе Югары Мәхкәмәсе]]''
| 1953-10-29
| [[Псков]]
| 2025-07-22
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 3636
| ''[[:d:Q125187758|Kosovichev A. G.]]''
|
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q3400985|Q3400985]]''
| ''[[:d:Q3272013|New Jersey Institute of Technology]]''
| 1953-07-03
| [[Ишем]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3637
| ''[[:d:Q125202326|Munira Salakhetdinova]]''
| 1946
| ''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q16832248|Q16832248]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]<br/>''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''
| 1920-04-20
| ''[[:d:Q18780545|Klyuchishchi]]''
| 1991-01-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3638
| ''[[:d:Q125536213|Ирина Шадрина]]''
| 1990
| ''[[:d:Q1569495|Q1569495]]''
| [[Мурманск арктика дәүләт университеты]]
| 1960-05-13
| [[Харьков]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3639
| ''[[:d:Q125761639|Николай Иванович Нешатаев]]''
|
|
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q2858236|Mahilow State A. Kulašow University]]''
| 1899-06-27
| ''[[:d:Q4070650|Arkhangelskoye]]''
| 1986
| [[Могилёв]]
|-
| style='text-align:right'| 3640
| ''[[:d:Q125807861|Oskar-Herman Hansen]]''
| 1907
| ''[[:d:Q6606110|сәнәгатьче]]''<br/>''[[:d:Q3243461|коллекционер]]''<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]''
| ''[[:d:Q21635977|Белгород-Сумская железная дорога]]''
| 1881-02-18
| [[Санкт-Петербург]]
| 1964-01-07
| [[Штутгарт]]
|-
| style='text-align:right'| 3641
| ''[[:d:Q125815075|Соколов, Александр Ростиславович]]''
|
|
| ''[[:d:Q4398065|Russian State Historical Archive]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
| 1949-10-20
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3642
| ''[[:d:Q126165059|Vasilii Eberman]]''
| 1921
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
| 1899
| [[Санкт-Петербург]]
| 1937
|
|-
| style='text-align:right'| 3643
| ''[[:d:Q126285343|Valery G. Serbo]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201572|РФА СБ математика институты]]''
| 1939-12-07
| [[Үргәнеч]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3644
| ''[[:d:Q126596131|Anastasia Glawion]]''
|
| [[галим]]
| [[Дармштадт техник университеты]]<br/>''[[:d:Q40025|Эрланген — Нүрнберг университеты]]''
| 1989-06-08
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3645
| ''[[:d:Q126896886|Мирный, Семён Максимович]]''
|
|
|
| 1896-12-22
| ''[[:d:Q2464812|Grīva]]''
| 1973-11-29
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 3646
| ''[[:d:Q126914419|Lyudmila Sherstova]]''
| 1986
| ''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q742494|Q742494]]''
| 1958-03-02
| ''[[:d:Q16015481|Berezovka, Krasnoshchyokovsky District, Altai Krai]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3647
| ''[[:d:Q126923612|Yurii Emelyanov]]''
|
| ''[[:d:Q212980|Q212980]]''<br/>''[[:d:Q2306091|Q2306091]]''<br/>''[[:d:Q30131998|Q30131998]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q1569495|Q1569495]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1933-06-23
| [[Кисловодск]]
| 1996-02-19
|
|-
| style='text-align:right'| 3648
| ''[[:d:Q126971114|Пянкевич, Владимир Леонидович]]''
| 1980
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4407711|Q4407711]]''
| 1956-11-19
| [[Махачкала]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3649
| ''[[:d:Q126971320|Мартынов, Игорь Александрович]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1964-05-06
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3650
| ''[[:d:Q127943015|Anna Stroganova]]''
| 1933
| ''[[:d:Q16831394|териолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
| 1911-06-15
| [[Санкт-Петербург]]
| 1961-07-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3651
| ''[[:d:Q128410851|Правдин, Леонид Фёдорович]]''
| 1923
| [[галим]]
|
| 1897-03-23
| ''[[:d:Q113058600|Новографское]]''
| 1987
|
|-
| style='text-align:right'| 3652
| ''[[:d:Q128625482|Mazing, Yuri Andreevich]]''
| 1973
| ''[[:d:Q12119633|табиб-иммунолог]]''<br/>''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| ''[[:d:Q4314501|Профессор Н. Н. Петров исемендәге онкология фәнни-тикшеренү институты]]''<br/>''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]''
| 1951-04-05
| [[Санкт-Петербург]]
| 2021-10-16
|
|-
| style='text-align:right'| 3653
| ''[[:d:Q128859151|Pyotr Nekrasov]]''
|
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| ''[[:d:Q4258143|Ленинградский институт педологии и дефектологии]]''<br/>''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]''<br/>[[Курск дәүләт медицина университеты]]<br/>''[[:d:Q1459393|Q1459393]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1895-02-14
| ''[[:d:Q4319261|Nizhnyaya Vodlitsa]]''
| 1984
| [[Курск]]
|-
| style='text-align:right'| 3654
| ''[[:d:Q129020547|Yuri V. Mamkaev]]''
|
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
| 1933-06-04
| [[Канск]]
| 2010-12-24
|
|-
| style='text-align:right'| 3655
| ''[[:d:Q129068607|Irina Tumakova]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q753932|Izvestia]]''<br/>''[[:d:Q4491769|Q4491769]]''<br/>''[[:d:Q170135|Novaya Gazeta]]''
| 1970-12-31
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3656
| ''[[:d:Q129089071|Vladimir V. Kuznetsov]]''
| 1936
| ''[[:d:Q11710359|Q11710359]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''<br/>''[[:d:Q4308086|Мурманская биологическая станция]]''<br/>''[[:d:Q65172404|Q65172404]]''
| 1912
|
| 1961
|
|-
| style='text-align:right'| 3657
| ''[[:d:Q129105086|Leonid Avgustovich Chudnovsky]]''
| 1941
| ''[[:d:Q1039099|икыскурия йөртүче]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
| 1911
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3658
| ''[[:d:Q129566358|Berta Vladimirovna Firstein]]''
|
| ''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''
| [[Кунсткамера]]
| 1906
|
| 1985
|
|-
| style='text-align:right'| 3659
| ''[[:d:Q129590302|Орелкин Борис Петрович]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| 1884
|
| 1931
|
|-
| style='text-align:right'| 3660
| ''[[:d:Q129595159|Левченко Владимир Фёдорович]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q864503|Q864503]]''
| ''[[:d:Q4201829|Q4201829]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| 1949
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3661
| ''[[:d:Q130215652|Голубовская Инна Никитична]]''
| 1963
| ''[[:d:Q71049338|cytogeneticist]]''
| ''[[:d:Q4201822|Institute of Cytology and Genetics]]''<br/>''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3662
| ''[[:d:Q130252434|Leonid Z. Kaidanov]]''
| 1959
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1936-02-20
|
| 1998
|
|-
| style='text-align:right'| 3663
| ''[[:d:Q130266286|Шевченко Валерий Геннадьевич]]''
| 1953
| ''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''
|
| 1930
|
| 2010
|
|-
| style='text-align:right'| 3664
| ''[[:d:Q130266410|Богута Кирилл Константинович]]''
| 1967
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''
|
| 1940
|
| 2002
|
|-
| style='text-align:right'| 3665
| ''[[:d:Q130266519|Стрелков Андрей Александрович]]''
| 1956
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''
|
| 1934
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3666
| ''[[:d:Q130266561|Иван Полянский]]''
|
| [[укытучы]]
| ''[[:d:Q4177218|П. Ф. Лесгафт исемендәге Табигый фәннәр институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q47836406|Высшие женские естественно-научные курсы]]''
| 1872
| [[Рязань губернасы]]
| 1930-05-14
| [[Павловск (Санкт-Петербург)|Павловск]]
|-
| style='text-align:right'| 3667
| ''[[:d:Q130268414|Полянская Галина Георгиевна]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3668
| ''[[:d:Q130279405|Aleksey Kuchmin]]''
| 1998
| [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1976-10-15
| [[Шчучын]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3669
| ''[[:d:Q130290963|Скворцов Владимир Валентинович]]''
|
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''
| ''[[:d:Q323681|Q323681]]''
| 1949
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3670
| ''[[:d:Q130335154|Valeria Eremina]]''
| 1963
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
| ''[[:d:Q1024181|Q1024181]]''
| 1938-12-13
| [[Мәскәү]]
| 2023-12-07
|
|-
| style='text-align:right'| 3671
| ''[[:d:Q130365852|Адольф Аркадьевич Равдель]]''
|
|
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| 1900-11-23
| [[Ростов-на-Дону]]
| 1984-05-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3672
| ''[[:d:Q130369364|Жиляков Николай Павлович]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3673
| ''[[:d:Q130386120|Исаев Виталий Михайлович]]''
| 1911-05
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q24932262|Women's Pedagogical Institute]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
| 1888-01-27
| [[Вышний Волочёк|Вышний Волочёк шәһәре]]
| 1924-08
| [[Кавказ]]
|-
| style='text-align:right'| 3674
| ''[[:d:Q130388268|Aleksander Rikken]]''
|
| ''[[:d:Q974144|Q974144]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
| 1880-09-09
| [[Варуди]]
| 1951
|
|-
| style='text-align:right'| 3675
| ''[[:d:Q130416097|Kamal Aliyev]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q61931545|Institute of History and Ethnology of Azerbaijan National Academy of Sciences]]''
| 1927-01-11
| [[Бакы]]
| 2012-12-28
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 3676
| ''[[:d:Q130469262|Alexander L. Yudin]]''
| 1956
| ''[[:d:Q39372574|protistologist]]''
| ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
| 1932-02-22
|
| 2017-04-13
|
|-
| style='text-align:right'| 3677
| ''[[:d:Q130531108|Вальтер Оскар Антонович]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q1459393|Q1459393]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1628690|Q1628690]]''
| 1884
|
| 1941
|
|-
| style='text-align:right'| 3678
| ''[[:d:Q130531231|Мальчевский Владимир Павлович]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q24897059|Агрофизик фәнни тикшеренү институты]]''
| 1892
|
| 1942
|
|-
| style='text-align:right'| 3679
| ''[[:d:Q130531639|Бессонов Николай Алексеевич]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q48945052|Zemědělský vědecký výbor]]''<br/>''[[:d:Q391083|Q391083]]''<br/>''[[:d:Q157575|Q157575]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3680
| ''[[:d:Q130538349|Воейков Александр Дмитриевич]]''
| 1906
| ''[[:d:Q1781198|Q1781198]]''
|
| 1879
|
| 1944
| [[Харбин]]
|-
| style='text-align:right'| 3681
| ''[[:d:Q130602878|M. D. Golubovsky]]''
| 1963
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''<br/>''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| ''[[:d:Q4201822|Institute of Cytology and Genetics]]''<br/>''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''<br/>''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''
| 1939-08-27
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3682
| ''[[:d:Q130604522|Зеленский Владимир Данилович]]''
| 1904
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1879
|
| 1930
|
|-
| style='text-align:right'| 3683
| ''[[:d:Q130638629|Шевяков Александр Владимирович]]''
|
|
|
| 1896
|
| 1919
|
|-
| style='text-align:right'| 3684
| ''[[:d:Q130691291|Гольбек Андрей Карлович]]''
| 1913
| ''[[:d:Q3348530|plant breeder]]''
| ''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''
| 1888
|
| 1963
|
|-
| style='text-align:right'| 3685
| ''[[:d:Q130692969|Фермерен Нина Оттовна]]''
| 1921
|
| ''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''
| 1888
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3686
| ''[[:d:Q130696529|Лебедев Николай Иванович]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3687
| ''[[:d:Q130697795|Кисляков Петр Васильевич]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3688
| ''[[:d:Q130703185|Берлинская Ольга Максимилиановна]]''
|
|
| ''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''
| 1889
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3689
| ''[[:d:Q130717955|Блохина Надежда Ивановна]]''
| 1972
| ''[[:d:Q1662561|Q1662561]]''
| ''[[:d:Q4086902|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Көнчыгыш Азия коры җир биотасы биотөрлелеге федераль фәнни үзәге]]''
|
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3690
| ''[[:d:Q130877301|Филипченко Степан Александрович]]''
| 1939
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| 1916-03-17
|
| 1943
|
|-
| style='text-align:right'| 3691
| ''[[:d:Q130901810|Ekaterina Guerbek]]''
|
| ''[[:d:Q333634|Q333634]]''
|
| 20th century
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3692
| ''[[:d:Q130968508|İnqilab Aslanov]]''
|
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Бакы дәүләт университеты]]
| 1932-05-09
| ''[[:d:Q158903|Шуша]]''
| 1997-11-23
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 3693
| ''[[:d:Q131100606|Владимир Верхоляк]]''
| 1980
| ''[[:d:Q19829994|Корея белгече]]''
| [[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]
| 1957-04-03
| [[Кривой Рог]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3694
| ''[[:d:Q131148022|Мамзин Алексей Сергеевич]]''
| 1951
| [[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''<br/>''[[:d:Q4201801|РФА Фәлсәфә институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1928-04-29
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3695
| ''[[:d:Q131209772|Mikhail M. Soloviov]]''
|
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''
| ''[[:d:Q2025062|Q2025062]]''<br/>''[[:d:Q24932262|Women's Pedagogical Institute]]''<br/>''[[:d:Q4061873|Alekseevskaya Women's Gymnasium]]''<br/>''[[:d:Q2300372|РСФСР Мәгариф халык комиссариаты]]''<br/>''[[:d:Q4426262|Commission for the Study of the Natural Productive Forces]]''<br/>''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''
| 1877-01-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 1942-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3696
| ''[[:d:Q131244266|Mikhail T. Yermolenko]]''
| 1964
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| ''[[:d:Q4407669|Санкт-Петербург медицина табиблары белемен арттыру академиясе]]''
| 1937-08-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 2012-04-06
|
|-
| style='text-align:right'| 3697
| ''[[:d:Q131255845|Дьяконов Дмитрий Михайлович]]''
| 1916
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| 1893-10-05
|
| 1923-09-30
|
|-
| style='text-align:right'| 3698
| ''[[:d:Q131261237|Владимирский Александр Петрович]]''
| 1913
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1886
|
| 1939
|
|-
| style='text-align:right'| 3699
| ''[[:d:Q131282001|Константин Шимкевич]]''
| 1912
| ''[[:d:Q17167049|Q17167049]]''
| ''[[:d:Q4146802|State Institute of Art History]]''
| 1887
|
| 1953
|
|-
| style='text-align:right'| 3700
| ''[[:d:Q131305240|Панченко, Дмитрий Вадимович]]''
| 1978
|
|
| 1956-03-17
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3701
| ''[[:d:Q131305349|Бриц Станислав Георгиевич]]''
|
| ''[[:d:Q1402561|Q1402561]]''
|
| 1891-04-16
| [[Даугавпилс]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3702
| ''[[:d:Q131317075|I︠U︡difʹ Khaimovna Kopelevich]]''
| 1941<br/>1947
| ''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q56314891|historiographer]]''<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''
| ''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''
| 1921-11-11
| [[Гомель]]
| 2009-11-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3703
| ''[[:d:Q131349257|Anatoly E. Serebryakov]]''
| 1915
| ''[[:d:Q333634|Q333634]]''
| ''[[:d:Q113411792|Коммерческое училище в Лесном]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]
| 1890-04-25
| [[Нёйи-сюр-Сен|Нөйи-сүр-Сен]]
| 1938-07-08
|
|-
| style='text-align:right'| 3704
| ''[[:d:Q131369408|Берегой Наталья Евгеньевна]]''
| 1998
| ''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| ''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''
| 1976-10-11
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3705
| ''[[:d:Q131369503|Зенкевич Светлана Игоревна]]''
| 1993
| ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''
| ''[[:d:Q1981482|Q1981482]]''<br/>''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''
| 1973-12-06
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3706
| ''[[:d:Q131369550|Лоскутова Марина Викторовна]]''
| 1991
| ''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]<br/>''[[:d:Q4397941|Россия мәгариф академиясе]]''<br/>''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]''<br/>''[[:d:Q1075104|Q1075104]]''<br/>''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''
| 1968-09-06
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3707
| ''[[:d:Q131369607|Полевой Анатолий Всеволодович]]''
| 1988
| ''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| ''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''
| 1966-04-29
| [[Иркутск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3708
| ''[[:d:Q131369653|Anna Viktorovna Samokišová]]''
| 2006
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''
| 1984-03-25
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3709
| ''[[:d:Q131369671|Федотова Анастасия Алексеевна]]''
| 2000
| ''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| ''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''
| 1976-07-28
| [[Костанай|Куштанай]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3710
| ''[[:d:Q131369862|Бекасова Александра Викторовна]]''
| 1990
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q30263242|St. Petersburg Branch of the Archive of the Russian Academy of Sciences,]]''<br/>''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''<br/>''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
| 1967-07-23
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3711
| ''[[:d:Q131369902|Быкова Татьяна Константиновна]]''
| 1941
| ''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| ''[[:d:Q1459393|Q1459393]]''<br/>''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''
| 1918
| [[Казан]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3712
| ''[[:d:Q131369966|Калесник Екатерина Владимировна]]''
| 1989
| ''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''
| 1966-09-09
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3713
| ''[[:d:Q131370088|Козулина Анна Викентьева]]''
| 1978
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''
| 1956-03-04
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3714
| ''[[:d:Q131370129|Константинова Наталия Викторовна]]''
| 1969
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''
| 1944-10-12
| [[Кемерово]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3715
| ''[[:d:Q131370165|Кременцов Николай Леонидович]]''
| 1981
| ''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| ''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''<br/>''[[:d:Q180865|Торонто университеты]]''
| 1957-03-08
| [[Кукан]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3716
| ''[[:d:Q131370265|Лайус Юлия Александровна]]''
| 1985
| ''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| ''[[:d:Q65172404|Q65172404]]''<br/>''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''<br/>''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
| 1963-06-05
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3717
| ''[[:d:Q131370359|Лукина Татьяна Аркадьевна]]''
| 1942
| ''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| ''[[:d:Q52843130|All-Russian Scientific Research Institute of Agrochemistry named after D.N. Pryanishnikova]]''<br/>''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''<br/>''[[:d:Q1056886|Q1056886]]''<br/>''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''
| 1917-10-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 1999-02-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3718
| ''[[:d:Q131376484|Tatyana Igorevna Malova]]''
| 1998
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''<br/>''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q7498982|РФА океанбелем институты]]''
| 1976-07-03
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3719
| ''[[:d:Q131376574|Миклин Арнольд Михайлович]]''
| 1964
| [[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''
| 1939-01-15
| [[Киров өлкәсе]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3720
| ''[[:d:Q131376674|Орлов Сергей Александрович]]''
| 1974
| [[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''<br/>''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]''
| 1951-05-17
| [[Пугачев (шәһәр)|Пугачев]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3721
| ''[[:d:Q131376730|Попов Евгений Борисович]]''
| 1971
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| 1948-08-02
| ''[[:d:Q2473410|Hlukhivtsi]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3722
| ''[[:d:Q131376745|Попов Игорь Юрьевич]]''
| 1993
| ''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| ''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1971-07-17
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3723
| ''[[:d:Q131376842|Росина Нонна Яковлевна]]''
| 1959
| ''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| ''[[:d:Q4201793|Q4201793]]''<br/>''[[:d:Q4201829|Q4201829]]''
| 1937-08-03
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3724
| ''[[:d:Q131376863|Рубцова Зоя Михайловна]]''
| 1952
| ''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''
| 1923-12-04
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3725
| ''[[:d:Q131377042|Строгонова Лидия Георгиевна]]''
| 1971
| ''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| ''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''
| 1944-04-28
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3726
| ''[[:d:Q131377105|Трохачев Сергей Юрьевич]]''
| 1983
| ''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| ''[[:d:Q1459393|Q1459393]]''<br/>''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4400558|Фёдор Михайлович Достоевский исемендәге Рус христиан гуманитар академия]]''<br/>''[[:d:Q4407703|Saint Petersburg University of the Humanities and Social Sciences]]''
| 1956-02-16
| [[Находка]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3727
| ''[[:d:Q131377139|Хахина Лия Николаевна]]''
| 1955
| ''[[:d:Q16063546|Q16063546]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201531|Q4201531]]''
| 1932-07-20
| [[Новочеркасск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3728
| ''[[:d:Q131379360|Кривоногова Майя Борисовна]]''
|
| ''[[:d:Q19961388|Q19961388]]''
| ''[[:d:Q131378790|Памирская биологическая станция]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3729
| ''[[:d:Q131379394|Ладыгина Галина Михайловна]]''
| 1954
| ''[[:d:Q19961388|Q19961388]]''
| ''[[:d:Q131378790|Памирская биологическая станция]]''<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| 1929
|
| 1989
|
|-
| style='text-align:right'| 3730
| ''[[:d:Q131379440|Литвинова Нина Павловна]]''
|
| ''[[:d:Q19961388|Q19961388]]''
| ''[[:d:Q131378790|Памирская биологическая станция]]''<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3731
| ''[[:d:Q131379562|Меле Лидия Сергеевна]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3732
| ''[[:d:Q131379766|Свешникова Валентина Михайловна]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
| 1912
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
| 2000
|
|-
| style='text-align:right'| 3733
| ''[[:d:Q131379888|Рейнус Роза Михайловна]]''
| 1940
| ''[[:d:Q2919046|Q2919046]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| 1916
| [[Иске Русса]]
| 1997
|
|-
| style='text-align:right'| 3734
| ''[[:d:Q131380286|Филиппова Людмила Александровна]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
| 1929
| [[Вологда]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3735
| ''[[:d:Q131380307|Пономарева Маргарита Михайловна]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| 1931
| [[Санкт-Петербург]]
| 2006
|
|-
| style='text-align:right'| 3736
| ''[[:d:Q131381591|Попова Иза Аркадьевна]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q131378790|Памирская биологическая станция]]''<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| 1930
| [[Санкт-Петербург]]
| 2012
|
|-
| style='text-align:right'| 3737
| ''[[:d:Q131381612|Глаголева Татьяна Андреевна]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q131378790|Памирская биологическая станция]]''
| 1929
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3738
| ''[[:d:Q131381635|Измайлова Нинель Николаевна]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q131378790|Памирская биологическая станция]]''<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| 1933
| [[Санкт-Петербург]]
| 1990
|
|-
| style='text-align:right'| 3739
| ''[[:d:Q131579869|Гурина Валентина Григорьевна]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3740
| ''[[:d:Q131586490|Lev Yakovlevich Borkin]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''
| ''[[:d:Q4193891|Q4193891]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3741
| ''[[:d:Q131717785|Georgy Moor]]''
| 1930
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q4101971|All Russian Research Institute of Geology and Mineral Resources of the World Ocean]]''
| 1907
|
| 1958-11-02
|
|-
| style='text-align:right'| 3742
| ''[[:d:Q131720711|Дербек Фридрих Альбертович]]''
|
| ''[[:d:Q39631|Q39631]]''
|
| 1871
|
| 1930
|
|-
| style='text-align:right'| 3743
| ''[[:d:Q131742794|Фаусек Владимир Викторович]]''
|
| ''[[:d:Q864503|Q864503]]''
|
| 1892
|
| 1914-07-01
|
|-
| style='text-align:right'| 3744
| ''[[:d:Q131763709|Ivan P. Yamshchikov]]''
| 2012
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| ''[[:d:Q1622239|Technical University of Applied Sciences Würzburg-Schweinfurt]]''
| 1987-04-08
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3745
| ''[[:d:Q131783707|Логинов, Константин Кузьмич]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
|
| 1952-09-26
| [[Вытегра]]
| 2020-11-18
|
|-
| style='text-align:right'| 3746
| ''[[:d:Q131787230|Tamara Enno]]''
|
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
|
| 1929-12-01
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3747
| ''[[:d:Q131820140|Michael Bordag]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''
| 1952-07-07
| [[Дрезден]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3748
| ''[[:d:Q131828286|Арнольд Георгий Федорович]]''
| 1897
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''
| ''[[:d:Q85449|Q85449]]''<br/>''[[:d:Q4496332|Хабарау милли аграр университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3749
| ''[[:d:Q131853635|Nataliya Nikitichna Matinyan]]''
|
| ''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1936-11-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 2020-10-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3750
| ''[[:d:Q131872436|Emil Ilmas]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| 1931-06-01
| [[Таллинн]]
| 1992-08-04
| [[Тарту]]
|-
| style='text-align:right'| 3751
| ''[[:d:Q131990598|Nikolai Raskov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1936-10-16
| ''[[:d:Q4106497|Velykyi Dalnyk]]''
| 2024-01-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3752
| ''[[:d:Q132188429|Evald Übi]]''
|
| [[математик]]
|
| 1945-09-23
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3753
| ''[[:d:Q132192270|Elina Öpik]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
|
| 1928-10-06
| [[Нарва]]
| 2006-07-20
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 3754
| ''[[:d:Q132824848|Lyudmila Kudryavtseva]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
|
| 1925-06-07
| [[Нарва]]
| 2011
|
|-
| style='text-align:right'| 3755
| ''[[:d:Q132861682|Islam Sunkar]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| 1995-07-12
| [[Фрументьевка]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3756
| ''[[:d:Q133696035|Elle Kask]]''
|
| ''[[:d:Q599151|Q599151]]''<br/>''[[:d:Q16533|Q16533]]''
|
| 1958-10-05
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3757
| ''[[:d:Q133722839|Konstantin Vilhelmson]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
| 1893
| [[Санкт-Петербург]]
| 1944-02-04<br/>1944
| [[Тарту]]
|-
| style='text-align:right'| 3758
| ''[[:d:Q133797436|Lev Koshlyakov]]''
|
| ''[[:d:Q9352089|Q9352089]]''<br/>''[[:d:Q43845|Q43845]]''<br/>''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q2314719|Q2314719]]''
| ''[[:d:Q2537294|Бөтенроссия дәүләт телевизион һәм радиотапшырулар ширкәте]]''<br/>''[[:d:Q899012|Sibur]]''<br/>[[Аэрофлот]]<br/>''[[:d:Q1065835|UTair Aviation]]''
| 1945-02-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 2024-01-15
|
|-
| style='text-align:right'| 3759
| ''[[:d:Q133842426|Boris Enst]]''
|
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
|
| 1920-06-14
| [[Пермь]]
| 2003-12-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3760
| ''[[:d:Q133873883|Aleksander Panteleyev]]''
|
| ''[[:d:Q11486702|архитектура тарихчысы]]''
|
| 1951-06-11
| [[Таллинн]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3761
| ''[[:d:Q134234391|Жанна Игорь кызы Шуклина]]''
| 2000
| ''[[:d:Q333634|Q333634]]''<br/>''[[:d:Q11085831|сөйләм тәрҗемәчесе]]''<br/>''[[:d:Q123505457|Q123505457]]''
| ''[[:d:Q108599669|Югары тәрҗемәчек мәктәбе]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3762
| ''[[:d:Q134355683|Aleksander Burhardt]]''
|
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q16533|Q16533]]''<br/>''[[:d:Q8359428|Q8359428]]''<br/>''[[:d:Q114053126|nationalist activist]]''
|
| 1885-08-25
| ''[[:d:Q735138|Кедайнәй]]''
| 1976-08-29
|
|-
| style='text-align:right'| 3763
| ''[[:d:Q134377146|Вишневская Зоя Игнатьевна]]''
|
| ''[[:d:Q14906342|биофизик]]''
| ''[[:d:Q7498982|РФА океанбелем институты]]''<br/>''[[:d:Q4201752|Institute of Theoretical and Experimental Biophysics]]''<br/>''[[:d:Q4201434|Institute of Cell Biophysics]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3764
| ''[[:d:Q134382008|Сергей Алексеевич Субботин]]''
| 1928
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
|
| 1904
|
| 1960
|
|-
| style='text-align:right'| 3765
| ''[[:d:Q134464561|Iuliia Petrova]]''
| 2013<br/>2018<br/>2021
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q10302895|Institute of Mathematics, Statistics and Computer Science, University of São Paulo]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3766
| ''[[:d:Q134473813|José Luis Salas Burgoa]]''
|
| ''[[:d:Q11063|Q11063]]''<br/>[[математик]]
|
|
| [[La-Pas|Ла-Пас]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3767
| ''[[:d:Q134527410|Irina Amitan]]''
|
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
|
| 1944-12-22
| [[Осташков]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3768
| ''[[:d:Q134539483|Zinaida Degteryova]]''
|
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
|
| 1913-09-17
| [[Тула]]
| 1991-04-15
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 3769
| ''[[:d:Q134546513|Linda Eringson]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
|
| 1919-12-31
|
| 2013
|
|-
| style='text-align:right'| 3770
| ''[[:d:Q134560627|Dvoira Gurfel]]''
|
| ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''
|
| 1922-12-29
| ''[[:d:Q4452204|Tarutino]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3771
| ''[[:d:Q134560646|Yelena Guryeva]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
| 1927-11-07
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3772
| ''[[:d:Q134560970|Kaarel Haav]]''
|
| ''[[:d:Q2306091|Q2306091]]''<br/>''[[:d:Q212980|Q212980]]''
|
| 1946-02-14
| ''[[:d:Q16411143|Avinurme Rural Municipality]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3773
| ''[[:d:Q134578277|Johannes Juhans]]''
|
| ''[[:d:Q126368762|agricultural scientist]]''
|
| 1874-07-07
| ''[[:d:Q61392570|Alliku Rural Municipality]]''
| 1956-04-05
| ''[[:d:Q618504|Harju Raion]]''
|-
| style='text-align:right'| 3774
| ''[[:d:Q134586515|Ellen Kaasik]]''
|
| ''[[:d:Q12376667|технолог]]''
|
| 1963-08-26
| [[Таллинн]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3775
| ''[[:d:Q134596751|Ülle Kerner]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
|
| 1961-10-11
| [[Тарту]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3776
| ''[[:d:Q134599303|Lembit Kiik]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''
|
| 1928-04-12
| ''[[:d:Q45100|Q45100]]''
| 2019
|
|-
| style='text-align:right'| 3777
| ''[[:d:Q134620482|Olga Nikolaevna Tolstaya]]''
|
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| ''[[:d:Q106713133|Museum of 20th and 21st Century St. Petersburg Art]]''
| 1957-12-23
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3778
| ''[[:d:Q134692589|Manokhin George Vasilovich]]''
|
| ''[[:d:Q1662561|Q1662561]]''
|
| No/unknown value
|
| 1945<br/>1946
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 3779
| ''[[:d:Q134697841|Ene Lausmaa]]''
|
| ''[[:d:Q56759261|economic geographer]]''
|
| 1944-03-20
| ''[[:d:Q16411967|Rakke Rural Municipality]]''
| 2021-03-10
|
|-
| style='text-align:right'| 3780
| ''[[:d:Q134699268|Kalev-Koit Leino]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
|
| 1938-10-19
| [[Пәрну]]
| 2006
|
|-
| style='text-align:right'| 3781
| ''[[:d:Q134704554|Taivo Liiva]]''
|
| ''[[:d:Q6804564|Q6804564]]''
|
| 1940-05-15
| [[Тарту]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3782
| ''[[:d:Q134715620|Gali Losenkova]]''
|
| ''[[:d:Q635734|Q635734]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
|
| 1926-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3783
| ''[[:d:Q134716163|Asta Luigas]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
| 1923-06-22
| [[Нарва]]
| 2009
|
|-
| style='text-align:right'| 3784
| ''[[:d:Q134719345|Lembit Maamets]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
|
| 1929-05-17
| ''[[:d:Q25522623|Veriora Rural Municipality]]''
| 1998-09-11
| [[Тарту]]
|-
| style='text-align:right'| 3785
| ''[[:d:Q134719347|Aasa Maamägi]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''
|
| 1947-06-08
| [[Таллинн]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3786
| ''[[:d:Q134722014|Saidahmad Laqayev]]''
|
| ''[[:d:Q101445630|физика укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q29182003|Q29182003]]''<br/>''[[:d:Q20826540|Q20826540]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4406337|Q4406337]]''
| 1952-03-09
| ''[[:d:Q2396533|Q2396533]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3787
| ''[[:d:Q134725764|Gvidon Meier]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
| 1890-01-30
| [[Санкт-Петербург]]
| 1963-12-23
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 3788
| ''[[:d:Q134725856|Andrus Meiner]]''
|
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
|
| 1960-10-02
| [[Таллинн]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3789
| ''[[:d:Q134725898|Svetlana Meltser-Yevstratova]]''
|
| ''[[:d:Q63676514|педагогика теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
| 1953-04-19
| [[Валга]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3790
| ''[[:d:Q134730453|Galina Mikkin]]''
|
| ''[[:d:Q212980|Q212980]]''
|
| 1948-09-22
| [[Пермь]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3791
| ''[[:d:Q134734389|Aadu Mirme]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| 1945-09-12
| ''[[:d:Q16409212|Halinga Rural Municipality]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3792
| ''[[:d:Q134963084|Andres Aarma]]''
|
| ''[[:d:Q1731155|Q1731155]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| 1947-07-08
| [[Таллинн]]
| 1999
|
|-
| style='text-align:right'| 3793
| ''[[:d:Q134971667|Aadu Rast]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15253558|Q15253558]]''
|
| 1932-11-15
| [[Таллинн]]
| 2009
|
|-
| style='text-align:right'| 3794
| ''[[:d:Q134987196|Karl Jaanimägi]]''
|
| ''[[:d:Q12376667|технолог]]''<br/>''[[:d:Q2961975|Q2961975]]''
|
| 1952-11-08
| [[Тарту]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3795
| ''[[:d:Q135003658|Viktor Makhov]]''
|
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q832136|business manager]]''
|
| 1967-12-14
| [[Выру]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3796
| ''[[:d:Q135029807|Trixie Yu]]''
|
|
|
| 1997-07-11
| [[Һоң Коң]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3797
| ''[[:d:Q135098919|Sergey Yurievich Shilov]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1972-02-28
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3798
| ''[[:d:Q135191403|Galina Sarap]]''
|
| ''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''
|
| 1940-09-18
| [[Омск]]
| 1993-03-30
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 3799
| ''[[:d:Q135217958|Pavel Sigalov]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
| 1929-12-29
| [[Мәскәү]]
| 2025-01-08
|
|-
| style='text-align:right'| 3800
| ''[[:d:Q135225401|Juris Vigrabs]]''
|
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q4178004|publicist]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
| 1881-09-14
|
| 1958
|
|-
| style='text-align:right'| 3801
| ''[[:d:Q135232104|Григорий Иосифович Боровка]]''
| 1918
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q3621491|Q3621491]]''
|
| 1894-02-25
| [[Санкт-Петербург]]
| 1942-06-29
| [[Ухта]]
|-
| style='text-align:right'| 3802
| ''[[:d:Q135267558|Natalia Lushchik]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| 1928-01-07
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3803
| ''[[:d:Q135320362|Sergei Stein]]''
|
| ''[[:d:Q6673651|әдәбиятче]]''
|
| 1882-05-03
| [[Санкт-Петербург]]
| 1955
| [[Германия Федератив Республикасы (1949-1990)|Федератив Алмания Җөмһүрияте]]
|-
| style='text-align:right'| 3804
| ''[[:d:Q135391600|Galina Vuks]]''
|
| ''[[:d:Q212980|Q212980]]''
|
| 1944-10-17
| [[Тарту]]
| 2024-12-28
|
|-
| style='text-align:right'| 3805
| ''[[:d:Q135394428|Jaan Villem]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| 1939-01-21
| [[Таллинн]]
| 2009-06-27
| [[Тарту]]
|-
| style='text-align:right'| 3806
| ''[[:d:Q135394438|Niina Villem]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| 1951-02-15
| [[Чернушка (шәһәр)|Чурныш]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3807
| ''[[:d:Q135410154|Renata de Winter-Sorkina]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| 1961-03-16
| [[Тарту]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3808
| ''[[:d:Q135435787|Leonid Temkin]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| 1943-01-10
| [[Самар]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3809
| ''[[:d:Q135437385|Anu Toots]]''
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
| 1959-01-11
| ''[[:d:Q2981703|Vastseliina]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3810
| ''[[:d:Q135446854|Hilda Teral]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| 1940-12-19
| [[Псков өлкәсе]]
| 2010-07-31
| [[Тарту]]
|-
| style='text-align:right'| 3811
| ''[[:d:Q135458305|Иосиф Моисеевич Лихтенштадт]]''
| 1868
| [[хокук белгече]]
|
| 1842
|
| 1896-05-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3812
| ''[[:d:Q135466715|Eino Tõnismäe]]''
|
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
|
| 1923-01-13
| [[Выру]]
| 2007-09-23
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 3813
| ''[[:d:Q135481305|Яўген Міхайлавіч Лабанаў]]''
| 1938
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q4201868|Institute of Nuclear Physics]]''<br/>''[[:d:Q30263818|Q30263818]]''<br/>''[[:d:Q2027201|Q2027201]]''
| 1913-11-20
| ''[[:d:Q19868918|Khryashchevka]]''
| 1976-11-06
|
|-
| style='text-align:right'| 3814
| ''[[:d:Q135484168|Ершов, Глеб Юрьевич]]''
|
| ''[[:d:Q88190618|Q88190618]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4407698|Санкт-Петербург дәүләт мәдәният институты]]''<br/>''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]''
| 1964-01-13
| [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3815
| ''[[:d:Q135509028|Etimad Ismayilov]]''
|
| ''[[:d:Q43845|Q43845]]''<br/>''[[:d:Q1500610|җәмгыять лидеры]]''
|
| 1969-06-22
| [[Бакы]]
| 2018-09-19
| [[Истанбул]]
|-
| style='text-align:right'| 3816
| ''[[:d:Q135687097|Alexander Massov]]''
| 1972
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''
| ''[[:d:Q4407693|Q4407693]]''
| 1950-03-07
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3817
| ''[[:d:Q135887276|Aron Novichev]]''
| 1925
| ''[[:d:Q188094|Q188094]]''<br/>''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4258140|Ленинград көнчыгыш университеты]]''<br/>''[[:d:Q154528|Q154528]]''<br/>''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| 1902-04-14
| ''[[:d:Q4456011|Ternivka]]''
| 1987-09-29
|
|-
| style='text-align:right'| 3818
| ''[[:d:Q135932604|Слиборский, Иван Григорьевич]]''
|
|
|
| 1810
| [[Витебск губернасы|Витебск гөбернәсе]]
| 1883-11-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3819
| ''[[:d:Q136007797|Анна Цендина]]''
| 1977
|
| ''[[:d:Q154528|Q154528]]''<br/>''[[:d:Q4201450|Q4201450]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
| 1954-08-11
| [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3820
| ''[[:d:Q136396326|Irina Panova]]''
|
| ''[[:d:Q19798999|acarologist]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
|
| 1938-12-20
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3821
| ''[[:d:Q136407184|Юрый Пятровіч Давыдаў]]''
| 1955
| ''[[:d:Q593644|Q593644]]''
| ''[[:d:Q110249922|Інстытут радыеэкалагічных праблем НАН Беларусі]]''
| 1932-06-14
| ''[[:d:Q4418120|Sechenovo]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3822
| ''[[:d:Q136451900|Liubov Kovriguina]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3823
| ''[[:d:Q136461753|Eduard Denisyuk]]''
| 1970-05-28
| ''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''<br/>''[[:d:Q11063|Q11063]]''
| ''[[:d:Q752122|Fesenkov Astrophysical Institute]]''
| 1932
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3824
| ''[[:d:Q136633890|Dmitry Khanukov]]''
| 2013
| [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q5287861|chief technology officer]]''
| [[Uber]]
| 1989-08
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3825
| ''[[:d:Q136723718|Балуев Александр Николаевич]]''
| 1949
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 1923-08-17
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3826
| ''[[:d:Q136736564|Said Zabitov]]''
|
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1953
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3827
| ''[[:d:Q136816494|Юрьев, Клавдий Васильевич]]''
|
|
|
| 1935-08-24
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3828
| ''[[:d:Q136816947|Рабинович, Борис Израилевич]]''
|
|
|
| 1930-02-12
| [[Витебск]]
| 2020-02-17
| [[Хьюстон]]
|-
| style='text-align:right'| 3829
| ''[[:d:Q136817310|Помигалов, Алексей Александрович]]''
| 2006
| ''[[:d:Q201788|Q201788]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
| 1984-02-19
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3830
| ''[[:d:Q137258894|Kazimierz Mayzner]]''
| 1909
| ''[[:d:Q8359428|Q8359428]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q600751|Q600751]]''<br/>[[адвокат]]
| ''[[:d:Q124542120|Акруговы суд у Плоцку]]''
| 1883-07-06
| [[Варшава]]
| 1951-03-28
| [[Плоцк|Плотск]]
|-
| style='text-align:right'| 3831
| ''[[:d:Q137285885|Nina Dmitrieva]]''
|
| ''[[:d:Q119498500|Pushkinist]]''
|
| 1955-04-15
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3832
| ''[[:d:Q137380152|Richard Poe]]''
|
| ''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q2516866|Q2516866]]''<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''
|
| 1958-12-18
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3833
| ''[[:d:Q137573254|Nomma Zarubina]]''
|
| ''[[:d:Q3738862|agent of influence]]''
|
| 1990
| [[Тум|Томск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3834
| ''[[:d:Q137759455|Emma Shamshina]]''
| 1959
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q16655684|Q16655684]]''<br/>''[[:d:Q294508|ALROSA]]''
| 1937-04-07
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3835
| ''[[:d:Q137797269|Andrey Konstantinovich Vermishev]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''
|
| 1964-05-24
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3836
| ''[[:d:Q137886870|Anastasia Tsvetkova]]''
|
| ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q137886503|Lake Baikal Foundation]]''
| 1989-01-29
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3837
| ''[[:d:Q137895812|Dmitrij Alexandrovich Lastochkin]]''
|
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''<br/>''[[:d:Q11710359|Q11710359]]''
|
| 1890
|
| 1948-10-23
|
|-
| style='text-align:right'| 3838
| ''[[:d:Q137953889|Gerry Utama]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q38053159|геоморфолог]]''
| ''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]''
| 1993
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3839
| ''[[:d:Q138003644|ალექსანდრე ფრენკელი]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3840
| ''[[:d:Q138009845|Vera Grantseva]]''
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q16947320|Q16947320]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3841
| ''[[:d:Q138031317|Кузнецова, Валентина Григорьевна]]''
| 1965
|
|
| 1941-01-29
| ''[[:d:Q494924|Russky Island]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3842
| ''[[:d:Q138085167|Natalia Naumovna Davydova]]''
|
| ''[[:d:Q12358881|альголог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
| 1931-07-04
|
| 2014-07-23
|
|-
| style='text-align:right'| 3843
| ''[[:d:Q138118110|Gyula Baranyi]]''
| 1952
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
|
| 1925-02-22
| ''[[:d:Q843025|Lajosmizse]]''
| 2008-07-06
| [[Будапешт]]
|-
| style='text-align:right'| 3844
| ''[[:d:Q138326905|Корчагина, Инна Александровна]]''
| 1956
| ''[[:d:Q1907198|таксанамис]]''<br/>''[[:d:Q124623931|палеакарполаг]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4127500|Q4127500]]''<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| 1934-06-14
| [[Санкт-Петербург]]
| 2024-09-14
|
|-
| style='text-align:right'| 3845
| ''[[:d:Q138455831|József Birnbauer]]''
| 1954
| ''[[:d:Q193391|Q193391]]''
|
| 1931-08-20
| [[Веспрем]]
| 2009-06-18
|
|-
| style='text-align:right'| 3846
| [[Шакир Мөхәммәдъяров]]
|
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| 1883-12-25
| [[Орски|Ыр]]
| 1967
| [[Ташкент]]
|-
| style='text-align:right'| 3847
| ''[[:d:Q138621008|Інеса Аўксенцьеўна Ушацкая]]''
| 1960
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1975956|Q1975956]]''
| 1933-12-17
| [[Зябки (Верхнядзвинский районы)|Зябки]]
| 1997-11-05
|
|-
| style='text-align:right'| 3848
| ''[[:d:Q138640551|Alexander Chaihorsky]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q7940086|вулканолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|Q1650915]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3849
| ''[[:d:Q138772797|Гусев Александр Владимирович]]''
| 1939
| ''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''
|
| 1917
|
| 1999
|
|-
| style='text-align:right'| 3850
| ''[[:d:Q138772816|Жуков Евгений Витальевич]]''
| 1950
| ''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3851
| ''[[:d:Q138786643|Бекман Маргарита Юльевна]]''
| 1932
| ''[[:d:Q350979|Q350979]]''
| ''[[:d:Q138786470|Q138786470]]''
| 1909
|
| 1997
|
|-
| style='text-align:right'| 3852
| ''[[:d:Q138864075|Зиновьева Елена Сергеевна]]''
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| 1985-08-19
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3853
| ''[[:d:Q138875872|Georgi Brachkov]]''
|
|
|
| 1887-01-30
| ''[[:d:Q160173|Q160173]]''
| 1950-01-08
| ''[[:d:Q173277|Q173277]]''
|}
{{Wikidata list end}}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Шәхесләр|Мәгариф|Россия}}
* [[Санкт-Петербург политехник университетын тәмамлаучылар исемлеге]]
* [[Казан университетын тәмамлаучылар исемлеге]]
[[Төркем:Санкт-Петербург дәүләт университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Исемлекләр:Югары уку йортлары буенча шәхесләр]]
rrsc4ynvppqkmhke2s8z7nyym2g2qoa
Илфат Миңнегалиев (2004)
0
1238421
5794905
5539978
2026-04-19T17:23:33Z
Әмир
15082
/* Спорттагы уңышлары */ викиләштерү
5794905
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес
| исем = [[Файл:Wrestling pictogram.svg|20px|link=]] Илфат Миңнегалиев
| рәсем = И.А.Миңнегалиев.jpg
| рәсем_зурлыгы = 200px
| alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу-->
| рәсем язуы =
| тулы исем = Илфат Айрат улы Миңнегалиев
| һөнәр = [[Файл:Wrestling pictogram.svg|20px|link=]] [[көрәш]]че
| туу датасы = 07.10.2004
| туу җире = [[РФ]], [[ТР]], {{туу җире|Азнакай районы|Азнакай районында}}, {{туу җире|Азнакай|Азнакайда}}
| гражданлык = {{байрак|Россия}} [[РФ]]
| милләт = [[татар]]
| үлем датасы =
| үлем җире =
| әти = Айрат Миңнегалиев
| әни =
| ир =
| хатын =
| балалар =
| кул кую =
| бүләк һәм премияләр = Дөнья чемпионы<br/>[[РФ]] чемпионы<br/>[[ТР]] чемпионы<br/> [[Файл:Знак мс России.jpg|20px|Россиянең спорт мастеры (2025)]]
| сайт =
| башка мәгълүмат =
}}
{{Фш|Миңнегалиев}}
'''Илфат Миңнегалиев''', Илфат Айрат улы Миңнегалиев (''Ильфат Айратович Миннегалиев; [[2004 ел]]ның [[7 октябрь|7 октябре]], [[РФ]], [[ТР]], [[Азнакай районы]], [[Азнакай]]'') ― спортчы, [[көрәш]] буенча Россия җыелма командасы әгъзасы, [[милли көрәш]] буенча дүрт тапкыр дөнья һәм Россия чемпионы, [[билбаулы көрәш]] буенча Европа чемпионы, Дөнья кубогы җиңүчесе, Дөнья чемпионаты, Күчмә халыклар уеннары призёры <ref>[https://tatar-inform.tatar/news/koras-buenca-durt-tapkyr-donya-cempiony-ilfat-minnegaliev-aznakaida-tavys-birde-5910991?ysclid=mjo5xwin3477900928 Көрәш буенча дүрт тапкыр дөнья чемпионы Илфат Миңнегалиев Азнакайда тавыш бирде.] [[Татар-информ]], 14.09.2025</ref>, ике төрдә дә күп тапкырлар Татарстан чемпионаты һәм беренчелеге җиңүчесе. Көрәш буенча «Ел спортчысы – 2025»<ref>''Зөлфия Шәвәлиева.'' [https://tatar-inform.tatar/news/tatarstan-korascelare-uzgan-elnyn-in-yaxsy-sportcylary-isemlegena-kerde-5915843 Татарстан көрәшчеләре узган елның иң яхшы спортчылары исемлегенә керде.] [[Татар-информ]], 16.12.2025</ref>. Беренче тренеры ― Айрат Ясир улы Миңнегалиев<ref>''Таңсылу Саниева''. [https://tatar-inform-tatar.mirtesen.ru/blog/43696278494/Kөrәsh-bUyencha-dүrt-tapkyir-dөnya-chempionyi-Ilfat-Miңnegaliev- Көрәш буенча дүрт тапкыр дөнья чемпионы Илфат Миңнегалиев Азнакайда тавыш бирде.] [[Татар-информ]], 14.09.2025</ref>. Россиянең спорт мастеры (2025)<ref>[https://msrfinfo.ru/awards/1321 Приказ Министерства спорта РФ от 19.02.2025 г. № 30-нг]{{Deadlink|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
== Тәрҗемәи хәле ==
2004 елның 7 октябрендә<ref>[https://minsport.tatarstan.ru/file/pub/pub_3817780.pdf?ysclid=mjo5mxl64c991665857 Список кандидатов в спортивные сборные команды Республики Татарстан.] minsport.tatarstan.ru, 2023</ref> [[Азнакай]]да өч балалы гаиләдә туган. Апасы һәм энекәше бар. Тамырлары [[Чалпы]]<ref>[https://vk.com/wall-14488212_14671 Авылыбыз оныгы, көчле көрәшче егетебез. Чалпы Вконтакте], 25.01.2025</ref> һәм [[Чубар Абдул]] авылларыннан. Азнакай шәһәренең 9нчы номерлы мәктәбендә укыган<ref>[https://tatarstan.schoolvolley.ru/player/11750?ysclid=mjo5vuebz9226445391 Статистика игрока Миннегалиев Ильфат Айратович.] Школьная волейбольная лига</ref>. [[Идел буе спорт һәм туризм академиясе |Идел буе дәүләт физик культура, спорт һәм туризм университеты]] ({{lang-ru|Поволжский ГУФКСиТ}}) студенты <ref>[https://e-academy.sportacadem.ru/student-portfolio/portfolio/с00023266?ysclid=mjo4rchod161808083 Портфолио студента «Миннегалиев Ильфат Айратович»]{{Deadlink|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
[[Көрәш]] белән җиде яшьтән профессиональ рәвештә шөгыльләнә. Әтисе Айрат Ясир улы (Азнакай районы Чубар Абдул авылы тумасы <ref>[https://vk.com/wall714244874_676?ysclid=mjo7h7soma305637462 Авылдашыбыз Айрат Ясир улы Миңнегалиев.] Чубар Абдулово Вконтакте, 23.12.2022</ref>) ― көрәш буенча тренер, әлеге спорт төренең барлык үзенчәлекләренә төшендергән<ref>''Илнар Камаев''. [https://shahrikazan.ru/news/sport/ilfat-minnegaliev-korascelar-xazer-kubrak-texnikaga-ham-dinamikaga-omtylalar?ysclid=mjo41zx7xd810767244 Илфат Миңнегалиев: «Көрәшчеләр хәзер күбрәк техникага һәм динамикага омтылалар».] [[Шәһри Казан]], 19.01.2025</ref>.
Татарстан Республикасы [[Азнакай муниципаль районы]] «Юбилейный» спорт мәктәбе өстәмә белем бирү муниципаль бюджет учреждениесе тәрбияләнүчесе<ref>[https://t.me/Official_Aznakay/7047 Золото мирового масштаба! Наш чемпион.] t.me/Official_Aznakay, 1.12.2025</ref>.
== Спорттагы уңышлары ==
Спортчының Азнакайда беренче тренеры ― Айрат Ясир улы Миңнегалиев, Татарстан Республикасының физик культура һәм спорт отличнигы. <ref>[https://edu.tatar.ru/aznakaevo/org5644/page760542.htm Миннегалиев Айрат Ясирович.] МБУДО СШ «Юбилейный» АМР РТ</ref>, Казанда тренеры ― халыкара класслы спорт остасы [[Динар Кәримуллин]]. 18 яшькә хәтле туган ягы Азнакай өчен көрәшкән. Олылар сафына күчкәч, [[Лаеш районы]] өчен чыгыш ясый<ref>''Мария Шадрина''. [https://laishevskyi.ru/news/lyudi-laishevskogo-kraya/ilfat-minnegaliev-iz-laisevskogo-raiona-stal-cempionom-rossii-po-kores?ysclid=mjo6bdvxov727593304 Ильфат Миннегалиев из Лаишевского района стал чемпионом России по корэш!] «Камская новь», 28.04.2025</ref>
* [[2018 ел|2018]] ― 2002-2004 елгы яшүсмерләр арасында Татарстан Республикасының Беренче Президенты Кубогына көрәш буенча республика ярышлары ([[Актаныш]] авылында) ― 40 кг авырлык категориясендә 1нче урын<ref>[https://edu.tatar.ru/aznakaevo/org5644/read-news/1739910 Корэш.] МБУДО СШ «Юбилейный» АМР РТ, 14.04.2018</ref>
* Милли көрәш буенча 4 тапкыр (2025 елга) дөнья чемпионы,
* илнең җыелма командасы составында Дөнья кубогы иясе,
* күп тапкыр Татарстан чемпионаты һәм беренчелеге җиңүчесе,
* 5нче дөньякүләм Күчмә Халыклар уеннарының өченче урын иясе,
* [[Сабан туе|Сабан туйлары]] батыры,
* [[2022 ел|2022]] ― «Ел спортчысы» («Татарстанның спорт өметләре» / «Спортивные надежды Татарстана» номинациясендә)<ref>[https://interesnoe.me/source-59005441/post-1523688 "Спортсменом года" в номинации «Спортивные надежды Татарстана» стал наш земляк, Ильфат Миннегалиев.]{{Deadlink|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Услышано в Азнакаево, 23.12.2022</ref>
* 2022 ― 2004-2005 елгы спортчылар арасында «Татарстан яшьләре» газетасы призына көрәш буенча Республика беренчелеге (Казан, «Тулпар» спорт комплексы) – 55 килограмм авырлыкта чемпион<ref>''Таңсылу Саниева''. [https://aznakaevo-rt.ru/news/sport/aznakay-krshchese-tatarstan-chempiony-isemen-laek-buldy Азнакай көрәшчесе Татарстан чемпионы исеменә лаек булды.] [[Маяк (Азнакай, гәзит)|«Маяк»]], 1.03.2022</ref>
* [[2023 ел]]да билбау көрәше буенча Европа һәм Россия чемпионы (60 кг га кадәр авырлык категориясендә) <ref>[https://minsport.tatarstan.ru/index.htm/news/2193082.htm?ysclid=mjo4yi2djn670447100 Определились победители и призеры чемпионата России по поясной борьбе корэш.] Министерство спорта Республики Татарстан, 30.04.2023</ref>
* [[2024 ел|2024]] ― 18-20 яшьлек яшүсмер кызлар һәм егетләр арасында билбау көрәше буенча Россия беренчелеге ― 1нче урын<ref name=":0">[https://edu.tatar.ru/aznakaevo/org5644/page5557539.htm# Борьба на поясах 2024.] edu.tatar.ru/aznakaevo</ref>
* 2024 ― 18-20 яшьлек яшүсмер кызлар һәм егетләр арасында билбау көрәше буенча дөнья беренчелеге – 3нче урын <ref name=":0" />
* 2024 ― ир-атлар һәм хатын-кызлар арасында билбау көрәше буенча дөнья чемпионаты ([[Казан]]) ― 3нче урын
* [[2025 ел|2025]] ― Россиянең спорт мастеры, шулай ук халыкара класслы спорт мастеры нормативын үтәгән<ref>[https://aznakayevo.tatarstan.ru/index.htm/news/2210259.htm?ysclid=mjo5qkusl6251519244 Два азнакаевских борца стали чемпионами мира.] Азнакаевский муниципальный район, 26.06.2023</ref>
* 2025 ― көрәш буенча Россия чемпионатында (Казанда [[«Ак Барс» көрәш сарае]]нда) алтын медаль (60 кг га кадәр авырлык категориясендә). Дөнья чемпионатында (19-23 июнь, Казан) һәм көрәш буенча Дөнья Кубогында (5-7 июль, Мәскәү) катнашу өчен Россия җыелмасына кертелгән<ref>[https://vk.com/wall-114915912_28610?ysclid=mjo3rp65bk177309041 Ильфат Миннегалиев из Лаишевского района взял золото на Чемпионате России по корэш.] Лаишевский муниципальный район Вконтакте, 29.04.2025</ref>
* 2025 ― Дөнья Кубогы ([[Уфа]]да узган) иясе
* 2025 ― билбау көрәше буенча Дөнья кубогы (II Бөтендөнья милли көрәш төрләре уеннары кысаларында. [[Яңа Чабаксар|Новочебоксарск]]) ― ике тапкыр Дөнья кубогы җиңүчесе (62 кг га кадәр авырлык категориясендә классик стильдә)<ref>''Виктория Антонова''. [https://almetievsk-ru.ru/news/goryachie-novosti/borec-iz-aznakaevo-stal-dvukratnym-pobeditelem-kubka-mira Борец из Азнакаево стал двукратным победителем Кубка мира.] almetievsk-ru.ru, 12.10.2025</ref><ref>''Зөлфия Шәвәлиева''. [https://tatar-inform.tatar/news/korasce-ilfat-minnegaliev-ii-botendonya-milli-koras-torlare-uennary-inucese-buldy-5912444 Илфат Миңнегалиев II Бөтендөнья милли көрәш төрләре уеннары җиңүчесе булды.] [[Татар-информ]], 12.10.2025</ref>
* 2025 ― билбау көрәше буенча дөнья чемпионатында ([[Фөҗәйрә]] шәһәре, [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]]) алтын медаль (62 кг га кадәр авырлык категориясендә)<ref>''Тансылу Саниева''. [https://aznakaevo-rt.ru/news/sport/aznakaevskii-borec-priznan-cempionom-mira-po-borbe-na-poiasax?ysclid=mjo4cys1lm847353654 Азнакаевский борец признан чемпионом мира по борьбе на поясах.] Азнакаево, 1.12.2025</ref>
* 2025 – билбау көрәше буенча Россия Кубогы ― 60 кг авырлык категориясендә җиңүче ([[Красноярск]] өчен көрәшүче Артем Сагалаковны берничә секундта 5:0 исәбе белән откан)<ref>''Зөлфия Шәвәлиева''. [https://intertat.tatar/news/2025-elnyn-songy-koras-yarysynda-korasep-kalygyz-ikence-elga-tartipka-salabyz-5877029?ysclid=mjo81ztagg918815752 2025 елның соңгы көрәш ярышында: «Көрәшеп калыгыз, икенче елга тәртипкә салабыз!».] [[Интертат]], 11.12.2025</ref>
* [[2026 ел]] ― каһарман-шагыйрь Муса Җәлил истәлегенә «Ватаным Татарстан» газетасы гамәлгә куйган көрәш турнирының (Чаллы шәһәренең Боз сараенда узган) 60 кг үлчәү авырлыгында 1нче урын<ref>''Зөлфия Шәвәлиева.'' [https://tatar-inform.tatar/news/musa-alil-istalegena-bagyslangan-koras-turnirynyn-2026-elgy-inucelare-bilgele-5919153 Муса Җәлил истәлегенә багышланган көрәш турнирының 2026 елгы җиңүчеләре билгеле булды.] [[Татар-информ]], 14.02.2026</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://e-academy.sportacadem.ru/student-portfolio/portfolio/с00023266?ysclid=mjo4rchod161808083 Портфолио студента «Миннегалиев Ильфат Айратович»]{{Deadlink|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* ''Лилия Йосыпова''. [https://im-tatar.ru/2024/12/4795/ «Көндәшләрем белән дустанә мөнәсәбәттә без»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250327124144/https://im-tatar.ru/2024/12/4795/ |date=2025-03-27 }}. [[«Ирек мәйданы» газетасы|«Ирек мәйданы»]], 2024
{{Тышкы сылтамалар}}
{{DEFAULTSORT:Миңнегалиев, Илфат}}
[[Төркем:Көрәшчеләр]]
[[Төркем:Көрәш буенча Россия чемпионнары]]
[[Төркем:Россиянең спорт мастерлары]]
[[Төркем:Көрәш буенча дөнья чемпионнары]]
8ww26oqjikf8yvxgj951u87ikjypukn
5794989
5794905
2026-04-19T20:01:06Z
Әмир
15082
/* Спорттагы уңышлары */ өстәмә
5794989
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес
| исем = [[Файл:Wrestling pictogram.svg|20px|link=]] Илфат Миңнегалиев
| рәсем = И.А.Миңнегалиев.jpg
| рәсем_зурлыгы = 200px
| alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу-->
| рәсем язуы =
| тулы исем = Илфат Айрат улы Миңнегалиев
| һөнәр = [[Файл:Wrestling pictogram.svg|20px|link=]] [[көрәш]]че
| туу датасы = 07.10.2004
| туу җире = [[РФ]], [[ТР]], {{туу җире|Азнакай районы|Азнакай районында}}, {{туу җире|Азнакай|Азнакайда}}
| гражданлык = {{байрак|Россия}} [[РФ]]
| милләт = [[татар]]
| үлем датасы =
| үлем җире =
| әти = Айрат Миңнегалиев
| әни =
| ир =
| хатын =
| балалар =
| кул кую =
| бүләк һәм премияләр = Дөнья чемпионы<br/>[[РФ]] чемпионы<br/>[[ТР]] чемпионы<br/> [[Файл:Знак мс России.jpg|20px|Россиянең спорт мастеры (2025)]]
| сайт =
| башка мәгълүмат =
}}
{{Фш|Миңнегалиев}}
'''Илфат Миңнегалиев''', Илфат Айрат улы Миңнегалиев (''Ильфат Айратович Миннегалиев; [[2004 ел]]ның [[7 октябрь|7 октябре]], [[РФ]], [[ТР]], [[Азнакай районы]], [[Азнакай]]'') ― спортчы, [[көрәш]] буенча Россия җыелма командасы әгъзасы, [[милли көрәш]] буенча дүрт тапкыр дөнья һәм Россия чемпионы, [[билбаулы көрәш]] буенча Европа чемпионы, Дөнья кубогы җиңүчесе, Дөнья чемпионаты, Күчмә халыклар уеннары призёры <ref>[https://tatar-inform.tatar/news/koras-buenca-durt-tapkyr-donya-cempiony-ilfat-minnegaliev-aznakaida-tavys-birde-5910991?ysclid=mjo5xwin3477900928 Көрәш буенча дүрт тапкыр дөнья чемпионы Илфат Миңнегалиев Азнакайда тавыш бирде.] [[Татар-информ]], 14.09.2025</ref>, ике төрдә дә күп тапкырлар Татарстан чемпионаты һәм беренчелеге җиңүчесе. Көрәш буенча «Ел спортчысы – 2025»<ref>''Зөлфия Шәвәлиева.'' [https://tatar-inform.tatar/news/tatarstan-korascelare-uzgan-elnyn-in-yaxsy-sportcylary-isemlegena-kerde-5915843 Татарстан көрәшчеләре узган елның иң яхшы спортчылары исемлегенә керде.] [[Татар-информ]], 16.12.2025</ref>. Беренче тренеры ― Айрат Ясир улы Миңнегалиев<ref>''Таңсылу Саниева''. [https://tatar-inform-tatar.mirtesen.ru/blog/43696278494/Kөrәsh-bUyencha-dүrt-tapkyir-dөnya-chempionyi-Ilfat-Miңnegaliev- Көрәш буенча дүрт тапкыр дөнья чемпионы Илфат Миңнегалиев Азнакайда тавыш бирде.] [[Татар-информ]], 14.09.2025</ref>. Россиянең спорт мастеры (2025)<ref>[https://msrfinfo.ru/awards/1321 Приказ Министерства спорта РФ от 19.02.2025 г. № 30-нг]{{Deadlink|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
== Тәрҗемәи хәле ==
2004 елның 7 октябрендә<ref>[https://minsport.tatarstan.ru/file/pub/pub_3817780.pdf?ysclid=mjo5mxl64c991665857 Список кандидатов в спортивные сборные команды Республики Татарстан.] minsport.tatarstan.ru, 2023</ref> [[Азнакай]]да өч балалы гаиләдә туган. Апасы һәм энекәше бар. Тамырлары [[Чалпы]]<ref>[https://vk.com/wall-14488212_14671 Авылыбыз оныгы, көчле көрәшче егетебез. Чалпы Вконтакте], 25.01.2025</ref> һәм [[Чубар Абдул]] авылларыннан. Азнакай шәһәренең 9нчы номерлы мәктәбендә укыган<ref>[https://tatarstan.schoolvolley.ru/player/11750?ysclid=mjo5vuebz9226445391 Статистика игрока Миннегалиев Ильфат Айратович.] Школьная волейбольная лига</ref>. [[Идел буе спорт һәм туризм академиясе |Идел буе дәүләт физик культура, спорт һәм туризм университеты]] ({{lang-ru|Поволжский ГУФКСиТ}}) студенты <ref>[https://e-academy.sportacadem.ru/student-portfolio/portfolio/с00023266?ysclid=mjo4rchod161808083 Портфолио студента «Миннегалиев Ильфат Айратович»]{{Deadlink|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
[[Көрәш]] белән җиде яшьтән профессиональ рәвештә шөгыльләнә. Әтисе Айрат Ясир улы (Азнакай районы Чубар Абдул авылы тумасы <ref>[https://vk.com/wall714244874_676?ysclid=mjo7h7soma305637462 Авылдашыбыз Айрат Ясир улы Миңнегалиев.] Чубар Абдулово Вконтакте, 23.12.2022</ref>) ― көрәш буенча тренер, әлеге спорт төренең барлык үзенчәлекләренә төшендергән<ref>''Илнар Камаев''. [https://shahrikazan.ru/news/sport/ilfat-minnegaliev-korascelar-xazer-kubrak-texnikaga-ham-dinamikaga-omtylalar?ysclid=mjo41zx7xd810767244 Илфат Миңнегалиев: «Көрәшчеләр хәзер күбрәк техникага һәм динамикага омтылалар».] [[Шәһри Казан]], 19.01.2025</ref>.
Татарстан Республикасы [[Азнакай муниципаль районы]] «Юбилейный» спорт мәктәбе өстәмә белем бирү муниципаль бюджет учреждениесе тәрбияләнүчесе<ref>[https://t.me/Official_Aznakay/7047 Золото мирового масштаба! Наш чемпион.] t.me/Official_Aznakay, 1.12.2025</ref>.
== Спорттагы уңышлары ==
Спортчының Азнакайда беренче тренеры ― Айрат Ясир улы Миңнегалиев, Татарстан Республикасының физик культура һәм спорт отличнигы. <ref>[https://edu.tatar.ru/aznakaevo/org5644/page760542.htm Миннегалиев Айрат Ясирович.] МБУДО СШ «Юбилейный» АМР РТ</ref>, Казанда тренеры ― халыкара класслы спорт остасы [[Динар Кәримуллин]]. 18 яшькә хәтле туган ягы Азнакай өчен көрәшкән. Олылар сафына күчкәч, [[Лаеш районы]] өчен чыгыш ясый<ref>''Мария Шадрина''. [https://laishevskyi.ru/news/lyudi-laishevskogo-kraya/ilfat-minnegaliev-iz-laisevskogo-raiona-stal-cempionom-rossii-po-kores?ysclid=mjo6bdvxov727593304 Ильфат Миннегалиев из Лаишевского района стал чемпионом России по корэш!] «Камская новь», 28.04.2025</ref>
* [[2018 ел|2018]] ― 2002-2004 елгы яшүсмерләр арасында Татарстан Республикасының Беренче Президенты Кубогына көрәш буенча республика ярышлары ([[Актаныш]] авылында) ― 40 кг авырлык категориясендә 1нче урын<ref>[https://edu.tatar.ru/aznakaevo/org5644/read-news/1739910 Корэш.] МБУДО СШ «Юбилейный» АМР РТ, 14.04.2018</ref>
* Милли көрәш буенча 4 тапкыр (2025 елга) дөнья чемпионы,
* илнең җыелма командасы составында Дөнья кубогы иясе,
* күп тапкыр Татарстан чемпионаты һәм беренчелеге җиңүчесе,
* 5нче дөньякүләм Күчмә Халыклар уеннарының өченче урын иясе,
* [[Сабан туе|Сабан туйлары]] батыры,
* [[2022 ел|2022]] ― «Ел спортчысы» («Татарстанның спорт өметләре» / «Спортивные надежды Татарстана» номинациясендә)<ref>[https://interesnoe.me/source-59005441/post-1523688 "Спортсменом года" в номинации «Спортивные надежды Татарстана» стал наш земляк, Ильфат Миннегалиев.]{{Deadlink|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Услышано в Азнакаево, 23.12.2022</ref>
* 2022 ― 2004-2005 елгы спортчылар арасында «Татарстан яшьләре» газетасы призына көрәш буенча Республика беренчелеге (Казан, «Тулпар» спорт комплексы) – 55 килограмм авырлыкта чемпион<ref>''Таңсылу Саниева''. [https://aznakaevo-rt.ru/news/sport/aznakay-krshchese-tatarstan-chempiony-isemen-laek-buldy Азнакай көрәшчесе Татарстан чемпионы исеменә лаек булды.] [[Маяк (Азнакай, гәзит)|«Маяк»]], 1.03.2022</ref>
* [[2023 ел]]да билбау көрәше буенча Европа һәм Россия чемпионы (60 кг га кадәр авырлык категориясендә) <ref>[https://minsport.tatarstan.ru/index.htm/news/2193082.htm?ysclid=mjo4yi2djn670447100 Определились победители и призеры чемпионата России по поясной борьбе корэш.] Министерство спорта Республики Татарстан, 30.04.2023</ref>
* [[2024 ел|2024]] ― 18-20 яшьлек яшүсмер кызлар һәм егетләр арасында билбау көрәше буенча Россия беренчелеге ― 1нче урын<ref name=":0">[https://edu.tatar.ru/aznakaevo/org5644/page5557539.htm# Борьба на поясах 2024.] edu.tatar.ru/aznakaevo</ref>
* 2024 ― 18-20 яшьлек яшүсмер кызлар һәм егетләр арасында билбау көрәше буенча дөнья беренчелеге – 3нче урын <ref name=":0" />
* 2024 ― ир-атлар һәм хатын-кызлар арасында билбау көрәше буенча дөнья чемпионаты ([[Казан]]) ― 3нче урын
* [[2025 ел|2025]] ― Россиянең спорт мастеры, шулай ук халыкара класслы спорт мастеры нормативын үтәгән<ref>[https://aznakayevo.tatarstan.ru/index.htm/news/2210259.htm?ysclid=mjo5qkusl6251519244 Два азнакаевских борца стали чемпионами мира.] Азнакаевский муниципальный район, 26.06.2023</ref>
* 2025 ― көрәш буенча Россия чемпионатында (Казанда [[«Ак Барс» көрәш сарае]]нда) алтын медаль (60 кг га кадәр авырлык категориясендә). Дөнья чемпионатында (19-23 июнь, Казан) һәм көрәш буенча Дөнья Кубогында (5-7 июль, Мәскәү) катнашу өчен Россия җыелмасына кертелгән<ref>[https://vk.com/wall-114915912_28610?ysclid=mjo3rp65bk177309041 Ильфат Миннегалиев из Лаишевского района взял золото на Чемпионате России по корэш.] Лаишевский муниципальный район Вконтакте, 29.04.2025</ref>
* 2025 ― Дөнья Кубогы ([[Уфа]]да узган) иясе
* 2025 ― билбау көрәше буенча Дөнья кубогы (II Бөтендөнья милли көрәш төрләре уеннары кысаларында. [[Яңа Чабаксар|Новочебоксарск]]) ― ике тапкыр Дөнья кубогы җиңүчесе (62 кг га кадәр авырлык категориясендә классик стильдә)<ref>''Виктория Антонова''. [https://almetievsk-ru.ru/news/goryachie-novosti/borec-iz-aznakaevo-stal-dvukratnym-pobeditelem-kubka-mira Борец из Азнакаево стал двукратным победителем Кубка мира.] almetievsk-ru.ru, 12.10.2025</ref><ref>''Зөлфия Шәвәлиева''. [https://tatar-inform.tatar/news/korasce-ilfat-minnegaliev-ii-botendonya-milli-koras-torlare-uennary-inucese-buldy-5912444 Илфат Миңнегалиев II Бөтендөнья милли көрәш төрләре уеннары җиңүчесе булды.] [[Татар-информ]], 12.10.2025</ref>
* 2025 ― билбау көрәше буенча дөнья чемпионатында ([[Фөҗәйрә]] шәһәре, [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]]) алтын медаль (62 кг га кадәр авырлык категориясендә)<ref>''Тансылу Саниева''. [https://aznakaevo-rt.ru/news/sport/aznakaevskii-borec-priznan-cempionom-mira-po-borbe-na-poiasax?ysclid=mjo4cys1lm847353654 Азнакаевский борец признан чемпионом мира по борьбе на поясах.] Азнакаево, 1.12.2025</ref>
* 2025 – билбау көрәше буенча Россия Кубогы ― 60 кг авырлык категориясендә җиңүче ([[Красноярск]] өчен көрәшүче Артем Сагалаковны берничә секундта 5:0 исәбе белән откан)<ref>''Зөлфия Шәвәлиева''. [https://intertat.tatar/news/2025-elnyn-songy-koras-yarysynda-korasep-kalygyz-ikence-elga-tartipka-salabyz-5877029?ysclid=mjo81ztagg918815752 2025 елның соңгы көрәш ярышында: «Көрәшеп калыгыз, икенче елга тәртипкә салабыз!».] [[Интертат]], 11.12.2025</ref>
* [[2026 ел]] ― каһарман-шагыйрь Муса Җәлил истәлегенә «Ватаным Татарстан» газетасы гамәлгә куйган көрәш турнирының (Чаллы шәһәренең Боз сараенда узган) 60 кг үлчәү авырлыгында 1нче урын<ref>''Зөлфия Шәвәлиева.'' [https://tatar-inform.tatar/news/musa-alil-istalegena-bagyslangan-koras-turnirynyn-2026-elgy-inucelare-bilgele-5919153 Муса Җәлил истәлегенә багышланган көрәш турнирының 2026 елгы җиңүчеләре билгеле булды.] [[Татар-информ]], 14.02.2026</ref>.
* 2026 ― көрәш буенча Россия чемпионатының (Казанның «Ак Барс» көрәш сарае) 60 кг үлчәү авырлыгында җиңүчесе <ref>''Зөлфия Шәвәлиева.'' [https://intertat.tatar/news/tukai-premiyase-alyn-alyrsyz-mikan-golen-alyrsyz-mikan-kemne-alyrsyz-ikan-5879059 Россия чемпионатында тугыз Татарстан көрәшчесе чемпион исемен яулады.] [[Интертат]], 18.04.2026</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://e-academy.sportacadem.ru/student-portfolio/portfolio/с00023266?ysclid=mjo4rchod161808083 Портфолио студента «Миннегалиев Ильфат Айратович»]{{Deadlink|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* ''Лилия Йосыпова''. [https://im-tatar.ru/2024/12/4795/ «Көндәшләрем белән дустанә мөнәсәбәттә без»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250327124144/https://im-tatar.ru/2024/12/4795/ |date=2025-03-27 }}. [[«Ирек мәйданы» газетасы|«Ирек мәйданы»]], 2024
{{Тышкы сылтамалар}}
{{DEFAULTSORT:Миңнегалиев, Илфат}}
[[Төркем:Көрәшчеләр]]
[[Төркем:Көрәш буенча Россия чемпионнары]]
[[Төркем:Россиянең спорт мастерлары]]
[[Төркем:Көрәш буенча дөнья чемпионнары]]
regwkllnxcajdrrmkt254onyg2k84g1
Муса Галләмов
0
1390394
5794987
5513296
2026-04-19T19:58:11Z
Әмир
15082
/* Спорт уңышлары */ өстәмә
5794987
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес
| исем = [[Файл:Wrestling pictogram.svg|20px|link=]] Муса Галләмов
| рәсем =М.М.Галләмов.jpg
| рәсем_зурлыгы = 200px
| alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу-->
| рәсем язуы =
| тулы исем = Муса Марсель улы Галләмов
| һөнәр = [[Файл:Wrestling pictogram.svg|20px|link=]] [[көрәш]]че
| туу датасы = 1.07.1992
| туу җире = [[РФ]], [[Мари Ил]], {{туу җире|Бәрәңге районы|Бәрәңге районында}}, [[Ирнур]]
| гражданлык = {{байрак|Россия}} [[РФ]]
| милләт = [[татар]]
| үлем датасы =
| үлем җире =
| әти = Марсель
| әни = Зөһрә
| ир =
| хатын =
| балалар = дүрт кыз
| кул кую =
| бүләк һәм премияләр = Дөнья чемпионы<br/>РФ чемпионы<br/>ТР чемпионы<br/>[[Файл:Знак мс России.jpg|20px|Россиянең спорт мастеры (2015)]]
| сайт =
| башка мәгълүмат =
}}
{{Фш|Галләмов}}
'''Муса Галләмов''', Муса Марсель улы Галләмов (''Муса Марсельевич Галлямов; [[1992 ел]]ның [[1 июль|1 июле]], [[РФ]], [[Мари Ил]], [[Бәрәңге районы]], [[Ирнур]]'') ― спортчы ([[көрәш]]), билбаулы көрәш буенча күп тапкырлар дөнья, Россия, Татарстан чемпионы. Россиянең спорт мастеры (2015).<br/>
Авырлык категориясе ― 130 килограмм.
== Тәрҗемәи хәле ==
1992 елның 1 июлендә<ref>[https://bolgarradio.com/tat/news/tatarstan-alicer/benrose-avyl-saban-thue-bash-warriors-musa-hallowe-machine-irbes-beralde-/ Бөтенроссия авыл Сабан туе баш батыры Муса Галләмовка машина җирәбәсез бирелде.] [[Болгар радиосы]], 1.07.2019</ref> [[Мари Ил]]нең [[Бәрәңге районы]] [[Ирнур]] (халык телендә Яңавыл<ref>''Радик Сабиров''. [https://saby-rt.ru/news/novosti/musa-barlyk-krshchelrne-yaavyl-saban-tuena-chakyra Муса барлык көрәшчеләрне Яңавыл Сабан туена чакыра.] [[«Идел» журналы|«Идел»]], 27.05.2019</ref>) авылында туган. Спортчының әтисе Марсель колхозда машина йөртүче, әнисе Зөһрә [[Бәрәңге (бистә, Мари Иле)|Бәрәңге битсәсендә]] иминият агенты булып эшли. Кече уллары Мөнир Галләмов та көрәшче. Мусаның сеңлесе бар <ref>[https://komanda-k.ru/марий-эл/деревня-ирнур Деревня Ирнур.] Марийские Лесоходы, 02.06.2014{{ref-ru}}</ref>.
Ун яшендә [[Сабан туе]]нда көрәшкән. [[Ат чабышы|Ат чабышларында]] чыгыш ясаган, [[хоккей]] уйнаган. [[Көрәш]] белән җитди итеп шактый соң, 15 яшендә [[Йошкар-Ола]]га укырга килгәч, шөгыльләнә башлаган. Йошкар-Олада Муса Илдус Гарипов белән Равил Сафуановта шөгыльләнә башлаган һәм Россия беренчелегендә икенче урынны алган.
[[Мари дәүләт университеты]]ның Физик тәрбия, спорт һәм туризм факультетын тәмамлаган. «Юбилейный» спорт комплексында шөгыльләнә, тренеры Илдус Гарипов була. Йошкар-Ола спорт мәктәбендә тренер-укытучы булып эшләгән.
Татарстан күләмендәге ярышларда [[Теләче районы]] данын, ә Россия турнирларында Татарстан данын яклап көрәшә.
Россия җыелма командасына кергән.
2021 елдан ― Лаеш районы «Комплекслы спорт мәктәбе» директоры <ref>[https://intertat.tatar/news/tanylgan-k-r-shche-musa-gall-mov-laesh-sport-m-kt-be-direktory-bulyp-eshli-bashlagan-5830230 Танылган көрәшче Муса Галләмов Лаеш спорт мәктәбе директоры булып эшли башлаган.] [[Интертат]], 14.07.2021</ref>, 2023 елдан ― Лаеш районында бассейн директоры<ref>''Артур Валеев''. [https://kam.business-gazeta.ru/article/598343 Колдун, амбал весом 200 килограммов и директор бассейна: главные батыры России прямо сейчас.] Бизнес-Онлайн, 25.06.2023{{ref-ru}}</ref>.
== Спорт уңышлары ==
* [[2008 ел|2008]] ― көрәш буенча Бөтенроссия турниры ([[Мәләкәс (Сембер өлкәсе)|Димитровград]]) ― 75 килограммга кадәр авырлык категориясендә көмеш медаль
* [[2009 ел|2009]] ― көрәш буенча Бөтенроссия турниры ([[Йошкар-Ола]]) ― җиңүче (турнирның иң яхшы көрәшчесе дип танылган)
* 2009 ― көрәш буенча V Бөтенроссия турниры ([[Екатеринбург]]) ― 73 килограммга кадәр авырлык категориясендә бронза медаль
* 2009 ― Россия Ачык чемпионаты һәм ил беренчелеге ([[Казан]]) ― 75 кг га кадәр авырлык категориясендә алтын медаль
* [[2015 ел|2015]] ― билбау көрәше буенча XIII дөнья чемпионаты (Казан) ― 100 килограммнан артык авырлык категориясендә көмеш медаль <ref>[https://mari-el.gov.ru/ministries/minsport/news/musa-gallyamov-serebryanyy-prizer-chempionata-mira-po-borbe-na-poyasakh/ Муса Галлямов серебряный призер Чемпионата мира по борьбе на поясах.]{{Deadlink|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Министерство спорта Республики Марий Эл, 23.11.2015{{ref-ru}}</ref>
* [[2016 ел|2016]] ― көрәш буенча Россия чемпионаты ([[Тольятти]]) ― 100 кг га кадәр авырлык категориясендә җиңүче<ref>''Андрей Антонов''. [https://www.marpravda.ru/news/sport/mariyskiy-batyr-musa-gallyamov-zavoeval-zoloto-chempiona-rossii-po-borbe-koresh/?sphrase_id=1388170 Марийский батыр Муса Галлямов завоевал «золото» чемпиона России по борьбе корэш.] Марийская правда, 12.12.2016{{ref-ru}}</ref>
* [[2018 ел|2018]] ― көрәш буенча дөнья чемпионаты ([[Татарстан]]) ― 100 килограммнан артык авырлык категориясендә беренче урын
* 2018 ― билбау көрәше буенча дөнья чемпионаты ([[Кыргызстан]], [[Чулпан-Ата|Чолпон-Ата]]) ― 100 килограммнан артык авырлык категориясендә җиңүче, абсолют дөнья чемпионы<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/k-r-sh-buencha-d-nya-chempionnary-b-tend-nya-k-chm-halyklar-uenynda-altyn-medal-aldy Көрәш буенча дөнья чемпионнары Бөтендөнья күчмә халыклар уенында алтын медаль алды.] [[Татар-информ]], 4.09.2018</ref>
* [[2019 ел|2019]] ― 10нчы Бөтенроссия авыл Сабан туе ([[Камышлы (Самар өлкәсе)]]) ― баш батыр (приз ― Лада Гранта)<ref>[https://beznenmiras.ru/news/redakciya-khabarlare/bacsbatir Камышлы Сабан туе баш батыры тәкәне мәдрәсәгә бүләк итте.] [[Безнең мирас]], 29.06.2019</ref>
* 2019 – [[Питрау]] бәйрәменең абсолют батыры<ref>[https://mamadysh.tatarstan.ru/tat/index.htm/news/1522248.htm Иң көчле батырлар Питрау бәйрәменә җыела.] Мамадыш муниципаль районы, 22.07.2019</ref>
* [[2020 ел|2020]] ― билбау көрәше буенча дөнья чемпионаты ([[Казан]]) ― 130 кг га кадәр авырлык категориясендә җиңүче<ref>''Андрей Антонов''. [https://www.marpravda.ru/news/sport/mariyskiy-batyr-musa-gallyamov-zavoeval-zoloto-chempionata-mira-2020-po-koresh Марийский батыр Муса Галлямов завоевал «золото» чемпионата мира-2020 по корэш.] Марийская правда, 05.10.2020{{ref-ru}}</ref>
* 2020 ― [[Муса Җәлил]] истәлегенә көрәш буенча 57нче ачык республика ярышлары ([[Биектау]]) ― 130 кг га кадәр авырлык категориясендә җиңүче<ref>''Андрей Антонов.'' [https://www.marpravda.ru/news/sport/musa-gallyamov-pobedil-v-turnire-pamyati-poeta-musy-dzhalilya/ Муса Галлямов победил в турнире памяти поэта Мусы Джалиля.] Марийская правда, 17.02.2020{{ref-ru}}</ref>
* [[2024 ел|2024]] ― Мари Илдә узган Федераль Сабан туеның абсолют батыры (приз ― Lada Granta)<ref>''Илгизә Галиуллина''. [https://shahrikazan.ru/news/sport/musa-gallamov-koras-karerasyn-beterase-da-kilgan-ide-inde Муса Галләмов: «Көрәш карьерасын бетерәсе дә килгән иде инде...»]. [[Шәһри Казан]], 07.07.2024</ref>
* 2024 ― «Манзара» премиясенең Алтын лигасында җиңүче – баш батыр (приз ― 100 мең сум)<ref>''Энҗе Габдуллина''. [https://tatar-inform.tatar/news/manzara-baigesenda-musa-gallamov-bas-batyr-kaldy-5882040 «Манзара» бәйгесендә Муса Галләмов баш батыр калды.] Татар-информ, 20.01.2024</ref>
* [[2025 ел|2025]] ― [[Лаеш районы]] [[Сабан туе]] ― абсолют батыр (приз ― «Нива» автомобиле)
* [[2026 ел|2026]] ― көрәш буенча Татарстан чемпионаты ([[Алабуга]]) ― 130 килограммнан артык авырлык категориясендә беренче урын<ref>''Зөлфия Шәвәлиева''. [https://tatar-inform.tatar/news/koras-buenca-tatarstan-cempionnary-bilgele-tuly-isemlek-5917423 Көрәш буенча Татарстан чемпионнары билгеле – тулы исемлек.] [[Татар-информ]], 17.01.2026</ref>
* 2026 ― каһарман-шагыйрь Муса Җәлил истәлегенә «Ватаным Татарстан» газетасы гамәлгә куйган 63нче көрәш турнирының (Чаллы шәһәренең Боз сараенда узган) 130+ кг үлчәү авырлыгында 2нче урын (приз 70 мең сум)<ref>''Зөлфия Шәвәлиева.'' [https://tatar-inform.tatar/news/musa-alil-istalegena-bagyslangan-koras-turnirynyn-2026-elgy-inucelare-bilgele-5919153 Муса Җәлил истәлегенә багышланган көрәш турнирының 2026 елгы җиңүчеләре билгеле булды.] [[Татар-информ]], 14.02.2026</ref>.
* 2026 ― көрәш буенча Россия чемпионатының (Казанның «Ак Барс» көрәш сарае) 130+ кг үлчәү авырлыгында җиңүчесе <ref>''Зөлфия Шәвәлиева.'' [https://intertat.tatar/news/tukai-premiyase-alyn-alyrsyz-mikan-golen-alyrsyz-mikan-kemne-alyrsyz-ikan-5879059 Россия чемпионатында тугыз Татарстан көрәшчесе чемпион исемен яулады.] [[Интертат]], 18.04.2026</ref>.
== Бүләкләре, мактаулы исемнәре ==
* [[2015 ел|2015]] ― Россия Федерациясенең спорт мастеры
== Шәхси тормышы ==
Өйләнгән. 4 кыз бала атасы (Адилә, Әмирә, Ясминә, Эмилия)<ref>[https://dzen.ru/a/aEWs-032L0xbjIVZ На Сабантуе в Лаишево победителем стал талантливый спортсмен.] Культура Лаишевского края, 8.06.2025</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
:Мәкаләләр
* ''Антонов А''. Секрет борцов из Ирнура // Марийская правда, 2012 год, 26 июня, № 112.
== Сылтамалар ==
* [https://marihistory.ru/2011-01-01-20-13-51/1610-2011-11-09-12-26-45.html ГАЛЛЯМОВ Муса Марсельевич.] Марийская история в лицах, 09.11.2011{{ref-ru}}
{{Тышкы сылтамалар}}
{{DEFAULTSORT:Галләмов, Муса}}
[[Төркем:Көрәшчеләр]]
[[Төркем:Көрәш буенча Россия чемпионнары]]
[[Төркем:Россиянең спорт мастерлары]]
[[Төркем:Көрәш буенча дөнья чемпионнары]]
[[Төркем:Мари дәүләт университетын тәмамлаучылар]]
i8h7802v52xz3qopyy3uf0zuf7x1wsf
Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026
0
1391126
5794875
5794851
2026-04-19T14:36:46Z
Баныу
35185
/* Катнашучылар */
5794875
wikitext
text/x-wiki
{{WAM
|header = <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:CEE_Women_Campaign_logo_(black).svg|300px]]</div>[[meta:CEE_Women_Campaign_2026|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026]]
|subheader = 1 март - 20 апрель көннәрендә ''<small>([[UTC]] буенча)</small>'' Татарча Википедиядә үтүче, [[халыкара хатын-кызлар көне]]нә багышланган, хатын-кызлар белән мәсьәләләр турында контентны арттыруга, шулай ук Викимедиа проектларында киңрәк катнашуны хуплауга юнәлдерелгән проектта катнаш!
<p><small>Бу битнең кыска адресы <nowiki>https://w.wiki/J8g7</nowiki></small>
</div>
__NOTOC__
|body =
* Бәйгенең [[m:CEE_Women_Campaign_2026|халыкара инглизчә бите]].
<blockquote><div style="center">Берәр тема турында мәкаләне табу яки булдыруны башлау өчен, сүзтезмәне астагы тәрәзәгә кертегез һәм төймәгә басыгыз.</div>
<div style="text-align: center; font-size: 95%; margin-bottom:.5em;"><inputbox>
type=search
width=90
buttonlabel=Яңа мәкалә язу
searchbuttonlabel=Тулытекстлы эзләү
break=yes
</inputbox>
</blockquote>
== Кагыйдәләр ==
[[Файл:CEE_Women_Campaign_logo_(black).svg|100px|CEE_Women_Campaign|right]]
* Мәкаләләр:
** [[Хатын-кыз]]лар, шул исәптән хатын-кызлар белән бәйле мифология, йолалар, гадәтләр һ.б. турында булырга тиеш.
** '''Бәйге барышы дәвамында''' '''яңа''' булдырылган.
** Өстәлгән материал күләме кимендә мәгънәле '''3000 байт'''.
** Татарча Википедиянең '''[[Википедия:Кагыйдәләр һәм киңәшләр|гамәлдәге тәртипләрен]] бозмый'''
** [[Википедия:Ботлар|Вики-бот]] ярдәмендә статистик күрсәткечләре белән генә аерылган стандарт эчтәлекле мәкаләләр '''түгел'''.
* Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, һәм урыннарга бәйле.
** Булдырылган мәкаләләрне [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Таблица|түбәндәге таблицага]] урнаштыруыгыз сорала.
** 3 мәкаләне булдырган катнашучылар финалистлар арасына керә.
* Казыйлар карары шикаять ителә алмый.
== Нәрсә турында язарга ==
{{Ябык блок башы|башлык = Гамәлдәге тематик материаллар}}
[[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026/Мәкаләләр исемлеге|Тәкъдим ителгән мәкаләләр исемлеге]]
{{Ябык блок ахыры}}
|footer =
* Процессны Татарча Википедия җәмгыятенең татар телле катнашучысы булган тәҗрибәле техник төркем оештыра һәм [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Бәяләү тәртибе|бәяли]].
|footer =
== Җирле оештыручылар ==
* {{u|Динә_Абдуллина}} — төп контакт, жюри
* {{u|Il Nur}} — техник оештыручы, жюри
* {{u|Фәрһад}} — жюри
* {{u|Blackisnewyellow}} — дәресче, техник оештыручы
* {{u|Ilsina Ilgizovna}} — дәресче
* {{u|Alisa_Fatikhova}} — дәресче
== Бәяләү тәртибе ==
* [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Кагыйдәләр|Күрсәтелгән таләпләргә]] туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 1 балл бирә;
* Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 2 балл бирә;
* 5000 байттан арткан мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә;
* [[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле 10 мең мәкалә]] булса өстәмә 5 балл бирелә.
* Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган.
== Бүләкләү ==
Җирле бүләкләр:
* Озон сертификатлары белән 22 500 сум.
* Бүләкләү өчен оештыручылар җаваплы.
}}
== Катнашучылар ==
Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. Үз битегезгә <nowiki>{{Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы катнашучысы}}</nowiki> калыбын куя аласыз.
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! №
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|1
|{{u|Әмир}}
|[[Суфия Бадиали]]{{*}} [[Гөлнара Нәзиуллина]]{{*}} [[Ангелина Фәйрушина]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|2
|{{u|Баныу}}
|[[Сапфо]]{{*}}[[ Фатима Мернисси]]{{*}}[[Әминә Буаяч]]{{*}}[[Ибтиһаҗ Мөхәммәд]]{{*}} [[Фәрәх Пәһләви]]{{*}} [[Әл-Иҗлия]]{{*}} [[Әминә Вәдуд]]{{*}} [[Ассия Джебар]]{{*}} [[Мәсүмә Эбтекар]]{{*}} [[Цыси]]{{*}} [[Барбара Такман]]{{*}} [[Елена Исинбаева]]{{*}} [[Хедда Хоппер]]{{*}} [[Ирина Роднина]]{{*}} [[Мия Хэмм]]{{*}} [[Лилия Подкопаева]]{{*}} [[Медея]]{{*}} [[Ләйлә Зана]]{{*}}[[Фаррухру Парса]]{{*}}[[Барбара Уолтерс]]{{*}}[[Земфира Латыйпова]]{{*}}[[Елена Прекрасная]]{{*}}[[Электра]]{{*}}[[Леда]]{{*}}[[Клитемнестра]]{{*}}[[Немезида]]{{*}}[[Нюкта]]{{*}}[[Ануше Ансари]]{{*}}[[Антонина Нухрат]]{{*}}[[Сөләйманова Рима]]{{*}}[[Римма Үтәшева]]{{*}}[[Анна Достоевская]]{{*}}[[Елена Созина]]{{*}}[[Сәдагәт Кәримова]]{{*}}[[Нөшаба Мәһәммәдли]]{{*}}[[Шәфига Әфәндезадә]]{{*}}[[Рәфига Әлиева]]{{*}}[[Аида Имангулиева]]{{*}}[[Хиҗран Хөсәенова]]{{*}}[[Наилә Велиханлы]]{{*}}[[Диләрә Әлиева]]{{*}}[[Зарифа Әлиева]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}
|42
|
|
|-
|3
|{{u|Gulnaz0703}}
|[[Ленара Османова]]
|1
|
|
|-
|4
|{{u|Ramzanka2000}}
|[[Оттар (мифология)]]
|1
|
|
|-
|5
|{{u|Ilsina Ilgizovna}}
|[[Лидия Кнутова]]{{*}} [[Мария Деренкова]]{{*}} [[Фәридә Вәлиева]]{{*}}[[Юлия Артемьева]]{{*}} [[Карина Амбарцумова]]{{*}} [[Айшә Диттанова]]{{*}} [[Динә Вәлиева]]{{*}} [[Вера Ипполитова]]{{*}} [[Анеля Кадикова]]{{*}} [[Хадижат Кабидова]]{{*}} [[Людмила Крутакова]]{{*}} [[Хәлимә Корбангалиева]]{{*}} [[Надежда Николаева]]{{*}} [[Виктория Михайлова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Ольга Лишева]]{{*}} [[Хәлимә Газизова]]{{*}} [[Эльвина Муллина]]{{*}} [[Надежда Ковалёва]]{{*}} [[Галина Айдарова]]{{*}} [[Мөстәнфирә Ракеева]]{{*}} [[Клара Синицына]]{{*}} [[Сильвия Скворцова]]{{*}} [[Екатерина Михеева]]{{*}} [[Лиана Ганиева ]]{{*}} [[Әдия Топчы]]{{*}} [[Вәҗия Кашка]]{{*}} [[Альбина Даишева]]{{*}} [[Нина Ли]]{{*}} [[Роза Паркс]]{{*}} [[Риба Макинтайр]]{{*}} [[Алиса Вяткина]]{{*}} [[Ольга Фигнер]]{{*}} [[Лидия Фигнер]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|35
|
|
|-
|6
|{{u|Sirina77}}
|[[Ралина Арабова]]{{*}} [[Лариса Астахова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|2
|
|
|-
|7
|{{u|Alisa Fahrutdinova92}}
|[[Анна Ахматова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|8
|{{u|Gulnaz2015}}
|[[Людмила Абрамова]]{{*}} [[Кира Волконская]]{{*}} [[Ульяна Тимофеева]]{{*}} [[Камилә Харисова]]{{*}} [[Ирина Приходько]]
|5
|
|
|-
|9
|{{u|Fxan}}
|[[Эмилия Плейтер]]{{*}} [[Мәрьям]]{{*}} [[Рәзия солтан]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|10
|{{u|Aliya2111}}
|[[Татьяна Ларина]]{{*}} [[Эльзара Баталова]]{{*}} [[Наталья Быстрова]]{{*}} [[Җәмилә Әсфәндиярова]]{{*}} [[Елена Вишленкова]]{{*}} [[Милана Кутякина ]]{{*}} [[Мария Минаева]]{{*}} [[Эльмира Әхмәтшина]]{{*}} [[Марина Чуксеева]]{{*}} [[Гөлчәчәк Нәҗипова ]]{{*}} [[Александра Воробьева]]{{*}} [[Нурания Вәлиева]]{{*}} [[Сабина Вәлиева]]{{*}} [[Людмила Иванова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Екатерина Семёнова]]{{*}} [[Екатерина Васильева]]{{*}} [[ Лидия Сурикова]]{{*}} [[Татьяна Фәхретдинова]]{{*}} [[Людмила Путина ]]{{*}} [[Наталья Крымова]]{{*}} [[Гүзәл Хәйретдинова]]{{*}} [[Дарья Деревень]]{{*}} [[Вера Хәйретдинова]]{{*}} [[Серафима Огарева ]]{{*}} [[Фаина Романова ]]{{*}} [[Надежда Васильева]]{{*}} [[Анастасия Талызина]]{{*}} [[Елизавета Смирнова]]{{*}} [[Александра Ильбекова ]]{{*}} [[Наталья Чеховская ]]{{*}} [[Светлана Басова]]{{*}} [[Вероника Никитина]]{{*}} [[Людмила Блонская]]{{*}} [[Камилла Реброва]]{{*}} [[Наталья Садовская ]]{{*}} [[Людмила Коршунова]]{{*}} [[Валентина Ивашёва]]{{*}} [[Юлия Корнейченко]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Анна Садченко]]{{*}} [[Надежда Владыко]]{{*}} [[София Шишкина]]{{*}} [[Екатерина Гатина]] [[Наталья Слаутина]]{{*}} [[Ирина Зиновьева]]{{*}} [[Анастасия Анзорова]]{{*}} [[Евгения Щеглова]]{{*}} [[Александра Мамедова]]{{*}} [[Елена Грошева]]{{*}} [[Татьяна Шаповалова]]{{*}} [[Нина Фуралева]]{{*}} [[Александра Капустина]]{{*}} [[Людмила Ремеслова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|55
|
|
|-
|11
|{{u|Динә Абдуллина}}
|[[Әсма бинт Әбү Бәкер]] • [[Мәрьям сүрәсе]]{{*}}[[Зәйнәп бинт Гали]]{{*}}[[Өммегөлсем бинт Гали]]{{*}}[[Рокыя бинт Мөхәммәт ]]{{*}} [[Һаҗәр (Инҗил)]]{{*}} [[Һаҗәр (Коръән)]]{{*}} [[Хава]]{{*}} [[]]
|8
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|12
|{{u|Il Nur}}
|[[Һөҗүм (кампания)]]{{*}} [[Атын]]
|2
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|13
|{{u|T1nn27}}
|[[Марина Мнишек]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|14
|{{u|Ilnaz26}}
|[[Роза Шихаа]]{{*}} [[Әтеш Сәйран]]{{*}} [[Дария Шәфикъ]]{{*}} [[Найла Сааб]]{{*}} [[Әсма бинт Умайс]]{{*}} [[Өмми бинт Зәйнәб]]{{*}} [[Өмми әл-Банин]]{{*}} [[Зәйнә Әнвәр]]{{*}} [[Нәзик Әл-Абид]]{{*}} [[Худа Шаарави]]{{*}} [[Сафсәри]]{{*}} [[Гөлүсә Галиева]]{{*}} [[Татьяна Грабузова]]{{*}} [[Регина Шәйдуллина]]{{*}} [[Арета Франклин]]{{*}} [[Кэти Макнэлли]]{{*}} [[Лайза Миннелли]]{{*}} [[Ада Лавлейс]]{{*}} [[Эне Эргма]]{{*}} [[Маре Винт]]{{*}} [[Илон Викланд]]{{*}} [[Ита Эвер]]{{*}} [[Камиля Харисова]]{{*}} [[Диана Хафизова]]{{*}} [[Расиха Хафизова]]{{*}} [[Эве Киви]]{{*}} [[Кайя Канепи]]{{*}} [[Вера Евлампиева]]{{*}} [[Клара Хафизова]]{{*}} [[Келли Сильдару]]{{*}} [[Ану Тали]]{{*}} [[Кармен Касс]]{{*}} [[Сигне Киви]]{{*}} [[Юлия Шигмонд]]{{*}} [[Элина Нечаева]]{{*}} [[Клара Заменгоф]]{{*}} [[София Заменгоф]]{{*}} [[Каталин Ковач (эсперантистка)]]{{*}} [[Илона Кутни]]{{*}} [[Юлия Шупихова]]{{*}} [[Эли Урбанова]]{{*}} [[Лилит Блеян]]{{*}} [[Аревик Церунян]]{{*}} [[Ануш Бабаджанян]]{{*}} [[Карина Погосян]]{{*}} [[Рима Пипоян]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Нәргиз Әбсәләмова]]{{*}} [[Эльнара Гасыймова]]{{*}} [[Айнур Эльгюнеш]]
|50
|
|
|-
|15
|{{u|Ramazan Khab}}
|[[Сөмәйя бинт Хәйят]]{{*}} [[Асия бинт Мөзаһим]]{{*}} [[Әл-Хәнсә]]{{*}} [[Фатыйма әл-Фихри]]{{*}}[[Әпипә]]{{*}}[[Аерым бию]]
|6
|
|
|-
|16
|{{u|Каюм Хордай}}
|[[Карис ван Һаутән]]
|1
|
|
|-
|17
|{{u|Марьям Султанбаева}}
|[[Җаникә (Кырым принцессасы)]]{{*}} [[Урия Эдемова]]{{*}} [[Халитова Мәрзия Ибраһим кызы]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|18
|{{u|Timlesj}}
| [[Сиреналар]]{{*}} [[Парфенопа]]{{*}} [[Гесперидлар]]{{*}} [[Роза Дерине]]{{*}} [[Шари Федак]]{{*}} [[Элизабета Гёргиевская]]{{*}} [[Ольга Бознанская]]{{*}} [[Анна Билинская]]{{*}} [[Янина Конарская]]{{*}} [[Сәгадәт Аксой]]{{*}} [[Бану Алкан]]{{*}} [[Мөфидә Кадри]]{{*}} [[Бәргүзар Корель]]{{*}} [[Алие Бергер]]{{*}} [[Гизи Байор]]{{*}} [[София Вейверите]]{{*}} [[Мария Гюбнерова]]{{*}} [[Ольга Шайнпфлюгова]] {{*}} [[Адриена Шимотова]] {{*}} [[Бланш Юбер]] {{*}} [[Ирен Кондачи]] {{*}} [[Александра Корнхаузер Фрейзер]]
|22
|
|
|-
|19
|{{u|LiebSinger}}
|[[Снукер буенча 2026 елгы дөнья беренчелеге]]
|1
|
|
|-
|Тулаем
|
|
|180
|
|
|-
|}
{{Clickable button 2|url=https://fountain.toolforge.org/editathons/ceewc-tt|1=Мәкаләгезне монда да өсти аласыз|class=mw-ui-progressive}}
== Конкурстың халык-ара бите ==
* [[meta:CEE_Women_Campaign_2026|Халык-ара бите]]
== Сурәтләр ==
* [[Файл:Icon_(80018)_-_The_Noun_Project.svg|20px]] [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026/Сурәтләр|Чара дәверендә төялгән сурәтләр белән дә таныша аласыз]].
== Нәтиҗәләр ==
Приз фондының бүленүе тәртибе — 500 сум һәм күбрәк өлешкә хокуклы булганнары арасында гына бүленә һәм җибәрелә.
Тат. Википедиядә җирле оештыручысы (жюри рәисе) һәрбер призёрга бәйле эл.почтасы аркылы инструкцияләр белән хәбәр юллыячак.
<!-- {| class="wikitable sortable"
! #
! Кулланучы<br /><small>User</small>
! Мәкаләләр саны<br /><small>Articles</small>
! Баллар<br /><small>Points</small>
! Баллар буенча (€)<br /><small>By points (€)</small>
! Сертификат (руб)<br /><small>Gift certificate (RUR)</small>
|-
|-style="background:#FF0000"
|Σ
|Катнашучылар
|
|
|400
|
|-
|-style="background:#fefca3"
|1
|{{u|}} [[File:CEE Logo.svg|20px|Татарча Википедиядә Үзәк һәм Көнчыгыш Аурупа илчесе 2025]]
|136
|816
|140
|
|-
|-style="background:#F5F5F5"
|2
|{{u|}}
|54
|156
|90
|
|-
|-style="background:#F5DEB3"
|3
|{{u|}}
|52
|93
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|4
|{{u|}}
|10
|30
|60
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|5
|{{u|}}
|7
|21
|50
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|6
|{{u|}}
|4
|12
|30
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|7
|{{u|}}
|4
|12
|30
|
|-
|}-->
[[Төркем:Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026| ]]
kiab9crz96h1j1hjys780z2peetgxqk
5794886
5794875
2026-04-19T15:17:17Z
Баныу
35185
/* Катнашучылар */
5794886
wikitext
text/x-wiki
{{WAM
|header = <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:CEE_Women_Campaign_logo_(black).svg|300px]]</div>[[meta:CEE_Women_Campaign_2026|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026]]
|subheader = 1 март - 20 апрель көннәрендә ''<small>([[UTC]] буенча)</small>'' Татарча Википедиядә үтүче, [[халыкара хатын-кызлар көне]]нә багышланган, хатын-кызлар белән мәсьәләләр турында контентны арттыруга, шулай ук Викимедиа проектларында киңрәк катнашуны хуплауга юнәлдерелгән проектта катнаш!
<p><small>Бу битнең кыска адресы <nowiki>https://w.wiki/J8g7</nowiki></small>
</div>
__NOTOC__
|body =
* Бәйгенең [[m:CEE_Women_Campaign_2026|халыкара инглизчә бите]].
<blockquote><div style="center">Берәр тема турында мәкаләне табу яки булдыруны башлау өчен, сүзтезмәне астагы тәрәзәгә кертегез һәм төймәгә басыгыз.</div>
<div style="text-align: center; font-size: 95%; margin-bottom:.5em;"><inputbox>
type=search
width=90
buttonlabel=Яңа мәкалә язу
searchbuttonlabel=Тулытекстлы эзләү
break=yes
</inputbox>
</blockquote>
== Кагыйдәләр ==
[[Файл:CEE_Women_Campaign_logo_(black).svg|100px|CEE_Women_Campaign|right]]
* Мәкаләләр:
** [[Хатын-кыз]]лар, шул исәптән хатын-кызлар белән бәйле мифология, йолалар, гадәтләр һ.б. турында булырга тиеш.
** '''Бәйге барышы дәвамында''' '''яңа''' булдырылган.
** Өстәлгән материал күләме кимендә мәгънәле '''3000 байт'''.
** Татарча Википедиянең '''[[Википедия:Кагыйдәләр һәм киңәшләр|гамәлдәге тәртипләрен]] бозмый'''
** [[Википедия:Ботлар|Вики-бот]] ярдәмендә статистик күрсәткечләре белән генә аерылган стандарт эчтәлекле мәкаләләр '''түгел'''.
* Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, һәм урыннарга бәйле.
** Булдырылган мәкаләләрне [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Таблица|түбәндәге таблицага]] урнаштыруыгыз сорала.
** 3 мәкаләне булдырган катнашучылар финалистлар арасына керә.
* Казыйлар карары шикаять ителә алмый.
== Нәрсә турында язарга ==
{{Ябык блок башы|башлык = Гамәлдәге тематик материаллар}}
[[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026/Мәкаләләр исемлеге|Тәкъдим ителгән мәкаләләр исемлеге]]
{{Ябык блок ахыры}}
|footer =
* Процессны Татарча Википедия җәмгыятенең татар телле катнашучысы булган тәҗрибәле техник төркем оештыра һәм [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Бәяләү тәртибе|бәяли]].
|footer =
== Җирле оештыручылар ==
* {{u|Динә_Абдуллина}} — төп контакт, жюри
* {{u|Il Nur}} — техник оештыручы, жюри
* {{u|Фәрһад}} — жюри
* {{u|Blackisnewyellow}} — дәресче, техник оештыручы
* {{u|Ilsina Ilgizovna}} — дәресче
* {{u|Alisa_Fatikhova}} — дәресче
== Бәяләү тәртибе ==
* [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Кагыйдәләр|Күрсәтелгән таләпләргә]] туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 1 балл бирә;
* Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 2 балл бирә;
* 5000 байттан арткан мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә;
* [[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле 10 мең мәкалә]] булса өстәмә 5 балл бирелә.
* Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган.
== Бүләкләү ==
Җирле бүләкләр:
* Озон сертификатлары белән 22 500 сум.
* Бүләкләү өчен оештыручылар җаваплы.
}}
== Катнашучылар ==
Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. Үз битегезгә <nowiki>{{Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы катнашучысы}}</nowiki> калыбын куя аласыз.
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! №
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|1
|{{u|Әмир}}
|[[Суфия Бадиали]]{{*}} [[Гөлнара Нәзиуллина]]{{*}} [[Ангелина Фәйрушина]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|2
|{{u|Баныу}}
|[[Сапфо]]{{*}}[[ Фатима Мернисси]]{{*}}[[Әминә Буаяч]]{{*}}[[Ибтиһаҗ Мөхәммәд]]{{*}} [[Фәрәх Пәһләви]]{{*}} [[Әл-Иҗлия]]{{*}} [[Әминә Вәдуд]]{{*}} [[Ассия Джебар]]{{*}} [[Мәсүмә Эбтекар]]{{*}} [[Цыси]]{{*}} [[Барбара Такман]]{{*}} [[Елена Исинбаева]]{{*}} [[Хедда Хоппер]]{{*}} [[Ирина Роднина]]{{*}} [[Мия Хэмм]]{{*}} [[Лилия Подкопаева]]{{*}} [[Медея]]{{*}} [[Ләйлә Зана]]{{*}}[[Фаррухру Парса]]{{*}}[[Барбара Уолтерс]]{{*}}[[Земфира Латыйпова]]{{*}}[[Елена Прекрасная]]{{*}}[[Электра]]{{*}}[[Леда]]{{*}}[[Клитемнестра]]{{*}}[[Немезида]]{{*}}[[Нюкта]]{{*}}[[Ануше Ансари]]{{*}}[[Антонина Нухрат]]{{*}}[[Сөләйманова Рима]]{{*}}[[Римма Үтәшева]]{{*}}[[Анна Достоевская]]{{*}}[[Елена Созина]]{{*}}[[Сәдагәт Кәримова]]{{*}}[[Нөшаба Мәһәммәдли]]{{*}}[[Шәфига Әфәндезадә]]{{*}}[[Рәфига Әлиева]]{{*}}[[Аида Имангулиева]]{{*}}[[Хиҗран Хөсәенова]]{{*}}[[Наилә Велиханлы]]{{*}}[[Диләрә Әлиева]]{{*}}[[Зарифа Әлиева]]{{*}}[[Әдилә Намазова]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}
|43
|
|
|-
|3
|{{u|Gulnaz0703}}
|[[Ленара Османова]]
|1
|
|
|-
|4
|{{u|Ramzanka2000}}
|[[Оттар (мифология)]]
|1
|
|
|-
|5
|{{u|Ilsina Ilgizovna}}
|[[Лидия Кнутова]]{{*}} [[Мария Деренкова]]{{*}} [[Фәридә Вәлиева]]{{*}}[[Юлия Артемьева]]{{*}} [[Карина Амбарцумова]]{{*}} [[Айшә Диттанова]]{{*}} [[Динә Вәлиева]]{{*}} [[Вера Ипполитова]]{{*}} [[Анеля Кадикова]]{{*}} [[Хадижат Кабидова]]{{*}} [[Людмила Крутакова]]{{*}} [[Хәлимә Корбангалиева]]{{*}} [[Надежда Николаева]]{{*}} [[Виктория Михайлова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Ольга Лишева]]{{*}} [[Хәлимә Газизова]]{{*}} [[Эльвина Муллина]]{{*}} [[Надежда Ковалёва]]{{*}} [[Галина Айдарова]]{{*}} [[Мөстәнфирә Ракеева]]{{*}} [[Клара Синицына]]{{*}} [[Сильвия Скворцова]]{{*}} [[Екатерина Михеева]]{{*}} [[Лиана Ганиева ]]{{*}} [[Әдия Топчы]]{{*}} [[Вәҗия Кашка]]{{*}} [[Альбина Даишева]]{{*}} [[Нина Ли]]{{*}} [[Роза Паркс]]{{*}} [[Риба Макинтайр]]{{*}} [[Алиса Вяткина]]{{*}} [[Ольга Фигнер]]{{*}} [[Лидия Фигнер]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|35
|
|
|-
|6
|{{u|Sirina77}}
|[[Ралина Арабова]]{{*}} [[Лариса Астахова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|2
|
|
|-
|7
|{{u|Alisa Fahrutdinova92}}
|[[Анна Ахматова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|8
|{{u|Gulnaz2015}}
|[[Людмила Абрамова]]{{*}} [[Кира Волконская]]{{*}} [[Ульяна Тимофеева]]{{*}} [[Камилә Харисова]]{{*}} [[Ирина Приходько]]
|5
|
|
|-
|9
|{{u|Fxan}}
|[[Эмилия Плейтер]]{{*}} [[Мәрьям]]{{*}} [[Рәзия солтан]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|10
|{{u|Aliya2111}}
|[[Татьяна Ларина]]{{*}} [[Эльзара Баталова]]{{*}} [[Наталья Быстрова]]{{*}} [[Җәмилә Әсфәндиярова]]{{*}} [[Елена Вишленкова]]{{*}} [[Милана Кутякина ]]{{*}} [[Мария Минаева]]{{*}} [[Эльмира Әхмәтшина]]{{*}} [[Марина Чуксеева]]{{*}} [[Гөлчәчәк Нәҗипова ]]{{*}} [[Александра Воробьева]]{{*}} [[Нурания Вәлиева]]{{*}} [[Сабина Вәлиева]]{{*}} [[Людмила Иванова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Екатерина Семёнова]]{{*}} [[Екатерина Васильева]]{{*}} [[ Лидия Сурикова]]{{*}} [[Татьяна Фәхретдинова]]{{*}} [[Людмила Путина ]]{{*}} [[Наталья Крымова]]{{*}} [[Гүзәл Хәйретдинова]]{{*}} [[Дарья Деревень]]{{*}} [[Вера Хәйретдинова]]{{*}} [[Серафима Огарева ]]{{*}} [[Фаина Романова ]]{{*}} [[Надежда Васильева]]{{*}} [[Анастасия Талызина]]{{*}} [[Елизавета Смирнова]]{{*}} [[Александра Ильбекова ]]{{*}} [[Наталья Чеховская ]]{{*}} [[Светлана Басова]]{{*}} [[Вероника Никитина]]{{*}} [[Людмила Блонская]]{{*}} [[Камилла Реброва]]{{*}} [[Наталья Садовская ]]{{*}} [[Людмила Коршунова]]{{*}} [[Валентина Ивашёва]]{{*}} [[Юлия Корнейченко]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Анна Садченко]]{{*}} [[Надежда Владыко]]{{*}} [[София Шишкина]]{{*}} [[Екатерина Гатина]] [[Наталья Слаутина]]{{*}} [[Ирина Зиновьева]]{{*}} [[Анастасия Анзорова]]{{*}} [[Евгения Щеглова]]{{*}} [[Александра Мамедова]]{{*}} [[Елена Грошева]]{{*}} [[Татьяна Шаповалова]]{{*}} [[Нина Фуралева]]{{*}} [[Александра Капустина]]{{*}} [[Людмила Ремеслова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|55
|
|
|-
|11
|{{u|Динә Абдуллина}}
|[[Әсма бинт Әбү Бәкер]] • [[Мәрьям сүрәсе]]{{*}}[[Зәйнәп бинт Гали]]{{*}}[[Өммегөлсем бинт Гали]]{{*}}[[Рокыя бинт Мөхәммәт ]]{{*}} [[Һаҗәр (Инҗил)]]{{*}} [[Һаҗәр (Коръән)]]{{*}} [[Хава]]{{*}} [[]]
|8
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|12
|{{u|Il Nur}}
|[[Һөҗүм (кампания)]]{{*}} [[Атын]]
|2
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|13
|{{u|T1nn27}}
|[[Марина Мнишек]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|14
|{{u|Ilnaz26}}
|[[Роза Шихаа]]{{*}} [[Әтеш Сәйран]]{{*}} [[Дария Шәфикъ]]{{*}} [[Найла Сааб]]{{*}} [[Әсма бинт Умайс]]{{*}} [[Өмми бинт Зәйнәб]]{{*}} [[Өмми әл-Банин]]{{*}} [[Зәйнә Әнвәр]]{{*}} [[Нәзик Әл-Абид]]{{*}} [[Худа Шаарави]]{{*}} [[Сафсәри]]{{*}} [[Гөлүсә Галиева]]{{*}} [[Татьяна Грабузова]]{{*}} [[Регина Шәйдуллина]]{{*}} [[Арета Франклин]]{{*}} [[Кэти Макнэлли]]{{*}} [[Лайза Миннелли]]{{*}} [[Ада Лавлейс]]{{*}} [[Эне Эргма]]{{*}} [[Маре Винт]]{{*}} [[Илон Викланд]]{{*}} [[Ита Эвер]]{{*}} [[Камиля Харисова]]{{*}} [[Диана Хафизова]]{{*}} [[Расиха Хафизова]]{{*}} [[Эве Киви]]{{*}} [[Кайя Канепи]]{{*}} [[Вера Евлампиева]]{{*}} [[Клара Хафизова]]{{*}} [[Келли Сильдару]]{{*}} [[Ану Тали]]{{*}} [[Кармен Касс]]{{*}} [[Сигне Киви]]{{*}} [[Юлия Шигмонд]]{{*}} [[Элина Нечаева]]{{*}} [[Клара Заменгоф]]{{*}} [[София Заменгоф]]{{*}} [[Каталин Ковач (эсперантистка)]]{{*}} [[Илона Кутни]]{{*}} [[Юлия Шупихова]]{{*}} [[Эли Урбанова]]{{*}} [[Лилит Блеян]]{{*}} [[Аревик Церунян]]{{*}} [[Ануш Бабаджанян]]{{*}} [[Карина Погосян]]{{*}} [[Рима Пипоян]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Нәргиз Әбсәләмова]]{{*}} [[Эльнара Гасыймова]]{{*}} [[Айнур Эльгюнеш]]
|50
|
|
|-
|15
|{{u|Ramazan Khab}}
|[[Сөмәйя бинт Хәйят]]{{*}} [[Асия бинт Мөзаһим]]{{*}} [[Әл-Хәнсә]]{{*}} [[Фатыйма әл-Фихри]]{{*}}[[Әпипә]]{{*}}[[Аерым бию]]
|6
|
|
|-
|16
|{{u|Каюм Хордай}}
|[[Карис ван Һаутән]]
|1
|
|
|-
|17
|{{u|Марьям Султанбаева}}
|[[Җаникә (Кырым принцессасы)]]{{*}} [[Урия Эдемова]]{{*}} [[Халитова Мәрзия Ибраһим кызы]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|18
|{{u|Timlesj}}
| [[Сиреналар]]{{*}} [[Парфенопа]]{{*}} [[Гесперидлар]]{{*}} [[Роза Дерине]]{{*}} [[Шари Федак]]{{*}} [[Элизабета Гёргиевская]]{{*}} [[Ольга Бознанская]]{{*}} [[Анна Билинская]]{{*}} [[Янина Конарская]]{{*}} [[Сәгадәт Аксой]]{{*}} [[Бану Алкан]]{{*}} [[Мөфидә Кадри]]{{*}} [[Бәргүзар Корель]]{{*}} [[Алие Бергер]]{{*}} [[Гизи Байор]]{{*}} [[София Вейверите]]{{*}} [[Мария Гюбнерова]]{{*}} [[Ольга Шайнпфлюгова]] {{*}} [[Адриена Шимотова]] {{*}} [[Бланш Юбер]] {{*}} [[Ирен Кондачи]] {{*}} [[Александра Корнхаузер Фрейзер]]
|22
|
|
|-
|19
|{{u|LiebSinger}}
|[[Снукер буенча 2026 елгы дөнья беренчелеге]]
|1
|
|
|-
|Тулаем
|
|
|180
|
|
|-
|}
{{Clickable button 2|url=https://fountain.toolforge.org/editathons/ceewc-tt|1=Мәкаләгезне монда да өсти аласыз|class=mw-ui-progressive}}
== Конкурстың халык-ара бите ==
* [[meta:CEE_Women_Campaign_2026|Халык-ара бите]]
== Сурәтләр ==
* [[Файл:Icon_(80018)_-_The_Noun_Project.svg|20px]] [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026/Сурәтләр|Чара дәверендә төялгән сурәтләр белән дә таныша аласыз]].
== Нәтиҗәләр ==
Приз фондының бүленүе тәртибе — 500 сум һәм күбрәк өлешкә хокуклы булганнары арасында гына бүленә һәм җибәрелә.
Тат. Википедиядә җирле оештыручысы (жюри рәисе) һәрбер призёрга бәйле эл.почтасы аркылы инструкцияләр белән хәбәр юллыячак.
<!-- {| class="wikitable sortable"
! #
! Кулланучы<br /><small>User</small>
! Мәкаләләр саны<br /><small>Articles</small>
! Баллар<br /><small>Points</small>
! Баллар буенча (€)<br /><small>By points (€)</small>
! Сертификат (руб)<br /><small>Gift certificate (RUR)</small>
|-
|-style="background:#FF0000"
|Σ
|Катнашучылар
|
|
|400
|
|-
|-style="background:#fefca3"
|1
|{{u|}} [[File:CEE Logo.svg|20px|Татарча Википедиядә Үзәк һәм Көнчыгыш Аурупа илчесе 2025]]
|136
|816
|140
|
|-
|-style="background:#F5F5F5"
|2
|{{u|}}
|54
|156
|90
|
|-
|-style="background:#F5DEB3"
|3
|{{u|}}
|52
|93
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|4
|{{u|}}
|10
|30
|60
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|5
|{{u|}}
|7
|21
|50
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|6
|{{u|}}
|4
|12
|30
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|7
|{{u|}}
|4
|12
|30
|
|-
|}-->
[[Төркем:Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026| ]]
92r0wmzs3h9xxqct8dbbe8i6oj4cz92
5794888
5794886
2026-04-19T15:20:16Z
Aliya2111
59788
/* Катнашучылар */
5794888
wikitext
text/x-wiki
{{WAM
|header = <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:CEE_Women_Campaign_logo_(black).svg|300px]]</div>[[meta:CEE_Women_Campaign_2026|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026]]
|subheader = 1 март - 20 апрель көннәрендә ''<small>([[UTC]] буенча)</small>'' Татарча Википедиядә үтүче, [[халыкара хатын-кызлар көне]]нә багышланган, хатын-кызлар белән мәсьәләләр турында контентны арттыруга, шулай ук Викимедиа проектларында киңрәк катнашуны хуплауга юнәлдерелгән проектта катнаш!
<p><small>Бу битнең кыска адресы <nowiki>https://w.wiki/J8g7</nowiki></small>
</div>
__NOTOC__
|body =
* Бәйгенең [[m:CEE_Women_Campaign_2026|халыкара инглизчә бите]].
<blockquote><div style="center">Берәр тема турында мәкаләне табу яки булдыруны башлау өчен, сүзтезмәне астагы тәрәзәгә кертегез һәм төймәгә басыгыз.</div>
<div style="text-align: center; font-size: 95%; margin-bottom:.5em;"><inputbox>
type=search
width=90
buttonlabel=Яңа мәкалә язу
searchbuttonlabel=Тулытекстлы эзләү
break=yes
</inputbox>
</blockquote>
== Кагыйдәләр ==
[[Файл:CEE_Women_Campaign_logo_(black).svg|100px|CEE_Women_Campaign|right]]
* Мәкаләләр:
** [[Хатын-кыз]]лар, шул исәптән хатын-кызлар белән бәйле мифология, йолалар, гадәтләр һ.б. турында булырга тиеш.
** '''Бәйге барышы дәвамында''' '''яңа''' булдырылган.
** Өстәлгән материал күләме кимендә мәгънәле '''3000 байт'''.
** Татарча Википедиянең '''[[Википедия:Кагыйдәләр һәм киңәшләр|гамәлдәге тәртипләрен]] бозмый'''
** [[Википедия:Ботлар|Вики-бот]] ярдәмендә статистик күрсәткечләре белән генә аерылган стандарт эчтәлекле мәкаләләр '''түгел'''.
* Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, һәм урыннарга бәйле.
** Булдырылган мәкаләләрне [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Таблица|түбәндәге таблицага]] урнаштыруыгыз сорала.
** 3 мәкаләне булдырган катнашучылар финалистлар арасына керә.
* Казыйлар карары шикаять ителә алмый.
== Нәрсә турында язарга ==
{{Ябык блок башы|башлык = Гамәлдәге тематик материаллар}}
[[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026/Мәкаләләр исемлеге|Тәкъдим ителгән мәкаләләр исемлеге]]
{{Ябык блок ахыры}}
|footer =
* Процессны Татарча Википедия җәмгыятенең татар телле катнашучысы булган тәҗрибәле техник төркем оештыра һәм [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Бәяләү тәртибе|бәяли]].
|footer =
== Җирле оештыручылар ==
* {{u|Динә_Абдуллина}} — төп контакт, жюри
* {{u|Il Nur}} — техник оештыручы, жюри
* {{u|Фәрһад}} — жюри
* {{u|Blackisnewyellow}} — дәресче, техник оештыручы
* {{u|Ilsina Ilgizovna}} — дәресче
* {{u|Alisa_Fatikhova}} — дәресче
== Бәяләү тәртибе ==
* [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Кагыйдәләр|Күрсәтелгән таләпләргә]] туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 1 балл бирә;
* Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 2 балл бирә;
* 5000 байттан арткан мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә;
* [[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле 10 мең мәкалә]] булса өстәмә 5 балл бирелә.
* Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган.
== Бүләкләү ==
Җирле бүләкләр:
* Озон сертификатлары белән 22 500 сум.
* Бүләкләү өчен оештыручылар җаваплы.
}}
== Катнашучылар ==
Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. Үз битегезгә <nowiki>{{Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы катнашучысы}}</nowiki> калыбын куя аласыз.
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! №
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|1
|{{u|Әмир}}
|[[Суфия Бадиали]]{{*}} [[Гөлнара Нәзиуллина]]{{*}} [[Ангелина Фәйрушина]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|2
|{{u|Баныу}}
|[[Сапфо]]{{*}}[[ Фатима Мернисси]]{{*}}[[Әминә Буаяч]]{{*}}[[Ибтиһаҗ Мөхәммәд]]{{*}} [[Фәрәх Пәһләви]]{{*}} [[Әл-Иҗлия]]{{*}} [[Әминә Вәдуд]]{{*}} [[Ассия Джебар]]{{*}} [[Мәсүмә Эбтекар]]{{*}} [[Цыси]]{{*}} [[Барбара Такман]]{{*}} [[Елена Исинбаева]]{{*}} [[Хедда Хоппер]]{{*}} [[Ирина Роднина]]{{*}} [[Мия Хэмм]]{{*}} [[Лилия Подкопаева]]{{*}} [[Медея]]{{*}} [[Ләйлә Зана]]{{*}}[[Фаррухру Парса]]{{*}}[[Барбара Уолтерс]]{{*}}[[Земфира Латыйпова]]{{*}}[[Елена Прекрасная]]{{*}}[[Электра]]{{*}}[[Леда]]{{*}}[[Клитемнестра]]{{*}}[[Немезида]]{{*}}[[Нюкта]]{{*}}[[Ануше Ансари]]{{*}}[[Антонина Нухрат]]{{*}}[[Сөләйманова Рима]]{{*}}[[Римма Үтәшева]]{{*}}[[Анна Достоевская]]{{*}}[[Елена Созина]]{{*}}[[Сәдагәт Кәримова]]{{*}}[[Нөшаба Мәһәммәдли]]{{*}}[[Шәфига Әфәндезадә]]{{*}}[[Рәфига Әлиева]]{{*}}[[Аида Имангулиева]]{{*}}[[Хиҗран Хөсәенова]]{{*}}[[Наилә Велиханлы]]{{*}}[[Диләрә Әлиева]]{{*}}[[Зарифа Әлиева]]{{*}}[[Әдилә Намазова]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}
|43
|
|
|-
|3
|{{u|Gulnaz0703}}
|[[Ленара Османова]]
|1
|
|
|-
|4
|{{u|Ramzanka2000}}
|[[Оттар (мифология)]]
|1
|
|
|-
|5
|{{u|Ilsina Ilgizovna}}
|[[Лидия Кнутова]]{{*}} [[Мария Деренкова]]{{*}} [[Фәридә Вәлиева]]{{*}}[[Юлия Артемьева]]{{*}} [[Карина Амбарцумова]]{{*}} [[Айшә Диттанова]]{{*}} [[Динә Вәлиева]]{{*}} [[Вера Ипполитова]]{{*}} [[Анеля Кадикова]]{{*}} [[Хадижат Кабидова]]{{*}} [[Людмила Крутакова]]{{*}} [[Хәлимә Корбангалиева]]{{*}} [[Надежда Николаева]]{{*}} [[Виктория Михайлова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Ольга Лишева]]{{*}} [[Хәлимә Газизова]]{{*}} [[Эльвина Муллина]]{{*}} [[Надежда Ковалёва]]{{*}} [[Галина Айдарова]]{{*}} [[Мөстәнфирә Ракеева]]{{*}} [[Клара Синицына]]{{*}} [[Сильвия Скворцова]]{{*}} [[Екатерина Михеева]]{{*}} [[Лиана Ганиева ]]{{*}} [[Әдия Топчы]]{{*}} [[Вәҗия Кашка]]{{*}} [[Альбина Даишева]]{{*}} [[Нина Ли]]{{*}} [[Роза Паркс]]{{*}} [[Риба Макинтайр]]{{*}} [[Алиса Вяткина]]{{*}} [[Ольга Фигнер]]{{*}} [[Лидия Фигнер]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|35
|
|
|-
|6
|{{u|Sirina77}}
|[[Ралина Арабова]]{{*}} [[Лариса Астахова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|2
|
|
|-
|7
|{{u|Alisa Fahrutdinova92}}
|[[Анна Ахматова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|8
|{{u|Gulnaz2015}}
|[[Людмила Абрамова]]{{*}} [[Кира Волконская]]{{*}} [[Ульяна Тимофеева]]{{*}} [[Камилә Харисова]]{{*}} [[Ирина Приходько]]
|5
|
|
|-
|9
|{{u|Fxan}}
|[[Эмилия Плейтер]]{{*}} [[Мәрьям]]{{*}} [[Рәзия солтан]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|10
|{{u|Aliya2111}}
|[[Татьяна Ларина]]{{*}} [[Эльзара Баталова]]{{*}} [[Наталья Быстрова]]{{*}} [[Җәмилә Әсфәндиярова]]{{*}} [[Елена Вишленкова]]{{*}} [[Милана Кутякина ]]{{*}} [[Мария Минаева]]{{*}} [[Эльмира Әхмәтшина]]{{*}} [[Марина Чуксеева]]{{*}} [[Гөлчәчәк Нәҗипова]]{{*}} [[Александра Воробьева]]{{*}} [[Нурания Вәлиева]]{{*}} [[Сабина Вәлиева]]{{*}} [[Людмила Иванова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Екатерина Семёнова]]{{*}} [[Екатерина Васильева]]{{*}} [[Лидия Сурикова]]{{*}} [[Татьяна Фәхретдинова]]{{*}} [[Людмила Путина]]{{*}} [[Наталья Крымова]]{{*}} [[Гүзәл Хәйретдинова]]{{*}} [[Дарья Деревень]]{{*}} [[Вера Хәйретдинова]]{{*}} [[Серафима Огарева ]]{{*}} [[Фаина Романова]]{{*}} [[Надежда Васильева]]{{*}} [[Анастасия Талызина]]{{*}} [[Елизавета Смирнова]]{{*}} [[Александра Ильбекова ]]{{*}} [[Наталья Чеховская ]]{{*}} [[Светлана Басова]]{{*}} [[Вероника Никитина]]{{*}} [[Людмила Блонская]]{{*}} [[Камилла Реброва]]{{*}} [[Наталья Садовская ]]{{*}} [[Людмила Коршунова]]{{*}} [[Валентина Ивашёва]]{{*}} [[Юлия Корнейченко]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Анна Садченко]]{{*}} [[Надежда Владыко]]{{*}} [[София Шишкина]]{{*}} [[Екатерина Гатина]] [[Наталья Слаутина]]{{*}} [[Ирина Зиновьева]]{{*}} [[Анастасия Анзорова]]{{*}} [[Евгения Щеглова]]{{*}} [[Александра Мамедова]]{{*}} [[Елена Грошева]]{{*}} [[Татьяна Шаповалова]]{{*}} [[Нина Фуралева]]{{*}} [[Александра Капустина]]{{*}} [[Людмила Ремеслова]]{{*}} [[Людмила Шоллар]]{{*}} [[]]
|56
|
|
|-
|11
|{{u|Динә Абдуллина}}
|[[Әсма бинт Әбү Бәкер]] • [[Мәрьям сүрәсе]]{{*}}[[Зәйнәп бинт Гали]]{{*}}[[Өммегөлсем бинт Гали]]{{*}}[[Рокыя бинт Мөхәммәт ]]{{*}} [[Һаҗәр (Инҗил)]]{{*}} [[Һаҗәр (Коръән)]]{{*}} [[Хава]]{{*}} [[]]
|8
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|12
|{{u|Il Nur}}
|[[Һөҗүм (кампания)]]{{*}} [[Атын]]
|2
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|13
|{{u|T1nn27}}
|[[Марина Мнишек]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|14
|{{u|Ilnaz26}}
|[[Роза Шихаа]]{{*}} [[Әтеш Сәйран]]{{*}} [[Дария Шәфикъ]]{{*}} [[Найла Сааб]]{{*}} [[Әсма бинт Умайс]]{{*}} [[Өмми бинт Зәйнәб]]{{*}} [[Өмми әл-Банин]]{{*}} [[Зәйнә Әнвәр]]{{*}} [[Нәзик Әл-Абид]]{{*}} [[Худа Шаарави]]{{*}} [[Сафсәри]]{{*}} [[Гөлүсә Галиева]]{{*}} [[Татьяна Грабузова]]{{*}} [[Регина Шәйдуллина]]{{*}} [[Арета Франклин]]{{*}} [[Кэти Макнэлли]]{{*}} [[Лайза Миннелли]]{{*}} [[Ада Лавлейс]]{{*}} [[Эне Эргма]]{{*}} [[Маре Винт]]{{*}} [[Илон Викланд]]{{*}} [[Ита Эвер]]{{*}} [[Камиля Харисова]]{{*}} [[Диана Хафизова]]{{*}} [[Расиха Хафизова]]{{*}} [[Эве Киви]]{{*}} [[Кайя Канепи]]{{*}} [[Вера Евлампиева]]{{*}} [[Клара Хафизова]]{{*}} [[Келли Сильдару]]{{*}} [[Ану Тали]]{{*}} [[Кармен Касс]]{{*}} [[Сигне Киви]]{{*}} [[Юлия Шигмонд]]{{*}} [[Элина Нечаева]]{{*}} [[Клара Заменгоф]]{{*}} [[София Заменгоф]]{{*}} [[Каталин Ковач (эсперантистка)]]{{*}} [[Илона Кутни]]{{*}} [[Юлия Шупихова]]{{*}} [[Эли Урбанова]]{{*}} [[Лилит Блеян]]{{*}} [[Аревик Церунян]]{{*}} [[Ануш Бабаджанян]]{{*}} [[Карина Погосян]]{{*}} [[Рима Пипоян]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Нәргиз Әбсәләмова]]{{*}} [[Эльнара Гасыймова]]{{*}} [[Айнур Эльгюнеш]]
|50
|
|
|-
|15
|{{u|Ramazan Khab}}
|[[Сөмәйя бинт Хәйят]]{{*}} [[Асия бинт Мөзаһим]]{{*}} [[Әл-Хәнсә]]{{*}} [[Фатыйма әл-Фихри]]{{*}}[[Әпипә]]{{*}}[[Аерым бию]]
|6
|
|
|-
|16
|{{u|Каюм Хордай}}
|[[Карис ван Һаутән]]
|1
|
|
|-
|17
|{{u|Марьям Султанбаева}}
|[[Җаникә (Кырым принцессасы)]]{{*}} [[Урия Эдемова]]{{*}} [[Халитова Мәрзия Ибраһим кызы]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|18
|{{u|Timlesj}}
| [[Сиреналар]]{{*}} [[Парфенопа]]{{*}} [[Гесперидлар]]{{*}} [[Роза Дерине]]{{*}} [[Шари Федак]]{{*}} [[Элизабета Гёргиевская]]{{*}} [[Ольга Бознанская]]{{*}} [[Анна Билинская]]{{*}} [[Янина Конарская]]{{*}} [[Сәгадәт Аксой]]{{*}} [[Бану Алкан]]{{*}} [[Мөфидә Кадри]]{{*}} [[Бәргүзар Корель]]{{*}} [[Алие Бергер]]{{*}} [[Гизи Байор]]{{*}} [[София Вейверите]]{{*}} [[Мария Гюбнерова]]{{*}} [[Ольга Шайнпфлюгова]] {{*}} [[Адриена Шимотова]] {{*}} [[Бланш Юбер]] {{*}} [[Ирен Кондачи]] {{*}} [[Александра Корнхаузер Фрейзер]]
|22
|
|
|-
|19
|{{u|LiebSinger}}
|[[Снукер буенча 2026 елгы дөнья беренчелеге]]
|1
|
|
|-
|Тулаем
|
|
|180
|
|
|-
|}
{{Clickable button 2|url=https://fountain.toolforge.org/editathons/ceewc-tt|1=Мәкаләгезне монда да өсти аласыз|class=mw-ui-progressive}}
== Конкурстың халык-ара бите ==
* [[meta:CEE_Women_Campaign_2026|Халык-ара бите]]
== Сурәтләр ==
* [[Файл:Icon_(80018)_-_The_Noun_Project.svg|20px]] [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026/Сурәтләр|Чара дәверендә төялгән сурәтләр белән дә таныша аласыз]].
== Нәтиҗәләр ==
Приз фондының бүленүе тәртибе — 500 сум һәм күбрәк өлешкә хокуклы булганнары арасында гына бүленә һәм җибәрелә.
Тат. Википедиядә җирле оештыручысы (жюри рәисе) һәрбер призёрга бәйле эл.почтасы аркылы инструкцияләр белән хәбәр юллыячак.
<!-- {| class="wikitable sortable"
! #
! Кулланучы<br /><small>User</small>
! Мәкаләләр саны<br /><small>Articles</small>
! Баллар<br /><small>Points</small>
! Баллар буенча (€)<br /><small>By points (€)</small>
! Сертификат (руб)<br /><small>Gift certificate (RUR)</small>
|-
|-style="background:#FF0000"
|Σ
|Катнашучылар
|
|
|400
|
|-
|-style="background:#fefca3"
|1
|{{u|}} [[File:CEE Logo.svg|20px|Татарча Википедиядә Үзәк һәм Көнчыгыш Аурупа илчесе 2025]]
|136
|816
|140
|
|-
|-style="background:#F5F5F5"
|2
|{{u|}}
|54
|156
|90
|
|-
|-style="background:#F5DEB3"
|3
|{{u|}}
|52
|93
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|4
|{{u|}}
|10
|30
|60
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|5
|{{u|}}
|7
|21
|50
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|6
|{{u|}}
|4
|12
|30
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|7
|{{u|}}
|4
|12
|30
|
|-
|}-->
[[Төркем:Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026| ]]
h4eqy7wsu5e55292aq8l6dua2bp079e
5794893
5794888
2026-04-19T15:51:15Z
Aliya2111
59788
/* Катнашучылар */
5794893
wikitext
text/x-wiki
{{WAM
|header = <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:CEE_Women_Campaign_logo_(black).svg|300px]]</div>[[meta:CEE_Women_Campaign_2026|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026]]
|subheader = 1 март - 20 апрель көннәрендә ''<small>([[UTC]] буенча)</small>'' Татарча Википедиядә үтүче, [[халыкара хатын-кызлар көне]]нә багышланган, хатын-кызлар белән мәсьәләләр турында контентны арттыруга, шулай ук Викимедиа проектларында киңрәк катнашуны хуплауга юнәлдерелгән проектта катнаш!
<p><small>Бу битнең кыска адресы <nowiki>https://w.wiki/J8g7</nowiki></small>
</div>
__NOTOC__
|body =
* Бәйгенең [[m:CEE_Women_Campaign_2026|халыкара инглизчә бите]].
<blockquote><div style="center">Берәр тема турында мәкаләне табу яки булдыруны башлау өчен, сүзтезмәне астагы тәрәзәгә кертегез һәм төймәгә басыгыз.</div>
<div style="text-align: center; font-size: 95%; margin-bottom:.5em;"><inputbox>
type=search
width=90
buttonlabel=Яңа мәкалә язу
searchbuttonlabel=Тулытекстлы эзләү
break=yes
</inputbox>
</blockquote>
== Кагыйдәләр ==
[[Файл:CEE_Women_Campaign_logo_(black).svg|100px|CEE_Women_Campaign|right]]
* Мәкаләләр:
** [[Хатын-кыз]]лар, шул исәптән хатын-кызлар белән бәйле мифология, йолалар, гадәтләр һ.б. турында булырга тиеш.
** '''Бәйге барышы дәвамында''' '''яңа''' булдырылган.
** Өстәлгән материал күләме кимендә мәгънәле '''3000 байт'''.
** Татарча Википедиянең '''[[Википедия:Кагыйдәләр һәм киңәшләр|гамәлдәге тәртипләрен]] бозмый'''
** [[Википедия:Ботлар|Вики-бот]] ярдәмендә статистик күрсәткечләре белән генә аерылган стандарт эчтәлекле мәкаләләр '''түгел'''.
* Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, һәм урыннарга бәйле.
** Булдырылган мәкаләләрне [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Таблица|түбәндәге таблицага]] урнаштыруыгыз сорала.
** 3 мәкаләне булдырган катнашучылар финалистлар арасына керә.
* Казыйлар карары шикаять ителә алмый.
== Нәрсә турында язарга ==
{{Ябык блок башы|башлык = Гамәлдәге тематик материаллар}}
[[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026/Мәкаләләр исемлеге|Тәкъдим ителгән мәкаләләр исемлеге]]
{{Ябык блок ахыры}}
|footer =
* Процессны Татарча Википедия җәмгыятенең татар телле катнашучысы булган тәҗрибәле техник төркем оештыра һәм [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Бәяләү тәртибе|бәяли]].
|footer =
== Җирле оештыручылар ==
* {{u|Динә_Абдуллина}} — төп контакт, жюри
* {{u|Il Nur}} — техник оештыручы, жюри
* {{u|Фәрһад}} — жюри
* {{u|Blackisnewyellow}} — дәресче, техник оештыручы
* {{u|Ilsina Ilgizovna}} — дәресче
* {{u|Alisa_Fatikhova}} — дәресче
== Бәяләү тәртибе ==
* [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Кагыйдәләр|Күрсәтелгән таләпләргә]] туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 1 балл бирә;
* Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 2 балл бирә;
* 5000 байттан арткан мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә;
* [[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле 10 мең мәкалә]] булса өстәмә 5 балл бирелә.
* Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган.
== Бүләкләү ==
Җирле бүләкләр:
* Озон сертификатлары белән 22 500 сум.
* Бүләкләү өчен оештыручылар җаваплы.
}}
== Катнашучылар ==
Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. Үз битегезгә <nowiki>{{Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы катнашучысы}}</nowiki> калыбын куя аласыз.
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! №
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|1
|{{u|Әмир}}
|[[Суфия Бадиали]]{{*}} [[Гөлнара Нәзиуллина]]{{*}} [[Ангелина Фәйрушина]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|2
|{{u|Баныу}}
|[[Сапфо]]{{*}}[[ Фатима Мернисси]]{{*}}[[Әминә Буаяч]]{{*}}[[Ибтиһаҗ Мөхәммәд]]{{*}} [[Фәрәх Пәһләви]]{{*}} [[Әл-Иҗлия]]{{*}} [[Әминә Вәдуд]]{{*}} [[Ассия Джебар]]{{*}} [[Мәсүмә Эбтекар]]{{*}} [[Цыси]]{{*}} [[Барбара Такман]]{{*}} [[Елена Исинбаева]]{{*}} [[Хедда Хоппер]]{{*}} [[Ирина Роднина]]{{*}} [[Мия Хэмм]]{{*}} [[Лилия Подкопаева]]{{*}} [[Медея]]{{*}} [[Ләйлә Зана]]{{*}}[[Фаррухру Парса]]{{*}}[[Барбара Уолтерс]]{{*}}[[Земфира Латыйпова]]{{*}}[[Елена Прекрасная]]{{*}}[[Электра]]{{*}}[[Леда]]{{*}}[[Клитемнестра]]{{*}}[[Немезида]]{{*}}[[Нюкта]]{{*}}[[Ануше Ансари]]{{*}}[[Антонина Нухрат]]{{*}}[[Сөләйманова Рима]]{{*}}[[Римма Үтәшева]]{{*}}[[Анна Достоевская]]{{*}}[[Елена Созина]]{{*}}[[Сәдагәт Кәримова]]{{*}}[[Нөшаба Мәһәммәдли]]{{*}}[[Шәфига Әфәндезадә]]{{*}}[[Рәфига Әлиева]]{{*}}[[Аида Имангулиева]]{{*}}[[Хиҗран Хөсәенова]]{{*}}[[Наилә Велиханлы]]{{*}}[[Диләрә Әлиева]]{{*}}[[Зарифа Әлиева]]{{*}}[[Әдилә Намазова]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}
|43
|
|
|-
|3
|{{u|Gulnaz0703}}
|[[Ленара Османова]]
|1
|
|
|-
|4
|{{u|Ramzanka2000}}
|[[Оттар (мифология)]]
|1
|
|
|-
|5
|{{u|Ilsina Ilgizovna}}
|[[Лидия Кнутова]]{{*}} [[Мария Деренкова]]{{*}} [[Фәридә Вәлиева]]{{*}}[[Юлия Артемьева]]{{*}} [[Карина Амбарцумова]]{{*}} [[Айшә Диттанова]]{{*}} [[Динә Вәлиева]]{{*}} [[Вера Ипполитова]]{{*}} [[Анеля Кадикова]]{{*}} [[Хадижат Кабидова]]{{*}} [[Людмила Крутакова]]{{*}} [[Хәлимә Корбангалиева]]{{*}} [[Надежда Николаева]]{{*}} [[Виктория Михайлова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Ольга Лишева]]{{*}} [[Хәлимә Газизова]]{{*}} [[Эльвина Муллина]]{{*}} [[Надежда Ковалёва]]{{*}} [[Галина Айдарова]]{{*}} [[Мөстәнфирә Ракеева]]{{*}} [[Клара Синицына]]{{*}} [[Сильвия Скворцова]]{{*}} [[Екатерина Михеева]]{{*}} [[Лиана Ганиева ]]{{*}} [[Әдия Топчы]]{{*}} [[Вәҗия Кашка]]{{*}} [[Альбина Даишева]]{{*}} [[Нина Ли]]{{*}} [[Роза Паркс]]{{*}} [[Риба Макинтайр]]{{*}} [[Алиса Вяткина]]{{*}} [[Ольга Фигнер]]{{*}} [[Лидия Фигнер]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|35
|
|
|-
|6
|{{u|Sirina77}}
|[[Ралина Арабова]]{{*}} [[Лариса Астахова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|2
|
|
|-
|7
|{{u|Alisa Fahrutdinova92}}
|[[Анна Ахматова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|8
|{{u|Gulnaz2015}}
|[[Людмила Абрамова]]{{*}} [[Кира Волконская]]{{*}} [[Ульяна Тимофеева]]{{*}} [[Камилә Харисова]]{{*}} [[Ирина Приходько]]
|5
|
|
|-
|9
|{{u|Fxan}}
|[[Эмилия Плейтер]]{{*}} [[Мәрьям]]{{*}} [[Рәзия солтан]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|10
|{{u|Aliya2111}}
|[[Татьяна Ларина]]{{*}} [[Эльзара Баталова]]{{*}} [[Наталья Быстрова]]{{*}} [[Җәмилә Әсфәндиярова]]{{*}} [[Елена Вишленкова]]{{*}} [[Милана Кутякина ]]{{*}} [[Мария Минаева]]{{*}} [[Эльмира Әхмәтшина]]{{*}} [[Марина Чуксеева]]{{*}} [[Гөлчәчәк Нәҗипова]]{{*}} [[Александра Воробьева]]{{*}} [[Нурания Вәлиева]]{{*}} [[Сабина Вәлиева]]{{*}} [[Людмила Иванова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Екатерина Семёнова]]{{*}} [[Екатерина Васильева]]{{*}} [[Лидия Сурикова]]{{*}} [[Татьяна Фәхретдинова]]{{*}} [[Людмила Путина]]{{*}} [[Наталья Крымова]]{{*}} [[Гүзәл Хәйретдинова]]{{*}} [[Дарья Деревень]]{{*}} [[Вера Хәйретдинова]]{{*}} [[Серафима Огарева ]]{{*}} [[Фаина Романова]]{{*}} [[Надежда Васильева]]{{*}} [[Анастасия Талызина]]{{*}} [[Елизавета Смирнова]]{{*}} [[Александра Ильбекова ]]{{*}} [[Наталья Чеховская ]]{{*}} [[Светлана Басова]]{{*}} [[Вероника Никитина]]{{*}} [[Людмила Блонская]]{{*}} [[Камилла Реброва]]{{*}} [[Наталья Садовская ]]{{*}} [[Людмила Коршунова]]{{*}} [[Валентина Ивашёва]]{{*}} [[Юлия Корнейченко]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Анна Садченко]]{{*}} [[Надежда Владыко]]{{*}} [[София Шишкина]]{{*}} [[Екатерина Гатина]] [[Наталья Слаутина]]{{*}} [[Ирина Зиновьева]]{{*}} [[Анастасия Анзорова]]{{*}} [[Евгения Щеглова]]{{*}} [[Александра Мамедова]]{{*}} [[Елена Грошева]]{{*}} [[Татьяна Шаповалова]]{{*}} [[Нина Фуралева]]{{*}} [[Александра Капустина]]{{*}} [[Людмила Ремеслова]]{{*}} [[Людмила Шоллар]]{{*}} [[Мария Перепёлкина]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|57
|
|
|-
|11
|{{u|Динә Абдуллина}}
|[[Әсма бинт Әбү Бәкер]] • [[Мәрьям сүрәсе]]{{*}}[[Зәйнәп бинт Гали]]{{*}}[[Өммегөлсем бинт Гали]]{{*}}[[Рокыя бинт Мөхәммәт ]]{{*}} [[Һаҗәр (Инҗил)]]{{*}} [[Һаҗәр (Коръән)]]{{*}} [[Хава]]{{*}} [[]]
|8
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|12
|{{u|Il Nur}}
|[[Һөҗүм (кампания)]]{{*}} [[Атын]]
|2
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|13
|{{u|T1nn27}}
|[[Марина Мнишек]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|14
|{{u|Ilnaz26}}
|[[Роза Шихаа]]{{*}} [[Әтеш Сәйран]]{{*}} [[Дария Шәфикъ]]{{*}} [[Найла Сааб]]{{*}} [[Әсма бинт Умайс]]{{*}} [[Өмми бинт Зәйнәб]]{{*}} [[Өмми әл-Банин]]{{*}} [[Зәйнә Әнвәр]]{{*}} [[Нәзик Әл-Абид]]{{*}} [[Худа Шаарави]]{{*}} [[Сафсәри]]{{*}} [[Гөлүсә Галиева]]{{*}} [[Татьяна Грабузова]]{{*}} [[Регина Шәйдуллина]]{{*}} [[Арета Франклин]]{{*}} [[Кэти Макнэлли]]{{*}} [[Лайза Миннелли]]{{*}} [[Ада Лавлейс]]{{*}} [[Эне Эргма]]{{*}} [[Маре Винт]]{{*}} [[Илон Викланд]]{{*}} [[Ита Эвер]]{{*}} [[Камиля Харисова]]{{*}} [[Диана Хафизова]]{{*}} [[Расиха Хафизова]]{{*}} [[Эве Киви]]{{*}} [[Кайя Канепи]]{{*}} [[Вера Евлампиева]]{{*}} [[Клара Хафизова]]{{*}} [[Келли Сильдару]]{{*}} [[Ану Тали]]{{*}} [[Кармен Касс]]{{*}} [[Сигне Киви]]{{*}} [[Юлия Шигмонд]]{{*}} [[Элина Нечаева]]{{*}} [[Клара Заменгоф]]{{*}} [[София Заменгоф]]{{*}} [[Каталин Ковач (эсперантистка)]]{{*}} [[Илона Кутни]]{{*}} [[Юлия Шупихова]]{{*}} [[Эли Урбанова]]{{*}} [[Лилит Блеян]]{{*}} [[Аревик Церунян]]{{*}} [[Ануш Бабаджанян]]{{*}} [[Карина Погосян]]{{*}} [[Рима Пипоян]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Нәргиз Әбсәләмова]]{{*}} [[Эльнара Гасыймова]]{{*}} [[Айнур Эльгюнеш]]
|50
|
|
|-
|15
|{{u|Ramazan Khab}}
|[[Сөмәйя бинт Хәйят]]{{*}} [[Асия бинт Мөзаһим]]{{*}} [[Әл-Хәнсә]]{{*}} [[Фатыйма әл-Фихри]]{{*}}[[Әпипә]]{{*}}[[Аерым бию]]
|6
|
|
|-
|16
|{{u|Каюм Хордай}}
|[[Карис ван Һаутән]]
|1
|
|
|-
|17
|{{u|Марьям Султанбаева}}
|[[Җаникә (Кырым принцессасы)]]{{*}} [[Урия Эдемова]]{{*}} [[Халитова Мәрзия Ибраһим кызы]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|18
|{{u|Timlesj}}
| [[Сиреналар]]{{*}} [[Парфенопа]]{{*}} [[Гесперидлар]]{{*}} [[Роза Дерине]]{{*}} [[Шари Федак]]{{*}} [[Элизабета Гёргиевская]]{{*}} [[Ольга Бознанская]]{{*}} [[Анна Билинская]]{{*}} [[Янина Конарская]]{{*}} [[Сәгадәт Аксой]]{{*}} [[Бану Алкан]]{{*}} [[Мөфидә Кадри]]{{*}} [[Бәргүзар Корель]]{{*}} [[Алие Бергер]]{{*}} [[Гизи Байор]]{{*}} [[София Вейверите]]{{*}} [[Мария Гюбнерова]]{{*}} [[Ольга Шайнпфлюгова]] {{*}} [[Адриена Шимотова]] {{*}} [[Бланш Юбер]] {{*}} [[Ирен Кондачи]] {{*}} [[Александра Корнхаузер Фрейзер]]
|22
|
|
|-
|19
|{{u|LiebSinger}}
|[[Снукер буенча 2026 елгы дөнья беренчелеге]]
|1
|
|
|-
|Тулаем
|
|
|180
|
|
|-
|}
{{Clickable button 2|url=https://fountain.toolforge.org/editathons/ceewc-tt|1=Мәкаләгезне монда да өсти аласыз|class=mw-ui-progressive}}
== Конкурстың халык-ара бите ==
* [[meta:CEE_Women_Campaign_2026|Халык-ара бите]]
== Сурәтләр ==
* [[Файл:Icon_(80018)_-_The_Noun_Project.svg|20px]] [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026/Сурәтләр|Чара дәверендә төялгән сурәтләр белән дә таныша аласыз]].
== Нәтиҗәләр ==
Приз фондының бүленүе тәртибе — 500 сум һәм күбрәк өлешкә хокуклы булганнары арасында гына бүленә һәм җибәрелә.
Тат. Википедиядә җирле оештыручысы (жюри рәисе) һәрбер призёрга бәйле эл.почтасы аркылы инструкцияләр белән хәбәр юллыячак.
<!-- {| class="wikitable sortable"
! #
! Кулланучы<br /><small>User</small>
! Мәкаләләр саны<br /><small>Articles</small>
! Баллар<br /><small>Points</small>
! Баллар буенча (€)<br /><small>By points (€)</small>
! Сертификат (руб)<br /><small>Gift certificate (RUR)</small>
|-
|-style="background:#FF0000"
|Σ
|Катнашучылар
|
|
|400
|
|-
|-style="background:#fefca3"
|1
|{{u|}} [[File:CEE Logo.svg|20px|Татарча Википедиядә Үзәк һәм Көнчыгыш Аурупа илчесе 2025]]
|136
|816
|140
|
|-
|-style="background:#F5F5F5"
|2
|{{u|}}
|54
|156
|90
|
|-
|-style="background:#F5DEB3"
|3
|{{u|}}
|52
|93
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|4
|{{u|}}
|10
|30
|60
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|5
|{{u|}}
|7
|21
|50
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|6
|{{u|}}
|4
|12
|30
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|7
|{{u|}}
|4
|12
|30
|
|-
|}-->
[[Төркем:Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026| ]]
g46vsrvuz20cfotnm0vdug07fgb2v6j
5794957
5794893
2026-04-19T19:12:53Z
Timlesj
35815
/* Катнашучылар */
5794957
wikitext
text/x-wiki
{{WAM
|header = <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:CEE_Women_Campaign_logo_(black).svg|300px]]</div>[[meta:CEE_Women_Campaign_2026|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026]]
|subheader = 1 март - 20 апрель көннәрендә ''<small>([[UTC]] буенча)</small>'' Татарча Википедиядә үтүче, [[халыкара хатын-кызлар көне]]нә багышланган, хатын-кызлар белән мәсьәләләр турында контентны арттыруга, шулай ук Викимедиа проектларында киңрәк катнашуны хуплауга юнәлдерелгән проектта катнаш!
<p><small>Бу битнең кыска адресы <nowiki>https://w.wiki/J8g7</nowiki></small>
</div>
__NOTOC__
|body =
* Бәйгенең [[m:CEE_Women_Campaign_2026|халыкара инглизчә бите]].
<blockquote><div style="center">Берәр тема турында мәкаләне табу яки булдыруны башлау өчен, сүзтезмәне астагы тәрәзәгә кертегез һәм төймәгә басыгыз.</div>
<div style="text-align: center; font-size: 95%; margin-bottom:.5em;"><inputbox>
type=search
width=90
buttonlabel=Яңа мәкалә язу
searchbuttonlabel=Тулытекстлы эзләү
break=yes
</inputbox>
</blockquote>
== Кагыйдәләр ==
[[Файл:CEE_Women_Campaign_logo_(black).svg|100px|CEE_Women_Campaign|right]]
* Мәкаләләр:
** [[Хатын-кыз]]лар, шул исәптән хатын-кызлар белән бәйле мифология, йолалар, гадәтләр һ.б. турында булырга тиеш.
** '''Бәйге барышы дәвамында''' '''яңа''' булдырылган.
** Өстәлгән материал күләме кимендә мәгънәле '''3000 байт'''.
** Татарча Википедиянең '''[[Википедия:Кагыйдәләр һәм киңәшләр|гамәлдәге тәртипләрен]] бозмый'''
** [[Википедия:Ботлар|Вики-бот]] ярдәмендә статистик күрсәткечләре белән генә аерылган стандарт эчтәлекле мәкаләләр '''түгел'''.
* Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, һәм урыннарга бәйле.
** Булдырылган мәкаләләрне [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Таблица|түбәндәге таблицага]] урнаштыруыгыз сорала.
** 3 мәкаләне булдырган катнашучылар финалистлар арасына керә.
* Казыйлар карары шикаять ителә алмый.
== Нәрсә турында язарга ==
{{Ябык блок башы|башлык = Гамәлдәге тематик материаллар}}
[[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026/Мәкаләләр исемлеге|Тәкъдим ителгән мәкаләләр исемлеге]]
{{Ябык блок ахыры}}
|footer =
* Процессны Татарча Википедия җәмгыятенең татар телле катнашучысы булган тәҗрибәле техник төркем оештыра һәм [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Бәяләү тәртибе|бәяли]].
|footer =
== Җирле оештыручылар ==
* {{u|Динә_Абдуллина}} — төп контакт, жюри
* {{u|Il Nur}} — техник оештыручы, жюри
* {{u|Фәрһад}} — жюри
* {{u|Blackisnewyellow}} — дәресче, техник оештыручы
* {{u|Ilsina Ilgizovna}} — дәресче
* {{u|Alisa_Fatikhova}} — дәресче
== Бәяләү тәртибе ==
* [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Кагыйдәләр|Күрсәтелгән таләпләргә]] туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 1 балл бирә;
* Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 2 балл бирә;
* 5000 байттан арткан мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә;
* [[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле 10 мең мәкалә]] булса өстәмә 5 балл бирелә.
* Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган.
== Бүләкләү ==
Җирле бүләкләр:
* Озон сертификатлары белән 22 500 сум.
* Бүләкләү өчен оештыручылар җаваплы.
}}
== Катнашучылар ==
Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. Үз битегезгә <nowiki>{{Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы катнашучысы}}</nowiki> калыбын куя аласыз.
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! №
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|1
|{{u|Әмир}}
|[[Суфия Бадиали]]{{*}} [[Гөлнара Нәзиуллина]]{{*}} [[Ангелина Фәйрушина]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|2
|{{u|Баныу}}
|[[Сапфо]]{{*}}[[ Фатима Мернисси]]{{*}}[[Әминә Буаяч]]{{*}}[[Ибтиһаҗ Мөхәммәд]]{{*}} [[Фәрәх Пәһләви]]{{*}} [[Әл-Иҗлия]]{{*}} [[Әминә Вәдуд]]{{*}} [[Ассия Джебар]]{{*}} [[Мәсүмә Эбтекар]]{{*}} [[Цыси]]{{*}} [[Барбара Такман]]{{*}} [[Елена Исинбаева]]{{*}} [[Хедда Хоппер]]{{*}} [[Ирина Роднина]]{{*}} [[Мия Хэмм]]{{*}} [[Лилия Подкопаева]]{{*}} [[Медея]]{{*}} [[Ләйлә Зана]]{{*}}[[Фаррухру Парса]]{{*}}[[Барбара Уолтерс]]{{*}}[[Земфира Латыйпова]]{{*}}[[Елена Прекрасная]]{{*}}[[Электра]]{{*}}[[Леда]]{{*}}[[Клитемнестра]]{{*}}[[Немезида]]{{*}}[[Нюкта]]{{*}}[[Ануше Ансари]]{{*}}[[Антонина Нухрат]]{{*}}[[Сөләйманова Рима]]{{*}}[[Римма Үтәшева]]{{*}}[[Анна Достоевская]]{{*}}[[Елена Созина]]{{*}}[[Сәдагәт Кәримова]]{{*}}[[Нөшаба Мәһәммәдли]]{{*}}[[Шәфига Әфәндезадә]]{{*}}[[Рәфига Әлиева]]{{*}}[[Аида Имангулиева]]{{*}}[[Хиҗран Хөсәенова]]{{*}}[[Наилә Велиханлы]]{{*}}[[Диләрә Әлиева]]{{*}}[[Зарифа Әлиева]]{{*}}[[Әдилә Намазова]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}
|43
|
|
|-
|3
|{{u|Gulnaz0703}}
|[[Ленара Османова]]
|1
|
|
|-
|4
|{{u|Ramzanka2000}}
|[[Оттар (мифология)]]
|1
|
|
|-
|5
|{{u|Ilsina Ilgizovna}}
|[[Лидия Кнутова]]{{*}} [[Мария Деренкова]]{{*}} [[Фәридә Вәлиева]]{{*}}[[Юлия Артемьева]]{{*}} [[Карина Амбарцумова]]{{*}} [[Айшә Диттанова]]{{*}} [[Динә Вәлиева]]{{*}} [[Вера Ипполитова]]{{*}} [[Анеля Кадикова]]{{*}} [[Хадижат Кабидова]]{{*}} [[Людмила Крутакова]]{{*}} [[Хәлимә Корбангалиева]]{{*}} [[Надежда Николаева]]{{*}} [[Виктория Михайлова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Ольга Лишева]]{{*}} [[Хәлимә Газизова]]{{*}} [[Эльвина Муллина]]{{*}} [[Надежда Ковалёва]]{{*}} [[Галина Айдарова]]{{*}} [[Мөстәнфирә Ракеева]]{{*}} [[Клара Синицына]]{{*}} [[Сильвия Скворцова]]{{*}} [[Екатерина Михеева]]{{*}} [[Лиана Ганиева ]]{{*}} [[Әдия Топчы]]{{*}} [[Вәҗия Кашка]]{{*}} [[Альбина Даишева]]{{*}} [[Нина Ли]]{{*}} [[Роза Паркс]]{{*}} [[Риба Макинтайр]]{{*}} [[Алиса Вяткина]]{{*}} [[Ольга Фигнер]]{{*}} [[Лидия Фигнер]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|35
|
|
|-
|6
|{{u|Sirina77}}
|[[Ралина Арабова]]{{*}} [[Лариса Астахова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|2
|
|
|-
|7
|{{u|Alisa Fahrutdinova92}}
|[[Анна Ахматова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|8
|{{u|Gulnaz2015}}
|[[Людмила Абрамова]]{{*}} [[Кира Волконская]]{{*}} [[Ульяна Тимофеева]]{{*}} [[Камилә Харисова]]{{*}} [[Ирина Приходько]]
|5
|
|
|-
|9
|{{u|Fxan}}
|[[Эмилия Плейтер]]{{*}} [[Мәрьям]]{{*}} [[Рәзия солтан]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|10
|{{u|Aliya2111}}
|[[Татьяна Ларина]]{{*}} [[Эльзара Баталова]]{{*}} [[Наталья Быстрова]]{{*}} [[Җәмилә Әсфәндиярова]]{{*}} [[Елена Вишленкова]]{{*}} [[Милана Кутякина ]]{{*}} [[Мария Минаева]]{{*}} [[Эльмира Әхмәтшина]]{{*}} [[Марина Чуксеева]]{{*}} [[Гөлчәчәк Нәҗипова]]{{*}} [[Александра Воробьева]]{{*}} [[Нурания Вәлиева]]{{*}} [[Сабина Вәлиева]]{{*}} [[Людмила Иванова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Екатерина Семёнова]]{{*}} [[Екатерина Васильева]]{{*}} [[Лидия Сурикова]]{{*}} [[Татьяна Фәхретдинова]]{{*}} [[Людмила Путина]]{{*}} [[Наталья Крымова]]{{*}} [[Гүзәл Хәйретдинова]]{{*}} [[Дарья Деревень]]{{*}} [[Вера Хәйретдинова]]{{*}} [[Серафима Огарева ]]{{*}} [[Фаина Романова]]{{*}} [[Надежда Васильева]]{{*}} [[Анастасия Талызина]]{{*}} [[Елизавета Смирнова]]{{*}} [[Александра Ильбекова ]]{{*}} [[Наталья Чеховская ]]{{*}} [[Светлана Басова]]{{*}} [[Вероника Никитина]]{{*}} [[Людмила Блонская]]{{*}} [[Камилла Реброва]]{{*}} [[Наталья Садовская ]]{{*}} [[Людмила Коршунова]]{{*}} [[Валентина Ивашёва]]{{*}} [[Юлия Корнейченко]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Анна Садченко]]{{*}} [[Надежда Владыко]]{{*}} [[София Шишкина]]{{*}} [[Екатерина Гатина]] [[Наталья Слаутина]]{{*}} [[Ирина Зиновьева]]{{*}} [[Анастасия Анзорова]]{{*}} [[Евгения Щеглова]]{{*}} [[Александра Мамедова]]{{*}} [[Елена Грошева]]{{*}} [[Татьяна Шаповалова]]{{*}} [[Нина Фуралева]]{{*}} [[Александра Капустина]]{{*}} [[Людмила Ремеслова]]{{*}} [[Людмила Шоллар]]{{*}} [[Мария Перепёлкина]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|57
|
|
|-
|11
|{{u|Динә Абдуллина}}
|[[Әсма бинт Әбү Бәкер]] • [[Мәрьям сүрәсе]]{{*}}[[Зәйнәп бинт Гали]]{{*}}[[Өммегөлсем бинт Гали]]{{*}}[[Рокыя бинт Мөхәммәт ]]{{*}} [[Һаҗәр (Инҗил)]]{{*}} [[Һаҗәр (Коръән)]]{{*}} [[Хава]]{{*}} [[]]
|8
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|12
|{{u|Il Nur}}
|[[Һөҗүм (кампания)]]{{*}} [[Атын]]
|2
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|13
|{{u|T1nn27}}
|[[Марина Мнишек]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|14
|{{u|Ilnaz26}}
|[[Роза Шихаа]]{{*}} [[Әтеш Сәйран]]{{*}} [[Дария Шәфикъ]]{{*}} [[Найла Сааб]]{{*}} [[Әсма бинт Умайс]]{{*}} [[Өмми бинт Зәйнәб]]{{*}} [[Өмми әл-Банин]]{{*}} [[Зәйнә Әнвәр]]{{*}} [[Нәзик Әл-Абид]]{{*}} [[Худа Шаарави]]{{*}} [[Сафсәри]]{{*}} [[Гөлүсә Галиева]]{{*}} [[Татьяна Грабузова]]{{*}} [[Регина Шәйдуллина]]{{*}} [[Арета Франклин]]{{*}} [[Кэти Макнэлли]]{{*}} [[Лайза Миннелли]]{{*}} [[Ада Лавлейс]]{{*}} [[Эне Эргма]]{{*}} [[Маре Винт]]{{*}} [[Илон Викланд]]{{*}} [[Ита Эвер]]{{*}} [[Камиля Харисова]]{{*}} [[Диана Хафизова]]{{*}} [[Расиха Хафизова]]{{*}} [[Эве Киви]]{{*}} [[Кайя Канепи]]{{*}} [[Вера Евлампиева]]{{*}} [[Клара Хафизова]]{{*}} [[Келли Сильдару]]{{*}} [[Ану Тали]]{{*}} [[Кармен Касс]]{{*}} [[Сигне Киви]]{{*}} [[Юлия Шигмонд]]{{*}} [[Элина Нечаева]]{{*}} [[Клара Заменгоф]]{{*}} [[София Заменгоф]]{{*}} [[Каталин Ковач (эсперантистка)]]{{*}} [[Илона Кутни]]{{*}} [[Юлия Шупихова]]{{*}} [[Эли Урбанова]]{{*}} [[Лилит Блеян]]{{*}} [[Аревик Церунян]]{{*}} [[Ануш Бабаджанян]]{{*}} [[Карина Погосян]]{{*}} [[Рима Пипоян]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Нәргиз Әбсәләмова]]{{*}} [[Эльнара Гасыймова]]{{*}} [[Айнур Эльгюнеш]]
|50
|
|
|-
|15
|{{u|Ramazan Khab}}
|[[Сөмәйя бинт Хәйят]]{{*}} [[Асия бинт Мөзаһим]]{{*}} [[Әл-Хәнсә]]{{*}} [[Фатыйма әл-Фихри]]{{*}}[[Әпипә]]{{*}}[[Аерым бию]]
|6
|
|
|-
|16
|{{u|Каюм Хордай}}
|[[Карис ван Һаутән]]
|1
|
|
|-
|17
|{{u|Марьям Султанбаева}}
|[[Җаникә (Кырым принцессасы)]]{{*}} [[Урия Эдемова]]{{*}} [[Халитова Мәрзия Ибраһим кызы]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|18
|{{u|Timlesj}}
| [[Сиреналар]]{{*}} [[Парфенопа]]{{*}} [[Гесперидлар]]{{*}} [[Роза Дерине]]{{*}} [[Шари Федак]]{{*}} [[Элизабета Гёргиевская]]{{*}} [[Ольга Бознанская]]{{*}} [[Анна Билинская]]{{*}} [[Янина Конарская]]{{*}} [[Сәгадәт Аксой]]{{*}} [[Бану Алкан]]{{*}} [[Мөфидә Кадри]]{{*}} [[Бәргүзар Корель]]{{*}} [[Алие Бергер]]{{*}} [[Гизи Байор]]{{*}} [[София Вейверите]]{{*}} [[Мария Гюбнерова]]{{*}} [[Ольга Шайнпфлюгова]] {{*}} [[Адриена Шимотова]] {{*}} [[Бланш Юбер]] {{*}} [[Ирен Кондачи]] {{*}} [[Александра Корнхаузер Фрейзер]] {{*}} [[Габриеле Мартиросян]] {{*}} [[Елена Мароти-Шолтесова]] {{*}} [[Юдита Вайчюнайте]] {{*}} [[Мирга Гражините-Тила]]
|26
|
|
|-
|19
|{{u|LiebSinger}}
|[[Снукер буенча 2026 елгы дөнья беренчелеге]]
|1
|
|
|-
|Тулаем
|
|
|180
|
|
|-
|}
{{Clickable button 2|url=https://fountain.toolforge.org/editathons/ceewc-tt|1=Мәкаләгезне монда да өсти аласыз|class=mw-ui-progressive}}
== Конкурстың халык-ара бите ==
* [[meta:CEE_Women_Campaign_2026|Халык-ара бите]]
== Сурәтләр ==
* [[Файл:Icon_(80018)_-_The_Noun_Project.svg|20px]] [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026/Сурәтләр|Чара дәверендә төялгән сурәтләр белән дә таныша аласыз]].
== Нәтиҗәләр ==
Приз фондының бүленүе тәртибе — 500 сум һәм күбрәк өлешкә хокуклы булганнары арасында гына бүленә һәм җибәрелә.
Тат. Википедиядә җирле оештыручысы (жюри рәисе) һәрбер призёрга бәйле эл.почтасы аркылы инструкцияләр белән хәбәр юллыячак.
<!-- {| class="wikitable sortable"
! #
! Кулланучы<br /><small>User</small>
! Мәкаләләр саны<br /><small>Articles</small>
! Баллар<br /><small>Points</small>
! Баллар буенча (€)<br /><small>By points (€)</small>
! Сертификат (руб)<br /><small>Gift certificate (RUR)</small>
|-
|-style="background:#FF0000"
|Σ
|Катнашучылар
|
|
|400
|
|-
|-style="background:#fefca3"
|1
|{{u|}} [[File:CEE Logo.svg|20px|Татарча Википедиядә Үзәк һәм Көнчыгыш Аурупа илчесе 2025]]
|136
|816
|140
|
|-
|-style="background:#F5F5F5"
|2
|{{u|}}
|54
|156
|90
|
|-
|-style="background:#F5DEB3"
|3
|{{u|}}
|52
|93
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|4
|{{u|}}
|10
|30
|60
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|5
|{{u|}}
|7
|21
|50
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|6
|{{u|}}
|4
|12
|30
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|7
|{{u|}}
|4
|12
|30
|
|-
|}-->
[[Төркем:Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026| ]]
7o3zjuoceoyi90yeldsl6t36rvjctq9
5795003
5794957
2026-04-19T23:15:52Z
Timlesj
35815
/* Катнашучылар */
5795003
wikitext
text/x-wiki
{{WAM
|header = <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:CEE_Women_Campaign_logo_(black).svg|300px]]</div>[[meta:CEE_Women_Campaign_2026|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026]]
|subheader = 1 март - 20 апрель көннәрендә ''<small>([[UTC]] буенча)</small>'' Татарча Википедиядә үтүче, [[халыкара хатын-кызлар көне]]нә багышланган, хатын-кызлар белән мәсьәләләр турында контентны арттыруга, шулай ук Викимедиа проектларында киңрәк катнашуны хуплауга юнәлдерелгән проектта катнаш!
<p><small>Бу битнең кыска адресы <nowiki>https://w.wiki/J8g7</nowiki></small>
</div>
__NOTOC__
|body =
* Бәйгенең [[m:CEE_Women_Campaign_2026|халыкара инглизчә бите]].
<blockquote><div style="center">Берәр тема турында мәкаләне табу яки булдыруны башлау өчен, сүзтезмәне астагы тәрәзәгә кертегез һәм төймәгә басыгыз.</div>
<div style="text-align: center; font-size: 95%; margin-bottom:.5em;"><inputbox>
type=search
width=90
buttonlabel=Яңа мәкалә язу
searchbuttonlabel=Тулытекстлы эзләү
break=yes
</inputbox>
</blockquote>
== Кагыйдәләр ==
[[Файл:CEE_Women_Campaign_logo_(black).svg|100px|CEE_Women_Campaign|right]]
* Мәкаләләр:
** [[Хатын-кыз]]лар, шул исәптән хатын-кызлар белән бәйле мифология, йолалар, гадәтләр һ.б. турында булырга тиеш.
** '''Бәйге барышы дәвамында''' '''яңа''' булдырылган.
** Өстәлгән материал күләме кимендә мәгънәле '''3000 байт'''.
** Татарча Википедиянең '''[[Википедия:Кагыйдәләр һәм киңәшләр|гамәлдәге тәртипләрен]] бозмый'''
** [[Википедия:Ботлар|Вики-бот]] ярдәмендә статистик күрсәткечләре белән генә аерылган стандарт эчтәлекле мәкаләләр '''түгел'''.
* Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, һәм урыннарга бәйле.
** Булдырылган мәкаләләрне [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Таблица|түбәндәге таблицага]] урнаштыруыгыз сорала.
** 3 мәкаләне булдырган катнашучылар финалистлар арасына керә.
* Казыйлар карары шикаять ителә алмый.
== Нәрсә турында язарга ==
{{Ябык блок башы|башлык = Гамәлдәге тематик материаллар}}
[[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026/Мәкаләләр исемлеге|Тәкъдим ителгән мәкаләләр исемлеге]]
{{Ябык блок ахыры}}
|footer =
* Процессны Татарча Википедия җәмгыятенең татар телле катнашучысы булган тәҗрибәле техник төркем оештыра һәм [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Бәяләү тәртибе|бәяли]].
|footer =
== Җирле оештыручылар ==
* {{u|Динә_Абдуллина}} — төп контакт, жюри
* {{u|Il Nur}} — техник оештыручы, жюри
* {{u|Фәрһад}} — жюри
* {{u|Blackisnewyellow}} — дәресче, техник оештыручы
* {{u|Ilsina Ilgizovna}} — дәресче
* {{u|Alisa_Fatikhova}} — дәресче
== Бәяләү тәртибе ==
* [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Кагыйдәләр|Күрсәтелгән таләпләргә]] туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 1 балл бирә;
* Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 2 балл бирә;
* 5000 байттан арткан мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә;
* [[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле 10 мең мәкалә]] булса өстәмә 5 балл бирелә.
* Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган.
== Бүләкләү ==
Җирле бүләкләр:
* Озон сертификатлары белән 22 500 сум.
* Бүләкләү өчен оештыручылар җаваплы.
}}
== Катнашучылар ==
Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. Үз битегезгә <nowiki>{{Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы катнашучысы}}</nowiki> калыбын куя аласыз.
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! №
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|1
|{{u|Әмир}}
|[[Суфия Бадиали]]{{*}} [[Гөлнара Нәзиуллина]]{{*}} [[Ангелина Фәйрушина]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|2
|{{u|Баныу}}
|[[Сапфо]]{{*}}[[ Фатима Мернисси]]{{*}}[[Әминә Буаяч]]{{*}}[[Ибтиһаҗ Мөхәммәд]]{{*}} [[Фәрәх Пәһләви]]{{*}} [[Әл-Иҗлия]]{{*}} [[Әминә Вәдуд]]{{*}} [[Ассия Джебар]]{{*}} [[Мәсүмә Эбтекар]]{{*}} [[Цыси]]{{*}} [[Барбара Такман]]{{*}} [[Елена Исинбаева]]{{*}} [[Хедда Хоппер]]{{*}} [[Ирина Роднина]]{{*}} [[Мия Хэмм]]{{*}} [[Лилия Подкопаева]]{{*}} [[Медея]]{{*}} [[Ләйлә Зана]]{{*}}[[Фаррухру Парса]]{{*}}[[Барбара Уолтерс]]{{*}}[[Земфира Латыйпова]]{{*}}[[Елена Прекрасная]]{{*}}[[Электра]]{{*}}[[Леда]]{{*}}[[Клитемнестра]]{{*}}[[Немезида]]{{*}}[[Нюкта]]{{*}}[[Ануше Ансари]]{{*}}[[Антонина Нухрат]]{{*}}[[Сөләйманова Рима]]{{*}}[[Римма Үтәшева]]{{*}}[[Анна Достоевская]]{{*}}[[Елена Созина]]{{*}}[[Сәдагәт Кәримова]]{{*}}[[Нөшаба Мәһәммәдли]]{{*}}[[Шәфига Әфәндезадә]]{{*}}[[Рәфига Әлиева]]{{*}}[[Аида Имангулиева]]{{*}}[[Хиҗран Хөсәенова]]{{*}}[[Наилә Велиханлы]]{{*}}[[Диләрә Әлиева]]{{*}}[[Зарифа Әлиева]]{{*}}[[Әдилә Намазова]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}
|43
|
|
|-
|3
|{{u|Gulnaz0703}}
|[[Ленара Османова]]
|1
|
|
|-
|4
|{{u|Ramzanka2000}}
|[[Оттар (мифология)]]
|1
|
|
|-
|5
|{{u|Ilsina Ilgizovna}}
|[[Лидия Кнутова]]{{*}} [[Мария Деренкова]]{{*}} [[Фәридә Вәлиева]]{{*}}[[Юлия Артемьева]]{{*}} [[Карина Амбарцумова]]{{*}} [[Айшә Диттанова]]{{*}} [[Динә Вәлиева]]{{*}} [[Вера Ипполитова]]{{*}} [[Анеля Кадикова]]{{*}} [[Хадижат Кабидова]]{{*}} [[Людмила Крутакова]]{{*}} [[Хәлимә Корбангалиева]]{{*}} [[Надежда Николаева]]{{*}} [[Виктория Михайлова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Ольга Лишева]]{{*}} [[Хәлимә Газизова]]{{*}} [[Эльвина Муллина]]{{*}} [[Надежда Ковалёва]]{{*}} [[Галина Айдарова]]{{*}} [[Мөстәнфирә Ракеева]]{{*}} [[Клара Синицына]]{{*}} [[Сильвия Скворцова]]{{*}} [[Екатерина Михеева]]{{*}} [[Лиана Ганиева ]]{{*}} [[Әдия Топчы]]{{*}} [[Вәҗия Кашка]]{{*}} [[Альбина Даишева]]{{*}} [[Нина Ли]]{{*}} [[Роза Паркс]]{{*}} [[Риба Макинтайр]]{{*}} [[Алиса Вяткина]]{{*}} [[Ольга Фигнер]]{{*}} [[Лидия Фигнер]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|35
|
|
|-
|6
|{{u|Sirina77}}
|[[Ралина Арабова]]{{*}} [[Лариса Астахова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|2
|
|
|-
|7
|{{u|Alisa Fahrutdinova92}}
|[[Анна Ахматова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|8
|{{u|Gulnaz2015}}
|[[Людмила Абрамова]]{{*}} [[Кира Волконская]]{{*}} [[Ульяна Тимофеева]]{{*}} [[Камилә Харисова]]{{*}} [[Ирина Приходько]]
|5
|
|
|-
|9
|{{u|Fxan}}
|[[Эмилия Плейтер]]{{*}} [[Мәрьям]]{{*}} [[Рәзия солтан]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|10
|{{u|Aliya2111}}
|[[Татьяна Ларина]]{{*}} [[Эльзара Баталова]]{{*}} [[Наталья Быстрова]]{{*}} [[Җәмилә Әсфәндиярова]]{{*}} [[Елена Вишленкова]]{{*}} [[Милана Кутякина ]]{{*}} [[Мария Минаева]]{{*}} [[Эльмира Әхмәтшина]]{{*}} [[Марина Чуксеева]]{{*}} [[Гөлчәчәк Нәҗипова]]{{*}} [[Александра Воробьева]]{{*}} [[Нурания Вәлиева]]{{*}} [[Сабина Вәлиева]]{{*}} [[Людмила Иванова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Екатерина Семёнова]]{{*}} [[Екатерина Васильева]]{{*}} [[Лидия Сурикова]]{{*}} [[Татьяна Фәхретдинова]]{{*}} [[Людмила Путина]]{{*}} [[Наталья Крымова]]{{*}} [[Гүзәл Хәйретдинова]]{{*}} [[Дарья Деревень]]{{*}} [[Вера Хәйретдинова]]{{*}} [[Серафима Огарева ]]{{*}} [[Фаина Романова]]{{*}} [[Надежда Васильева]]{{*}} [[Анастасия Талызина]]{{*}} [[Елизавета Смирнова]]{{*}} [[Александра Ильбекова ]]{{*}} [[Наталья Чеховская ]]{{*}} [[Светлана Басова]]{{*}} [[Вероника Никитина]]{{*}} [[Людмила Блонская]]{{*}} [[Камилла Реброва]]{{*}} [[Наталья Садовская ]]{{*}} [[Людмила Коршунова]]{{*}} [[Валентина Ивашёва]]{{*}} [[Юлия Корнейченко]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Анна Садченко]]{{*}} [[Надежда Владыко]]{{*}} [[София Шишкина]]{{*}} [[Екатерина Гатина]] [[Наталья Слаутина]]{{*}} [[Ирина Зиновьева]]{{*}} [[Анастасия Анзорова]]{{*}} [[Евгения Щеглова]]{{*}} [[Александра Мамедова]]{{*}} [[Елена Грошева]]{{*}} [[Татьяна Шаповалова]]{{*}} [[Нина Фуралева]]{{*}} [[Александра Капустина]]{{*}} [[Людмила Ремеслова]]{{*}} [[Людмила Шоллар]]{{*}} [[Мария Перепёлкина]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|57
|
|
|-
|11
|{{u|Динә Абдуллина}}
|[[Әсма бинт Әбү Бәкер]] • [[Мәрьям сүрәсе]]{{*}}[[Зәйнәп бинт Гали]]{{*}}[[Өммегөлсем бинт Гали]]{{*}}[[Рокыя бинт Мөхәммәт ]]{{*}} [[Һаҗәр (Инҗил)]]{{*}} [[Һаҗәр (Коръән)]]{{*}} [[Хава]]{{*}} [[]]
|8
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|12
|{{u|Il Nur}}
|[[Һөҗүм (кампания)]]{{*}} [[Атын]]
|2
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|13
|{{u|T1nn27}}
|[[Марина Мнишек]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|14
|{{u|Ilnaz26}}
|[[Роза Шихаа]]{{*}} [[Әтеш Сәйран]]{{*}} [[Дария Шәфикъ]]{{*}} [[Найла Сааб]]{{*}} [[Әсма бинт Умайс]]{{*}} [[Өмми бинт Зәйнәб]]{{*}} [[Өмми әл-Банин]]{{*}} [[Зәйнә Әнвәр]]{{*}} [[Нәзик Әл-Абид]]{{*}} [[Худа Шаарави]]{{*}} [[Сафсәри]]{{*}} [[Гөлүсә Галиева]]{{*}} [[Татьяна Грабузова]]{{*}} [[Регина Шәйдуллина]]{{*}} [[Арета Франклин]]{{*}} [[Кэти Макнэлли]]{{*}} [[Лайза Миннелли]]{{*}} [[Ада Лавлейс]]{{*}} [[Эне Эргма]]{{*}} [[Маре Винт]]{{*}} [[Илон Викланд]]{{*}} [[Ита Эвер]]{{*}} [[Камиля Харисова]]{{*}} [[Диана Хафизова]]{{*}} [[Расиха Хафизова]]{{*}} [[Эве Киви]]{{*}} [[Кайя Канепи]]{{*}} [[Вера Евлампиева]]{{*}} [[Клара Хафизова]]{{*}} [[Келли Сильдару]]{{*}} [[Ану Тали]]{{*}} [[Кармен Касс]]{{*}} [[Сигне Киви]]{{*}} [[Юлия Шигмонд]]{{*}} [[Элина Нечаева]]{{*}} [[Клара Заменгоф]]{{*}} [[София Заменгоф]]{{*}} [[Каталин Ковач (эсперантистка)]]{{*}} [[Илона Кутни]]{{*}} [[Юлия Шупихова]]{{*}} [[Эли Урбанова]]{{*}} [[Лилит Блеян]]{{*}} [[Аревик Церунян]]{{*}} [[Ануш Бабаджанян]]{{*}} [[Карина Погосян]]{{*}} [[Рима Пипоян]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Нәргиз Әбсәләмова]]{{*}} [[Эльнара Гасыймова]]{{*}} [[Айнур Эльгюнеш]]
|50
|
|
|-
|15
|{{u|Ramazan Khab}}
|[[Сөмәйя бинт Хәйят]]{{*}} [[Асия бинт Мөзаһим]]{{*}} [[Әл-Хәнсә]]{{*}} [[Фатыйма әл-Фихри]]{{*}}[[Әпипә]]{{*}}[[Аерым бию]]
|6
|
|
|-
|16
|{{u|Каюм Хордай}}
|[[Карис ван Һаутән]]
|1
|
|
|-
|17
|{{u|Марьям Султанбаева}}
|[[Җаникә (Кырым принцессасы)]]{{*}} [[Урия Эдемова]]{{*}} [[Халитова Мәрзия Ибраһим кызы]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|18
|{{u|Timlesj}}
| [[Сиреналар]]{{*}} [[Парфенопа]]{{*}} [[Гесперидлар]]{{*}} [[Роза Дерине]]{{*}} [[Шари Федак]]{{*}} [[Элизабета Гёргиевская]]{{*}} [[Ольга Бознанская]]{{*}} [[Анна Билинская]]{{*}} [[Янина Конарская]]{{*}} [[Сәгадәт Аксой]]{{*}} [[Бану Алкан]]{{*}} [[Мөфидә Кадри]]{{*}} [[Бәргүзар Корель]]{{*}} [[Алие Бергер]]{{*}} [[Гизи Байор]]{{*}} [[София Вейверите]]{{*}} [[Мария Гюбнерова]]{{*}} [[Ольга Шайнпфлюгова]] {{*}} [[Адриена Шимотова]] {{*}} [[Бланш Юбер]] {{*}} [[Ирен Кондачи]] {{*}} [[Александра Корнхаузер Фрейзер]] {{*}} [[Габриеле Мартиросян]] {{*}} [[Елена Мароти-Шолтесова]] {{*}} [[Юдита Вайчюнайте]] {{*}} [[Мирга Гражините-Тила]] {{*}} [[Гана Поницкая]] {{*}} [[Хильда Гобби]] {{*}} [[Ханна Хонти]]
|29
|
|
|-
|19
|{{u|LiebSinger}}
|[[Снукер буенча 2026 елгы дөнья беренчелеге]]
|1
|
|
|-
|Тулаем
|
|
|180
|
|
|-
|}
{{Clickable button 2|url=https://fountain.toolforge.org/editathons/ceewc-tt|1=Мәкаләгезне монда да өсти аласыз|class=mw-ui-progressive}}
== Конкурстың халык-ара бите ==
* [[meta:CEE_Women_Campaign_2026|Халык-ара бите]]
== Сурәтләр ==
* [[Файл:Icon_(80018)_-_The_Noun_Project.svg|20px]] [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026/Сурәтләр|Чара дәверендә төялгән сурәтләр белән дә таныша аласыз]].
== Нәтиҗәләр ==
Приз фондының бүленүе тәртибе — 500 сум һәм күбрәк өлешкә хокуклы булганнары арасында гына бүленә һәм җибәрелә.
Тат. Википедиядә җирле оештыручысы (жюри рәисе) һәрбер призёрга бәйле эл.почтасы аркылы инструкцияләр белән хәбәр юллыячак.
<!-- {| class="wikitable sortable"
! #
! Кулланучы<br /><small>User</small>
! Мәкаләләр саны<br /><small>Articles</small>
! Баллар<br /><small>Points</small>
! Баллар буенча (€)<br /><small>By points (€)</small>
! Сертификат (руб)<br /><small>Gift certificate (RUR)</small>
|-
|-style="background:#FF0000"
|Σ
|Катнашучылар
|
|
|400
|
|-
|-style="background:#fefca3"
|1
|{{u|}} [[File:CEE Logo.svg|20px|Татарча Википедиядә Үзәк һәм Көнчыгыш Аурупа илчесе 2025]]
|136
|816
|140
|
|-
|-style="background:#F5F5F5"
|2
|{{u|}}
|54
|156
|90
|
|-
|-style="background:#F5DEB3"
|3
|{{u|}}
|52
|93
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|4
|{{u|}}
|10
|30
|60
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|5
|{{u|}}
|7
|21
|50
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|6
|{{u|}}
|4
|12
|30
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|7
|{{u|}}
|4
|12
|30
|
|-
|}-->
[[Төркем:Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026| ]]
sonjaspbeai8aqle3trxc9fahcigx06
5795007
5795003
2026-04-19T23:36:08Z
Timlesj
35815
/* Катнашучылар */
5795007
wikitext
text/x-wiki
{{WAM
|header = <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:CEE_Women_Campaign_logo_(black).svg|300px]]</div>[[meta:CEE_Women_Campaign_2026|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026]]
|subheader = 1 март - 20 апрель көннәрендә ''<small>([[UTC]] буенча)</small>'' Татарча Википедиядә үтүче, [[халыкара хатын-кызлар көне]]нә багышланган, хатын-кызлар белән мәсьәләләр турында контентны арттыруга, шулай ук Викимедиа проектларында киңрәк катнашуны хуплауга юнәлдерелгән проектта катнаш!
<p><small>Бу битнең кыска адресы <nowiki>https://w.wiki/J8g7</nowiki></small>
</div>
__NOTOC__
|body =
* Бәйгенең [[m:CEE_Women_Campaign_2026|халыкара инглизчә бите]].
<blockquote><div style="center">Берәр тема турында мәкаләне табу яки булдыруны башлау өчен, сүзтезмәне астагы тәрәзәгә кертегез һәм төймәгә басыгыз.</div>
<div style="text-align: center; font-size: 95%; margin-bottom:.5em;"><inputbox>
type=search
width=90
buttonlabel=Яңа мәкалә язу
searchbuttonlabel=Тулытекстлы эзләү
break=yes
</inputbox>
</blockquote>
== Кагыйдәләр ==
[[Файл:CEE_Women_Campaign_logo_(black).svg|100px|CEE_Women_Campaign|right]]
* Мәкаләләр:
** [[Хатын-кыз]]лар, шул исәптән хатын-кызлар белән бәйле мифология, йолалар, гадәтләр һ.б. турында булырга тиеш.
** '''Бәйге барышы дәвамында''' '''яңа''' булдырылган.
** Өстәлгән материал күләме кимендә мәгънәле '''3000 байт'''.
** Татарча Википедиянең '''[[Википедия:Кагыйдәләр һәм киңәшләр|гамәлдәге тәртипләрен]] бозмый'''
** [[Википедия:Ботлар|Вики-бот]] ярдәмендә статистик күрсәткечләре белән генә аерылган стандарт эчтәлекле мәкаләләр '''түгел'''.
* Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, һәм урыннарга бәйле.
** Булдырылган мәкаләләрне [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Таблица|түбәндәге таблицага]] урнаштыруыгыз сорала.
** 3 мәкаләне булдырган катнашучылар финалистлар арасына керә.
* Казыйлар карары шикаять ителә алмый.
== Нәрсә турында язарга ==
{{Ябык блок башы|башлык = Гамәлдәге тематик материаллар}}
[[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026/Мәкаләләр исемлеге|Тәкъдим ителгән мәкаләләр исемлеге]]
{{Ябык блок ахыры}}
|footer =
* Процессны Татарча Википедия җәмгыятенең татар телле катнашучысы булган тәҗрибәле техник төркем оештыра һәм [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Бәяләү тәртибе|бәяли]].
|footer =
== Җирле оештыручылар ==
* {{u|Динә_Абдуллина}} — төп контакт, жюри
* {{u|Il Nur}} — техник оештыручы, жюри
* {{u|Фәрһад}} — жюри
* {{u|Blackisnewyellow}} — дәресче, техник оештыручы
* {{u|Ilsina Ilgizovna}} — дәресче
* {{u|Alisa_Fatikhova}} — дәресче
== Бәяләү тәртибе ==
* [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Кагыйдәләр|Күрсәтелгән таләпләргә]] туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 1 балл бирә;
* Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 2 балл бирә;
* 5000 байттан арткан мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә;
* [[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле 10 мең мәкалә]] булса өстәмә 5 балл бирелә.
* Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган.
== Бүләкләү ==
Җирле бүләкләр:
* Озон сертификатлары белән 22 500 сум.
* Бүләкләү өчен оештыручылар җаваплы.
}}
== Катнашучылар ==
Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. Үз битегезгә <nowiki>{{Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы катнашучысы}}</nowiki> калыбын куя аласыз.
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! №
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|1
|{{u|Әмир}}
|[[Суфия Бадиали]]{{*}} [[Гөлнара Нәзиуллина]]{{*}} [[Ангелина Фәйрушина]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|2
|{{u|Баныу}}
|[[Сапфо]]{{*}}[[ Фатима Мернисси]]{{*}}[[Әминә Буаяч]]{{*}}[[Ибтиһаҗ Мөхәммәд]]{{*}} [[Фәрәх Пәһләви]]{{*}} [[Әл-Иҗлия]]{{*}} [[Әминә Вәдуд]]{{*}} [[Ассия Джебар]]{{*}} [[Мәсүмә Эбтекар]]{{*}} [[Цыси]]{{*}} [[Барбара Такман]]{{*}} [[Елена Исинбаева]]{{*}} [[Хедда Хоппер]]{{*}} [[Ирина Роднина]]{{*}} [[Мия Хэмм]]{{*}} [[Лилия Подкопаева]]{{*}} [[Медея]]{{*}} [[Ләйлә Зана]]{{*}}[[Фаррухру Парса]]{{*}}[[Барбара Уолтерс]]{{*}}[[Земфира Латыйпова]]{{*}}[[Елена Прекрасная]]{{*}}[[Электра]]{{*}}[[Леда]]{{*}}[[Клитемнестра]]{{*}}[[Немезида]]{{*}}[[Нюкта]]{{*}}[[Ануше Ансари]]{{*}}[[Антонина Нухрат]]{{*}}[[Сөләйманова Рима]]{{*}}[[Римма Үтәшева]]{{*}}[[Анна Достоевская]]{{*}}[[Елена Созина]]{{*}}[[Сәдагәт Кәримова]]{{*}}[[Нөшаба Мәһәммәдли]]{{*}}[[Шәфига Әфәндезадә]]{{*}}[[Рәфига Әлиева]]{{*}}[[Аида Имангулиева]]{{*}}[[Хиҗран Хөсәенова]]{{*}}[[Наилә Велиханлы]]{{*}}[[Диләрә Әлиева]]{{*}}[[Зарифа Әлиева]]{{*}}[[Әдилә Намазова]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}
|43
|
|
|-
|3
|{{u|Gulnaz0703}}
|[[Ленара Османова]]
|1
|
|
|-
|4
|{{u|Ramzanka2000}}
|[[Оттар (мифология)]]
|1
|
|
|-
|5
|{{u|Ilsina Ilgizovna}}
|[[Лидия Кнутова]]{{*}} [[Мария Деренкова]]{{*}} [[Фәридә Вәлиева]]{{*}}[[Юлия Артемьева]]{{*}} [[Карина Амбарцумова]]{{*}} [[Айшә Диттанова]]{{*}} [[Динә Вәлиева]]{{*}} [[Вера Ипполитова]]{{*}} [[Анеля Кадикова]]{{*}} [[Хадижат Кабидова]]{{*}} [[Людмила Крутакова]]{{*}} [[Хәлимә Корбангалиева]]{{*}} [[Надежда Николаева]]{{*}} [[Виктория Михайлова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Ольга Лишева]]{{*}} [[Хәлимә Газизова]]{{*}} [[Эльвина Муллина]]{{*}} [[Надежда Ковалёва]]{{*}} [[Галина Айдарова]]{{*}} [[Мөстәнфирә Ракеева]]{{*}} [[Клара Синицына]]{{*}} [[Сильвия Скворцова]]{{*}} [[Екатерина Михеева]]{{*}} [[Лиана Ганиева ]]{{*}} [[Әдия Топчы]]{{*}} [[Вәҗия Кашка]]{{*}} [[Альбина Даишева]]{{*}} [[Нина Ли]]{{*}} [[Роза Паркс]]{{*}} [[Риба Макинтайр]]{{*}} [[Алиса Вяткина]]{{*}} [[Ольга Фигнер]]{{*}} [[Лидия Фигнер]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|35
|
|
|-
|6
|{{u|Sirina77}}
|[[Ралина Арабова]]{{*}} [[Лариса Астахова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|2
|
|
|-
|7
|{{u|Alisa Fahrutdinova92}}
|[[Анна Ахматова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|8
|{{u|Gulnaz2015}}
|[[Людмила Абрамова]]{{*}} [[Кира Волконская]]{{*}} [[Ульяна Тимофеева]]{{*}} [[Камилә Харисова]]{{*}} [[Ирина Приходько]]
|5
|
|
|-
|9
|{{u|Fxan}}
|[[Эмилия Плейтер]]{{*}} [[Мәрьям]]{{*}} [[Рәзия солтан]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|10
|{{u|Aliya2111}}
|[[Татьяна Ларина]]{{*}} [[Эльзара Баталова]]{{*}} [[Наталья Быстрова]]{{*}} [[Җәмилә Әсфәндиярова]]{{*}} [[Елена Вишленкова]]{{*}} [[Милана Кутякина ]]{{*}} [[Мария Минаева]]{{*}} [[Эльмира Әхмәтшина]]{{*}} [[Марина Чуксеева]]{{*}} [[Гөлчәчәк Нәҗипова]]{{*}} [[Александра Воробьева]]{{*}} [[Нурания Вәлиева]]{{*}} [[Сабина Вәлиева]]{{*}} [[Людмила Иванова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Екатерина Семёнова]]{{*}} [[Екатерина Васильева]]{{*}} [[Лидия Сурикова]]{{*}} [[Татьяна Фәхретдинова]]{{*}} [[Людмила Путина]]{{*}} [[Наталья Крымова]]{{*}} [[Гүзәл Хәйретдинова]]{{*}} [[Дарья Деревень]]{{*}} [[Вера Хәйретдинова]]{{*}} [[Серафима Огарева ]]{{*}} [[Фаина Романова]]{{*}} [[Надежда Васильева]]{{*}} [[Анастасия Талызина]]{{*}} [[Елизавета Смирнова]]{{*}} [[Александра Ильбекова ]]{{*}} [[Наталья Чеховская ]]{{*}} [[Светлана Басова]]{{*}} [[Вероника Никитина]]{{*}} [[Людмила Блонская]]{{*}} [[Камилла Реброва]]{{*}} [[Наталья Садовская ]]{{*}} [[Людмила Коршунова]]{{*}} [[Валентина Ивашёва]]{{*}} [[Юлия Корнейченко]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Анна Садченко]]{{*}} [[Надежда Владыко]]{{*}} [[София Шишкина]]{{*}} [[Екатерина Гатина]] [[Наталья Слаутина]]{{*}} [[Ирина Зиновьева]]{{*}} [[Анастасия Анзорова]]{{*}} [[Евгения Щеглова]]{{*}} [[Александра Мамедова]]{{*}} [[Елена Грошева]]{{*}} [[Татьяна Шаповалова]]{{*}} [[Нина Фуралева]]{{*}} [[Александра Капустина]]{{*}} [[Людмила Ремеслова]]{{*}} [[Людмила Шоллар]]{{*}} [[Мария Перепёлкина]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|57
|
|
|-
|11
|{{u|Динә Абдуллина}}
|[[Әсма бинт Әбү Бәкер]] • [[Мәрьям сүрәсе]]{{*}}[[Зәйнәп бинт Гали]]{{*}}[[Өммегөлсем бинт Гали]]{{*}}[[Рокыя бинт Мөхәммәт ]]{{*}} [[Һаҗәр (Инҗил)]]{{*}} [[Һаҗәр (Коръән)]]{{*}} [[Хава]]{{*}} [[]]
|8
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|12
|{{u|Il Nur}}
|[[Һөҗүм (кампания)]]{{*}} [[Атын]]
|2
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|13
|{{u|T1nn27}}
|[[Марина Мнишек]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|14
|{{u|Ilnaz26}}
|[[Роза Шихаа]]{{*}} [[Әтеш Сәйран]]{{*}} [[Дария Шәфикъ]]{{*}} [[Найла Сааб]]{{*}} [[Әсма бинт Умайс]]{{*}} [[Өмми бинт Зәйнәб]]{{*}} [[Өмми әл-Банин]]{{*}} [[Зәйнә Әнвәр]]{{*}} [[Нәзик Әл-Абид]]{{*}} [[Худа Шаарави]]{{*}} [[Сафсәри]]{{*}} [[Гөлүсә Галиева]]{{*}} [[Татьяна Грабузова]]{{*}} [[Регина Шәйдуллина]]{{*}} [[Арета Франклин]]{{*}} [[Кэти Макнэлли]]{{*}} [[Лайза Миннелли]]{{*}} [[Ада Лавлейс]]{{*}} [[Эне Эргма]]{{*}} [[Маре Винт]]{{*}} [[Илон Викланд]]{{*}} [[Ита Эвер]]{{*}} [[Камиля Харисова]]{{*}} [[Диана Хафизова]]{{*}} [[Расиха Хафизова]]{{*}} [[Эве Киви]]{{*}} [[Кайя Канепи]]{{*}} [[Вера Евлампиева]]{{*}} [[Клара Хафизова]]{{*}} [[Келли Сильдару]]{{*}} [[Ану Тали]]{{*}} [[Кармен Касс]]{{*}} [[Сигне Киви]]{{*}} [[Юлия Шигмонд]]{{*}} [[Элина Нечаева]]{{*}} [[Клара Заменгоф]]{{*}} [[София Заменгоф]]{{*}} [[Каталин Ковач (эсперантистка)]]{{*}} [[Илона Кутни]]{{*}} [[Юлия Шупихова]]{{*}} [[Эли Урбанова]]{{*}} [[Лилит Блеян]]{{*}} [[Аревик Церунян]]{{*}} [[Ануш Бабаджанян]]{{*}} [[Карина Погосян]]{{*}} [[Рима Пипоян]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Нәргиз Әбсәләмова]]{{*}} [[Эльнара Гасыймова]]{{*}} [[Айнур Эльгюнеш]]
|50
|
|
|-
|15
|{{u|Ramazan Khab}}
|[[Сөмәйя бинт Хәйят]]{{*}} [[Асия бинт Мөзаһим]]{{*}} [[Әл-Хәнсә]]{{*}} [[Фатыйма әл-Фихри]]{{*}}[[Әпипә]]{{*}}[[Аерым бию]]
|6
|
|
|-
|16
|{{u|Каюм Хордай}}
|[[Карис ван Һаутән]]
|1
|
|
|-
|17
|{{u|Марьям Султанбаева}}
|[[Җаникә (Кырым принцессасы)]]{{*}} [[Урия Эдемова]]{{*}} [[Халитова Мәрзия Ибраһим кызы]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|18
|{{u|Timlesj}}
| [[Сиреналар]]{{*}} [[Парфенопа]]{{*}} [[Гесперидлар]]{{*}} [[Роза Дерине]]{{*}} [[Шари Федак]]{{*}} [[Элизабета Гёргиевская]]{{*}} [[Ольга Бознанская]]{{*}} [[Анна Билинская]]{{*}} [[Янина Конарская]]{{*}} [[Сәгадәт Аксой]]{{*}} [[Бану Алкан]]{{*}} [[Мөфидә Кадри]]{{*}} [[Бәргүзар Корель]]{{*}} [[Алие Бергер]]{{*}} [[Гизи Байор]]{{*}} [[София Вейверите]]{{*}} [[Мария Гюбнерова]]{{*}} [[Ольга Шайнпфлюгова]] {{*}} [[Адриена Шимотова]] {{*}} [[Бланш Юбер]] {{*}} [[Ирен Кондачи]] {{*}} [[Александра Корнхаузер Фрейзер]] {{*}} [[Габриеле Мартиросян]] {{*}} [[Елена Мароти-Шолтесова]] {{*}} [[Юдита Вайчюнайте]] {{*}} [[Мирга Гражините-Тила]] {{*}} [[Гана Поницкая]] {{*}} [[Хильда Гобби]] {{*}} [[Ханна Хонти]] {{*}} [[Мария Корда]]
|30
|
|
|-
|19
|{{u|LiebSinger}}
|[[Снукер буенча 2026 елгы дөнья беренчелеге]]
|1
|
|
|-
|Тулаем
|
|
|180
|
|
|-
|}
{{Clickable button 2|url=https://fountain.toolforge.org/editathons/ceewc-tt|1=Мәкаләгезне монда да өсти аласыз|class=mw-ui-progressive}}
== Конкурстың халык-ара бите ==
* [[meta:CEE_Women_Campaign_2026|Халык-ара бите]]
== Сурәтләр ==
* [[Файл:Icon_(80018)_-_The_Noun_Project.svg|20px]] [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026/Сурәтләр|Чара дәверендә төялгән сурәтләр белән дә таныша аласыз]].
== Нәтиҗәләр ==
Приз фондының бүленүе тәртибе — 500 сум һәм күбрәк өлешкә хокуклы булганнары арасында гына бүленә һәм җибәрелә.
Тат. Википедиядә җирле оештыручысы (жюри рәисе) һәрбер призёрга бәйле эл.почтасы аркылы инструкцияләр белән хәбәр юллыячак.
<!-- {| class="wikitable sortable"
! #
! Кулланучы<br /><small>User</small>
! Мәкаләләр саны<br /><small>Articles</small>
! Баллар<br /><small>Points</small>
! Баллар буенча (€)<br /><small>By points (€)</small>
! Сертификат (руб)<br /><small>Gift certificate (RUR)</small>
|-
|-style="background:#FF0000"
|Σ
|Катнашучылар
|
|
|400
|
|-
|-style="background:#fefca3"
|1
|{{u|}} [[File:CEE Logo.svg|20px|Татарча Википедиядә Үзәк һәм Көнчыгыш Аурупа илчесе 2025]]
|136
|816
|140
|
|-
|-style="background:#F5F5F5"
|2
|{{u|}}
|54
|156
|90
|
|-
|-style="background:#F5DEB3"
|3
|{{u|}}
|52
|93
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|4
|{{u|}}
|10
|30
|60
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|5
|{{u|}}
|7
|21
|50
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|6
|{{u|}}
|4
|12
|30
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|7
|{{u|}}
|4
|12
|30
|
|-
|}-->
[[Төркем:Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026| ]]
thvcmidib0jbmxprk2ltv93q9woi3nr
5795025
5795007
2026-04-20T07:22:14Z
Баныу
35185
/* Катнашучылар */
5795025
wikitext
text/x-wiki
{{WAM
|header = <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:CEE_Women_Campaign_logo_(black).svg|300px]]</div>[[meta:CEE_Women_Campaign_2026|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026]]
|subheader = 1 март - 20 апрель көннәрендә ''<small>([[UTC]] буенча)</small>'' Татарча Википедиядә үтүче, [[халыкара хатын-кызлар көне]]нә багышланган, хатын-кызлар белән мәсьәләләр турында контентны арттыруга, шулай ук Викимедиа проектларында киңрәк катнашуны хуплауга юнәлдерелгән проектта катнаш!
<p><small>Бу битнең кыска адресы <nowiki>https://w.wiki/J8g7</nowiki></small>
</div>
__NOTOC__
|body =
* Бәйгенең [[m:CEE_Women_Campaign_2026|халыкара инглизчә бите]].
<blockquote><div style="center">Берәр тема турында мәкаләне табу яки булдыруны башлау өчен, сүзтезмәне астагы тәрәзәгә кертегез һәм төймәгә басыгыз.</div>
<div style="text-align: center; font-size: 95%; margin-bottom:.5em;"><inputbox>
type=search
width=90
buttonlabel=Яңа мәкалә язу
searchbuttonlabel=Тулытекстлы эзләү
break=yes
</inputbox>
</blockquote>
== Кагыйдәләр ==
[[Файл:CEE_Women_Campaign_logo_(black).svg|100px|CEE_Women_Campaign|right]]
* Мәкаләләр:
** [[Хатын-кыз]]лар, шул исәптән хатын-кызлар белән бәйле мифология, йолалар, гадәтләр һ.б. турында булырга тиеш.
** '''Бәйге барышы дәвамында''' '''яңа''' булдырылган.
** Өстәлгән материал күләме кимендә мәгънәле '''3000 байт'''.
** Татарча Википедиянең '''[[Википедия:Кагыйдәләр һәм киңәшләр|гамәлдәге тәртипләрен]] бозмый'''
** [[Википедия:Ботлар|Вики-бот]] ярдәмендә статистик күрсәткечләре белән генә аерылган стандарт эчтәлекле мәкаләләр '''түгел'''.
* Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, һәм урыннарга бәйле.
** Булдырылган мәкаләләрне [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Таблица|түбәндәге таблицага]] урнаштыруыгыз сорала.
** 3 мәкаләне булдырган катнашучылар финалистлар арасына керә.
* Казыйлар карары шикаять ителә алмый.
== Нәрсә турында язарга ==
{{Ябык блок башы|башлык = Гамәлдәге тематик материаллар}}
[[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026/Мәкаләләр исемлеге|Тәкъдим ителгән мәкаләләр исемлеге]]
{{Ябык блок ахыры}}
|footer =
* Процессны Татарча Википедия җәмгыятенең татар телле катнашучысы булган тәҗрибәле техник төркем оештыра һәм [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Бәяләү тәртибе|бәяли]].
|footer =
== Җирле оештыручылар ==
* {{u|Динә_Абдуллина}} — төп контакт, жюри
* {{u|Il Nur}} — техник оештыручы, жюри
* {{u|Фәрһад}} — жюри
* {{u|Blackisnewyellow}} — дәресче, техник оештыручы
* {{u|Ilsina Ilgizovna}} — дәресче
* {{u|Alisa_Fatikhova}} — дәресче
== Бәяләү тәртибе ==
* [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Кагыйдәләр|Күрсәтелгән таләпләргә]] туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 1 балл бирә;
* Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 2 балл бирә;
* 5000 байттан арткан мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә;
* [[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле 10 мең мәкалә]] булса өстәмә 5 балл бирелә.
* Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган.
== Бүләкләү ==
Җирле бүләкләр:
* Озон сертификатлары белән 22 500 сум.
* Бүләкләү өчен оештыручылар җаваплы.
}}
== Катнашучылар ==
Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. Үз битегезгә <nowiki>{{Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы катнашучысы}}</nowiki> калыбын куя аласыз.
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! №
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|1
|{{u|Әмир}}
|[[Суфия Бадиали]]{{*}} [[Гөлнара Нәзиуллина]]{{*}} [[Ангелина Фәйрушина]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|2
|{{u|Баныу}}
|[[Сапфо]]{{*}}[[ Фатима Мернисси]]{{*}}[[Әминә Буаяч]]{{*}}[[Ибтиһаҗ Мөхәммәд]]{{*}} [[Фәрәх Пәһләви]]{{*}} [[Әл-Иҗлия]]{{*}} [[Әминә Вәдуд]]{{*}} [[Ассия Джебар]]{{*}} [[Мәсүмә Эбтекар]]{{*}} [[Цыси]]{{*}} [[Барбара Такман]]{{*}} [[Елена Исинбаева]]{{*}} [[Хедда Хоппер]]{{*}} [[Ирина Роднина]]{{*}} [[Мия Хэмм]]{{*}} [[Лилия Подкопаева]]{{*}} [[Медея]]{{*}} [[Ләйлә Зана]]{{*}}[[Фаррухру Парса]]{{*}}[[Барбара Уолтерс]]{{*}}[[Земфира Латыйпова]]{{*}}[[Елена Прекрасная]]{{*}}[[Электра]]{{*}}[[Леда]]{{*}}[[Клитемнестра]]{{*}}[[Немезида]]{{*}}[[Нюкта]]{{*}}[[Ануше Ансари]]{{*}}[[Антонина Нухрат]]{{*}}[[Сөләйманова Рима]]{{*}}[[Римма Үтәшева]]{{*}}[[Анна Достоевская]]{{*}}[[Елена Созина]]{{*}}[[Сәдагәт Кәримова]]{{*}}[[Нөшаба Мәһәммәдли]]{{*}}[[Шәфига Әфәндезадә]]{{*}}[[Рәфига Әлиева]]{{*}}[[Аида Имангулиева]]{{*}}[[Хиҗран Хөсәенова]]{{*}}[[Наилә Велиханлы]]{{*}}[[Диләрә Әлиева]]{{*}}[[Зарифа Әлиева]]{{*}}[[Әдилә Намазова]]{{*}}[[Зарифа Будагова]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}
|44
|
|
|-
|3
|{{u|Gulnaz0703}}
|[[Ленара Османова]]
|1
|
|
|-
|4
|{{u|Ramzanka2000}}
|[[Оттар (мифология)]]
|1
|
|
|-
|5
|{{u|Ilsina Ilgizovna}}
|[[Лидия Кнутова]]{{*}} [[Мария Деренкова]]{{*}} [[Фәридә Вәлиева]]{{*}}[[Юлия Артемьева]]{{*}} [[Карина Амбарцумова]]{{*}} [[Айшә Диттанова]]{{*}} [[Динә Вәлиева]]{{*}} [[Вера Ипполитова]]{{*}} [[Анеля Кадикова]]{{*}} [[Хадижат Кабидова]]{{*}} [[Людмила Крутакова]]{{*}} [[Хәлимә Корбангалиева]]{{*}} [[Надежда Николаева]]{{*}} [[Виктория Михайлова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Ольга Лишева]]{{*}} [[Хәлимә Газизова]]{{*}} [[Эльвина Муллина]]{{*}} [[Надежда Ковалёва]]{{*}} [[Галина Айдарова]]{{*}} [[Мөстәнфирә Ракеева]]{{*}} [[Клара Синицына]]{{*}} [[Сильвия Скворцова]]{{*}} [[Екатерина Михеева]]{{*}} [[Лиана Ганиева ]]{{*}} [[Әдия Топчы]]{{*}} [[Вәҗия Кашка]]{{*}} [[Альбина Даишева]]{{*}} [[Нина Ли]]{{*}} [[Роза Паркс]]{{*}} [[Риба Макинтайр]]{{*}} [[Алиса Вяткина]]{{*}} [[Ольга Фигнер]]{{*}} [[Лидия Фигнер]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|35
|
|
|-
|6
|{{u|Sirina77}}
|[[Ралина Арабова]]{{*}} [[Лариса Астахова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|2
|
|
|-
|7
|{{u|Alisa Fahrutdinova92}}
|[[Анна Ахматова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|8
|{{u|Gulnaz2015}}
|[[Людмила Абрамова]]{{*}} [[Кира Волконская]]{{*}} [[Ульяна Тимофеева]]{{*}} [[Камилә Харисова]]{{*}} [[Ирина Приходько]]
|5
|
|
|-
|9
|{{u|Fxan}}
|[[Эмилия Плейтер]]{{*}} [[Мәрьям]]{{*}} [[Рәзия солтан]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|10
|{{u|Aliya2111}}
|[[Татьяна Ларина]]{{*}} [[Эльзара Баталова]]{{*}} [[Наталья Быстрова]]{{*}} [[Җәмилә Әсфәндиярова]]{{*}} [[Елена Вишленкова]]{{*}} [[Милана Кутякина ]]{{*}} [[Мария Минаева]]{{*}} [[Эльмира Әхмәтшина]]{{*}} [[Марина Чуксеева]]{{*}} [[Гөлчәчәк Нәҗипова]]{{*}} [[Александра Воробьева]]{{*}} [[Нурания Вәлиева]]{{*}} [[Сабина Вәлиева]]{{*}} [[Людмила Иванова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Екатерина Семёнова]]{{*}} [[Екатерина Васильева]]{{*}} [[Лидия Сурикова]]{{*}} [[Татьяна Фәхретдинова]]{{*}} [[Людмила Путина]]{{*}} [[Наталья Крымова]]{{*}} [[Гүзәл Хәйретдинова]]{{*}} [[Дарья Деревень]]{{*}} [[Вера Хәйретдинова]]{{*}} [[Серафима Огарева ]]{{*}} [[Фаина Романова]]{{*}} [[Надежда Васильева]]{{*}} [[Анастасия Талызина]]{{*}} [[Елизавета Смирнова]]{{*}} [[Александра Ильбекова ]]{{*}} [[Наталья Чеховская ]]{{*}} [[Светлана Басова]]{{*}} [[Вероника Никитина]]{{*}} [[Людмила Блонская]]{{*}} [[Камилла Реброва]]{{*}} [[Наталья Садовская ]]{{*}} [[Людмила Коршунова]]{{*}} [[Валентина Ивашёва]]{{*}} [[Юлия Корнейченко]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Анна Садченко]]{{*}} [[Надежда Владыко]]{{*}} [[София Шишкина]]{{*}} [[Екатерина Гатина]] [[Наталья Слаутина]]{{*}} [[Ирина Зиновьева]]{{*}} [[Анастасия Анзорова]]{{*}} [[Евгения Щеглова]]{{*}} [[Александра Мамедова]]{{*}} [[Елена Грошева]]{{*}} [[Татьяна Шаповалова]]{{*}} [[Нина Фуралева]]{{*}} [[Александра Капустина]]{{*}} [[Людмила Ремеслова]]{{*}} [[Людмила Шоллар]]{{*}} [[Мария Перепёлкина]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|57
|
|
|-
|11
|{{u|Динә Абдуллина}}
|[[Әсма бинт Әбү Бәкер]] • [[Мәрьям сүрәсе]]{{*}}[[Зәйнәп бинт Гали]]{{*}}[[Өммегөлсем бинт Гали]]{{*}}[[Рокыя бинт Мөхәммәт ]]{{*}} [[Һаҗәр (Инҗил)]]{{*}} [[Һаҗәр (Коръән)]]{{*}} [[Хава]]{{*}} [[]]
|8
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|12
|{{u|Il Nur}}
|[[Һөҗүм (кампания)]]{{*}} [[Атын]]
|2
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|13
|{{u|T1nn27}}
|[[Марина Мнишек]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|14
|{{u|Ilnaz26}}
|[[Роза Шихаа]]{{*}} [[Әтеш Сәйран]]{{*}} [[Дария Шәфикъ]]{{*}} [[Найла Сааб]]{{*}} [[Әсма бинт Умайс]]{{*}} [[Өмми бинт Зәйнәб]]{{*}} [[Өмми әл-Банин]]{{*}} [[Зәйнә Әнвәр]]{{*}} [[Нәзик Әл-Абид]]{{*}} [[Худа Шаарави]]{{*}} [[Сафсәри]]{{*}} [[Гөлүсә Галиева]]{{*}} [[Татьяна Грабузова]]{{*}} [[Регина Шәйдуллина]]{{*}} [[Арета Франклин]]{{*}} [[Кэти Макнэлли]]{{*}} [[Лайза Миннелли]]{{*}} [[Ада Лавлейс]]{{*}} [[Эне Эргма]]{{*}} [[Маре Винт]]{{*}} [[Илон Викланд]]{{*}} [[Ита Эвер]]{{*}} [[Камиля Харисова]]{{*}} [[Диана Хафизова]]{{*}} [[Расиха Хафизова]]{{*}} [[Эве Киви]]{{*}} [[Кайя Канепи]]{{*}} [[Вера Евлампиева]]{{*}} [[Клара Хафизова]]{{*}} [[Келли Сильдару]]{{*}} [[Ану Тали]]{{*}} [[Кармен Касс]]{{*}} [[Сигне Киви]]{{*}} [[Юлия Шигмонд]]{{*}} [[Элина Нечаева]]{{*}} [[Клара Заменгоф]]{{*}} [[София Заменгоф]]{{*}} [[Каталин Ковач (эсперантистка)]]{{*}} [[Илона Кутни]]{{*}} [[Юлия Шупихова]]{{*}} [[Эли Урбанова]]{{*}} [[Лилит Блеян]]{{*}} [[Аревик Церунян]]{{*}} [[Ануш Бабаджанян]]{{*}} [[Карина Погосян]]{{*}} [[Рима Пипоян]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Нәргиз Әбсәләмова]]{{*}} [[Эльнара Гасыймова]]{{*}} [[Айнур Эльгюнеш]]
|50
|
|
|-
|15
|{{u|Ramazan Khab}}
|[[Сөмәйя бинт Хәйят]]{{*}} [[Асия бинт Мөзаһим]]{{*}} [[Әл-Хәнсә]]{{*}} [[Фатыйма әл-Фихри]]{{*}}[[Әпипә]]{{*}}[[Аерым бию]]
|6
|
|
|-
|16
|{{u|Каюм Хордай}}
|[[Карис ван Һаутән]]
|1
|
|
|-
|17
|{{u|Марьям Султанбаева}}
|[[Җаникә (Кырым принцессасы)]]{{*}} [[Урия Эдемова]]{{*}} [[Халитова Мәрзия Ибраһим кызы]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|18
|{{u|Timlesj}}
| [[Сиреналар]]{{*}} [[Парфенопа]]{{*}} [[Гесперидлар]]{{*}} [[Роза Дерине]]{{*}} [[Шари Федак]]{{*}} [[Элизабета Гёргиевская]]{{*}} [[Ольга Бознанская]]{{*}} [[Анна Билинская]]{{*}} [[Янина Конарская]]{{*}} [[Сәгадәт Аксой]]{{*}} [[Бану Алкан]]{{*}} [[Мөфидә Кадри]]{{*}} [[Бәргүзар Корель]]{{*}} [[Алие Бергер]]{{*}} [[Гизи Байор]]{{*}} [[София Вейверите]]{{*}} [[Мария Гюбнерова]]{{*}} [[Ольга Шайнпфлюгова]] {{*}} [[Адриена Шимотова]] {{*}} [[Бланш Юбер]] {{*}} [[Ирен Кондачи]] {{*}} [[Александра Корнхаузер Фрейзер]] {{*}} [[Габриеле Мартиросян]] {{*}} [[Елена Мароти-Шолтесова]] {{*}} [[Юдита Вайчюнайте]] {{*}} [[Мирга Гражините-Тила]] {{*}} [[Гана Поницкая]] {{*}} [[Хильда Гобби]] {{*}} [[Ханна Хонти]] {{*}} [[Мария Корда]]
|30
|
|
|-
|19
|{{u|LiebSinger}}
|[[Снукер буенча 2026 елгы дөнья беренчелеге]]
|1
|
|
|-
|Тулаем
|
|
|180
|
|
|-
|}
{{Clickable button 2|url=https://fountain.toolforge.org/editathons/ceewc-tt|1=Мәкаләгезне монда да өсти аласыз|class=mw-ui-progressive}}
== Конкурстың халык-ара бите ==
* [[meta:CEE_Women_Campaign_2026|Халык-ара бите]]
== Сурәтләр ==
* [[Файл:Icon_(80018)_-_The_Noun_Project.svg|20px]] [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026/Сурәтләр|Чара дәверендә төялгән сурәтләр белән дә таныша аласыз]].
== Нәтиҗәләр ==
Приз фондының бүленүе тәртибе — 500 сум һәм күбрәк өлешкә хокуклы булганнары арасында гына бүленә һәм җибәрелә.
Тат. Википедиядә җирле оештыручысы (жюри рәисе) һәрбер призёрга бәйле эл.почтасы аркылы инструкцияләр белән хәбәр юллыячак.
<!-- {| class="wikitable sortable"
! #
! Кулланучы<br /><small>User</small>
! Мәкаләләр саны<br /><small>Articles</small>
! Баллар<br /><small>Points</small>
! Баллар буенча (€)<br /><small>By points (€)</small>
! Сертификат (руб)<br /><small>Gift certificate (RUR)</small>
|-
|-style="background:#FF0000"
|Σ
|Катнашучылар
|
|
|400
|
|-
|-style="background:#fefca3"
|1
|{{u|}} [[File:CEE Logo.svg|20px|Татарча Википедиядә Үзәк һәм Көнчыгыш Аурупа илчесе 2025]]
|136
|816
|140
|
|-
|-style="background:#F5F5F5"
|2
|{{u|}}
|54
|156
|90
|
|-
|-style="background:#F5DEB3"
|3
|{{u|}}
|52
|93
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|4
|{{u|}}
|10
|30
|60
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|5
|{{u|}}
|7
|21
|50
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|6
|{{u|}}
|4
|12
|30
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|7
|{{u|}}
|4
|12
|30
|
|-
|}-->
[[Төркем:Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026| ]]
gzezzgmnwx1p1cjgtfd8ciqkdsk4p7g
5795051
5795025
2026-04-20T08:37:39Z
Баныу
35185
/* Катнашучылар */
5795051
wikitext
text/x-wiki
{{WAM
|header = <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:CEE_Women_Campaign_logo_(black).svg|300px]]</div>[[meta:CEE_Women_Campaign_2026|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026]]
|subheader = 1 март - 20 апрель көннәрендә ''<small>([[UTC]] буенча)</small>'' Татарча Википедиядә үтүче, [[халыкара хатын-кызлар көне]]нә багышланган, хатын-кызлар белән мәсьәләләр турында контентны арттыруга, шулай ук Викимедиа проектларында киңрәк катнашуны хуплауга юнәлдерелгән проектта катнаш!
<p><small>Бу битнең кыска адресы <nowiki>https://w.wiki/J8g7</nowiki></small>
</div>
__NOTOC__
|body =
* Бәйгенең [[m:CEE_Women_Campaign_2026|халыкара инглизчә бите]].
<blockquote><div style="center">Берәр тема турында мәкаләне табу яки булдыруны башлау өчен, сүзтезмәне астагы тәрәзәгә кертегез һәм төймәгә басыгыз.</div>
<div style="text-align: center; font-size: 95%; margin-bottom:.5em;"><inputbox>
type=search
width=90
buttonlabel=Яңа мәкалә язу
searchbuttonlabel=Тулытекстлы эзләү
break=yes
</inputbox>
</blockquote>
== Кагыйдәләр ==
[[Файл:CEE_Women_Campaign_logo_(black).svg|100px|CEE_Women_Campaign|right]]
* Мәкаләләр:
** [[Хатын-кыз]]лар, шул исәптән хатын-кызлар белән бәйле мифология, йолалар, гадәтләр һ.б. турында булырга тиеш.
** '''Бәйге барышы дәвамында''' '''яңа''' булдырылган.
** Өстәлгән материал күләме кимендә мәгънәле '''3000 байт'''.
** Татарча Википедиянең '''[[Википедия:Кагыйдәләр һәм киңәшләр|гамәлдәге тәртипләрен]] бозмый'''
** [[Википедия:Ботлар|Вики-бот]] ярдәмендә статистик күрсәткечләре белән генә аерылган стандарт эчтәлекле мәкаләләр '''түгел'''.
* Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, һәм урыннарга бәйле.
** Булдырылган мәкаләләрне [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Таблица|түбәндәге таблицага]] урнаштыруыгыз сорала.
** 3 мәкаләне булдырган катнашучылар финалистлар арасына керә.
* Казыйлар карары шикаять ителә алмый.
== Нәрсә турында язарга ==
{{Ябык блок башы|башлык = Гамәлдәге тематик материаллар}}
[[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026/Мәкаләләр исемлеге|Тәкъдим ителгән мәкаләләр исемлеге]]
{{Ябык блок ахыры}}
|footer =
* Процессны Татарча Википедия җәмгыятенең татар телле катнашучысы булган тәҗрибәле техник төркем оештыра һәм [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Бәяләү тәртибе|бәяли]].
|footer =
== Җирле оештыручылар ==
* {{u|Динә_Абдуллина}} — төп контакт, жюри
* {{u|Il Nur}} — техник оештыручы, жюри
* {{u|Фәрһад}} — жюри
* {{u|Blackisnewyellow}} — дәресче, техник оештыручы
* {{u|Ilsina Ilgizovna}} — дәресче
* {{u|Alisa_Fatikhova}} — дәресче
== Бәяләү тәртибе ==
* [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Кагыйдәләр|Күрсәтелгән таләпләргә]] туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 1 балл бирә;
* Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 2 балл бирә;
* 5000 байттан арткан мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә;
* [[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле 10 мең мәкалә]] булса өстәмә 5 балл бирелә.
* Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган.
== Бүләкләү ==
Җирле бүләкләр:
* Озон сертификатлары белән 22 500 сум.
* Бүләкләү өчен оештыручылар җаваплы.
}}
== Катнашучылар ==
Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. Үз битегезгә <nowiki>{{Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы катнашучысы}}</nowiki> калыбын куя аласыз.
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! №
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|1
|{{u|Әмир}}
|[[Суфия Бадиали]]{{*}} [[Гөлнара Нәзиуллина]]{{*}} [[Ангелина Фәйрушина]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|2
|{{u|Баныу}}
|[[Сапфо]]{{*}}[[ Фатима Мернисси]]{{*}}[[Әминә Буаяч]]{{*}}[[Ибтиһаҗ Мөхәммәд]]{{*}} [[Фәрәх Пәһләви]]{{*}} [[Әл-Иҗлия]]{{*}} [[Әминә Вәдуд]]{{*}} [[Ассия Джебар]]{{*}} [[Мәсүмә Эбтекар]]{{*}} [[Цыси]]{{*}} [[Барбара Такман]]{{*}} [[Елена Исинбаева]]{{*}} [[Хедда Хоппер]]{{*}} [[Ирина Роднина]]{{*}} [[Мия Хэмм]]{{*}} [[Лилия Подкопаева]]{{*}} [[Медея]]{{*}} [[Ләйлә Зана]]{{*}}[[Фаррухру Парса]]{{*}}[[Барбара Уолтерс]]{{*}}[[Земфира Латыйпова]]{{*}}[[Елена Прекрасная]]{{*}}[[Электра]]{{*}}[[Леда]]{{*}}[[Клитемнестра]]{{*}}[[Немезида]]{{*}}[[Нюкта]]{{*}}[[Ануше Ансари]]{{*}}[[Антонина Нухрат]]{{*}}[[Сөләйманова Рима]]{{*}}[[Римма Үтәшева]]{{*}}[[Анна Достоевская]]{{*}}[[Елена Созина]]{{*}}[[Сәдагәт Кәримова]]{{*}}[[Нөшаба Мәһәммәдли]]{{*}}[[Шәфига Әфәндезадә]]{{*}}[[Рәфига Әлиева]]{{*}}[[Аида Имангулиева]]{{*}}[[Хиҗран Хөсәенова]]{{*}}[[Наилә Велиханлы]]{{*}}[[Диләрә Әлиева]]{{*}}[[Зарифа Әлиева]]{{*}}[[Әдилә Намазова]]{{*}}[[Зарифа Будагова]]{{*}}[[Өммегөлсем Садихзадә]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}
|45
|
|
|-
|3
|{{u|Gulnaz0703}}
|[[Ленара Османова]]
|1
|
|
|-
|4
|{{u|Ramzanka2000}}
|[[Оттар (мифология)]]
|1
|
|
|-
|5
|{{u|Ilsina Ilgizovna}}
|[[Лидия Кнутова]]{{*}} [[Мария Деренкова]]{{*}} [[Фәридә Вәлиева]]{{*}}[[Юлия Артемьева]]{{*}} [[Карина Амбарцумова]]{{*}} [[Айшә Диттанова]]{{*}} [[Динә Вәлиева]]{{*}} [[Вера Ипполитова]]{{*}} [[Анеля Кадикова]]{{*}} [[Хадижат Кабидова]]{{*}} [[Людмила Крутакова]]{{*}} [[Хәлимә Корбангалиева]]{{*}} [[Надежда Николаева]]{{*}} [[Виктория Михайлова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Ольга Лишева]]{{*}} [[Хәлимә Газизова]]{{*}} [[Эльвина Муллина]]{{*}} [[Надежда Ковалёва]]{{*}} [[Галина Айдарова]]{{*}} [[Мөстәнфирә Ракеева]]{{*}} [[Клара Синицына]]{{*}} [[Сильвия Скворцова]]{{*}} [[Екатерина Михеева]]{{*}} [[Лиана Ганиева ]]{{*}} [[Әдия Топчы]]{{*}} [[Вәҗия Кашка]]{{*}} [[Альбина Даишева]]{{*}} [[Нина Ли]]{{*}} [[Роза Паркс]]{{*}} [[Риба Макинтайр]]{{*}} [[Алиса Вяткина]]{{*}} [[Ольга Фигнер]]{{*}} [[Лидия Фигнер]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|35
|
|
|-
|6
|{{u|Sirina77}}
|[[Ралина Арабова]]{{*}} [[Лариса Астахова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|2
|
|
|-
|7
|{{u|Alisa Fahrutdinova92}}
|[[Анна Ахматова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|8
|{{u|Gulnaz2015}}
|[[Людмила Абрамова]]{{*}} [[Кира Волконская]]{{*}} [[Ульяна Тимофеева]]{{*}} [[Камилә Харисова]]{{*}} [[Ирина Приходько]]
|5
|
|
|-
|9
|{{u|Fxan}}
|[[Эмилия Плейтер]]{{*}} [[Мәрьям]]{{*}} [[Рәзия солтан]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|10
|{{u|Aliya2111}}
|[[Татьяна Ларина]]{{*}} [[Эльзара Баталова]]{{*}} [[Наталья Быстрова]]{{*}} [[Җәмилә Әсфәндиярова]]{{*}} [[Елена Вишленкова]]{{*}} [[Милана Кутякина ]]{{*}} [[Мария Минаева]]{{*}} [[Эльмира Әхмәтшина]]{{*}} [[Марина Чуксеева]]{{*}} [[Гөлчәчәк Нәҗипова]]{{*}} [[Александра Воробьева]]{{*}} [[Нурания Вәлиева]]{{*}} [[Сабина Вәлиева]]{{*}} [[Людмила Иванова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Екатерина Семёнова]]{{*}} [[Екатерина Васильева]]{{*}} [[Лидия Сурикова]]{{*}} [[Татьяна Фәхретдинова]]{{*}} [[Людмила Путина]]{{*}} [[Наталья Крымова]]{{*}} [[Гүзәл Хәйретдинова]]{{*}} [[Дарья Деревень]]{{*}} [[Вера Хәйретдинова]]{{*}} [[Серафима Огарева ]]{{*}} [[Фаина Романова]]{{*}} [[Надежда Васильева]]{{*}} [[Анастасия Талызина]]{{*}} [[Елизавета Смирнова]]{{*}} [[Александра Ильбекова ]]{{*}} [[Наталья Чеховская ]]{{*}} [[Светлана Басова]]{{*}} [[Вероника Никитина]]{{*}} [[Людмила Блонская]]{{*}} [[Камилла Реброва]]{{*}} [[Наталья Садовская ]]{{*}} [[Людмила Коршунова]]{{*}} [[Валентина Ивашёва]]{{*}} [[Юлия Корнейченко]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Анна Садченко]]{{*}} [[Надежда Владыко]]{{*}} [[София Шишкина]]{{*}} [[Екатерина Гатина]] [[Наталья Слаутина]]{{*}} [[Ирина Зиновьева]]{{*}} [[Анастасия Анзорова]]{{*}} [[Евгения Щеглова]]{{*}} [[Александра Мамедова]]{{*}} [[Елена Грошева]]{{*}} [[Татьяна Шаповалова]]{{*}} [[Нина Фуралева]]{{*}} [[Александра Капустина]]{{*}} [[Людмила Ремеслова]]{{*}} [[Людмила Шоллар]]{{*}} [[Мария Перепёлкина]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|57
|
|
|-
|11
|{{u|Динә Абдуллина}}
|[[Әсма бинт Әбү Бәкер]] • [[Мәрьям сүрәсе]]{{*}}[[Зәйнәп бинт Гали]]{{*}}[[Өммегөлсем бинт Гали]]{{*}}[[Рокыя бинт Мөхәммәт ]]{{*}} [[Һаҗәр (Инҗил)]]{{*}} [[Һаҗәр (Коръән)]]{{*}} [[Хава]]{{*}} [[]]
|8
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|12
|{{u|Il Nur}}
|[[Һөҗүм (кампания)]]{{*}} [[Атын]]
|2
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|13
|{{u|T1nn27}}
|[[Марина Мнишек]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|14
|{{u|Ilnaz26}}
|[[Роза Шихаа]]{{*}} [[Әтеш Сәйран]]{{*}} [[Дария Шәфикъ]]{{*}} [[Найла Сааб]]{{*}} [[Әсма бинт Умайс]]{{*}} [[Өмми бинт Зәйнәб]]{{*}} [[Өмми әл-Банин]]{{*}} [[Зәйнә Әнвәр]]{{*}} [[Нәзик Әл-Абид]]{{*}} [[Худа Шаарави]]{{*}} [[Сафсәри]]{{*}} [[Гөлүсә Галиева]]{{*}} [[Татьяна Грабузова]]{{*}} [[Регина Шәйдуллина]]{{*}} [[Арета Франклин]]{{*}} [[Кэти Макнэлли]]{{*}} [[Лайза Миннелли]]{{*}} [[Ада Лавлейс]]{{*}} [[Эне Эргма]]{{*}} [[Маре Винт]]{{*}} [[Илон Викланд]]{{*}} [[Ита Эвер]]{{*}} [[Камиля Харисова]]{{*}} [[Диана Хафизова]]{{*}} [[Расиха Хафизова]]{{*}} [[Эве Киви]]{{*}} [[Кайя Канепи]]{{*}} [[Вера Евлампиева]]{{*}} [[Клара Хафизова]]{{*}} [[Келли Сильдару]]{{*}} [[Ану Тали]]{{*}} [[Кармен Касс]]{{*}} [[Сигне Киви]]{{*}} [[Юлия Шигмонд]]{{*}} [[Элина Нечаева]]{{*}} [[Клара Заменгоф]]{{*}} [[София Заменгоф]]{{*}} [[Каталин Ковач (эсперантистка)]]{{*}} [[Илона Кутни]]{{*}} [[Юлия Шупихова]]{{*}} [[Эли Урбанова]]{{*}} [[Лилит Блеян]]{{*}} [[Аревик Церунян]]{{*}} [[Ануш Бабаджанян]]{{*}} [[Карина Погосян]]{{*}} [[Рима Пипоян]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Нәргиз Әбсәләмова]]{{*}} [[Эльнара Гасыймова]]{{*}} [[Айнур Эльгюнеш]]
|50
|
|
|-
|15
|{{u|Ramazan Khab}}
|[[Сөмәйя бинт Хәйят]]{{*}} [[Асия бинт Мөзаһим]]{{*}} [[Әл-Хәнсә]]{{*}} [[Фатыйма әл-Фихри]]{{*}}[[Әпипә]]{{*}}[[Аерым бию]]
|6
|
|
|-
|16
|{{u|Каюм Хордай}}
|[[Карис ван Һаутән]]
|1
|
|
|-
|17
|{{u|Марьям Султанбаева}}
|[[Җаникә (Кырым принцессасы)]]{{*}} [[Урия Эдемова]]{{*}} [[Халитова Мәрзия Ибраһим кызы]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|18
|{{u|Timlesj}}
| [[Сиреналар]]{{*}} [[Парфенопа]]{{*}} [[Гесперидлар]]{{*}} [[Роза Дерине]]{{*}} [[Шари Федак]]{{*}} [[Элизабета Гёргиевская]]{{*}} [[Ольга Бознанская]]{{*}} [[Анна Билинская]]{{*}} [[Янина Конарская]]{{*}} [[Сәгадәт Аксой]]{{*}} [[Бану Алкан]]{{*}} [[Мөфидә Кадри]]{{*}} [[Бәргүзар Корель]]{{*}} [[Алие Бергер]]{{*}} [[Гизи Байор]]{{*}} [[София Вейверите]]{{*}} [[Мария Гюбнерова]]{{*}} [[Ольга Шайнпфлюгова]] {{*}} [[Адриена Шимотова]] {{*}} [[Бланш Юбер]] {{*}} [[Ирен Кондачи]] {{*}} [[Александра Корнхаузер Фрейзер]] {{*}} [[Габриеле Мартиросян]] {{*}} [[Елена Мароти-Шолтесова]] {{*}} [[Юдита Вайчюнайте]] {{*}} [[Мирга Гражините-Тила]] {{*}} [[Гана Поницкая]] {{*}} [[Хильда Гобби]] {{*}} [[Ханна Хонти]] {{*}} [[Мария Корда]]
|30
|
|
|-
|19
|{{u|LiebSinger}}
|[[Снукер буенча 2026 елгы дөнья беренчелеге]]
|1
|
|
|-
|Тулаем
|
|
|180
|
|
|-
|}
{{Clickable button 2|url=https://fountain.toolforge.org/editathons/ceewc-tt|1=Мәкаләгезне монда да өсти аласыз|class=mw-ui-progressive}}
== Конкурстың халык-ара бите ==
* [[meta:CEE_Women_Campaign_2026|Халык-ара бите]]
== Сурәтләр ==
* [[Файл:Icon_(80018)_-_The_Noun_Project.svg|20px]] [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026/Сурәтләр|Чара дәверендә төялгән сурәтләр белән дә таныша аласыз]].
== Нәтиҗәләр ==
Приз фондының бүленүе тәртибе — 500 сум һәм күбрәк өлешкә хокуклы булганнары арасында гына бүленә һәм җибәрелә.
Тат. Википедиядә җирле оештыручысы (жюри рәисе) һәрбер призёрга бәйле эл.почтасы аркылы инструкцияләр белән хәбәр юллыячак.
<!-- {| class="wikitable sortable"
! #
! Кулланучы<br /><small>User</small>
! Мәкаләләр саны<br /><small>Articles</small>
! Баллар<br /><small>Points</small>
! Баллар буенча (€)<br /><small>By points (€)</small>
! Сертификат (руб)<br /><small>Gift certificate (RUR)</small>
|-
|-style="background:#FF0000"
|Σ
|Катнашучылар
|
|
|400
|
|-
|-style="background:#fefca3"
|1
|{{u|}} [[File:CEE Logo.svg|20px|Татарча Википедиядә Үзәк һәм Көнчыгыш Аурупа илчесе 2025]]
|136
|816
|140
|
|-
|-style="background:#F5F5F5"
|2
|{{u|}}
|54
|156
|90
|
|-
|-style="background:#F5DEB3"
|3
|{{u|}}
|52
|93
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|4
|{{u|}}
|10
|30
|60
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|5
|{{u|}}
|7
|21
|50
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|6
|{{u|}}
|4
|12
|30
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|7
|{{u|}}
|4
|12
|30
|
|-
|}-->
[[Төркем:Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026| ]]
l44ybb0kqabih76eltweufwol0l312c
5795084
5795051
2026-04-20T11:35:26Z
Il Nur
6874
/* Катнашучылар */
5795084
wikitext
text/x-wiki
{{WAM
|header = <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:CEE_Women_Campaign_logo_(black).svg|300px]]</div>[[meta:CEE_Women_Campaign_2026|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026]]
|subheader = 1 март - 20 апрель көннәрендә ''<small>([[UTC]] буенча)</small>'' Татарча Википедиядә үтүче, [[халыкара хатын-кызлар көне]]нә багышланган, хатын-кызлар белән мәсьәләләр турында контентны арттыруга, шулай ук Викимедиа проектларында киңрәк катнашуны хуплауга юнәлдерелгән проектта катнаш!
<p><small>Бу битнең кыска адресы <nowiki>https://w.wiki/J8g7</nowiki></small>
</div>
__NOTOC__
|body =
* Бәйгенең [[m:CEE_Women_Campaign_2026|халыкара инглизчә бите]].
<blockquote><div style="center">Берәр тема турында мәкаләне табу яки булдыруны башлау өчен, сүзтезмәне астагы тәрәзәгә кертегез һәм төймәгә басыгыз.</div>
<div style="text-align: center; font-size: 95%; margin-bottom:.5em;"><inputbox>
type=search
width=90
buttonlabel=Яңа мәкалә язу
searchbuttonlabel=Тулытекстлы эзләү
break=yes
</inputbox>
</blockquote>
== Кагыйдәләр ==
[[Файл:CEE_Women_Campaign_logo_(black).svg|100px|CEE_Women_Campaign|right]]
* Мәкаләләр:
** [[Хатын-кыз]]лар, шул исәптән хатын-кызлар белән бәйле мифология, йолалар, гадәтләр һ.б. турында булырга тиеш.
** '''Бәйге барышы дәвамында''' '''яңа''' булдырылган.
** Өстәлгән материал күләме кимендә мәгънәле '''3000 байт'''.
** Татарча Википедиянең '''[[Википедия:Кагыйдәләр һәм киңәшләр|гамәлдәге тәртипләрен]] бозмый'''
** [[Википедия:Ботлар|Вики-бот]] ярдәмендә статистик күрсәткечләре белән генә аерылган стандарт эчтәлекле мәкаләләр '''түгел'''.
* Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, һәм урыннарга бәйле.
** Булдырылган мәкаләләрне [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Таблица|түбәндәге таблицага]] урнаштыруыгыз сорала.
** 3 мәкаләне булдырган катнашучылар финалистлар арасына керә.
* Казыйлар карары шикаять ителә алмый.
== Нәрсә турында язарга ==
{{Ябык блок башы|башлык = Гамәлдәге тематик материаллар}}
[[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026/Мәкаләләр исемлеге|Тәкъдим ителгән мәкаләләр исемлеге]]
{{Ябык блок ахыры}}
|footer =
* Процессны Татарча Википедия җәмгыятенең татар телле катнашучысы булган тәҗрибәле техник төркем оештыра һәм [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Бәяләү тәртибе|бәяли]].
|footer =
== Җирле оештыручылар ==
* {{u|Динә_Абдуллина}} — төп контакт, жюри
* {{u|Il Nur}} — техник оештыручы, жюри
* {{u|Фәрһад}} — жюри
* {{u|Blackisnewyellow}} — дәресче, техник оештыручы
* {{u|Ilsina Ilgizovna}} — дәресче
* {{u|Alisa_Fatikhova}} — дәресче
== Бәяләү тәртибе ==
* [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Кагыйдәләр|Күрсәтелгән таләпләргә]] туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 1 балл бирә;
* Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 2 балл бирә;
* 5000 байттан арткан мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә;
* [[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле 10 мең мәкалә]] булса өстәмә 5 балл бирелә.
* Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган.
== Бүләкләү ==
Җирле бүләкләр:
* Озон сертификатлары белән 22 500 сум.
* Бүләкләү өчен оештыручылар җаваплы.
}}
== Катнашучылар ==
Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. Үз битегезгә <nowiki>{{Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы катнашучысы}}</nowiki> калыбын куя аласыз.
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! №
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|1
|{{u|Әмир}}
|[[Суфия Бадиали]]{{*}} [[Гөлнара Нәзиуллина]]{{*}} [[Ангелина Фәйрушина]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|2
|{{u|Баныу}}
|[[Сапфо]]{{*}}[[ Фатима Мернисси]]{{*}}[[Әминә Буаяч]]{{*}}[[Ибтиһаҗ Мөхәммәд]]{{*}} [[Фәрәх Пәһләви]]{{*}} [[Әл-Иҗлия]]{{*}} [[Әминә Вәдуд]]{{*}} [[Ассия Джебар]]{{*}} [[Мәсүмә Эбтекар]]{{*}} [[Цыси]]{{*}} [[Барбара Такман]]{{*}} [[Елена Исинбаева]]{{*}} [[Хедда Хоппер]]{{*}} [[Ирина Роднина]]{{*}} [[Мия Хэмм]]{{*}} [[Лилия Подкопаева]]{{*}} [[Медея]]{{*}} [[Ләйлә Зана]]{{*}}[[Фаррухру Парса]]{{*}}[[Барбара Уолтерс]]{{*}}[[Земфира Латыйпова]]{{*}}[[Елена Прекрасная]]{{*}}[[Электра]]{{*}}[[Леда]]{{*}}[[Клитемнестра]]{{*}}[[Немезида]]{{*}}[[Нюкта]]{{*}}[[Ануше Ансари]]{{*}}[[Антонина Нухрат]]{{*}}[[Сөләйманова Рима]]{{*}}[[Римма Үтәшева]]{{*}}[[Анна Достоевская]]{{*}}[[Елена Созина]]{{*}}[[Сәдагәт Кәримова]]{{*}}[[Нөшаба Мәһәммәдли]]{{*}}[[Шәфига Әфәндезадә]]{{*}}[[Рәфига Әлиева]]{{*}}[[Аида Имангулиева]]{{*}}[[Хиҗран Хөсәенова]]{{*}}[[Наилә Велиханлы]]{{*}}[[Диләрә Әлиева]]{{*}}[[Зарифа Әлиева]]{{*}}[[Әдилә Намазова]]{{*}}[[Зарифа Будагова]]{{*}}[[Өммегөлсем Садихзадә]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}
|45
|
|
|-
|3
|{{u|Gulnaz0703}}
|[[Ленара Османова]]
|1
|
|
|-
|4
|{{u|Ramzanka2000}}
|[[Оттар (мифология)]]
|1
|
|
|-
|5
|{{u|Ilsina Ilgizovna}}
|[[Лидия Кнутова]]{{*}} [[Мария Деренкова]]{{*}} [[Фәридә Вәлиева]]{{*}}[[Юлия Артемьева]]{{*}} [[Карина Амбарцумова]]{{*}} [[Айшә Диттанова]]{{*}} [[Динә Вәлиева]]{{*}} [[Вера Ипполитова]]{{*}} [[Анеля Кадикова]]{{*}} [[Хадижат Кабидова]]{{*}} [[Людмила Крутакова]]{{*}} [[Хәлимә Корбангалиева]]{{*}} [[Надежда Николаева]]{{*}} [[Виктория Михайлова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Ольга Лишева]]{{*}} [[Хәлимә Газизова]]{{*}} [[Эльвина Муллина]]{{*}} [[Надежда Ковалёва]]{{*}} [[Галина Айдарова]]{{*}} [[Мөстәнфирә Ракеева]]{{*}} [[Клара Синицына]]{{*}} [[Сильвия Скворцова]]{{*}} [[Екатерина Михеева]]{{*}} [[Лиана Ганиева ]]{{*}} [[Әдия Топчы]]{{*}} [[Вәҗия Кашка]]{{*}} [[Альбина Даишева]]{{*}} [[Нина Ли]]{{*}} [[Роза Паркс]]{{*}} [[Риба Макинтайр]]{{*}} [[Алиса Вяткина]]{{*}} [[Ольга Фигнер]]{{*}} [[Лидия Фигнер]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|35
|
|
|-
|6
|{{u|Sirina77}}
|[[Ралина Арабова]]{{*}} [[Лариса Астахова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|2
|
|
|-
|7
|{{u|Alisa Fahrutdinova92}}
|[[Анна Ахматова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|8
|{{u|Gulnaz2015}}
|[[Людмила Абрамова]]{{*}} [[Кира Волконская]]{{*}} [[Ульяна Тимофеева]]{{*}} [[Камилә Харисова]]{{*}} [[Ирина Приходько]]
|5
|
|
|-
|9
|{{u|Fxan}}
|[[Эмилия Плейтер]]{{*}} [[Мәрьям]]{{*}} [[Рәзия солтан]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|10
|{{u|Aliya2111}}
|[[Татьяна Ларина]]{{*}} [[Эльзара Баталова]]{{*}} [[Наталья Быстрова]]{{*}} [[Җәмилә Әсфәндиярова]]{{*}} [[Елена Вишленкова]]{{*}} [[Милана Кутякина ]]{{*}} [[Мария Минаева]]{{*}} [[Эльмира Әхмәтшина]]{{*}} [[Марина Чуксеева]]{{*}} [[Гөлчәчәк Нәҗипова]]{{*}} [[Александра Воробьева]]{{*}} [[Нурания Вәлиева]]{{*}} [[Сабина Вәлиева]]{{*}} [[Людмила Иванова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Екатерина Семёнова]]{{*}} [[Екатерина Васильева]]{{*}} [[Лидия Сурикова]]{{*}} [[Татьяна Фәхретдинова]]{{*}} [[Людмила Путина]]{{*}} [[Наталья Крымова]]{{*}} [[Гүзәл Хәйретдинова]]{{*}} [[Дарья Деревень]]{{*}} [[Вера Хәйретдинова]]{{*}} [[Серафима Огарева ]]{{*}} [[Фаина Романова]]{{*}} [[Надежда Васильева]]{{*}} [[Анастасия Талызина]]{{*}} [[Елизавета Смирнова]]{{*}} [[Александра Ильбекова ]]{{*}} [[Наталья Чеховская ]]{{*}} [[Светлана Басова]]{{*}} [[Вероника Никитина]]{{*}} [[Людмила Блонская]]{{*}} [[Камилла Реброва]]{{*}} [[Наталья Садовская ]]{{*}} [[Людмила Коршунова]]{{*}} [[Валентина Ивашёва]]{{*}} [[Юлия Корнейченко]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Анна Садченко]]{{*}} [[Надежда Владыко]]{{*}} [[София Шишкина]]{{*}} [[Екатерина Гатина]] [[Наталья Слаутина]]{{*}} [[Ирина Зиновьева]]{{*}} [[Анастасия Анзорова]]{{*}} [[Евгения Щеглова]]{{*}} [[Александра Мамедова]]{{*}} [[Елена Грошева]]{{*}} [[Татьяна Шаповалова]]{{*}} [[Нина Фуралева]]{{*}} [[Александра Капустина]]{{*}} [[Людмила Ремеслова]]{{*}} [[Людмила Шоллар]]{{*}} [[Мария Перепёлкина]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|57
|
|
|-
|11
|{{u|Динә Абдуллина}}
|[[Әсма бинт Әбү Бәкер]] • [[Мәрьям сүрәсе]]{{*}}[[Зәйнәп бинт Гали]]{{*}}[[Өммегөлсем бинт Гали]]{{*}}[[Рокыя бинт Мөхәммәт ]]{{*}} [[Һаҗәр (Инҗил)]]{{*}} [[Һаҗәр (Коръән)]]{{*}} [[Хава]]{{*}} [[]]
|8
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|12
|{{u|Il Nur}}
|[[Һөҗүм (кампания)]]{{*}} [[Атын]]
|2
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|13
|{{u|T1nn27}}
|[[Марина Мнишек]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|14
|{{u|Ilnaz26}}
|[[Роза Шихаа]]{{*}} [[Әтеш Сәйран]]{{*}} [[Дария Шәфикъ]]{{*}} [[Найла Сааб]]{{*}} [[Әсма бинт Умайс]]{{*}} [[Өмми бинт Зәйнәб]]{{*}} [[Өмми әл-Банин]]{{*}} [[Зәйнә Әнвәр]]{{*}} [[Нәзик Әл-Абид]]{{*}} [[Худа Шаарави]]{{*}} [[Сафсәри]]{{*}} [[Гөлүсә Галиева]]{{*}} [[Татьяна Грабузова]]{{*}} [[Регина Шәйдуллина]]{{*}} [[Арета Франклин]]{{*}} [[Кэти Макнэлли]]{{*}} [[Лайза Миннелли]]{{*}} [[Ада Лавлейс]]{{*}} [[Эне Эргма]]{{*}} [[Маре Винт]]{{*}} [[Илон Викланд]]{{*}} [[Ита Эвер]]{{*}} [[Камиля Харисова]]{{*}} [[Диана Хафизова]]{{*}} [[Расиха Хафизова]]{{*}} [[Эве Киви]]{{*}} [[Кайя Канепи]]{{*}} [[Вера Евлампиева]]{{*}} [[Клара Хафизова]]{{*}} [[Келли Сильдару]]{{*}} [[Ану Тали]]{{*}} [[Кармен Касс]]{{*}} [[Сигне Киви]]{{*}} [[Юлия Шигмонд]]{{*}} [[Элина Нечаева]]{{*}} [[Клара Заменгоф]]{{*}} [[София Заменгоф]]{{*}} [[Каталин Ковач (эсперантистка)]]{{*}} [[Илона Кутни]]{{*}} [[Юлия Шупихова]]{{*}} [[Эли Урбанова]]{{*}} [[Лилит Блеян]]{{*}} [[Аревик Церунян]]{{*}} [[Ануш Бабаджанян]]{{*}} [[Карина Погосян]] (3000 байттан аз){{*}} [[Рима Пипоян]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Нәргиз Әбсәләмова]]{{*}} [[Эльнара Гасыймова]]{{*}} [[Айнур Эльгюнеш]]
|50
|
|
|-
|15
|{{u|Ramazan Khab}}
|[[Сөмәйя бинт Хәйят]]{{*}} [[Асия бинт Мөзаһим]]{{*}} [[Әл-Хәнсә]]{{*}} [[Фатыйма әл-Фихри]]{{*}}[[Әпипә]]{{*}}[[Аерым бию]](3000 байттан аз)
|6
|
|
|-
|16
|{{u|Каюм Хордай}}
|[[Карис ван Һаутән]]
|1
|
|
|-
|17
|{{u|Марьям Султанбаева}}
|[[Җаникә (Кырым принцессасы)]]{{*}} [[Урия Эдемова]]{{*}} [[Халитова Мәрзия Ибраһим кызы]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|18
|{{u|Timlesj}}
| [[Сиреналар]]{{*}} [[Парфенопа]]{{*}} [[Гесперидлар]]{{*}} [[Роза Дерине]]{{*}} [[Шари Федак]]{{*}} [[Элизабета Гёргиевская]]{{*}} [[Ольга Бознанская]]{{*}} [[Анна Билинская]]{{*}} [[Янина Конарская]]{{*}} [[Сәгадәт Аксой]]{{*}} [[Бану Алкан]]{{*}} [[Мөфидә Кадри]]{{*}} [[Бәргүзар Корель]]{{*}} [[Алие Бергер]]{{*}} [[Гизи Байор]]{{*}} [[София Вейверите]]{{*}} [[Мария Гюбнерова]]{{*}} [[Ольга Шайнпфлюгова]] {{*}} [[Адриена Шимотова]] {{*}} [[Бланш Юбер]] {{*}} [[Ирен Кондачи]] {{*}} [[Александра Корнхаузер Фрейзер]] {{*}} [[Габриеле Мартиросян]] {{*}} [[Елена Мароти-Шолтесова]] {{*}} [[Юдита Вайчюнайте]] {{*}} [[Мирга Гражините-Тила]] {{*}} [[Гана Поницкая]] {{*}} [[Хильда Гобби]] {{*}} [[Ханна Хонти]] {{*}} [[Мария Корда]]
|30
|
|
|-
|19
|{{u|LiebSinger}}
|[[Снукер буенча 2026 елгы дөнья беренчелеге]]
|1
|
|
|-
|Тулаем
|
|
|180
|
|
|-
|}
{{Clickable button 2|url=https://fountain.toolforge.org/editathons/ceewc-tt|1=Мәкаләгезне монда да өсти аласыз|class=mw-ui-progressive}}
== Конкурстың халык-ара бите ==
* [[meta:CEE_Women_Campaign_2026|Халык-ара бите]]
== Сурәтләр ==
* [[Файл:Icon_(80018)_-_The_Noun_Project.svg|20px]] [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026/Сурәтләр|Чара дәверендә төялгән сурәтләр белән дә таныша аласыз]].
== Нәтиҗәләр ==
Приз фондының бүленүе тәртибе — 500 сум һәм күбрәк өлешкә хокуклы булганнары арасында гына бүленә һәм җибәрелә.
Тат. Википедиядә җирле оештыручысы (жюри рәисе) һәрбер призёрга бәйле эл.почтасы аркылы инструкцияләр белән хәбәр юллыячак.
<!-- {| class="wikitable sortable"
! #
! Кулланучы<br /><small>User</small>
! Мәкаләләр саны<br /><small>Articles</small>
! Баллар<br /><small>Points</small>
! Баллар буенча (€)<br /><small>By points (€)</small>
! Сертификат (руб)<br /><small>Gift certificate (RUR)</small>
|-
|-style="background:#FF0000"
|Σ
|Катнашучылар
|
|
|400
|
|-
|-style="background:#fefca3"
|1
|{{u|}} [[File:CEE Logo.svg|20px|Татарча Википедиядә Үзәк һәм Көнчыгыш Аурупа илчесе 2025]]
|136
|816
|140
|
|-
|-style="background:#F5F5F5"
|2
|{{u|}}
|54
|156
|90
|
|-
|-style="background:#F5DEB3"
|3
|{{u|}}
|52
|93
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|4
|{{u|}}
|10
|30
|60
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|5
|{{u|}}
|7
|21
|50
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|6
|{{u|}}
|4
|12
|30
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|7
|{{u|}}
|4
|12
|30
|
|-
|}-->
[[Төркем:Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026| ]]
hbnlamx0y2y2osbqscsaujmkvl4mkly
5795087
5795084
2026-04-20T11:37:31Z
Баныу
35185
/* Катнашучылар */
5795087
wikitext
text/x-wiki
{{WAM
|header = <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:CEE_Women_Campaign_logo_(black).svg|300px]]</div>[[meta:CEE_Women_Campaign_2026|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026]]
|subheader = 1 март - 20 апрель көннәрендә ''<small>([[UTC]] буенча)</small>'' Татарча Википедиядә үтүче, [[халыкара хатын-кызлар көне]]нә багышланган, хатын-кызлар белән мәсьәләләр турында контентны арттыруга, шулай ук Викимедиа проектларында киңрәк катнашуны хуплауга юнәлдерелгән проектта катнаш!
<p><small>Бу битнең кыска адресы <nowiki>https://w.wiki/J8g7</nowiki></small>
</div>
__NOTOC__
|body =
* Бәйгенең [[m:CEE_Women_Campaign_2026|халыкара инглизчә бите]].
<blockquote><div style="center">Берәр тема турында мәкаләне табу яки булдыруны башлау өчен, сүзтезмәне астагы тәрәзәгә кертегез һәм төймәгә басыгыз.</div>
<div style="text-align: center; font-size: 95%; margin-bottom:.5em;"><inputbox>
type=search
width=90
buttonlabel=Яңа мәкалә язу
searchbuttonlabel=Тулытекстлы эзләү
break=yes
</inputbox>
</blockquote>
== Кагыйдәләр ==
[[Файл:CEE_Women_Campaign_logo_(black).svg|100px|CEE_Women_Campaign|right]]
* Мәкаләләр:
** [[Хатын-кыз]]лар, шул исәптән хатын-кызлар белән бәйле мифология, йолалар, гадәтләр һ.б. турында булырга тиеш.
** '''Бәйге барышы дәвамында''' '''яңа''' булдырылган.
** Өстәлгән материал күләме кимендә мәгънәле '''3000 байт'''.
** Татарча Википедиянең '''[[Википедия:Кагыйдәләр һәм киңәшләр|гамәлдәге тәртипләрен]] бозмый'''
** [[Википедия:Ботлар|Вики-бот]] ярдәмендә статистик күрсәткечләре белән генә аерылган стандарт эчтәлекле мәкаләләр '''түгел'''.
* Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, һәм урыннарга бәйле.
** Булдырылган мәкаләләрне [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Таблица|түбәндәге таблицага]] урнаштыруыгыз сорала.
** 3 мәкаләне булдырган катнашучылар финалистлар арасына керә.
* Казыйлар карары шикаять ителә алмый.
== Нәрсә турында язарга ==
{{Ябык блок башы|башлык = Гамәлдәге тематик материаллар}}
[[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026/Мәкаләләр исемлеге|Тәкъдим ителгән мәкаләләр исемлеге]]
{{Ябык блок ахыры}}
|footer =
* Процессны Татарча Википедия җәмгыятенең татар телле катнашучысы булган тәҗрибәле техник төркем оештыра һәм [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Бәяләү тәртибе|бәяли]].
|footer =
== Җирле оештыручылар ==
* {{u|Динә_Абдуллина}} — төп контакт, жюри
* {{u|Il Nur}} — техник оештыручы, жюри
* {{u|Фәрһад}} — жюри
* {{u|Blackisnewyellow}} — дәресче, техник оештыручы
* {{u|Ilsina Ilgizovna}} — дәресче
* {{u|Alisa_Fatikhova}} — дәресче
== Бәяләү тәртибе ==
* [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Кагыйдәләр|Күрсәтелгән таләпләргә]] туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 1 балл бирә;
* Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 2 балл бирә;
* 5000 байттан арткан мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә;
* [[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле 10 мең мәкалә]] булса өстәмә 5 балл бирелә.
* Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган.
== Бүләкләү ==
Җирле бүләкләр:
* Озон сертификатлары белән 22 500 сум.
* Бүләкләү өчен оештыручылар җаваплы.
}}
== Катнашучылар ==
Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. Үз битегезгә <nowiki>{{Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы катнашучысы}}</nowiki> калыбын куя аласыз.
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! №
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|1
|{{u|Әмир}}
|[[Суфия Бадиали]]{{*}} [[Гөлнара Нәзиуллина]]{{*}} [[Ангелина Фәйрушина]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|2
|{{u|Баныу}}
|[[Сапфо]]{{*}}[[ Фатима Мернисси]]{{*}}[[Әминә Буаяч]]{{*}}[[Ибтиһаҗ Мөхәммәд]]{{*}} [[Фәрәх Пәһләви]]{{*}} [[Әл-Иҗлия]]{{*}} [[Әминә Вәдуд]]{{*}} [[Ассия Джебар]]{{*}} [[Мәсүмә Эбтекар]]{{*}} [[Цыси]]{{*}} [[Барбара Такман]]{{*}} [[Елена Исинбаева]]{{*}} [[Хедда Хоппер]]{{*}} [[Ирина Роднина]]{{*}} [[Мия Хэмм]]{{*}} [[Лилия Подкопаева]]{{*}} [[Медея]]{{*}} [[Ләйлә Зана]]{{*}}[[Фаррухру Парса]]{{*}}[[Барбара Уолтерс]]{{*}}[[Земфира Латыйпова]]{{*}}[[Елена Прекрасная]]{{*}}[[Электра]]{{*}}[[Леда]]{{*}}[[Клитемнестра]]{{*}}[[Немезида]]{{*}}[[Нюкта]]{{*}}[[Ануше Ансари]]{{*}}[[Антонина Нухрат]]{{*}}[[Сөләйманова Рима]]{{*}}[[Римма Үтәшева]]{{*}}[[Анна Достоевская]]{{*}}[[Елена Созина]]{{*}}[[Сәдагәт Кәримова]]{{*}}[[Нөшаба Мәһәммәдли]]{{*}}[[Шәфига Әфәндезадә]]{{*}}[[Рәфига Әлиева]]{{*}}[[Аида Имангулиева]]{{*}}[[Хиҗран Хөсәенова]]{{*}}[[Наилә Велиханлы]]{{*}}[[Диләрә Әлиева]]{{*}}[[Зарифа Әлиева]]{{*}}[[Әдилә Намазова]]{{*}}[[Зарифа Будагова]]{{*}}[[Өммегөлсем Садихзадә]]{{*}}[[Хөршидбану Натаван]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}
|46
|
|
|-
|3
|{{u|Gulnaz0703}}
|[[Ленара Османова]]
|1
|
|
|-
|4
|{{u|Ramzanka2000}}
|[[Оттар (мифология)]]
|1
|
|
|-
|5
|{{u|Ilsina Ilgizovna}}
|[[Лидия Кнутова]]{{*}} [[Мария Деренкова]]{{*}} [[Фәридә Вәлиева]]{{*}}[[Юлия Артемьева]]{{*}} [[Карина Амбарцумова]]{{*}} [[Айшә Диттанова]]{{*}} [[Динә Вәлиева]]{{*}} [[Вера Ипполитова]]{{*}} [[Анеля Кадикова]]{{*}} [[Хадижат Кабидова]]{{*}} [[Людмила Крутакова]]{{*}} [[Хәлимә Корбангалиева]]{{*}} [[Надежда Николаева]]{{*}} [[Виктория Михайлова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Ольга Лишева]]{{*}} [[Хәлимә Газизова]]{{*}} [[Эльвина Муллина]]{{*}} [[Надежда Ковалёва]]{{*}} [[Галина Айдарова]]{{*}} [[Мөстәнфирә Ракеева]]{{*}} [[Клара Синицына]]{{*}} [[Сильвия Скворцова]]{{*}} [[Екатерина Михеева]]{{*}} [[Лиана Ганиева ]]{{*}} [[Әдия Топчы]]{{*}} [[Вәҗия Кашка]]{{*}} [[Альбина Даишева]]{{*}} [[Нина Ли]]{{*}} [[Роза Паркс]]{{*}} [[Риба Макинтайр]]{{*}} [[Алиса Вяткина]]{{*}} [[Ольга Фигнер]]{{*}} [[Лидия Фигнер]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|35
|
|
|-
|6
|{{u|Sirina77}}
|[[Ралина Арабова]]{{*}} [[Лариса Астахова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|2
|
|
|-
|7
|{{u|Alisa Fahrutdinova92}}
|[[Анна Ахматова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|8
|{{u|Gulnaz2015}}
|[[Людмила Абрамова]]{{*}} [[Кира Волконская]]{{*}} [[Ульяна Тимофеева]]{{*}} [[Камилә Харисова]]{{*}} [[Ирина Приходько]]
|5
|
|
|-
|9
|{{u|Fxan}}
|[[Эмилия Плейтер]]{{*}} [[Мәрьям]]{{*}} [[Рәзия солтан]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|10
|{{u|Aliya2111}}
|[[Татьяна Ларина]]{{*}} [[Эльзара Баталова]]{{*}} [[Наталья Быстрова]]{{*}} [[Җәмилә Әсфәндиярова]]{{*}} [[Елена Вишленкова]]{{*}} [[Милана Кутякина ]]{{*}} [[Мария Минаева]]{{*}} [[Эльмира Әхмәтшина]]{{*}} [[Марина Чуксеева]]{{*}} [[Гөлчәчәк Нәҗипова]]{{*}} [[Александра Воробьева]]{{*}} [[Нурания Вәлиева]]{{*}} [[Сабина Вәлиева]]{{*}} [[Людмила Иванова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Екатерина Семёнова]]{{*}} [[Екатерина Васильева]]{{*}} [[Лидия Сурикова]]{{*}} [[Татьяна Фәхретдинова]]{{*}} [[Людмила Путина]]{{*}} [[Наталья Крымова]]{{*}} [[Гүзәл Хәйретдинова]]{{*}} [[Дарья Деревень]]{{*}} [[Вера Хәйретдинова]]{{*}} [[Серафима Огарева ]]{{*}} [[Фаина Романова]]{{*}} [[Надежда Васильева]]{{*}} [[Анастасия Талызина]]{{*}} [[Елизавета Смирнова]]{{*}} [[Александра Ильбекова ]]{{*}} [[Наталья Чеховская ]]{{*}} [[Светлана Басова]]{{*}} [[Вероника Никитина]]{{*}} [[Людмила Блонская]]{{*}} [[Камилла Реброва]]{{*}} [[Наталья Садовская ]]{{*}} [[Людмила Коршунова]]{{*}} [[Валентина Ивашёва]]{{*}} [[Юлия Корнейченко]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Анна Садченко]]{{*}} [[Надежда Владыко]]{{*}} [[София Шишкина]]{{*}} [[Екатерина Гатина]] [[Наталья Слаутина]]{{*}} [[Ирина Зиновьева]]{{*}} [[Анастасия Анзорова]]{{*}} [[Евгения Щеглова]]{{*}} [[Александра Мамедова]]{{*}} [[Елена Грошева]]{{*}} [[Татьяна Шаповалова]]{{*}} [[Нина Фуралева]]{{*}} [[Александра Капустина]]{{*}} [[Людмила Ремеслова]]{{*}} [[Людмила Шоллар]]{{*}} [[Мария Перепёлкина]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|57
|
|
|-
|11
|{{u|Динә Абдуллина}}
|[[Әсма бинт Әбү Бәкер]] • [[Мәрьям сүрәсе]]{{*}}[[Зәйнәп бинт Гали]]{{*}}[[Өммегөлсем бинт Гали]]{{*}}[[Рокыя бинт Мөхәммәт ]]{{*}} [[Һаҗәр (Инҗил)]]{{*}} [[Һаҗәр (Коръән)]]{{*}} [[Хава]]{{*}} [[]]
|8
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|12
|{{u|Il Nur}}
|[[Һөҗүм (кампания)]]{{*}} [[Атын]]
|2
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|13
|{{u|T1nn27}}
|[[Марина Мнишек]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|14
|{{u|Ilnaz26}}
|[[Роза Шихаа]]{{*}} [[Әтеш Сәйран]]{{*}} [[Дария Шәфикъ]]{{*}} [[Найла Сааб]]{{*}} [[Әсма бинт Умайс]]{{*}} [[Өмми бинт Зәйнәб]]{{*}} [[Өмми әл-Банин]]{{*}} [[Зәйнә Әнвәр]]{{*}} [[Нәзик Әл-Абид]]{{*}} [[Худа Шаарави]]{{*}} [[Сафсәри]]{{*}} [[Гөлүсә Галиева]]{{*}} [[Татьяна Грабузова]]{{*}} [[Регина Шәйдуллина]]{{*}} [[Арета Франклин]]{{*}} [[Кэти Макнэлли]]{{*}} [[Лайза Миннелли]]{{*}} [[Ада Лавлейс]]{{*}} [[Эне Эргма]]{{*}} [[Маре Винт]]{{*}} [[Илон Викланд]]{{*}} [[Ита Эвер]]{{*}} [[Камиля Харисова]]{{*}} [[Диана Хафизова]]{{*}} [[Расиха Хафизова]]{{*}} [[Эве Киви]]{{*}} [[Кайя Канепи]]{{*}} [[Вера Евлампиева]]{{*}} [[Клара Хафизова]]{{*}} [[Келли Сильдару]]{{*}} [[Ану Тали]]{{*}} [[Кармен Касс]]{{*}} [[Сигне Киви]]{{*}} [[Юлия Шигмонд]]{{*}} [[Элина Нечаева]]{{*}} [[Клара Заменгоф]]{{*}} [[София Заменгоф]]{{*}} [[Каталин Ковач (эсперантистка)]]{{*}} [[Илона Кутни]]{{*}} [[Юлия Шупихова]]{{*}} [[Эли Урбанова]]{{*}} [[Лилит Блеян]]{{*}} [[Аревик Церунян]]{{*}} [[Ануш Бабаджанян]]{{*}} [[Карина Погосян]] (3000 байттан аз){{*}} [[Рима Пипоян]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Нәргиз Әбсәләмова]]{{*}} [[Эльнара Гасыймова]]{{*}} [[Айнур Эльгюнеш]]
|50
|
|
|-
|15
|{{u|Ramazan Khab}}
|[[Сөмәйя бинт Хәйят]]{{*}} [[Асия бинт Мөзаһим]]{{*}} [[Әл-Хәнсә]]{{*}} [[Фатыйма әл-Фихри]]{{*}}[[Әпипә]]{{*}}[[Аерым бию]](3000 байттан аз)
|6
|
|
|-
|16
|{{u|Каюм Хордай}}
|[[Карис ван Һаутән]]
|1
|
|
|-
|17
|{{u|Марьям Султанбаева}}
|[[Җаникә (Кырым принцессасы)]]{{*}} [[Урия Эдемова]]{{*}} [[Халитова Мәрзия Ибраһим кызы]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|18
|{{u|Timlesj}}
| [[Сиреналар]]{{*}} [[Парфенопа]]{{*}} [[Гесперидлар]]{{*}} [[Роза Дерине]]{{*}} [[Шари Федак]]{{*}} [[Элизабета Гёргиевская]]{{*}} [[Ольга Бознанская]]{{*}} [[Анна Билинская]]{{*}} [[Янина Конарская]]{{*}} [[Сәгадәт Аксой]]{{*}} [[Бану Алкан]]{{*}} [[Мөфидә Кадри]]{{*}} [[Бәргүзар Корель]]{{*}} [[Алие Бергер]]{{*}} [[Гизи Байор]]{{*}} [[София Вейверите]]{{*}} [[Мария Гюбнерова]]{{*}} [[Ольга Шайнпфлюгова]] {{*}} [[Адриена Шимотова]] {{*}} [[Бланш Юбер]] {{*}} [[Ирен Кондачи]] {{*}} [[Александра Корнхаузер Фрейзер]] {{*}} [[Габриеле Мартиросян]] {{*}} [[Елена Мароти-Шолтесова]] {{*}} [[Юдита Вайчюнайте]] {{*}} [[Мирга Гражините-Тила]] {{*}} [[Гана Поницкая]] {{*}} [[Хильда Гобби]] {{*}} [[Ханна Хонти]] {{*}} [[Мария Корда]]
|30
|
|
|-
|19
|{{u|LiebSinger}}
|[[Снукер буенча 2026 елгы дөнья беренчелеге]]
|1
|
|
|-
|Тулаем
|
|
|180
|
|
|-
|}
{{Clickable button 2|url=https://fountain.toolforge.org/editathons/ceewc-tt|1=Мәкаләгезне монда да өсти аласыз|class=mw-ui-progressive}}
== Конкурстың халык-ара бите ==
* [[meta:CEE_Women_Campaign_2026|Халык-ара бите]]
== Сурәтләр ==
* [[Файл:Icon_(80018)_-_The_Noun_Project.svg|20px]] [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026/Сурәтләр|Чара дәверендә төялгән сурәтләр белән дә таныша аласыз]].
== Нәтиҗәләр ==
Приз фондының бүленүе тәртибе — 500 сум һәм күбрәк өлешкә хокуклы булганнары арасында гына бүленә һәм җибәрелә.
Тат. Википедиядә җирле оештыручысы (жюри рәисе) һәрбер призёрга бәйле эл.почтасы аркылы инструкцияләр белән хәбәр юллыячак.
<!-- {| class="wikitable sortable"
! #
! Кулланучы<br /><small>User</small>
! Мәкаләләр саны<br /><small>Articles</small>
! Баллар<br /><small>Points</small>
! Баллар буенча (€)<br /><small>By points (€)</small>
! Сертификат (руб)<br /><small>Gift certificate (RUR)</small>
|-
|-style="background:#FF0000"
|Σ
|Катнашучылар
|
|
|400
|
|-
|-style="background:#fefca3"
|1
|{{u|}} [[File:CEE Logo.svg|20px|Татарча Википедиядә Үзәк һәм Көнчыгыш Аурупа илчесе 2025]]
|136
|816
|140
|
|-
|-style="background:#F5F5F5"
|2
|{{u|}}
|54
|156
|90
|
|-
|-style="background:#F5DEB3"
|3
|{{u|}}
|52
|93
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|4
|{{u|}}
|10
|30
|60
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|5
|{{u|}}
|7
|21
|50
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|6
|{{u|}}
|4
|12
|30
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|7
|{{u|}}
|4
|12
|30
|
|-
|}-->
[[Төркем:Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026| ]]
2u4xs89sbph2lwc7d1xe59l4mglhhq5
5795092
5795087
2026-04-20T11:45:07Z
Il Nur
6874
/* Катнашучылар */
5795092
wikitext
text/x-wiki
{{WAM
|header = <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:CEE_Women_Campaign_logo_(black).svg|300px]]</div>[[meta:CEE_Women_Campaign_2026|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026]]
|subheader = 1 март - 20 апрель көннәрендә ''<small>([[UTC]] буенча)</small>'' Татарча Википедиядә үтүче, [[халыкара хатын-кызлар көне]]нә багышланган, хатын-кызлар белән мәсьәләләр турында контентны арттыруга, шулай ук Викимедиа проектларында киңрәк катнашуны хуплауга юнәлдерелгән проектта катнаш!
<p><small>Бу битнең кыска адресы <nowiki>https://w.wiki/J8g7</nowiki></small>
</div>
__NOTOC__
|body =
* Бәйгенең [[m:CEE_Women_Campaign_2026|халыкара инглизчә бите]].
<blockquote><div style="center">Берәр тема турында мәкаләне табу яки булдыруны башлау өчен, сүзтезмәне астагы тәрәзәгә кертегез һәм төймәгә басыгыз.</div>
<div style="text-align: center; font-size: 95%; margin-bottom:.5em;"><inputbox>
type=search
width=90
buttonlabel=Яңа мәкалә язу
searchbuttonlabel=Тулытекстлы эзләү
break=yes
</inputbox>
</blockquote>
== Кагыйдәләр ==
[[Файл:CEE_Women_Campaign_logo_(black).svg|100px|CEE_Women_Campaign|right]]
* Мәкаләләр:
** [[Хатын-кыз]]лар, шул исәптән хатын-кызлар белән бәйле мифология, йолалар, гадәтләр һ.б. турында булырга тиеш.
** '''Бәйге барышы дәвамында''' '''яңа''' булдырылган.
** Өстәлгән материал күләме кимендә мәгънәле '''3000 байт'''.
** Татарча Википедиянең '''[[Википедия:Кагыйдәләр һәм киңәшләр|гамәлдәге тәртипләрен]] бозмый'''
** [[Википедия:Ботлар|Вики-бот]] ярдәмендә статистик күрсәткечләре белән генә аерылган стандарт эчтәлекле мәкаләләр '''түгел'''.
* Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, һәм урыннарга бәйле.
** Булдырылган мәкаләләрне [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Таблица|түбәндәге таблицага]] урнаштыруыгыз сорала.
** 3 мәкаләне булдырган катнашучылар финалистлар арасына керә.
* Казыйлар карары шикаять ителә алмый.
== Нәрсә турында язарга ==
{{Ябык блок башы|башлык = Гамәлдәге тематик материаллар}}
[[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026/Мәкаләләр исемлеге|Тәкъдим ителгән мәкаләләр исемлеге]]
{{Ябык блок ахыры}}
|footer =
* Процессны Татарча Википедия җәмгыятенең татар телле катнашучысы булган тәҗрибәле техник төркем оештыра һәм [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Бәяләү тәртибе|бәяли]].
|footer =
== Җирле оештыручылар ==
* {{u|Динә_Абдуллина}} — төп контакт, жюри
* {{u|Il Nur}} — техник оештыручы, жюри
* {{u|Фәрһад}} — жюри
* {{u|Blackisnewyellow}} — дәресче, техник оештыручы
* {{u|Ilsina Ilgizovna}} — дәресче
* {{u|Alisa_Fatikhova}} — дәресче
== Бәяләү тәртибе ==
* [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Кагыйдәләр|Күрсәтелгән таләпләргә]] туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 1 балл бирә;
* Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 2 балл бирә;
* 5000 байттан арткан мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә;
* [[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле 10 мең мәкалә]] булса өстәмә 5 балл бирелә.
* Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган.
== Бүләкләү ==
Җирле бүләкләр:
* Озон сертификатлары белән 22 500 сум.
* Бүләкләү өчен оештыручылар җаваплы.
}}
== Катнашучылар ==
Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. Үз битегезгә <nowiki>{{Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы катнашучысы}}</nowiki> калыбын куя аласыз.
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! №
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|1
|{{u|Әмир}}
|[[Суфия Бадиали]]{{*}} [[Гөлнара Нәзиуллина]]{{*}} [[Ангелина Фәйрушина]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|2
|{{u|Баныу}}
|[[Сапфо]]{{*}}[[ Фатима Мернисси]]{{*}}[[Әминә Буаяч]]{{*}}[[Ибтиһаҗ Мөхәммәд]]{{*}} [[Фәрәх Пәһләви]]{{*}} [[Әл-Иҗлия]]{{*}} [[Әминә Вәдуд]]{{*}} [[Ассия Джебар]]{{*}} [[Мәсүмә Эбтекар]]{{*}} [[Цыси]]{{*}} [[Барбара Такман]]{{*}} [[Елена Исинбаева]]{{*}} [[Хедда Хоппер]]{{*}} [[Ирина Роднина]]{{*}} [[Мия Хэмм]]{{*}} [[Лилия Подкопаева]]{{*}} [[Медея]]{{*}} [[Ләйлә Зана]]{{*}}[[Фаррухру Парса]]{{*}}[[Барбара Уолтерс]]{{*}}[[Земфира Латыйпова]]{{*}}[[Елена Прекрасная]]{{*}}[[Электра]]{{*}}[[Леда]]{{*}}[[Клитемнестра]]{{*}}[[Немезида]]{{*}}[[Нюкта]]{{*}}[[Ануше Ансари]]{{*}}[[Антонина Нухрат]]{{*}}[[Сөләйманова Рима]]{{*}}[[Римма Үтәшева]]{{*}}[[Анна Достоевская]]{{*}}[[Елена Созина]]{{*}}[[Сәдагәт Кәримова]]{{*}}[[Нөшаба Мәһәммәдли]]{{*}}[[Шәфига Әфәндезадә]]{{*}}[[Рәфига Әлиева]]{{*}}[[Аида Имангулиева]]{{*}}[[Хиҗран Хөсәенова]]{{*}}[[Наилә Велиханлы]]{{*}}[[Диләрә Әлиева]]{{*}}[[Зарифа Әлиева]]{{*}}[[Әдилә Намазова]]{{*}}[[Зарифа Будагова]]{{*}}[[Өммегөлсем Садихзадә]]{{*}}[[Хөршидбану Натаван]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}
|46
|
|
|-
|3
|{{u|Gulnaz0703}}
|[[Ленара Османова]]
|1
|
|
|-
|4
|{{u|Ramzanka2000}}
|[[Оттар (мифология)]]
|1
|
|
|-
|5
|{{u|Ilsina Ilgizovna}}
|[[Лидия Кнутова]]{{*}} [[Мария Деренкова]]{{*}} [[Фәридә Вәлиева]]{{*}}[[Юлия Артемьева]]{{*}} [[Карина Амбарцумова]]{{*}} [[Айшә Диттанова]]{{*}} [[Динә Вәлиева]]{{*}} [[Вера Ипполитова]]{{*}} [[Анеля Кадикова]]{{*}} [[Хадижат Кабидова]]{{*}} [[Людмила Крутакова]]{{*}} [[Хәлимә Корбангалиева]]{{*}} [[Надежда Николаева]]{{*}} [[Виктория Михайлова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Ольга Лишева]]{{*}} [[Хәлимә Газизова]]{{*}} [[Эльвина Муллина]]{{*}} [[Надежда Ковалёва]]{{*}} [[Галина Айдарова]]{{*}} [[Мөстәнфирә Ракеева]]{{*}} [[Клара Синицына]]{{*}} [[Сильвия Скворцова]]{{*}} [[Екатерина Михеева]]{{*}} [[Лиана Ганиева ]]{{*}} [[Әдия Топчы]]{{*}} [[Вәҗия Кашка]]{{*}} [[Альбина Даишева]]{{*}} [[Нина Ли]]{{*}} [[Роза Паркс]]{{*}} [[Риба Макинтайр]]{{*}} [[Алиса Вяткина]]{{*}} [[Ольга Фигнер]]{{*}} [[Лидия Фигнер]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|35
|
|
|-
|6
|{{u|Sirina77}}
|[[Ралина Арабова]]{{*}} [[Лариса Астахова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|2
|
|
|-
|7
|{{u|Alisa Fahrutdinova92}}
|[[Анна Ахматова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|8
|{{u|Gulnaz2015}}
|[[Людмила Абрамова]]{{*}} [[Кира Волконская]]{{*}} [[Ульяна Тимофеева]]{{*}} [[Камилә Харисова]]{{*}} [[Ирина Приходько]]
|5
|
|
|-
|9
|{{u|Fxan}}
|[[Эмилия Плейтер]]{{*}} [[Мәрьям]]{{*}} [[Рәзия солтан]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|10
|{{u|Aliya2111}}
|[[Татьяна Ларина]]{{*}} [[Эльзара Баталова]]{{*}} [[Наталья Быстрова]]{{*}} [[Җәмилә Әсфәндиярова]]{{*}} [[Елена Вишленкова]]{{*}} [[Милана Кутякина ]]{{*}} [[Мария Минаева]]{{*}} [[Эльмира Әхмәтшина]]{{*}} [[Марина Чуксеева]]{{*}} [[Гөлчәчәк Нәҗипова]]{{*}} [[Александра Воробьева]]{{*}} [[Нурания Вәлиева]]{{*}} [[Сабина Вәлиева]]{{*}} [[Людмила Иванова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Екатерина Семёнова]]{{*}} [[Екатерина Васильева]]{{*}} [[Лидия Сурикова]]{{*}} [[Татьяна Фәхретдинова]]{{*}} [[Людмила Путина]]{{*}} [[Наталья Крымова]]{{*}} [[Гүзәл Хәйретдинова]]{{*}} [[Дарья Деревень]]{{*}} [[Вера Хәйретдинова]]{{*}} [[Серафима Огарева ]]{{*}} [[Фаина Романова]]{{*}} [[Надежда Васильева]]{{*}} [[Анастасия Талызина]]{{*}} [[Елизавета Смирнова]]{{*}} [[Александра Ильбекова ]]{{*}} [[Наталья Чеховская ]]{{*}} [[Светлана Басова]]{{*}} [[Вероника Никитина]]{{*}} [[Людмила Блонская]]{{*}} [[Камилла Реброва]]{{*}} [[Наталья Садовская ]]{{*}} [[Людмила Коршунова]]{{*}} [[Валентина Ивашёва]]{{*}} [[Юлия Корнейченко]]{{*}} [[Анна Садченко]]{{*}} [[Надежда Владыко]]{{*}} [[София Шишкина]]{{*}} [[Екатерина Гатина]] [[Наталья Слаутина]]{{*}} [[Ирина Зиновьева]](3000 байттан аз){{*}} [[Анастасия Анзорова]]{{*}} [[Евгения Щеглова]]{{*}} [[Александра Мамедова]]{{*}} [[Елена Грошева]]{{*}} [[Татьяна Шаповалова]]{{*}} [[Нина Фуралева]]{{*}} [[Александра Капустина]]{{*}} [[Людмила Ремеслова]]{{*}} [[Людмила Шоллар]]{{*}} [[Мария Перепёлкина]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|56
|
|
|-
|11
|{{u|Динә Абдуллина}}
|[[Әсма бинт Әбү Бәкер]] • [[Мәрьям сүрәсе]]{{*}}[[Зәйнәп бинт Гали]]{{*}}[[Өммегөлсем бинт Гали]]{{*}}[[Рокыя бинт Мөхәммәт ]]{{*}} [[Һаҗәр (Инҗил)]]{{*}} [[Һаҗәр (Коръән)]]{{*}} [[Хава]]{{*}} [[]]
|8
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|12
|{{u|Il Nur}}
|[[Һөҗүм (кампания)]]{{*}} [[Атын]]
|2
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|13
|{{u|T1nn27}}
|[[Марина Мнишек]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|14
|{{u|Ilnaz26}}
|[[Роза Шихаа]]{{*}} [[Әтеш Сәйран]]{{*}} [[Дария Шәфикъ]]{{*}} [[Найла Сааб]]{{*}} [[Әсма бинт Умайс]]{{*}} [[Өмми бинт Зәйнәб]]{{*}} [[Өмми әл-Банин]]{{*}} [[Зәйнә Әнвәр]]{{*}} [[Нәзик Әл-Абид]]{{*}} [[Худа Шаарави]]{{*}} [[Сафсәри]]{{*}} [[Гөлүсә Галиева]]{{*}} [[Татьяна Грабузова]]{{*}} [[Регина Шәйдуллина]]{{*}} [[Арета Франклин]]{{*}} [[Кэти Макнэлли]]{{*}} [[Лайза Миннелли]]{{*}} [[Ада Лавлейс]]{{*}} [[Эне Эргма]]{{*}} [[Маре Винт]]{{*}} [[Илон Викланд]]{{*}} [[Ита Эвер]]{{*}} [[Камиля Харисова]]{{*}} [[Диана Хафизова]]{{*}} [[Расиха Хафизова]]{{*}} [[Эве Киви]]{{*}} [[Кайя Канепи]]{{*}} [[Вера Евлампиева]]{{*}} [[Клара Хафизова]]{{*}} [[Келли Сильдару]]{{*}} [[Ану Тали]]{{*}} [[Кармен Касс]]{{*}} [[Сигне Киви]]{{*}} [[Юлия Шигмонд]]{{*}} [[Элина Нечаева]]{{*}} [[Клара Заменгоф]]{{*}} [[София Заменгоф]]{{*}} [[Каталин Ковач (эсперантистка)]]{{*}} [[Илона Кутни]]{{*}} [[Юлия Шупихова]]{{*}} [[Эли Урбанова]]{{*}} [[Лилит Блеян]]{{*}} [[Аревик Церунян]]{{*}} [[Ануш Бабаджанян]]{{*}} [[Карина Погосян]] (3000 байттан аз){{*}} [[Рима Пипоян]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Нәргиз Әбсәләмова]]{{*}} [[Эльнара Гасыймова]]{{*}} [[Айнур Эльгюнеш]]
|50
|
|
|-
|15
|{{u|Ramazan Khab}}
|[[Сөмәйя бинт Хәйят]]{{*}} [[Асия бинт Мөзаһим]]{{*}} [[Әл-Хәнсә]]{{*}} [[Фатыйма әл-Фихри]]{{*}}[[Әпипә]]{{*}}[[Аерым бию]](3000 байттан аз)
|6
|
|
|-
|16
|{{u|Каюм Хордай}}
|[[Карис ван Һаутән]]
|1
|
|
|-
|17
|{{u|Марьям Султанбаева}}
|[[Җаникә (Кырым принцессасы)]]{{*}} [[Урия Эдемова]]{{*}} [[Халитова Мәрзия Ибраһим кызы]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|18
|{{u|Timlesj}}
| [[Сиреналар]]{{*}} [[Парфенопа]]{{*}} [[Гесперидлар]]{{*}} [[Роза Дерине]]{{*}} [[Шари Федак]]{{*}} [[Элизабета Гёргиевская]]{{*}} [[Ольга Бознанская]]{{*}} [[Анна Билинская]]{{*}} [[Янина Конарская]]{{*}} [[Сәгадәт Аксой]]{{*}} [[Бану Алкан]]{{*}} [[Мөфидә Кадри]]{{*}} [[Бәргүзар Корель]]{{*}} [[Алие Бергер]]{{*}} [[Гизи Байор]]{{*}} [[София Вейверите]]{{*}} [[Мария Гюбнерова]]{{*}} [[Ольга Шайнпфлюгова]] {{*}} [[Адриена Шимотова]] {{*}} [[Бланш Юбер]] {{*}} [[Ирен Кондачи]] {{*}} [[Александра Корнхаузер Фрейзер]] {{*}} [[Габриеле Мартиросян]] {{*}} [[Елена Мароти-Шолтесова]] {{*}} [[Юдита Вайчюнайте]] {{*}} [[Мирга Гражините-Тила]] {{*}} [[Гана Поницкая]] {{*}} [[Хильда Гобби]] {{*}} [[Ханна Хонти]] {{*}} [[Мария Корда]]
|30
|
|
|-
|19
|{{u|LiebSinger}}
|[[Снукер буенча 2026 елгы дөнья беренчелеге]]
|1
|
|
|-
|Тулаем
|
|
|180
|
|
|-
|}
{{Clickable button 2|url=https://fountain.toolforge.org/editathons/ceewc-tt|1=Мәкаләгезне монда да өсти аласыз|class=mw-ui-progressive}}
== Конкурстың халык-ара бите ==
* [[meta:CEE_Women_Campaign_2026|Халык-ара бите]]
== Сурәтләр ==
* [[Файл:Icon_(80018)_-_The_Noun_Project.svg|20px]] [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026/Сурәтләр|Чара дәверендә төялгән сурәтләр белән дә таныша аласыз]].
== Нәтиҗәләр ==
Приз фондының бүленүе тәртибе — 500 сум һәм күбрәк өлешкә хокуклы булганнары арасында гына бүленә һәм җибәрелә.
Тат. Википедиядә җирле оештыручысы (жюри рәисе) һәрбер призёрга бәйле эл.почтасы аркылы инструкцияләр белән хәбәр юллыячак.
<!-- {| class="wikitable sortable"
! #
! Кулланучы<br /><small>User</small>
! Мәкаләләр саны<br /><small>Articles</small>
! Баллар<br /><small>Points</small>
! Баллар буенча (€)<br /><small>By points (€)</small>
! Сертификат (руб)<br /><small>Gift certificate (RUR)</small>
|-
|-style="background:#FF0000"
|Σ
|Катнашучылар
|
|
|400
|
|-
|-style="background:#fefca3"
|1
|{{u|}} [[File:CEE Logo.svg|20px|Татарча Википедиядә Үзәк һәм Көнчыгыш Аурупа илчесе 2025]]
|136
|816
|140
|
|-
|-style="background:#F5F5F5"
|2
|{{u|}}
|54
|156
|90
|
|-
|-style="background:#F5DEB3"
|3
|{{u|}}
|52
|93
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|4
|{{u|}}
|10
|30
|60
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|5
|{{u|}}
|7
|21
|50
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|6
|{{u|}}
|4
|12
|30
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|7
|{{u|}}
|4
|12
|30
|
|-
|}-->
[[Төркем:Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026| ]]
turrzivdyde7lkl7z1ig60iojhhexbi
5795093
5795092
2026-04-20T11:52:14Z
Il Nur
6874
/* Катнашучылар */
5795093
wikitext
text/x-wiki
{{WAM
|header = <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:CEE_Women_Campaign_logo_(black).svg|300px]]</div>[[meta:CEE_Women_Campaign_2026|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026]]
|subheader = 1 март - 20 апрель көннәрендә ''<small>([[UTC]] буенча)</small>'' Татарча Википедиядә үтүче, [[халыкара хатын-кызлар көне]]нә багышланган, хатын-кызлар белән мәсьәләләр турында контентны арттыруга, шулай ук Викимедиа проектларында киңрәк катнашуны хуплауга юнәлдерелгән проектта катнаш!
<p><small>Бу битнең кыска адресы <nowiki>https://w.wiki/J8g7</nowiki></small>
</div>
__NOTOC__
|body =
* Бәйгенең [[m:CEE_Women_Campaign_2026|халыкара инглизчә бите]].
<blockquote><div style="center">Берәр тема турында мәкаләне табу яки булдыруны башлау өчен, сүзтезмәне астагы тәрәзәгә кертегез һәм төймәгә басыгыз.</div>
<div style="text-align: center; font-size: 95%; margin-bottom:.5em;"><inputbox>
type=search
width=90
buttonlabel=Яңа мәкалә язу
searchbuttonlabel=Тулытекстлы эзләү
break=yes
</inputbox>
</blockquote>
== Кагыйдәләр ==
[[Файл:CEE_Women_Campaign_logo_(black).svg|100px|CEE_Women_Campaign|right]]
* Мәкаләләр:
** [[Хатын-кыз]]лар, шул исәптән хатын-кызлар белән бәйле мифология, йолалар, гадәтләр һ.б. турында булырга тиеш.
** '''Бәйге барышы дәвамында''' '''яңа''' булдырылган.
** Өстәлгән материал күләме кимендә мәгънәле '''3000 байт'''.
** Татарча Википедиянең '''[[Википедия:Кагыйдәләр һәм киңәшләр|гамәлдәге тәртипләрен]] бозмый'''
** [[Википедия:Ботлар|Вики-бот]] ярдәмендә статистик күрсәткечләре белән генә аерылган стандарт эчтәлекле мәкаләләр '''түгел'''.
* Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, һәм урыннарга бәйле.
** Булдырылган мәкаләләрне [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Таблица|түбәндәге таблицага]] урнаштыруыгыз сорала.
** 3 мәкаләне булдырган катнашучылар финалистлар арасына керә.
* Казыйлар карары шикаять ителә алмый.
== Нәрсә турында язарга ==
{{Ябык блок башы|башлык = Гамәлдәге тематик материаллар}}
[[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026/Мәкаләләр исемлеге|Тәкъдим ителгән мәкаләләр исемлеге]]
{{Ябык блок ахыры}}
|footer =
* Процессны Татарча Википедия җәмгыятенең татар телле катнашучысы булган тәҗрибәле техник төркем оештыра һәм [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Бәяләү тәртибе|бәяли]].
|footer =
== Җирле оештыручылар ==
* {{u|Динә_Абдуллина}} — төп контакт, жюри
* {{u|Il Nur}} — техник оештыручы, жюри
* {{u|Фәрһад}} — жюри
* {{u|Blackisnewyellow}} — дәресче, техник оештыручы
* {{u|Ilsina Ilgizovna}} — дәресче
* {{u|Alisa_Fatikhova}} — дәресче
== Бәяләү тәртибе ==
* [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Кагыйдәләр|Күрсәтелгән таләпләргә]] туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 1 балл бирә;
* Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 2 балл бирә;
* 5000 байттан арткан мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә;
* [[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле 10 мең мәкалә]] булса өстәмә 5 балл бирелә.
* Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган.
== Бүләкләү ==
Җирле бүләкләр:
* Озон сертификатлары белән 22 500 сум.
* Бүләкләү өчен оештыручылар җаваплы.
}}
== Катнашучылар ==
Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. Үз битегезгә <nowiki>{{Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы катнашучысы}}</nowiki> калыбын куя аласыз.
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! №
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|1
|{{u|Әмир}}
|[[Суфия Бадиали]]{{*}} [[Гөлнара Нәзиуллина]]{{*}} [[Ангелина Фәйрушина]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|2
|{{u|Баныу}}
|[[Сапфо]]{{*}}[[ Фатима Мернисси]]{{*}}[[Әминә Буаяч]]{{*}}[[Ибтиһаҗ Мөхәммәд]]{{*}} [[Фәрәх Пәһләви]]{{*}} [[Әл-Иҗлия]]{{*}} [[Әминә Вәдуд]]{{*}} [[Ассия Джебар]]{{*}} [[Мәсүмә Эбтекар]]{{*}} [[Цыси]]{{*}} [[Барбара Такман]]{{*}} [[Елена Исинбаева]]{{*}} [[Хедда Хоппер]]{{*}} [[Ирина Роднина]]{{*}} [[Мия Хэмм]]{{*}} [[Лилия Подкопаева]]{{*}} [[Медея]]{{*}} [[Ләйлә Зана]]{{*}}[[Фаррухру Парса]]{{*}}[[Барбара Уолтерс]]{{*}}[[Земфира Латыйпова]]{{*}}[[Елена Прекрасная]]{{*}}[[Электра]]{{*}}[[Леда]]{{*}}[[Клитемнестра]]{{*}}[[Немезида]]{{*}}[[Нюкта]]{{*}}[[Ануше Ансари]]{{*}}[[Антонина Нухрат]]{{*}}[[Сөләйманова Рима]]{{*}}[[Римма Үтәшева]]{{*}}[[Анна Достоевская]]{{*}}[[Елена Созина]]{{*}}[[Сәдагәт Кәримова]]{{*}}[[Нөшаба Мәһәммәдли]]{{*}}[[Шәфига Әфәндезадә]]{{*}}[[Рәфига Әлиева]]{{*}}[[Аида Имангулиева]]{{*}}[[Хиҗран Хөсәенова]]{{*}}[[Наилә Велиханлы]]{{*}}[[Диләрә Әлиева]]{{*}}[[Зарифа Әлиева]]{{*}}[[Әдилә Намазова]]{{*}}[[Зарифа Будагова]]{{*}}[[Өммегөлсем Садихзадә]]{{*}}[[Хөршидбану Натаван]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}
|46
|
|
|-
|3
|{{u|Gulnaz0703}}
|[[Ленара Османова]]
|1
|
|
|-
|4
|{{u|Ramzanka2000}}
|[[Оттар (мифология)]]
|1
|
|
|-
|5
|{{u|Ilsina Ilgizovna}}
|[[Лидия Кнутова]]{{*}} [[Мария Деренкова]]{{*}} [[Фәридә Вәлиева]]{{*}}[[Юлия Артемьева]]{{*}} [[Карина Амбарцумова]]{{*}} [[Айшә Диттанова]]{{*}} [[Динә Вәлиева]]{{*}} [[Вера Ипполитова]]{{*}} [[Анеля Кадикова]]{{*}} [[Хадижат Кабидова]]{{*}} [[Людмила Крутакова]]{{*}} [[Хәлимә Корбангалиева]]{{*}} [[Надежда Николаева]]{{*}} [[Виктория Михайлова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Ольга Лишева]]{{*}} [[Хәлимә Газизова]]{{*}} [[Эльвина Муллина]]{{*}} [[Надежда Ковалёва]]{{*}} [[Галина Айдарова]]{{*}} [[Мөстәнфирә Ракеева]]{{*}} [[Клара Синицына]]{{*}} [[Сильвия Скворцова]]{{*}} [[Екатерина Михеева]]{{*}} [[Лиана Ганиева ]]{{*}} [[Әдия Топчы]]{{*}} [[Вәҗия Кашка]]{{*}} [[Альбина Даишева]]{{*}} [[Нина Ли]]{{*}} [[Роза Паркс]]{{*}} [[Риба Макинтайр]]{{*}} [[Алиса Вяткина]]{{*}} [[Ольга Фигнер]]{{*}} [[Лидия Фигнер]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|35
|
|
|-
|6
|{{u|Sirina77}}
|[[Ралина Арабова]]{{*}} [[Лариса Астахова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|2
|
|
|-
|7
|{{u|Alisa Fahrutdinova92}}
|[[Анна Ахматова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|8
|{{u|Gulnaz2015}}
|[[Людмила Абрамова]]{{*}} [[Кира Волконская]]{{*}} [[Ульяна Тимофеева]]{{*}} [[Камилә Харисова]]{{*}} [[Ирина Приходько]]
|5
|
|
|-
|9
|{{u|Fxan}}
|[[Эмилия Плейтер]]{{*}} [[Мәрьям]]{{*}} [[Рәзия солтан]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|10
|{{u|Aliya2111}}
|[[Татьяна Ларина]]{{*}} [[Эльзара Баталова]]{{*}} [[Наталья Быстрова]]{{*}} [[Җәмилә Әсфәндиярова]]{{*}} [[Елена Вишленкова]]{{*}} [[Милана Кутякина ]]{{*}} [[Мария Минаева]]{{*}} [[Эльмира Әхмәтшина]]{{*}} [[Марина Чуксеева]]{{*}} [[Гөлчәчәк Нәҗипова]]{{*}} [[Александра Воробьева]]{{*}} [[Нурания Вәлиева]]{{*}} [[Сабина Вәлиева]]{{*}} [[Людмила Иванова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Екатерина Семёнова]]{{*}} [[Екатерина Васильева]]{{*}} [[Лидия Сурикова]]{{*}} [[Татьяна Фәхретдинова]]{{*}} [[Людмила Путина]]{{*}} [[Наталья Крымова]]{{*}} [[Гүзәл Хәйретдинова]]{{*}} [[Дарья Деревень]]{{*}} [[Вера Хәйретдинова]]{{*}} [[Серафима Огарева ]]{{*}} [[Фаина Романова]]{{*}} [[Надежда Васильева]]{{*}} [[Анастасия Талызина]]{{*}} [[Елизавета Смирнова]]{{*}} [[Александра Ильбекова ]]{{*}} [[Наталья Чеховская ]]{{*}} [[Светлана Басова]]{{*}} [[Вероника Никитина]]{{*}} [[Людмила Блонская]]{{*}} [[Камилла Реброва]]{{*}} [[Наталья Садовская ]]{{*}} [[Людмила Коршунова]]{{*}} [[Валентина Ивашёва]]{{*}} [[Юлия Корнейченко]]{{*}} [[Анна Садченко]]{{*}} [[Надежда Владыко]]{{*}} [[София Шишкина]]{{*}} [[Екатерина Гатина]] [[Наталья Слаутина]]{{*}} [[Ирина Зиновьева]](3000 байттан аз){{*}} [[Анастасия Анзорова]]{{*}} [[Евгения Щеглова]]{{*}} [[Александра Мамедова]]{{*}} [[Елена Грошева]]{{*}} [[Татьяна Шаповалова]]{{*}} [[Нина Фуралева]]{{*}} [[Александра Капустина]]{{*}} [[Людмила Ремеслова]]{{*}} [[Людмила Шоллар]]{{*}} [[Мария Перепёлкина]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|56
|
|
|-
|11
|{{u|Динә Абдуллина}}
|[[Әсма бинт Әбү Бәкер]] • [[Мәрьям сүрәсе]]{{*}}[[Зәйнәп бинт Гали]]{{*}}[[Өммегөлсем бинт Гали]]{{*}}[[Рокыя бинт Мөхәммәт ]]{{*}} [[Һаҗәр (Инҗил)]]{{*}} [[Һаҗәр (Коръән)]]{{*}} [[Хава]]{{*}} [[]]
|8
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|12
|{{u|Il Nur}}
|[[Һөҗүм (кампания)]]{{*}} [[Атын]]
|2
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|13
|{{u|T1nn27}}
|[[Марина Мнишек]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|14
|{{u|Ilnaz26}}
|[[Роза Шихаа]]{{*}} [[Әтеш Сәйран]]{{*}} [[Дария Шәфикъ]]{{*}} [[Найла Сааб]]{{*}} [[Әсма бинт Умайс]]{{*}} [[Өмми бинт Зәйнәб]]{{*}} [[Өмми әл-Банин]]{{*}} [[Зәйнә Әнвәр]]{{*}} [[Нәзик Әл-Абид]]{{*}} [[Худа Шаарави]]{{*}} [[Сафсәри]]{{*}} [[Гөлүсә Галиева]]{{*}} [[Татьяна Грабузова]]{{*}} [[Регина Шәйдуллина]]{{*}} [[Арета Франклин]]{{*}} [[Кэти Макнэлли]]{{*}} [[Лайза Миннелли]]{{*}} [[Ада Лавлейс]]{{*}} [[Эне Эргма]]{{*}} [[Маре Винт]]{{*}} [[Илон Викланд]]{{*}} [[Ита Эвер]]{{*}} [[Камиля Харисова]]{{*}} [[Диана Хафизова]]{{*}} [[Расиха Хафизова]]{{*}} [[Эве Киви]]{{*}} [[Кайя Канепи]]{{*}} [[Вера Евлампиева]]{{*}} [[Клара Хафизова]]{{*}} [[Келли Сильдару]]{{*}} [[Ану Тали]]{{*}} [[Кармен Касс]]{{*}} [[Сигне Киви]]{{*}} [[Юлия Шигмонд]]{{*}} [[Элина Нечаева]]{{*}} [[Клара Заменгоф]]{{*}} [[София Заменгоф]]{{*}} [[Каталин Ковач (эсперантистка)]]{{*}} [[Илона Кутни]]{{*}} [[Юлия Шупихова]]{{*}} [[Эли Урбанова]]{{*}} [[Лилит Блеян]]{{*}} [[Аревик Церунян]]{{*}} [[Ануш Бабаджанян]]{{*}} [[Карина Погосян]] (3000 байттан аз){{*}} [[Рима Пипоян]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Нәргиз Әбсәләмова]]{{*}} [[Эльнара Гасыймова]]{{*}} [[Айнур Эльгюнеш]]
|50
|
|
|-
|15
|{{u|Ramazan Khab}}
|[[Сөмәйя бинт Хәйят]]{{*}} [[Асия бинт Мөзаһим]]{{*}} [[Әл-Хәнсә]]{{*}} [[Фатыйма әл-Фихри]]{{*}}[[Әпипә]]{{*}}[[Аерым бию]](3000 байттан аз)
|6
|
|
|-
|16
|{{u|Каюм Хордай}}
|[[Карис ван Һаутән]]
|1
|
|
|-
|17
|{{u|Марьям Султанбаева}}
|[[Җаникә (Кырым принцессасы)]]{{*}} [[Урия Эдемова]]{{*}} [[Халитова Мәрзия Ибраһим кызы]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|18
|{{u|Timlesj}}
| [[Сиреналар]]{{*}} [[Парфенопа]]{{*}} [[Гесперидлар]]{{*}} [[Роза Дерине]]{{*}} [[Шари Федак]]{{*}} [[Элизабета Гёргиевская]]{{*}} [[Ольга Бознанская]]{{*}} [[Анна Билинская]]{{*}} [[Янина Конарская]]{{*}} [[Сәгадәт Аксой]]{{*}} [[Бану Алкан]]{{*}} [[Мөфидә Кадри]]{{*}} [[Бәргүзар Корель]]{{*}} [[Алие Бергер]]{{*}} [[Гизи Байор]]{{*}} [[София Вейверите]]{{*}} [[Мария Гюбнерова]]{{*}} [[Ольга Шайнпфлюгова]] {{*}} [[Адриена Шимотова]] {{*}} [[Бланш Юбер]] {{*}} [[Ирен Кондачи]] {{*}} [[Александра Корнхаузер Фрейзер]] {{*}} [[Габриеле Мартиросян]] {{*}} [[Елена Мароти-Шолтесова]] {{*}} [[Юдита Вайчюнайте]] {{*}} [[Мирга Гражините-Тила]] {{*}} [[Гана Поницкая]] {{*}} [[Хильда Гобби]] {{*}} [[Ханна Хонти]] {{*}} [[Мария Корда]]
|30
|
|
|-
|19
|{{u|LiebSinger}}
|[[Снукер буенча 2026 елгы дөнья беренчелеге]]
|1
|
|
|-
|Тулаем
|
|
|253
|
|
|-
|}
{{Clickable button 2|url=https://fountain.toolforge.org/editathons/ceewc-tt|1=Мәкаләгезне монда да өсти аласыз|class=mw-ui-progressive}}
== Конкурстың халык-ара бите ==
* [[meta:CEE_Women_Campaign_2026|Халык-ара бите]]
== Сурәтләр ==
* [[Файл:Icon_(80018)_-_The_Noun_Project.svg|20px]] [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026/Сурәтләр|Чара дәверендә төялгән сурәтләр белән дә таныша аласыз]].
== Нәтиҗәләр ==
Приз фондының бүленүе тәртибе — 500 сум һәм күбрәк өлешкә хокуклы булганнары арасында гына бүленә һәм җибәрелә.
Тат. Википедиядә җирле оештыручысы (жюри рәисе) һәрбер призёрга бәйле эл.почтасы аркылы инструкцияләр белән хәбәр юллыячак.
<!-- {| class="wikitable sortable"
! #
! Кулланучы<br /><small>User</small>
! Мәкаләләр саны<br /><small>Articles</small>
! Баллар<br /><small>Points</small>
! Баллар буенча (€)<br /><small>By points (€)</small>
! Сертификат (руб)<br /><small>Gift certificate (RUR)</small>
|-
|-style="background:#FF0000"
|Σ
|Катнашучылар
|
|
|400
|
|-
|-style="background:#fefca3"
|1
|{{u|}} [[File:CEE Logo.svg|20px|Татарча Википедиядә Үзәк һәм Көнчыгыш Аурупа илчесе 2025]]
|136
|816
|140
|
|-
|-style="background:#F5F5F5"
|2
|{{u|}}
|54
|156
|90
|
|-
|-style="background:#F5DEB3"
|3
|{{u|}}
|52
|93
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|4
|{{u|}}
|10
|30
|60
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|5
|{{u|}}
|7
|21
|50
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|6
|{{u|}}
|4
|12
|30
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|7
|{{u|}}
|4
|12
|30
|
|-
|}-->
[[Төркем:Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026| ]]
juuyh6jlmsvvb4974ofv8djct67xb47
5795094
5795093
2026-04-20T11:53:10Z
Il Nur
6874
/* Катнашучылар */
5795094
wikitext
text/x-wiki
{{WAM
|header = <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:CEE_Women_Campaign_logo_(black).svg|300px]]</div>[[meta:CEE_Women_Campaign_2026|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026]]
|subheader = 1 март - 20 апрель көннәрендә ''<small>([[UTC]] буенча)</small>'' Татарча Википедиядә үтүче, [[халыкара хатын-кызлар көне]]нә багышланган, хатын-кызлар белән мәсьәләләр турында контентны арттыруга, шулай ук Викимедиа проектларында киңрәк катнашуны хуплауга юнәлдерелгән проектта катнаш!
<p><small>Бу битнең кыска адресы <nowiki>https://w.wiki/J8g7</nowiki></small>
</div>
__NOTOC__
|body =
* Бәйгенең [[m:CEE_Women_Campaign_2026|халыкара инглизчә бите]].
<blockquote><div style="center">Берәр тема турында мәкаләне табу яки булдыруны башлау өчен, сүзтезмәне астагы тәрәзәгә кертегез һәм төймәгә басыгыз.</div>
<div style="text-align: center; font-size: 95%; margin-bottom:.5em;"><inputbox>
type=search
width=90
buttonlabel=Яңа мәкалә язу
searchbuttonlabel=Тулытекстлы эзләү
break=yes
</inputbox>
</blockquote>
== Кагыйдәләр ==
[[Файл:CEE_Women_Campaign_logo_(black).svg|100px|CEE_Women_Campaign|right]]
* Мәкаләләр:
** [[Хатын-кыз]]лар, шул исәптән хатын-кызлар белән бәйле мифология, йолалар, гадәтләр һ.б. турында булырга тиеш.
** '''Бәйге барышы дәвамында''' '''яңа''' булдырылган.
** Өстәлгән материал күләме кимендә мәгънәле '''3000 байт'''.
** Татарча Википедиянең '''[[Википедия:Кагыйдәләр һәм киңәшләр|гамәлдәге тәртипләрен]] бозмый'''
** [[Википедия:Ботлар|Вики-бот]] ярдәмендә статистик күрсәткечләре белән генә аерылган стандарт эчтәлекле мәкаләләр '''түгел'''.
* Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, һәм урыннарга бәйле.
** Булдырылган мәкаләләрне [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Таблица|түбәндәге таблицага]] урнаштыруыгыз сорала.
** 3 мәкаләне булдырган катнашучылар финалистлар арасына керә.
* Казыйлар карары шикаять ителә алмый.
== Нәрсә турында язарга ==
{{Ябык блок башы|башлык = Гамәлдәге тематик материаллар}}
[[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026/Мәкаләләр исемлеге|Тәкъдим ителгән мәкаләләр исемлеге]]
{{Ябык блок ахыры}}
|footer =
* Процессны Татарча Википедия җәмгыятенең татар телле катнашучысы булган тәҗрибәле техник төркем оештыра һәм [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Бәяләү тәртибе|бәяли]].
|footer =
== Җирле оештыручылар ==
* {{u|Динә_Абдуллина}} — төп контакт, жюри
* {{u|Il Nur}} — техник оештыручы, жюри
* {{u|Фәрһад}} — жюри
* {{u|Blackisnewyellow}} — дәресче, техник оештыручы
* {{u|Ilsina Ilgizovna}} — дәресче
* {{u|Alisa_Fatikhova}} — дәресче
== Бәяләү тәртибе ==
* [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026#Кагыйдәләр|Күрсәтелгән таләпләргә]] туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 1 балл бирә;
* Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 2 балл бирә;
* 5000 байттан арткан мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә;
* [[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле 10 мең мәкалә]] булса өстәмә 5 балл бирелә.
* Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган.
== Бүләкләү ==
Җирле бүләкләр:
* Озон сертификатлары белән 22 500 сум.
* Бүләкләү өчен оештыручылар җаваплы.
}}
== Катнашучылар ==
Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. Үз битегезгә <nowiki>{{Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы катнашучысы}}</nowiki> калыбын куя аласыз.
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! №
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|1
|{{u|Әмир}}
|[[Суфия Бадиали]]{{*}} [[Гөлнара Нәзиуллина]]{{*}} [[Ангелина Фәйрушина]]
|3
|
|
|-
|2
|{{u|Баныу}}
|[[Сапфо]]{{*}}[[ Фатима Мернисси]]{{*}}[[Әминә Буаяч]]{{*}}[[Ибтиһаҗ Мөхәммәд]]{{*}} [[Фәрәх Пәһләви]]{{*}} [[Әл-Иҗлия]]{{*}} [[Әминә Вәдуд]]{{*}} [[Ассия Джебар]]{{*}} [[Мәсүмә Эбтекар]]{{*}} [[Цыси]]{{*}} [[Барбара Такман]]{{*}} [[Елена Исинбаева]]{{*}} [[Хедда Хоппер]]{{*}} [[Ирина Роднина]]{{*}} [[Мия Хэмм]]{{*}} [[Лилия Подкопаева]]{{*}} [[Медея]]{{*}} [[Ләйлә Зана]]{{*}}[[Фаррухру Парса]]{{*}}[[Барбара Уолтерс]]{{*}}[[Земфира Латыйпова]]{{*}}[[Елена Прекрасная]]{{*}}[[Электра]]{{*}}[[Леда]]{{*}}[[Клитемнестра]]{{*}}[[Немезида]]{{*}}[[Нюкта]]{{*}}[[Ануше Ансари]]{{*}}[[Антонина Нухрат]]{{*}}[[Сөләйманова Рима]]{{*}}[[Римма Үтәшева]]{{*}}[[Анна Достоевская]]{{*}}[[Елена Созина]]{{*}}[[Сәдагәт Кәримова]]{{*}}[[Нөшаба Мәһәммәдли]]{{*}}[[Шәфига Әфәндезадә]]{{*}}[[Рәфига Әлиева]]{{*}}[[Аида Имангулиева]]{{*}}[[Хиҗран Хөсәенова]]{{*}}[[Наилә Велиханлы]]{{*}}[[Диләрә Әлиева]]{{*}}[[Зарифа Әлиева]]{{*}}[[Әдилә Намазова]]{{*}}[[Зарифа Будагова]]{{*}}[[Өммегөлсем Садихзадә]]{{*}}[[Хөршидбану Натаван]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}
|46
|
|
|-
|3
|{{u|Gulnaz0703}}
|[[Ленара Османова]]
|1
|
|
|-
|4
|{{u|Ramzanka2000}}
|[[Оттар (мифология)]]
|1
|
|
|-
|5
|{{u|Ilsina Ilgizovna}}
|[[Лидия Кнутова]]{{*}} [[Мария Деренкова]]{{*}} [[Фәридә Вәлиева]]{{*}}[[Юлия Артемьева]]{{*}} [[Карина Амбарцумова]]{{*}} [[Айшә Диттанова]]{{*}} [[Динә Вәлиева]]{{*}} [[Вера Ипполитова]]{{*}} [[Анеля Кадикова]]{{*}} [[Хадижат Кабидова]]{{*}} [[Людмила Крутакова]]{{*}} [[Хәлимә Корбангалиева]]{{*}} [[Надежда Николаева]]{{*}} [[Виктория Михайлова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Ольга Лишева]]{{*}} [[Хәлимә Газизова]]{{*}} [[Эльвина Муллина]]{{*}} [[Надежда Ковалёва]]{{*}} [[Галина Айдарова]]{{*}} [[Мөстәнфирә Ракеева]]{{*}} [[Клара Синицына]]{{*}} [[Сильвия Скворцова]]{{*}} [[Екатерина Михеева]]{{*}} [[Лиана Ганиева ]]{{*}} [[Әдия Топчы]]{{*}} [[Вәҗия Кашка]]{{*}} [[Альбина Даишева]]{{*}} [[Нина Ли]]{{*}} [[Роза Паркс]]{{*}} [[Риба Макинтайр]]{{*}} [[Алиса Вяткина]]{{*}} [[Ольга Фигнер]]{{*}} [[Лидия Фигнер]]
|35
|
|
|-
|6
|{{u|Sirina77}}
|[[Ралина Арабова]]{{*}} [[Лариса Астахова]]
|2
|
|
|-
|7
|{{u|Alisa Fahrutdinova92}}
|[[Анна Ахматова]]
|1
|
|
|-
|8
|{{u|Gulnaz2015}}
|[[Людмила Абрамова]]{{*}} [[Кира Волконская]]{{*}} [[Ульяна Тимофеева]]{{*}} [[Камилә Харисова]]{{*}} [[Ирина Приходько]]
|5
|
|
|-
|9
|{{u|Fxan}}
|[[Эмилия Плейтер]]{{*}} [[Мәрьям]]{{*}} [[Рәзия солтан]]
|3
|
|
|-
|10
|{{u|Aliya2111}}
|[[Татьяна Ларина]]{{*}} [[Эльзара Баталова]]{{*}} [[Наталья Быстрова]]{{*}} [[Җәмилә Әсфәндиярова]]{{*}} [[Елена Вишленкова]]{{*}} [[Милана Кутякина ]]{{*}} [[Мария Минаева]]{{*}} [[Эльмира Әхмәтшина]]{{*}} [[Марина Чуксеева]]{{*}} [[Гөлчәчәк Нәҗипова]]{{*}} [[Александра Воробьева]]{{*}} [[Нурания Вәлиева]]{{*}} [[Сабина Вәлиева]]{{*}} [[Людмила Иванова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Екатерина Семёнова]]{{*}} [[Екатерина Васильева]]{{*}} [[Лидия Сурикова]]{{*}} [[Татьяна Фәхретдинова]]{{*}} [[Людмила Путина]]{{*}} [[Наталья Крымова]]{{*}} [[Гүзәл Хәйретдинова]]{{*}} [[Дарья Деревень]]{{*}} [[Вера Хәйретдинова]]{{*}} [[Серафима Огарева ]]{{*}} [[Фаина Романова]]{{*}} [[Надежда Васильева]]{{*}} [[Анастасия Талызина]]{{*}} [[Елизавета Смирнова]]{{*}} [[Александра Ильбекова ]]{{*}} [[Наталья Чеховская ]]{{*}} [[Светлана Басова]]{{*}} [[Вероника Никитина]]{{*}} [[Людмила Блонская]]{{*}} [[Камилла Реброва]]{{*}} [[Наталья Садовская ]]{{*}} [[Людмила Коршунова]]{{*}} [[Валентина Ивашёва]]{{*}} [[Юлия Корнейченко]]{{*}} [[Анна Садченко]]{{*}} [[Надежда Владыко]]{{*}} [[София Шишкина]]{{*}} [[Екатерина Гатина]] [[Наталья Слаутина]]{{*}} [[Ирина Зиновьева]](3000 байттан аз){{*}} [[Анастасия Анзорова]]{{*}} [[Евгения Щеглова]]{{*}} [[Александра Мамедова]]{{*}} [[Елена Грошева]]{{*}} [[Татьяна Шаповалова]]{{*}} [[Нина Фуралева]]{{*}} [[Александра Капустина]]{{*}} [[Людмила Ремеслова]]{{*}} [[Людмила Шоллар]]{{*}} [[Мария Перепёлкина]]
|56
|
|
|-
|11
|{{u|Динә Абдуллина}}
|[[Әсма бинт Әбү Бәкер]] • [[Мәрьям сүрәсе]]{{*}}[[Зәйнәп бинт Гали]]{{*}}[[Өммегөлсем бинт Гали]]{{*}}[[Рокыя бинт Мөхәммәт ]]{{*}} [[Һаҗәр (Инҗил)]]{{*}} [[Һаҗәр (Коръән)]]{{*}} [[Хава]]
|8
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|12
|{{u|Il Nur}}
|[[Һөҗүм (кампания)]]{{*}} [[Атын]]
|2
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|13
|{{u|T1nn27}}
|[[Марина Мнишек]]
|1
|
|
|-
|14
|{{u|Ilnaz26}}
|[[Роза Шихаа]]{{*}} [[Әтеш Сәйран]]{{*}} [[Дария Шәфикъ]]{{*}} [[Найла Сааб]]{{*}} [[Әсма бинт Умайс]]{{*}} [[Өмми бинт Зәйнәб]]{{*}} [[Өмми әл-Банин]]{{*}} [[Зәйнә Әнвәр]]{{*}} [[Нәзик Әл-Абид]]{{*}} [[Худа Шаарави]]{{*}} [[Сафсәри]]{{*}} [[Гөлүсә Галиева]]{{*}} [[Татьяна Грабузова]]{{*}} [[Регина Шәйдуллина]]{{*}} [[Арета Франклин]]{{*}} [[Кэти Макнэлли]]{{*}} [[Лайза Миннелли]]{{*}} [[Ада Лавлейс]]{{*}} [[Эне Эргма]]{{*}} [[Маре Винт]]{{*}} [[Илон Викланд]]{{*}} [[Ита Эвер]]{{*}} [[Камиля Харисова]]{{*}} [[Диана Хафизова]]{{*}} [[Расиха Хафизова]]{{*}} [[Эве Киви]]{{*}} [[Кайя Канепи]]{{*}} [[Вера Евлампиева]]{{*}} [[Клара Хафизова]]{{*}} [[Келли Сильдару]]{{*}} [[Ану Тали]]{{*}} [[Кармен Касс]]{{*}} [[Сигне Киви]]{{*}} [[Юлия Шигмонд]]{{*}} [[Элина Нечаева]]{{*}} [[Клара Заменгоф]]{{*}} [[София Заменгоф]]{{*}} [[Каталин Ковач (эсперантистка)]]{{*}} [[Илона Кутни]]{{*}} [[Юлия Шупихова]]{{*}} [[Эли Урбанова]]{{*}} [[Лилит Блеян]]{{*}} [[Аревик Церунян]]{{*}} [[Ануш Бабаджанян]]{{*}} [[Карина Погосян]] (3000 байттан аз){{*}} [[Рима Пипоян]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Нәргиз Әбсәләмова]]{{*}} [[Эльнара Гасыймова]]{{*}} [[Айнур Эльгюнеш]]
|50
|
|
|-
|15
|{{u|Ramazan Khab}}
|[[Сөмәйя бинт Хәйят]]{{*}} [[Асия бинт Мөзаһим]]{{*}} [[Әл-Хәнсә]]{{*}} [[Фатыйма әл-Фихри]]{{*}}[[Әпипә]]{{*}}[[Аерым бию]](3000 байттан аз)
|6
|
|
|-
|16
|{{u|Каюм Хордай}}
|[[Карис ван Һаутән]]
|1
|
|
|-
|17
|{{u|Марьям Султанбаева}}
|[[Җаникә (Кырым принцессасы)]]{{*}} [[Урия Эдемова]]{{*}} [[Халитова Мәрзия Ибраһим кызы]]
|3
|
|
|-
|18
|{{u|Timlesj}}
| [[Сиреналар]]{{*}} [[Парфенопа]]{{*}} [[Гесперидлар]]{{*}} [[Роза Дерине]]{{*}} [[Шари Федак]]{{*}} [[Элизабета Гёргиевская]]{{*}} [[Ольга Бознанская]]{{*}} [[Анна Билинская]]{{*}} [[Янина Конарская]]{{*}} [[Сәгадәт Аксой]]{{*}} [[Бану Алкан]]{{*}} [[Мөфидә Кадри]]{{*}} [[Бәргүзар Корель]]{{*}} [[Алие Бергер]]{{*}} [[Гизи Байор]]{{*}} [[София Вейверите]]{{*}} [[Мария Гюбнерова]]{{*}} [[Ольга Шайнпфлюгова]] {{*}} [[Адриена Шимотова]] {{*}} [[Бланш Юбер]] {{*}} [[Ирен Кондачи]] {{*}} [[Александра Корнхаузер Фрейзер]] {{*}} [[Габриеле Мартиросян]] {{*}} [[Елена Мароти-Шолтесова]] {{*}} [[Юдита Вайчюнайте]] {{*}} [[Мирга Гражините-Тила]] {{*}} [[Гана Поницкая]] {{*}} [[Хильда Гобби]] {{*}} [[Ханна Хонти]] {{*}} [[Мария Корда]]
|30
|
|
|-
|19
|{{u|LiebSinger}}
|[[Снукер буенча 2026 елгы дөнья беренчелеге]]
|1
|
|
|-
|Тулаем
|
|
|253
|
|
|-
|}
{{Clickable button 2|url=https://fountain.toolforge.org/editathons/ceewc-tt|1=Мәкаләгезне монда да өсти аласыз|class=mw-ui-progressive}}
== Конкурстың халык-ара бите ==
* [[meta:CEE_Women_Campaign_2026|Халык-ара бите]]
== Сурәтләр ==
* [[Файл:Icon_(80018)_-_The_Noun_Project.svg|20px]] [[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026/Сурәтләр|Чара дәверендә төялгән сурәтләр белән дә таныша аласыз]].
== Нәтиҗәләр ==
Приз фондының бүленүе тәртибе — 500 сум һәм күбрәк өлешкә хокуклы булганнары арасында гына бүленә һәм җибәрелә.
Тат. Википедиядә җирле оештыручысы (жюри рәисе) һәрбер призёрга бәйле эл.почтасы аркылы инструкцияләр белән хәбәр юллыячак.
<!-- {| class="wikitable sortable"
! #
! Кулланучы<br /><small>User</small>
! Мәкаләләр саны<br /><small>Articles</small>
! Баллар<br /><small>Points</small>
! Баллар буенча (€)<br /><small>By points (€)</small>
! Сертификат (руб)<br /><small>Gift certificate (RUR)</small>
|-
|-style="background:#FF0000"
|Σ
|Катнашучылар
|
|
|400
|
|-
|-style="background:#fefca3"
|1
|{{u|}} [[File:CEE Logo.svg|20px|Татарча Википедиядә Үзәк һәм Көнчыгыш Аурупа илчесе 2025]]
|136
|816
|140
|
|-
|-style="background:#F5F5F5"
|2
|{{u|}}
|54
|156
|90
|
|-
|-style="background:#F5DEB3"
|3
|{{u|}}
|52
|93
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|4
|{{u|}}
|10
|30
|60
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|5
|{{u|}}
|7
|21
|50
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|6
|{{u|}}
|4
|12
|30
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|7
|{{u|}}
|4
|12
|30
|
|-
|}-->
[[Төркем:Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026| ]]
g5myhb9wd206t3srg2q6yhnu54v3gi0
Проект:Вики-яз 2026
0
1391184
5794874
5794850
2026-04-19T14:36:07Z
Баныу
35185
/* Катнашучылар */
5794874
wikitext
text/x-wiki
{{WAM
|header = [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Вики-яз — 2026]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Файл:CEE Spring Logo transparent.svg|250px]]</div>
|subheader = 21.03-31.05: Татарча Википедияне [[Балкан ярымутравы]], [[Үзәк Аурупа|Үзәк]] һәм [[Көнчыгыш Аурупа|Көнчыгыш Европа]] илләре-халыклары-табигате тарихы, бүгенгесе һәм киләчәгенә багышланган мәкаләләр белән [[Проект:Вики яз|баету марафонында]] катнаш!
Проектның максаты һәм мәгънәсе — бәйле төбәкләрдә яшәүчеләрнең бер-берсенең мәдәнияте, тарихы, бүгенгесе һәм киләчәге өчен әһәмиятле феноменнарны өйрәнү, үз телебез аркылы үз итү һәм Википедия тел бүлекләре волонтёрлары арасында хезмәттәшлекне яхшырту. [[Татар Википедиясе]]н күршеләребез турында мәгълүмат белән баетканда, аларга исә [[Татар теле|татар дөньясын]] аңлау өчен әһәмиятле мәкаләләр исемлеген тәкъдим итәбез.
__NOTOC__
|body =
== Кагыйдәләр ==
* Конкурска Википедияда теркәлгән һәркем катнаша ала.
* Конкурска түбәндәге мәкаләләр кабул ителә:
# Мәкалә 2026 елның 21 мартыннан 31 маена кадәр татар телендә язылырга тиеш.
# Мәкаләләр [[Проект:Вики-яз 2026#Нәрсә турында язарга|түбәндәге илләр яки халыклар]] белән бәйле булырга тиеш.
# Яңа мәкалә 150 сүздән һәм 2500 байттан артык булырга тиеш.
# Иске мәкәләгә 120 сүз һәм 2000 байт өстәргә кирәк.
# Мәкалә [[Википедия:Әһәмиятлелек|әһәмиятле]] булырга тиеш, мәкаләнең [[Википедия:Абруйлы чыганаклар|чыганаклары]] күрсәтелергә тиеш.
# Машина тәрҗемәсе булырга тиеш түгел.
# Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Вики-яз мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла:
<pre>{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз| ил = | ил2 = | ил3 = | тема= | тема2= | тема3= }}</pre>
* Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, халыкара һәм аерым тел бүлегендәге урыннарга бәйле.
* Урындагы жюри балларны кайгырта алуы өчен, баетылган/яңа мәкаләләр түбәндәге таблицага урнаштыру сорала.
* 4 мәкаләне булдырган/якшырткан катнашучылар финалистлар арасына керә.
* Казыйлар карары шикәят ителә алмый.
== Бәяләү тәртибе ==
* Күрсәтелгән таләпләргә туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 2000/2500 байт яки 120/150 сүз булган иске/яңа мәкаләләргә жюри 1 балл бирә;
* Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 2000/2500 байт яки 120/150 сүз өстәгән иске/яңа мәкаләләргә жюри 2 балл бирә;
* 200 сүздән яки 3000 байттан артык мәгълүмат өстәгән мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә;
[[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле 10 мең мәкалә]] арасыннан булса өстәмә 5 балл бирелә;
* Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар ясаган мәкаләләр өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган.
Катнашучы 1 мәкалә өчен максималь 8/16 балл ала ала.
== Жюри ==
* Жюри рәисе, техник башкаручы — {{u|Il Nur}} (Казан)
* Жюри рәисе — {{u|Fxan}} (Казан)
== Нәрсә турында язарга ==
{{Ябык блок башы|башлык = Гамәлдәге тематик материаллар}}
[[Файл:Flag of Albania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Albania|Албания — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Armenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Armenia|Әрмәнстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Austria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Austria|Австрия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Azerbaijan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Azerbaijan|Әзербайҗан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Bashkortostan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bashkortostan|Башкортстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Belarus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Belarus|Белоруссия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia_CEE_Spring 2026/Structure/Bosnia and Herzegovina|Босния һәм Герцеговина — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Bulgaria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bulgaria|Болгария — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Hungary.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Hungary|Маҗарстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Võro_lipp.png|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Võro|Выру — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Georgia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Georgia|Грузия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Greece.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Greece|Греция — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Kazakhstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kazakhstan|Казакъстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Cyprus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Cyprus|Кипр — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Kosovo.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kosovo|Косово — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of the Crimean Tatar people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Crimean Tatar|Кырым татарлары — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Latvia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Latvia|Латвия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag_of_Lithuania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Lithuania|Литва — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Sorbs.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Sorbian|Лужичане — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Malta.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Malta|Мальта — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Poland.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Poland|Польша — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Romania.svg|40px]] [[Файл:Flag of Moldova.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Romanian|Румыния һәм Молдавия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of North Macedonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/North Macedonia|Төньяк Македония — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Republika Srpska.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Republic of Srpska|Республика Сербская — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Serbia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Serbia|Сербия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Slovakia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovakia|Словакия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Slovenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovenia|Словения — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Tatarstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tatar|Татарлар — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Turkey.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Turkey|Төркия— мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Ukraine.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Ukraine|Украина — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Croatia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Croatia|Хорватия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of the Romani people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Roma|Чегәннәр (рома) — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Montenegro.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Montenegro|Черногория — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Czech Republic.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Czechia|Чехия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Erzya Flag.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Erzya|Эрзя — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Esperanto.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Esperanto|Эсперанто — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Estonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Estonia|Эстония — мәкаләләр исемлеге]]
{{Ябык блок ахыры}}
Вики-яз 2026 чикләрендә бүтән конкурслар: [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Women|Хатын-кызлар]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_for_Human_Rights|Кеше хокуклары]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_Youth|Яшьләр]].
|footer =
== Призлар ==
Сөйләшенә.
}}
== Катнашучылар ==
Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Вики-яз мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла:
<pre>{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз| ил = | ил2 = | ил3 = | тема= | тема2= | тема3= }}</pre>
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|{{u|Баныу}}
|[[Медея]] {{*}} [[Лилия Подкопаева]] {{*}} [[Ләйлә Зана]] {{*}} [[Казый Мөхәммәд]] {{*}} [[Фаррухру Парса]]{{*}} [[Земфира Латыйпова]] {{*}} [[Елена Прекрасная]]{{*}} [[Электра]]{{*}}[[Леда]]{{*}}[[Клитемнестра]]{{*}}[[Немезида]]{{*}} [[Нюкта]]{{*}} [[Ильяс (пәйгамбәр)]] {{*}} [[Фаил Фәтхетдинов]]{{*}} [[Фәрит Суфияров]] {{*}} [[Абдуллатыйп Хәкимов]]{{*}} [[Ибраһим Тынкачев]] {{*}} [[Ануше Ансари]]{{*}} [[Антонина Нухрат]] {{*}} [[Мостафиннар]]{{*}} [[Сергей Манжигеев]] {{*}} [[Сөләйманова Рима]]{{*}}[[Шириннар-Шихматовлар]]{{*}}[[Гельсий Зәйниев]]{{*}}[[Римма Үтәшева]]{{*}}[[Морат Йосыф]]{{*}}[[Анна Достоевская]]{{*}}[[Хайтарма (бию)]]{{*}}[[Николай Малиев]] {{*}} [[Елена Созина]] {{*}} [[Сәдагәт Кәримова]] {{*}} [[Нөшаба Мәһәммәдли]] {{*}} [[Шәфига Әфәндезадә]] {{*}} [[Рәфига Әлиева ]] {{*}} [[Аида Имангулиева]]{{*}} [[Хиҗран Хөсәенова]]{{*}} [[Наилә Велиханлы]]{{*}} [[Диләрә Әлиева]]{{*}} [[Зарифа Әлиева]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|39
|
|
|-
|{{u|Әмир}}
|[[Рөстәм Каженкин]] {{*}} [[Зөлфәт Нигъмәтҗанов]] {{*}} [[Форель Тинчурин]] {{*}} [[Ангелина Фәйрушина]]{{*}} [[Марат Фәйрушин ]] {{*}} [[Рәсим Низамов]]{{*}} [[Оскар Усманов]] {{*}} [[Алмаз Хәкимов]]{{*}} [[Ярмәк вагы (бию)]] {{*}} [[Люция Мусина]]{{*}} [[Айбаш мәчете (Татарстан)]] {{*}} [[Лилия Бикмаева]]{{*}} [[Альберт Вәлиуллин]] {{*}} [[Айдарбәк Сарманбетов]]{{*}} [[Илнар Миранов]] {{*}} [[Илнур Гомәров]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]
|16
|
|
|-
|{{u|Aliya2111}}
|[[Нурания Вәлиева]]{{*}} [[Сабина Вәлиева]]{{*}} [[Людмила Иванова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Екатерина Семёнова]]{{*}} [[Екатерина Васильева]]{{*}} [[Лидия Сурикова]]{{*}} [[Татьяна Фәхретдинова]]{{*}} [[Людмила Путина]]{{*}} [[Наталья Крымова]] {{*}}[[Гүзәл Хәйретдинова]]{{*}} [[Дарья Деревень]]{{*}} [[Вера Хәйретдинова]]{{*}} [[Серафима Огарева]]{{*}} [[Фаина Романова]]{{*}} [[Надежда Васильева]]{{*}} [[Анастасия Талызина]]{{*}} [[Елизавета Смирнова]]{{*}} [[Александра Ильбекова]]{{*}} [[Наталья Чеховская]]{{*}} [[Светлана Басова]]{{*}} [[Вероника Никитина]]{{*}} [[Людмила Блонская]]{{*}} [[Камилла Реброва]]{{*}} [[Наталья Садовская]]{{*}} [[Людмила Коршунова]]{{*}} [[Юлия Корнейченко]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Анна Садченко]]{{*}} [[Надежда Владыко]]{{*}} [[София Шишкина]]{{*}} [[Екатерина Гатина]]{{*}} [[Наталья Слаутина]]{{*}} [[Ирина Зиновьева]]{{*}} [[Анастасия Анзорова]]{{*}} [[Евгения Щеглова]]{{*}} [[Александра Мамедова]]{{*}} [[Елена Грошева]]{{*}} [[Татьяна Шаповалова]]{{*}} [[Татьяна Ларина]]{{*}} [[Эльзара Баталова]]{{*}} [[Наталья Быстрова]]{{*}} [[Җәмилә Әсфәндиярова]]{{*}} [[Елена Вишленкова]]{{*}} [[Милана Кутякина]]{{*}} [[Мария Минаева]]{{*}} [[Марина Чуксеева]]{{*}} [[Эльмира Әхмәтшина]]{{*}} [[Гөлчәчәк Нәҗипова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Александра Воробьева]]{{*}} [[Нина Фуралева]]{{*}} [[Александра Капустина]]{{*}} [[Людмила Ремеслова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}}
|55
|
|
|-
|{{u|Ramzanka2000}}
|[[Унжа (Кострома өлкәсе)]] {{*}} [[Торино (Кострома өлкәсе)]] {{*}} [[Дешуково]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|{{u|Gulnaz2015}}
|[[Кира Волконская]]{{*}} [[Ульяна Тимофеева]]{{*}} [[Камилә Харисова]]{{*}} [[Ирина Приходько]]
|4
|
|
|-
|{{u|Ramazan Khab}}
|[[Сөмәйя бинт Хәйят]]{{*}}[[Әпипә]]{{*}}[[Аерым бию]]{{*}}[[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|{{u|Ilnaz26}}
|[[Әтеш Сәйран]]{{*}} [[Өмми әл-Банин]]{{*}} [[Гөлүсә Галиева]]{{*}} [[Татьяна Грабузова]]{{*}} [[Регина Шәйдуллина]]{{*}} [[Эне Эргма]]{{*}} [[Маре Винт]]{{*}} [[Илон Викланд]]{{*}} [[Ита Эвер]]{{*}} [[Камиля Харисова]]{{*}} [[Диана Хафизова]]{{*}} [[Расиха Хафизова]]{{*}} [[Эве Киви]]{{*}} [[Кайя Канепи]]{{*}} [[Вера Евлампиева]]{{*}} [[Клара Хафизова]]{{*}} [[Келли Сильдару]]{{*}} [[Ану Тали]]{{*}} [[Кармен Касс]]{{*}} [[Сигне Киви]]{{*}} [[Юлия Шигмонд]]{{*}} [[Элина Нечаева]]{{*}} [[Клара Заменгоф]]{{*}} [[София Заменгоф]]{{*}} [[Каталин Ковач (эсперантистка)]]{{*}} [[Илона Кутни]]{{*}} [[Юлия Шупихова]]{{*}} [[Эли Урбанова]]{{*}} [[Лилит Блеян]]{{*}} [[Аревик Церунян]]{{*}} [[Ануш Бабаджанян]]{{*}} [[Карина Погосян]]{{*}} [[Рима Пипоян]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Нәргиз Әбсәләмова]]{{*}} [[Эльнара Гасыймова]]{{*}} [[Айнур Эльгюнеш]]
|38
|
|
|-
|{{u|Ilsina Ilgizovna}}
|[[Алиса Вяткина]]{{*}} [[Ольга Фигнер]]{{*}} [[Лидия Фигнер]]{{*}} [[Нина Ли]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|4
|
|
|-
|{{u|Il Nur}}
|[[Пүһаярв]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|-
|{{u|Марьям Султанбаева}}
|[[Җаникә (Кырым принцессасы)]] {{*}} [[Урия Эдемова]] {{*}} [[Халитова Мәрзия Ибраһим кызы]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|-
|{{u|Timlesj}}
|[[Сиреналар]] {{*}} [[Парфенопа]] {{*}} [[Гесперидлар]] {{*}} [[Роза Дерине]] {{*}} [[Шари Федак]] {{*}} [[Элизабета Гёргиевская]] {{*}} [[Ольга Бознанская]] {{*}} [[Анна Билинская]] {{*}} [[Янина Конарская]] {{*}} [[Сәгадәт Аксой]] {{*}} [[Бану Алкан]] {{*}} [[Мөфидә Кадри]] {{*}} [[Бәргүзар Корель]] {{*}} [[Алие Бергер]] {{*}} [[Гизи Байор]] {{*}} [[София Вейверите]] {{*}} [[Мария Гюбнерова]] {{*}} [[Ольга Шайнпфлюгова]] {{*}} [[Адриена Шимотова]] {{*}} [[Бланш Юбер]] {{*}} [[Ирен Кондачи]] {{*}} [[Александра Корнхаузер Фрейзер]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|22
|
|
|-
|-
|{{u|Таңһылыу}}
|[[Планеталар системасы]] {{*}} [[Фотометрия (астрономия)]] {{*}} [[Элемтә юлдашлары]] {{*}} [[Атмосфера химиясе]] {{*}} [[Табигать тарихы милли музее (Болгария)]]{{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|5
|
|
|-
|-
|Тулаем
|
|166
|
|
|-
|}
== Конкурстың халык-ара статистикасы ==
*[[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Statistics|Халык-ара статистика бите]]
== Нәтиҗәләр ==
[[Файл:TT-CEESpring-2023-ttwp-diploma.pdf|200px|thumb|right|Финалист дипломының татарча версиясе]]
[[File:CEE logo map vertical.xcf|20px]] [[m:Wikimedia_Central_and_Eastern_Europe/tt|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа илләре вики-волонтёрларының хезмәттәшлеге]], аның [[m:Wikimedia CEE Hub|Халыкара ярдәмләшү үзәге]] һәм [[File:Wikimedia Österreich logo black.svg|20px]] [[m:Wikimedia Österreich|Викимедиа Австрия]] исеменнән тәкъдим ителгән призлар фонды (400 Евро) бүленүе тәртибе баллар категорияләренә нигезләнә:
* Тупланган балларга карап урын буенча
* Һәр илдә гамәлдәге валюта алыштыру курсы буенча исәпләнү датасына билгеләнә
* Җирле сертификатлар булган суммага кадәр түгәрәкләнә
* 500 сумнан кимрәге таратылмый, бүләкләнүгә хокукы булган калганнары арасында бүленә
* 1 еврога ничә сум бирелгән көнендә ясалачак
<!-- * 1 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-168994707/ 4000 сумлык OZON.ru сертификаты]
* 2 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135382627/ 3000 сумлык OZON.ru сертификаты]
* 3-6 урын - 2500 сумлык OZON.ru сертификаты = [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135382612/ 2000] + [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135378940/ 500]
* 7-8 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-138431442/ 1500 сумлык OZON.ru сертификаты]-->
Тат.Википедиядә җирле оештыручысы (жюри рәисе) һәрбер призёрга бәйле эл.почтасы аркылы инструкцияләр белән хәбәр юллыячак <small>(элекке бер бәйгедән [[Кулланучы бәхәсе:Ilnur efende#Наши университеты|үрнәк]])</small>.
<!-- {| class="wikitable sortable"
! #
! Кулланучы</br><small>User</small>
! Мәкаләләр саны</br><small>Articles</small>
! Баллар</br><small>Points</small>
! Баллар буенча (€)</br><small>By points (€)</small>
! Сертификат (руб)</br><small>Gift certificate (RUR)</small>
|-
|-style="background:#FF0000"
|Σ
|Катнашучылар
|
|
|400
|
|-
|-style="background:#fefca3"
|1
|{{u|}} [[File:CEE Logo.svg|20px|Татарча Википедиядә Үзәк һәм Көнчыгыш Аурупа илчесе 2026]]
|136
|816
|140
|
|-
|-style="background:#F5F5F5"
|2
|{{u|}}
|54
|156
|90
|
|-
|-style="background:#F5DEB3"
|3
|{{u|}}
|52
|93
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|4
|{{u|}}
|10
|30
|60
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|5
|{{u|}}
|7
|21
|50
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|6
|{{u|}}
|
|
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|7
|{{u|}}
|
|
|
|
|-
|}
-->
[[Категория:Проект:Вики-яз 2026| ]]
004jpef9xyirwxs8ljyu6t2y7e4hcqj
5794885
5794874
2026-04-19T15:16:39Z
Баныу
35185
/* Катнашучылар */
5794885
wikitext
text/x-wiki
{{WAM
|header = [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Вики-яз — 2026]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Файл:CEE Spring Logo transparent.svg|250px]]</div>
|subheader = 21.03-31.05: Татарча Википедияне [[Балкан ярымутравы]], [[Үзәк Аурупа|Үзәк]] һәм [[Көнчыгыш Аурупа|Көнчыгыш Европа]] илләре-халыклары-табигате тарихы, бүгенгесе һәм киләчәгенә багышланган мәкаләләр белән [[Проект:Вики яз|баету марафонында]] катнаш!
Проектның максаты һәм мәгънәсе — бәйле төбәкләрдә яшәүчеләрнең бер-берсенең мәдәнияте, тарихы, бүгенгесе һәм киләчәге өчен әһәмиятле феноменнарны өйрәнү, үз телебез аркылы үз итү һәм Википедия тел бүлекләре волонтёрлары арасында хезмәттәшлекне яхшырту. [[Татар Википедиясе]]н күршеләребез турында мәгълүмат белән баетканда, аларга исә [[Татар теле|татар дөньясын]] аңлау өчен әһәмиятле мәкаләләр исемлеген тәкъдим итәбез.
__NOTOC__
|body =
== Кагыйдәләр ==
* Конкурска Википедияда теркәлгән һәркем катнаша ала.
* Конкурска түбәндәге мәкаләләр кабул ителә:
# Мәкалә 2026 елның 21 мартыннан 31 маена кадәр татар телендә язылырга тиеш.
# Мәкаләләр [[Проект:Вики-яз 2026#Нәрсә турында язарга|түбәндәге илләр яки халыклар]] белән бәйле булырга тиеш.
# Яңа мәкалә 150 сүздән һәм 2500 байттан артык булырга тиеш.
# Иске мәкәләгә 120 сүз һәм 2000 байт өстәргә кирәк.
# Мәкалә [[Википедия:Әһәмиятлелек|әһәмиятле]] булырга тиеш, мәкаләнең [[Википедия:Абруйлы чыганаклар|чыганаклары]] күрсәтелергә тиеш.
# Машина тәрҗемәсе булырга тиеш түгел.
# Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Вики-яз мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла:
<pre>{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз| ил = | ил2 = | ил3 = | тема= | тема2= | тема3= }}</pre>
* Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, халыкара һәм аерым тел бүлегендәге урыннарга бәйле.
* Урындагы жюри балларны кайгырта алуы өчен, баетылган/яңа мәкаләләр түбәндәге таблицага урнаштыру сорала.
* 4 мәкаләне булдырган/якшырткан катнашучылар финалистлар арасына керә.
* Казыйлар карары шикәят ителә алмый.
== Бәяләү тәртибе ==
* Күрсәтелгән таләпләргә туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 2000/2500 байт яки 120/150 сүз булган иске/яңа мәкаләләргә жюри 1 балл бирә;
* Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 2000/2500 байт яки 120/150 сүз өстәгән иске/яңа мәкаләләргә жюри 2 балл бирә;
* 200 сүздән яки 3000 байттан артык мәгълүмат өстәгән мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә;
[[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле 10 мең мәкалә]] арасыннан булса өстәмә 5 балл бирелә;
* Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар ясаган мәкаләләр өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган.
Катнашучы 1 мәкалә өчен максималь 8/16 балл ала ала.
== Жюри ==
* Жюри рәисе, техник башкаручы — {{u|Il Nur}} (Казан)
* Жюри рәисе — {{u|Fxan}} (Казан)
== Нәрсә турында язарга ==
{{Ябык блок башы|башлык = Гамәлдәге тематик материаллар}}
[[Файл:Flag of Albania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Albania|Албания — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Armenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Armenia|Әрмәнстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Austria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Austria|Австрия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Azerbaijan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Azerbaijan|Әзербайҗан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Bashkortostan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bashkortostan|Башкортстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Belarus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Belarus|Белоруссия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia_CEE_Spring 2026/Structure/Bosnia and Herzegovina|Босния һәм Герцеговина — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Bulgaria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bulgaria|Болгария — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Hungary.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Hungary|Маҗарстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Võro_lipp.png|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Võro|Выру — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Georgia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Georgia|Грузия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Greece.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Greece|Греция — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Kazakhstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kazakhstan|Казакъстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Cyprus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Cyprus|Кипр — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Kosovo.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kosovo|Косово — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of the Crimean Tatar people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Crimean Tatar|Кырым татарлары — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Latvia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Latvia|Латвия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag_of_Lithuania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Lithuania|Литва — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Sorbs.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Sorbian|Лужичане — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Malta.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Malta|Мальта — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Poland.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Poland|Польша — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Romania.svg|40px]] [[Файл:Flag of Moldova.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Romanian|Румыния һәм Молдавия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of North Macedonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/North Macedonia|Төньяк Македония — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Republika Srpska.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Republic of Srpska|Республика Сербская — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Serbia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Serbia|Сербия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Slovakia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovakia|Словакия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Slovenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovenia|Словения — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Tatarstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tatar|Татарлар — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Turkey.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Turkey|Төркия— мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Ukraine.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Ukraine|Украина — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Croatia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Croatia|Хорватия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of the Romani people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Roma|Чегәннәр (рома) — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Montenegro.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Montenegro|Черногория — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Czech Republic.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Czechia|Чехия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Erzya Flag.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Erzya|Эрзя — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Esperanto.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Esperanto|Эсперанто — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Estonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Estonia|Эстония — мәкаләләр исемлеге]]
{{Ябык блок ахыры}}
Вики-яз 2026 чикләрендә бүтән конкурслар: [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Women|Хатын-кызлар]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_for_Human_Rights|Кеше хокуклары]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_Youth|Яшьләр]].
|footer =
== Призлар ==
Сөйләшенә.
}}
== Катнашучылар ==
Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Вики-яз мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла:
<pre>{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз| ил = | ил2 = | ил3 = | тема= | тема2= | тема3= }}</pre>
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|{{u|Баныу}}
|[[Медея]] {{*}} [[Лилия Подкопаева]] {{*}} [[Ләйлә Зана]] {{*}} [[Казый Мөхәммәд]] {{*}} [[Фаррухру Парса]]{{*}} [[Земфира Латыйпова]] {{*}} [[Елена Прекрасная]]{{*}} [[Электра]]{{*}}[[Леда]]{{*}}[[Клитемнестра]]{{*}}[[Немезида]]{{*}} [[Нюкта]]{{*}} [[Ильяс (пәйгамбәр)]] {{*}} [[Фаил Фәтхетдинов]]{{*}} [[Фәрит Суфияров]] {{*}} [[Абдуллатыйп Хәкимов]]{{*}} [[Ибраһим Тынкачев]] {{*}} [[Ануше Ансари]]{{*}} [[Антонина Нухрат]] {{*}} [[Мостафиннар]]{{*}} [[Сергей Манжигеев]] {{*}} [[Сөләйманова Рима]]{{*}}[[Шириннар-Шихматовлар]]{{*}}[[Гельсий Зәйниев]]{{*}}[[Римма Үтәшева]]{{*}}[[Морат Йосыф]]{{*}}[[Анна Достоевская]]{{*}}[[Хайтарма (бию)]]{{*}}[[Николай Малиев]] {{*}} [[Елена Созина]] {{*}} [[Сәдагәт Кәримова]] {{*}} [[Нөшаба Мәһәммәдли]] {{*}} [[Шәфига Әфәндезадә]] {{*}} [[Рәфига Әлиева ]] {{*}} [[Аида Имангулиева]]{{*}} [[Хиҗран Хөсәенова]]{{*}} [[Наилә Велиханлы]]{{*}} [[Диләрә Әлиева]]{{*}} [[Зарифа Әлиева]]{{*}} [[Әдилә Намазова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|40
|
|
|-
|{{u|Әмир}}
|[[Рөстәм Каженкин]] {{*}} [[Зөлфәт Нигъмәтҗанов]] {{*}} [[Форель Тинчурин]] {{*}} [[Ангелина Фәйрушина]]{{*}} [[Марат Фәйрушин ]] {{*}} [[Рәсим Низамов]]{{*}} [[Оскар Усманов]] {{*}} [[Алмаз Хәкимов]]{{*}} [[Ярмәк вагы (бию)]] {{*}} [[Люция Мусина]]{{*}} [[Айбаш мәчете (Татарстан)]] {{*}} [[Лилия Бикмаева]]{{*}} [[Альберт Вәлиуллин]] {{*}} [[Айдарбәк Сарманбетов]]{{*}} [[Илнар Миранов]] {{*}} [[Илнур Гомәров]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]
|16
|
|
|-
|{{u|Aliya2111}}
|[[Нурания Вәлиева]]{{*}} [[Сабина Вәлиева]]{{*}} [[Людмила Иванова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Екатерина Семёнова]]{{*}} [[Екатерина Васильева]]{{*}} [[Лидия Сурикова]]{{*}} [[Татьяна Фәхретдинова]]{{*}} [[Людмила Путина]]{{*}} [[Наталья Крымова]] {{*}}[[Гүзәл Хәйретдинова]]{{*}} [[Дарья Деревень]]{{*}} [[Вера Хәйретдинова]]{{*}} [[Серафима Огарева]]{{*}} [[Фаина Романова]]{{*}} [[Надежда Васильева]]{{*}} [[Анастасия Талызина]]{{*}} [[Елизавета Смирнова]]{{*}} [[Александра Ильбекова]]{{*}} [[Наталья Чеховская]]{{*}} [[Светлана Басова]]{{*}} [[Вероника Никитина]]{{*}} [[Людмила Блонская]]{{*}} [[Камилла Реброва]]{{*}} [[Наталья Садовская]]{{*}} [[Людмила Коршунова]]{{*}} [[Юлия Корнейченко]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Анна Садченко]]{{*}} [[Надежда Владыко]]{{*}} [[София Шишкина]]{{*}} [[Екатерина Гатина]]{{*}} [[Наталья Слаутина]]{{*}} [[Ирина Зиновьева]]{{*}} [[Анастасия Анзорова]]{{*}} [[Евгения Щеглова]]{{*}} [[Александра Мамедова]]{{*}} [[Елена Грошева]]{{*}} [[Татьяна Шаповалова]]{{*}} [[Татьяна Ларина]]{{*}} [[Эльзара Баталова]]{{*}} [[Наталья Быстрова]]{{*}} [[Җәмилә Әсфәндиярова]]{{*}} [[Елена Вишленкова]]{{*}} [[Милана Кутякина]]{{*}} [[Мария Минаева]]{{*}} [[Марина Чуксеева]]{{*}} [[Эльмира Әхмәтшина]]{{*}} [[Гөлчәчәк Нәҗипова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Александра Воробьева]]{{*}} [[Нина Фуралева]]{{*}} [[Александра Капустина]]{{*}} [[Людмила Ремеслова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}}
|55
|
|
|-
|{{u|Ramzanka2000}}
|[[Унжа (Кострома өлкәсе)]] {{*}} [[Торино (Кострома өлкәсе)]] {{*}} [[Дешуково]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|{{u|Gulnaz2015}}
|[[Кира Волконская]]{{*}} [[Ульяна Тимофеева]]{{*}} [[Камилә Харисова]]{{*}} [[Ирина Приходько]]
|4
|
|
|-
|{{u|Ramazan Khab}}
|[[Сөмәйя бинт Хәйят]]{{*}}[[Әпипә]]{{*}}[[Аерым бию]]{{*}}[[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|{{u|Ilnaz26}}
|[[Әтеш Сәйран]]{{*}} [[Өмми әл-Банин]]{{*}} [[Гөлүсә Галиева]]{{*}} [[Татьяна Грабузова]]{{*}} [[Регина Шәйдуллина]]{{*}} [[Эне Эргма]]{{*}} [[Маре Винт]]{{*}} [[Илон Викланд]]{{*}} [[Ита Эвер]]{{*}} [[Камиля Харисова]]{{*}} [[Диана Хафизова]]{{*}} [[Расиха Хафизова]]{{*}} [[Эве Киви]]{{*}} [[Кайя Канепи]]{{*}} [[Вера Евлампиева]]{{*}} [[Клара Хафизова]]{{*}} [[Келли Сильдару]]{{*}} [[Ану Тали]]{{*}} [[Кармен Касс]]{{*}} [[Сигне Киви]]{{*}} [[Юлия Шигмонд]]{{*}} [[Элина Нечаева]]{{*}} [[Клара Заменгоф]]{{*}} [[София Заменгоф]]{{*}} [[Каталин Ковач (эсперантистка)]]{{*}} [[Илона Кутни]]{{*}} [[Юлия Шупихова]]{{*}} [[Эли Урбанова]]{{*}} [[Лилит Блеян]]{{*}} [[Аревик Церунян]]{{*}} [[Ануш Бабаджанян]]{{*}} [[Карина Погосян]]{{*}} [[Рима Пипоян]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Нәргиз Әбсәләмова]]{{*}} [[Эльнара Гасыймова]]{{*}} [[Айнур Эльгюнеш]]
|38
|
|
|-
|{{u|Ilsina Ilgizovna}}
|[[Алиса Вяткина]]{{*}} [[Ольга Фигнер]]{{*}} [[Лидия Фигнер]]{{*}} [[Нина Ли]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|4
|
|
|-
|{{u|Il Nur}}
|[[Пүһаярв]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|-
|{{u|Марьям Султанбаева}}
|[[Җаникә (Кырым принцессасы)]] {{*}} [[Урия Эдемова]] {{*}} [[Халитова Мәрзия Ибраһим кызы]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|-
|{{u|Timlesj}}
|[[Сиреналар]] {{*}} [[Парфенопа]] {{*}} [[Гесперидлар]] {{*}} [[Роза Дерине]] {{*}} [[Шари Федак]] {{*}} [[Элизабета Гёргиевская]] {{*}} [[Ольга Бознанская]] {{*}} [[Анна Билинская]] {{*}} [[Янина Конарская]] {{*}} [[Сәгадәт Аксой]] {{*}} [[Бану Алкан]] {{*}} [[Мөфидә Кадри]] {{*}} [[Бәргүзар Корель]] {{*}} [[Алие Бергер]] {{*}} [[Гизи Байор]] {{*}} [[София Вейверите]] {{*}} [[Мария Гюбнерова]] {{*}} [[Ольга Шайнпфлюгова]] {{*}} [[Адриена Шимотова]] {{*}} [[Бланш Юбер]] {{*}} [[Ирен Кондачи]] {{*}} [[Александра Корнхаузер Фрейзер]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|22
|
|
|-
|-
|{{u|Таңһылыу}}
|[[Планеталар системасы]] {{*}} [[Фотометрия (астрономия)]] {{*}} [[Элемтә юлдашлары]] {{*}} [[Атмосфера химиясе]] {{*}} [[Табигать тарихы милли музее (Болгария)]]{{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|5
|
|
|-
|-
|Тулаем
|
|166
|
|
|-
|}
== Конкурстың халык-ара статистикасы ==
*[[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Statistics|Халык-ара статистика бите]]
== Нәтиҗәләр ==
[[Файл:TT-CEESpring-2023-ttwp-diploma.pdf|200px|thumb|right|Финалист дипломының татарча версиясе]]
[[File:CEE logo map vertical.xcf|20px]] [[m:Wikimedia_Central_and_Eastern_Europe/tt|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа илләре вики-волонтёрларының хезмәттәшлеге]], аның [[m:Wikimedia CEE Hub|Халыкара ярдәмләшү үзәге]] һәм [[File:Wikimedia Österreich logo black.svg|20px]] [[m:Wikimedia Österreich|Викимедиа Австрия]] исеменнән тәкъдим ителгән призлар фонды (400 Евро) бүленүе тәртибе баллар категорияләренә нигезләнә:
* Тупланган балларга карап урын буенча
* Һәр илдә гамәлдәге валюта алыштыру курсы буенча исәпләнү датасына билгеләнә
* Җирле сертификатлар булган суммага кадәр түгәрәкләнә
* 500 сумнан кимрәге таратылмый, бүләкләнүгә хокукы булган калганнары арасында бүленә
* 1 еврога ничә сум бирелгән көнендә ясалачак
<!-- * 1 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-168994707/ 4000 сумлык OZON.ru сертификаты]
* 2 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135382627/ 3000 сумлык OZON.ru сертификаты]
* 3-6 урын - 2500 сумлык OZON.ru сертификаты = [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135382612/ 2000] + [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135378940/ 500]
* 7-8 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-138431442/ 1500 сумлык OZON.ru сертификаты]-->
Тат.Википедиядә җирле оештыручысы (жюри рәисе) һәрбер призёрга бәйле эл.почтасы аркылы инструкцияләр белән хәбәр юллыячак <small>(элекке бер бәйгедән [[Кулланучы бәхәсе:Ilnur efende#Наши университеты|үрнәк]])</small>.
<!-- {| class="wikitable sortable"
! #
! Кулланучы</br><small>User</small>
! Мәкаләләр саны</br><small>Articles</small>
! Баллар</br><small>Points</small>
! Баллар буенча (€)</br><small>By points (€)</small>
! Сертификат (руб)</br><small>Gift certificate (RUR)</small>
|-
|-style="background:#FF0000"
|Σ
|Катнашучылар
|
|
|400
|
|-
|-style="background:#fefca3"
|1
|{{u|}} [[File:CEE Logo.svg|20px|Татарча Википедиядә Үзәк һәм Көнчыгыш Аурупа илчесе 2026]]
|136
|816
|140
|
|-
|-style="background:#F5F5F5"
|2
|{{u|}}
|54
|156
|90
|
|-
|-style="background:#F5DEB3"
|3
|{{u|}}
|52
|93
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|4
|{{u|}}
|10
|30
|60
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|5
|{{u|}}
|7
|21
|50
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|6
|{{u|}}
|
|
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|7
|{{u|}}
|
|
|
|
|-
|}
-->
[[Категория:Проект:Вики-яз 2026| ]]
h9z4ut8622yefamtxkj7iipo8xq23im
5794959
5794885
2026-04-19T19:14:17Z
Timlesj
35815
/* Катнашучылар */
5794959
wikitext
text/x-wiki
{{WAM
|header = [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Вики-яз — 2026]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Файл:CEE Spring Logo transparent.svg|250px]]</div>
|subheader = 21.03-31.05: Татарча Википедияне [[Балкан ярымутравы]], [[Үзәк Аурупа|Үзәк]] һәм [[Көнчыгыш Аурупа|Көнчыгыш Европа]] илләре-халыклары-табигате тарихы, бүгенгесе һәм киләчәгенә багышланган мәкаләләр белән [[Проект:Вики яз|баету марафонында]] катнаш!
Проектның максаты һәм мәгънәсе — бәйле төбәкләрдә яшәүчеләрнең бер-берсенең мәдәнияте, тарихы, бүгенгесе һәм киләчәге өчен әһәмиятле феноменнарны өйрәнү, үз телебез аркылы үз итү һәм Википедия тел бүлекләре волонтёрлары арасында хезмәттәшлекне яхшырту. [[Татар Википедиясе]]н күршеләребез турында мәгълүмат белән баетканда, аларга исә [[Татар теле|татар дөньясын]] аңлау өчен әһәмиятле мәкаләләр исемлеген тәкъдим итәбез.
__NOTOC__
|body =
== Кагыйдәләр ==
* Конкурска Википедияда теркәлгән һәркем катнаша ала.
* Конкурска түбәндәге мәкаләләр кабул ителә:
# Мәкалә 2026 елның 21 мартыннан 31 маена кадәр татар телендә язылырга тиеш.
# Мәкаләләр [[Проект:Вики-яз 2026#Нәрсә турында язарга|түбәндәге илләр яки халыклар]] белән бәйле булырга тиеш.
# Яңа мәкалә 150 сүздән һәм 2500 байттан артык булырга тиеш.
# Иске мәкәләгә 120 сүз һәм 2000 байт өстәргә кирәк.
# Мәкалә [[Википедия:Әһәмиятлелек|әһәмиятле]] булырга тиеш, мәкаләнең [[Википедия:Абруйлы чыганаклар|чыганаклары]] күрсәтелергә тиеш.
# Машина тәрҗемәсе булырга тиеш түгел.
# Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Вики-яз мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла:
<pre>{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз| ил = | ил2 = | ил3 = | тема= | тема2= | тема3= }}</pre>
* Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, халыкара һәм аерым тел бүлегендәге урыннарга бәйле.
* Урындагы жюри балларны кайгырта алуы өчен, баетылган/яңа мәкаләләр түбәндәге таблицага урнаштыру сорала.
* 4 мәкаләне булдырган/якшырткан катнашучылар финалистлар арасына керә.
* Казыйлар карары шикәят ителә алмый.
== Бәяләү тәртибе ==
* Күрсәтелгән таләпләргә туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 2000/2500 байт яки 120/150 сүз булган иске/яңа мәкаләләргә жюри 1 балл бирә;
* Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 2000/2500 байт яки 120/150 сүз өстәгән иске/яңа мәкаләләргә жюри 2 балл бирә;
* 200 сүздән яки 3000 байттан артык мәгълүмат өстәгән мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә;
[[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле 10 мең мәкалә]] арасыннан булса өстәмә 5 балл бирелә;
* Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар ясаган мәкаләләр өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган.
Катнашучы 1 мәкалә өчен максималь 8/16 балл ала ала.
== Жюри ==
* Жюри рәисе, техник башкаручы — {{u|Il Nur}} (Казан)
* Жюри рәисе — {{u|Fxan}} (Казан)
== Нәрсә турында язарга ==
{{Ябык блок башы|башлык = Гамәлдәге тематик материаллар}}
[[Файл:Flag of Albania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Albania|Албания — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Armenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Armenia|Әрмәнстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Austria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Austria|Австрия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Azerbaijan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Azerbaijan|Әзербайҗан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Bashkortostan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bashkortostan|Башкортстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Belarus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Belarus|Белоруссия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia_CEE_Spring 2026/Structure/Bosnia and Herzegovina|Босния һәм Герцеговина — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Bulgaria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bulgaria|Болгария — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Hungary.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Hungary|Маҗарстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Võro_lipp.png|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Võro|Выру — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Georgia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Georgia|Грузия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Greece.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Greece|Греция — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Kazakhstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kazakhstan|Казакъстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Cyprus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Cyprus|Кипр — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Kosovo.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kosovo|Косово — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of the Crimean Tatar people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Crimean Tatar|Кырым татарлары — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Latvia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Latvia|Латвия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag_of_Lithuania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Lithuania|Литва — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Sorbs.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Sorbian|Лужичане — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Malta.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Malta|Мальта — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Poland.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Poland|Польша — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Romania.svg|40px]] [[Файл:Flag of Moldova.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Romanian|Румыния һәм Молдавия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of North Macedonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/North Macedonia|Төньяк Македония — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Republika Srpska.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Republic of Srpska|Республика Сербская — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Serbia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Serbia|Сербия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Slovakia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovakia|Словакия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Slovenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovenia|Словения — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Tatarstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tatar|Татарлар — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Turkey.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Turkey|Төркия— мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Ukraine.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Ukraine|Украина — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Croatia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Croatia|Хорватия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of the Romani people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Roma|Чегәннәр (рома) — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Montenegro.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Montenegro|Черногория — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Czech Republic.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Czechia|Чехия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Erzya Flag.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Erzya|Эрзя — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Esperanto.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Esperanto|Эсперанто — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Estonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Estonia|Эстония — мәкаләләр исемлеге]]
{{Ябык блок ахыры}}
Вики-яз 2026 чикләрендә бүтән конкурслар: [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Women|Хатын-кызлар]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_for_Human_Rights|Кеше хокуклары]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_Youth|Яшьләр]].
|footer =
== Призлар ==
Сөйләшенә.
}}
== Катнашучылар ==
Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Вики-яз мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла:
<pre>{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз| ил = | ил2 = | ил3 = | тема= | тема2= | тема3= }}</pre>
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|{{u|Баныу}}
|[[Медея]] {{*}} [[Лилия Подкопаева]] {{*}} [[Ләйлә Зана]] {{*}} [[Казый Мөхәммәд]] {{*}} [[Фаррухру Парса]]{{*}} [[Земфира Латыйпова]] {{*}} [[Елена Прекрасная]]{{*}} [[Электра]]{{*}}[[Леда]]{{*}}[[Клитемнестра]]{{*}}[[Немезида]]{{*}} [[Нюкта]]{{*}} [[Ильяс (пәйгамбәр)]] {{*}} [[Фаил Фәтхетдинов]]{{*}} [[Фәрит Суфияров]] {{*}} [[Абдуллатыйп Хәкимов]]{{*}} [[Ибраһим Тынкачев]] {{*}} [[Ануше Ансари]]{{*}} [[Антонина Нухрат]] {{*}} [[Мостафиннар]]{{*}} [[Сергей Манжигеев]] {{*}} [[Сөләйманова Рима]]{{*}}[[Шириннар-Шихматовлар]]{{*}}[[Гельсий Зәйниев]]{{*}}[[Римма Үтәшева]]{{*}}[[Морат Йосыф]]{{*}}[[Анна Достоевская]]{{*}}[[Хайтарма (бию)]]{{*}}[[Николай Малиев]] {{*}} [[Елена Созина]] {{*}} [[Сәдагәт Кәримова]] {{*}} [[Нөшаба Мәһәммәдли]] {{*}} [[Шәфига Әфәндезадә]] {{*}} [[Рәфига Әлиева ]] {{*}} [[Аида Имангулиева]]{{*}} [[Хиҗран Хөсәенова]]{{*}} [[Наилә Велиханлы]]{{*}} [[Диләрә Әлиева]]{{*}} [[Зарифа Әлиева]]{{*}} [[Әдилә Намазова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|40
|
|
|-
|{{u|Әмир}}
|[[Рөстәм Каженкин]] {{*}} [[Зөлфәт Нигъмәтҗанов]] {{*}} [[Форель Тинчурин]] {{*}} [[Ангелина Фәйрушина]]{{*}} [[Марат Фәйрушин ]] {{*}} [[Рәсим Низамов]]{{*}} [[Оскар Усманов]] {{*}} [[Алмаз Хәкимов]]{{*}} [[Ярмәк вагы (бию)]] {{*}} [[Люция Мусина]]{{*}} [[Айбаш мәчете (Татарстан)]] {{*}} [[Лилия Бикмаева]]{{*}} [[Альберт Вәлиуллин]] {{*}} [[Айдарбәк Сарманбетов]]{{*}} [[Илнар Миранов]] {{*}} [[Илнур Гомәров]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]
|16
|
|
|-
|{{u|Aliya2111}}
|[[Нурания Вәлиева]]{{*}} [[Сабина Вәлиева]]{{*}} [[Людмила Иванова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Екатерина Семёнова]]{{*}} [[Екатерина Васильева]]{{*}} [[Лидия Сурикова]]{{*}} [[Татьяна Фәхретдинова]]{{*}} [[Людмила Путина]]{{*}} [[Наталья Крымова]] {{*}}[[Гүзәл Хәйретдинова]]{{*}} [[Дарья Деревень]]{{*}} [[Вера Хәйретдинова]]{{*}} [[Серафима Огарева]]{{*}} [[Фаина Романова]]{{*}} [[Надежда Васильева]]{{*}} [[Анастасия Талызина]]{{*}} [[Елизавета Смирнова]]{{*}} [[Александра Ильбекова]]{{*}} [[Наталья Чеховская]]{{*}} [[Светлана Басова]]{{*}} [[Вероника Никитина]]{{*}} [[Людмила Блонская]]{{*}} [[Камилла Реброва]]{{*}} [[Наталья Садовская]]{{*}} [[Людмила Коршунова]]{{*}} [[Юлия Корнейченко]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Анна Садченко]]{{*}} [[Надежда Владыко]]{{*}} [[София Шишкина]]{{*}} [[Екатерина Гатина]]{{*}} [[Наталья Слаутина]]{{*}} [[Ирина Зиновьева]]{{*}} [[Анастасия Анзорова]]{{*}} [[Евгения Щеглова]]{{*}} [[Александра Мамедова]]{{*}} [[Елена Грошева]]{{*}} [[Татьяна Шаповалова]]{{*}} [[Татьяна Ларина]]{{*}} [[Эльзара Баталова]]{{*}} [[Наталья Быстрова]]{{*}} [[Җәмилә Әсфәндиярова]]{{*}} [[Елена Вишленкова]]{{*}} [[Милана Кутякина]]{{*}} [[Мария Минаева]]{{*}} [[Марина Чуксеева]]{{*}} [[Эльмира Әхмәтшина]]{{*}} [[Гөлчәчәк Нәҗипова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Александра Воробьева]]{{*}} [[Нина Фуралева]]{{*}} [[Александра Капустина]]{{*}} [[Людмила Ремеслова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}}
|55
|
|
|-
|{{u|Ramzanka2000}}
|[[Унжа (Кострома өлкәсе)]] {{*}} [[Торино (Кострома өлкәсе)]] {{*}} [[Дешуково]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|{{u|Gulnaz2015}}
|[[Кира Волконская]]{{*}} [[Ульяна Тимофеева]]{{*}} [[Камилә Харисова]]{{*}} [[Ирина Приходько]]
|4
|
|
|-
|{{u|Ramazan Khab}}
|[[Сөмәйя бинт Хәйят]]{{*}}[[Әпипә]]{{*}}[[Аерым бию]]{{*}}[[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|{{u|Ilnaz26}}
|[[Әтеш Сәйран]]{{*}} [[Өмми әл-Банин]]{{*}} [[Гөлүсә Галиева]]{{*}} [[Татьяна Грабузова]]{{*}} [[Регина Шәйдуллина]]{{*}} [[Эне Эргма]]{{*}} [[Маре Винт]]{{*}} [[Илон Викланд]]{{*}} [[Ита Эвер]]{{*}} [[Камиля Харисова]]{{*}} [[Диана Хафизова]]{{*}} [[Расиха Хафизова]]{{*}} [[Эве Киви]]{{*}} [[Кайя Канепи]]{{*}} [[Вера Евлампиева]]{{*}} [[Клара Хафизова]]{{*}} [[Келли Сильдару]]{{*}} [[Ану Тали]]{{*}} [[Кармен Касс]]{{*}} [[Сигне Киви]]{{*}} [[Юлия Шигмонд]]{{*}} [[Элина Нечаева]]{{*}} [[Клара Заменгоф]]{{*}} [[София Заменгоф]]{{*}} [[Каталин Ковач (эсперантистка)]]{{*}} [[Илона Кутни]]{{*}} [[Юлия Шупихова]]{{*}} [[Эли Урбанова]]{{*}} [[Лилит Блеян]]{{*}} [[Аревик Церунян]]{{*}} [[Ануш Бабаджанян]]{{*}} [[Карина Погосян]]{{*}} [[Рима Пипоян]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Нәргиз Әбсәләмова]]{{*}} [[Эльнара Гасыймова]]{{*}} [[Айнур Эльгюнеш]]
|38
|
|
|-
|{{u|Ilsina Ilgizovna}}
|[[Алиса Вяткина]]{{*}} [[Ольга Фигнер]]{{*}} [[Лидия Фигнер]]{{*}} [[Нина Ли]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|4
|
|
|-
|{{u|Il Nur}}
|[[Пүһаярв]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|-
|{{u|Марьям Султанбаева}}
|[[Җаникә (Кырым принцессасы)]] {{*}} [[Урия Эдемова]] {{*}} [[Халитова Мәрзия Ибраһим кызы]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|-
|{{u|Timlesj}}
|[[Сиреналар]] {{*}} [[Парфенопа]] {{*}} [[Гесперидлар]] {{*}} [[Роза Дерине]] {{*}} [[Шари Федак]] {{*}} [[Элизабета Гёргиевская]] {{*}} [[Ольга Бознанская]] {{*}} [[Анна Билинская]] {{*}} [[Янина Конарская]] {{*}} [[Сәгадәт Аксой]] {{*}} [[Бану Алкан]] {{*}} [[Мөфидә Кадри]] {{*}} [[Бәргүзар Корель]] {{*}} [[Алие Бергер]] {{*}} [[Гизи Байор]] {{*}} [[София Вейверите]] {{*}} [[Мария Гюбнерова]] {{*}} [[Ольга Шайнпфлюгова]] {{*}} [[Адриена Шимотова]] {{*}} [[Бланш Юбер]] {{*}} [[Ирен Кондачи]] {{*}} [[Александра Корнхаузер Фрейзер]] {{*}} [[Габриеле Мартиросян]] {{*}} [[Елена Мароти-Шолтесова]] {{*}} [[Юдита Вайчюнайте]] {{*}} [[Мирга Гражините-Тила]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|26
|
|
|-
|-
|{{u|Таңһылыу}}
|[[Планеталар системасы]] {{*}} [[Фотометрия (астрономия)]] {{*}} [[Элемтә юлдашлары]] {{*}} [[Атмосфера химиясе]] {{*}} [[Табигать тарихы милли музее (Болгария)]]{{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|5
|
|
|-
|-
|Тулаем
|
|166
|
|
|-
|}
== Конкурстың халык-ара статистикасы ==
*[[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Statistics|Халык-ара статистика бите]]
== Нәтиҗәләр ==
[[Файл:TT-CEESpring-2023-ttwp-diploma.pdf|200px|thumb|right|Финалист дипломының татарча версиясе]]
[[File:CEE logo map vertical.xcf|20px]] [[m:Wikimedia_Central_and_Eastern_Europe/tt|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа илләре вики-волонтёрларының хезмәттәшлеге]], аның [[m:Wikimedia CEE Hub|Халыкара ярдәмләшү үзәге]] һәм [[File:Wikimedia Österreich logo black.svg|20px]] [[m:Wikimedia Österreich|Викимедиа Австрия]] исеменнән тәкъдим ителгән призлар фонды (400 Евро) бүленүе тәртибе баллар категорияләренә нигезләнә:
* Тупланган балларга карап урын буенча
* Һәр илдә гамәлдәге валюта алыштыру курсы буенча исәпләнү датасына билгеләнә
* Җирле сертификатлар булган суммага кадәр түгәрәкләнә
* 500 сумнан кимрәге таратылмый, бүләкләнүгә хокукы булган калганнары арасында бүленә
* 1 еврога ничә сум бирелгән көнендә ясалачак
<!-- * 1 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-168994707/ 4000 сумлык OZON.ru сертификаты]
* 2 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135382627/ 3000 сумлык OZON.ru сертификаты]
* 3-6 урын - 2500 сумлык OZON.ru сертификаты = [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135382612/ 2000] + [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135378940/ 500]
* 7-8 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-138431442/ 1500 сумлык OZON.ru сертификаты]-->
Тат.Википедиядә җирле оештыручысы (жюри рәисе) һәрбер призёрга бәйле эл.почтасы аркылы инструкцияләр белән хәбәр юллыячак <small>(элекке бер бәйгедән [[Кулланучы бәхәсе:Ilnur efende#Наши университеты|үрнәк]])</small>.
<!-- {| class="wikitable sortable"
! #
! Кулланучы</br><small>User</small>
! Мәкаләләр саны</br><small>Articles</small>
! Баллар</br><small>Points</small>
! Баллар буенча (€)</br><small>By points (€)</small>
! Сертификат (руб)</br><small>Gift certificate (RUR)</small>
|-
|-style="background:#FF0000"
|Σ
|Катнашучылар
|
|
|400
|
|-
|-style="background:#fefca3"
|1
|{{u|}} [[File:CEE Logo.svg|20px|Татарча Википедиядә Үзәк һәм Көнчыгыш Аурупа илчесе 2026]]
|136
|816
|140
|
|-
|-style="background:#F5F5F5"
|2
|{{u|}}
|54
|156
|90
|
|-
|-style="background:#F5DEB3"
|3
|{{u|}}
|52
|93
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|4
|{{u|}}
|10
|30
|60
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|5
|{{u|}}
|7
|21
|50
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|6
|{{u|}}
|
|
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|7
|{{u|}}
|
|
|
|
|-
|}
-->
[[Категория:Проект:Вики-яз 2026| ]]
qz5h1btux4n4k9aj0i4035ds5oy97zf
5795004
5794959
2026-04-19T23:16:48Z
Timlesj
35815
/* Катнашучылар */
5795004
wikitext
text/x-wiki
{{WAM
|header = [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Вики-яз — 2026]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Файл:CEE Spring Logo transparent.svg|250px]]</div>
|subheader = 21.03-31.05: Татарча Википедияне [[Балкан ярымутравы]], [[Үзәк Аурупа|Үзәк]] һәм [[Көнчыгыш Аурупа|Көнчыгыш Европа]] илләре-халыклары-табигате тарихы, бүгенгесе һәм киләчәгенә багышланган мәкаләләр белән [[Проект:Вики яз|баету марафонында]] катнаш!
Проектның максаты һәм мәгънәсе — бәйле төбәкләрдә яшәүчеләрнең бер-берсенең мәдәнияте, тарихы, бүгенгесе һәм киләчәге өчен әһәмиятле феноменнарны өйрәнү, үз телебез аркылы үз итү һәм Википедия тел бүлекләре волонтёрлары арасында хезмәттәшлекне яхшырту. [[Татар Википедиясе]]н күршеләребез турында мәгълүмат белән баетканда, аларга исә [[Татар теле|татар дөньясын]] аңлау өчен әһәмиятле мәкаләләр исемлеген тәкъдим итәбез.
__NOTOC__
|body =
== Кагыйдәләр ==
* Конкурска Википедияда теркәлгән һәркем катнаша ала.
* Конкурска түбәндәге мәкаләләр кабул ителә:
# Мәкалә 2026 елның 21 мартыннан 31 маена кадәр татар телендә язылырга тиеш.
# Мәкаләләр [[Проект:Вики-яз 2026#Нәрсә турында язарга|түбәндәге илләр яки халыклар]] белән бәйле булырга тиеш.
# Яңа мәкалә 150 сүздән һәм 2500 байттан артык булырга тиеш.
# Иске мәкәләгә 120 сүз һәм 2000 байт өстәргә кирәк.
# Мәкалә [[Википедия:Әһәмиятлелек|әһәмиятле]] булырга тиеш, мәкаләнең [[Википедия:Абруйлы чыганаклар|чыганаклары]] күрсәтелергә тиеш.
# Машина тәрҗемәсе булырга тиеш түгел.
# Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Вики-яз мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла:
<pre>{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз| ил = | ил2 = | ил3 = | тема= | тема2= | тема3= }}</pre>
* Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, халыкара һәм аерым тел бүлегендәге урыннарга бәйле.
* Урындагы жюри балларны кайгырта алуы өчен, баетылган/яңа мәкаләләр түбәндәге таблицага урнаштыру сорала.
* 4 мәкаләне булдырган/якшырткан катнашучылар финалистлар арасына керә.
* Казыйлар карары шикәят ителә алмый.
== Бәяләү тәртибе ==
* Күрсәтелгән таләпләргә туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 2000/2500 байт яки 120/150 сүз булган иске/яңа мәкаләләргә жюри 1 балл бирә;
* Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 2000/2500 байт яки 120/150 сүз өстәгән иске/яңа мәкаләләргә жюри 2 балл бирә;
* 200 сүздән яки 3000 байттан артык мәгълүмат өстәгән мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә;
[[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле 10 мең мәкалә]] арасыннан булса өстәмә 5 балл бирелә;
* Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар ясаган мәкаләләр өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган.
Катнашучы 1 мәкалә өчен максималь 8/16 балл ала ала.
== Жюри ==
* Жюри рәисе, техник башкаручы — {{u|Il Nur}} (Казан)
* Жюри рәисе — {{u|Fxan}} (Казан)
== Нәрсә турында язарга ==
{{Ябык блок башы|башлык = Гамәлдәге тематик материаллар}}
[[Файл:Flag of Albania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Albania|Албания — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Armenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Armenia|Әрмәнстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Austria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Austria|Австрия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Azerbaijan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Azerbaijan|Әзербайҗан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Bashkortostan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bashkortostan|Башкортстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Belarus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Belarus|Белоруссия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia_CEE_Spring 2026/Structure/Bosnia and Herzegovina|Босния һәм Герцеговина — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Bulgaria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bulgaria|Болгария — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Hungary.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Hungary|Маҗарстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Võro_lipp.png|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Võro|Выру — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Georgia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Georgia|Грузия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Greece.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Greece|Греция — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Kazakhstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kazakhstan|Казакъстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Cyprus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Cyprus|Кипр — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Kosovo.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kosovo|Косово — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of the Crimean Tatar people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Crimean Tatar|Кырым татарлары — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Latvia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Latvia|Латвия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag_of_Lithuania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Lithuania|Литва — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Sorbs.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Sorbian|Лужичане — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Malta.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Malta|Мальта — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Poland.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Poland|Польша — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Romania.svg|40px]] [[Файл:Flag of Moldova.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Romanian|Румыния һәм Молдавия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of North Macedonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/North Macedonia|Төньяк Македония — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Republika Srpska.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Republic of Srpska|Республика Сербская — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Serbia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Serbia|Сербия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Slovakia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovakia|Словакия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Slovenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovenia|Словения — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Tatarstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tatar|Татарлар — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Turkey.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Turkey|Төркия— мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Ukraine.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Ukraine|Украина — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Croatia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Croatia|Хорватия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of the Romani people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Roma|Чегәннәр (рома) — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Montenegro.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Montenegro|Черногория — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Czech Republic.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Czechia|Чехия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Erzya Flag.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Erzya|Эрзя — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Esperanto.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Esperanto|Эсперанто — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Estonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Estonia|Эстония — мәкаләләр исемлеге]]
{{Ябык блок ахыры}}
Вики-яз 2026 чикләрендә бүтән конкурслар: [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Women|Хатын-кызлар]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_for_Human_Rights|Кеше хокуклары]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_Youth|Яшьләр]].
|footer =
== Призлар ==
Сөйләшенә.
}}
== Катнашучылар ==
Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Вики-яз мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла:
<pre>{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз| ил = | ил2 = | ил3 = | тема= | тема2= | тема3= }}</pre>
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|{{u|Баныу}}
|[[Медея]] {{*}} [[Лилия Подкопаева]] {{*}} [[Ләйлә Зана]] {{*}} [[Казый Мөхәммәд]] {{*}} [[Фаррухру Парса]]{{*}} [[Земфира Латыйпова]] {{*}} [[Елена Прекрасная]]{{*}} [[Электра]]{{*}}[[Леда]]{{*}}[[Клитемнестра]]{{*}}[[Немезида]]{{*}} [[Нюкта]]{{*}} [[Ильяс (пәйгамбәр)]] {{*}} [[Фаил Фәтхетдинов]]{{*}} [[Фәрит Суфияров]] {{*}} [[Абдуллатыйп Хәкимов]]{{*}} [[Ибраһим Тынкачев]] {{*}} [[Ануше Ансари]]{{*}} [[Антонина Нухрат]] {{*}} [[Мостафиннар]]{{*}} [[Сергей Манжигеев]] {{*}} [[Сөләйманова Рима]]{{*}}[[Шириннар-Шихматовлар]]{{*}}[[Гельсий Зәйниев]]{{*}}[[Римма Үтәшева]]{{*}}[[Морат Йосыф]]{{*}}[[Анна Достоевская]]{{*}}[[Хайтарма (бию)]]{{*}}[[Николай Малиев]] {{*}} [[Елена Созина]] {{*}} [[Сәдагәт Кәримова]] {{*}} [[Нөшаба Мәһәммәдли]] {{*}} [[Шәфига Әфәндезадә]] {{*}} [[Рәфига Әлиева ]] {{*}} [[Аида Имангулиева]]{{*}} [[Хиҗран Хөсәенова]]{{*}} [[Наилә Велиханлы]]{{*}} [[Диләрә Әлиева]]{{*}} [[Зарифа Әлиева]]{{*}} [[Әдилә Намазова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|40
|
|
|-
|{{u|Әмир}}
|[[Рөстәм Каженкин]] {{*}} [[Зөлфәт Нигъмәтҗанов]] {{*}} [[Форель Тинчурин]] {{*}} [[Ангелина Фәйрушина]]{{*}} [[Марат Фәйрушин ]] {{*}} [[Рәсим Низамов]]{{*}} [[Оскар Усманов]] {{*}} [[Алмаз Хәкимов]]{{*}} [[Ярмәк вагы (бию)]] {{*}} [[Люция Мусина]]{{*}} [[Айбаш мәчете (Татарстан)]] {{*}} [[Лилия Бикмаева]]{{*}} [[Альберт Вәлиуллин]] {{*}} [[Айдарбәк Сарманбетов]]{{*}} [[Илнар Миранов]] {{*}} [[Илнур Гомәров]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]
|16
|
|
|-
|{{u|Aliya2111}}
|[[Нурания Вәлиева]]{{*}} [[Сабина Вәлиева]]{{*}} [[Людмила Иванова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Екатерина Семёнова]]{{*}} [[Екатерина Васильева]]{{*}} [[Лидия Сурикова]]{{*}} [[Татьяна Фәхретдинова]]{{*}} [[Людмила Путина]]{{*}} [[Наталья Крымова]] {{*}}[[Гүзәл Хәйретдинова]]{{*}} [[Дарья Деревень]]{{*}} [[Вера Хәйретдинова]]{{*}} [[Серафима Огарева]]{{*}} [[Фаина Романова]]{{*}} [[Надежда Васильева]]{{*}} [[Анастасия Талызина]]{{*}} [[Елизавета Смирнова]]{{*}} [[Александра Ильбекова]]{{*}} [[Наталья Чеховская]]{{*}} [[Светлана Басова]]{{*}} [[Вероника Никитина]]{{*}} [[Людмила Блонская]]{{*}} [[Камилла Реброва]]{{*}} [[Наталья Садовская]]{{*}} [[Людмила Коршунова]]{{*}} [[Юлия Корнейченко]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Анна Садченко]]{{*}} [[Надежда Владыко]]{{*}} [[София Шишкина]]{{*}} [[Екатерина Гатина]]{{*}} [[Наталья Слаутина]]{{*}} [[Ирина Зиновьева]]{{*}} [[Анастасия Анзорова]]{{*}} [[Евгения Щеглова]]{{*}} [[Александра Мамедова]]{{*}} [[Елена Грошева]]{{*}} [[Татьяна Шаповалова]]{{*}} [[Татьяна Ларина]]{{*}} [[Эльзара Баталова]]{{*}} [[Наталья Быстрова]]{{*}} [[Җәмилә Әсфәндиярова]]{{*}} [[Елена Вишленкова]]{{*}} [[Милана Кутякина]]{{*}} [[Мария Минаева]]{{*}} [[Марина Чуксеева]]{{*}} [[Эльмира Әхмәтшина]]{{*}} [[Гөлчәчәк Нәҗипова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Александра Воробьева]]{{*}} [[Нина Фуралева]]{{*}} [[Александра Капустина]]{{*}} [[Людмила Ремеслова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}}
|55
|
|
|-
|{{u|Ramzanka2000}}
|[[Унжа (Кострома өлкәсе)]] {{*}} [[Торино (Кострома өлкәсе)]] {{*}} [[Дешуково]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|{{u|Gulnaz2015}}
|[[Кира Волконская]]{{*}} [[Ульяна Тимофеева]]{{*}} [[Камилә Харисова]]{{*}} [[Ирина Приходько]]
|4
|
|
|-
|{{u|Ramazan Khab}}
|[[Сөмәйя бинт Хәйят]]{{*}}[[Әпипә]]{{*}}[[Аерым бию]]{{*}}[[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|{{u|Ilnaz26}}
|[[Әтеш Сәйран]]{{*}} [[Өмми әл-Банин]]{{*}} [[Гөлүсә Галиева]]{{*}} [[Татьяна Грабузова]]{{*}} [[Регина Шәйдуллина]]{{*}} [[Эне Эргма]]{{*}} [[Маре Винт]]{{*}} [[Илон Викланд]]{{*}} [[Ита Эвер]]{{*}} [[Камиля Харисова]]{{*}} [[Диана Хафизова]]{{*}} [[Расиха Хафизова]]{{*}} [[Эве Киви]]{{*}} [[Кайя Канепи]]{{*}} [[Вера Евлампиева]]{{*}} [[Клара Хафизова]]{{*}} [[Келли Сильдару]]{{*}} [[Ану Тали]]{{*}} [[Кармен Касс]]{{*}} [[Сигне Киви]]{{*}} [[Юлия Шигмонд]]{{*}} [[Элина Нечаева]]{{*}} [[Клара Заменгоф]]{{*}} [[София Заменгоф]]{{*}} [[Каталин Ковач (эсперантистка)]]{{*}} [[Илона Кутни]]{{*}} [[Юлия Шупихова]]{{*}} [[Эли Урбанова]]{{*}} [[Лилит Блеян]]{{*}} [[Аревик Церунян]]{{*}} [[Ануш Бабаджанян]]{{*}} [[Карина Погосян]]{{*}} [[Рима Пипоян]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Нәргиз Әбсәләмова]]{{*}} [[Эльнара Гасыймова]]{{*}} [[Айнур Эльгюнеш]]
|38
|
|
|-
|{{u|Ilsina Ilgizovna}}
|[[Алиса Вяткина]]{{*}} [[Ольга Фигнер]]{{*}} [[Лидия Фигнер]]{{*}} [[Нина Ли]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|4
|
|
|-
|{{u|Il Nur}}
|[[Пүһаярв]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|-
|{{u|Марьям Султанбаева}}
|[[Җаникә (Кырым принцессасы)]] {{*}} [[Урия Эдемова]] {{*}} [[Халитова Мәрзия Ибраһим кызы]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|-
|{{u|Timlesj}}
|[[Сиреналар]] {{*}} [[Парфенопа]] {{*}} [[Гесперидлар]] {{*}} [[Роза Дерине]] {{*}} [[Шари Федак]] {{*}} [[Элизабета Гёргиевская]] {{*}} [[Ольга Бознанская]] {{*}} [[Анна Билинская]] {{*}} [[Янина Конарская]] {{*}} [[Сәгадәт Аксой]] {{*}} [[Бану Алкан]] {{*}} [[Мөфидә Кадри]] {{*}} [[Бәргүзар Корель]] {{*}} [[Алие Бергер]] {{*}} [[Гизи Байор]] {{*}} [[София Вейверите]] {{*}} [[Мария Гюбнерова]] {{*}} [[Ольга Шайнпфлюгова]] {{*}} [[Адриена Шимотова]] {{*}} [[Бланш Юбер]] {{*}} [[Ирен Кондачи]] {{*}} [[Александра Корнхаузер Фрейзер]] {{*}} [[Габриеле Мартиросян]] {{*}} [[Елена Мароти-Шолтесова]] {{*}} [[Юдита Вайчюнайте]] {{*}} [[Мирга Гражините-Тила]] {{*}} [[Гана Поницкая]] {{*}} [[Хильда Гобби]] {{*}} [[Ханна Хонти]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|29
|
|
|-
|-
|{{u|Таңһылыу}}
|[[Планеталар системасы]] {{*}} [[Фотометрия (астрономия)]] {{*}} [[Элемтә юлдашлары]] {{*}} [[Атмосфера химиясе]] {{*}} [[Табигать тарихы милли музее (Болгария)]]{{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|5
|
|
|-
|-
|Тулаем
|
|166
|
|
|-
|}
== Конкурстың халык-ара статистикасы ==
*[[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Statistics|Халык-ара статистика бите]]
== Нәтиҗәләр ==
[[Файл:TT-CEESpring-2023-ttwp-diploma.pdf|200px|thumb|right|Финалист дипломының татарча версиясе]]
[[File:CEE logo map vertical.xcf|20px]] [[m:Wikimedia_Central_and_Eastern_Europe/tt|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа илләре вики-волонтёрларының хезмәттәшлеге]], аның [[m:Wikimedia CEE Hub|Халыкара ярдәмләшү үзәге]] һәм [[File:Wikimedia Österreich logo black.svg|20px]] [[m:Wikimedia Österreich|Викимедиа Австрия]] исеменнән тәкъдим ителгән призлар фонды (400 Евро) бүленүе тәртибе баллар категорияләренә нигезләнә:
* Тупланган балларга карап урын буенча
* Һәр илдә гамәлдәге валюта алыштыру курсы буенча исәпләнү датасына билгеләнә
* Җирле сертификатлар булган суммага кадәр түгәрәкләнә
* 500 сумнан кимрәге таратылмый, бүләкләнүгә хокукы булган калганнары арасында бүленә
* 1 еврога ничә сум бирелгән көнендә ясалачак
<!-- * 1 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-168994707/ 4000 сумлык OZON.ru сертификаты]
* 2 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135382627/ 3000 сумлык OZON.ru сертификаты]
* 3-6 урын - 2500 сумлык OZON.ru сертификаты = [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135382612/ 2000] + [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135378940/ 500]
* 7-8 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-138431442/ 1500 сумлык OZON.ru сертификаты]-->
Тат.Википедиядә җирле оештыручысы (жюри рәисе) һәрбер призёрга бәйле эл.почтасы аркылы инструкцияләр белән хәбәр юллыячак <small>(элекке бер бәйгедән [[Кулланучы бәхәсе:Ilnur efende#Наши университеты|үрнәк]])</small>.
<!-- {| class="wikitable sortable"
! #
! Кулланучы</br><small>User</small>
! Мәкаләләр саны</br><small>Articles</small>
! Баллар</br><small>Points</small>
! Баллар буенча (€)</br><small>By points (€)</small>
! Сертификат (руб)</br><small>Gift certificate (RUR)</small>
|-
|-style="background:#FF0000"
|Σ
|Катнашучылар
|
|
|400
|
|-
|-style="background:#fefca3"
|1
|{{u|}} [[File:CEE Logo.svg|20px|Татарча Википедиядә Үзәк һәм Көнчыгыш Аурупа илчесе 2026]]
|136
|816
|140
|
|-
|-style="background:#F5F5F5"
|2
|{{u|}}
|54
|156
|90
|
|-
|-style="background:#F5DEB3"
|3
|{{u|}}
|52
|93
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|4
|{{u|}}
|10
|30
|60
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|5
|{{u|}}
|7
|21
|50
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|6
|{{u|}}
|
|
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|7
|{{u|}}
|
|
|
|
|-
|}
-->
[[Категория:Проект:Вики-яз 2026| ]]
lnvp445b84mp9rw7d42ess9tdozhrbi
5795008
5795004
2026-04-19T23:36:50Z
Timlesj
35815
/* Катнашучылар */
5795008
wikitext
text/x-wiki
{{WAM
|header = [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Вики-яз — 2026]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Файл:CEE Spring Logo transparent.svg|250px]]</div>
|subheader = 21.03-31.05: Татарча Википедияне [[Балкан ярымутравы]], [[Үзәк Аурупа|Үзәк]] һәм [[Көнчыгыш Аурупа|Көнчыгыш Европа]] илләре-халыклары-табигате тарихы, бүгенгесе һәм киләчәгенә багышланган мәкаләләр белән [[Проект:Вики яз|баету марафонында]] катнаш!
Проектның максаты һәм мәгънәсе — бәйле төбәкләрдә яшәүчеләрнең бер-берсенең мәдәнияте, тарихы, бүгенгесе һәм киләчәге өчен әһәмиятле феноменнарны өйрәнү, үз телебез аркылы үз итү һәм Википедия тел бүлекләре волонтёрлары арасында хезмәттәшлекне яхшырту. [[Татар Википедиясе]]н күршеләребез турында мәгълүмат белән баетканда, аларга исә [[Татар теле|татар дөньясын]] аңлау өчен әһәмиятле мәкаләләр исемлеген тәкъдим итәбез.
__NOTOC__
|body =
== Кагыйдәләр ==
* Конкурска Википедияда теркәлгән һәркем катнаша ала.
* Конкурска түбәндәге мәкаләләр кабул ителә:
# Мәкалә 2026 елның 21 мартыннан 31 маена кадәр татар телендә язылырга тиеш.
# Мәкаләләр [[Проект:Вики-яз 2026#Нәрсә турында язарга|түбәндәге илләр яки халыклар]] белән бәйле булырга тиеш.
# Яңа мәкалә 150 сүздән һәм 2500 байттан артык булырга тиеш.
# Иске мәкәләгә 120 сүз һәм 2000 байт өстәргә кирәк.
# Мәкалә [[Википедия:Әһәмиятлелек|әһәмиятле]] булырга тиеш, мәкаләнең [[Википедия:Абруйлы чыганаклар|чыганаклары]] күрсәтелергә тиеш.
# Машина тәрҗемәсе булырга тиеш түгел.
# Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Вики-яз мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла:
<pre>{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз| ил = | ил2 = | ил3 = | тема= | тема2= | тема3= }}</pre>
* Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, халыкара һәм аерым тел бүлегендәге урыннарга бәйле.
* Урындагы жюри балларны кайгырта алуы өчен, баетылган/яңа мәкаләләр түбәндәге таблицага урнаштыру сорала.
* 4 мәкаләне булдырган/якшырткан катнашучылар финалистлар арасына керә.
* Казыйлар карары шикәят ителә алмый.
== Бәяләү тәртибе ==
* Күрсәтелгән таләпләргә туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 2000/2500 байт яки 120/150 сүз булган иске/яңа мәкаләләргә жюри 1 балл бирә;
* Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 2000/2500 байт яки 120/150 сүз өстәгән иске/яңа мәкаләләргә жюри 2 балл бирә;
* 200 сүздән яки 3000 байттан артык мәгълүмат өстәгән мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә;
[[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле 10 мең мәкалә]] арасыннан булса өстәмә 5 балл бирелә;
* Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар ясаган мәкаләләр өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган.
Катнашучы 1 мәкалә өчен максималь 8/16 балл ала ала.
== Жюри ==
* Жюри рәисе, техник башкаручы — {{u|Il Nur}} (Казан)
* Жюри рәисе — {{u|Fxan}} (Казан)
== Нәрсә турында язарга ==
{{Ябык блок башы|башлык = Гамәлдәге тематик материаллар}}
[[Файл:Flag of Albania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Albania|Албания — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Armenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Armenia|Әрмәнстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Austria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Austria|Австрия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Azerbaijan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Azerbaijan|Әзербайҗан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Bashkortostan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bashkortostan|Башкортстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Belarus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Belarus|Белоруссия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia_CEE_Spring 2026/Structure/Bosnia and Herzegovina|Босния һәм Герцеговина — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Bulgaria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bulgaria|Болгария — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Hungary.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Hungary|Маҗарстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Võro_lipp.png|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Võro|Выру — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Georgia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Georgia|Грузия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Greece.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Greece|Греция — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Kazakhstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kazakhstan|Казакъстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Cyprus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Cyprus|Кипр — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Kosovo.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kosovo|Косово — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of the Crimean Tatar people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Crimean Tatar|Кырым татарлары — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Latvia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Latvia|Латвия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag_of_Lithuania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Lithuania|Литва — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Sorbs.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Sorbian|Лужичане — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Malta.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Malta|Мальта — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Poland.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Poland|Польша — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Romania.svg|40px]] [[Файл:Flag of Moldova.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Romanian|Румыния һәм Молдавия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of North Macedonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/North Macedonia|Төньяк Македония — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Republika Srpska.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Republic of Srpska|Республика Сербская — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Serbia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Serbia|Сербия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Slovakia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovakia|Словакия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Slovenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovenia|Словения — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Tatarstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tatar|Татарлар — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Turkey.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Turkey|Төркия— мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Ukraine.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Ukraine|Украина — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Croatia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Croatia|Хорватия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of the Romani people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Roma|Чегәннәр (рома) — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Montenegro.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Montenegro|Черногория — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Czech Republic.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Czechia|Чехия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Erzya Flag.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Erzya|Эрзя — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Esperanto.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Esperanto|Эсперанто — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Estonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Estonia|Эстония — мәкаләләр исемлеге]]
{{Ябык блок ахыры}}
Вики-яз 2026 чикләрендә бүтән конкурслар: [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Women|Хатын-кызлар]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_for_Human_Rights|Кеше хокуклары]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_Youth|Яшьләр]].
|footer =
== Призлар ==
Сөйләшенә.
}}
== Катнашучылар ==
Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Вики-яз мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла:
<pre>{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз| ил = | ил2 = | ил3 = | тема= | тема2= | тема3= }}</pre>
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|{{u|Баныу}}
|[[Медея]] {{*}} [[Лилия Подкопаева]] {{*}} [[Ләйлә Зана]] {{*}} [[Казый Мөхәммәд]] {{*}} [[Фаррухру Парса]]{{*}} [[Земфира Латыйпова]] {{*}} [[Елена Прекрасная]]{{*}} [[Электра]]{{*}}[[Леда]]{{*}}[[Клитемнестра]]{{*}}[[Немезида]]{{*}} [[Нюкта]]{{*}} [[Ильяс (пәйгамбәр)]] {{*}} [[Фаил Фәтхетдинов]]{{*}} [[Фәрит Суфияров]] {{*}} [[Абдуллатыйп Хәкимов]]{{*}} [[Ибраһим Тынкачев]] {{*}} [[Ануше Ансари]]{{*}} [[Антонина Нухрат]] {{*}} [[Мостафиннар]]{{*}} [[Сергей Манжигеев]] {{*}} [[Сөләйманова Рима]]{{*}}[[Шириннар-Шихматовлар]]{{*}}[[Гельсий Зәйниев]]{{*}}[[Римма Үтәшева]]{{*}}[[Морат Йосыф]]{{*}}[[Анна Достоевская]]{{*}}[[Хайтарма (бию)]]{{*}}[[Николай Малиев]] {{*}} [[Елена Созина]] {{*}} [[Сәдагәт Кәримова]] {{*}} [[Нөшаба Мәһәммәдли]] {{*}} [[Шәфига Әфәндезадә]] {{*}} [[Рәфига Әлиева ]] {{*}} [[Аида Имангулиева]]{{*}} [[Хиҗран Хөсәенова]]{{*}} [[Наилә Велиханлы]]{{*}} [[Диләрә Әлиева]]{{*}} [[Зарифа Әлиева]]{{*}} [[Әдилә Намазова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|40
|
|
|-
|{{u|Әмир}}
|[[Рөстәм Каженкин]] {{*}} [[Зөлфәт Нигъмәтҗанов]] {{*}} [[Форель Тинчурин]] {{*}} [[Ангелина Фәйрушина]]{{*}} [[Марат Фәйрушин ]] {{*}} [[Рәсим Низамов]]{{*}} [[Оскар Усманов]] {{*}} [[Алмаз Хәкимов]]{{*}} [[Ярмәк вагы (бию)]] {{*}} [[Люция Мусина]]{{*}} [[Айбаш мәчете (Татарстан)]] {{*}} [[Лилия Бикмаева]]{{*}} [[Альберт Вәлиуллин]] {{*}} [[Айдарбәк Сарманбетов]]{{*}} [[Илнар Миранов]] {{*}} [[Илнур Гомәров]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]
|16
|
|
|-
|{{u|Aliya2111}}
|[[Нурания Вәлиева]]{{*}} [[Сабина Вәлиева]]{{*}} [[Людмила Иванова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Екатерина Семёнова]]{{*}} [[Екатерина Васильева]]{{*}} [[Лидия Сурикова]]{{*}} [[Татьяна Фәхретдинова]]{{*}} [[Людмила Путина]]{{*}} [[Наталья Крымова]] {{*}}[[Гүзәл Хәйретдинова]]{{*}} [[Дарья Деревень]]{{*}} [[Вера Хәйретдинова]]{{*}} [[Серафима Огарева]]{{*}} [[Фаина Романова]]{{*}} [[Надежда Васильева]]{{*}} [[Анастасия Талызина]]{{*}} [[Елизавета Смирнова]]{{*}} [[Александра Ильбекова]]{{*}} [[Наталья Чеховская]]{{*}} [[Светлана Басова]]{{*}} [[Вероника Никитина]]{{*}} [[Людмила Блонская]]{{*}} [[Камилла Реброва]]{{*}} [[Наталья Садовская]]{{*}} [[Людмила Коршунова]]{{*}} [[Юлия Корнейченко]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Анна Садченко]]{{*}} [[Надежда Владыко]]{{*}} [[София Шишкина]]{{*}} [[Екатерина Гатина]]{{*}} [[Наталья Слаутина]]{{*}} [[Ирина Зиновьева]]{{*}} [[Анастасия Анзорова]]{{*}} [[Евгения Щеглова]]{{*}} [[Александра Мамедова]]{{*}} [[Елена Грошева]]{{*}} [[Татьяна Шаповалова]]{{*}} [[Татьяна Ларина]]{{*}} [[Эльзара Баталова]]{{*}} [[Наталья Быстрова]]{{*}} [[Җәмилә Әсфәндиярова]]{{*}} [[Елена Вишленкова]]{{*}} [[Милана Кутякина]]{{*}} [[Мария Минаева]]{{*}} [[Марина Чуксеева]]{{*}} [[Эльмира Әхмәтшина]]{{*}} [[Гөлчәчәк Нәҗипова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Александра Воробьева]]{{*}} [[Нина Фуралева]]{{*}} [[Александра Капустина]]{{*}} [[Людмила Ремеслова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}}
|55
|
|
|-
|{{u|Ramzanka2000}}
|[[Унжа (Кострома өлкәсе)]] {{*}} [[Торино (Кострома өлкәсе)]] {{*}} [[Дешуково]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|{{u|Gulnaz2015}}
|[[Кира Волконская]]{{*}} [[Ульяна Тимофеева]]{{*}} [[Камилә Харисова]]{{*}} [[Ирина Приходько]]
|4
|
|
|-
|{{u|Ramazan Khab}}
|[[Сөмәйя бинт Хәйят]]{{*}}[[Әпипә]]{{*}}[[Аерым бию]]{{*}}[[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|{{u|Ilnaz26}}
|[[Әтеш Сәйран]]{{*}} [[Өмми әл-Банин]]{{*}} [[Гөлүсә Галиева]]{{*}} [[Татьяна Грабузова]]{{*}} [[Регина Шәйдуллина]]{{*}} [[Эне Эргма]]{{*}} [[Маре Винт]]{{*}} [[Илон Викланд]]{{*}} [[Ита Эвер]]{{*}} [[Камиля Харисова]]{{*}} [[Диана Хафизова]]{{*}} [[Расиха Хафизова]]{{*}} [[Эве Киви]]{{*}} [[Кайя Канепи]]{{*}} [[Вера Евлампиева]]{{*}} [[Клара Хафизова]]{{*}} [[Келли Сильдару]]{{*}} [[Ану Тали]]{{*}} [[Кармен Касс]]{{*}} [[Сигне Киви]]{{*}} [[Юлия Шигмонд]]{{*}} [[Элина Нечаева]]{{*}} [[Клара Заменгоф]]{{*}} [[София Заменгоф]]{{*}} [[Каталин Ковач (эсперантистка)]]{{*}} [[Илона Кутни]]{{*}} [[Юлия Шупихова]]{{*}} [[Эли Урбанова]]{{*}} [[Лилит Блеян]]{{*}} [[Аревик Церунян]]{{*}} [[Ануш Бабаджанян]]{{*}} [[Карина Погосян]]{{*}} [[Рима Пипоян]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Нәргиз Әбсәләмова]]{{*}} [[Эльнара Гасыймова]]{{*}} [[Айнур Эльгюнеш]]
|38
|
|
|-
|{{u|Ilsina Ilgizovna}}
|[[Алиса Вяткина]]{{*}} [[Ольга Фигнер]]{{*}} [[Лидия Фигнер]]{{*}} [[Нина Ли]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|4
|
|
|-
|{{u|Il Nur}}
|[[Пүһаярв]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|-
|{{u|Марьям Султанбаева}}
|[[Җаникә (Кырым принцессасы)]] {{*}} [[Урия Эдемова]] {{*}} [[Халитова Мәрзия Ибраһим кызы]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|-
|{{u|Timlesj}}
|[[Сиреналар]] {{*}} [[Парфенопа]] {{*}} [[Гесперидлар]] {{*}} [[Роза Дерине]] {{*}} [[Шари Федак]] {{*}} [[Элизабета Гёргиевская]] {{*}} [[Ольга Бознанская]] {{*}} [[Анна Билинская]] {{*}} [[Янина Конарская]] {{*}} [[Сәгадәт Аксой]] {{*}} [[Бану Алкан]] {{*}} [[Мөфидә Кадри]] {{*}} [[Бәргүзар Корель]] {{*}} [[Алие Бергер]] {{*}} [[Гизи Байор]] {{*}} [[София Вейверите]] {{*}} [[Мария Гюбнерова]] {{*}} [[Ольга Шайнпфлюгова]] {{*}} [[Адриена Шимотова]] {{*}} [[Бланш Юбер]] {{*}} [[Ирен Кондачи]] {{*}} [[Александра Корнхаузер Фрейзер]] {{*}} [[Габриеле Мартиросян]] {{*}} [[Елена Мароти-Шолтесова]] {{*}} [[Юдита Вайчюнайте]] {{*}} [[Мирга Гражините-Тила]] {{*}} [[Гана Поницкая]] {{*}} [[Хильда Гобби]] {{*}} [[Ханна Хонти]] {{*}} [[Мария Корда]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|30
|
|
|-
|-
|{{u|Таңһылыу}}
|[[Планеталар системасы]] {{*}} [[Фотометрия (астрономия)]] {{*}} [[Элемтә юлдашлары]] {{*}} [[Атмосфера химиясе]] {{*}} [[Табигать тарихы милли музее (Болгария)]]{{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|5
|
|
|-
|-
|Тулаем
|
|166
|
|
|-
|}
== Конкурстың халык-ара статистикасы ==
*[[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Statistics|Халык-ара статистика бите]]
== Нәтиҗәләр ==
[[Файл:TT-CEESpring-2023-ttwp-diploma.pdf|200px|thumb|right|Финалист дипломының татарча версиясе]]
[[File:CEE logo map vertical.xcf|20px]] [[m:Wikimedia_Central_and_Eastern_Europe/tt|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа илләре вики-волонтёрларының хезмәттәшлеге]], аның [[m:Wikimedia CEE Hub|Халыкара ярдәмләшү үзәге]] һәм [[File:Wikimedia Österreich logo black.svg|20px]] [[m:Wikimedia Österreich|Викимедиа Австрия]] исеменнән тәкъдим ителгән призлар фонды (400 Евро) бүленүе тәртибе баллар категорияләренә нигезләнә:
* Тупланган балларга карап урын буенча
* Һәр илдә гамәлдәге валюта алыштыру курсы буенча исәпләнү датасына билгеләнә
* Җирле сертификатлар булган суммага кадәр түгәрәкләнә
* 500 сумнан кимрәге таратылмый, бүләкләнүгә хокукы булган калганнары арасында бүленә
* 1 еврога ничә сум бирелгән көнендә ясалачак
<!-- * 1 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-168994707/ 4000 сумлык OZON.ru сертификаты]
* 2 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135382627/ 3000 сумлык OZON.ru сертификаты]
* 3-6 урын - 2500 сумлык OZON.ru сертификаты = [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135382612/ 2000] + [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135378940/ 500]
* 7-8 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-138431442/ 1500 сумлык OZON.ru сертификаты]-->
Тат.Википедиядә җирле оештыручысы (жюри рәисе) һәрбер призёрга бәйле эл.почтасы аркылы инструкцияләр белән хәбәр юллыячак <small>(элекке бер бәйгедән [[Кулланучы бәхәсе:Ilnur efende#Наши университеты|үрнәк]])</small>.
<!-- {| class="wikitable sortable"
! #
! Кулланучы</br><small>User</small>
! Мәкаләләр саны</br><small>Articles</small>
! Баллар</br><small>Points</small>
! Баллар буенча (€)</br><small>By points (€)</small>
! Сертификат (руб)</br><small>Gift certificate (RUR)</small>
|-
|-style="background:#FF0000"
|Σ
|Катнашучылар
|
|
|400
|
|-
|-style="background:#fefca3"
|1
|{{u|}} [[File:CEE Logo.svg|20px|Татарча Википедиядә Үзәк һәм Көнчыгыш Аурупа илчесе 2026]]
|136
|816
|140
|
|-
|-style="background:#F5F5F5"
|2
|{{u|}}
|54
|156
|90
|
|-
|-style="background:#F5DEB3"
|3
|{{u|}}
|52
|93
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|4
|{{u|}}
|10
|30
|60
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|5
|{{u|}}
|7
|21
|50
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|6
|{{u|}}
|
|
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|7
|{{u|}}
|
|
|
|
|-
|}
-->
[[Категория:Проект:Вики-яз 2026| ]]
15k2gll5kxkgkmhfuj3urkg1ka33jtq
5795024
5795008
2026-04-20T07:21:38Z
Баныу
35185
/* Катнашучылар */
5795024
wikitext
text/x-wiki
{{WAM
|header = [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Вики-яз — 2026]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Файл:CEE Spring Logo transparent.svg|250px]]</div>
|subheader = 21.03-31.05: Татарча Википедияне [[Балкан ярымутравы]], [[Үзәк Аурупа|Үзәк]] һәм [[Көнчыгыш Аурупа|Көнчыгыш Европа]] илләре-халыклары-табигате тарихы, бүгенгесе һәм киләчәгенә багышланган мәкаләләр белән [[Проект:Вики яз|баету марафонында]] катнаш!
Проектның максаты һәм мәгънәсе — бәйле төбәкләрдә яшәүчеләрнең бер-берсенең мәдәнияте, тарихы, бүгенгесе һәм киләчәге өчен әһәмиятле феноменнарны өйрәнү, үз телебез аркылы үз итү һәм Википедия тел бүлекләре волонтёрлары арасында хезмәттәшлекне яхшырту. [[Татар Википедиясе]]н күршеләребез турында мәгълүмат белән баетканда, аларга исә [[Татар теле|татар дөньясын]] аңлау өчен әһәмиятле мәкаләләр исемлеген тәкъдим итәбез.
__NOTOC__
|body =
== Кагыйдәләр ==
* Конкурска Википедияда теркәлгән һәркем катнаша ала.
* Конкурска түбәндәге мәкаләләр кабул ителә:
# Мәкалә 2026 елның 21 мартыннан 31 маена кадәр татар телендә язылырга тиеш.
# Мәкаләләр [[Проект:Вики-яз 2026#Нәрсә турында язарга|түбәндәге илләр яки халыклар]] белән бәйле булырга тиеш.
# Яңа мәкалә 150 сүздән һәм 2500 байттан артык булырга тиеш.
# Иске мәкәләгә 120 сүз һәм 2000 байт өстәргә кирәк.
# Мәкалә [[Википедия:Әһәмиятлелек|әһәмиятле]] булырга тиеш, мәкаләнең [[Википедия:Абруйлы чыганаклар|чыганаклары]] күрсәтелергә тиеш.
# Машина тәрҗемәсе булырга тиеш түгел.
# Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Вики-яз мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла:
<pre>{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз| ил = | ил2 = | ил3 = | тема= | тема2= | тема3= }}</pre>
* Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, халыкара һәм аерым тел бүлегендәге урыннарга бәйле.
* Урындагы жюри балларны кайгырта алуы өчен, баетылган/яңа мәкаләләр түбәндәге таблицага урнаштыру сорала.
* 4 мәкаләне булдырган/якшырткан катнашучылар финалистлар арасына керә.
* Казыйлар карары шикәят ителә алмый.
== Бәяләү тәртибе ==
* Күрсәтелгән таләпләргә туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 2000/2500 байт яки 120/150 сүз булган иске/яңа мәкаләләргә жюри 1 балл бирә;
* Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 2000/2500 байт яки 120/150 сүз өстәгән иске/яңа мәкаләләргә жюри 2 балл бирә;
* 200 сүздән яки 3000 байттан артык мәгълүмат өстәгән мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә;
[[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле 10 мең мәкалә]] арасыннан булса өстәмә 5 балл бирелә;
* Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар ясаган мәкаләләр өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган.
Катнашучы 1 мәкалә өчен максималь 8/16 балл ала ала.
== Жюри ==
* Жюри рәисе, техник башкаручы — {{u|Il Nur}} (Казан)
* Жюри рәисе — {{u|Fxan}} (Казан)
== Нәрсә турында язарга ==
{{Ябык блок башы|башлык = Гамәлдәге тематик материаллар}}
[[Файл:Flag of Albania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Albania|Албания — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Armenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Armenia|Әрмәнстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Austria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Austria|Австрия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Azerbaijan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Azerbaijan|Әзербайҗан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Bashkortostan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bashkortostan|Башкортстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Belarus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Belarus|Белоруссия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia_CEE_Spring 2026/Structure/Bosnia and Herzegovina|Босния һәм Герцеговина — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Bulgaria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bulgaria|Болгария — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Hungary.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Hungary|Маҗарстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Võro_lipp.png|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Võro|Выру — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Georgia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Georgia|Грузия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Greece.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Greece|Греция — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Kazakhstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kazakhstan|Казакъстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Cyprus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Cyprus|Кипр — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Kosovo.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kosovo|Косово — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of the Crimean Tatar people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Crimean Tatar|Кырым татарлары — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Latvia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Latvia|Латвия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag_of_Lithuania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Lithuania|Литва — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Sorbs.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Sorbian|Лужичане — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Malta.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Malta|Мальта — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Poland.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Poland|Польша — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Romania.svg|40px]] [[Файл:Flag of Moldova.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Romanian|Румыния һәм Молдавия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of North Macedonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/North Macedonia|Төньяк Македония — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Republika Srpska.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Republic of Srpska|Республика Сербская — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Serbia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Serbia|Сербия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Slovakia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovakia|Словакия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Slovenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovenia|Словения — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Tatarstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tatar|Татарлар — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Turkey.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Turkey|Төркия— мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Ukraine.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Ukraine|Украина — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Croatia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Croatia|Хорватия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of the Romani people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Roma|Чегәннәр (рома) — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Montenegro.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Montenegro|Черногория — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Czech Republic.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Czechia|Чехия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Erzya Flag.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Erzya|Эрзя — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Esperanto.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Esperanto|Эсперанто — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Estonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Estonia|Эстония — мәкаләләр исемлеге]]
{{Ябык блок ахыры}}
Вики-яз 2026 чикләрендә бүтән конкурслар: [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Women|Хатын-кызлар]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_for_Human_Rights|Кеше хокуклары]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_Youth|Яшьләр]].
|footer =
== Призлар ==
Сөйләшенә.
}}
== Катнашучылар ==
Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Вики-яз мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла:
<pre>{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз| ил = | ил2 = | ил3 = | тема= | тема2= | тема3= }}</pre>
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|{{u|Баныу}}
|[[Медея]] {{*}} [[Лилия Подкопаева]] {{*}} [[Ләйлә Зана]] {{*}} [[Казый Мөхәммәд]] {{*}} [[Фаррухру Парса]]{{*}} [[Земфира Латыйпова]] {{*}} [[Елена Прекрасная]]{{*}} [[Электра]]{{*}}[[Леда]]{{*}}[[Клитемнестра]]{{*}}[[Немезида]]{{*}} [[Нюкта]]{{*}} [[Ильяс (пәйгамбәр)]] {{*}} [[Фаил Фәтхетдинов]]{{*}} [[Фәрит Суфияров]] {{*}} [[Абдуллатыйп Хәкимов]]{{*}} [[Ибраһим Тынкачев]] {{*}} [[Ануше Ансари]]{{*}} [[Антонина Нухрат]] {{*}} [[Мостафиннар]]{{*}} [[Сергей Манжигеев]] {{*}} [[Сөләйманова Рима]]{{*}}[[Шириннар-Шихматовлар]]{{*}}[[Гельсий Зәйниев]]{{*}}[[Римма Үтәшева]]{{*}}[[Морат Йосыф]]{{*}}[[Анна Достоевская]]{{*}}[[Хайтарма (бию)]]{{*}}[[Николай Малиев]] {{*}} [[Елена Созина]] {{*}} [[Сәдагәт Кәримова]] {{*}} [[Нөшаба Мәһәммәдли]] {{*}} [[Шәфига Әфәндезадә]] {{*}} [[Рәфига Әлиева ]] {{*}} [[Аида Имангулиева]]{{*}} [[Хиҗран Хөсәенова]]{{*}} [[Наилә Велиханлы]]{{*}} [[Диләрә Әлиева]]{{*}} [[Зарифа Әлиева]]{{*}} [[Әдилә Намазова]]{{*}} [[Зарифа Будагова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|41
|
|
|-
|{{u|Әмир}}
|[[Рөстәм Каженкин]] {{*}} [[Зөлфәт Нигъмәтҗанов]] {{*}} [[Форель Тинчурин]] {{*}} [[Ангелина Фәйрушина]]{{*}} [[Марат Фәйрушин ]] {{*}} [[Рәсим Низамов]]{{*}} [[Оскар Усманов]] {{*}} [[Алмаз Хәкимов]]{{*}} [[Ярмәк вагы (бию)]] {{*}} [[Люция Мусина]]{{*}} [[Айбаш мәчете (Татарстан)]] {{*}} [[Лилия Бикмаева]]{{*}} [[Альберт Вәлиуллин]] {{*}} [[Айдарбәк Сарманбетов]]{{*}} [[Илнар Миранов]] {{*}} [[Илнур Гомәров]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]
|16
|
|
|-
|{{u|Aliya2111}}
|[[Нурания Вәлиева]]{{*}} [[Сабина Вәлиева]]{{*}} [[Людмила Иванова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Екатерина Семёнова]]{{*}} [[Екатерина Васильева]]{{*}} [[Лидия Сурикова]]{{*}} [[Татьяна Фәхретдинова]]{{*}} [[Людмила Путина]]{{*}} [[Наталья Крымова]] {{*}}[[Гүзәл Хәйретдинова]]{{*}} [[Дарья Деревень]]{{*}} [[Вера Хәйретдинова]]{{*}} [[Серафима Огарева]]{{*}} [[Фаина Романова]]{{*}} [[Надежда Васильева]]{{*}} [[Анастасия Талызина]]{{*}} [[Елизавета Смирнова]]{{*}} [[Александра Ильбекова]]{{*}} [[Наталья Чеховская]]{{*}} [[Светлана Басова]]{{*}} [[Вероника Никитина]]{{*}} [[Людмила Блонская]]{{*}} [[Камилла Реброва]]{{*}} [[Наталья Садовская]]{{*}} [[Людмила Коршунова]]{{*}} [[Юлия Корнейченко]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Анна Садченко]]{{*}} [[Надежда Владыко]]{{*}} [[София Шишкина]]{{*}} [[Екатерина Гатина]]{{*}} [[Наталья Слаутина]]{{*}} [[Ирина Зиновьева]]{{*}} [[Анастасия Анзорова]]{{*}} [[Евгения Щеглова]]{{*}} [[Александра Мамедова]]{{*}} [[Елена Грошева]]{{*}} [[Татьяна Шаповалова]]{{*}} [[Татьяна Ларина]]{{*}} [[Эльзара Баталова]]{{*}} [[Наталья Быстрова]]{{*}} [[Җәмилә Әсфәндиярова]]{{*}} [[Елена Вишленкова]]{{*}} [[Милана Кутякина]]{{*}} [[Мария Минаева]]{{*}} [[Марина Чуксеева]]{{*}} [[Эльмира Әхмәтшина]]{{*}} [[Гөлчәчәк Нәҗипова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Александра Воробьева]]{{*}} [[Нина Фуралева]]{{*}} [[Александра Капустина]]{{*}} [[Людмила Ремеслова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}}
|55
|
|
|-
|{{u|Ramzanka2000}}
|[[Унжа (Кострома өлкәсе)]] {{*}} [[Торино (Кострома өлкәсе)]] {{*}} [[Дешуково]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|{{u|Gulnaz2015}}
|[[Кира Волконская]]{{*}} [[Ульяна Тимофеева]]{{*}} [[Камилә Харисова]]{{*}} [[Ирина Приходько]]
|4
|
|
|-
|{{u|Ramazan Khab}}
|[[Сөмәйя бинт Хәйят]]{{*}}[[Әпипә]]{{*}}[[Аерым бию]]{{*}}[[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|{{u|Ilnaz26}}
|[[Әтеш Сәйран]]{{*}} [[Өмми әл-Банин]]{{*}} [[Гөлүсә Галиева]]{{*}} [[Татьяна Грабузова]]{{*}} [[Регина Шәйдуллина]]{{*}} [[Эне Эргма]]{{*}} [[Маре Винт]]{{*}} [[Илон Викланд]]{{*}} [[Ита Эвер]]{{*}} [[Камиля Харисова]]{{*}} [[Диана Хафизова]]{{*}} [[Расиха Хафизова]]{{*}} [[Эве Киви]]{{*}} [[Кайя Канепи]]{{*}} [[Вера Евлампиева]]{{*}} [[Клара Хафизова]]{{*}} [[Келли Сильдару]]{{*}} [[Ану Тали]]{{*}} [[Кармен Касс]]{{*}} [[Сигне Киви]]{{*}} [[Юлия Шигмонд]]{{*}} [[Элина Нечаева]]{{*}} [[Клара Заменгоф]]{{*}} [[София Заменгоф]]{{*}} [[Каталин Ковач (эсперантистка)]]{{*}} [[Илона Кутни]]{{*}} [[Юлия Шупихова]]{{*}} [[Эли Урбанова]]{{*}} [[Лилит Блеян]]{{*}} [[Аревик Церунян]]{{*}} [[Ануш Бабаджанян]]{{*}} [[Карина Погосян]]{{*}} [[Рима Пипоян]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Нәргиз Әбсәләмова]]{{*}} [[Эльнара Гасыймова]]{{*}} [[Айнур Эльгюнеш]]
|38
|
|
|-
|{{u|Ilsina Ilgizovna}}
|[[Алиса Вяткина]]{{*}} [[Ольга Фигнер]]{{*}} [[Лидия Фигнер]]{{*}} [[Нина Ли]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|4
|
|
|-
|{{u|Il Nur}}
|[[Пүһаярв]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|-
|{{u|Марьям Султанбаева}}
|[[Җаникә (Кырым принцессасы)]] {{*}} [[Урия Эдемова]] {{*}} [[Халитова Мәрзия Ибраһим кызы]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|-
|{{u|Timlesj}}
|[[Сиреналар]] {{*}} [[Парфенопа]] {{*}} [[Гесперидлар]] {{*}} [[Роза Дерине]] {{*}} [[Шари Федак]] {{*}} [[Элизабета Гёргиевская]] {{*}} [[Ольга Бознанская]] {{*}} [[Анна Билинская]] {{*}} [[Янина Конарская]] {{*}} [[Сәгадәт Аксой]] {{*}} [[Бану Алкан]] {{*}} [[Мөфидә Кадри]] {{*}} [[Бәргүзар Корель]] {{*}} [[Алие Бергер]] {{*}} [[Гизи Байор]] {{*}} [[София Вейверите]] {{*}} [[Мария Гюбнерова]] {{*}} [[Ольга Шайнпфлюгова]] {{*}} [[Адриена Шимотова]] {{*}} [[Бланш Юбер]] {{*}} [[Ирен Кондачи]] {{*}} [[Александра Корнхаузер Фрейзер]] {{*}} [[Габриеле Мартиросян]] {{*}} [[Елена Мароти-Шолтесова]] {{*}} [[Юдита Вайчюнайте]] {{*}} [[Мирга Гражините-Тила]] {{*}} [[Гана Поницкая]] {{*}} [[Хильда Гобби]] {{*}} [[Ханна Хонти]] {{*}} [[Мария Корда]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|30
|
|
|-
|-
|{{u|Таңһылыу}}
|[[Планеталар системасы]] {{*}} [[Фотометрия (астрономия)]] {{*}} [[Элемтә юлдашлары]] {{*}} [[Атмосфера химиясе]] {{*}} [[Табигать тарихы милли музее (Болгария)]]{{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|5
|
|
|-
|-
|Тулаем
|
|166
|
|
|-
|}
== Конкурстың халык-ара статистикасы ==
*[[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Statistics|Халык-ара статистика бите]]
== Нәтиҗәләр ==
[[Файл:TT-CEESpring-2023-ttwp-diploma.pdf|200px|thumb|right|Финалист дипломының татарча версиясе]]
[[File:CEE logo map vertical.xcf|20px]] [[m:Wikimedia_Central_and_Eastern_Europe/tt|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа илләре вики-волонтёрларының хезмәттәшлеге]], аның [[m:Wikimedia CEE Hub|Халыкара ярдәмләшү үзәге]] һәм [[File:Wikimedia Österreich logo black.svg|20px]] [[m:Wikimedia Österreich|Викимедиа Австрия]] исеменнән тәкъдим ителгән призлар фонды (400 Евро) бүленүе тәртибе баллар категорияләренә нигезләнә:
* Тупланган балларга карап урын буенча
* Һәр илдә гамәлдәге валюта алыштыру курсы буенча исәпләнү датасына билгеләнә
* Җирле сертификатлар булган суммага кадәр түгәрәкләнә
* 500 сумнан кимрәге таратылмый, бүләкләнүгә хокукы булган калганнары арасында бүленә
* 1 еврога ничә сум бирелгән көнендә ясалачак
<!-- * 1 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-168994707/ 4000 сумлык OZON.ru сертификаты]
* 2 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135382627/ 3000 сумлык OZON.ru сертификаты]
* 3-6 урын - 2500 сумлык OZON.ru сертификаты = [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135382612/ 2000] + [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135378940/ 500]
* 7-8 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-138431442/ 1500 сумлык OZON.ru сертификаты]-->
Тат.Википедиядә җирле оештыручысы (жюри рәисе) һәрбер призёрга бәйле эл.почтасы аркылы инструкцияләр белән хәбәр юллыячак <small>(элекке бер бәйгедән [[Кулланучы бәхәсе:Ilnur efende#Наши университеты|үрнәк]])</small>.
<!-- {| class="wikitable sortable"
! #
! Кулланучы</br><small>User</small>
! Мәкаләләр саны</br><small>Articles</small>
! Баллар</br><small>Points</small>
! Баллар буенча (€)</br><small>By points (€)</small>
! Сертификат (руб)</br><small>Gift certificate (RUR)</small>
|-
|-style="background:#FF0000"
|Σ
|Катнашучылар
|
|
|400
|
|-
|-style="background:#fefca3"
|1
|{{u|}} [[File:CEE Logo.svg|20px|Татарча Википедиядә Үзәк һәм Көнчыгыш Аурупа илчесе 2026]]
|136
|816
|140
|
|-
|-style="background:#F5F5F5"
|2
|{{u|}}
|54
|156
|90
|
|-
|-style="background:#F5DEB3"
|3
|{{u|}}
|52
|93
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|4
|{{u|}}
|10
|30
|60
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|5
|{{u|}}
|7
|21
|50
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|6
|{{u|}}
|
|
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|7
|{{u|}}
|
|
|
|
|-
|}
-->
[[Категория:Проект:Вики-яз 2026| ]]
l66qkcj4syo7tay5xwubn88w6fabaq7
5795049
5795024
2026-04-20T08:36:19Z
Баныу
35185
/* Катнашучылар */
5795049
wikitext
text/x-wiki
{{WAM
|header = [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Вики-яз — 2026]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Файл:CEE Spring Logo transparent.svg|250px]]</div>
|subheader = 21.03-31.05: Татарча Википедияне [[Балкан ярымутравы]], [[Үзәк Аурупа|Үзәк]] һәм [[Көнчыгыш Аурупа|Көнчыгыш Европа]] илләре-халыклары-табигате тарихы, бүгенгесе һәм киләчәгенә багышланган мәкаләләр белән [[Проект:Вики яз|баету марафонында]] катнаш!
Проектның максаты һәм мәгънәсе — бәйле төбәкләрдә яшәүчеләрнең бер-берсенең мәдәнияте, тарихы, бүгенгесе һәм киләчәге өчен әһәмиятле феноменнарны өйрәнү, үз телебез аркылы үз итү һәм Википедия тел бүлекләре волонтёрлары арасында хезмәттәшлекне яхшырту. [[Татар Википедиясе]]н күршеләребез турында мәгълүмат белән баетканда, аларга исә [[Татар теле|татар дөньясын]] аңлау өчен әһәмиятле мәкаләләр исемлеген тәкъдим итәбез.
__NOTOC__
|body =
== Кагыйдәләр ==
* Конкурска Википедияда теркәлгән һәркем катнаша ала.
* Конкурска түбәндәге мәкаләләр кабул ителә:
# Мәкалә 2026 елның 21 мартыннан 31 маена кадәр татар телендә язылырга тиеш.
# Мәкаләләр [[Проект:Вики-яз 2026#Нәрсә турында язарга|түбәндәге илләр яки халыклар]] белән бәйле булырга тиеш.
# Яңа мәкалә 150 сүздән һәм 2500 байттан артык булырга тиеш.
# Иске мәкәләгә 120 сүз һәм 2000 байт өстәргә кирәк.
# Мәкалә [[Википедия:Әһәмиятлелек|әһәмиятле]] булырга тиеш, мәкаләнең [[Википедия:Абруйлы чыганаклар|чыганаклары]] күрсәтелергә тиеш.
# Машина тәрҗемәсе булырга тиеш түгел.
# Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Вики-яз мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла:
<pre>{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз| ил = | ил2 = | ил3 = | тема= | тема2= | тема3= }}</pre>
* Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, халыкара һәм аерым тел бүлегендәге урыннарга бәйле.
* Урындагы жюри балларны кайгырта алуы өчен, баетылган/яңа мәкаләләр түбәндәге таблицага урнаштыру сорала.
* 4 мәкаләне булдырган/якшырткан катнашучылар финалистлар арасына керә.
* Казыйлар карары шикәят ителә алмый.
== Бәяләү тәртибе ==
* Күрсәтелгән таләпләргә туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 2000/2500 байт яки 120/150 сүз булган иске/яңа мәкаләләргә жюри 1 балл бирә;
* Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 2000/2500 байт яки 120/150 сүз өстәгән иске/яңа мәкаләләргә жюри 2 балл бирә;
* 200 сүздән яки 3000 байттан артык мәгълүмат өстәгән мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә;
[[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле 10 мең мәкалә]] арасыннан булса өстәмә 5 балл бирелә;
* Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар ясаган мәкаләләр өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган.
Катнашучы 1 мәкалә өчен максималь 8/16 балл ала ала.
== Жюри ==
* Жюри рәисе, техник башкаручы — {{u|Il Nur}} (Казан)
* Жюри рәисе — {{u|Fxan}} (Казан)
== Нәрсә турында язарга ==
{{Ябык блок башы|башлык = Гамәлдәге тематик материаллар}}
[[Файл:Flag of Albania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Albania|Албания — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Armenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Armenia|Әрмәнстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Austria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Austria|Австрия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Azerbaijan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Azerbaijan|Әзербайҗан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Bashkortostan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bashkortostan|Башкортстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Belarus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Belarus|Белоруссия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia_CEE_Spring 2026/Structure/Bosnia and Herzegovina|Босния һәм Герцеговина — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Bulgaria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bulgaria|Болгария — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Hungary.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Hungary|Маҗарстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Võro_lipp.png|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Võro|Выру — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Georgia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Georgia|Грузия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Greece.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Greece|Греция — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Kazakhstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kazakhstan|Казакъстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Cyprus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Cyprus|Кипр — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Kosovo.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kosovo|Косово — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of the Crimean Tatar people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Crimean Tatar|Кырым татарлары — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Latvia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Latvia|Латвия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag_of_Lithuania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Lithuania|Литва — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Sorbs.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Sorbian|Лужичане — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Malta.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Malta|Мальта — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Poland.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Poland|Польша — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Romania.svg|40px]] [[Файл:Flag of Moldova.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Romanian|Румыния һәм Молдавия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of North Macedonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/North Macedonia|Төньяк Македония — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Republika Srpska.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Republic of Srpska|Республика Сербская — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Serbia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Serbia|Сербия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Slovakia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovakia|Словакия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Slovenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovenia|Словения — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Tatarstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tatar|Татарлар — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Turkey.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Turkey|Төркия— мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Ukraine.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Ukraine|Украина — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Croatia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Croatia|Хорватия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of the Romani people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Roma|Чегәннәр (рома) — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Montenegro.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Montenegro|Черногория — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Czech Republic.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Czechia|Чехия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Erzya Flag.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Erzya|Эрзя — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Esperanto.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Esperanto|Эсперанто — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Estonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Estonia|Эстония — мәкаләләр исемлеге]]
{{Ябык блок ахыры}}
Вики-яз 2026 чикләрендә бүтән конкурслар: [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Women|Хатын-кызлар]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_for_Human_Rights|Кеше хокуклары]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_Youth|Яшьләр]].
|footer =
== Призлар ==
Сөйләшенә.
}}
== Катнашучылар ==
Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Вики-яз мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла:
<pre>{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз| ил = | ил2 = | ил3 = | тема= | тема2= | тема3= }}</pre>
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|{{u|Баныу}}
|[[Медея]] {{*}} [[Лилия Подкопаева]] {{*}} [[Ләйлә Зана]] {{*}} [[Казый Мөхәммәд]] {{*}} [[Фаррухру Парса]]{{*}} [[Земфира Латыйпова]] {{*}} [[Елена Прекрасная]]{{*}} [[Электра]]{{*}}[[Леда]]{{*}}[[Клитемнестра]]{{*}}[[Немезида]]{{*}} [[Нюкта]]{{*}} [[Ильяс (пәйгамбәр)]] {{*}} [[Фаил Фәтхетдинов]]{{*}} [[Фәрит Суфияров]] {{*}} [[Абдуллатыйп Хәкимов]]{{*}} [[Ибраһим Тынкачев]] {{*}} [[Ануше Ансари]]{{*}} [[Антонина Нухрат]] {{*}} [[Мостафиннар]]{{*}} [[Сергей Манжигеев]] {{*}} [[Сөләйманова Рима]]{{*}}[[Шириннар-Шихматовлар]]{{*}}[[Гельсий Зәйниев]]{{*}}[[Римма Үтәшева]]{{*}}[[Морат Йосыф]]{{*}}[[Анна Достоевская]]{{*}}[[Хайтарма (бию)]]{{*}}[[Николай Малиев]] {{*}} [[Елена Созина]] {{*}} [[Сәдагәт Кәримова]] {{*}} [[Нөшаба Мәһәммәдли]] {{*}} [[Шәфига Әфәндезадә]] {{*}} [[Рәфига Әлиева ]] {{*}} [[Аида Имангулиева]]{{*}} [[Хиҗран Хөсәенова]]{{*}} [[Наилә Велиханлы]]{{*}} [[Диләрә Әлиева]]{{*}} [[Зарифа Әлиева]]{{*}} [[Әдилә Намазова]]{{*}} [[Зарифа Будагова]]{{*}} [[Өммегөлсем Садихзадә]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|42
|
|
|-
|{{u|Әмир}}
|[[Рөстәм Каженкин]] {{*}} [[Зөлфәт Нигъмәтҗанов]] {{*}} [[Форель Тинчурин]] {{*}} [[Ангелина Фәйрушина]]{{*}} [[Марат Фәйрушин ]] {{*}} [[Рәсим Низамов]]{{*}} [[Оскар Усманов]] {{*}} [[Алмаз Хәкимов]]{{*}} [[Ярмәк вагы (бию)]] {{*}} [[Люция Мусина]]{{*}} [[Айбаш мәчете (Татарстан)]] {{*}} [[Лилия Бикмаева]]{{*}} [[Альберт Вәлиуллин]] {{*}} [[Айдарбәк Сарманбетов]]{{*}} [[Илнар Миранов]] {{*}} [[Илнур Гомәров]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]
|16
|
|
|-
|{{u|Aliya2111}}
|[[Нурания Вәлиева]]{{*}} [[Сабина Вәлиева]]{{*}} [[Людмила Иванова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Екатерина Семёнова]]{{*}} [[Екатерина Васильева]]{{*}} [[Лидия Сурикова]]{{*}} [[Татьяна Фәхретдинова]]{{*}} [[Людмила Путина]]{{*}} [[Наталья Крымова]] {{*}}[[Гүзәл Хәйретдинова]]{{*}} [[Дарья Деревень]]{{*}} [[Вера Хәйретдинова]]{{*}} [[Серафима Огарева]]{{*}} [[Фаина Романова]]{{*}} [[Надежда Васильева]]{{*}} [[Анастасия Талызина]]{{*}} [[Елизавета Смирнова]]{{*}} [[Александра Ильбекова]]{{*}} [[Наталья Чеховская]]{{*}} [[Светлана Басова]]{{*}} [[Вероника Никитина]]{{*}} [[Людмила Блонская]]{{*}} [[Камилла Реброва]]{{*}} [[Наталья Садовская]]{{*}} [[Людмила Коршунова]]{{*}} [[Юлия Корнейченко]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Анна Садченко]]{{*}} [[Надежда Владыко]]{{*}} [[София Шишкина]]{{*}} [[Екатерина Гатина]]{{*}} [[Наталья Слаутина]]{{*}} [[Ирина Зиновьева]]{{*}} [[Анастасия Анзорова]]{{*}} [[Евгения Щеглова]]{{*}} [[Александра Мамедова]]{{*}} [[Елена Грошева]]{{*}} [[Татьяна Шаповалова]]{{*}} [[Татьяна Ларина]]{{*}} [[Эльзара Баталова]]{{*}} [[Наталья Быстрова]]{{*}} [[Җәмилә Әсфәндиярова]]{{*}} [[Елена Вишленкова]]{{*}} [[Милана Кутякина]]{{*}} [[Мария Минаева]]{{*}} [[Марина Чуксеева]]{{*}} [[Эльмира Әхмәтшина]]{{*}} [[Гөлчәчәк Нәҗипова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Александра Воробьева]]{{*}} [[Нина Фуралева]]{{*}} [[Александра Капустина]]{{*}} [[Людмила Ремеслова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}}
|55
|
|
|-
|{{u|Ramzanka2000}}
|[[Унжа (Кострома өлкәсе)]] {{*}} [[Торино (Кострома өлкәсе)]] {{*}} [[Дешуково]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|{{u|Gulnaz2015}}
|[[Кира Волконская]]{{*}} [[Ульяна Тимофеева]]{{*}} [[Камилә Харисова]]{{*}} [[Ирина Приходько]]
|4
|
|
|-
|{{u|Ramazan Khab}}
|[[Сөмәйя бинт Хәйят]]{{*}}[[Әпипә]]{{*}}[[Аерым бию]]{{*}}[[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|{{u|Ilnaz26}}
|[[Әтеш Сәйран]]{{*}} [[Өмми әл-Банин]]{{*}} [[Гөлүсә Галиева]]{{*}} [[Татьяна Грабузова]]{{*}} [[Регина Шәйдуллина]]{{*}} [[Эне Эргма]]{{*}} [[Маре Винт]]{{*}} [[Илон Викланд]]{{*}} [[Ита Эвер]]{{*}} [[Камиля Харисова]]{{*}} [[Диана Хафизова]]{{*}} [[Расиха Хафизова]]{{*}} [[Эве Киви]]{{*}} [[Кайя Канепи]]{{*}} [[Вера Евлампиева]]{{*}} [[Клара Хафизова]]{{*}} [[Келли Сильдару]]{{*}} [[Ану Тали]]{{*}} [[Кармен Касс]]{{*}} [[Сигне Киви]]{{*}} [[Юлия Шигмонд]]{{*}} [[Элина Нечаева]]{{*}} [[Клара Заменгоф]]{{*}} [[София Заменгоф]]{{*}} [[Каталин Ковач (эсперантистка)]]{{*}} [[Илона Кутни]]{{*}} [[Юлия Шупихова]]{{*}} [[Эли Урбанова]]{{*}} [[Лилит Блеян]]{{*}} [[Аревик Церунян]]{{*}} [[Ануш Бабаджанян]]{{*}} [[Карина Погосян]]{{*}} [[Рима Пипоян]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Нәргиз Әбсәләмова]]{{*}} [[Эльнара Гасыймова]]{{*}} [[Айнур Эльгюнеш]]
|38
|
|
|-
|{{u|Ilsina Ilgizovna}}
|[[Алиса Вяткина]]{{*}} [[Ольга Фигнер]]{{*}} [[Лидия Фигнер]]{{*}} [[Нина Ли]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|4
|
|
|-
|{{u|Il Nur}}
|[[Пүһаярв]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|-
|{{u|Марьям Султанбаева}}
|[[Җаникә (Кырым принцессасы)]] {{*}} [[Урия Эдемова]] {{*}} [[Халитова Мәрзия Ибраһим кызы]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|-
|{{u|Timlesj}}
|[[Сиреналар]] {{*}} [[Парфенопа]] {{*}} [[Гесперидлар]] {{*}} [[Роза Дерине]] {{*}} [[Шари Федак]] {{*}} [[Элизабета Гёргиевская]] {{*}} [[Ольга Бознанская]] {{*}} [[Анна Билинская]] {{*}} [[Янина Конарская]] {{*}} [[Сәгадәт Аксой]] {{*}} [[Бану Алкан]] {{*}} [[Мөфидә Кадри]] {{*}} [[Бәргүзар Корель]] {{*}} [[Алие Бергер]] {{*}} [[Гизи Байор]] {{*}} [[София Вейверите]] {{*}} [[Мария Гюбнерова]] {{*}} [[Ольга Шайнпфлюгова]] {{*}} [[Адриена Шимотова]] {{*}} [[Бланш Юбер]] {{*}} [[Ирен Кондачи]] {{*}} [[Александра Корнхаузер Фрейзер]] {{*}} [[Габриеле Мартиросян]] {{*}} [[Елена Мароти-Шолтесова]] {{*}} [[Юдита Вайчюнайте]] {{*}} [[Мирга Гражините-Тила]] {{*}} [[Гана Поницкая]] {{*}} [[Хильда Гобби]] {{*}} [[Ханна Хонти]] {{*}} [[Мария Корда]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|30
|
|
|-
|-
|{{u|Таңһылыу}}
|[[Планеталар системасы]] {{*}} [[Фотометрия (астрономия)]] {{*}} [[Элемтә юлдашлары]] {{*}} [[Атмосфера химиясе]] {{*}} [[Табигать тарихы милли музее (Болгария)]]{{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|5
|
|
|-
|-
|Тулаем
|
|166
|
|
|-
|}
== Конкурстың халык-ара статистикасы ==
*[[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Statistics|Халык-ара статистика бите]]
== Нәтиҗәләр ==
[[Файл:TT-CEESpring-2023-ttwp-diploma.pdf|200px|thumb|right|Финалист дипломының татарча версиясе]]
[[File:CEE logo map vertical.xcf|20px]] [[m:Wikimedia_Central_and_Eastern_Europe/tt|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа илләре вики-волонтёрларының хезмәттәшлеге]], аның [[m:Wikimedia CEE Hub|Халыкара ярдәмләшү үзәге]] һәм [[File:Wikimedia Österreich logo black.svg|20px]] [[m:Wikimedia Österreich|Викимедиа Австрия]] исеменнән тәкъдим ителгән призлар фонды (400 Евро) бүленүе тәртибе баллар категорияләренә нигезләнә:
* Тупланган балларга карап урын буенча
* Һәр илдә гамәлдәге валюта алыштыру курсы буенча исәпләнү датасына билгеләнә
* Җирле сертификатлар булган суммага кадәр түгәрәкләнә
* 500 сумнан кимрәге таратылмый, бүләкләнүгә хокукы булган калганнары арасында бүленә
* 1 еврога ничә сум бирелгән көнендә ясалачак
<!-- * 1 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-168994707/ 4000 сумлык OZON.ru сертификаты]
* 2 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135382627/ 3000 сумлык OZON.ru сертификаты]
* 3-6 урын - 2500 сумлык OZON.ru сертификаты = [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135382612/ 2000] + [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135378940/ 500]
* 7-8 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-138431442/ 1500 сумлык OZON.ru сертификаты]-->
Тат.Википедиядә җирле оештыручысы (жюри рәисе) һәрбер призёрга бәйле эл.почтасы аркылы инструкцияләр белән хәбәр юллыячак <small>(элекке бер бәйгедән [[Кулланучы бәхәсе:Ilnur efende#Наши университеты|үрнәк]])</small>.
<!-- {| class="wikitable sortable"
! #
! Кулланучы</br><small>User</small>
! Мәкаләләр саны</br><small>Articles</small>
! Баллар</br><small>Points</small>
! Баллар буенча (€)</br><small>By points (€)</small>
! Сертификат (руб)</br><small>Gift certificate (RUR)</small>
|-
|-style="background:#FF0000"
|Σ
|Катнашучылар
|
|
|400
|
|-
|-style="background:#fefca3"
|1
|{{u|}} [[File:CEE Logo.svg|20px|Татарча Википедиядә Үзәк һәм Көнчыгыш Аурупа илчесе 2026]]
|136
|816
|140
|
|-
|-style="background:#F5F5F5"
|2
|{{u|}}
|54
|156
|90
|
|-
|-style="background:#F5DEB3"
|3
|{{u|}}
|52
|93
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|4
|{{u|}}
|10
|30
|60
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|5
|{{u|}}
|7
|21
|50
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|6
|{{u|}}
|
|
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|7
|{{u|}}
|
|
|
|
|-
|}
-->
[[Категория:Проект:Вики-яз 2026| ]]
cjbd4oeuo6zkvkj5sndaoqtla78qnt0
5795081
5795049
2026-04-20T11:25:36Z
Il Nur
6874
/* Катнашучылар */
5795081
wikitext
text/x-wiki
{{WAM
|header = [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Вики-яз — 2026]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Файл:CEE Spring Logo transparent.svg|250px]]</div>
|subheader = 21.03-31.05: Татарча Википедияне [[Балкан ярымутравы]], [[Үзәк Аурупа|Үзәк]] һәм [[Көнчыгыш Аурупа|Көнчыгыш Европа]] илләре-халыклары-табигате тарихы, бүгенгесе һәм киләчәгенә багышланган мәкаләләр белән [[Проект:Вики яз|баету марафонында]] катнаш!
Проектның максаты һәм мәгънәсе — бәйле төбәкләрдә яшәүчеләрнең бер-берсенең мәдәнияте, тарихы, бүгенгесе һәм киләчәге өчен әһәмиятле феноменнарны өйрәнү, үз телебез аркылы үз итү һәм Википедия тел бүлекләре волонтёрлары арасында хезмәттәшлекне яхшырту. [[Татар Википедиясе]]н күршеләребез турында мәгълүмат белән баетканда, аларга исә [[Татар теле|татар дөньясын]] аңлау өчен әһәмиятле мәкаләләр исемлеген тәкъдим итәбез.
__NOTOC__
|body =
== Кагыйдәләр ==
* Конкурска Википедияда теркәлгән һәркем катнаша ала.
* Конкурска түбәндәге мәкаләләр кабул ителә:
# Мәкалә 2026 елның 21 мартыннан 31 маена кадәр татар телендә язылырга тиеш.
# Мәкаләләр [[Проект:Вики-яз 2026#Нәрсә турында язарга|түбәндәге илләр яки халыклар]] белән бәйле булырга тиеш.
# Яңа мәкалә 150 сүздән һәм 2500 байттан артык булырга тиеш.
# Иске мәкәләгә 120 сүз һәм 2000 байт өстәргә кирәк.
# Мәкалә [[Википедия:Әһәмиятлелек|әһәмиятле]] булырга тиеш, мәкаләнең [[Википедия:Абруйлы чыганаклар|чыганаклары]] күрсәтелергә тиеш.
# Машина тәрҗемәсе булырга тиеш түгел.
# Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Вики-яз мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла:
<pre>{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз| ил = | ил2 = | ил3 = | тема= | тема2= | тема3= }}</pre>
* Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, халыкара һәм аерым тел бүлегендәге урыннарга бәйле.
* Урындагы жюри балларны кайгырта алуы өчен, баетылган/яңа мәкаләләр түбәндәге таблицага урнаштыру сорала.
* 4 мәкаләне булдырган/якшырткан катнашучылар финалистлар арасына керә.
* Казыйлар карары шикәят ителә алмый.
== Бәяләү тәртибе ==
* Күрсәтелгән таләпләргә туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 2000/2500 байт яки 120/150 сүз булган иске/яңа мәкаләләргә жюри 1 балл бирә;
* Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 2000/2500 байт яки 120/150 сүз өстәгән иске/яңа мәкаләләргә жюри 2 балл бирә;
* 200 сүздән яки 3000 байттан артык мәгълүмат өстәгән мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә;
[[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле 10 мең мәкалә]] арасыннан булса өстәмә 5 балл бирелә;
* Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар ясаган мәкаләләр өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган.
Катнашучы 1 мәкалә өчен максималь 8/16 балл ала ала.
== Жюри ==
* Жюри рәисе, техник башкаручы — {{u|Il Nur}} (Казан)
* Жюри рәисе — {{u|Fxan}} (Казан)
== Нәрсә турында язарга ==
{{Ябык блок башы|башлык = Гамәлдәге тематик материаллар}}
[[Файл:Flag of Albania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Albania|Албания — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Armenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Armenia|Әрмәнстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Austria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Austria|Австрия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Azerbaijan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Azerbaijan|Әзербайҗан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Bashkortostan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bashkortostan|Башкортстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Belarus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Belarus|Белоруссия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia_CEE_Spring 2026/Structure/Bosnia and Herzegovina|Босния һәм Герцеговина — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Bulgaria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bulgaria|Болгария — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Hungary.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Hungary|Маҗарстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Võro_lipp.png|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Võro|Выру — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Georgia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Georgia|Грузия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Greece.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Greece|Греция — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Kazakhstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kazakhstan|Казакъстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Cyprus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Cyprus|Кипр — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Kosovo.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kosovo|Косово — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of the Crimean Tatar people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Crimean Tatar|Кырым татарлары — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Latvia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Latvia|Латвия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag_of_Lithuania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Lithuania|Литва — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Sorbs.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Sorbian|Лужичане — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Malta.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Malta|Мальта — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Poland.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Poland|Польша — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Romania.svg|40px]] [[Файл:Flag of Moldova.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Romanian|Румыния һәм Молдавия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of North Macedonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/North Macedonia|Төньяк Македония — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Republika Srpska.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Republic of Srpska|Республика Сербская — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Serbia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Serbia|Сербия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Slovakia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovakia|Словакия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Slovenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovenia|Словения — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Tatarstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tatar|Татарлар — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Turkey.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Turkey|Төркия— мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Ukraine.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Ukraine|Украина — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Croatia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Croatia|Хорватия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of the Romani people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Roma|Чегәннәр (рома) — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Montenegro.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Montenegro|Черногория — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Czech Republic.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Czechia|Чехия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Erzya Flag.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Erzya|Эрзя — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Esperanto.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Esperanto|Эсперанто — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Estonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Estonia|Эстония — мәкаләләр исемлеге]]
{{Ябык блок ахыры}}
Вики-яз 2026 чикләрендә бүтән конкурслар: [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Women|Хатын-кызлар]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_for_Human_Rights|Кеше хокуклары]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_Youth|Яшьләр]].
|footer =
== Призлар ==
Сөйләшенә.
}}
== Катнашучылар ==
Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Вики-яз мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла:
<pre>{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз| ил = | ил2 = | ил3 = | тема= | тема2= | тема3= }}</pre>
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|{{u|Баныу}}
|[[Медея]] {{*}} [[Лилия Подкопаева]] {{*}} [[Ләйлә Зана]] {{*}} [[Казый Мөхәммәд]] {{*}} [[Фаррухру Парса]]{{*}} [[Земфира Латыйпова]] {{*}} [[Елена Прекрасная]]{{*}} [[Электра]]{{*}}[[Леда]]{{*}}[[Клитемнестра]]{{*}}[[Немезида]]{{*}} [[Нюкта]]{{*}} [[Ильяс (пәйгамбәр)]] {{*}} [[Фаил Фәтхетдинов]]{{*}} [[Фәрит Суфияров]] {{*}} [[Абдуллатыйп Хәкимов]]{{*}} [[Ибраһим Тынкачев]] {{*}} [[Ануше Ансари]]{{*}} [[Антонина Нухрат]] {{*}} [[Мостафиннар]]{{*}} [[Сергей Манжигеев]] {{*}} [[Сөләйманова Рима]]{{*}}[[Шириннар-Шихматовлар]]{{*}}[[Гельсий Зәйниев]]{{*}}[[Римма Үтәшева]]{{*}}[[Морат Йосыф]]{{*}}[[Анна Достоевская]]{{*}}[[Хайтарма (бию)]]{{*}}[[Николай Малиев]] {{*}} [[Елена Созина]] {{*}} [[Сәдагәт Кәримова]] {{*}} [[Нөшаба Мәһәммәдли]] {{*}} [[Шәфига Әфәндезадә]] {{*}} [[Рәфига Әлиева ]] {{*}} [[Аида Имангулиева]]{{*}} [[Хиҗран Хөсәенова]]{{*}} [[Наилә Велиханлы]]{{*}} [[Диләрә Әлиева]]{{*}} [[Зарифа Әлиева]]{{*}} [[Әдилә Намазова]]{{*}} [[Зарифа Будагова]]{{*}} [[Өммегөлсем Садихзадә]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|42
|
|
|-
|{{u|Әмир}}
|[[Рөстәм Каженкин]] {{*}} [[Зөлфәт Нигъмәтҗанов]] {{*}} [[Форель Тинчурин]] {{*}} [[Ангелина Фәйрушина]]{{*}} [[Марат Фәйрушин ]] {{*}} [[Рәсим Низамов]]{{*}} [[Оскар Усманов]] {{*}} [[Алмаз Хәкимов]]{{*}} [[Ярмәк вагы (бию)]] {{*}} [[Люция Мусина]]{{*}} [[Айбаш мәчете (Татарстан)]] {{*}} [[Лилия Бикмаева]]{{*}} [[Альберт Вәлиуллин]] {{*}} [[Айдарбәк Сарманбетов]]{{*}} [[Илнар Миранов]] {{*}} [[Илнур Гомәров]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]
|16
|
|
|-
|{{u|Aliya2111}}
|[[Нурания Вәлиева]]{{*}} [[Сабина Вәлиева]]{{*}} [[Людмила Иванова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Екатерина Семёнова]]{{*}} [[Екатерина Васильева]]{{*}} [[Лидия Сурикова]]{{*}} [[Татьяна Фәхретдинова]]{{*}} [[Людмила Путина]]{{*}} [[Наталья Крымова]] {{*}}[[Гүзәл Хәйретдинова]]{{*}} [[Дарья Деревень]]{{*}} [[Вера Хәйретдинова]]{{*}} [[Серафима Огарева]]{{*}} [[Фаина Романова]]{{*}} [[Надежда Васильева]]{{*}} [[Анастасия Талызина]]{{*}} [[Елизавета Смирнова]]{{*}} [[Александра Ильбекова]]{{*}} [[Наталья Чеховская]]{{*}} [[Светлана Басова]]{{*}} [[Вероника Никитина]]{{*}} [[Людмила Блонская]]{{*}} [[Камилла Реброва]]{{*}} [[Наталья Садовская]]{{*}} [[Людмила Коршунова]]{{*}} [[Юлия Корнейченко]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Анна Садченко]]{{*}} [[Надежда Владыко]]{{*}} [[София Шишкина]]{{*}} [[Екатерина Гатина]]{{*}} [[Наталья Слаутина]]{{*}} [[Ирина Зиновьева]]{{*}} [[Анастасия Анзорова]]{{*}} [[Евгения Щеглова]]{{*}} [[Александра Мамедова]]{{*}} [[Елена Грошева]]{{*}} [[Татьяна Шаповалова]]{{*}} [[Татьяна Ларина]]{{*}} [[Эльзара Баталова]]{{*}} [[Наталья Быстрова]]{{*}} [[Җәмилә Әсфәндиярова]]{{*}} [[Елена Вишленкова]]{{*}} [[Милана Кутякина]]{{*}} [[Мария Минаева]]{{*}} [[Марина Чуксеева]]{{*}} [[Эльмира Әхмәтшина]]{{*}} [[Гөлчәчәк Нәҗипова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Александра Воробьева]]{{*}} [[Нина Фуралева]]{{*}} [[Александра Капустина]]{{*}} [[Людмила Ремеслова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}}
|55
|
|
|-
|{{u|Ramzanka2000}}
|[[Унжа (Кострома өлкәсе)]] {{*}} [[Торино (Кострома өлкәсе)]] {{*}} [[Дешуково]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|{{u|Gulnaz2015}}
|[[Кира Волконская]]{{*}} [[Ульяна Тимофеева]]{{*}} [[Камилә Харисова]]{{*}} [[Ирина Приходько]]
|4
|
|
|-
|{{u|Ramazan Khab}}
|[[Сөмәйя бинт Хәйят]]{{*}}[[Әпипә]]{{*}}[[Аерым бию]]{{*}}[[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|{{u|Ilnaz26}}
|[[Әтеш Сәйран]]{{*}} [[Өмми әл-Банин]]{{*}} [[Гөлүсә Галиева]]{{*}} [[Татьяна Грабузова]]{{*}} [[Регина Шәйдуллина]]{{*}} [[Эне Эргма]]{{*}} [[Маре Винт]]{{*}} [[Илон Викланд]]{{*}} [[Ита Эвер]]{{*}} [[Камиля Харисова]]{{*}} [[Диана Хафизова]]{{*}} [[Расиха Хафизова]]{{*}} [[Эве Киви]]{{*}} [[Кайя Канепи]]{{*}} [[Вера Евлампиева]]{{*}} [[Клара Хафизова]]{{*}} [[Келли Сильдару]]{{*}} [[Ану Тали]]{{*}} [[Кармен Касс]]{{*}} [[Сигне Киви]]{{*}} [[Юлия Шигмонд]]{{*}} [[Элина Нечаева]]{{*}} [[Клара Заменгоф]]{{*}} [[София Заменгоф]]{{*}} [[Каталин Ковач (эсперантистка)]]{{*}} [[Илона Кутни]]{{*}} [[Юлия Шупихова]]{{*}} [[Эли Урбанова]]{{*}} [[Лилит Блеян]]{{*}} [[Аревик Церунян]]{{*}} [[Ануш Бабаджанян]]{{*}} [[Карина Погосян]]{{*}} [[Рима Пипоян]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Нәргиз Әбсәләмова]]{{*}} [[Эльнара Гасыймова]]{{*}} [[Айнур Эльгюнеш]]
|38
|
|
|-
|{{u|Ilsina Ilgizovna}}
|[[Алиса Вяткина]]{{*}} [[Ольга Фигнер]]{{*}} [[Лидия Фигнер]]{{*}} [[Нина Ли]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|4
|
|
|-
|{{u|Il Nur}}
|[[Пүһаярв]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|-
|{{u|Марьям Султанбаева}}
|[[Җаникә (Кырым принцессасы)]] {{*}} [[Урия Эдемова]] {{*}} [[Халитова Мәрзия Ибраһим кызы]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|-
|{{u|Timlesj}}
|[[Сиреналар]] {{*}} [[Парфенопа]] {{*}} [[Гесперидлар]] {{*}} [[Роза Дерине]] {{*}} [[Шари Федак]] {{*}} [[Элизабета Гёргиевская]] {{*}} [[Ольга Бознанская]] {{*}} [[Анна Билинская]] {{*}} [[Янина Конарская]] {{*}} [[Сәгадәт Аксой]] {{*}} [[Бану Алкан]] {{*}} [[Мөфидә Кадри]] {{*}} [[Бәргүзар Корель]] {{*}} [[Алие Бергер]] {{*}} [[Гизи Байор]] {{*}} [[София Вейверите]] {{*}} [[Мария Гюбнерова]] {{*}} [[Ольга Шайнпфлюгова]] {{*}} [[Адриена Шимотова]] {{*}} [[Бланш Юбер]] {{*}} [[Ирен Кондачи]] {{*}} [[Александра Корнхаузер Фрейзер]] {{*}} [[Габриеле Мартиросян]] {{*}} [[Елена Мароти-Шолтесова]] {{*}} [[Юдита Вайчюнайте]] {{*}} [[Мирга Гражините-Тила]] {{*}} [[Гана Поницкая]] {{*}} [[Хильда Гобби]] {{*}} [[Ханна Хонти]] {{*}} [[Мария Корда]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|30
|
|
|-
|-
|{{u|Таңһылыу}}
|[[Планеталар системасы]] {{*}} [[Фотометрия (астрономия)]] {{*}} [[Элемтә юлдашлары]] {{*}} [[Атмосфера химиясе]] {{*}} [[Табигать тарихы милли музее (Болгария)]]{{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|5
|
|
|-
|-
|{{u|Fxan}}
|[[Икътисадны либеральләштерү]] {{*}} [[Күчеш икътисады]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|2
|
|
|-
|-
|{{u|}}
|[[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|0
|
|
|-
|-
|Тулаем
|
|166
|
|
|-
|}
== Конкурстың халык-ара статистикасы ==
*[[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Statistics|Халык-ара статистика бите]]
== Нәтиҗәләр ==
[[Файл:TT-CEESpring-2023-ttwp-diploma.pdf|200px|thumb|right|Финалист дипломының татарча версиясе]]
[[File:CEE logo map vertical.xcf|20px]] [[m:Wikimedia_Central_and_Eastern_Europe/tt|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа илләре вики-волонтёрларының хезмәттәшлеге]], аның [[m:Wikimedia CEE Hub|Халыкара ярдәмләшү үзәге]] һәм [[File:Wikimedia Österreich logo black.svg|20px]] [[m:Wikimedia Österreich|Викимедиа Австрия]] исеменнән тәкъдим ителгән призлар фонды (400 Евро) бүленүе тәртибе баллар категорияләренә нигезләнә:
* Тупланган балларга карап урын буенча
* Һәр илдә гамәлдәге валюта алыштыру курсы буенча исәпләнү датасына билгеләнә
* Җирле сертификатлар булган суммага кадәр түгәрәкләнә
* 500 сумнан кимрәге таратылмый, бүләкләнүгә хокукы булган калганнары арасында бүленә
* 1 еврога ничә сум бирелгән көнендә ясалачак
<!-- * 1 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-168994707/ 4000 сумлык OZON.ru сертификаты]
* 2 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135382627/ 3000 сумлык OZON.ru сертификаты]
* 3-6 урын - 2500 сумлык OZON.ru сертификаты = [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135382612/ 2000] + [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135378940/ 500]
* 7-8 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-138431442/ 1500 сумлык OZON.ru сертификаты]-->
Тат.Википедиядә җирле оештыручысы (жюри рәисе) һәрбер призёрга бәйле эл.почтасы аркылы инструкцияләр белән хәбәр юллыячак <small>(элекке бер бәйгедән [[Кулланучы бәхәсе:Ilnur efende#Наши университеты|үрнәк]])</small>.
<!-- {| class="wikitable sortable"
! #
! Кулланучы</br><small>User</small>
! Мәкаләләр саны</br><small>Articles</small>
! Баллар</br><small>Points</small>
! Баллар буенча (€)</br><small>By points (€)</small>
! Сертификат (руб)</br><small>Gift certificate (RUR)</small>
|-
|-style="background:#FF0000"
|Σ
|Катнашучылар
|
|
|400
|
|-
|-style="background:#fefca3"
|1
|{{u|}} [[File:CEE Logo.svg|20px|Татарча Википедиядә Үзәк һәм Көнчыгыш Аурупа илчесе 2026]]
|136
|816
|140
|
|-
|-style="background:#F5F5F5"
|2
|{{u|}}
|54
|156
|90
|
|-
|-style="background:#F5DEB3"
|3
|{{u|}}
|52
|93
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|4
|{{u|}}
|10
|30
|60
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|5
|{{u|}}
|7
|21
|50
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|6
|{{u|}}
|
|
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|7
|{{u|}}
|
|
|
|
|-
|}
-->
[[Категория:Проект:Вики-яз 2026| ]]
izdf2fx8f20sxv95lufuca2sc6psfqc
5795086
5795081
2026-04-20T11:36:51Z
Баныу
35185
/* Катнашучылар */
5795086
wikitext
text/x-wiki
{{WAM
|header = [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Вики-яз — 2026]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Файл:CEE Spring Logo transparent.svg|250px]]</div>
|subheader = 21.03-31.05: Татарча Википедияне [[Балкан ярымутравы]], [[Үзәк Аурупа|Үзәк]] һәм [[Көнчыгыш Аурупа|Көнчыгыш Европа]] илләре-халыклары-табигате тарихы, бүгенгесе һәм киләчәгенә багышланган мәкаләләр белән [[Проект:Вики яз|баету марафонында]] катнаш!
Проектның максаты һәм мәгънәсе — бәйле төбәкләрдә яшәүчеләрнең бер-берсенең мәдәнияте, тарихы, бүгенгесе һәм киләчәге өчен әһәмиятле феноменнарны өйрәнү, үз телебез аркылы үз итү һәм Википедия тел бүлекләре волонтёрлары арасында хезмәттәшлекне яхшырту. [[Татар Википедиясе]]н күршеләребез турында мәгълүмат белән баетканда, аларга исә [[Татар теле|татар дөньясын]] аңлау өчен әһәмиятле мәкаләләр исемлеген тәкъдим итәбез.
__NOTOC__
|body =
== Кагыйдәләр ==
* Конкурска Википедияда теркәлгән һәркем катнаша ала.
* Конкурска түбәндәге мәкаләләр кабул ителә:
# Мәкалә 2026 елның 21 мартыннан 31 маена кадәр татар телендә язылырга тиеш.
# Мәкаләләр [[Проект:Вики-яз 2026#Нәрсә турында язарга|түбәндәге илләр яки халыклар]] белән бәйле булырга тиеш.
# Яңа мәкалә 150 сүздән һәм 2500 байттан артык булырга тиеш.
# Иске мәкәләгә 120 сүз һәм 2000 байт өстәргә кирәк.
# Мәкалә [[Википедия:Әһәмиятлелек|әһәмиятле]] булырга тиеш, мәкаләнең [[Википедия:Абруйлы чыганаклар|чыганаклары]] күрсәтелергә тиеш.
# Машина тәрҗемәсе булырга тиеш түгел.
# Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Вики-яз мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла:
<pre>{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз| ил = | ил2 = | ил3 = | тема= | тема2= | тема3= }}</pre>
* Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, халыкара һәм аерым тел бүлегендәге урыннарга бәйле.
* Урындагы жюри балларны кайгырта алуы өчен, баетылган/яңа мәкаләләр түбәндәге таблицага урнаштыру сорала.
* 4 мәкаләне булдырган/якшырткан катнашучылар финалистлар арасына керә.
* Казыйлар карары шикәят ителә алмый.
== Бәяләү тәртибе ==
* Күрсәтелгән таләпләргә туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 2000/2500 байт яки 120/150 сүз булган иске/яңа мәкаләләргә жюри 1 балл бирә;
* Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 2000/2500 байт яки 120/150 сүз өстәгән иске/яңа мәкаләләргә жюри 2 балл бирә;
* 200 сүздән яки 3000 байттан артык мәгълүмат өстәгән мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә;
[[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле 10 мең мәкалә]] арасыннан булса өстәмә 5 балл бирелә;
* Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар ясаган мәкаләләр өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган.
Катнашучы 1 мәкалә өчен максималь 8/16 балл ала ала.
== Жюри ==
* Жюри рәисе, техник башкаручы — {{u|Il Nur}} (Казан)
* Жюри рәисе — {{u|Fxan}} (Казан)
== Нәрсә турында язарга ==
{{Ябык блок башы|башлык = Гамәлдәге тематик материаллар}}
[[Файл:Flag of Albania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Albania|Албания — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Armenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Armenia|Әрмәнстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Austria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Austria|Австрия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Azerbaijan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Azerbaijan|Әзербайҗан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Bashkortostan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bashkortostan|Башкортстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Belarus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Belarus|Белоруссия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia_CEE_Spring 2026/Structure/Bosnia and Herzegovina|Босния һәм Герцеговина — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Bulgaria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bulgaria|Болгария — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Hungary.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Hungary|Маҗарстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Võro_lipp.png|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Võro|Выру — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Georgia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Georgia|Грузия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Greece.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Greece|Греция — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Kazakhstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kazakhstan|Казакъстан — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Cyprus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Cyprus|Кипр — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Kosovo.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kosovo|Косово — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of the Crimean Tatar people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Crimean Tatar|Кырым татарлары — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Latvia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Latvia|Латвия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag_of_Lithuania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Lithuania|Литва — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Sorbs.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Sorbian|Лужичане — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Malta.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Malta|Мальта — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Poland.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Poland|Польша — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Romania.svg|40px]] [[Файл:Flag of Moldova.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Romanian|Румыния һәм Молдавия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of North Macedonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/North Macedonia|Төньяк Македония — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Republika Srpska.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Republic of Srpska|Республика Сербская — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Serbia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Serbia|Сербия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Slovakia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovakia|Словакия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Slovenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovenia|Словения — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Tatarstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tatar|Татарлар — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Turkey.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Turkey|Төркия— мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Ukraine.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Ukraine|Украина — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Croatia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Croatia|Хорватия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of the Romani people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Roma|Чегәннәр (рома) — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Montenegro.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Montenegro|Черногория — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Czech Republic.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Czechia|Чехия — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Erzya Flag.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Erzya|Эрзя — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Esperanto.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Esperanto|Эсперанто — мәкаләләр исемлеге]]
[[Файл:Flag of Estonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Estonia|Эстония — мәкаләләр исемлеге]]
{{Ябык блок ахыры}}
Вики-яз 2026 чикләрендә бүтән конкурслар: [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Women|Хатын-кызлар]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_for_Human_Rights|Кеше хокуклары]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_Youth|Яшьләр]].
|footer =
== Призлар ==
Сөйләшенә.
}}
== Катнашучылар ==
Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Вики-яз мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла:
<pre>{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз| ил = | ил2 = | ил3 = | тема= | тема2= | тема3= }}</pre>
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|{{u|Баныу}}
|[[Медея]] {{*}} [[Лилия Подкопаева]] {{*}} [[Ләйлә Зана]] {{*}} [[Казый Мөхәммәд]] {{*}} [[Фаррухру Парса]]{{*}} [[Земфира Латыйпова]] {{*}} [[Елена Прекрасная]]{{*}} [[Электра]]{{*}}[[Леда]]{{*}}[[Клитемнестра]]{{*}}[[Немезида]]{{*}} [[Нюкта]]{{*}} [[Ильяс (пәйгамбәр)]] {{*}} [[Фаил Фәтхетдинов]]{{*}} [[Фәрит Суфияров]] {{*}} [[Абдуллатыйп Хәкимов]]{{*}} [[Ибраһим Тынкачев]] {{*}} [[Ануше Ансари]]{{*}} [[Антонина Нухрат]] {{*}} [[Мостафиннар]]{{*}} [[Сергей Манжигеев]] {{*}} [[Сөләйманова Рима]]{{*}}[[Шириннар-Шихматовлар]]{{*}}[[Гельсий Зәйниев]]{{*}}[[Римма Үтәшева]]{{*}}[[Морат Йосыф]]{{*}}[[Анна Достоевская]]{{*}}[[Хайтарма (бию)]]{{*}}[[Николай Малиев]] {{*}} [[Елена Созина]] {{*}} [[Сәдагәт Кәримова]] {{*}} [[Нөшаба Мәһәммәдли]] {{*}} [[Шәфига Әфәндезадә]] {{*}} [[Рәфига Әлиева ]] {{*}} [[Аида Имангулиева]]{{*}} [[Хиҗран Хөсәенова]]{{*}} [[Наилә Велиханлы]]{{*}} [[Диләрә Әлиева]]{{*}} [[Зарифа Әлиева]]{{*}} [[Әдилә Намазова]]{{*}} [[Зарифа Будагова]]{{*}} [[Өммегөлсем Садихзадә]]{{*}} [[Хөршидбану Натаван]]{{*}} [[]]
|43
|
|
|-
|{{u|Әмир}}
|[[Рөстәм Каженкин]] {{*}} [[Зөлфәт Нигъмәтҗанов]] {{*}} [[Форель Тинчурин]] {{*}} [[Ангелина Фәйрушина]]{{*}} [[Марат Фәйрушин ]] {{*}} [[Рәсим Низамов]]{{*}} [[Оскар Усманов]] {{*}} [[Алмаз Хәкимов]]{{*}} [[Ярмәк вагы (бию)]] {{*}} [[Люция Мусина]]{{*}} [[Айбаш мәчете (Татарстан)]] {{*}} [[Лилия Бикмаева]]{{*}} [[Альберт Вәлиуллин]] {{*}} [[Айдарбәк Сарманбетов]]{{*}} [[Илнар Миранов]] {{*}} [[Илнур Гомәров]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]{{*}} [[]] {{*}} [[]]
|16
|
|
|-
|{{u|Aliya2111}}
|[[Нурания Вәлиева]]{{*}} [[Сабина Вәлиева]]{{*}} [[Людмила Иванова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Екатерина Семёнова]]{{*}} [[Екатерина Васильева]]{{*}} [[Лидия Сурикова]]{{*}} [[Татьяна Фәхретдинова]]{{*}} [[Людмила Путина]]{{*}} [[Наталья Крымова]] {{*}}[[Гүзәл Хәйретдинова]]{{*}} [[Дарья Деревень]]{{*}} [[Вера Хәйретдинова]]{{*}} [[Серафима Огарева]]{{*}} [[Фаина Романова]]{{*}} [[Надежда Васильева]]{{*}} [[Анастасия Талызина]]{{*}} [[Елизавета Смирнова]]{{*}} [[Александра Ильбекова]]{{*}} [[Наталья Чеховская]]{{*}} [[Светлана Басова]]{{*}} [[Вероника Никитина]]{{*}} [[Людмила Блонская]]{{*}} [[Камилла Реброва]]{{*}} [[Наталья Садовская]]{{*}} [[Людмила Коршунова]]{{*}} [[Юлия Корнейченко]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Анна Садченко]]{{*}} [[Надежда Владыко]]{{*}} [[София Шишкина]]{{*}} [[Екатерина Гатина]]{{*}} [[Наталья Слаутина]]{{*}} [[Ирина Зиновьева]]{{*}} [[Анастасия Анзорова]]{{*}} [[Евгения Щеглова]]{{*}} [[Александра Мамедова]]{{*}} [[Елена Грошева]]{{*}} [[Татьяна Шаповалова]]{{*}} [[Татьяна Ларина]]{{*}} [[Эльзара Баталова]]{{*}} [[Наталья Быстрова]]{{*}} [[Җәмилә Әсфәндиярова]]{{*}} [[Елена Вишленкова]]{{*}} [[Милана Кутякина]]{{*}} [[Мария Минаева]]{{*}} [[Марина Чуксеева]]{{*}} [[Эльмира Әхмәтшина]]{{*}} [[Гөлчәчәк Нәҗипова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Александра Воробьева]]{{*}} [[Нина Фуралева]]{{*}} [[Александра Капустина]]{{*}} [[Людмила Ремеслова]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}}
|55
|
|
|-
|{{u|Ramzanka2000}}
|[[Унжа (Кострома өлкәсе)]] {{*}} [[Торино (Кострома өлкәсе)]] {{*}} [[Дешуково]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|{{u|Gulnaz2015}}
|[[Кира Волконская]]{{*}} [[Ульяна Тимофеева]]{{*}} [[Камилә Харисова]]{{*}} [[Ирина Приходько]]
|4
|
|
|-
|{{u|Ramazan Khab}}
|[[Сөмәйя бинт Хәйят]]{{*}}[[Әпипә]]{{*}}[[Аерым бию]]{{*}}[[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|{{u|Ilnaz26}}
|[[Әтеш Сәйран]]{{*}} [[Өмми әл-Банин]]{{*}} [[Гөлүсә Галиева]]{{*}} [[Татьяна Грабузова]]{{*}} [[Регина Шәйдуллина]]{{*}} [[Эне Эргма]]{{*}} [[Маре Винт]]{{*}} [[Илон Викланд]]{{*}} [[Ита Эвер]]{{*}} [[Камиля Харисова]]{{*}} [[Диана Хафизова]]{{*}} [[Расиха Хафизова]]{{*}} [[Эве Киви]]{{*}} [[Кайя Канепи]]{{*}} [[Вера Евлампиева]]{{*}} [[Клара Хафизова]]{{*}} [[Келли Сильдару]]{{*}} [[Ану Тали]]{{*}} [[Кармен Касс]]{{*}} [[Сигне Киви]]{{*}} [[Юлия Шигмонд]]{{*}} [[Элина Нечаева]]{{*}} [[Клара Заменгоф]]{{*}} [[София Заменгоф]]{{*}} [[Каталин Ковач (эсперантистка)]]{{*}} [[Илона Кутни]]{{*}} [[Юлия Шупихова]]{{*}} [[Эли Урбанова]]{{*}} [[Лилит Блеян]]{{*}} [[Аревик Церунян]]{{*}} [[Ануш Бабаджанян]]{{*}} [[Карина Погосян]]{{*}} [[Рима Пипоян]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Нәргиз Әбсәләмова]]{{*}} [[Эльнара Гасыймова]]{{*}} [[Айнур Эльгюнеш]]
|38
|
|
|-
|{{u|Ilsina Ilgizovna}}
|[[Алиса Вяткина]]{{*}} [[Ольга Фигнер]]{{*}} [[Лидия Фигнер]]{{*}} [[Нина Ли]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]
|4
|
|
|-
|{{u|Il Nur}}
|[[Пүһаярв]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|1
|
|
|-
|-
|{{u|Марьям Султанбаева}}
|[[Җаникә (Кырым принцессасы)]] {{*}} [[Урия Эдемова]] {{*}} [[Халитова Мәрзия Ибраһим кызы]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|3
|
|
|-
|-
|{{u|Timlesj}}
|[[Сиреналар]] {{*}} [[Парфенопа]] {{*}} [[Гесперидлар]] {{*}} [[Роза Дерине]] {{*}} [[Шари Федак]] {{*}} [[Элизабета Гёргиевская]] {{*}} [[Ольга Бознанская]] {{*}} [[Анна Билинская]] {{*}} [[Янина Конарская]] {{*}} [[Сәгадәт Аксой]] {{*}} [[Бану Алкан]] {{*}} [[Мөфидә Кадри]] {{*}} [[Бәргүзар Корель]] {{*}} [[Алие Бергер]] {{*}} [[Гизи Байор]] {{*}} [[София Вейверите]] {{*}} [[Мария Гюбнерова]] {{*}} [[Ольга Шайнпфлюгова]] {{*}} [[Адриена Шимотова]] {{*}} [[Бланш Юбер]] {{*}} [[Ирен Кондачи]] {{*}} [[Александра Корнхаузер Фрейзер]] {{*}} [[Габриеле Мартиросян]] {{*}} [[Елена Мароти-Шолтесова]] {{*}} [[Юдита Вайчюнайте]] {{*}} [[Мирга Гражините-Тила]] {{*}} [[Гана Поницкая]] {{*}} [[Хильда Гобби]] {{*}} [[Ханна Хонти]] {{*}} [[Мария Корда]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|30
|
|
|-
|-
|{{u|Таңһылыу}}
|[[Планеталар системасы]] {{*}} [[Фотометрия (астрономия)]] {{*}} [[Элемтә юлдашлары]] {{*}} [[Атмосфера химиясе]] {{*}} [[Табигать тарихы милли музее (Болгария)]]{{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|5
|
|
|-
|-
|{{u|Fxan}}
|[[Икътисадны либеральләштерү]] {{*}} [[Күчеш икътисады]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|2
|
|
|-
|-
|{{u|}}
|[[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]] {{*}} [[]]
|0
|
|
|-
|-
|Тулаем
|
|166
|
|
|-
|}
== Конкурстың халык-ара статистикасы ==
*[[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Statistics|Халык-ара статистика бите]]
== Нәтиҗәләр ==
[[Файл:TT-CEESpring-2023-ttwp-diploma.pdf|200px|thumb|right|Финалист дипломының татарча версиясе]]
[[File:CEE logo map vertical.xcf|20px]] [[m:Wikimedia_Central_and_Eastern_Europe/tt|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа илләре вики-волонтёрларының хезмәттәшлеге]], аның [[m:Wikimedia CEE Hub|Халыкара ярдәмләшү үзәге]] һәм [[File:Wikimedia Österreich logo black.svg|20px]] [[m:Wikimedia Österreich|Викимедиа Австрия]] исеменнән тәкъдим ителгән призлар фонды (400 Евро) бүленүе тәртибе баллар категорияләренә нигезләнә:
* Тупланган балларга карап урын буенча
* Һәр илдә гамәлдәге валюта алыштыру курсы буенча исәпләнү датасына билгеләнә
* Җирле сертификатлар булган суммага кадәр түгәрәкләнә
* 500 сумнан кимрәге таратылмый, бүләкләнүгә хокукы булган калганнары арасында бүленә
* 1 еврога ничә сум бирелгән көнендә ясалачак
<!-- * 1 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-168994707/ 4000 сумлык OZON.ru сертификаты]
* 2 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135382627/ 3000 сумлык OZON.ru сертификаты]
* 3-6 урын - 2500 сумлык OZON.ru сертификаты = [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135382612/ 2000] + [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135378940/ 500]
* 7-8 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-138431442/ 1500 сумлык OZON.ru сертификаты]-->
Тат.Википедиядә җирле оештыручысы (жюри рәисе) һәрбер призёрга бәйле эл.почтасы аркылы инструкцияләр белән хәбәр юллыячак <small>(элекке бер бәйгедән [[Кулланучы бәхәсе:Ilnur efende#Наши университеты|үрнәк]])</small>.
<!-- {| class="wikitable sortable"
! #
! Кулланучы</br><small>User</small>
! Мәкаләләр саны</br><small>Articles</small>
! Баллар</br><small>Points</small>
! Баллар буенча (€)</br><small>By points (€)</small>
! Сертификат (руб)</br><small>Gift certificate (RUR)</small>
|-
|-style="background:#FF0000"
|Σ
|Катнашучылар
|
|
|400
|
|-
|-style="background:#fefca3"
|1
|{{u|}} [[File:CEE Logo.svg|20px|Татарча Википедиядә Үзәк һәм Көнчыгыш Аурупа илчесе 2026]]
|136
|816
|140
|
|-
|-style="background:#F5F5F5"
|2
|{{u|}}
|54
|156
|90
|
|-
|-style="background:#F5DEB3"
|3
|{{u|}}
|52
|93
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|4
|{{u|}}
|10
|30
|60
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|5
|{{u|}}
|7
|21
|50
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|6
|{{u|}}
|
|
|
|
|-
|-style="background:#00FF00"
|7
|{{u|}}
|
|
|
|
|-
|}
-->
[[Категория:Проект:Вики-яз 2026| ]]
ly3fx0wom6x8a1ggh3emh9bev2i0ejg
Өммегөлсем (мәгънәләр)
0
1391231
5795042
5563745
2026-04-20T08:25:46Z
Баныу
35185
/* Танылган шәхесләр */
5795042
wikitext
text/x-wiki
'''Өммегөлсем''':
* '''[[Өммегөлсем (исем)]]''' — [[хатын-кыз]]лар [[Шәхси исем|исеме]].
== Танылган шәхесләр ==
* '''[[Өммегөлсем бинт Мөхәммәт]]''' (603/604-630) — [[Мөхәммәт пәйгамбәр]] һәм [[Хәдиҗә бинте Хувәйлид]]нең кызы.
* '''[[Өммегөлсем бинт Гали]]''' (627-68?) — [[Мөхәммәт пәйгамбәр|Мөхәммәт пәйгамбәрнең]] оныгы, [[сәхабә]] [[Гали ибне Әбү Талиб]]ның һәм [[Ислам]]ны китергән [[Аллаһ]] пәйгамбәре кызы [[Фатыйма]]ның иң кечкенә кызы. Кәрбәлә сугышыннан исән калган кеше буларак билгеле.
* '''[[Өммегөлсем солтан]]''' (1670-1720) — [[Госман империясе]] солтаны [[IV Мәхмәт]] һәм Кәния хатынның кызы, [[II Мостафа]] һәм [[III Әхмәт]] солтаннары кардәше.
* '''[[Өммегөлсем Камалова-Акчурина]]''' (1889 — 1957) — татар милли һәм феминизм хәрәкәте эшлеклесе.
* '''[[Өммегөлсем]]''' (1898/1904-1975) — [[Мисыр]] җырчысы, җырлар авторы һәм актрисасы. Ул гарәп җырларын башкаруы белән дан казана. Гарәп дөньясындагы иң танылган башкаручыларның берсе.
* ''[[Өммегөлсем Садихзадә]]'' ({{Lang-az|Ümmügülsüm Əbdüləziz qızı Sadıqzadə}}) — ''Өммегөлсем'' исеме белән язган, [[Азәрбайҗан]] шагыйре, Сталин репрессияләре корбаны.
== Шулай ук карагыз ==
* '''[[Гөлсем Болгарская]]''', тулы исеме '''Өммегөлсем Муса кызы Әжимова-Колмәмәт-Мостафина''' (1891-1968) — [[татар]] сәхнәсенең күренекле остасы, [[ТАССР]] халык, [[РСФСР]] атказанган артисты (1926).
* '''[[Гөлсем Мөхәммәдова]]''', тулы исеме '''Өммегөлсем Даут кызы Мөхәммәдова''' (1903-1988) — [[татар]] [[язучы]]сы, тәрҗемәче, биология фәннәре кандидаты (1956), [[Галимҗан Ибраһимов]]ның беренче хатыны, аклануына аның язмышын документлару белән шөгыйльләнүчесе.
* '''[[Гөлсем Сөләйманова]]''', тулы исеме '''Сөләйманова (Еникиева) Өммегөлсем Нурмөхәммәт кызы''' (1907 ел — 1968 ел) — җырчы, Татарстан АССРның [[Татарстан АССР атказанган артисты|атказанган]] (1939) һәм [[Татарстан АССР халык артисты|халык]] (1957 ел) артисты.
{{адашлар исемлеге}}
{{Күп мәгънәләр}}
pslzp7chkmz0nb6qq0gyhh1q1iy0dxi
5795048
5795042
2026-04-20T08:35:11Z
Баныу
35185
/* Танылган шәхесләр */
5795048
wikitext
text/x-wiki
'''Өммегөлсем''':
* '''[[Өммегөлсем (исем)]]''' — [[хатын-кыз]]лар [[Шәхси исем|исеме]].
== Танылган шәхесләр ==
* '''[[Өммегөлсем бинт Мөхәммәт]]''' (603/604-630) — [[Мөхәммәт пәйгамбәр]] һәм [[Хәдиҗә бинте Хувәйлид]]нең кызы.
* '''[[Өммегөлсем бинт Гали]]''' (627-68?) — [[Мөхәммәт пәйгамбәр|Мөхәммәт пәйгамбәрнең]] оныгы, [[сәхабә]] [[Гали ибне Әбү Талиб]]ның һәм [[Ислам]]ны китергән [[Аллаһ]] пәйгамбәре кызы [[Фатыйма]]ның иң кечкенә кызы. Кәрбәлә сугышыннан исән калган кеше буларак билгеле.
* '''[[Өммегөлсем солтан]]''' (1670—1720) — [[Госман империясе]] солтаны [[IV Мәхмәт]] һәм Кәния хатынның кызы, [[II Мостафа]] һәм [[III Әхмәт]] солтаннары кардәше.
* '''[[Өммегөлсем Камалова-Акчурина]]''' (1889—1957) — татар милли һәм феминизм хәрәкәте эшлеклесе.
* '''[[Өммегөлсем]]''' (1898/1904-1975) — [[Мисыр]] җырчысы, җырлар авторы һәм актрисасы. Ул гарәп җырларын башкаруы белән дан казана. Гарәп дөньясындагы иң танылган башкаручыларның берсе.
* ''[[Өммегөлсем Садихзадә]]'' ({{Lang-az|Ümmügülsüm Əbdüləziz qızı Sadıqzadə}}; [[1899 ел]],[[Новханы]]—[[17 сентябрь]] [[1944 ел]], [[Шәмахы]])) — ''Өммегөлсем'' исеме белән язган, [[Азәрбайҗан]] шагыйре, [[Сталин репрессияләре]] корбаны.
== Шулай ук карагыз ==
* '''[[Гөлсем Болгарская]]''', тулы исеме '''Өммегөлсем Муса кызы Әжимова-Колмәмәт-Мостафина''' (1891-1968) — [[татар]] сәхнәсенең күренекле остасы, [[ТАССР]] халык, [[РСФСР]] атказанган артисты (1926).
* '''[[Гөлсем Мөхәммәдова]]''', тулы исеме '''Өммегөлсем Даут кызы Мөхәммәдова''' (1903-1988) — [[татар]] [[язучы]]сы, тәрҗемәче, биология фәннәре кандидаты (1956), [[Галимҗан Ибраһимов]]ның беренче хатыны, аклануына аның язмышын документлару белән шөгыйльләнүчесе.
* '''[[Гөлсем Сөләйманова]]''', тулы исеме '''Сөләйманова (Еникиева) Өммегөлсем Нурмөхәммәт кызы''' (1907 ел — 1968 ел) — җырчы, Татарстан АССРның [[Татарстан АССР атказанган артисты|атказанган]] (1939) һәм [[Татарстан АССР халык артисты|халык]] (1957 ел) артисты.
{{адашлар исемлеге}}
{{Күп мәгънәләр}}
2z1363jrfg1f7clsa6i6easuo8c3ggc
İsrailne Gazzädä genotsid oyeştıruda ğäyepläw
0
1391491
5794923
5540238
2026-04-19T18:24:05Z
Blackisnewyellow
44652
5794923
wikitext
text/x-wiki
{{Бетерергә|19 апрель 2026}}
[[File:Damage in Gaza Strip during the October 2023 - 36.jpg|300px]]
'''Gazzä genotsidı''' — [[Gazzä suğışı]] vaqıtında [[İzrail]] tarafınnan [[Gazzä sektorı]]nda Fälästin xalqın dävamlı,<ref>{{Cite web|url=https://www.amnesty.org.uk/press-releases/israels-genocide-against-palestinians-not-over-despite-ceasefire-new-amnesty|title=Israel's genocide against Palestinians 'not over' despite ceasefire - new Amnesty briefing|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251128172416/https://www.amnesty.org.uk/press-releases/israels-genocide-against-palestinians-not-over-despite-ceasefire-new-amnesty|archivedate=28 November 2025|date=27 November 2025|publisher=[[Amnesty International]]|accessdate=4 January 2026}}</ref><ref>{{Cite news|date=28 November 2025|author=Segal|first=Raz|title=The genocide in Gaza is far from over|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2025/nov/28/the-genocide-in-gaza-is-far-from-over|accessdate=4 January 2026|work=[[The Guardian]]}}</ref> maqsatçan häm sistemlı räveştä yuq itü. Bu küpläp üterülärne, añlı açlıqnı, jiddi tän häm psixik järäxätlär kiterüne, şulay uq bala tabunı buldırmawnı üz eçenä ala. Başqa ğämällärgä blokada yasaw, grajdanlıq infrastrukturasın jimerü, sälamätlek saqlaw uçrejdeniyälären jimerü, meditsina xezmätkärlären häm yardım sorap kilüçelärne üterü, küpläp mäjbüri küçerü, jensi köçläw, mäğärif, dini häm mädäni obyektlarnı jimerü kerä.<ref name="UNCommissionGenocide">{{Cite web|url=https://www.ohchr.org/en/press-releases/2025/09/israel-has-committed-genocide-gaza-strip-un-commission-finds|title=Israel has committed genocide in the Gaza Strip, UN Commission finds|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250925113927/https://www.ohchr.org/en/press-releases/2025/09/israel-has-committed-genocide-gaza-strip-un-commission-finds|archivedate=25 September 2025|date=16 September 2025|language=en|work=[[Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights]]|accessdate=21 September 2025}}</ref>
==Iskärmälär==
at6fmchiuhuuxsbxf2pzjdp32ih96uv
5794971
5794923
2026-04-19T19:32:55Z
Frhdkazan
3171
Frhdkazan [[Gazzä genotsidı]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[İsrailne Gazzädä genotsid oyeştıruda ğäyepläw]]: Мәкаләгә исем кушу кагыйдәсе буенча: [[Википедия:Мәкалә исемнәре]] -- йә төгәллек кирәк (ХАМАС хәрәкәте, Мисыр, башка күрше гарәп илләре, Иран, Хизбалла, һ.б.ның гәепләрен тасвирлау, йә кемне гәепле дип күрсәтергә теләнгәнен билгеләүИсраил гәепләнә
5794923
wikitext
text/x-wiki
{{Бетерергә|19 апрель 2026}}
[[File:Damage in Gaza Strip during the October 2023 - 36.jpg|300px]]
'''Gazzä genotsidı''' — [[Gazzä suğışı]] vaqıtında [[İzrail]] tarafınnan [[Gazzä sektorı]]nda Fälästin xalqın dävamlı,<ref>{{Cite web|url=https://www.amnesty.org.uk/press-releases/israels-genocide-against-palestinians-not-over-despite-ceasefire-new-amnesty|title=Israel's genocide against Palestinians 'not over' despite ceasefire - new Amnesty briefing|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251128172416/https://www.amnesty.org.uk/press-releases/israels-genocide-against-palestinians-not-over-despite-ceasefire-new-amnesty|archivedate=28 November 2025|date=27 November 2025|publisher=[[Amnesty International]]|accessdate=4 January 2026}}</ref><ref>{{Cite news|date=28 November 2025|author=Segal|first=Raz|title=The genocide in Gaza is far from over|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2025/nov/28/the-genocide-in-gaza-is-far-from-over|accessdate=4 January 2026|work=[[The Guardian]]}}</ref> maqsatçan häm sistemlı räveştä yuq itü. Bu küpläp üterülärne, añlı açlıqnı, jiddi tän häm psixik järäxätlär kiterüne, şulay uq bala tabunı buldırmawnı üz eçenä ala. Başqa ğämällärgä blokada yasaw, grajdanlıq infrastrukturasın jimerü, sälamätlek saqlaw uçrejdeniyälären jimerü, meditsina xezmätkärlären häm yardım sorap kilüçelärne üterü, küpläp mäjbüri küçerü, jensi köçläw, mäğärif, dini häm mädäni obyektlarnı jimerü kerä.<ref name="UNCommissionGenocide">{{Cite web|url=https://www.ohchr.org/en/press-releases/2025/09/israel-has-committed-genocide-gaza-strip-un-commission-finds|title=Israel has committed genocide in the Gaza Strip, UN Commission finds|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250925113927/https://www.ohchr.org/en/press-releases/2025/09/israel-has-committed-genocide-gaza-strip-un-commission-finds|archivedate=25 September 2025|date=16 September 2025|language=en|work=[[Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights]]|accessdate=21 September 2025}}</ref>
==Iskärmälär==
at6fmchiuhuuxsbxf2pzjdp32ih96uv
5794980
5794971
2026-04-19T19:36:54Z
Frhdkazan
3171
{{db-nn}}
5794980
wikitext
text/x-wiki
{{db-nn}}
{{Бетерергә|19 апрель 2026}}
[[File:Damage in Gaza Strip during the October 2023 - 36.jpg|300px]]
'''Gazzä genotsidı''' — [[Gazzä suğışı]] vaqıtında [[İzrail]] tarafınnan [[Gazzä sektorı]]nda Fälästin xalqın dävamlı,<ref>{{Cite web|url=https://www.amnesty.org.uk/press-releases/israels-genocide-against-palestinians-not-over-despite-ceasefire-new-amnesty|title=Israel's genocide against Palestinians 'not over' despite ceasefire - new Amnesty briefing|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251128172416/https://www.amnesty.org.uk/press-releases/israels-genocide-against-palestinians-not-over-despite-ceasefire-new-amnesty|archivedate=28 November 2025|date=27 November 2025|publisher=[[Amnesty International]]|accessdate=4 January 2026}}</ref><ref>{{Cite news|date=28 November 2025|author=Segal|first=Raz|title=The genocide in Gaza is far from over|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2025/nov/28/the-genocide-in-gaza-is-far-from-over|accessdate=4 January 2026|work=[[The Guardian]]}}</ref> maqsatçan häm sistemlı räveştä yuq itü. Bu küpläp üterülärne, añlı açlıqnı, jiddi tän häm psixik järäxätlär kiterüne, şulay uq bala tabunı buldırmawnı üz eçenä ala. Başqa ğämällärgä blokada yasaw, grajdanlıq infrastrukturasın jimerü, sälamätlek saqlaw uçrejdeniyälären jimerü, meditsina xezmätkärlären häm yardım sorap kilüçelärne üterü, küpläp mäjbüri küçerü, jensi köçläw, mäğärif, dini häm mädäni obyektlarnı jimerü kerä.<ref name="UNCommissionGenocide">{{Cite web|url=https://www.ohchr.org/en/press-releases/2025/09/israel-has-committed-genocide-gaza-strip-un-commission-finds|title=Israel has committed genocide in the Gaza Strip, UN Commission finds|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250925113927/https://www.ohchr.org/en/press-releases/2025/09/israel-has-committed-genocide-gaza-strip-un-commission-finds|archivedate=25 September 2025|date=16 September 2025|language=en|work=[[Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights]]|accessdate=21 September 2025}}</ref>
==Iskärmälär==
t9daog9tvx8ez9gpctysb9k3zaslkwf
Калып бәхәсе:Статья
11
1488168
5794979
5793263
2026-04-19T19:36:52Z
Fxan
36462
/* Бу калып "Мәкалә" калыбының дубликаты. Юнәлтүне ник алып ташладыгыз? */ Җавап бирү
5794979
wikitext
text/x-wiki
== Бу калып "Мәкалә" калыбының дубликаты. Юнәлтүне ник алып ташладыгыз? ==
@[[Кулланучы:Fxan|Fxan]] әфәнде, бу калып тулысынча <nowiki>{{Калып|Мәкалә}}</nowiki> калыбын кабатлый. Шуңа күрә юнәлтү урынына дубликат калып ясавыгызның максаты аңлашылмый. Төзәтмәне ялгыш башкарган булсагыз, юнәлтүне кире кайтарыгызчы. [[Кулланучы:Blackisnewyellow|Blackisnewyellow]] ([[Кулланучы бәхәсе:Blackisnewyellow|бәхәс]]) 14 апр 2026, 17:14 (UTC)
:@[[Кулланучы:Blackisnewyellow|Blackisnewyellow]], русчадан искәрмә күчергәндә татарчага дөрес тәрҗемә итми иде, мәкалә дигәне, бусын күчереп куйгач эшли. [[Кулланучы:Fxan|Fxan]] ([[Кулланучы бәхәсе:Fxan|бәхәс]]) 19 апр 2026, 19:36 (UTC)
teod8carf2hngctbjs2go8ho1mln0dp
Снукер буенча 2026 елгы дөнья беренчелеге
0
1488196
5794892
5794498
2026-04-19T15:50:20Z
LiebSinger
60321
/* ФИНАЛ УЕННАРЫ */
5794892
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sheffield_Crucible_theatre.png|thumb|300px|left|'''"Крусибл" театры''']]
Снукер буенча дөнья беренчелегенең сайлап алу һәм финал өлешләрен үткәрү регламенты 2026 елда да бөтенләй үзгәрешсез калды. Дүрт турдан торган сайлап алу ярышлары гадәттәгечә апрель аеның беренче дүшәмбесендә башланды һәм 10 көн дәвамында '''Шеффилд шәһәре'''нең '''Инглиз спорт институты''' залында үтте. “Мейн тур” дип атала торган һөнәриләр исемлегендә 17-128 нче урыннарда торган снукерчыларны тиешенчә дүрт осталык төркеменә бүлделәр. Ахырдагылар һәм шуларга өстәп тагын 16 һәвәскәр (иң көчле хатын-кызлар, үзешчәннәр һәм яшьләр арасында дөнья беренчелекләрендә җиңүчеләр яки башка уңышлы чыгыш ясаганнар) ярышны дүртенче этаптан башлады. Ә бөтендөнья рейтингында 17-32 нче урыннарда торган һөнәриләр беренче өч турны уңышлы үтә алган 16 бәхетлене дүртенче турда гына сынадылар. Бу этапларда бөтен уеннар кемнең дә булса 10 фреймда җиңүенә кадәр дәвам итте. Сезон дәвамында “топ-уналты” исемлегенә керә алганнар яки анда элеккеге урыннарын саклап калганнар шул ук Шеффилд шәһәренең '''“Крусибл” театры'''нда уйнала торган финал өлешенә турыдан-туры үттеләр.
== САЙЛАП АЛУ ЯРЫШЛАРЫ ==
[[File:English_Institute_of_Sport_Sheffield.png|thumb|300px|right|'''Инглиз спорт институты''']]
[[File:Michał_Szubarczyk_Sheffield_2026.jpg|thumb|200px|left|'''Михал Шубарчик''']]
Соңгы елларда берәр мәртәбә дөнья чемпионы исемен яулаган ике снукерчының “Крусибл” театрына юллама яулый алмавы сайлап алу ярышларының иң кәттә мизгелләре булды. 2023 елда җиңеп чыккан '''Лука Бресел'''ны дүртенче турда Уэльс данын яклаган '''Җек Җонс''' 10:5 исәбе белән җиңде. Ә 2015 елда иң югары уңышка ирешкән инглиз '''Стюарт Биңһәм''' спортта инде яшисен яшәгән һәм уйныйсын уйнаган 48 яшьлек '''Метью Стивенс'''ка (шул ук Уэльстан) 7:10 исәбе белән оттырды. Шулай итеп, ике вализ уенчысы дөнья беренчелегенең финал өлешендә 50 яшьлек һәм өч тапкыр дөнья чемпионы булган '''Марк Уильямс'''ка теләктәш һәм терәк булды. Вализлар – өчәү генә әле, ә менә кытайлылар унберәү “Крусибл”да чыгыш ясау бәхетенә иреште 2026 елда. Алар арасында бер '''Диң Цзүнһуэй''' гына 40 яшенә җитеп килә, калган унысы – яшьләр! Күрәзәчеләр, озакламый снукер уены, атаклы инглизләр картаеп лаеклы ялга чыккач, тулысы белән Кытай Халык Җөмһүрияте кулына күчәчәк, дип фаразлыйлар инде.
[[File:Bai_Yulu_in_Sheffield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Бай Юлу''']]
[[File:Hossein_Vafaei_2024_Cazoo_World_Snooker_Championship.jpg|thumb|250px|left|'''Хөсәен Вафаи''']]
“Кытайлылар һөҗүме” бүген чынбарлык булып китте, ә яшьләрнеке әлегә башлангыч чорда гына. Бу юлы 31 яшьлек Иран снукерчысы '''Хөсәен Вафаи''', 19 яшьлек инглиз '''Стэн Муди''' һәм 22 яшьлек поляк '''Антоний Ковальский''' финалга үтте. Һөнәриләр арасында иң кече булган, гыйнварда 15 яшен генә тутырган поляк '''Михал Шубарчик'''ка да өмет баглыйлар иде белгечләр, ләкин быел аның финалга юлын күпкә тәҗрибәлерәк булган иранлы Вафаи кисте. Михал исә "дөнья беренчелегенең сайлап алу ярышларында бер генә көндәшен булса да җиңгән иң яшь дебютант" дигән рекордлы исем белән канәгатьләнде.
Уң яктагы аскы рәсемдә тагын бер "рекордчы" сурәтләнгән: быел хатын-кызлар арасында дөнья чемпионы исемен берничә ел беррәттән тоткан кытай кызы, 22 яшьлек '''Бай Юлу''' ир-атлар беренчелекләренең сайлап алу ярышларында беренче мәртәбә йөз баллык серия (сенчури) үткәргән хатын-кыз булды. Ә финалга беренче тапкыр үтү гүзәл затлар өчен әле тормышка ашмаслык дип тоелган хыял гына...
Кытайлыларга каршы торырлык уенчы, бәлки, биредә телгә алынган яшьләр арасыннан үсеп чыгар, дип өметләнәләр Европада һәм Британиядә.
== ФИНАЛ УЕННАРЫ ==
[[File:Zhao_Xintong_PHC_2016-1.jpg|thumb|200px|left|2025 елгы дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''']]
{| class="wikitable"
|
| colspan="23" |
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/16 финал'''
19 фрейм
| rowspan="5" |
| rowspan="5" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/8 финал'''
25 фрейм
| rowspan="8" |
| rowspan="8" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Чирекфинал'''
25 фрейм
| rowspan="14" |
| rowspan="14" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Ярымфинал'''
33 фрейм
| rowspan="26" |
| rowspan="26" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Финал'''
35 фрейм
|-
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18 Апрель
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="9" |
| colspan="3" rowspan="21" |
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Чжао Синтуң''' (КХҖ) (1)
| rowspan="2" |10
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24, 25, 26 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Һайфилд (Англия)
| rowspan="2" |7
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Чжао Синтуң'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Диң Цзүнһуэй''' (КХҖ) (16)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Дэвид Гилберт (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сяо Гуодуң''' (КХҖ) (9)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23-24 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжоу Йүэлуң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Шон Мөрфи''' (Англия) (8)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Фән Чжеңйи (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җон Һиггинс''' (Шотландия) (5)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Али Картер (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Ронни О’Салливан''' (Англия) (12)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Һэ Гуоцяң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Крис Уэйклин''' (Англия) (13)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Пуллен (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Нил Робертсон''' (Австралия) (4)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |3-4 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Паң Цзүнсү (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20 Апрель
| colspan="13" rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Кайрен Уилсон''' (Англия) (3)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| colspan="3" rowspan="19" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23, 24, 25 апрель
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Стэн Муди (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Марк Аллен'''
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Аллен''' (Т. Ирландия) (14)
| rowspan="2" |10
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжаң Әнда (КХҖ)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Барри Һоукинс''' (Англия) (11)
| rowspan="2" |10
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24-25 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Мэтью Стивенс (Уэльс)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Барри Һоукинс'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Уильямс''' (Уэльс) (6)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Антоний Ковальский (Польша)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22 Апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Селби''' (Англия) (7)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="21" |
| rowspan="21" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |26-27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Җек Җонс (Уэльс)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''У Йицзе''' (КХҖ) (10)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лей Пейфән (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сый Цзяһуэй''' (КХҖ) (15)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="9" |
| rowspan="9" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Хөсәен Вафаи (Иран)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21 Апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җадд Трамп''' (Англия) (2)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="3" |
| rowspan="3" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Гэри Уилсон (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}
2f8crjcmppx327f908jd54fhzuyq2ju
5794894
5794892
2026-04-19T16:25:41Z
LiebSinger
60321
/* ФИНАЛ УЕННАРЫ */
5794894
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sheffield_Crucible_theatre.png|thumb|300px|left|'''"Крусибл" театры''']]
Снукер буенча дөнья беренчелегенең сайлап алу һәм финал өлешләрен үткәрү регламенты 2026 елда да бөтенләй үзгәрешсез калды. Дүрт турдан торган сайлап алу ярышлары гадәттәгечә апрель аеның беренче дүшәмбесендә башланды һәм 10 көн дәвамында '''Шеффилд шәһәре'''нең '''Инглиз спорт институты''' залында үтте. “Мейн тур” дип атала торган һөнәриләр исемлегендә 17-128 нче урыннарда торган снукерчыларны тиешенчә дүрт осталык төркеменә бүлделәр. Ахырдагылар һәм шуларга өстәп тагын 16 һәвәскәр (иң көчле хатын-кызлар, үзешчәннәр һәм яшьләр арасында дөнья беренчелекләрендә җиңүчеләр яки башка уңышлы чыгыш ясаганнар) ярышны дүртенче этаптан башлады. Ә бөтендөнья рейтингында 17-32 нче урыннарда торган һөнәриләр беренче өч турны уңышлы үтә алган 16 бәхетлене дүртенче турда гына сынадылар. Бу этапларда бөтен уеннар кемнең дә булса 10 фреймда җиңүенә кадәр дәвам итте. Сезон дәвамында “топ-уналты” исемлегенә керә алганнар яки анда элеккеге урыннарын саклап калганнар шул ук Шеффилд шәһәренең '''“Крусибл” театры'''нда уйнала торган финал өлешенә турыдан-туры үттеләр.
== САЙЛАП АЛУ ЯРЫШЛАРЫ ==
[[File:English_Institute_of_Sport_Sheffield.png|thumb|300px|right|'''Инглиз спорт институты''']]
[[File:Michał_Szubarczyk_Sheffield_2026.jpg|thumb|200px|left|'''Михал Шубарчик''']]
Соңгы елларда берәр мәртәбә дөнья чемпионы исемен яулаган ике снукерчының “Крусибл” театрына юллама яулый алмавы сайлап алу ярышларының иң кәттә мизгелләре булды. 2023 елда җиңеп чыккан '''Лука Бресел'''ны дүртенче турда Уэльс данын яклаган '''Җек Җонс''' 10:5 исәбе белән җиңде. Ә 2015 елда иң югары уңышка ирешкән инглиз '''Стюарт Биңһәм''' спортта инде яшисен яшәгән һәм уйныйсын уйнаган 48 яшьлек '''Метью Стивенс'''ка (шул ук Уэльстан) 7:10 исәбе белән оттырды. Шулай итеп, ике вализ уенчысы дөнья беренчелегенең финал өлешендә 50 яшьлек һәм өч тапкыр дөнья чемпионы булган '''Марк Уильямс'''ка теләктәш һәм терәк булды. Вализлар – өчәү генә әле, ә менә кытайлылар унберәү “Крусибл”да чыгыш ясау бәхетенә иреште 2026 елда. Алар арасында бер '''Диң Цзүнһуэй''' гына 40 яшенә җитеп килә, калган унысы – яшьләр! Күрәзәчеләр, озакламый снукер уены, атаклы инглизләр картаеп лаеклы ялга чыккач, тулысы белән Кытай Халык Җөмһүрияте кулына күчәчәк, дип фаразлыйлар инде.
[[File:Bai_Yulu_in_Sheffield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Бай Юлу''']]
[[File:Hossein_Vafaei_2024_Cazoo_World_Snooker_Championship.jpg|thumb|250px|left|'''Хөсәен Вафаи''']]
“Кытайлылар һөҗүме” бүген чынбарлык булып китте, ә яшьләрнеке әлегә башлангыч чорда гына. Бу юлы 31 яшьлек Иран снукерчысы '''Хөсәен Вафаи''', 19 яшьлек инглиз '''Стэн Муди''' һәм 22 яшьлек поляк '''Антоний Ковальский''' финалга үтте. Һөнәриләр арасында иң кече булган, гыйнварда 15 яшен генә тутырган поляк '''Михал Шубарчик'''ка да өмет баглыйлар иде белгечләр, ләкин быел аның финалга юлын күпкә тәҗрибәлерәк булган иранлы Вафаи кисте. Михал исә "дөнья беренчелегенең сайлап алу ярышларында бер генә көндәшен булса да җиңгән иң яшь дебютант" дигән рекордлы исем белән канәгатьләнде.
Уң яктагы аскы рәсемдә тагын бер "рекордчы" сурәтләнгән: быел хатын-кызлар арасында дөнья чемпионы исемен берничә ел беррәттән тоткан кытай кызы, 22 яшьлек '''Бай Юлу''' ир-атлар беренчелекләренең сайлап алу ярышларында беренче мәртәбә йөз баллык серия (сенчури) үткәргән хатын-кыз булды. Ә финалга беренче тапкыр үтү гүзәл затлар өчен әле тормышка ашмаслык дип тоелган хыял гына...
Кытайлыларга каршы торырлык уенчы, бәлки, биредә телгә алынган яшьләр арасыннан үсеп чыгар, дип өметләнәләр Европада һәм Британиядә.
== ФИНАЛ УЕННАРЫ ==
[[File:Zhao_Xintong_PHC_2016-1.jpg|thumb|200px|left|2025 елгы дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''']]
{| class="wikitable"
|
| colspan="23" |
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/16 финал'''
19 фрейм
| rowspan="5" |
| rowspan="5" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/8 финал'''
25 фрейм
| rowspan="8" |
| rowspan="8" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Чирекфинал'''
25 фрейм
| rowspan="14" |
| rowspan="14" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Ярымфинал'''
33 фрейм
| rowspan="26" |
| rowspan="26" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Финал'''
35 фрейм
|-
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18 Апрель
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="9" |
| colspan="3" rowspan="21" |
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Чжао Синтуң''' (КХҖ) (1)
| rowspan="2" |10
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24, 25, 26 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Һайфилд (Англия)
| rowspan="2" |7
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Чжао Синтуң'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Диң Цзүнһуэй''' (КХҖ) (16)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Дэвид Гилберт (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сяо Гуодуң''' (КХҖ) (9)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23-24 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжоу Йүэлуң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Шон Мөрфи''' (Англия) (8)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Фән Чжеңйи (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җон Һиггинс''' (Шотландия) (5)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Али Картер (Т. Ирландия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Ронни О’Салливан''' (Англия) (12)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Һэ Гуоцяң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Крис Уэйклин''' (Англия) (13)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Пуллен (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Нил Робертсон''' (Австралия) (4)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |3-4 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Паң Цзүнсү (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20 Апрель
| colspan="13" rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Кайрен Уилсон''' (Англия) (3)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| colspan="3" rowspan="19" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23, 24, 25 апрель
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Стэн Муди (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Марк Аллен'''
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Аллен''' (Т. Ирландия) (14)
| rowspan="2" |10
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжаң Әнда (КХҖ)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Барри Һоукинс''' (Англия) (11)
| rowspan="2" |10
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24-25 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Мэтью Стивенс (Уэльс)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Барри Һоукинс'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Уильямс''' (Уэльс) (6)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Антоний Ковальский (Польша)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22 Апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Селби''' (Англия) (7)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="21" |
| rowspan="21" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |26-27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Җек Җонс (Уэльс)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''У Йицзе''' (КХҖ) (10)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лей Пейфән (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сый Цзяһуэй''' (КХҖ) (15)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="9" |
| rowspan="9" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Хөсәен Вафаи (Иран)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21 Апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җадд Трамп''' (Англия) (2)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="3" |
| rowspan="3" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Гэри Уилсон (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}
bnff6aazyvlhoqr5aj5wzx5qloih8xk
5794903
5794894
2026-04-19T17:20:54Z
LiebSinger
60321
/* ФИНАЛ УЕННАРЫ */
5794903
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sheffield_Crucible_theatre.png|thumb|300px|left|'''"Крусибл" театры''']]
Снукер буенча дөнья беренчелегенең сайлап алу һәм финал өлешләрен үткәрү регламенты 2026 елда да бөтенләй үзгәрешсез калды. Дүрт турдан торган сайлап алу ярышлары гадәттәгечә апрель аеның беренче дүшәмбесендә башланды һәм 10 көн дәвамында '''Шеффилд шәһәре'''нең '''Инглиз спорт институты''' залында үтте. “Мейн тур” дип атала торган һөнәриләр исемлегендә 17-128 нче урыннарда торган снукерчыларны тиешенчә дүрт осталык төркеменә бүлделәр. Ахырдагылар һәм шуларга өстәп тагын 16 һәвәскәр (иң көчле хатын-кызлар, үзешчәннәр һәм яшьләр арасында дөнья беренчелекләрендә җиңүчеләр яки башка уңышлы чыгыш ясаганнар) ярышны дүртенче этаптан башлады. Ә бөтендөнья рейтингында 17-32 нче урыннарда торган һөнәриләр беренче өч турны уңышлы үтә алган 16 бәхетлене дүртенче турда гына сынадылар. Бу этапларда бөтен уеннар кемнең дә булса 10 фреймда җиңүенә кадәр дәвам итте. Сезон дәвамында “топ-уналты” исемлегенә керә алганнар яки анда элеккеге урыннарын саклап калганнар шул ук Шеффилд шәһәренең '''“Крусибл” театры'''нда уйнала торган финал өлешенә турыдан-туры үттеләр.
== САЙЛАП АЛУ ЯРЫШЛАРЫ ==
[[File:English_Institute_of_Sport_Sheffield.png|thumb|300px|right|'''Инглиз спорт институты''']]
[[File:Michał_Szubarczyk_Sheffield_2026.jpg|thumb|200px|left|'''Михал Шубарчик''']]
Соңгы елларда берәр мәртәбә дөнья чемпионы исемен яулаган ике снукерчының “Крусибл” театрына юллама яулый алмавы сайлап алу ярышларының иң кәттә мизгелләре булды. 2023 елда җиңеп чыккан '''Лука Бресел'''ны дүртенче турда Уэльс данын яклаган '''Җек Җонс''' 10:5 исәбе белән җиңде. Ә 2015 елда иң югары уңышка ирешкән инглиз '''Стюарт Биңһәм''' спортта инде яшисен яшәгән һәм уйныйсын уйнаган 48 яшьлек '''Метью Стивенс'''ка (шул ук Уэльстан) 7:10 исәбе белән оттырды. Шулай итеп, ике вализ уенчысы дөнья беренчелегенең финал өлешендә 50 яшьлек һәм өч тапкыр дөнья чемпионы булган '''Марк Уильямс'''ка теләктәш һәм терәк булды. Вализлар – өчәү генә әле, ә менә кытайлылар унберәү “Крусибл”да чыгыш ясау бәхетенә иреште 2026 елда. Алар арасында бер '''Диң Цзүнһуэй''' гына 40 яшенә җитеп килә, калган унысы – яшьләр! Күрәзәчеләр, озакламый снукер уены, атаклы инглизләр картаеп лаеклы ялга чыккач, тулысы белән Кытай Халык Җөмһүрияте кулына күчәчәк, дип фаразлыйлар инде.
[[File:Bai_Yulu_in_Sheffield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Бай Юлу''']]
[[File:Hossein_Vafaei_2024_Cazoo_World_Snooker_Championship.jpg|thumb|250px|left|'''Хөсәен Вафаи''']]
“Кытайлылар һөҗүме” бүген чынбарлык булып китте, ә яшьләрнеке әлегә башлангыч чорда гына. Бу юлы 31 яшьлек Иран снукерчысы '''Хөсәен Вафаи''', 19 яшьлек инглиз '''Стэн Муди''' һәм 22 яшьлек поляк '''Антоний Ковальский''' финалга үтте. Һөнәриләр арасында иң кече булган, гыйнварда 15 яшен генә тутырган поляк '''Михал Шубарчик'''ка да өмет баглыйлар иде белгечләр, ләкин быел аның финалга юлын күпкә тәҗрибәлерәк булган иранлы Вафаи кисте. Михал исә "дөнья беренчелегенең сайлап алу ярышларында бер генә көндәшен булса да җиңгән иң яшь дебютант" дигән рекордлы исем белән канәгатьләнде.
Уң яктагы аскы рәсемдә тагын бер "рекордчы" сурәтләнгән: быел хатын-кызлар арасында дөнья чемпионы исемен берничә ел беррәттән тоткан кытай кызы, 22 яшьлек '''Бай Юлу''' ир-атлар беренчелекләренең сайлап алу ярышларында беренче мәртәбә йөз баллык серия (сенчури) үткәргән хатын-кыз булды. Ә финалга беренче тапкыр үтү гүзәл затлар өчен әле тормышка ашмаслык дип тоелган хыял гына...
Кытайлыларга каршы торырлык уенчы, бәлки, биредә телгә алынган яшьләр арасыннан үсеп чыгар, дип өметләнәләр Европада һәм Британиядә.
== ФИНАЛ УЕННАРЫ ==
[[File:Zhao_Xintong_PHC_2016-1.jpg|thumb|200px|left|2025 елгы дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''']]
{| class="wikitable"
|
| colspan="23" |
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/16 финал'''
19 фрейм
| rowspan="5" |
| rowspan="5" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/8 финал'''
25 фрейм
| rowspan="8" |
| rowspan="8" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Чирекфинал'''
25 фрейм
| rowspan="14" |
| rowspan="14" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Ярымфинал'''
33 фрейм
| rowspan="26" |
| rowspan="26" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Финал'''
35 фрейм
|-
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18 Апрель
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="9" |
| colspan="3" rowspan="21" |
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Чжао Синтуң''' (КХҖ) (1)
| rowspan="2" |10
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24, 25, 26 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Һайфилд (Англия)
| rowspan="2" |7
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Чжао Синтуң'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Диң Цзүнһуэй''' (КХҖ) (16)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Дэвид Гилберт (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сяо Гуодуң''' (КХҖ) (9)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23-24 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжоу Йүэлуң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Шон Мөрфи''' (Англия) (8)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Фән Чжеңйи (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җон Һиггинс''' (Шотландия) (5)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Али Картер (Т. Ирландия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Ронни О’Салливан''' (Англия) (12)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Һэ Гуоцяң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Крис Уэйклин''' (Англия) (13)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Пуллен (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Нил Робертсон''' (Австралия) (4)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |3-4 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Паң Цзүнсү (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20 Апрель
| colspan="13" rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Кайрен Уилсон''' (Англия) (3)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| colspan="3" rowspan="19" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23, 24, 25 апрель
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Стэн Муди (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Марк Аллен'''
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Аллен''' (Т. Ирландия) (14)
| rowspan="2" |10
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжаң Әнда (КХҖ)
| rowspan="2" |6
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Барри Һоукинс''' (Англия) (11)
| rowspan="2" |10
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24-25 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Мэтью Стивенс (Уэльс)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Барри Һоукинс'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Уильямс''' (Уэльс) (6)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Антоний Ковальский (Польша)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22 Апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Селби''' (Англия) (7)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="21" |
| rowspan="21" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |26-27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Җек Җонс (Уэльс)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''У Йицзе''' (КХҖ) (10)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лей Пейфән (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сый Цзяһуэй''' (КХҖ) (15)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="9" |
| rowspan="9" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Хөсәен Вафаи (Иран)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21 Апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җадд Трамп''' (Англия) (2)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="3" |
| rowspan="3" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Гэри Уилсон (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}
hcnhlbnfojqcz5c90zihvf39a5sa05t
5794906
5794903
2026-04-19T17:26:36Z
LiebSinger
60321
5794906
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sheffield_Crucible_theatre.png|thumb|300px|left|'''"Крусибл" театры''']]
Снукер буенча дөнья беренчелегенең сайлап алу һәм финал өлешләрен үткәрү регламенты 2026 елда да бөтенләй үзгәрешсез калды. Дүрт турдан торган сайлап алу ярышлары гадәттәгечә апрель аеның беренче дүшәмбесендә башланды һәм 10 көн дәвамында '''Шеффилд шәһәре'''нең '''Инглиз спорт институты''' залында үтте. “Мейн тур” дип атала торган һөнәриләр исемлегендә 17-128 нче урыннарда торган снукерчыларны тиешенчә дүрт осталык төркеменә бүлделәр. Ахырдагылар һәм шуларга өстәп тагын 16 һәвәскәр (иң көчле хатын-кызлар, үзешчәннәр һәм яшьләр арасында дөнья беренчелекләрендә җиңүчеләр яки башка уңышлы чыгыш ясаганнар) ярышны дүртенче этаптан башлады. Ә бөтендөнья рейтингында 17-32 нче урыннарда торган һөнәриләр беренче өч турны уңышлы үтә алган 16 бәхетлене дүртенче турда гына сынадылар. Бу этапларда бөтен уеннар кемнең дә булса 10 фреймда җиңүенә кадәр дәвам итте. Сезон дәвамында “топ-уналты” исемлегенә керә алганнар яки анда элеккеге урыннарын саклап калганнар шул ук Шеффилд шәһәренең '''“Крусибл” театры'''нда уйнала торган финал өлешенә турыдан-туры үттеләр. Аларның исемнәре астагы финал уеннары җәдвәлендә '''калын хәрефләр''' белән бирелә.
== САЙЛАП АЛУ ЯРЫШЛАРЫ ==
[[File:English_Institute_of_Sport_Sheffield.png|thumb|300px|right|'''Инглиз спорт институты''']]
[[File:Michał_Szubarczyk_Sheffield_2026.jpg|thumb|200px|left|'''Михал Шубарчик''']]
Соңгы елларда берәр мәртәбә дөнья чемпионы исемен яулаган ике снукерчының “Крусибл” театрына юллама яулый алмавы сайлап алу ярышларының иң кәттә мизгелләре булды. 2023 елда җиңеп чыккан '''Лука Бресел'''ны дүртенче турда Уэльс данын яклаган '''Җек Җонс''' 10:5 исәбе белән җиңде. Ә 2015 елда иң югары уңышка ирешкән инглиз '''Стюарт Биңһәм''' спортта инде яшисен яшәгән һәм уйныйсын уйнаган 48 яшьлек '''Метью Стивенс'''ка (шул ук Уэльстан) 7:10 исәбе белән оттырды. Шулай итеп, ике вализ уенчысы дөнья беренчелегенең финал өлешендә 50 яшьлек һәм өч тапкыр дөнья чемпионы булган '''Марк Уильямс'''ка теләктәш һәм терәк булды. Вализлар – өчәү генә әле, ә менә кытайлылар унберәү “Крусибл”да чыгыш ясау бәхетенә иреште 2026 елда. Алар арасында бер '''Диң Цзүнһуэй''' гына 40 яшенә җитеп килә, калган унысы – яшьләр! Күрәзәчеләр, озакламый снукер уены, атаклы инглизләр картаеп лаеклы ялга чыккач, тулысы белән Кытай Халык Җөмһүрияте кулына күчәчәк, дип фаразлыйлар инде.
[[File:Bai_Yulu_in_Sheffield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Бай Юлу''']]
[[File:Hossein_Vafaei_2024_Cazoo_World_Snooker_Championship.jpg|thumb|250px|left|'''Хөсәен Вафаи''']]
“Кытайлылар һөҗүме” бүген чынбарлык булып китте, ә яшьләрнеке әлегә башлангыч чорда гына. Бу юлы 31 яшьлек Иран снукерчысы '''Хөсәен Вафаи''', 19 яшьлек инглиз '''Стэн Муди''' һәм 22 яшьлек поляк '''Антоний Ковальский''' финалга үтте. Һөнәриләр арасында иң кече булган, гыйнварда 15 яшен генә тутырган поляк '''Михал Шубарчик'''ка да өмет баглыйлар иде белгечләр, ләкин быел аның финалга юлын күпкә тәҗрибәлерәк булган иранлы Вафаи кисте. Михал исә "дөнья беренчелегенең сайлап алу ярышларында бер генә көндәшен булса да җиңгән иң яшь дебютант" дигән рекордлы исем белән канәгатьләнде.
Уң яктагы аскы рәсемдә тагын бер "рекордчы" сурәтләнгән: быел хатын-кызлар арасында дөнья чемпионы исемен берничә ел беррәттән тоткан кытай кызы, 22 яшьлек '''Бай Юлу''' ир-атлар беренчелекләренең сайлап алу ярышларында беренче мәртәбә йөз баллык серия (сенчури) үткәргән хатын-кыз булды. Ә финалга беренче тапкыр үтү гүзәл затлар өчен әле тормышка ашмаслык дип тоелган хыял гына...
Кытайлыларга каршы торырлык уенчы, бәлки, биредә телгә алынган яшьләр арасыннан үсеп чыгар, дип өметләнәләр Европада һәм Британиядә.
== ФИНАЛ УЕННАРЫ ==
[[File:Zhao_Xintong_PHC_2016-1.jpg|thumb|200px|left|2025 елгы дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''']]
{| class="wikitable"
|
| colspan="23" |
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/16 финал'''
19 фрейм
| rowspan="5" |
| rowspan="5" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/8 финал'''
25 фрейм
| rowspan="8" |
| rowspan="8" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Чирекфинал'''
25 фрейм
| rowspan="14" |
| rowspan="14" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Ярымфинал'''
33 фрейм
| rowspan="26" |
| rowspan="26" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Финал'''
35 фрейм
|-
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18 Апрель
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="9" |
| colspan="3" rowspan="21" |
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Чжао Синтуң''' (КХҖ) (1)
| rowspan="2" |10
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24, 25, 26 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Һайфилд (Англия)
| rowspan="2" |7
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Чжао Синтуң'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Диң Цзүнһуэй''' (КХҖ) (16)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Дэвид Гилберт (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сяо Гуодуң''' (КХҖ) (9)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23-24 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжоу Йүэлуң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Шон Мөрфи''' (Англия) (8)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Фән Чжеңйи (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җон Һиггинс''' (Шотландия) (5)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Али Картер (Т. Ирландия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Ронни О’Салливан''' (Англия) (12)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Һэ Гуоцяң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Крис Уэйклин''' (Англия) (13)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Пуллен (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Нил Робертсон''' (Австралия) (4)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |3-4 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Паң Цзүнсү (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20 Апрель
| colspan="13" rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Кайрен Уилсон''' (Англия) (3)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| colspan="3" rowspan="19" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23, 24, 25 апрель
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Стэн Муди (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Марк Аллен'''
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Аллен''' (Т. Ирландия) (14)
| rowspan="2" |10
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжаң Әнда (КХҖ)
| rowspan="2" |6
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Барри Һоукинс''' (Англия) (11)
| rowspan="2" |10
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24-25 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Мэтью Стивенс (Уэльс)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Барри Һоукинс'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Уильямс''' (Уэльс) (6)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Антоний Ковальский (Польша)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22 Апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Селби''' (Англия) (7)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="21" |
| rowspan="21" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |26-27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Җек Җонс (Уэльс)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''У Йицзе''' (КХҖ) (10)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лей Пейфән (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сый Цзяһуэй''' (КХҖ) (15)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="9" |
| rowspan="9" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Хөсәен Вафаи (Иран)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21 Апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җадд Трамп''' (Англия) (2)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="3" |
| rowspan="3" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Гэри Уилсон (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}
o12jm6rboubx7ocy0ua5eu6psz7i75r
5794907
5794906
2026-04-19T17:27:42Z
LiebSinger
60321
/* ФИНАЛ УЕННАРЫ */
5794907
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sheffield_Crucible_theatre.png|thumb|300px|left|'''"Крусибл" театры''']]
Снукер буенча дөнья беренчелегенең сайлап алу һәм финал өлешләрен үткәрү регламенты 2026 елда да бөтенләй үзгәрешсез калды. Дүрт турдан торган сайлап алу ярышлары гадәттәгечә апрель аеның беренче дүшәмбесендә башланды һәм 10 көн дәвамында '''Шеффилд шәһәре'''нең '''Инглиз спорт институты''' залында үтте. “Мейн тур” дип атала торган һөнәриләр исемлегендә 17-128 нче урыннарда торган снукерчыларны тиешенчә дүрт осталык төркеменә бүлделәр. Ахырдагылар һәм шуларга өстәп тагын 16 һәвәскәр (иң көчле хатын-кызлар, үзешчәннәр һәм яшьләр арасында дөнья беренчелекләрендә җиңүчеләр яки башка уңышлы чыгыш ясаганнар) ярышны дүртенче этаптан башлады. Ә бөтендөнья рейтингында 17-32 нче урыннарда торган һөнәриләр беренче өч турны уңышлы үтә алган 16 бәхетлене дүртенче турда гына сынадылар. Бу этапларда бөтен уеннар кемнең дә булса 10 фреймда җиңүенә кадәр дәвам итте. Сезон дәвамында “топ-уналты” исемлегенә керә алганнар яки анда элеккеге урыннарын саклап калганнар шул ук Шеффилд шәһәренең '''“Крусибл” театры'''нда уйнала торган финал өлешенә турыдан-туры үттеләр. Аларның исемнәре астагы финал уеннары җәдвәлендә '''калын хәрефләр''' белән бирелә.
== САЙЛАП АЛУ ЯРЫШЛАРЫ ==
[[File:English_Institute_of_Sport_Sheffield.png|thumb|300px|right|'''Инглиз спорт институты''']]
[[File:Michał_Szubarczyk_Sheffield_2026.jpg|thumb|200px|left|'''Михал Шубарчик''']]
Соңгы елларда берәр мәртәбә дөнья чемпионы исемен яулаган ике снукерчының “Крусибл” театрына юллама яулый алмавы сайлап алу ярышларының иң кәттә мизгелләре булды. 2023 елда җиңеп чыккан '''Лука Бресел'''ны дүртенче турда Уэльс данын яклаган '''Җек Җонс''' 10:5 исәбе белән җиңде. Ә 2015 елда иң югары уңышка ирешкән инглиз '''Стюарт Биңһәм''' спортта инде яшисен яшәгән һәм уйныйсын уйнаган 48 яшьлек '''Метью Стивенс'''ка (шул ук Уэльстан) 7:10 исәбе белән оттырды. Шулай итеп, ике вализ уенчысы дөнья беренчелегенең финал өлешендә 50 яшьлек һәм өч тапкыр дөнья чемпионы булган '''Марк Уильямс'''ка теләктәш һәм терәк булды. Вализлар – өчәү генә әле, ә менә кытайлылар унберәү “Крусибл”да чыгыш ясау бәхетенә иреште 2026 елда. Алар арасында бер '''Диң Цзүнһуэй''' гына 40 яшенә җитеп килә, калган унысы – яшьләр! Күрәзәчеләр, озакламый снукер уены, атаклы инглизләр картаеп лаеклы ялга чыккач, тулысы белән Кытай Халык Җөмһүрияте кулына күчәчәк, дип фаразлыйлар инде.
[[File:Bai_Yulu_in_Sheffield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Бай Юлу''']]
[[File:Hossein_Vafaei_2024_Cazoo_World_Snooker_Championship.jpg|thumb|250px|left|'''Хөсәен Вафаи''']]
“Кытайлылар һөҗүме” бүген чынбарлык булып китте, ә яшьләрнеке әлегә башлангыч чорда гына. Бу юлы 31 яшьлек Иран снукерчысы '''Хөсәен Вафаи''', 19 яшьлек инглиз '''Стэн Муди''' һәм 22 яшьлек поляк '''Антоний Ковальский''' финалга үтте. Һөнәриләр арасында иң кече булган, гыйнварда 15 яшен генә тутырган поляк '''Михал Шубарчик'''ка да өмет баглыйлар иде белгечләр, ләкин быел аның финалга юлын күпкә тәҗрибәлерәк булган иранлы Вафаи кисте. Михал исә "дөнья беренчелегенең сайлап алу ярышларында бер генә көндәшен булса да җиңгән иң яшь дебютант" дигән рекордлы исем белән канәгатьләнде.
Уң яктагы аскы рәсемдә тагын бер "рекордчы" сурәтләнгән: быел хатын-кызлар арасында дөнья чемпионы исемен берничә ел беррәттән тоткан кытай кызы, 22 яшьлек '''Бай Юлу''' ир-атлар беренчелекләренең сайлап алу ярышларында беренче мәртәбә йөз баллык серия (сенчури) үткәргән хатын-кыз булды. Ә финалга беренче тапкыр үтү гүзәл затлар өчен әле тормышка ашмаслык дип тоелган хыял гына...
Кытайлыларга каршы торырлык уенчы, бәлки, биредә телгә алынган яшьләр арасыннан үсеп чыгар, дип өметләнәләр Европада һәм Британиядә.
== ФИНАЛ УЕННАРЫ ==
[[File:Zhao_Xintong_PHC_2016-1.jpg|thumb|200px|left|2025 елгы дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''']]
{| class="wikitable"
|
| colspan="23" |
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/16 финал'''
19 фрейм
| rowspan="5" |
| rowspan="5" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/8 финал'''
25 фрейм
| rowspan="8" |
| rowspan="8" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Чирекфинал'''
25 фрейм
| rowspan="14" |
| rowspan="14" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Ярымфинал'''
33 фрейм
| rowspan="26" |
| rowspan="26" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Финал'''
35 фрейм
|-
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18 Апрель
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="9" |
| colspan="3" rowspan="21" |
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Чжао Синтуң''' (КХҖ) (1)
| rowspan="2" |'''10'''
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24, 25, 26 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Һайфилд (Англия)
| rowspan="2" |7
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Чжао Синтуң'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Диң Цзүнһуэй''' (КХҖ) (16)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Дэвид Гилберт (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сяо Гуодуң''' (КХҖ) (9)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23-24 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжоу Йүэлуң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Шон Мөрфи''' (Англия) (8)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Фән Чжеңйи (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җон Һиггинс''' (Шотландия) (5)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Али Картер (Т. Ирландия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Ронни О’Салливан''' (Англия) (12)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Һэ Гуоцяң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Крис Уэйклин''' (Англия) (13)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Пуллен (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Нил Робертсон''' (Австралия) (4)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |3-4 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Паң Цзүнсү (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20 Апрель
| colspan="13" rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Кайрен Уилсон''' (Англия) (3)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| colspan="3" rowspan="19" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23, 24, 25 апрель
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Стэн Муди (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Марк Аллен'''
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Аллен''' (Т. Ирландия) (14)
| rowspan="2" |'''10'''
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжаң Әнда (КХҖ)
| rowspan="2" |6
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Барри Һоукинс''' (Англия) (11)
| rowspan="2" |'''10'''
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24-25 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Мэтью Стивенс (Уэльс)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Барри Һоукинс'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Уильямс''' (Уэльс) (6)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Антоний Ковальский (Польша)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22 Апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Селби''' (Англия) (7)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="21" |
| rowspan="21" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |26-27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Җек Җонс (Уэльс)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''У Йицзе''' (КХҖ) (10)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лей Пейфән (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сый Цзяһуэй''' (КХҖ) (15)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="9" |
| rowspan="9" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Хөсәен Вафаи (Иран)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21 Апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җадд Трамп''' (Англия) (2)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="3" |
| rowspan="3" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Гэри Уилсон (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}
k8s1lsxhrdnth2cw9gw8j43gowunpsq
5794914
5794907
2026-04-19T18:02:14Z
LiebSinger
60321
/* ФИНАЛ УЕННАРЫ */
5794914
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sheffield_Crucible_theatre.png|thumb|300px|left|'''"Крусибл" театры''']]
Снукер буенча дөнья беренчелегенең сайлап алу һәм финал өлешләрен үткәрү регламенты 2026 елда да бөтенләй үзгәрешсез калды. Дүрт турдан торган сайлап алу ярышлары гадәттәгечә апрель аеның беренче дүшәмбесендә башланды һәм 10 көн дәвамында '''Шеффилд шәһәре'''нең '''Инглиз спорт институты''' залында үтте. “Мейн тур” дип атала торган һөнәриләр исемлегендә 17-128 нче урыннарда торган снукерчыларны тиешенчә дүрт осталык төркеменә бүлделәр. Ахырдагылар һәм шуларга өстәп тагын 16 һәвәскәр (иң көчле хатын-кызлар, үзешчәннәр һәм яшьләр арасында дөнья беренчелекләрендә җиңүчеләр яки башка уңышлы чыгыш ясаганнар) ярышны дүртенче этаптан башлады. Ә бөтендөнья рейтингында 17-32 нче урыннарда торган һөнәриләр беренче өч турны уңышлы үтә алган 16 бәхетлене дүртенче турда гына сынадылар. Бу этапларда бөтен уеннар кемнең дә булса 10 фреймда җиңүенә кадәр дәвам итте. Сезон дәвамында “топ-уналты” исемлегенә керә алганнар яки анда элеккеге урыннарын саклап калганнар шул ук Шеффилд шәһәренең '''“Крусибл” театры'''нда уйнала торган финал өлешенә турыдан-туры үттеләр. Аларның исемнәре астагы финал уеннары җәдвәлендә '''калын хәрефләр''' белән бирелә.
== САЙЛАП АЛУ ЯРЫШЛАРЫ ==
[[File:English_Institute_of_Sport_Sheffield.png|thumb|300px|right|'''Инглиз спорт институты''']]
[[File:Michał_Szubarczyk_Sheffield_2026.jpg|thumb|200px|left|'''Михал Шубарчик''']]
Соңгы елларда берәр мәртәбә дөнья чемпионы исемен яулаган ике снукерчының “Крусибл” театрына юллама яулый алмавы сайлап алу ярышларының иң кәттә мизгелләре булды. 2023 елда җиңеп чыккан '''Лука Бресел'''ны дүртенче турда Уэльс данын яклаган '''Җек Җонс''' 10:5 исәбе белән җиңде. Ә 2015 елда иң югары уңышка ирешкән инглиз '''Стюарт Биңһәм''' спортта инде яшисен яшәгән һәм уйныйсын уйнаган 48 яшьлек '''Метью Стивенс'''ка (шул ук Уэльстан) 7:10 исәбе белән оттырды. Шулай итеп, ике вализ уенчысы дөнья беренчелегенең финал өлешендә 50 яшьлек һәм өч тапкыр дөнья чемпионы булган '''Марк Уильямс'''ка теләктәш һәм терәк булды. Вализлар – өчәү генә әле, ә менә кытайлылар унберәү “Крусибл”да чыгыш ясау бәхетенә иреште 2026 елда. Алар арасында бер '''Диң Цзүнһуэй''' гына 40 яшенә җитеп килә, калган унысы – яшьләр! Күрәзәчеләр, озакламый снукер уены, атаклы инглизләр картаеп лаеклы ялга чыккач, тулысы белән Кытай Халык Җөмһүрияте кулына күчәчәк, дип фаразлыйлар инде.
[[File:Bai_Yulu_in_Sheffield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Бай Юлу''']]
[[File:Hossein_Vafaei_2024_Cazoo_World_Snooker_Championship.jpg|thumb|250px|left|'''Хөсәен Вафаи''']]
“Кытайлылар һөҗүме” бүген чынбарлык булып китте, ә яшьләрнеке әлегә башлангыч чорда гына. Бу юлы 31 яшьлек Иран снукерчысы '''Хөсәен Вафаи''', 19 яшьлек инглиз '''Стэн Муди''' һәм 22 яшьлек поляк '''Антоний Ковальский''' финалга үтте. Һөнәриләр арасында иң кече булган, гыйнварда 15 яшен генә тутырган поляк '''Михал Шубарчик'''ка да өмет баглыйлар иде белгечләр, ләкин быел аның финалга юлын күпкә тәҗрибәлерәк булган иранлы Вафаи кисте. Михал исә "дөнья беренчелегенең сайлап алу ярышларында бер генә көндәшен булса да җиңгән иң яшь дебютант" дигән рекордлы исем белән канәгатьләнде.
Уң яктагы аскы рәсемдә тагын бер "рекордчы" сурәтләнгән: быел хатын-кызлар арасында дөнья чемпионы исемен берничә ел беррәттән тоткан кытай кызы, 22 яшьлек '''Бай Юлу''' ир-атлар беренчелекләренең сайлап алу ярышларында беренче мәртәбә йөз баллык серия (сенчури) үткәргән хатын-кыз булды. Ә финалга беренче тапкыр үтү гүзәл затлар өчен әле тормышка ашмаслык дип тоелган хыял гына...
Кытайлыларга каршы торырлык уенчы, бәлки, биредә телгә алынган яшьләр арасыннан үсеп чыгар, дип өметләнәләр Европада һәм Британиядә.
== ФИНАЛ УЕННАРЫ ==
[[File:Zhao_Xintong_PHC_2016-1.jpg|thumb|200px|left|2025 елгы дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''']]
Финал уеннарының җирәбәсе дә гадәттәгечә үтте. Гамәлдәге дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''' һәм дөньякүләм рейтингта иң югары күрсәткечен сезон дәвамында саклап кала алган инглиз '''Җадд Трамп''' беренче һәм уналтынчы парны җитәкләделәр. Калган "чәчелгәннәр" башка парларның алдагы урыннарын алдылар, ә финалга сайлап алу ярышлары аша үткәннәр ирекле рәвештә аларның көндәшләре итеп билгеләнделәр.
Финвл ярышларын бу юлы да гамәлдәге дөнья чемпионы ачып җибәрде, аңа көндәш рәвешендә инглиз '''Лиам Һайфилд''' насыйп булды. Аларның көрәше дә гадәттәгечә бер көнне ике сессия эткәреп тәмамланды. Тамашачыларның һәм белгечләрнең күңелен шул ук "дәвамлы традицияле" сорау кытыклады: "Крусибл каһәре" үз көчендәме-юкмы? Соңгы ярты гасырда гамәлдәге чемпионнар -- кагыйдә буларак диярлек -- беренче уенда ук оттыралар иде. Ике генә мәртәбә Шеффилд театрының күзгә күренмәс мифик өрәге чемпионнарга кагылмады. '''Чжао Синтуң-Лиам Һайфилд уены''' башлангыч унбер фрейм дәвамында тамашачыларны һәм комментаторларны шулай ук киеренкелектә тотты: кытайлы чемпион беренче сессияне көч-хәл белән генә (5:4 исәбе белән) үз файдасына тәмамлады. Синтуң уенга... йокысы туймаган килеш килгән икән: һәр фреймда берничә мәртәбә аның авыз ачып иснәнгәне күзәтелде. Һәм чемпион ара-тирә гап-гади һәм тупас ялгышлар ясап торды. Ләкин өч сәгать ярымлык тәнәфестән соң хәлләр нык үзгәрде: Синтуң, биш фреймда хәлиткеч өстенлеккә ирешеп (тагын өчесен оттырган килеш), 10:7 исәбе белән җиңү яулады.
{| class="wikitable"
|
| colspan="23" |
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/16 финал'''
19 фрейм
| rowspan="5" |
| rowspan="5" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/8 финал'''
25 фрейм
| rowspan="8" |
| rowspan="8" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Чирекфинал'''
25 фрейм
| rowspan="14" |
| rowspan="14" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Ярымфинал'''
33 фрейм
| rowspan="26" |
| rowspan="26" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Финал'''
35 фрейм
|-
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18 Апрель
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="9" |
| colspan="3" rowspan="21" |
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Чжао Синтуң''' (КХҖ) (1)
| rowspan="2" |'''10'''
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24, 25, 26 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Һайфилд (Англия)
| rowspan="2" |7
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Чжао Синтуң'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Диң Цзүнһуэй''' (КХҖ) (16)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Дэвид Гилберт (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сяо Гуодуң''' (КХҖ) (9)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23-24 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжоу Йүэлуң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Шон Мөрфи''' (Англия) (8)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Фән Чжеңйи (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җон Һиггинс''' (Шотландия) (5)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Али Картер (Т. Ирландия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Ронни О’Салливан''' (Англия) (12)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Һэ Гуоцяң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Крис Уэйклин''' (Англия) (13)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Пуллен (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Нил Робертсон''' (Австралия) (4)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |3-4 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Паң Цзүнсү (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20 Апрель
| colspan="13" rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Кайрен Уилсон''' (Англия) (3)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| colspan="3" rowspan="19" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23, 24, 25 апрель
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Стэн Муди (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Марк Аллен'''
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Аллен''' (Т. Ирландия) (14)
| rowspan="2" |'''10'''
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжаң Әнда (КХҖ)
| rowspan="2" |6
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Барри Һоукинс''' (Англия) (11)
| rowspan="2" |'''10'''
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24-25 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Мэтью Стивенс (Уэльс)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Барри Һоукинс'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Уильямс''' (Уэльс) (6)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Антоний Ковальский (Польша)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22 Апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Селби''' (Англия) (7)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="21" |
| rowspan="21" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |26-27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Җек Җонс (Уэльс)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''У Йицзе''' (КХҖ) (10)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лей Пейфән (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сый Цзяһуэй''' (КХҖ) (15)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="9" |
| rowspan="9" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Хөсәен Вафаи (Иран)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21 Апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җадд Трамп''' (Англия) (2)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="3" |
| rowspan="3" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Гэри Уилсон (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}
idkbwkdp3jy6xnescodkd22o1hzv5qd
5794915
5794914
2026-04-19T18:02:44Z
LiebSinger
60321
/* ФИНАЛ УЕННАРЫ */
5794915
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sheffield_Crucible_theatre.png|thumb|300px|left|'''"Крусибл" театры''']]
Снукер буенча дөнья беренчелегенең сайлап алу һәм финал өлешләрен үткәрү регламенты 2026 елда да бөтенләй үзгәрешсез калды. Дүрт турдан торган сайлап алу ярышлары гадәттәгечә апрель аеның беренче дүшәмбесендә башланды һәм 10 көн дәвамында '''Шеффилд шәһәре'''нең '''Инглиз спорт институты''' залында үтте. “Мейн тур” дип атала торган һөнәриләр исемлегендә 17-128 нче урыннарда торган снукерчыларны тиешенчә дүрт осталык төркеменә бүлделәр. Ахырдагылар һәм шуларга өстәп тагын 16 һәвәскәр (иң көчле хатын-кызлар, үзешчәннәр һәм яшьләр арасында дөнья беренчелекләрендә җиңүчеләр яки башка уңышлы чыгыш ясаганнар) ярышны дүртенче этаптан башлады. Ә бөтендөнья рейтингында 17-32 нче урыннарда торган һөнәриләр беренче өч турны уңышлы үтә алган 16 бәхетлене дүртенче турда гына сынадылар. Бу этапларда бөтен уеннар кемнең дә булса 10 фреймда җиңүенә кадәр дәвам итте. Сезон дәвамында “топ-уналты” исемлегенә керә алганнар яки анда элеккеге урыннарын саклап калганнар шул ук Шеффилд шәһәренең '''“Крусибл” театры'''нда уйнала торган финал өлешенә турыдан-туры үттеләр. Аларның исемнәре астагы финал уеннары җәдвәлендә '''калын хәрефләр''' белән бирелә.
== САЙЛАП АЛУ ЯРЫШЛАРЫ ==
[[File:English_Institute_of_Sport_Sheffield.png|thumb|300px|right|'''Инглиз спорт институты''']]
[[File:Michał_Szubarczyk_Sheffield_2026.jpg|thumb|200px|left|'''Михал Шубарчик''']]
Соңгы елларда берәр мәртәбә дөнья чемпионы исемен яулаган ике снукерчының “Крусибл” театрына юллама яулый алмавы сайлап алу ярышларының иң кәттә мизгелләре булды. 2023 елда җиңеп чыккан '''Лука Бресел'''ны дүртенче турда Уэльс данын яклаган '''Җек Җонс''' 10:5 исәбе белән җиңде. Ә 2015 елда иң югары уңышка ирешкән инглиз '''Стюарт Биңһәм''' спортта инде яшисен яшәгән һәм уйныйсын уйнаган 48 яшьлек '''Метью Стивенс'''ка (шул ук Уэльстан) 7:10 исәбе белән оттырды. Шулай итеп, ике вализ уенчысы дөнья беренчелегенең финал өлешендә 50 яшьлек һәм өч тапкыр дөнья чемпионы булган '''Марк Уильямс'''ка теләктәш һәм терәк булды. Вализлар – өчәү генә әле, ә менә кытайлылар унберәү “Крусибл”да чыгыш ясау бәхетенә иреште 2026 елда. Алар арасында бер '''Диң Цзүнһуэй''' гына 40 яшенә җитеп килә, калган унысы – яшьләр! Күрәзәчеләр, озакламый снукер уены, атаклы инглизләр картаеп лаеклы ялга чыккач, тулысы белән Кытай Халык Җөмһүрияте кулына күчәчәк, дип фаразлыйлар инде.
[[File:Bai_Yulu_in_Sheffield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Бай Юлу''']]
[[File:Hossein_Vafaei_2024_Cazoo_World_Snooker_Championship.jpg|thumb|250px|left|'''Хөсәен Вафаи''']]
“Кытайлылар һөҗүме” бүген чынбарлык булып китте, ә яшьләрнеке әлегә башлангыч чорда гына. Бу юлы 31 яшьлек Иран снукерчысы '''Хөсәен Вафаи''', 19 яшьлек инглиз '''Стэн Муди''' һәм 22 яшьлек поляк '''Антоний Ковальский''' финалга үтте. Һөнәриләр арасында иң кече булган, гыйнварда 15 яшен генә тутырган поляк '''Михал Шубарчик'''ка да өмет баглыйлар иде белгечләр, ләкин быел аның финалга юлын күпкә тәҗрибәлерәк булган иранлы Вафаи кисте. Михал исә "дөнья беренчелегенең сайлап алу ярышларында бер генә көндәшен булса да җиңгән иң яшь дебютант" дигән рекордлы исем белән канәгатьләнде.
Уң яктагы аскы рәсемдә тагын бер "рекордчы" сурәтләнгән: быел хатын-кызлар арасында дөнья чемпионы исемен берничә ел беррәттән тоткан кытай кызы, 22 яшьлек '''Бай Юлу''' ир-атлар беренчелекләренең сайлап алу ярышларында беренче мәртәбә йөз баллык серия (сенчури) үткәргән хатын-кыз булды. Ә финалга беренче тапкыр үтү гүзәл затлар өчен әле тормышка ашмаслык дип тоелган хыял гына...
Кытайлыларга каршы торырлык уенчы, бәлки, биредә телгә алынган яшьләр арасыннан үсеп чыгар, дип өметләнәләр Европада һәм Британиядә.
== ФИНАЛ УЕННАРЫ ==
[[File:Zhao_Xintong_PHC_2016-1.jpg|thumb|200px|left|2025 елгы дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''']]
Финал уеннарының җирәбәсе дә гадәттәгечә үтте. Гамәлдәге дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''' һәм дөньякүләм рейтингта иң югары күрсәткечен сезон дәвамында саклап кала алган инглиз '''Җадд Трамп''' беренче һәм уналтынчы парны җитәкләделәр. Калган "чәчелгәннәр" башка парларның алдагы урыннарын алдылар, ә финалга сайлап алу ярышлары аша үткәннәр ирекле рәвештә аларның көндәшләре итеп билгеләнделәр.
Финвл ярышларын бу юлы да гамәлдәге дөнья чемпионы ачып җибәрде, аңа көндәш рәвешендә инглиз '''Лиам Һайфилд''' насыйп булды. Аларның көрәше дә гадәттәгечә бер көнне ике сессия эткәреп тәмамланды. Тамашачыларның һәм белгечләрнең күңелен шул ук "дәвамлы традицияле" сорау кытыклады: "Крусибл каһәре" үз көчендәме-юкмы? Соңгы ярты гасырда гамәлдәге чемпионнар -- кагыйдә буларак диярлек -- беренче уенда ук оттыралар иде. Ике генә мәртәбә Шеффилд театрының күзгә күренмәс мифик өрәге чемпионнарга кагылмады. '''Чжао Синтуң-Лиам Һайфилд уены''' башлангыч унбер фрейм дәвамында тамашачыларны һәм комментаторларны шулай ук киеренкелектә тотты: кытайлы чемпион беренче сессияне көч-хәл белән генә (5:4 исәбе белән) үз файдасына тәмамлады. Синтуң уенга... йокысы туймаган килеш килгән икән: һәр фреймда берничә мәртәбә аның авыз ачып иснәнгәне күзәтелде. Һәм чемпион ара-тирә гап-гади һәм тупас ялгышлар ясап торды. Ләкин өч сәгать ярымлык тәнәфестән соң хәлләр нык үзгәрде: Синтуң, биш фреймда хәлиткеч өстенлеккә ирешеп (тагын өчесен оттырган килеш), 10:7 исәбе белән җиңү яулады.
{| class="wikitable"
|
| colspan="23" |
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/16 финал'''
19 фрейм
| rowspan="5" |
| rowspan="5" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/8 финал'''
25 фрейм
| rowspan="8" |
| rowspan="8" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Чирекфинал'''
25 фрейм
| rowspan="14" |
| rowspan="14" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Ярымфинал'''
33 фрейм
| rowspan="26" |
| rowspan="26" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Финал'''
35 фрейм
|-
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18 Апрель
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="9" |
| colspan="3" rowspan="21" |
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Чжао Синтуң''' (КХҖ) (1)
| rowspan="2" |'''10'''
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24, 25, 26 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Һайфилд (Англия)
| rowspan="2" |7
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Чжао Синтуң'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Диң Цзүнһуэй''' (КХҖ) (16)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Дэвид Гилберт (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сяо Гуодуң''' (КХҖ) (9)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23-24 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжоу Йүэлуң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Шон Мөрфи''' (Англия) (8)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Фән Чжеңйи (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җон Һиггинс''' (Шотландия) (5)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Али Картер (Т. Ирландия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Ронни О’Салливан''' (Англия) (12)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Һэ Гуоцяң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Крис Уэйклин''' (Англия) (13)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Пуллен (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Нил Робертсон''' (Австралия) (4)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |3-4 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Паң Цзүнсү (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20 Апрель
| colspan="13" rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Кайрен Уилсон''' (Англия) (3)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| colspan="3" rowspan="19" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23, 24, 25 апрель
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Стэн Муди (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Марк Аллен'''
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Аллен''' (Т. Ирландия) (14)
| rowspan="2" |'''10'''
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжаң Әнда (КХҖ)
| rowspan="2" |6
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Барри Һоукинс''' (Англия) (11)
| rowspan="2" |'''10'''
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24-25 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Мэтью Стивенс (Уэльс)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Барри Һоукинс'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Уильямс''' (Уэльс) (6)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Антоний Ковальский (Польша)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22 Апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Селби''' (Англия) (7)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="21" |
| rowspan="21" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |26-27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Җек Җонс (Уэльс)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''У Йицзе''' (КХҖ) (10)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лей Пейфән (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сый Цзяһуэй''' (КХҖ) (15)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="9" |
| rowspan="9" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Хөсәен Вафаи (Иран)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21 Апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җадд Трамп''' (Англия) (2)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="3" |
| rowspan="3" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Гэри Уилсон (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}
be8dupznkzxzejcgruy2cyr7o7sztyi
5794916
5794915
2026-04-19T18:07:52Z
LiebSinger
60321
5794916
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sheffield_Crucible_theatre.png|thumb|300px|left|'''"Крусибл" театры''']]
Снукер буенча дөнья беренчелегенең сайлап алу һәм финал өлешләрен үткәрү регламенты 2026 елда да бөтенләй үзгәрешсез калды. Дүрт турдан торган сайлап алу ярышлары гадәттәгечә апрель аеның беренче дүшәмбесендә башланды һәм 10 көн дәвамында '''Шеффилд шәһәре'''нең '''Инглиз спорт институты''' залында үтте. “Мейн тур” дип атала торган һөнәриләр исемлегендә 17-128 нче урыннарда торган снукерчыларны тиешенчә дүрт осталык төркеменә бүлделәр. Ахырдагылар һәм шуларга өстәп тагын 16 һәвәскәр (иң көчле хатын-кызлар, үзешчәннәр һәм яшьләр арасында дөнья беренчелекләрендә җиңүчеләр яки башка уңышлы чыгыш ясаганнар) ярышны дүртенче этаптан башлады. Ә бөтендөнья рейтингында 17-32 нче урыннарда торган һөнәриләр беренче өч турны уңышлы үтә алган 16 бәхетлене дүртенче турда гына сынадылар. Бу этапларда бөтен уеннар кемнең дә булса 10 фреймда җиңүенә кадәр дәвам итте. Сезон дәвамында “топ-уналты” исемлегенә керә алганнар яки анда элеккеге урыннарын саклап калганнар шул ук Шеффилд шәһәренең '''“Крусибл” театры'''нда уйнала торган финал өлешенә турыдан-туры үттеләр. Аларның исемнәре астагы финал уеннары җәдвәлендә '''калын хәрефләр''' белән бирелә.
Дөнья беренчелегенә багышланган репортажлар шәхси күзәтүләр аша язылды, шуңа күрә биредә бернинди сылтамалар да булмаячак.
== САЙЛАП АЛУ ЯРЫШЛАРЫ ==
[[File:English_Institute_of_Sport_Sheffield.png|thumb|300px|right|'''Инглиз спорт институты''']]
[[File:Michał_Szubarczyk_Sheffield_2026.jpg|thumb|200px|left|'''Михал Шубарчик''']]
Соңгы елларда берәр мәртәбә дөнья чемпионы исемен яулаган ике снукерчының “Крусибл” театрына юллама яулый алмавы сайлап алу ярышларының иң кәттә мизгелләре булды. 2023 елда җиңеп чыккан '''Лука Бресел'''ны дүртенче турда Уэльс данын яклаган '''Җек Җонс''' 10:5 исәбе белән җиңде. Ә 2015 елда иң югары уңышка ирешкән инглиз '''Стюарт Биңһәм''' спортта инде яшисен яшәгән һәм уйныйсын уйнаган 48 яшьлек '''Метью Стивенс'''ка (шул ук Уэльстан) 7:10 исәбе белән оттырды. Шулай итеп, ике вализ уенчысы дөнья беренчелегенең финал өлешендә 50 яшьлек һәм өч тапкыр дөнья чемпионы булган '''Марк Уильямс'''ка теләктәш һәм терәк булды. Вализлар – өчәү генә әле, ә менә кытайлылар унберәү “Крусибл”да чыгыш ясау бәхетенә иреште 2026 елда. Алар арасында бер '''Диң Цзүнһуэй''' гына 40 яшенә җитеп килә, калган унысы – яшьләр! Күрәзәчеләр, озакламый снукер уены, атаклы инглизләр картаеп лаеклы ялга чыккач, тулысы белән Кытай Халык Җөмһүрияте кулына күчәчәк, дип фаразлыйлар инде.
[[File:Bai_Yulu_in_Sheffield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Бай Юлу''']]
[[File:Hossein_Vafaei_2024_Cazoo_World_Snooker_Championship.jpg|thumb|250px|left|'''Хөсәен Вафаи''']]
“Кытайлылар һөҗүме” бүген чынбарлык булып китте, ә яшьләрнеке әлегә башлангыч чорда гына. Бу юлы 31 яшьлек Иран снукерчысы '''Хөсәен Вафаи''', 19 яшьлек инглиз '''Стэн Муди''' һәм 22 яшьлек поляк '''Антоний Ковальский''' финалга үтте. Һөнәриләр арасында иң кече булган, гыйнварда 15 яшен генә тутырган поляк '''Михал Шубарчик'''ка да өмет баглыйлар иде белгечләр, ләкин быел аның финалга юлын күпкә тәҗрибәлерәк булган иранлы Вафаи кисте. Михал исә "дөнья беренчелегенең сайлап алу ярышларында бер генә көндәшен булса да җиңгән иң яшь дебютант" дигән рекордлы исем белән канәгатьләнде.
Уң яктагы аскы рәсемдә тагын бер "рекордчы" сурәтләнгән: быел хатын-кызлар арасында дөнья чемпионы исемен берничә ел беррәттән тоткан кытай кызы, 22 яшьлек '''Бай Юлу''' ир-атлар беренчелекләренең сайлап алу ярышларында беренче мәртәбә йөз баллык серия (сенчури) үткәргән хатын-кыз булды. Ә финалга беренче тапкыр үтү гүзәл затлар өчен әле тормышка ашмаслык дип тоелган хыял гына...
Кытайлыларга каршы торырлык уенчы, бәлки, биредә телгә алынган яшьләр арасыннан үсеп чыгар, дип өметләнәләр Европада һәм Британиядә.
== ФИНАЛ УЕННАРЫ ==
[[File:Zhao_Xintong_PHC_2016-1.jpg|thumb|200px|left|2025 елгы дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''']]
Финал уеннарының җирәбәсе дә гадәттәгечә үтте. Гамәлдәге дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''' һәм дөньякүләм рейтингта иң югары күрсәткечен сезон дәвамында саклап кала алган инглиз '''Җадд Трамп''' беренче һәм уналтынчы парны җитәкләделәр. Калган "чәчелгәннәр" башка парларның алдагы урыннарын алдылар, ә финалга сайлап алу ярышлары аша үткәннәр ирекле рәвештә аларның көндәшләре итеп билгеләнделәр.
Финвл ярышларын бу юлы да гамәлдәге дөнья чемпионы ачып җибәрде, аңа көндәш рәвешендә инглиз '''Лиам Һайфилд''' насыйп булды. Аларның көрәше дә гадәттәгечә бер көнне ике сессия эткәреп тәмамланды. Тамашачыларның һәм белгечләрнең күңелен шул ук "дәвамлы традицияле" сорау кытыклады: "Крусибл каһәре" үз көчендәме-юкмы? Соңгы ярты гасырда гамәлдәге чемпионнар -- кагыйдә буларак диярлек -- беренче уенда ук оттыралар иде. Ике генә мәртәбә Шеффилд театрының күзгә күренмәс мифик өрәге чемпионнарга кагылмады. '''Чжао Синтуң-Лиам Һайфилд уены''' башлангыч унбер фрейм дәвамында тамашачыларны һәм комментаторларны шулай ук киеренкелектә тотты: кытайлы чемпион беренче сессияне көч-хәл белән генә (5:4 исәбе белән) үз файдасына тәмамлады. Синтуң уенга... йокысы туймаган килеш килгән икән: һәр фреймда берничә мәртәбә аның авыз ачып иснәнгәне күзәтелде. Һәм чемпион ара-тирә гап-гади һәм тупас ялгышлар ясап торды. Ләкин өч сәгать ярымлык тәнәфестән соң хәлләр нык үзгәрде: Синтуң, биш фреймда хәлиткеч өстенлеккә ирешеп (тагын өчесен оттырган килеш), 10:7 исәбе белән җиңү яулады.
{| class="wikitable"
|
| colspan="23" |
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/16 финал'''
19 фрейм
| rowspan="5" |
| rowspan="5" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/8 финал'''
25 фрейм
| rowspan="8" |
| rowspan="8" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Чирекфинал'''
25 фрейм
| rowspan="14" |
| rowspan="14" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Ярымфинал'''
33 фрейм
| rowspan="26" |
| rowspan="26" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Финал'''
35 фрейм
|-
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18 Апрель
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="9" |
| colspan="3" rowspan="21" |
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Чжао Синтуң''' (КХҖ) (1)
| rowspan="2" |'''10'''
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24, 25, 26 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Һайфилд (Англия)
| rowspan="2" |7
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Чжао Синтуң'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Диң Цзүнһуэй''' (КХҖ) (16)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Дэвид Гилберт (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сяо Гуодуң''' (КХҖ) (9)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23-24 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжоу Йүэлуң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Шон Мөрфи''' (Англия) (8)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Фән Чжеңйи (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җон Һиггинс''' (Шотландия) (5)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Али Картер (Т. Ирландия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Ронни О’Салливан''' (Англия) (12)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Һэ Гуоцяң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Крис Уэйклин''' (Англия) (13)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Пуллен (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Нил Робертсон''' (Австралия) (4)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |3-4 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Паң Цзүнсү (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20 Апрель
| colspan="13" rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Кайрен Уилсон''' (Англия) (3)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| colspan="3" rowspan="19" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23, 24, 25 апрель
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Стэн Муди (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Марк Аллен'''
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Аллен''' (Т. Ирландия) (14)
| rowspan="2" |'''10'''
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжаң Әнда (КХҖ)
| rowspan="2" |6
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Барри Һоукинс''' (Англия) (11)
| rowspan="2" |'''10'''
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24-25 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Мэтью Стивенс (Уэльс)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Барри Һоукинс'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Уильямс''' (Уэльс) (6)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Антоний Ковальский (Польша)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22 Апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Селби''' (Англия) (7)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="21" |
| rowspan="21" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |26-27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Җек Җонс (Уэльс)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''У Йицзе''' (КХҖ) (10)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лей Пейфән (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сый Цзяһуэй''' (КХҖ) (15)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="9" |
| rowspan="9" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Хөсәен Вафаи (Иран)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21 Апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җадд Трамп''' (Англия) (2)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="3" |
| rowspan="3" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Гэри Уилсон (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}
jmn52lynb68lvw33pnudb8zksggvvqg
5794917
5794916
2026-04-19T18:09:44Z
LiebSinger
60321
5794917
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sheffield_Crucible_theatre.png|thumb|300px|left|'''"Крусибл" театры''']]
Снукер буенча дөнья беренчелегенең сайлап алу һәм финал өлешләрен үткәрү регламенты 2026 елда да бөтенләй үзгәрешсез калды. Дүрт турдан торган сайлап алу ярышлары гадәттәгечә апрель аеның беренче дүшәмбесендә башланды һәм 10 көн дәвамында '''Шеффилд шәһәре'''нең '''Инглиз спорт институты''' залында үтте. “Мейн тур” дип атала торган һөнәриләр исемлегендә 17-128 нче урыннарда торган снукерчыларны тиешенчә дүрт осталык төркеменә бүлделәр. Ахырдагылар һәм шуларга өстәп тагын 16 һәвәскәр (иң көчле хатын-кызлар, үзешчәннәр һәм яшьләр арасында дөнья беренчелекләрендә җиңүчеләр яки башка уңышлы чыгыш ясаганнар) ярышны дүртенче этаптан башлады. Ә бөтендөнья рейтингында 17-32 нче урыннарда торган һөнәриләр беренче өч турны уңышлы үтә алган 16 бәхетлене дүртенче турда гына сынадылар. Бу этапларда бөтен уеннар кемнең дә булса 10 фреймда җиңүенә кадәр дәвам итте. Сезон дәвамында “топ-уналты” исемлегенә керә алганнар яки анда элеккеге урыннарын саклап калганнар шул ук Шеффилд шәһәренең '''“Крусибл” театры'''нда уйнала торган финал өлешенә турыдан-туры үттеләр. Аларның исемнәре астагы финал уеннары җәдвәлендә '''калын хәрефләр''' белән бирелә.
'''Дөнья беренчелегенә багышланган репортажлар шәхси күзәтүләр һәм күпьеллык тәҗрибә аша язылды, шуңа күрә биредә бер генә чыганакка да бернинди сылтамалар да булмаячак.'''
== САЙЛАП АЛУ ЯРЫШЛАРЫ ==
[[File:English_Institute_of_Sport_Sheffield.png|thumb|300px|right|'''Инглиз спорт институты''']]
[[File:Michał_Szubarczyk_Sheffield_2026.jpg|thumb|200px|left|'''Михал Шубарчик''']]
Соңгы елларда берәр мәртәбә дөнья чемпионы исемен яулаган ике снукерчының “Крусибл” театрына юллама яулый алмавы сайлап алу ярышларының иң кәттә мизгелләре булды. 2023 елда җиңеп чыккан '''Лука Бресел'''ны дүртенче турда Уэльс данын яклаган '''Җек Җонс''' 10:5 исәбе белән җиңде. Ә 2015 елда иң югары уңышка ирешкән инглиз '''Стюарт Биңһәм''' спортта инде яшисен яшәгән һәм уйныйсын уйнаган 48 яшьлек '''Метью Стивенс'''ка (шул ук Уэльстан) 7:10 исәбе белән оттырды. Шулай итеп, ике вализ уенчысы дөнья беренчелегенең финал өлешендә 50 яшьлек һәм өч тапкыр дөнья чемпионы булган '''Марк Уильямс'''ка теләктәш һәм терәк булды. Вализлар – өчәү генә әле, ә менә кытайлылар унберәү “Крусибл”да чыгыш ясау бәхетенә иреште 2026 елда. Алар арасында бер '''Диң Цзүнһуэй''' гына 40 яшенә җитеп килә, калган унысы – яшьләр! Күрәзәчеләр, озакламый снукер уены, атаклы инглизләр картаеп лаеклы ялга чыккач, тулысы белән Кытай Халык Җөмһүрияте кулына күчәчәк, дип фаразлыйлар инде.
[[File:Bai_Yulu_in_Sheffield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Бай Юлу''']]
[[File:Hossein_Vafaei_2024_Cazoo_World_Snooker_Championship.jpg|thumb|250px|left|'''Хөсәен Вафаи''']]
“Кытайлылар һөҗүме” бүген чынбарлык булып китте, ә яшьләрнеке әлегә башлангыч чорда гына. Бу юлы 31 яшьлек Иран снукерчысы '''Хөсәен Вафаи''', 19 яшьлек инглиз '''Стэн Муди''' һәм 22 яшьлек поляк '''Антоний Ковальский''' финалга үтте. Һөнәриләр арасында иң кече булган, гыйнварда 15 яшен генә тутырган поляк '''Михал Шубарчик'''ка да өмет баглыйлар иде белгечләр, ләкин быел аның финалга юлын күпкә тәҗрибәлерәк булган иранлы Вафаи кисте. Михал исә "дөнья беренчелегенең сайлап алу ярышларында бер генә көндәшен булса да җиңгән иң яшь дебютант" дигән рекордлы исем белән канәгатьләнде.
Уң яктагы аскы рәсемдә тагын бер "рекордчы" сурәтләнгән: быел хатын-кызлар арасында дөнья чемпионы исемен берничә ел беррәттән тоткан кытай кызы, 22 яшьлек '''Бай Юлу''' ир-атлар беренчелекләренең сайлап алу ярышларында беренче мәртәбә йөз баллык серия (сенчури) үткәргән хатын-кыз булды. Ә финалга беренче тапкыр үтү гүзәл затлар өчен әле тормышка ашмаслык дип тоелган хыял гына...
Кытайлыларга каршы торырлык уенчы, бәлки, биредә телгә алынган яшьләр арасыннан үсеп чыгар, дип өметләнәләр Европада һәм Британиядә.
== ФИНАЛ УЕННАРЫ ==
[[File:Zhao_Xintong_PHC_2016-1.jpg|thumb|200px|left|2025 елгы дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''']]
Финал уеннарының җирәбәсе дә гадәттәгечә үтте. Гамәлдәге дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''' һәм дөньякүләм рейтингта иң югары күрсәткечен сезон дәвамында саклап кала алган инглиз '''Җадд Трамп''' беренче һәм уналтынчы парны җитәкләделәр. Калган "чәчелгәннәр" башка парларның алдагы урыннарын алдылар, ә финалга сайлап алу ярышлары аша үткәннәр ирекле рәвештә аларның көндәшләре итеп билгеләнделәр.
Финвл ярышларын бу юлы да гамәлдәге дөнья чемпионы ачып җибәрде, аңа көндәш рәвешендә инглиз '''Лиам Һайфилд''' насыйп булды. Аларның көрәше дә гадәттәгечә бер көнне ике сессия эткәреп тәмамланды. Тамашачыларның һәм белгечләрнең күңелен шул ук "дәвамлы традицияле" сорау кытыклады: "Крусибл каһәре" үз көчендәме-юкмы? Соңгы ярты гасырда гамәлдәге чемпионнар -- кагыйдә буларак диярлек -- беренче уенда ук оттыралар иде. Ике генә мәртәбә Шеффилд театрының күзгә күренмәс мифик өрәге чемпионнарга кагылмады. '''Чжао Синтуң-Лиам Һайфилд уены''' башлангыч унбер фрейм дәвамында тамашачыларны һәм комментаторларны шулай ук киеренкелектә тотты: кытайлы чемпион беренче сессияне көч-хәл белән генә (5:4 исәбе белән) үз файдасына тәмамлады. Синтуң уенга... йокысы туймаган килеш килгән икән: һәр фреймда берничә мәртәбә аның авыз ачып иснәнгәне күзәтелде. Һәм чемпион ара-тирә гап-гади һәм тупас ялгышлар ясап торды. Ләкин өч сәгать ярымлык тәнәфестән соң хәлләр нык үзгәрде: Синтуң, биш фреймда хәлиткеч өстенлеккә ирешеп (тагын өчесен оттырган килеш), 10:7 исәбе белән җиңү яулады.
{| class="wikitable"
|
| colspan="23" |
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/16 финал'''
19 фрейм
| rowspan="5" |
| rowspan="5" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/8 финал'''
25 фрейм
| rowspan="8" |
| rowspan="8" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Чирекфинал'''
25 фрейм
| rowspan="14" |
| rowspan="14" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Ярымфинал'''
33 фрейм
| rowspan="26" |
| rowspan="26" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Финал'''
35 фрейм
|-
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18 Апрель
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="9" |
| colspan="3" rowspan="21" |
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Чжао Синтуң''' (КХҖ) (1)
| rowspan="2" |'''10'''
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24, 25, 26 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Һайфилд (Англия)
| rowspan="2" |7
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Чжао Синтуң'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Диң Цзүнһуэй''' (КХҖ) (16)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Дэвид Гилберт (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сяо Гуодуң''' (КХҖ) (9)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23-24 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжоу Йүэлуң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Шон Мөрфи''' (Англия) (8)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Фән Чжеңйи (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җон Һиггинс''' (Шотландия) (5)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Али Картер (Т. Ирландия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Ронни О’Салливан''' (Англия) (12)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Һэ Гуоцяң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Крис Уэйклин''' (Англия) (13)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Пуллен (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Нил Робертсон''' (Австралия) (4)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |3-4 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Паң Цзүнсү (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20 Апрель
| colspan="13" rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Кайрен Уилсон''' (Англия) (3)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| colspan="3" rowspan="19" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23, 24, 25 апрель
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Стэн Муди (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Марк Аллен'''
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Аллен''' (Т. Ирландия) (14)
| rowspan="2" |'''10'''
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжаң Әнда (КХҖ)
| rowspan="2" |6
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Барри Һоукинс''' (Англия) (11)
| rowspan="2" |'''10'''
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24-25 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Мэтью Стивенс (Уэльс)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Барри Һоукинс'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Уильямс''' (Уэльс) (6)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Антоний Ковальский (Польша)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22 Апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Селби''' (Англия) (7)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="21" |
| rowspan="21" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |26-27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Җек Җонс (Уэльс)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''У Йицзе''' (КХҖ) (10)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лей Пейфән (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сый Цзяһуэй''' (КХҖ) (15)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="9" |
| rowspan="9" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Хөсәен Вафаи (Иран)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21 Апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җадд Трамп''' (Англия) (2)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="3" |
| rowspan="3" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Гэри Уилсон (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}
5spu9l483bxp1grqj75ilzecuhm0nf1
5794918
5794917
2026-04-19T18:10:14Z
LiebSinger
60321
5794918
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sheffield_Crucible_theatre.png|thumb|300px|left|'''"Крусибл" театры''']]
Снукер буенча дөнья беренчелегенең сайлап алу һәм финал өлешләрен үткәрү регламенты 2026 елда да бөтенләй үзгәрешсез калды. Дүрт турдан торган сайлап алу ярышлары гадәттәгечә апрель аеның беренче дүшәмбесендә башланды һәм 10 көн дәвамында '''Шеффилд шәһәре'''нең '''Инглиз спорт институты''' залында үтте. “Мейн тур” дип атала торган һөнәриләр исемлегендә 17-128 нче урыннарда торган снукерчыларны тиешенчә дүрт осталык төркеменә бүлделәр. Ахырдагылар һәм шуларга өстәп тагын 16 һәвәскәр (иң көчле хатын-кызлар, үзешчәннәр һәм яшьләр арасында дөнья беренчелекләрендә җиңүчеләр яки башка уңышлы чыгыш ясаганнар) ярышны дүртенче этаптан башлады. Ә бөтендөнья рейтингында 17-32 нче урыннарда торган һөнәриләр беренче өч турны уңышлы үтә алган 16 бәхетлене дүртенче турда гына сынадылар. Бу этапларда бөтен уеннар кемнең дә булса 10 фреймда җиңүенә кадәр дәвам итте. Сезон дәвамында “топ-уналты” исемлегенә керә алганнар яки анда элеккеге урыннарын саклап калганнар шул ук Шеффилд шәһәренең '''“Крусибл” театры'''нда уйнала торган финал өлешенә турыдан-туры үттеләр. Аларның исемнәре астагы финал уеннары җәдвәлендә '''калын хәрефләр''' белән бирелә.
'''Дөнья беренчелегенә багышланган репортажлар шәхси күзәтүләр һәм күпьеллык тәҗрибә аша язылды, шуңа күрә биредә бер генә чыганакка да бернинди сылтама да булмаячак.'''
== САЙЛАП АЛУ ЯРЫШЛАРЫ ==
[[File:English_Institute_of_Sport_Sheffield.png|thumb|300px|right|'''Инглиз спорт институты''']]
[[File:Michał_Szubarczyk_Sheffield_2026.jpg|thumb|200px|left|'''Михал Шубарчик''']]
Соңгы елларда берәр мәртәбә дөнья чемпионы исемен яулаган ике снукерчының “Крусибл” театрына юллама яулый алмавы сайлап алу ярышларының иң кәттә мизгелләре булды. 2023 елда җиңеп чыккан '''Лука Бресел'''ны дүртенче турда Уэльс данын яклаган '''Җек Җонс''' 10:5 исәбе белән җиңде. Ә 2015 елда иң югары уңышка ирешкән инглиз '''Стюарт Биңһәм''' спортта инде яшисен яшәгән һәм уйныйсын уйнаган 48 яшьлек '''Метью Стивенс'''ка (шул ук Уэльстан) 7:10 исәбе белән оттырды. Шулай итеп, ике вализ уенчысы дөнья беренчелегенең финал өлешендә 50 яшьлек һәм өч тапкыр дөнья чемпионы булган '''Марк Уильямс'''ка теләктәш һәм терәк булды. Вализлар – өчәү генә әле, ә менә кытайлылар унберәү “Крусибл”да чыгыш ясау бәхетенә иреште 2026 елда. Алар арасында бер '''Диң Цзүнһуэй''' гына 40 яшенә җитеп килә, калган унысы – яшьләр! Күрәзәчеләр, озакламый снукер уены, атаклы инглизләр картаеп лаеклы ялга чыккач, тулысы белән Кытай Халык Җөмһүрияте кулына күчәчәк, дип фаразлыйлар инде.
[[File:Bai_Yulu_in_Sheffield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Бай Юлу''']]
[[File:Hossein_Vafaei_2024_Cazoo_World_Snooker_Championship.jpg|thumb|250px|left|'''Хөсәен Вафаи''']]
“Кытайлылар һөҗүме” бүген чынбарлык булып китте, ә яшьләрнеке әлегә башлангыч чорда гына. Бу юлы 31 яшьлек Иран снукерчысы '''Хөсәен Вафаи''', 19 яшьлек инглиз '''Стэн Муди''' һәм 22 яшьлек поляк '''Антоний Ковальский''' финалга үтте. Һөнәриләр арасында иң кече булган, гыйнварда 15 яшен генә тутырган поляк '''Михал Шубарчик'''ка да өмет баглыйлар иде белгечләр, ләкин быел аның финалга юлын күпкә тәҗрибәлерәк булган иранлы Вафаи кисте. Михал исә "дөнья беренчелегенең сайлап алу ярышларында бер генә көндәшен булса да җиңгән иң яшь дебютант" дигән рекордлы исем белән канәгатьләнде.
Уң яктагы аскы рәсемдә тагын бер "рекордчы" сурәтләнгән: быел хатын-кызлар арасында дөнья чемпионы исемен берничә ел беррәттән тоткан кытай кызы, 22 яшьлек '''Бай Юлу''' ир-атлар беренчелекләренең сайлап алу ярышларында беренче мәртәбә йөз баллык серия (сенчури) үткәргән хатын-кыз булды. Ә финалга беренче тапкыр үтү гүзәл затлар өчен әле тормышка ашмаслык дип тоелган хыял гына...
Кытайлыларга каршы торырлык уенчы, бәлки, биредә телгә алынган яшьләр арасыннан үсеп чыгар, дип өметләнәләр Европада һәм Британиядә.
== ФИНАЛ УЕННАРЫ ==
[[File:Zhao_Xintong_PHC_2016-1.jpg|thumb|200px|left|2025 елгы дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''']]
Финал уеннарының җирәбәсе дә гадәттәгечә үтте. Гамәлдәге дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''' һәм дөньякүләм рейтингта иң югары күрсәткечен сезон дәвамында саклап кала алган инглиз '''Җадд Трамп''' беренче һәм уналтынчы парны җитәкләделәр. Калган "чәчелгәннәр" башка парларның алдагы урыннарын алдылар, ә финалга сайлап алу ярышлары аша үткәннәр ирекле рәвештә аларның көндәшләре итеп билгеләнделәр.
Финвл ярышларын бу юлы да гамәлдәге дөнья чемпионы ачып җибәрде, аңа көндәш рәвешендә инглиз '''Лиам Һайфилд''' насыйп булды. Аларның көрәше дә гадәттәгечә бер көнне ике сессия эткәреп тәмамланды. Тамашачыларның һәм белгечләрнең күңелен шул ук "дәвамлы традицияле" сорау кытыклады: "Крусибл каһәре" үз көчендәме-юкмы? Соңгы ярты гасырда гамәлдәге чемпионнар -- кагыйдә буларак диярлек -- беренче уенда ук оттыралар иде. Ике генә мәртәбә Шеффилд театрының күзгә күренмәс мифик өрәге чемпионнарга кагылмады. '''Чжао Синтуң-Лиам Һайфилд уены''' башлангыч унбер фрейм дәвамында тамашачыларны һәм комментаторларны шулай ук киеренкелектә тотты: кытайлы чемпион беренче сессияне көч-хәл белән генә (5:4 исәбе белән) үз файдасына тәмамлады. Синтуң уенга... йокысы туймаган килеш килгән икән: һәр фреймда берничә мәртәбә аның авыз ачып иснәнгәне күзәтелде. Һәм чемпион ара-тирә гап-гади һәм тупас ялгышлар ясап торды. Ләкин өч сәгать ярымлык тәнәфестән соң хәлләр нык үзгәрде: Синтуң, биш фреймда хәлиткеч өстенлеккә ирешеп (тагын өчесен оттырган килеш), 10:7 исәбе белән җиңү яулады.
{| class="wikitable"
|
| colspan="23" |
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/16 финал'''
19 фрейм
| rowspan="5" |
| rowspan="5" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/8 финал'''
25 фрейм
| rowspan="8" |
| rowspan="8" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Чирекфинал'''
25 фрейм
| rowspan="14" |
| rowspan="14" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Ярымфинал'''
33 фрейм
| rowspan="26" |
| rowspan="26" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Финал'''
35 фрейм
|-
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18 Апрель
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="9" |
| colspan="3" rowspan="21" |
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Чжао Синтуң''' (КХҖ) (1)
| rowspan="2" |'''10'''
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24, 25, 26 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Һайфилд (Англия)
| rowspan="2" |7
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Чжао Синтуң'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Диң Цзүнһуэй''' (КХҖ) (16)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Дэвид Гилберт (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сяо Гуодуң''' (КХҖ) (9)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23-24 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжоу Йүэлуң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Шон Мөрфи''' (Англия) (8)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Фән Чжеңйи (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җон Һиггинс''' (Шотландия) (5)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Али Картер (Т. Ирландия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Ронни О’Салливан''' (Англия) (12)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Һэ Гуоцяң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Крис Уэйклин''' (Англия) (13)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Пуллен (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Нил Робертсон''' (Австралия) (4)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |3-4 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Паң Цзүнсү (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20 Апрель
| colspan="13" rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Кайрен Уилсон''' (Англия) (3)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| colspan="3" rowspan="19" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23, 24, 25 апрель
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Стэн Муди (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Марк Аллен'''
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Аллен''' (Т. Ирландия) (14)
| rowspan="2" |'''10'''
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжаң Әнда (КХҖ)
| rowspan="2" |6
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Барри Һоукинс''' (Англия) (11)
| rowspan="2" |'''10'''
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24-25 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Мэтью Стивенс (Уэльс)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Барри Һоукинс'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Уильямс''' (Уэльс) (6)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Антоний Ковальский (Польша)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22 Апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Селби''' (Англия) (7)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="21" |
| rowspan="21" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |26-27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Җек Җонс (Уэльс)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''У Йицзе''' (КХҖ) (10)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лей Пейфән (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сый Цзяһуэй''' (КХҖ) (15)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="9" |
| rowspan="9" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Хөсәен Вафаи (Иран)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21 Апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җадд Трамп''' (Англия) (2)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="3" |
| rowspan="3" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Гэри Уилсон (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}
g2n181mjzhjjionrokdanlbm2806z9o
5794919
5794918
2026-04-19T18:19:04Z
LiebSinger
60321
/* ФИНАЛ УЕННАРЫ */
5794919
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sheffield_Crucible_theatre.png|thumb|300px|left|'''"Крусибл" театры''']]
Снукер буенча дөнья беренчелегенең сайлап алу һәм финал өлешләрен үткәрү регламенты 2026 елда да бөтенләй үзгәрешсез калды. Дүрт турдан торган сайлап алу ярышлары гадәттәгечә апрель аеның беренче дүшәмбесендә башланды һәм 10 көн дәвамында '''Шеффилд шәһәре'''нең '''Инглиз спорт институты''' залында үтте. “Мейн тур” дип атала торган һөнәриләр исемлегендә 17-128 нче урыннарда торган снукерчыларны тиешенчә дүрт осталык төркеменә бүлделәр. Ахырдагылар һәм шуларга өстәп тагын 16 һәвәскәр (иң көчле хатын-кызлар, үзешчәннәр һәм яшьләр арасында дөнья беренчелекләрендә җиңүчеләр яки башка уңышлы чыгыш ясаганнар) ярышны дүртенче этаптан башлады. Ә бөтендөнья рейтингында 17-32 нче урыннарда торган һөнәриләр беренче өч турны уңышлы үтә алган 16 бәхетлене дүртенче турда гына сынадылар. Бу этапларда бөтен уеннар кемнең дә булса 10 фреймда җиңүенә кадәр дәвам итте. Сезон дәвамында “топ-уналты” исемлегенә керә алганнар яки анда элеккеге урыннарын саклап калганнар шул ук Шеффилд шәһәренең '''“Крусибл” театры'''нда уйнала торган финал өлешенә турыдан-туры үттеләр. Аларның исемнәре астагы финал уеннары җәдвәлендә '''калын хәрефләр''' белән бирелә.
'''Дөнья беренчелегенә багышланган репортажлар шәхси күзәтүләр һәм күпьеллык тәҗрибә аша язылды, шуңа күрә биредә бер генә чыганакка да бернинди сылтама да булмаячак.'''
== САЙЛАП АЛУ ЯРЫШЛАРЫ ==
[[File:English_Institute_of_Sport_Sheffield.png|thumb|300px|right|'''Инглиз спорт институты''']]
[[File:Michał_Szubarczyk_Sheffield_2026.jpg|thumb|200px|left|'''Михал Шубарчик''']]
Соңгы елларда берәр мәртәбә дөнья чемпионы исемен яулаган ике снукерчының “Крусибл” театрына юллама яулый алмавы сайлап алу ярышларының иң кәттә мизгелләре булды. 2023 елда җиңеп чыккан '''Лука Бресел'''ны дүртенче турда Уэльс данын яклаган '''Җек Җонс''' 10:5 исәбе белән җиңде. Ә 2015 елда иң югары уңышка ирешкән инглиз '''Стюарт Биңһәм''' спортта инде яшисен яшәгән һәм уйныйсын уйнаган 48 яшьлек '''Метью Стивенс'''ка (шул ук Уэльстан) 7:10 исәбе белән оттырды. Шулай итеп, ике вализ уенчысы дөнья беренчелегенең финал өлешендә 50 яшьлек һәм өч тапкыр дөнья чемпионы булган '''Марк Уильямс'''ка теләктәш һәм терәк булды. Вализлар – өчәү генә әле, ә менә кытайлылар унберәү “Крусибл”да чыгыш ясау бәхетенә иреште 2026 елда. Алар арасында бер '''Диң Цзүнһуэй''' гына 40 яшенә җитеп килә, калган унысы – яшьләр! Күрәзәчеләр, озакламый снукер уены, атаклы инглизләр картаеп лаеклы ялга чыккач, тулысы белән Кытай Халык Җөмһүрияте кулына күчәчәк, дип фаразлыйлар инде.
[[File:Bai_Yulu_in_Sheffield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Бай Юлу''']]
[[File:Hossein_Vafaei_2024_Cazoo_World_Snooker_Championship.jpg|thumb|250px|left|'''Хөсәен Вафаи''']]
“Кытайлылар һөҗүме” бүген чынбарлык булып китте, ә яшьләрнеке әлегә башлангыч чорда гына. Бу юлы 31 яшьлек Иран снукерчысы '''Хөсәен Вафаи''', 19 яшьлек инглиз '''Стэн Муди''' һәм 22 яшьлек поляк '''Антоний Ковальский''' финалга үтте. Һөнәриләр арасында иң кече булган, гыйнварда 15 яшен генә тутырган поляк '''Михал Шубарчик'''ка да өмет баглыйлар иде белгечләр, ләкин быел аның финалга юлын күпкә тәҗрибәлерәк булган иранлы Вафаи кисте. Михал исә "дөнья беренчелегенең сайлап алу ярышларында бер генә көндәшен булса да җиңгән иң яшь дебютант" дигән рекордлы исем белән канәгатьләнде.
Уң яктагы аскы рәсемдә тагын бер "рекордчы" сурәтләнгән: быел хатын-кызлар арасында дөнья чемпионы исемен берничә ел беррәттән тоткан кытай кызы, 22 яшьлек '''Бай Юлу''' ир-атлар беренчелекләренең сайлап алу ярышларында беренче мәртәбә йөз баллык серия (сенчури) үткәргән хатын-кыз булды. Ә финалга беренче тапкыр үтү гүзәл затлар өчен әле тормышка ашмаслык дип тоелган хыял гына...
Кытайлыларга каршы торырлык уенчы, бәлки, биредә телгә алынган яшьләр арасыннан үсеп чыгар, дип өметләнәләр Европада һәм Британиядә.
== ФИНАЛ УЕННАРЫ ==
[[File:Zhao_Xintong_PHC_2016-1.jpg|thumb|200px|left|2025 елгы дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''']]
[File:Liam_Highfield_2025.jpg|thumb|200px|right|Лиам Һайфилд]]
Финал уеннарының җирәбәсе дә гадәттәгечә үтте. Гамәлдәге дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''' һәм дөньякүләм рейтингта иң югары күрсәткечен сезон дәвамында саклап кала алган инглиз '''Җадд Трамп''' беренче һәм уналтынчы парны җитәкләделәр. Калган "чәчелгәннәр" башка парларның алдагы урыннарын алдылар, ә финалга сайлап алу ярышлары аша үткәннәр ирекле рәвештә аларның көндәшләре итеп билгеләнделәр.
Финвл ярышларын бу юлы да гамәлдәге дөнья чемпионы ачып җибәрде, аңа көндәш рәвешендә инглиз '''Лиам Һайфилд''' насыйп булды. Аларның көрәше дә гадәттәгечә бер көнне ике сессия эткәреп тәмамланды. Тамашачыларның һәм белгечләрнең күңелен шул ук "дәвамлы традицияле" сорау кытыклады: "Крусибл каһәре" үз көчендәме-юкмы? Соңгы ярты гасырда гамәлдәге чемпионнар -- кагыйдә буларак диярлек -- беренче уенда ук оттыралар иде. Ике генә мәртәбә Шеффилд театрының күзгә күренмәс мифик өрәге чемпионнарга кагылмады. '''Чжао Синтуң-Лиам Һайфилд уены''' башлангыч унбер фрейм дәвамында тамашачыларны һәм комментаторларны шулай ук киеренкелектә тотты: кытайлы чемпион беренче сессияне көч-хәл белән генә (5:4 исәбе белән) үз файдасына тәмамлады. Синтуң уенга... йокысы туймаган килеш килгән икән: һәр фреймда берничә мәртәбә аның авыз ачып иснәнгәне күзәтелде. Һәм чемпион ара-тирә гап-гади һәм тупас ялгышлар ясап торды. Ләкин өч сәгать ярымлык тәнәфестән соң хәлләр нык үзгәрде: Синтуң, биш фреймда хәлиткеч өстенлеккә ирешеп (тагын өчесен оттырган килеш), 10:7 исәбе белән җиңү яулады.
{| class="wikitable"
|
| colspan="23" |
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/16 финал'''
19 фрейм
| rowspan="5" |
| rowspan="5" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/8 финал'''
25 фрейм
| rowspan="8" |
| rowspan="8" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Чирекфинал'''
25 фрейм
| rowspan="14" |
| rowspan="14" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Ярымфинал'''
33 фрейм
| rowspan="26" |
| rowspan="26" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Финал'''
35 фрейм
|-
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18 Апрель
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="9" |
| colspan="3" rowspan="21" |
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Чжао Синтуң''' (КХҖ) (1)
| rowspan="2" |'''10'''
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24, 25, 26 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Һайфилд (Англия)
| rowspan="2" |7
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Чжао Синтуң'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Диң Цзүнһуэй''' (КХҖ) (16)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Дэвид Гилберт (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сяо Гуодуң''' (КХҖ) (9)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23-24 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжоу Йүэлуң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Шон Мөрфи''' (Англия) (8)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Фән Чжеңйи (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җон Һиггинс''' (Шотландия) (5)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Али Картер (Т. Ирландия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Ронни О’Салливан''' (Англия) (12)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Һэ Гуоцяң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Крис Уэйклин''' (Англия) (13)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Пуллен (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Нил Робертсон''' (Австралия) (4)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |3-4 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Паң Цзүнсү (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20 Апрель
| colspan="13" rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Кайрен Уилсон''' (Англия) (3)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| colspan="3" rowspan="19" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23, 24, 25 апрель
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Стэн Муди (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Марк Аллен'''
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Аллен''' (Т. Ирландия) (14)
| rowspan="2" |'''10'''
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжаң Әнда (КХҖ)
| rowspan="2" |6
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Барри Һоукинс''' (Англия) (11)
| rowspan="2" |'''10'''
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24-25 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Мэтью Стивенс (Уэльс)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Барри Һоукинс'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Уильямс''' (Уэльс) (6)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Антоний Ковальский (Польша)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22 Апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Селби''' (Англия) (7)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="21" |
| rowspan="21" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |26-27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Җек Җонс (Уэльс)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''У Йицзе''' (КХҖ) (10)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лей Пейфән (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сый Цзяһуэй''' (КХҖ) (15)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="9" |
| rowspan="9" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Хөсәен Вафаи (Иран)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21 Апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җадд Трамп''' (Англия) (2)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="3" |
| rowspan="3" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Гэри Уилсон (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}
qcl9pnt9lim3cv4nsb254xk1r7j4oet
5794920
5794919
2026-04-19T18:19:34Z
LiebSinger
60321
/* ФИНАЛ УЕННАРЫ */
5794920
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sheffield_Crucible_theatre.png|thumb|300px|left|'''"Крусибл" театры''']]
Снукер буенча дөнья беренчелегенең сайлап алу һәм финал өлешләрен үткәрү регламенты 2026 елда да бөтенләй үзгәрешсез калды. Дүрт турдан торган сайлап алу ярышлары гадәттәгечә апрель аеның беренче дүшәмбесендә башланды һәм 10 көн дәвамында '''Шеффилд шәһәре'''нең '''Инглиз спорт институты''' залында үтте. “Мейн тур” дип атала торган һөнәриләр исемлегендә 17-128 нче урыннарда торган снукерчыларны тиешенчә дүрт осталык төркеменә бүлделәр. Ахырдагылар һәм шуларга өстәп тагын 16 һәвәскәр (иң көчле хатын-кызлар, үзешчәннәр һәм яшьләр арасында дөнья беренчелекләрендә җиңүчеләр яки башка уңышлы чыгыш ясаганнар) ярышны дүртенче этаптан башлады. Ә бөтендөнья рейтингында 17-32 нче урыннарда торган һөнәриләр беренче өч турны уңышлы үтә алган 16 бәхетлене дүртенче турда гына сынадылар. Бу этапларда бөтен уеннар кемнең дә булса 10 фреймда җиңүенә кадәр дәвам итте. Сезон дәвамында “топ-уналты” исемлегенә керә алганнар яки анда элеккеге урыннарын саклап калганнар шул ук Шеффилд шәһәренең '''“Крусибл” театры'''нда уйнала торган финал өлешенә турыдан-туры үттеләр. Аларның исемнәре астагы финал уеннары җәдвәлендә '''калын хәрефләр''' белән бирелә.
'''Дөнья беренчелегенә багышланган репортажлар шәхси күзәтүләр һәм күпьеллык тәҗрибә аша язылды, шуңа күрә биредә бер генә чыганакка да бернинди сылтама да булмаячак.'''
== САЙЛАП АЛУ ЯРЫШЛАРЫ ==
[[File:English_Institute_of_Sport_Sheffield.png|thumb|300px|right|'''Инглиз спорт институты''']]
[[File:Michał_Szubarczyk_Sheffield_2026.jpg|thumb|200px|left|'''Михал Шубарчик''']]
Соңгы елларда берәр мәртәбә дөнья чемпионы исемен яулаган ике снукерчының “Крусибл” театрына юллама яулый алмавы сайлап алу ярышларының иң кәттә мизгелләре булды. 2023 елда җиңеп чыккан '''Лука Бресел'''ны дүртенче турда Уэльс данын яклаган '''Җек Җонс''' 10:5 исәбе белән җиңде. Ә 2015 елда иң югары уңышка ирешкән инглиз '''Стюарт Биңһәм''' спортта инде яшисен яшәгән һәм уйныйсын уйнаган 48 яшьлек '''Метью Стивенс'''ка (шул ук Уэльстан) 7:10 исәбе белән оттырды. Шулай итеп, ике вализ уенчысы дөнья беренчелегенең финал өлешендә 50 яшьлек һәм өч тапкыр дөнья чемпионы булган '''Марк Уильямс'''ка теләктәш һәм терәк булды. Вализлар – өчәү генә әле, ә менә кытайлылар унберәү “Крусибл”да чыгыш ясау бәхетенә иреште 2026 елда. Алар арасында бер '''Диң Цзүнһуэй''' гына 40 яшенә җитеп килә, калган унысы – яшьләр! Күрәзәчеләр, озакламый снукер уены, атаклы инглизләр картаеп лаеклы ялга чыккач, тулысы белән Кытай Халык Җөмһүрияте кулына күчәчәк, дип фаразлыйлар инде.
[[File:Bai_Yulu_in_Sheffield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Бай Юлу''']]
[[File:Hossein_Vafaei_2024_Cazoo_World_Snooker_Championship.jpg|thumb|250px|left|'''Хөсәен Вафаи''']]
“Кытайлылар һөҗүме” бүген чынбарлык булып китте, ә яшьләрнеке әлегә башлангыч чорда гына. Бу юлы 31 яшьлек Иран снукерчысы '''Хөсәен Вафаи''', 19 яшьлек инглиз '''Стэн Муди''' һәм 22 яшьлек поляк '''Антоний Ковальский''' финалга үтте. Һөнәриләр арасында иң кече булган, гыйнварда 15 яшен генә тутырган поляк '''Михал Шубарчик'''ка да өмет баглыйлар иде белгечләр, ләкин быел аның финалга юлын күпкә тәҗрибәлерәк булган иранлы Вафаи кисте. Михал исә "дөнья беренчелегенең сайлап алу ярышларында бер генә көндәшен булса да җиңгән иң яшь дебютант" дигән рекордлы исем белән канәгатьләнде.
Уң яктагы аскы рәсемдә тагын бер "рекордчы" сурәтләнгән: быел хатын-кызлар арасында дөнья чемпионы исемен берничә ел беррәттән тоткан кытай кызы, 22 яшьлек '''Бай Юлу''' ир-атлар беренчелекләренең сайлап алу ярышларында беренче мәртәбә йөз баллык серия (сенчури) үткәргән хатын-кыз булды. Ә финалга беренче тапкыр үтү гүзәл затлар өчен әле тормышка ашмаслык дип тоелган хыял гына...
Кытайлыларга каршы торырлык уенчы, бәлки, биредә телгә алынган яшьләр арасыннан үсеп чыгар, дип өметләнәләр Европада һәм Британиядә.
== ФИНАЛ УЕННАРЫ ==
[[File:Zhao_Xintong_PHC_2016-1.jpg|thumb|200px|left|2025 елгы дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''']]
[[File:Liam_Highfield_2025.jpg|thumb|200px|right|Лиам Һайфилд]]
Финал уеннарының җирәбәсе дә гадәттәгечә үтте. Гамәлдәге дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''' һәм дөньякүләм рейтингта иң югары күрсәткечен сезон дәвамында саклап кала алган инглиз '''Җадд Трамп''' беренче һәм уналтынчы парны җитәкләделәр. Калган "чәчелгәннәр" башка парларның алдагы урыннарын алдылар, ә финалга сайлап алу ярышлары аша үткәннәр ирекле рәвештә аларның көндәшләре итеп билгеләнделәр.
Финвл ярышларын бу юлы да гамәлдәге дөнья чемпионы ачып җибәрде, аңа көндәш рәвешендә инглиз '''Лиам Һайфилд''' насыйп булды. Аларның көрәше дә гадәттәгечә бер көнне ике сессия эткәреп тәмамланды. Тамашачыларның һәм белгечләрнең күңелен шул ук "дәвамлы традицияле" сорау кытыклады: "Крусибл каһәре" үз көчендәме-юкмы? Соңгы ярты гасырда гамәлдәге чемпионнар -- кагыйдә буларак диярлек -- беренче уенда ук оттыралар иде. Ике генә мәртәбә Шеффилд театрының күзгә күренмәс мифик өрәге чемпионнарга кагылмады. '''Чжао Синтуң-Лиам Һайфилд уены''' башлангыч унбер фрейм дәвамында тамашачыларны һәм комментаторларны шулай ук киеренкелектә тотты: кытайлы чемпион беренче сессияне көч-хәл белән генә (5:4 исәбе белән) үз файдасына тәмамлады. Синтуң уенга... йокысы туймаган килеш килгән икән: һәр фреймда берничә мәртәбә аның авыз ачып иснәнгәне күзәтелде. Һәм чемпион ара-тирә гап-гади һәм тупас ялгышлар ясап торды. Ләкин өч сәгать ярымлык тәнәфестән соң хәлләр нык үзгәрде: Синтуң, биш фреймда хәлиткеч өстенлеккә ирешеп (тагын өчесен оттырган килеш), 10:7 исәбе белән җиңү яулады.
{| class="wikitable"
|
| colspan="23" |
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/16 финал'''
19 фрейм
| rowspan="5" |
| rowspan="5" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/8 финал'''
25 фрейм
| rowspan="8" |
| rowspan="8" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Чирекфинал'''
25 фрейм
| rowspan="14" |
| rowspan="14" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Ярымфинал'''
33 фрейм
| rowspan="26" |
| rowspan="26" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Финал'''
35 фрейм
|-
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18 Апрель
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="9" |
| colspan="3" rowspan="21" |
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Чжао Синтуң''' (КХҖ) (1)
| rowspan="2" |'''10'''
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24, 25, 26 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Һайфилд (Англия)
| rowspan="2" |7
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Чжао Синтуң'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Диң Цзүнһуэй''' (КХҖ) (16)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Дэвид Гилберт (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сяо Гуодуң''' (КХҖ) (9)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23-24 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжоу Йүэлуң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Шон Мөрфи''' (Англия) (8)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Фән Чжеңйи (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җон Һиггинс''' (Шотландия) (5)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Али Картер (Т. Ирландия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Ронни О’Салливан''' (Англия) (12)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Һэ Гуоцяң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Крис Уэйклин''' (Англия) (13)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Пуллен (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Нил Робертсон''' (Австралия) (4)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |3-4 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Паң Цзүнсү (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20 Апрель
| colspan="13" rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Кайрен Уилсон''' (Англия) (3)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| colspan="3" rowspan="19" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23, 24, 25 апрель
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Стэн Муди (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Марк Аллен'''
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Аллен''' (Т. Ирландия) (14)
| rowspan="2" |'''10'''
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжаң Әнда (КХҖ)
| rowspan="2" |6
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Барри Һоукинс''' (Англия) (11)
| rowspan="2" |'''10'''
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24-25 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Мэтью Стивенс (Уэльс)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Барри Һоукинс'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Уильямс''' (Уэльс) (6)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Антоний Ковальский (Польша)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22 Апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Селби''' (Англия) (7)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="21" |
| rowspan="21" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |26-27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Җек Җонс (Уэльс)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''У Йицзе''' (КХҖ) (10)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лей Пейфән (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сый Цзяһуэй''' (КХҖ) (15)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="9" |
| rowspan="9" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Хөсәен Вафаи (Иран)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21 Апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җадд Трамп''' (Англия) (2)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="3" |
| rowspan="3" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Гэри Уилсон (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}
94yu7u49gfbe6q4lta3th0ts1yxt7nm
5794921
5794920
2026-04-19T18:19:59Z
LiebSinger
60321
/* ФИНАЛ УЕННАРЫ */
5794921
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sheffield_Crucible_theatre.png|thumb|300px|left|'''"Крусибл" театры''']]
Снукер буенча дөнья беренчелегенең сайлап алу һәм финал өлешләрен үткәрү регламенты 2026 елда да бөтенләй үзгәрешсез калды. Дүрт турдан торган сайлап алу ярышлары гадәттәгечә апрель аеның беренче дүшәмбесендә башланды һәм 10 көн дәвамында '''Шеффилд шәһәре'''нең '''Инглиз спорт институты''' залында үтте. “Мейн тур” дип атала торган һөнәриләр исемлегендә 17-128 нче урыннарда торган снукерчыларны тиешенчә дүрт осталык төркеменә бүлделәр. Ахырдагылар һәм шуларга өстәп тагын 16 һәвәскәр (иң көчле хатын-кызлар, үзешчәннәр һәм яшьләр арасында дөнья беренчелекләрендә җиңүчеләр яки башка уңышлы чыгыш ясаганнар) ярышны дүртенче этаптан башлады. Ә бөтендөнья рейтингында 17-32 нче урыннарда торган һөнәриләр беренче өч турны уңышлы үтә алган 16 бәхетлене дүртенче турда гына сынадылар. Бу этапларда бөтен уеннар кемнең дә булса 10 фреймда җиңүенә кадәр дәвам итте. Сезон дәвамында “топ-уналты” исемлегенә керә алганнар яки анда элеккеге урыннарын саклап калганнар шул ук Шеффилд шәһәренең '''“Крусибл” театры'''нда уйнала торган финал өлешенә турыдан-туры үттеләр. Аларның исемнәре астагы финал уеннары җәдвәлендә '''калын хәрефләр''' белән бирелә.
'''Дөнья беренчелегенә багышланган репортажлар шәхси күзәтүләр һәм күпьеллык тәҗрибә аша язылды, шуңа күрә биредә бер генә чыганакка да бернинди сылтама да булмаячак.'''
== САЙЛАП АЛУ ЯРЫШЛАРЫ ==
[[File:English_Institute_of_Sport_Sheffield.png|thumb|300px|right|'''Инглиз спорт институты''']]
[[File:Michał_Szubarczyk_Sheffield_2026.jpg|thumb|200px|left|'''Михал Шубарчик''']]
Соңгы елларда берәр мәртәбә дөнья чемпионы исемен яулаган ике снукерчының “Крусибл” театрына юллама яулый алмавы сайлап алу ярышларының иң кәттә мизгелләре булды. 2023 елда җиңеп чыккан '''Лука Бресел'''ны дүртенче турда Уэльс данын яклаган '''Җек Җонс''' 10:5 исәбе белән җиңде. Ә 2015 елда иң югары уңышка ирешкән инглиз '''Стюарт Биңһәм''' спортта инде яшисен яшәгән һәм уйныйсын уйнаган 48 яшьлек '''Метью Стивенс'''ка (шул ук Уэльстан) 7:10 исәбе белән оттырды. Шулай итеп, ике вализ уенчысы дөнья беренчелегенең финал өлешендә 50 яшьлек һәм өч тапкыр дөнья чемпионы булган '''Марк Уильямс'''ка теләктәш һәм терәк булды. Вализлар – өчәү генә әле, ә менә кытайлылар унберәү “Крусибл”да чыгыш ясау бәхетенә иреште 2026 елда. Алар арасында бер '''Диң Цзүнһуэй''' гына 40 яшенә җитеп килә, калган унысы – яшьләр! Күрәзәчеләр, озакламый снукер уены, атаклы инглизләр картаеп лаеклы ялга чыккач, тулысы белән Кытай Халык Җөмһүрияте кулына күчәчәк, дип фаразлыйлар инде.
[[File:Bai_Yulu_in_Sheffield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Бай Юлу''']]
[[File:Hossein_Vafaei_2024_Cazoo_World_Snooker_Championship.jpg|thumb|250px|left|'''Хөсәен Вафаи''']]
“Кытайлылар һөҗүме” бүген чынбарлык булып китте, ә яшьләрнеке әлегә башлангыч чорда гына. Бу юлы 31 яшьлек Иран снукерчысы '''Хөсәен Вафаи''', 19 яшьлек инглиз '''Стэн Муди''' һәм 22 яшьлек поляк '''Антоний Ковальский''' финалга үтте. Һөнәриләр арасында иң кече булган, гыйнварда 15 яшен генә тутырган поляк '''Михал Шубарчик'''ка да өмет баглыйлар иде белгечләр, ләкин быел аның финалга юлын күпкә тәҗрибәлерәк булган иранлы Вафаи кисте. Михал исә "дөнья беренчелегенең сайлап алу ярышларында бер генә көндәшен булса да җиңгән иң яшь дебютант" дигән рекордлы исем белән канәгатьләнде.
Уң яктагы аскы рәсемдә тагын бер "рекордчы" сурәтләнгән: быел хатын-кызлар арасында дөнья чемпионы исемен берничә ел беррәттән тоткан кытай кызы, 22 яшьлек '''Бай Юлу''' ир-атлар беренчелекләренең сайлап алу ярышларында беренче мәртәбә йөз баллык серия (сенчури) үткәргән хатын-кыз булды. Ә финалга беренче тапкыр үтү гүзәл затлар өчен әле тормышка ашмаслык дип тоелган хыял гына...
Кытайлыларга каршы торырлык уенчы, бәлки, биредә телгә алынган яшьләр арасыннан үсеп чыгар, дип өметләнәләр Европада һәм Британиядә.
== ФИНАЛ УЕННАРЫ ==
[[File:Zhao_Xintong_PHC_2016-1.jpg|thumb|250px|left|2025 елгы дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''']]
[[File:Liam_Highfield_2025.jpg|thumb|200px|right|Лиам Һайфилд]]
Финал уеннарының җирәбәсе дә гадәттәгечә үтте. Гамәлдәге дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''' һәм дөньякүләм рейтингта иң югары күрсәткечен сезон дәвамында саклап кала алган инглиз '''Җадд Трамп''' беренче һәм уналтынчы парны җитәкләделәр. Калган "чәчелгәннәр" башка парларның алдагы урыннарын алдылар, ә финалга сайлап алу ярышлары аша үткәннәр ирекле рәвештә аларның көндәшләре итеп билгеләнделәр.
Финвл ярышларын бу юлы да гамәлдәге дөнья чемпионы ачып җибәрде, аңа көндәш рәвешендә инглиз '''Лиам Һайфилд''' насыйп булды. Аларның көрәше дә гадәттәгечә бер көнне ике сессия эткәреп тәмамланды. Тамашачыларның һәм белгечләрнең күңелен шул ук "дәвамлы традицияле" сорау кытыклады: "Крусибл каһәре" үз көчендәме-юкмы? Соңгы ярты гасырда гамәлдәге чемпионнар -- кагыйдә буларак диярлек -- беренче уенда ук оттыралар иде. Ике генә мәртәбә Шеффилд театрының күзгә күренмәс мифик өрәге чемпионнарга кагылмады. '''Чжао Синтуң-Лиам Һайфилд уены''' башлангыч унбер фрейм дәвамында тамашачыларны һәм комментаторларны шулай ук киеренкелектә тотты: кытайлы чемпион беренче сессияне көч-хәл белән генә (5:4 исәбе белән) үз файдасына тәмамлады. Синтуң уенга... йокысы туймаган килеш килгән икән: һәр фреймда берничә мәртәбә аның авыз ачып иснәнгәне күзәтелде. Һәм чемпион ара-тирә гап-гади һәм тупас ялгышлар ясап торды. Ләкин өч сәгать ярымлык тәнәфестән соң хәлләр нык үзгәрде: Синтуң, биш фреймда хәлиткеч өстенлеккә ирешеп (тагын өчесен оттырган килеш), 10:7 исәбе белән җиңү яулады.
{| class="wikitable"
|
| colspan="23" |
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/16 финал'''
19 фрейм
| rowspan="5" |
| rowspan="5" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/8 финал'''
25 фрейм
| rowspan="8" |
| rowspan="8" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Чирекфинал'''
25 фрейм
| rowspan="14" |
| rowspan="14" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Ярымфинал'''
33 фрейм
| rowspan="26" |
| rowspan="26" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Финал'''
35 фрейм
|-
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18 Апрель
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="9" |
| colspan="3" rowspan="21" |
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Чжао Синтуң''' (КХҖ) (1)
| rowspan="2" |'''10'''
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24, 25, 26 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Һайфилд (Англия)
| rowspan="2" |7
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Чжао Синтуң'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Диң Цзүнһуэй''' (КХҖ) (16)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Дэвид Гилберт (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сяо Гуодуң''' (КХҖ) (9)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23-24 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжоу Йүэлуң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Шон Мөрфи''' (Англия) (8)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Фән Чжеңйи (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җон Һиггинс''' (Шотландия) (5)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Али Картер (Т. Ирландия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Ронни О’Салливан''' (Англия) (12)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Һэ Гуоцяң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Крис Уэйклин''' (Англия) (13)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Пуллен (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Нил Робертсон''' (Австралия) (4)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |3-4 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Паң Цзүнсү (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20 Апрель
| colspan="13" rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Кайрен Уилсон''' (Англия) (3)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| colspan="3" rowspan="19" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23, 24, 25 апрель
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Стэн Муди (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Марк Аллен'''
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Аллен''' (Т. Ирландия) (14)
| rowspan="2" |'''10'''
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжаң Әнда (КХҖ)
| rowspan="2" |6
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Барри Һоукинс''' (Англия) (11)
| rowspan="2" |'''10'''
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24-25 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Мэтью Стивенс (Уэльс)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Барри Һоукинс'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Уильямс''' (Уэльс) (6)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Антоний Ковальский (Польша)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22 Апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Селби''' (Англия) (7)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="21" |
| rowspan="21" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |26-27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Җек Җонс (Уэльс)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''У Йицзе''' (КХҖ) (10)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лей Пейфән (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сый Цзяһуэй''' (КХҖ) (15)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="9" |
| rowspan="9" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Хөсәен Вафаи (Иран)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21 Апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җадд Трамп''' (Англия) (2)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="3" |
| rowspan="3" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Гэри Уилсон (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}
6ol1li84s3jdct116yks3lg496lhaxg
5794922
5794921
2026-04-19T18:20:52Z
LiebSinger
60321
5794922
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sheffield_Crucible_theatre.png|thumb|300px|left|'''"Крусибл" театры''']]
Снукер буенча дөнья беренчелегенең сайлап алу һәм финал өлешләрен үткәрү регламенты 2026 елда да бөтенләй үзгәрешсез калды. Дүрт турдан торган сайлап алу ярышлары гадәттәгечә апрель аеның беренче дүшәмбесендә башланды һәм 10 көн дәвамында '''Шеффилд шәһәре'''нең '''Инглиз спорт институты''' залында үтте. “Мейн тур” дип атала торган һөнәриләр исемлегендә 17-128 нче урыннарда торган снукерчыларны тиешенчә дүрт осталык төркеменә бүлделәр. Ахырдагылар һәм шуларга өстәп тагын 16 һәвәскәр (иң көчле хатын-кызлар, үзешчәннәр һәм яшьләр арасында дөнья беренчелекләрендә җиңүчеләр яки башка уңышлы чыгыш ясаганнар) ярышны дүртенче этаптан башлады. Ә бөтендөнья рейтингында 17-32 нче урыннарда торган һөнәриләр беренче өч турны уңышлы үтә алган 16 бәхетлене дүртенче турда гына сынадылар. Бу этапларда бөтен уеннар кемнең дә булса 10 фреймда җиңүенә кадәр дәвам итте. Сезон дәвамында “топ-уналты” исемлегенә керә алганнар яки анда элеккеге урыннарын саклап калганнар шул ук Шеффилд шәһәренең '''“Крусибл” театры'''нда уйнала торган финал өлешенә турыдан-туры үттеләр. Аларның исемнәре астагы финал уеннары җәдвәлендә '''калын хәрефләр''' белән бирелә.
'''Дөнья беренчелегенә багышланган репортажлар шәхси күзәтүләр һәм күпьеллык тәҗрибә аша языла, шуңа күрә биредә бер генә чыганакка да бернинди сылтама да булмаячак.'''
== САЙЛАП АЛУ ЯРЫШЛАРЫ ==
[[File:English_Institute_of_Sport_Sheffield.png|thumb|300px|right|'''Инглиз спорт институты''']]
[[File:Michał_Szubarczyk_Sheffield_2026.jpg|thumb|200px|left|'''Михал Шубарчик''']]
Соңгы елларда берәр мәртәбә дөнья чемпионы исемен яулаган ике снукерчының “Крусибл” театрына юллама яулый алмавы сайлап алу ярышларының иң кәттә мизгелләре булды. 2023 елда җиңеп чыккан '''Лука Бресел'''ны дүртенче турда Уэльс данын яклаган '''Җек Җонс''' 10:5 исәбе белән җиңде. Ә 2015 елда иң югары уңышка ирешкән инглиз '''Стюарт Биңһәм''' спортта инде яшисен яшәгән һәм уйныйсын уйнаган 48 яшьлек '''Метью Стивенс'''ка (шул ук Уэльстан) 7:10 исәбе белән оттырды. Шулай итеп, ике вализ уенчысы дөнья беренчелегенең финал өлешендә 50 яшьлек һәм өч тапкыр дөнья чемпионы булган '''Марк Уильямс'''ка теләктәш һәм терәк булды. Вализлар – өчәү генә әле, ә менә кытайлылар унберәү “Крусибл”да чыгыш ясау бәхетенә иреште 2026 елда. Алар арасында бер '''Диң Цзүнһуэй''' гына 40 яшенә җитеп килә, калган унысы – яшьләр! Күрәзәчеләр, озакламый снукер уены, атаклы инглизләр картаеп лаеклы ялга чыккач, тулысы белән Кытай Халык Җөмһүрияте кулына күчәчәк, дип фаразлыйлар инде.
[[File:Bai_Yulu_in_Sheffield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Бай Юлу''']]
[[File:Hossein_Vafaei_2024_Cazoo_World_Snooker_Championship.jpg|thumb|250px|left|'''Хөсәен Вафаи''']]
“Кытайлылар һөҗүме” бүген чынбарлык булып китте, ә яшьләрнеке әлегә башлангыч чорда гына. Бу юлы 31 яшьлек Иран снукерчысы '''Хөсәен Вафаи''', 19 яшьлек инглиз '''Стэн Муди''' һәм 22 яшьлек поляк '''Антоний Ковальский''' финалга үтте. Һөнәриләр арасында иң кече булган, гыйнварда 15 яшен генә тутырган поляк '''Михал Шубарчик'''ка да өмет баглыйлар иде белгечләр, ләкин быел аның финалга юлын күпкә тәҗрибәлерәк булган иранлы Вафаи кисте. Михал исә "дөнья беренчелегенең сайлап алу ярышларында бер генә көндәшен булса да җиңгән иң яшь дебютант" дигән рекордлы исем белән канәгатьләнде.
Уң яктагы аскы рәсемдә тагын бер "рекордчы" сурәтләнгән: быел хатын-кызлар арасында дөнья чемпионы исемен берничә ел беррәттән тоткан кытай кызы, 22 яшьлек '''Бай Юлу''' ир-атлар беренчелекләренең сайлап алу ярышларында беренче мәртәбә йөз баллык серия (сенчури) үткәргән хатын-кыз булды. Ә финалга беренче тапкыр үтү гүзәл затлар өчен әле тормышка ашмаслык дип тоелган хыял гына...
Кытайлыларга каршы торырлык уенчы, бәлки, биредә телгә алынган яшьләр арасыннан үсеп чыгар, дип өметләнәләр Европада һәм Британиядә.
== ФИНАЛ УЕННАРЫ ==
[[File:Zhao_Xintong_PHC_2016-1.jpg|thumb|250px|left|2025 елгы дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''']]
[[File:Liam_Highfield_2025.jpg|thumb|200px|right|Лиам Һайфилд]]
Финал уеннарының җирәбәсе дә гадәттәгечә үтте. Гамәлдәге дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''' һәм дөньякүләм рейтингта иң югары күрсәткечен сезон дәвамында саклап кала алган инглиз '''Җадд Трамп''' беренче һәм уналтынчы парны җитәкләделәр. Калган "чәчелгәннәр" башка парларның алдагы урыннарын алдылар, ә финалга сайлап алу ярышлары аша үткәннәр ирекле рәвештә аларның көндәшләре итеп билгеләнделәр.
Финвл ярышларын бу юлы да гамәлдәге дөнья чемпионы ачып җибәрде, аңа көндәш рәвешендә инглиз '''Лиам Һайфилд''' насыйп булды. Аларның көрәше дә гадәттәгечә бер көнне ике сессия эткәреп тәмамланды. Тамашачыларның һәм белгечләрнең күңелен шул ук "дәвамлы традицияле" сорау кытыклады: "Крусибл каһәре" үз көчендәме-юкмы? Соңгы ярты гасырда гамәлдәге чемпионнар -- кагыйдә буларак диярлек -- беренче уенда ук оттыралар иде. Ике генә мәртәбә Шеффилд театрының күзгә күренмәс мифик өрәге чемпионнарга кагылмады. '''Чжао Синтуң-Лиам Һайфилд уены''' башлангыч унбер фрейм дәвамында тамашачыларны һәм комментаторларны шулай ук киеренкелектә тотты: кытайлы чемпион беренче сессияне көч-хәл белән генә (5:4 исәбе белән) үз файдасына тәмамлады. Синтуң уенга... йокысы туймаган килеш килгән икән: һәр фреймда берничә мәртәбә аның авыз ачып иснәнгәне күзәтелде. Һәм чемпион ара-тирә гап-гади һәм тупас ялгышлар ясап торды. Ләкин өч сәгать ярымлык тәнәфестән соң хәлләр нык үзгәрде: Синтуң, биш фреймда хәлиткеч өстенлеккә ирешеп (тагын өчесен оттырган килеш), 10:7 исәбе белән җиңү яулады.
{| class="wikitable"
|
| colspan="23" |
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/16 финал'''
19 фрейм
| rowspan="5" |
| rowspan="5" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/8 финал'''
25 фрейм
| rowspan="8" |
| rowspan="8" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Чирекфинал'''
25 фрейм
| rowspan="14" |
| rowspan="14" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Ярымфинал'''
33 фрейм
| rowspan="26" |
| rowspan="26" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Финал'''
35 фрейм
|-
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18 Апрель
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="9" |
| colspan="3" rowspan="21" |
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Чжао Синтуң''' (КХҖ) (1)
| rowspan="2" |'''10'''
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24, 25, 26 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Һайфилд (Англия)
| rowspan="2" |7
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Чжао Синтуң'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Диң Цзүнһуэй''' (КХҖ) (16)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Дэвид Гилберт (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сяо Гуодуң''' (КХҖ) (9)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23-24 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжоу Йүэлуң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Шон Мөрфи''' (Англия) (8)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Фән Чжеңйи (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җон Һиггинс''' (Шотландия) (5)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Али Картер (Т. Ирландия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Ронни О’Салливан''' (Англия) (12)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Һэ Гуоцяң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Крис Уэйклин''' (Англия) (13)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Пуллен (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Нил Робертсон''' (Австралия) (4)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |3-4 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Паң Цзүнсү (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20 Апрель
| colspan="13" rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Кайрен Уилсон''' (Англия) (3)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| colspan="3" rowspan="19" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23, 24, 25 апрель
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Стэн Муди (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Марк Аллен'''
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Аллен''' (Т. Ирландия) (14)
| rowspan="2" |'''10'''
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжаң Әнда (КХҖ)
| rowspan="2" |6
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Барри Һоукинс''' (Англия) (11)
| rowspan="2" |'''10'''
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24-25 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Мэтью Стивенс (Уэльс)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Барри Һоукинс'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Уильямс''' (Уэльс) (6)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Антоний Ковальский (Польша)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22 Апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Селби''' (Англия) (7)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="21" |
| rowspan="21" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |26-27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Җек Җонс (Уэльс)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''У Йицзе''' (КХҖ) (10)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лей Пейфән (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сый Цзяһуэй''' (КХҖ) (15)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="9" |
| rowspan="9" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Хөсәен Вафаи (Иран)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21 Апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җадд Трамп''' (Англия) (2)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="3" |
| rowspan="3" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Гэри Уилсон (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}
l2i61xq9zln5yqcj8k3h43u830erexi
5794926
5794922
2026-04-19T18:26:28Z
LiebSinger
60321
/* ФИНАЛ УЕННАРЫ */
5794926
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sheffield_Crucible_theatre.png|thumb|300px|left|'''"Крусибл" театры''']]
Снукер буенча дөнья беренчелегенең сайлап алу һәм финал өлешләрен үткәрү регламенты 2026 елда да бөтенләй үзгәрешсез калды. Дүрт турдан торган сайлап алу ярышлары гадәттәгечә апрель аеның беренче дүшәмбесендә башланды һәм 10 көн дәвамында '''Шеффилд шәһәре'''нең '''Инглиз спорт институты''' залында үтте. “Мейн тур” дип атала торган һөнәриләр исемлегендә 17-128 нче урыннарда торган снукерчыларны тиешенчә дүрт осталык төркеменә бүлделәр. Ахырдагылар һәм шуларга өстәп тагын 16 һәвәскәр (иң көчле хатын-кызлар, үзешчәннәр һәм яшьләр арасында дөнья беренчелекләрендә җиңүчеләр яки башка уңышлы чыгыш ясаганнар) ярышны дүртенче этаптан башлады. Ә бөтендөнья рейтингында 17-32 нче урыннарда торган һөнәриләр беренче өч турны уңышлы үтә алган 16 бәхетлене дүртенче турда гына сынадылар. Бу этапларда бөтен уеннар кемнең дә булса 10 фреймда җиңүенә кадәр дәвам итте. Сезон дәвамында “топ-уналты” исемлегенә керә алганнар яки анда элеккеге урыннарын саклап калганнар шул ук Шеффилд шәһәренең '''“Крусибл” театры'''нда уйнала торган финал өлешенә турыдан-туры үттеләр. Аларның исемнәре астагы финал уеннары җәдвәлендә '''калын хәрефләр''' белән бирелә.
'''Дөнья беренчелегенә багышланган репортажлар шәхси күзәтүләр һәм күпьеллык тәҗрибә аша языла, шуңа күрә биредә бер генә чыганакка да бернинди сылтама да булмаячак.'''
== САЙЛАП АЛУ ЯРЫШЛАРЫ ==
[[File:English_Institute_of_Sport_Sheffield.png|thumb|300px|right|'''Инглиз спорт институты''']]
[[File:Michał_Szubarczyk_Sheffield_2026.jpg|thumb|200px|left|'''Михал Шубарчик''']]
Соңгы елларда берәр мәртәбә дөнья чемпионы исемен яулаган ике снукерчының “Крусибл” театрына юллама яулый алмавы сайлап алу ярышларының иң кәттә мизгелләре булды. 2023 елда җиңеп чыккан '''Лука Бресел'''ны дүртенче турда Уэльс данын яклаган '''Җек Җонс''' 10:5 исәбе белән җиңде. Ә 2015 елда иң югары уңышка ирешкән инглиз '''Стюарт Биңһәм''' спортта инде яшисен яшәгән һәм уйныйсын уйнаган 48 яшьлек '''Метью Стивенс'''ка (шул ук Уэльстан) 7:10 исәбе белән оттырды. Шулай итеп, ике вализ уенчысы дөнья беренчелегенең финал өлешендә 50 яшьлек һәм өч тапкыр дөнья чемпионы булган '''Марк Уильямс'''ка теләктәш һәм терәк булды. Вализлар – өчәү генә әле, ә менә кытайлылар унберәү “Крусибл”да чыгыш ясау бәхетенә иреште 2026 елда. Алар арасында бер '''Диң Цзүнһуэй''' гына 40 яшенә җитеп килә, калган унысы – яшьләр! Күрәзәчеләр, озакламый снукер уены, атаклы инглизләр картаеп лаеклы ялга чыккач, тулысы белән Кытай Халык Җөмһүрияте кулына күчәчәк, дип фаразлыйлар инде.
[[File:Bai_Yulu_in_Sheffield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Бай Юлу''']]
[[File:Hossein_Vafaei_2024_Cazoo_World_Snooker_Championship.jpg|thumb|250px|left|'''Хөсәен Вафаи''']]
“Кытайлылар һөҗүме” бүген чынбарлык булып китте, ә яшьләрнеке әлегә башлангыч чорда гына. Бу юлы 31 яшьлек Иран снукерчысы '''Хөсәен Вафаи''', 19 яшьлек инглиз '''Стэн Муди''' һәм 22 яшьлек поляк '''Антоний Ковальский''' финалга үтте. Һөнәриләр арасында иң кече булган, гыйнварда 15 яшен генә тутырган поляк '''Михал Шубарчик'''ка да өмет баглыйлар иде белгечләр, ләкин быел аның финалга юлын күпкә тәҗрибәлерәк булган иранлы Вафаи кисте. Михал исә "дөнья беренчелегенең сайлап алу ярышларында бер генә көндәшен булса да җиңгән иң яшь дебютант" дигән рекордлы исем белән канәгатьләнде.
Уң яктагы аскы рәсемдә тагын бер "рекордчы" сурәтләнгән: быел хатын-кызлар арасында дөнья чемпионы исемен берничә ел беррәттән тоткан кытай кызы, 22 яшьлек '''Бай Юлу''' ир-атлар беренчелекләренең сайлап алу ярышларында беренче мәртәбә йөз баллык серия (сенчури) үткәргән хатын-кыз булды. Ә финалга беренче тапкыр үтү гүзәл затлар өчен әле тормышка ашмаслык дип тоелган хыял гына...
Кытайлыларга каршы торырлык уенчы, бәлки, биредә телгә алынган яшьләр арасыннан үсеп чыгар, дип өметләнәләр Европада һәм Британиядә.
== ФИНАЛ УЕННАРЫ ==
[[File:Zhao_Xintong_PHC_2016-1.jpg|thumb|250px|left|2025 елгы дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''']]
[[File:Liam_Highfield_2025.jpg|thumb|200px|right|Лиам Һайфилд]]
Финал уеннарының җирәбәсе дә гадәттәгечә үтте. Гамәлдәге дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''' һәм дөньякүләм рейтингта иң югары күрсәткечен сезон дәвамында саклап кала алган инглиз '''Җадд Трамп''' беренче һәм уналтынчы парны җитәкләделәр. Калган "чәчелгәннәр" башка парларның алдагы урыннарын алдылар, ә финалга сайлап алу ярышлары аша үткәннәр ирекле рәвештә аларның көндәшләре итеп билгеләнделәр.
=== Йокыңны туйдырып кил ===
Финвл ярышларын бу юлы да гамәлдәге дөнья чемпионы ачып җибәрде, аңа көндәш рәвешендә инглиз '''Лиам Һайфилд''' насыйп булды. Аларның көрәше дә гадәттәгечә бер көнне ике сессия эткәреп тәмамланды. Тамашачыларның һәм белгечләрнең күңелен шул ук "дәвамлы традицияле" сорау кытыклады: "Крусибл каһәре" үз көчендәме-юкмы? Соңгы ярты гасырда гамәлдәге чемпионнар -- кагыйдә буларак диярлек -- беренче уенда ук оттыралар иде. Ике генә мәртәбә Шеффилд театрының күзгә күренмәс мифик өрәге чемпионнарга кагылмады. '''Чжао Синтуң-Лиам Һайфилд уены''' башлангыч унбер фрейм дәвамында тамашачыларны һәм комментаторларны шулай ук киеренкелектә тотты: кытайлы чемпион беренче сессияне көч-хәл белән генә (5:4 исәбе белән) үз файдасына тәмамлады. Синтуң уенга... йокысы туймаган килеш килгән икән: һәр фреймда берничә мәртәбә аның авыз ачып иснәнгәне күзәтелде. Һәм чемпион ара-тирә гап-гади һәм тупас ялгышлар ясап торды. Ләкин өч сәгать ярымлык тәнәфестән соң хәлләр нык үзгәрде: Синтуң, биш фреймда хәлиткеч өстенлеккә ирешеп (тагын өчесен оттырган килеш), 10:7 исәбе белән җиңү яулады.
{| class="wikitable"
|
| colspan="23" |
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/16 финал'''
19 фрейм
| rowspan="5" |
| rowspan="5" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/8 финал'''
25 фрейм
| rowspan="8" |
| rowspan="8" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Чирекфинал'''
25 фрейм
| rowspan="14" |
| rowspan="14" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Ярымфинал'''
33 фрейм
| rowspan="26" |
| rowspan="26" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Финал'''
35 фрейм
|-
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18 Апрель
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="9" |
| colspan="3" rowspan="21" |
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Чжао Синтуң''' (КХҖ) (1)
| rowspan="2" |'''10'''
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24, 25, 26 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Һайфилд (Англия)
| rowspan="2" |7
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Чжао Синтуң'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Диң Цзүнһуэй''' (КХҖ) (16)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Дэвид Гилберт (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сяо Гуодуң''' (КХҖ) (9)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23-24 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжоу Йүэлуң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Шон Мөрфи''' (Англия) (8)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Фән Чжеңйи (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җон Һиггинс''' (Шотландия) (5)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Али Картер (Т. Ирландия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Ронни О’Салливан''' (Англия) (12)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Һэ Гуоцяң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Крис Уэйклин''' (Англия) (13)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Пуллен (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Нил Робертсон''' (Австралия) (4)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |3-4 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Паң Цзүнсү (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20 Апрель
| colspan="13" rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Кайрен Уилсон''' (Англия) (3)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| colspan="3" rowspan="19" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23, 24, 25 апрель
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Стэн Муди (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Марк Аллен'''
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Аллен''' (Т. Ирландия) (14)
| rowspan="2" |'''10'''
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжаң Әнда (КХҖ)
| rowspan="2" |6
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Барри Һоукинс''' (Англия) (11)
| rowspan="2" |'''10'''
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24-25 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Мэтью Стивенс (Уэльс)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Барри Һоукинс'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Уильямс''' (Уэльс) (6)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Антоний Ковальский (Польша)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22 Апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Селби''' (Англия) (7)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="21" |
| rowspan="21" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |26-27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Җек Җонс (Уэльс)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''У Йицзе''' (КХҖ) (10)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лей Пейфән (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сый Цзяһуэй''' (КХҖ) (15)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="9" |
| rowspan="9" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Хөсәен Вафаи (Иран)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21 Апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җадд Трамп''' (Англия) (2)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="3" |
| rowspan="3" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Гэри Уилсон (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}
1jifbyzg01su3ho941qyguvndpn01ti
5794927
5794926
2026-04-19T18:27:45Z
LiebSinger
60321
/* ФИНАЛ УЕННАРЫ */
5794927
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sheffield_Crucible_theatre.png|thumb|300px|left|'''"Крусибл" театры''']]
Снукер буенча дөнья беренчелегенең сайлап алу һәм финал өлешләрен үткәрү регламенты 2026 елда да бөтенләй үзгәрешсез калды. Дүрт турдан торган сайлап алу ярышлары гадәттәгечә апрель аеның беренче дүшәмбесендә башланды һәм 10 көн дәвамында '''Шеффилд шәһәре'''нең '''Инглиз спорт институты''' залында үтте. “Мейн тур” дип атала торган һөнәриләр исемлегендә 17-128 нче урыннарда торган снукерчыларны тиешенчә дүрт осталык төркеменә бүлделәр. Ахырдагылар һәм шуларга өстәп тагын 16 һәвәскәр (иң көчле хатын-кызлар, үзешчәннәр һәм яшьләр арасында дөнья беренчелекләрендә җиңүчеләр яки башка уңышлы чыгыш ясаганнар) ярышны дүртенче этаптан башлады. Ә бөтендөнья рейтингында 17-32 нче урыннарда торган һөнәриләр беренче өч турны уңышлы үтә алган 16 бәхетлене дүртенче турда гына сынадылар. Бу этапларда бөтен уеннар кемнең дә булса 10 фреймда җиңүенә кадәр дәвам итте. Сезон дәвамында “топ-уналты” исемлегенә керә алганнар яки анда элеккеге урыннарын саклап калганнар шул ук Шеффилд шәһәренең '''“Крусибл” театры'''нда уйнала торган финал өлешенә турыдан-туры үттеләр. Аларның исемнәре астагы финал уеннары җәдвәлендә '''калын хәрефләр''' белән бирелә.
'''Дөнья беренчелегенә багышланган репортажлар шәхси күзәтүләр һәм күпьеллык тәҗрибә аша языла, шуңа күрә биредә бер генә чыганакка да бернинди сылтама да булмаячак.'''
== САЙЛАП АЛУ ЯРЫШЛАРЫ ==
[[File:English_Institute_of_Sport_Sheffield.png|thumb|300px|right|'''Инглиз спорт институты''']]
[[File:Michał_Szubarczyk_Sheffield_2026.jpg|thumb|200px|left|'''Михал Шубарчик''']]
Соңгы елларда берәр мәртәбә дөнья чемпионы исемен яулаган ике снукерчының “Крусибл” театрына юллама яулый алмавы сайлап алу ярышларының иң кәттә мизгелләре булды. 2023 елда җиңеп чыккан '''Лука Бресел'''ны дүртенче турда Уэльс данын яклаган '''Җек Җонс''' 10:5 исәбе белән җиңде. Ә 2015 елда иң югары уңышка ирешкән инглиз '''Стюарт Биңһәм''' спортта инде яшисен яшәгән һәм уйныйсын уйнаган 48 яшьлек '''Метью Стивенс'''ка (шул ук Уэльстан) 7:10 исәбе белән оттырды. Шулай итеп, ике вализ уенчысы дөнья беренчелегенең финал өлешендә 50 яшьлек һәм өч тапкыр дөнья чемпионы булган '''Марк Уильямс'''ка теләктәш һәм терәк булды. Вализлар – өчәү генә әле, ә менә кытайлылар унберәү “Крусибл”да чыгыш ясау бәхетенә иреште 2026 елда. Алар арасында бер '''Диң Цзүнһуэй''' гына 40 яшенә җитеп килә, калган унысы – яшьләр! Күрәзәчеләр, озакламый снукер уены, атаклы инглизләр картаеп лаеклы ялга чыккач, тулысы белән Кытай Халык Җөмһүрияте кулына күчәчәк, дип фаразлыйлар инде.
[[File:Bai_Yulu_in_Sheffield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Бай Юлу''']]
[[File:Hossein_Vafaei_2024_Cazoo_World_Snooker_Championship.jpg|thumb|250px|left|'''Хөсәен Вафаи''']]
“Кытайлылар һөҗүме” бүген чынбарлык булып китте, ә яшьләрнеке әлегә башлангыч чорда гына. Бу юлы 31 яшьлек Иран снукерчысы '''Хөсәен Вафаи''', 19 яшьлек инглиз '''Стэн Муди''' һәм 22 яшьлек поляк '''Антоний Ковальский''' финалга үтте. Һөнәриләр арасында иң кече булган, гыйнварда 15 яшен генә тутырган поляк '''Михал Шубарчик'''ка да өмет баглыйлар иде белгечләр, ләкин быел аның финалга юлын күпкә тәҗрибәлерәк булган иранлы Вафаи кисте. Михал исә "дөнья беренчелегенең сайлап алу ярышларында бер генә көндәшен булса да җиңгән иң яшь дебютант" дигән рекордлы исем белән канәгатьләнде.
Уң яктагы аскы рәсемдә тагын бер "рекордчы" сурәтләнгән: быел хатын-кызлар арасында дөнья чемпионы исемен берничә ел беррәттән тоткан кытай кызы, 22 яшьлек '''Бай Юлу''' ир-атлар беренчелекләренең сайлап алу ярышларында беренче мәртәбә йөз баллык серия (сенчури) үткәргән хатын-кыз булды. Ә финалга беренче тапкыр үтү гүзәл затлар өчен әле тормышка ашмаслык дип тоелган хыял гына...
Кытайлыларга каршы торырлык уенчы, бәлки, биредә телгә алынган яшьләр арасыннан үсеп чыгар, дип өметләнәләр Европада һәм Британиядә.
== ФИНАЛ УЕННАРЫ ==
Финал уеннарының җирәбәсе дә гадәттәгечә үтте. Гамәлдәге дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''' һәм дөньякүләм рейтингта иң югары күрсәткечен сезон дәвамында саклап кала алган инглиз '''Җадд Трамп''' беренче һәм уналтынчы парны җитәкләделәр. Калган "чәчелгәннәр" башка парларның алдагы урыннарын алдылар, ә финалга сайлап алу ярышлары аша үткәннәр ирекле рәвештә аларның көндәшләре итеп билгеләнделәр.
=== Йокыңны туйдырып кил... ===
[[File:Zhao_Xintong_PHC_2016-1.jpg|thumb|250px|left|2025 елгы дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''']]
[[File:Liam_Highfield_2025.jpg|thumb|200px|right|Лиам Һайфилд]]
Финвл ярышларын бу юлы да гамәлдәге дөнья чемпионы ачып җибәрде, аңа көндәш рәвешендә инглиз '''Лиам Һайфилд''' насыйп булды. Аларның көрәше дә гадәттәгечә бер көнне ике сессия эткәреп тәмамланды. Тамашачыларның һәм белгечләрнең күңелен шул ук "дәвамлы традицияле" сорау кытыклады: "Крусибл каһәре" үз көчендәме-юкмы? Соңгы ярты гасырда гамәлдәге чемпионнар -- кагыйдә буларак диярлек -- беренче уенда ук оттыралар иде. Ике генә мәртәбә Шеффилд театрының күзгә күренмәс мифик өрәге чемпионнарга кагылмады. '''Чжао Синтуң-Лиам Һайфилд уены''' башлангыч унбер фрейм дәвамында тамашачыларны һәм комментаторларны шулай ук киеренкелектә тотты: кытайлы чемпион беренче сессияне көч-хәл белән генә (5:4 исәбе белән) үз файдасына тәмамлады. Синтуң уенга... йокысы туймаган килеш килгән икән: һәр фреймда берничә мәртәбә аның авыз ачып иснәнгәне күзәтелде. Һәм чемпион ара-тирә гап-гади һәм тупас ялгышлар ясап торды. Ләкин өч сәгать ярымлык тәнәфестән соң хәлләр нык үзгәрде: Синтуң, биш фреймда хәлиткеч өстенлеккә ирешеп (тагын өчесен оттырган килеш), 10:7 исәбе белән җиңү яулады.
{| class="wikitable"
|
| colspan="23" |
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/16 финал'''
19 фрейм
| rowspan="5" |
| rowspan="5" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/8 финал'''
25 фрейм
| rowspan="8" |
| rowspan="8" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Чирекфинал'''
25 фрейм
| rowspan="14" |
| rowspan="14" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Ярымфинал'''
33 фрейм
| rowspan="26" |
| rowspan="26" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Финал'''
35 фрейм
|-
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18 Апрель
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="9" |
| colspan="3" rowspan="21" |
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Чжао Синтуң''' (КХҖ) (1)
| rowspan="2" |'''10'''
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24, 25, 26 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Һайфилд (Англия)
| rowspan="2" |7
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Чжао Синтуң'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Диң Цзүнһуэй''' (КХҖ) (16)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Дэвид Гилберт (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сяо Гуодуң''' (КХҖ) (9)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23-24 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжоу Йүэлуң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Шон Мөрфи''' (Англия) (8)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Фән Чжеңйи (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җон Һиггинс''' (Шотландия) (5)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Али Картер (Т. Ирландия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Ронни О’Салливан''' (Англия) (12)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Һэ Гуоцяң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Крис Уэйклин''' (Англия) (13)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Пуллен (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Нил Робертсон''' (Австралия) (4)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |3-4 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Паң Цзүнсү (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20 Апрель
| colspan="13" rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Кайрен Уилсон''' (Англия) (3)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| colspan="3" rowspan="19" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23, 24, 25 апрель
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Стэн Муди (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Марк Аллен'''
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Аллен''' (Т. Ирландия) (14)
| rowspan="2" |'''10'''
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжаң Әнда (КХҖ)
| rowspan="2" |6
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Барри Һоукинс''' (Англия) (11)
| rowspan="2" |'''10'''
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24-25 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Мэтью Стивенс (Уэльс)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Барри Һоукинс'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Уильямс''' (Уэльс) (6)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Антоний Ковальский (Польша)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22 Апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Селби''' (Англия) (7)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="21" |
| rowspan="21" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |26-27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Җек Җонс (Уэльс)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''У Йицзе''' (КХҖ) (10)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лей Пейфән (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сый Цзяһуэй''' (КХҖ) (15)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="9" |
| rowspan="9" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Хөсәен Вафаи (Иран)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21 Апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җадд Трамп''' (Англия) (2)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="3" |
| rowspan="3" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Гэри Уилсон (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}
r33igdgdjh47c38fgen558bxp5yfn3q
5794929
5794927
2026-04-19T18:30:22Z
LiebSinger
60321
/* Йокыңны туйдырып кил... */
5794929
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sheffield_Crucible_theatre.png|thumb|300px|left|'''"Крусибл" театры''']]
Снукер буенча дөнья беренчелегенең сайлап алу һәм финал өлешләрен үткәрү регламенты 2026 елда да бөтенләй үзгәрешсез калды. Дүрт турдан торган сайлап алу ярышлары гадәттәгечә апрель аеның беренче дүшәмбесендә башланды һәм 10 көн дәвамында '''Шеффилд шәһәре'''нең '''Инглиз спорт институты''' залында үтте. “Мейн тур” дип атала торган һөнәриләр исемлегендә 17-128 нче урыннарда торган снукерчыларны тиешенчә дүрт осталык төркеменә бүлделәр. Ахырдагылар һәм шуларга өстәп тагын 16 һәвәскәр (иң көчле хатын-кызлар, үзешчәннәр һәм яшьләр арасында дөнья беренчелекләрендә җиңүчеләр яки башка уңышлы чыгыш ясаганнар) ярышны дүртенче этаптан башлады. Ә бөтендөнья рейтингында 17-32 нче урыннарда торган һөнәриләр беренче өч турны уңышлы үтә алган 16 бәхетлене дүртенче турда гына сынадылар. Бу этапларда бөтен уеннар кемнең дә булса 10 фреймда җиңүенә кадәр дәвам итте. Сезон дәвамында “топ-уналты” исемлегенә керә алганнар яки анда элеккеге урыннарын саклап калганнар шул ук Шеффилд шәһәренең '''“Крусибл” театры'''нда уйнала торган финал өлешенә турыдан-туры үттеләр. Аларның исемнәре астагы финал уеннары җәдвәлендә '''калын хәрефләр''' белән бирелә.
'''Дөнья беренчелегенә багышланган репортажлар шәхси күзәтүләр һәм күпьеллык тәҗрибә аша языла, шуңа күрә биредә бер генә чыганакка да бернинди сылтама да булмаячак.'''
== САЙЛАП АЛУ ЯРЫШЛАРЫ ==
[[File:English_Institute_of_Sport_Sheffield.png|thumb|300px|right|'''Инглиз спорт институты''']]
[[File:Michał_Szubarczyk_Sheffield_2026.jpg|thumb|200px|left|'''Михал Шубарчик''']]
Соңгы елларда берәр мәртәбә дөнья чемпионы исемен яулаган ике снукерчының “Крусибл” театрына юллама яулый алмавы сайлап алу ярышларының иң кәттә мизгелләре булды. 2023 елда җиңеп чыккан '''Лука Бресел'''ны дүртенче турда Уэльс данын яклаган '''Җек Җонс''' 10:5 исәбе белән җиңде. Ә 2015 елда иң югары уңышка ирешкән инглиз '''Стюарт Биңһәм''' спортта инде яшисен яшәгән һәм уйныйсын уйнаган 48 яшьлек '''Метью Стивенс'''ка (шул ук Уэльстан) 7:10 исәбе белән оттырды. Шулай итеп, ике вализ уенчысы дөнья беренчелегенең финал өлешендә 50 яшьлек һәм өч тапкыр дөнья чемпионы булган '''Марк Уильямс'''ка теләктәш һәм терәк булды. Вализлар – өчәү генә әле, ә менә кытайлылар унберәү “Крусибл”да чыгыш ясау бәхетенә иреште 2026 елда. Алар арасында бер '''Диң Цзүнһуэй''' гына 40 яшенә җитеп килә, калган унысы – яшьләр! Күрәзәчеләр, озакламый снукер уены, атаклы инглизләр картаеп лаеклы ялга чыккач, тулысы белән Кытай Халык Җөмһүрияте кулына күчәчәк, дип фаразлыйлар инде.
[[File:Bai_Yulu_in_Sheffield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Бай Юлу''']]
[[File:Hossein_Vafaei_2024_Cazoo_World_Snooker_Championship.jpg|thumb|250px|left|'''Хөсәен Вафаи''']]
“Кытайлылар һөҗүме” бүген чынбарлык булып китте, ә яшьләрнеке әлегә башлангыч чорда гына. Бу юлы 31 яшьлек Иран снукерчысы '''Хөсәен Вафаи''', 19 яшьлек инглиз '''Стэн Муди''' һәм 22 яшьлек поляк '''Антоний Ковальский''' финалга үтте. Һөнәриләр арасында иң кече булган, гыйнварда 15 яшен генә тутырган поляк '''Михал Шубарчик'''ка да өмет баглыйлар иде белгечләр, ләкин быел аның финалга юлын күпкә тәҗрибәлерәк булган иранлы Вафаи кисте. Михал исә "дөнья беренчелегенең сайлап алу ярышларында бер генә көндәшен булса да җиңгән иң яшь дебютант" дигән рекордлы исем белән канәгатьләнде.
Уң яктагы аскы рәсемдә тагын бер "рекордчы" сурәтләнгән: быел хатын-кызлар арасында дөнья чемпионы исемен берничә ел беррәттән тоткан кытай кызы, 22 яшьлек '''Бай Юлу''' ир-атлар беренчелекләренең сайлап алу ярышларында беренче мәртәбә йөз баллык серия (сенчури) үткәргән хатын-кыз булды. Ә финалга беренче тапкыр үтү гүзәл затлар өчен әле тормышка ашмаслык дип тоелган хыял гына...
Кытайлыларга каршы торырлык уенчы, бәлки, биредә телгә алынган яшьләр арасыннан үсеп чыгар, дип өметләнәләр Европада һәм Британиядә.
== ФИНАЛ УЕННАРЫ ==
Финал уеннарының җирәбәсе дә гадәттәгечә үтте. Гамәлдәге дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''' һәм дөньякүләм рейтингта иң югары күрсәткечен сезон дәвамында саклап кала алган инглиз '''Җадд Трамп''' беренче һәм уналтынчы парны җитәкләделәр. Калган "чәчелгәннәр" башка парларның алдагы урыннарын алдылар, ә финалга сайлап алу ярышлары аша үткәннәр ирекле рәвештә аларның көндәшләре итеп билгеләнделәр.
=== Йокыңны туйдырып кил... ===
[[File:Zhao_Xintong_PHC_2016-1.jpg|thumb|250px|left|2025 елгы дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''']]
[[File:Liam_Highfield_2025.jpg|thumb|200px|right|Лиам Һайфилд]]
Финвл ярышларын бу юлы да гамәлдәге дөнья чемпионы ачып җибәрде, аңа көндәш рәвешендә инглиз '''Лиам Һайфилд''' насыйп булды. Аларның көрәше дә гадәттәгечә бер көнне ике сессия үткәреп тәмамланды. Тамашачыларның һәм белгечләрнең күңелен шул ук "дәвамлы традицияле" сорау кытыклады: "Крусибл каһәре" үз көчендәме-юкмы? Соңгы ярты гасырда гамәлдәге чемпионнар -- кагыйдә буларак диярлек -- беренче уенда ук оттыралар иде. Ике генә мәртәбә Шеффилд театрының күзгә күренмәс мифик өрәге чемпионнарга кагылмады. '''Чжао Синтуң-Лиам Һайфилд уены''' башлангыч унбер фрейм дәвамында тамашачыларны һәм комментаторларны шулай ук киеренкелектә тотты: кытайлы чемпион беренче сессияне көч-хәл белән генә (5:4 исәбе белән) үз файдасына тәмамлады. Синтуң уенга... йокысы туймаган килеш килгән икән: һәр фреймда берничә мәртәбә аның авыз ачып иснәнгәне күзәтелде. Һәм чемпион ара-тирә гап-гади һәм тупас ялгышлар ясап торды. Ләкин өч сәгать ярымлык тәнәфестән соң хәлләр нык үзгәрде: Синтуң, биш фреймда хәлиткеч өстенлеккә ирешеп (тагын өчесен оттырган килеш), 10:7 исәбе белән җиңү яулады.
{| class="wikitable"
|
| colspan="23" |
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/16 финал'''
19 фрейм
| rowspan="5" |
| rowspan="5" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/8 финал'''
25 фрейм
| rowspan="8" |
| rowspan="8" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Чирекфинал'''
25 фрейм
| rowspan="14" |
| rowspan="14" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Ярымфинал'''
33 фрейм
| rowspan="26" |
| rowspan="26" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Финал'''
35 фрейм
|-
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18 Апрель
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="9" |
| colspan="3" rowspan="21" |
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Чжао Синтуң''' (КХҖ) (1)
| rowspan="2" |'''10'''
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24, 25, 26 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Һайфилд (Англия)
| rowspan="2" |7
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Чжао Синтуң'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Диң Цзүнһуэй''' (КХҖ) (16)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Дэвид Гилберт (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сяо Гуодуң''' (КХҖ) (9)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23-24 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжоу Йүэлуң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Шон Мөрфи''' (Англия) (8)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Фән Чжеңйи (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җон Һиггинс''' (Шотландия) (5)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Али Картер (Т. Ирландия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Ронни О’Салливан''' (Англия) (12)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Һэ Гуоцяң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Крис Уэйклин''' (Англия) (13)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Пуллен (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Нил Робертсон''' (Австралия) (4)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |3-4 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Паң Цзүнсү (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20 Апрель
| colspan="13" rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Кайрен Уилсон''' (Англия) (3)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| colspan="3" rowspan="19" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23, 24, 25 апрель
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Стэн Муди (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Марк Аллен'''
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Аллен''' (Т. Ирландия) (14)
| rowspan="2" |'''10'''
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжаң Әнда (КХҖ)
| rowspan="2" |6
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Барри Һоукинс''' (Англия) (11)
| rowspan="2" |'''10'''
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24-25 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Мэтью Стивенс (Уэльс)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Барри Һоукинс'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Уильямс''' (Уэльс) (6)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Антоний Ковальский (Польша)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22 Апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Селби''' (Англия) (7)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="21" |
| rowspan="21" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |26-27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Җек Җонс (Уэльс)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''У Йицзе''' (КХҖ) (10)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лей Пейфән (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сый Цзяһуэй''' (КХҖ) (15)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="9" |
| rowspan="9" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Хөсәен Вафаи (Иран)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21 Апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җадд Трамп''' (Англия) (2)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="3" |
| rowspan="3" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Гэри Уилсон (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}
ezkbvx3vz7hr9wd99l3hyxv0v16aexb
5794933
5794929
2026-04-19T18:35:40Z
LiebSinger
60321
5794933
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sheffield_Crucible_theatre.png|thumb|300px|left|'''"Крусибл" театры''']]
Снукер буенча дөнья беренчелегенең сайлап алу һәм финал өлешләрен үткәрү регламенты 2026 елда да бөтенләй үзгәрешсез калды. Дүрт турдан торган сайлап алу ярышлары гадәттәгечә апрель аеның беренче дүшәмбесендә башланды һәм 10 көн дәвамында '''Шеффилд шәһәре'''нең '''Инглиз спорт институты''' залында үтте. “Мейн тур” дип атала торган һөнәриләр исемлегендә 17-128 нче урыннарда торган снукерчыларны тиешенчә дүрт осталык төркеменә бүлделәр. Ахырдагылар һәм шуларга өстәп тагын 16 һәвәскәр (иң көчле хатын-кызлар, үзешчәннәр һәм яшьләр арасында дөнья беренчелекләрендә җиңүчеләр яки башка уңышлы чыгыш ясаганнар) ярышны дүртенче этаптан башлады. Ә бөтендөнья рейтингында 17-32 нче урыннарда торган һөнәриләр беренче өч турны уңышлы үтә алган 16 бәхетлене дүртенче турда гына сынадылар. Бу этапларда бөтен уеннар кемнең дә булса 10 фреймда җиңүенә кадәр дәвам итте. Сезон дәвамында “топ-уналты” исемлегенә керә алганнар яки анда элеккеге урыннарын саклап калганнар шул ук Шеффилд шәһәренең '''“Крусибл” театры'''нда уйнала торган финал өлешенә турыдан-туры үттеләр. Аларның исемнәре астагы финал уеннары җәдвәлендә '''калын хәрефләр''' белән бирелә. Җәяләр эчендә -- аларның финал уеннары башланганда дөньякүләм рейтингта тоткан урыннары.
'''Дөнья беренчелегенә багышланган репортажлар шәхси күзәтүләр һәм күпьеллык тәҗрибә аша языла, шуңа күрә биредә бер генә чыганакка да бернинди сылтама да булмаячак.'''
== САЙЛАП АЛУ ЯРЫШЛАРЫ ==
[[File:English_Institute_of_Sport_Sheffield.png|thumb|300px|right|'''Инглиз спорт институты''']]
[[File:Michał_Szubarczyk_Sheffield_2026.jpg|thumb|200px|left|'''Михал Шубарчик''']]
Соңгы елларда берәр мәртәбә дөнья чемпионы исемен яулаган ике снукерчының “Крусибл” театрына юллама яулый алмавы сайлап алу ярышларының иң кәттә мизгелләре булды. 2023 елда җиңеп чыккан '''Лука Бресел'''ны дүртенче турда Уэльс данын яклаган '''Җек Җонс''' 10:5 исәбе белән җиңде. Ә 2015 елда иң югары уңышка ирешкән инглиз '''Стюарт Биңһәм''' спортта инде яшисен яшәгән һәм уйныйсын уйнаган 48 яшьлек '''Метью Стивенс'''ка (шул ук Уэльстан) 7:10 исәбе белән оттырды. Шулай итеп, ике вализ уенчысы дөнья беренчелегенең финал өлешендә 50 яшьлек һәм өч тапкыр дөнья чемпионы булган '''Марк Уильямс'''ка теләктәш һәм терәк булды. Вализлар – өчәү генә әле, ә менә кытайлылар унберәү “Крусибл”да чыгыш ясау бәхетенә иреште 2026 елда. Алар арасында бер '''Диң Цзүнһуэй''' гына 40 яшенә җитеп килә, калган унысы – яшьләр! Күрәзәчеләр, озакламый снукер уены, атаклы инглизләр картаеп лаеклы ялга чыккач, тулысы белән Кытай Халык Җөмһүрияте кулына күчәчәк, дип фаразлыйлар инде.
[[File:Bai_Yulu_in_Sheffield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Бай Юлу''']]
[[File:Hossein_Vafaei_2024_Cazoo_World_Snooker_Championship.jpg|thumb|250px|left|'''Хөсәен Вафаи''']]
“Кытайлылар һөҗүме” бүген чынбарлык булып китте, ә яшьләрнеке әлегә башлангыч чорда гына. Бу юлы 31 яшьлек Иран снукерчысы '''Хөсәен Вафаи''', 19 яшьлек инглиз '''Стэн Муди''' һәм 22 яшьлек поляк '''Антоний Ковальский''' финалга үтте. Һөнәриләр арасында иң кече булган, гыйнварда 15 яшен генә тутырган поляк '''Михал Шубарчик'''ка да өмет баглыйлар иде белгечләр, ләкин быел аның финалга юлын күпкә тәҗрибәлерәк булган иранлы Вафаи кисте. Михал исә "дөнья беренчелегенең сайлап алу ярышларында бер генә көндәшен булса да җиңгән иң яшь дебютант" дигән рекордлы исем белән канәгатьләнде.
Уң яктагы аскы рәсемдә тагын бер "рекордчы" сурәтләнгән: быел хатын-кызлар арасында дөнья чемпионы исемен берничә ел беррәттән тоткан кытай кызы, 22 яшьлек '''Бай Юлу''' ир-атлар беренчелекләренең сайлап алу ярышларында беренче мәртәбә йөз баллык серия (сенчури) үткәргән хатын-кыз булды. Ә финалга беренче тапкыр үтү гүзәл затлар өчен әле тормышка ашмаслык дип тоелган хыял гына...
Кытайлыларга каршы торырлык уенчы, бәлки, биредә телгә алынган яшьләр арасыннан үсеп чыгар, дип өметләнәләр Европада һәм Британиядә.
== ФИНАЛ УЕННАРЫ ==
Финал уеннарының җирәбәсе дә гадәттәгечә үтте. Гамәлдәге дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''' һәм дөньякүләм рейтингта иң югары күрсәткечен сезон дәвамында саклап кала алган инглиз '''Җадд Трамп''' беренче һәм уналтынчы парны җитәкләделәр. Калган "чәчелгәннәр" башка парларның алдагы урыннарын алдылар, ә финалга сайлап алу ярышлары аша үткәннәр ирекле рәвештә аларның көндәшләре итеп билгеләнделәр.
=== Йокыңны туйдырып кил... ===
[[File:Zhao_Xintong_PHC_2016-1.jpg|thumb|250px|left|2025 елгы дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''']]
[[File:Liam_Highfield_2025.jpg|thumb|200px|right|Лиам Һайфилд]]
Финвл ярышларын бу юлы да гамәлдәге дөнья чемпионы ачып җибәрде, аңа көндәш рәвешендә инглиз '''Лиам Һайфилд''' насыйп булды. Аларның көрәше дә гадәттәгечә бер көнне ике сессия үткәреп тәмамланды. Тамашачыларның һәм белгечләрнең күңелен шул ук "дәвамлы традицияле" сорау кытыклады: "Крусибл каһәре" үз көчендәме-юкмы? Соңгы ярты гасырда гамәлдәге чемпионнар -- кагыйдә буларак диярлек -- беренче уенда ук оттыралар иде. Ике генә мәртәбә Шеффилд театрының күзгә күренмәс мифик өрәге чемпионнарга кагылмады. '''Чжао Синтуң-Лиам Һайфилд уены''' башлангыч унбер фрейм дәвамында тамашачыларны һәм комментаторларны шулай ук киеренкелектә тотты: кытайлы чемпион беренче сессияне көч-хәл белән генә (5:4 исәбе белән) үз файдасына тәмамлады. Синтуң уенга... йокысы туймаган килеш килгән икән: һәр фреймда берничә мәртәбә аның авыз ачып иснәнгәне күзәтелде. Һәм чемпион ара-тирә гап-гади һәм тупас ялгышлар ясап торды. Ләкин өч сәгать ярымлык тәнәфестән соң хәлләр нык үзгәрде: Синтуң, биш фреймда хәлиткеч өстенлеккә ирешеп (тагын өчесен оттырган килеш), 10:7 исәбе белән җиңү яулады.
{| class="wikitable"
|
| colspan="23" |
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/16 финал'''
19 фрейм
| rowspan="5" |
| rowspan="5" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/8 финал'''
25 фрейм
| rowspan="8" |
| rowspan="8" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Чирекфинал'''
25 фрейм
| rowspan="14" |
| rowspan="14" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Ярымфинал'''
33 фрейм
| rowspan="26" |
| rowspan="26" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Финал'''
35 фрейм
|-
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18 Апрель
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="9" |
| colspan="3" rowspan="21" |
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Чжао Синтуң''' (КХҖ) (1)
| rowspan="2" |'''10'''
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24, 25, 26 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Һайфилд (Англия)
| rowspan="2" |7
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Чжао Синтуң'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Диң Цзүнһуэй''' (КХҖ) (16)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Дэвид Гилберт (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сяо Гуодуң''' (КХҖ) (9)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23-24 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжоу Йүэлуң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Шон Мөрфи''' (Англия) (8)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Фән Чжеңйи (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җон Һиггинс''' (Шотландия) (5)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Али Картер (Т. Ирландия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Ронни О’Салливан''' (Англия) (12)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Һэ Гуоцяң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Крис Уэйклин''' (Англия) (13)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Пуллен (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Нил Робертсон''' (Австралия) (4)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |3-4 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Паң Цзүнсү (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20 Апрель
| colspan="13" rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Кайрен Уилсон''' (Англия) (3)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| colspan="3" rowspan="19" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23, 24, 25 апрель
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Стэн Муди (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Марк Аллен'''
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Аллен''' (Т. Ирландия) (14)
| rowspan="2" |'''10'''
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжаң Әнда (КХҖ)
| rowspan="2" |6
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Барри Һоукинс''' (Англия) (11)
| rowspan="2" |'''10'''
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24-25 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Мэтью Стивенс (Уэльс)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Барри Һоукинс'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Уильямс''' (Уэльс) (6)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Антоний Ковальский (Польша)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22 Апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Селби''' (Англия) (7)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="21" |
| rowspan="21" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |26-27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Җек Җонс (Уэльс)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''У Йицзе''' (КХҖ) (10)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лей Пейфән (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сый Цзяһуэй''' (КХҖ) (15)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="9" |
| rowspan="9" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Хөсәен Вафаи (Иран)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21 Апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җадд Трамп''' (Англия) (2)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="3" |
| rowspan="3" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Гэри Уилсон (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}
7vq8s2vhdkk17gbrgu0ni05fisjmuuk
5794935
5794933
2026-04-19T18:36:11Z
LiebSinger
60321
/* Йокыңны туйдырып кил... */
5794935
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sheffield_Crucible_theatre.png|thumb|300px|left|'''"Крусибл" театры''']]
Снукер буенча дөнья беренчелегенең сайлап алу һәм финал өлешләрен үткәрү регламенты 2026 елда да бөтенләй үзгәрешсез калды. Дүрт турдан торган сайлап алу ярышлары гадәттәгечә апрель аеның беренче дүшәмбесендә башланды һәм 10 көн дәвамында '''Шеффилд шәһәре'''нең '''Инглиз спорт институты''' залында үтте. “Мейн тур” дип атала торган һөнәриләр исемлегендә 17-128 нче урыннарда торган снукерчыларны тиешенчә дүрт осталык төркеменә бүлделәр. Ахырдагылар һәм шуларга өстәп тагын 16 һәвәскәр (иң көчле хатын-кызлар, үзешчәннәр һәм яшьләр арасында дөнья беренчелекләрендә җиңүчеләр яки башка уңышлы чыгыш ясаганнар) ярышны дүртенче этаптан башлады. Ә бөтендөнья рейтингында 17-32 нче урыннарда торган һөнәриләр беренче өч турны уңышлы үтә алган 16 бәхетлене дүртенче турда гына сынадылар. Бу этапларда бөтен уеннар кемнең дә булса 10 фреймда җиңүенә кадәр дәвам итте. Сезон дәвамында “топ-уналты” исемлегенә керә алганнар яки анда элеккеге урыннарын саклап калганнар шул ук Шеффилд шәһәренең '''“Крусибл” театры'''нда уйнала торган финал өлешенә турыдан-туры үттеләр. Аларның исемнәре астагы финал уеннары җәдвәлендә '''калын хәрефләр''' белән бирелә. Җәяләр эчендә -- аларның финал уеннары башланганда дөньякүләм рейтингта тоткан урыннары.
'''Дөнья беренчелегенә багышланган репортажлар шәхси күзәтүләр һәм күпьеллык тәҗрибә аша языла, шуңа күрә биредә бер генә чыганакка да бернинди сылтама да булмаячак.'''
== САЙЛАП АЛУ ЯРЫШЛАРЫ ==
[[File:English_Institute_of_Sport_Sheffield.png|thumb|300px|right|'''Инглиз спорт институты''']]
[[File:Michał_Szubarczyk_Sheffield_2026.jpg|thumb|200px|left|'''Михал Шубарчик''']]
Соңгы елларда берәр мәртәбә дөнья чемпионы исемен яулаган ике снукерчының “Крусибл” театрына юллама яулый алмавы сайлап алу ярышларының иң кәттә мизгелләре булды. 2023 елда җиңеп чыккан '''Лука Бресел'''ны дүртенче турда Уэльс данын яклаган '''Җек Җонс''' 10:5 исәбе белән җиңде. Ә 2015 елда иң югары уңышка ирешкән инглиз '''Стюарт Биңһәм''' спортта инде яшисен яшәгән һәм уйныйсын уйнаган 48 яшьлек '''Метью Стивенс'''ка (шул ук Уэльстан) 7:10 исәбе белән оттырды. Шулай итеп, ике вализ уенчысы дөнья беренчелегенең финал өлешендә 50 яшьлек һәм өч тапкыр дөнья чемпионы булган '''Марк Уильямс'''ка теләктәш һәм терәк булды. Вализлар – өчәү генә әле, ә менә кытайлылар унберәү “Крусибл”да чыгыш ясау бәхетенә иреште 2026 елда. Алар арасында бер '''Диң Цзүнһуэй''' гына 40 яшенә җитеп килә, калган унысы – яшьләр! Күрәзәчеләр, озакламый снукер уены, атаклы инглизләр картаеп лаеклы ялга чыккач, тулысы белән Кытай Халык Җөмһүрияте кулына күчәчәк, дип фаразлыйлар инде.
[[File:Bai_Yulu_in_Sheffield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Бай Юлу''']]
[[File:Hossein_Vafaei_2024_Cazoo_World_Snooker_Championship.jpg|thumb|250px|left|'''Хөсәен Вафаи''']]
“Кытайлылар һөҗүме” бүген чынбарлык булып китте, ә яшьләрнеке әлегә башлангыч чорда гына. Бу юлы 31 яшьлек Иран снукерчысы '''Хөсәен Вафаи''', 19 яшьлек инглиз '''Стэн Муди''' һәм 22 яшьлек поляк '''Антоний Ковальский''' финалга үтте. Һөнәриләр арасында иң кече булган, гыйнварда 15 яшен генә тутырган поляк '''Михал Шубарчик'''ка да өмет баглыйлар иде белгечләр, ләкин быел аның финалга юлын күпкә тәҗрибәлерәк булган иранлы Вафаи кисте. Михал исә "дөнья беренчелегенең сайлап алу ярышларында бер генә көндәшен булса да җиңгән иң яшь дебютант" дигән рекордлы исем белән канәгатьләнде.
Уң яктагы аскы рәсемдә тагын бер "рекордчы" сурәтләнгән: быел хатын-кызлар арасында дөнья чемпионы исемен берничә ел беррәттән тоткан кытай кызы, 22 яшьлек '''Бай Юлу''' ир-атлар беренчелекләренең сайлап алу ярышларында беренче мәртәбә йөз баллык серия (сенчури) үткәргән хатын-кыз булды. Ә финалга беренче тапкыр үтү гүзәл затлар өчен әле тормышка ашмаслык дип тоелган хыял гына...
Кытайлыларга каршы торырлык уенчы, бәлки, биредә телгә алынган яшьләр арасыннан үсеп чыгар, дип өметләнәләр Европада һәм Британиядә.
== ФИНАЛ УЕННАРЫ ==
Финал уеннарының җирәбәсе дә гадәттәгечә үтте. Гамәлдәге дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''' һәм дөньякүләм рейтингта иң югары күрсәткечен сезон дәвамында саклап кала алган инглиз '''Җадд Трамп''' беренче һәм уналтынчы парны җитәкләделәр. Калган "чәчелгәннәр" башка парларның алдагы урыннарын алдылар, ә финалга сайлап алу ярышлары аша үткәннәр ирекле рәвештә аларның көндәшләре итеп билгеләнделәр.
=== Йокыңны туйдырып кил... ===
[[File:Zhao_Xintong_PHC_2016-1.jpg|thumb|250px|left|2025 елгы дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''']]
[[File:Liam_Highfield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Лиам Һайфилд''']]
Финвл ярышларын бу юлы да гамәлдәге дөнья чемпионы ачып җибәрде, аңа көндәш рәвешендә инглиз '''Лиам Һайфилд''' насыйп булды. Аларның көрәше дә гадәттәгечә бер көнне ике сессия үткәреп тәмамланды. Тамашачыларның һәм белгечләрнең күңелен шул ук "дәвамлы традицияле" сорау кытыклады: "Крусибл каһәре" үз көчендәме-юкмы? Соңгы ярты гасырда гамәлдәге чемпионнар -- кагыйдә буларак диярлек -- беренче уенда ук оттыралар иде. Ике генә мәртәбә Шеффилд театрының күзгә күренмәс мифик өрәге чемпионнарга кагылмады. '''Чжао Синтуң-Лиам Һайфилд уены''' башлангыч унбер фрейм дәвамында тамашачыларны һәм комментаторларны шулай ук киеренкелектә тотты: кытайлы чемпион беренче сессияне көч-хәл белән генә (5:4 исәбе белән) үз файдасына тәмамлады. Синтуң уенга... йокысы туймаган килеш килгән икән: һәр фреймда берничә мәртәбә аның авыз ачып иснәнгәне күзәтелде. Һәм чемпион ара-тирә гап-гади һәм тупас ялгышлар ясап торды. Ләкин өч сәгать ярымлык тәнәфестән соң хәлләр нык үзгәрде: Синтуң, биш фреймда хәлиткеч өстенлеккә ирешеп (тагын өчесен оттырган килеш), 10:7 исәбе белән җиңү яулады.
{| class="wikitable"
|
| colspan="23" |
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/16 финал'''
19 фрейм
| rowspan="5" |
| rowspan="5" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/8 финал'''
25 фрейм
| rowspan="8" |
| rowspan="8" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Чирекфинал'''
25 фрейм
| rowspan="14" |
| rowspan="14" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Ярымфинал'''
33 фрейм
| rowspan="26" |
| rowspan="26" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Финал'''
35 фрейм
|-
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18 Апрель
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="9" |
| colspan="3" rowspan="21" |
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Чжао Синтуң''' (КХҖ) (1)
| rowspan="2" |'''10'''
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24, 25, 26 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Һайфилд (Англия)
| rowspan="2" |7
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Чжао Синтуң'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Диң Цзүнһуэй''' (КХҖ) (16)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Дэвид Гилберт (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сяо Гуодуң''' (КХҖ) (9)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23-24 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжоу Йүэлуң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Шон Мөрфи''' (Англия) (8)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Фән Чжеңйи (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җон Һиггинс''' (Шотландия) (5)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Али Картер (Т. Ирландия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Ронни О’Салливан''' (Англия) (12)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Һэ Гуоцяң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Крис Уэйклин''' (Англия) (13)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Пуллен (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Нил Робертсон''' (Австралия) (4)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |3-4 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Паң Цзүнсү (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20 Апрель
| colspan="13" rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Кайрен Уилсон''' (Англия) (3)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| colspan="3" rowspan="19" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23, 24, 25 апрель
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Стэн Муди (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Марк Аллен'''
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Аллен''' (Т. Ирландия) (14)
| rowspan="2" |'''10'''
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжаң Әнда (КХҖ)
| rowspan="2" |6
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Барри Һоукинс''' (Англия) (11)
| rowspan="2" |'''10'''
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24-25 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Мэтью Стивенс (Уэльс)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Барри Һоукинс'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Уильямс''' (Уэльс) (6)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Антоний Ковальский (Польша)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22 Апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Селби''' (Англия) (7)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="21" |
| rowspan="21" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |26-27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Җек Җонс (Уэльс)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''У Йицзе''' (КХҖ) (10)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лей Пейфән (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сый Цзяһуэй''' (КХҖ) (15)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="9" |
| rowspan="9" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Хөсәен Вафаи (Иран)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21 Апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җадд Трамп''' (Англия) (2)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="3" |
| rowspan="3" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Гэри Уилсон (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}
7zn36i0ty86lyx6lhpy7u58am1urok9
5794984
5794935
2026-04-19T19:48:35Z
LiebSinger
60321
/* Йокыңны туйдырып кил... */
5794984
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sheffield_Crucible_theatre.png|thumb|300px|left|'''"Крусибл" театры''']]
Снукер буенча дөнья беренчелегенең сайлап алу һәм финал өлешләрен үткәрү регламенты 2026 елда да бөтенләй үзгәрешсез калды. Дүрт турдан торган сайлап алу ярышлары гадәттәгечә апрель аеның беренче дүшәмбесендә башланды һәм 10 көн дәвамында '''Шеффилд шәһәре'''нең '''Инглиз спорт институты''' залында үтте. “Мейн тур” дип атала торган һөнәриләр исемлегендә 17-128 нче урыннарда торган снукерчыларны тиешенчә дүрт осталык төркеменә бүлделәр. Ахырдагылар һәм шуларга өстәп тагын 16 һәвәскәр (иң көчле хатын-кызлар, үзешчәннәр һәм яшьләр арасында дөнья беренчелекләрендә җиңүчеләр яки башка уңышлы чыгыш ясаганнар) ярышны дүртенче этаптан башлады. Ә бөтендөнья рейтингында 17-32 нче урыннарда торган һөнәриләр беренче өч турны уңышлы үтә алган 16 бәхетлене дүртенче турда гына сынадылар. Бу этапларда бөтен уеннар кемнең дә булса 10 фреймда җиңүенә кадәр дәвам итте. Сезон дәвамында “топ-уналты” исемлегенә керә алганнар яки анда элеккеге урыннарын саклап калганнар шул ук Шеффилд шәһәренең '''“Крусибл” театры'''нда уйнала торган финал өлешенә турыдан-туры үттеләр. Аларның исемнәре астагы финал уеннары җәдвәлендә '''калын хәрефләр''' белән бирелә. Җәяләр эчендә -- аларның финал уеннары башланганда дөньякүләм рейтингта тоткан урыннары.
'''Дөнья беренчелегенә багышланган репортажлар шәхси күзәтүләр һәм күпьеллык тәҗрибә аша языла, шуңа күрә биредә бер генә чыганакка да бернинди сылтама да булмаячак.'''
== САЙЛАП АЛУ ЯРЫШЛАРЫ ==
[[File:English_Institute_of_Sport_Sheffield.png|thumb|300px|right|'''Инглиз спорт институты''']]
[[File:Michał_Szubarczyk_Sheffield_2026.jpg|thumb|200px|left|'''Михал Шубарчик''']]
Соңгы елларда берәр мәртәбә дөнья чемпионы исемен яулаган ике снукерчының “Крусибл” театрына юллама яулый алмавы сайлап алу ярышларының иң кәттә мизгелләре булды. 2023 елда җиңеп чыккан '''Лука Бресел'''ны дүртенче турда Уэльс данын яклаган '''Җек Җонс''' 10:5 исәбе белән җиңде. Ә 2015 елда иң югары уңышка ирешкән инглиз '''Стюарт Биңһәм''' спортта инде яшисен яшәгән һәм уйныйсын уйнаган 48 яшьлек '''Метью Стивенс'''ка (шул ук Уэльстан) 7:10 исәбе белән оттырды. Шулай итеп, ике вализ уенчысы дөнья беренчелегенең финал өлешендә 50 яшьлек һәм өч тапкыр дөнья чемпионы булган '''Марк Уильямс'''ка теләктәш һәм терәк булды. Вализлар – өчәү генә әле, ә менә кытайлылар унберәү “Крусибл”да чыгыш ясау бәхетенә иреште 2026 елда. Алар арасында бер '''Диң Цзүнһуэй''' гына 40 яшенә җитеп килә, калган унысы – яшьләр! Күрәзәчеләр, озакламый снукер уены, атаклы инглизләр картаеп лаеклы ялга чыккач, тулысы белән Кытай Халык Җөмһүрияте кулына күчәчәк, дип фаразлыйлар инде.
[[File:Bai_Yulu_in_Sheffield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Бай Юлу''']]
[[File:Hossein_Vafaei_2024_Cazoo_World_Snooker_Championship.jpg|thumb|250px|left|'''Хөсәен Вафаи''']]
“Кытайлылар һөҗүме” бүген чынбарлык булып китте, ә яшьләрнеке әлегә башлангыч чорда гына. Бу юлы 31 яшьлек Иран снукерчысы '''Хөсәен Вафаи''', 19 яшьлек инглиз '''Стэн Муди''' һәм 22 яшьлек поляк '''Антоний Ковальский''' финалга үтте. Һөнәриләр арасында иң кече булган, гыйнварда 15 яшен генә тутырган поляк '''Михал Шубарчик'''ка да өмет баглыйлар иде белгечләр, ләкин быел аның финалга юлын күпкә тәҗрибәлерәк булган иранлы Вафаи кисте. Михал исә "дөнья беренчелегенең сайлап алу ярышларында бер генә көндәшен булса да җиңгән иң яшь дебютант" дигән рекордлы исем белән канәгатьләнде.
Уң яктагы аскы рәсемдә тагын бер "рекордчы" сурәтләнгән: быел хатын-кызлар арасында дөнья чемпионы исемен берничә ел беррәттән тоткан кытай кызы, 22 яшьлек '''Бай Юлу''' ир-атлар беренчелекләренең сайлап алу ярышларында беренче мәртәбә йөз баллык серия (сенчури) үткәргән хатын-кыз булды. Ә финалга беренче тапкыр үтү гүзәл затлар өчен әле тормышка ашмаслык дип тоелган хыял гына...
Кытайлыларга каршы торырлык уенчы, бәлки, биредә телгә алынган яшьләр арасыннан үсеп чыгар, дип өметләнәләр Европада һәм Британиядә.
== ФИНАЛ УЕННАРЫ ==
Финал уеннарының җирәбәсе дә гадәттәгечә үтте. Гамәлдәге дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''' һәм дөньякүләм рейтингта иң югары күрсәткечен сезон дәвамында саклап кала алган инглиз '''Җадд Трамп''' беренче һәм уналтынчы парны җитәкләделәр. Калган "чәчелгәннәр" башка парларның алдагы урыннарын алдылар, ә финалга сайлап алу ярышлары аша үткәннәр ирекле рәвештә аларның көндәшләре итеп билгеләнделәр.
=== Йокыңны туйдырып кил... ===
[[File:Zhao_Xintong_PHC_2016-1.jpg|thumb|250px|left|2025 елгы дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''']]
[[File:Liam_Highfield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Лиам Һайфилд''']]
Финвл ярышларын бу юлы да гамәлдәге дөнья чемпионы ачып җибәрде, аңа көндәш рәвешендә инглиз '''Лиам Һайфилд''' насыйп булды. Аларның көрәше дә гадәттәгечә бер көнне ике сессия үткәреп тәмамланды. Тамашачыларның һәм белгечләрнең күңелен шул ук "дәвамлы традицияле" сорау кытыклады: "Крусибл каһәре" үз көчендәме-юкмы? Соңгы ярты гасырда гамәлдәге чемпионнар -- кагыйдә буларак диярлек -- беренче уенда ук оттыралар иде. Ике генә мәртәбә Шеффилд театрының күзгә күренмәс мифик өрәге чемпионнарга кагылмады. '''Чжао Синтуң-Лиам Һайфилд уены''' башлангыч унбер фрейм дәвамында тамашачыларны һәм комментаторларны шулай ук киеренкелектә тотты: кытайлы чемпион беренче сессияне көч-хәл белән генә (5:4 исәбе белән) үз файдасына тәмамлады. Синтуң уенга... йокысы туймаган килеш килгән икән: һәр фреймда берничә мәртәбә аның авыз ачып иснәнгәне күзәтелде. Һәм чемпион ара-тирә гап-гади һәм тупас ялгышлар ясап торды. Ләкин биш сәгать ярымлык тәнәфестән соң хәлләр нык үзгәрде: Синтуң, биш фреймда хәлиткеч өстенлеккә ирешеп (тагын өчесен оттырган килеш), 10:7 исәбе белән җиңү яулады.
{| class="wikitable"
|
| colspan="23" |
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/16 финал'''
19 фрейм
| rowspan="5" |
| rowspan="5" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/8 финал'''
25 фрейм
| rowspan="8" |
| rowspan="8" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Чирекфинал'''
25 фрейм
| rowspan="14" |
| rowspan="14" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Ярымфинал'''
33 фрейм
| rowspan="26" |
| rowspan="26" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Финал'''
35 фрейм
|-
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18 Апрель
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="9" |
| colspan="3" rowspan="21" |
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Чжао Синтуң''' (КХҖ) (1)
| rowspan="2" |'''10'''
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24, 25, 26 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Һайфилд (Англия)
| rowspan="2" |7
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Чжао Синтуң'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Диң Цзүнһуэй''' (КХҖ) (16)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Дэвид Гилберт (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сяо Гуодуң''' (КХҖ) (9)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23-24 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжоу Йүэлуң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Шон Мөрфи''' (Англия) (8)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Фән Чжеңйи (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җон Һиггинс''' (Шотландия) (5)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Али Картер (Т. Ирландия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Ронни О’Салливан''' (Англия) (12)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Һэ Гуоцяң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Крис Уэйклин''' (Англия) (13)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Пуллен (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Нил Робертсон''' (Австралия) (4)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |3-4 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Паң Цзүнсү (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20 Апрель
| colspan="13" rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Кайрен Уилсон''' (Англия) (3)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| colspan="3" rowspan="19" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23, 24, 25 апрель
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Стэн Муди (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Марк Аллен'''
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Аллен''' (Т. Ирландия) (14)
| rowspan="2" |'''10'''
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжаң Әнда (КХҖ)
| rowspan="2" |6
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Барри Һоукинс''' (Англия) (11)
| rowspan="2" |'''10'''
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24-25 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Мэтью Стивенс (Уэльс)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Барри Һоукинс'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Уильямс''' (Уэльс) (6)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Антоний Ковальский (Польша)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22 Апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Селби''' (Англия) (7)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="21" |
| rowspan="21" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |26-27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Җек Җонс (Уэльс)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''У Йицзе''' (КХҖ) (10)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лей Пейфән (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сый Цзяһуэй''' (КХҖ) (15)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="9" |
| rowspan="9" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Хөсәен Вафаи (Иран)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21 Апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җадд Трамп''' (Англия) (2)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="3" |
| rowspan="3" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Гэри Уилсон (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}
0zt33bonzgt1imwbfjs12vqotjw3vof
5794992
5794984
2026-04-19T20:28:30Z
LiebSinger
60321
/* Йокыңны туйдырып кил... */
5794992
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sheffield_Crucible_theatre.png|thumb|300px|left|'''"Крусибл" театры''']]
Снукер буенча дөнья беренчелегенең сайлап алу һәм финал өлешләрен үткәрү регламенты 2026 елда да бөтенләй үзгәрешсез калды. Дүрт турдан торган сайлап алу ярышлары гадәттәгечә апрель аеның беренче дүшәмбесендә башланды һәм 10 көн дәвамында '''Шеффилд шәһәре'''нең '''Инглиз спорт институты''' залында үтте. “Мейн тур” дип атала торган һөнәриләр исемлегендә 17-128 нче урыннарда торган снукерчыларны тиешенчә дүрт осталык төркеменә бүлделәр. Ахырдагылар һәм шуларга өстәп тагын 16 һәвәскәр (иң көчле хатын-кызлар, үзешчәннәр һәм яшьләр арасында дөнья беренчелекләрендә җиңүчеләр яки башка уңышлы чыгыш ясаганнар) ярышны дүртенче этаптан башлады. Ә бөтендөнья рейтингында 17-32 нче урыннарда торган һөнәриләр беренче өч турны уңышлы үтә алган 16 бәхетлене дүртенче турда гына сынадылар. Бу этапларда бөтен уеннар кемнең дә булса 10 фреймда җиңүенә кадәр дәвам итте. Сезон дәвамында “топ-уналты” исемлегенә керә алганнар яки анда элеккеге урыннарын саклап калганнар шул ук Шеффилд шәһәренең '''“Крусибл” театры'''нда уйнала торган финал өлешенә турыдан-туры үттеләр. Аларның исемнәре астагы финал уеннары җәдвәлендә '''калын хәрефләр''' белән бирелә. Җәяләр эчендә -- аларның финал уеннары башланганда дөньякүләм рейтингта тоткан урыннары.
'''Дөнья беренчелегенә багышланган репортажлар шәхси күзәтүләр һәм күпьеллык тәҗрибә аша языла, шуңа күрә биредә бер генә чыганакка да бернинди сылтама да булмаячак.'''
== САЙЛАП АЛУ ЯРЫШЛАРЫ ==
[[File:English_Institute_of_Sport_Sheffield.png|thumb|300px|right|'''Инглиз спорт институты''']]
[[File:Michał_Szubarczyk_Sheffield_2026.jpg|thumb|200px|left|'''Михал Шубарчик''']]
Соңгы елларда берәр мәртәбә дөнья чемпионы исемен яулаган ике снукерчының “Крусибл” театрына юллама яулый алмавы сайлап алу ярышларының иң кәттә мизгелләре булды. 2023 елда җиңеп чыккан '''Лука Бресел'''ны дүртенче турда Уэльс данын яклаган '''Җек Җонс''' 10:5 исәбе белән җиңде. Ә 2015 елда иң югары уңышка ирешкән инглиз '''Стюарт Биңһәм''' спортта инде яшисен яшәгән һәм уйныйсын уйнаган 48 яшьлек '''Метью Стивенс'''ка (шул ук Уэльстан) 7:10 исәбе белән оттырды. Шулай итеп, ике вализ уенчысы дөнья беренчелегенең финал өлешендә 50 яшьлек һәм өч тапкыр дөнья чемпионы булган '''Марк Уильямс'''ка теләктәш һәм терәк булды. Вализлар – өчәү генә әле, ә менә кытайлылар унберәү “Крусибл”да чыгыш ясау бәхетенә иреште 2026 елда. Алар арасында бер '''Диң Цзүнһуэй''' гына 40 яшенә җитеп килә, калган унысы – яшьләр! Күрәзәчеләр, озакламый снукер уены, атаклы инглизләр картаеп лаеклы ялга чыккач, тулысы белән Кытай Халык Җөмһүрияте кулына күчәчәк, дип фаразлыйлар инде.
[[File:Bai_Yulu_in_Sheffield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Бай Юлу''']]
[[File:Hossein_Vafaei_2024_Cazoo_World_Snooker_Championship.jpg|thumb|250px|left|'''Хөсәен Вафаи''']]
“Кытайлылар һөҗүме” бүген чынбарлык булып китте, ә яшьләрнеке әлегә башлангыч чорда гына. Бу юлы 31 яшьлек Иран снукерчысы '''Хөсәен Вафаи''', 19 яшьлек инглиз '''Стэн Муди''' һәм 22 яшьлек поляк '''Антоний Ковальский''' финалга үтте. Һөнәриләр арасында иң кече булган, гыйнварда 15 яшен генә тутырган поляк '''Михал Шубарчик'''ка да өмет баглыйлар иде белгечләр, ләкин быел аның финалга юлын күпкә тәҗрибәлерәк булган иранлы Вафаи кисте. Михал исә "дөнья беренчелегенең сайлап алу ярышларында бер генә көндәшен булса да җиңгән иң яшь дебютант" дигән рекордлы исем белән канәгатьләнде.
Уң яктагы аскы рәсемдә тагын бер "рекордчы" сурәтләнгән: быел хатын-кызлар арасында дөнья чемпионы исемен берничә ел беррәттән тоткан кытай кызы, 22 яшьлек '''Бай Юлу''' ир-атлар беренчелекләренең сайлап алу ярышларында беренче мәртәбә йөз баллык серия (сенчури) үткәргән хатын-кыз булды. Ә финалга беренче тапкыр үтү гүзәл затлар өчен әле тормышка ашмаслык дип тоелган хыял гына...
Кытайлыларга каршы торырлык уенчы, бәлки, биредә телгә алынган яшьләр арасыннан үсеп чыгар, дип өметләнәләр Европада һәм Британиядә.
== ФИНАЛ УЕННАРЫ ==
Финал уеннарының җирәбәсе дә гадәттәгечә үтте. Гамәлдәге дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''' һәм дөньякүләм рейтингта иң югары күрсәткечен сезон дәвамында саклап кала алган инглиз '''Җадд Трамп''' беренче һәм уналтынчы парны җитәкләделәр. Калган "чәчелгәннәр" башка парларның алдагы урыннарын алдылар, ә финалга сайлап алу ярышлары аша үткәннәр ирекле рәвештә аларның көндәшләре итеп билгеләнделәр.
=== Йокыңны туйдырып кил... ===
[[File:Zhao_Xintong_PHC_2016-1.jpg|thumb|250px|left|2025 елгы дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''']]
[[File:Liam_Highfield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Лиам Һайфилд''']]
Финвл ярышларын бу юлы да гамәлдәге дөнья чемпионы ачып җибәрде, аңа көндәш рәвешендә инглиз '''Лиам Һайфилд''' насыйп булды. Аларның көрәше дә гадәттәгечә бер көнне ике сессия үткәреп тәмамланды. Тамашачыларның һәм белгечләрнең күңелен шул ук "дәвамлы традицияле" сорау кытыклады: "Крусибл каһәре" үз көчендәме-юкмы? Соңгы ярты гасырда гамәлдәге чемпионнар -- кагыйдә буларак диярлек -- беренче уенда ук оттыралар иде. Ике генә мәртәбә Шеффилд театрының күзгә күренмәс мифик өрәге чемпионнарга кагылмады. '''Чжао Синтуң-Лиам Һайфилд уены''' башлангыч унбер фрейм дәвамында тамашачыларны һәм комментаторларны шулай ук киеренкелектә тотты: кытайлы чемпион беренче сессияне көч-хәл белән генә (5:4 исәбе белән) үз файдасына тәмамлады. Синтуң уенга... йокысы туймаган килеш килгән икән: һәр фреймда берничә мәртәбә аның авыз ачып иснәнгәне күзәтелде. Һәм чемпион ара-тирә гап-гади һәм тупас ялгышлар ясап торды. Ләкин биш сәгать ярымлык тәнәфестән соң хәлләр нык үзгәрде: Синтуң, биш фреймда хәлиткеч өстенлеккә ирешеп (тагын өчесен оттырган килеш), 10:7 исәбе белән җиңү яулады.
{| class="wikitable"
|
| colspan="23" |
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/16 финал'''
19 фрейм
| rowspan="5" |
| rowspan="5" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/8 финал'''
25 фрейм
| rowspan="8" |
| rowspan="8" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Чирекфинал'''
25 фрейм
| rowspan="14" |
| rowspan="14" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Ярымфинал'''
33 фрейм
| rowspan="26" |
| rowspan="26" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Финал'''
35 фрейм
|-
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18 Апрель
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="9" |
| colspan="3" rowspan="21" |
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Чжао Синтуң''' (КХҖ) (1)
| rowspan="2" |'''10'''
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24, 25, 26 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Һайфилд (Англия)
| rowspan="2" |7
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Чжао Синтуң'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Диң Цзүнһуэй''' (КХҖ) (16)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Дэвид Гилберт (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сяо Гуодуң''' (КХҖ) (9)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23-24 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжоу Йүэлуң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Шон Мөрфи''' (Англия) (8)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Фән Чжеңйи (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җон Һиггинс''' (Шотландия) (5)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Али Картер (Т. Ирландия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Ронни О’Салливан''' (Англия) (12)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Һэ Гуоцяң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Крис Уэйклин''' (Англия) (13)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Пуллен (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Нил Робертсон''' (Австралия) (4)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |3-4 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Паң Цзүнсү (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20 Апрель
| colspan="13" rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Кайрен Уилсон''' (Англия) (3)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| colspan="3" rowspan="19" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23, 24, 25 апрель
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Стэн Муди (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Марк Аллен'''
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Аллен''' (Т. Ирландия) (14)
| rowspan="2" |'''10'''
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжаң Әнда (КХҖ)
| rowspan="2" |6
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Барри Һоукинс''' (Англия) (11)
| rowspan="2" |'''10'''
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24-25 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Мэтью Стивенс (Уэльс)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Барри Һоукинс'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Уильямс''' (Уэльс) (6)
| rowspan="2" |'''10'''
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Антоний Ковальский (Польша)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22 Апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Селби''' (Англия) (7)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="21" |
| rowspan="21" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |26-27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Җек Җонс (Уэльс)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''У Йицзе''' (КХҖ) (10)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лей Пейфән (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сый Цзяһуэй''' (КХҖ) (15)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="9" |
| rowspan="9" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Хөсәен Вафаи (Иран)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21 Апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җадд Трамп''' (Англия) (2)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="3" |
| rowspan="3" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Гэри Уилсон (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}
8oigbzk0j7btfovboqixnwwhx15jokc
5794993
5794992
2026-04-19T20:32:08Z
LiebSinger
60321
/* Йокыңны туйдырып кил... */
5794993
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sheffield_Crucible_theatre.png|thumb|300px|left|'''"Крусибл" театры''']]
Снукер буенча дөнья беренчелегенең сайлап алу һәм финал өлешләрен үткәрү регламенты 2026 елда да бөтенләй үзгәрешсез калды. Дүрт турдан торган сайлап алу ярышлары гадәттәгечә апрель аеның беренче дүшәмбесендә башланды һәм 10 көн дәвамында '''Шеффилд шәһәре'''нең '''Инглиз спорт институты''' залында үтте. “Мейн тур” дип атала торган һөнәриләр исемлегендә 17-128 нче урыннарда торган снукерчыларны тиешенчә дүрт осталык төркеменә бүлделәр. Ахырдагылар һәм шуларга өстәп тагын 16 һәвәскәр (иң көчле хатын-кызлар, үзешчәннәр һәм яшьләр арасында дөнья беренчелекләрендә җиңүчеләр яки башка уңышлы чыгыш ясаганнар) ярышны дүртенче этаптан башлады. Ә бөтендөнья рейтингында 17-32 нче урыннарда торган һөнәриләр беренче өч турны уңышлы үтә алган 16 бәхетлене дүртенче турда гына сынадылар. Бу этапларда бөтен уеннар кемнең дә булса 10 фреймда җиңүенә кадәр дәвам итте. Сезон дәвамында “топ-уналты” исемлегенә керә алганнар яки анда элеккеге урыннарын саклап калганнар шул ук Шеффилд шәһәренең '''“Крусибл” театры'''нда уйнала торган финал өлешенә турыдан-туры үттеләр. Аларның исемнәре астагы финал уеннары җәдвәлендә '''калын хәрефләр''' белән бирелә. Җәяләр эчендә -- аларның финал уеннары башланганда дөньякүләм рейтингта тоткан урыннары.
'''Дөнья беренчелегенә багышланган репортажлар шәхси күзәтүләр һәм күпьеллык тәҗрибә аша языла, шуңа күрә биредә бер генә чыганакка да бернинди сылтама да булмаячак.'''
== САЙЛАП АЛУ ЯРЫШЛАРЫ ==
[[File:English_Institute_of_Sport_Sheffield.png|thumb|300px|right|'''Инглиз спорт институты''']]
[[File:Michał_Szubarczyk_Sheffield_2026.jpg|thumb|200px|left|'''Михал Шубарчик''']]
Соңгы елларда берәр мәртәбә дөнья чемпионы исемен яулаган ике снукерчының “Крусибл” театрына юллама яулый алмавы сайлап алу ярышларының иң кәттә мизгелләре булды. 2023 елда җиңеп чыккан '''Лука Бресел'''ны дүртенче турда Уэльс данын яклаган '''Җек Җонс''' 10:5 исәбе белән җиңде. Ә 2015 елда иң югары уңышка ирешкән инглиз '''Стюарт Биңһәм''' спортта инде яшисен яшәгән һәм уйныйсын уйнаган 48 яшьлек '''Метью Стивенс'''ка (шул ук Уэльстан) 7:10 исәбе белән оттырды. Шулай итеп, ике вализ уенчысы дөнья беренчелегенең финал өлешендә 50 яшьлек һәм өч тапкыр дөнья чемпионы булган '''Марк Уильямс'''ка теләктәш һәм терәк булды. Вализлар – өчәү генә әле, ә менә кытайлылар унберәү “Крусибл”да чыгыш ясау бәхетенә иреште 2026 елда. Алар арасында бер '''Диң Цзүнһуэй''' гына 40 яшенә җитеп килә, калган унысы – яшьләр! Күрәзәчеләр, озакламый снукер уены, атаклы инглизләр картаеп лаеклы ялга чыккач, тулысы белән Кытай Халык Җөмһүрияте кулына күчәчәк, дип фаразлыйлар инде.
[[File:Bai_Yulu_in_Sheffield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Бай Юлу''']]
[[File:Hossein_Vafaei_2024_Cazoo_World_Snooker_Championship.jpg|thumb|250px|left|'''Хөсәен Вафаи''']]
“Кытайлылар һөҗүме” бүген чынбарлык булып китте, ә яшьләрнеке әлегә башлангыч чорда гына. Бу юлы 31 яшьлек Иран снукерчысы '''Хөсәен Вафаи''', 19 яшьлек инглиз '''Стэн Муди''' һәм 22 яшьлек поляк '''Антоний Ковальский''' финалга үтте. Һөнәриләр арасында иң кече булган, гыйнварда 15 яшен генә тутырган поляк '''Михал Шубарчик'''ка да өмет баглыйлар иде белгечләр, ләкин быел аның финалга юлын күпкә тәҗрибәлерәк булган иранлы Вафаи кисте. Михал исә "дөнья беренчелегенең сайлап алу ярышларында бер генә көндәшен булса да җиңгән иң яшь дебютант" дигән рекордлы исем белән канәгатьләнде.
Уң яктагы аскы рәсемдә тагын бер "рекордчы" сурәтләнгән: быел хатын-кызлар арасында дөнья чемпионы исемен берничә ел беррәттән тоткан кытай кызы, 22 яшьлек '''Бай Юлу''' ир-атлар беренчелекләренең сайлап алу ярышларында беренче мәртәбә йөз баллык серия (сенчури) үткәргән хатын-кыз булды. Ә финалга беренче тапкыр үтү гүзәл затлар өчен әле тормышка ашмаслык дип тоелган хыял гына...
Кытайлыларга каршы торырлык уенчы, бәлки, биредә телгә алынган яшьләр арасыннан үсеп чыгар, дип өметләнәләр Европада һәм Британиядә.
== ФИНАЛ УЕННАРЫ ==
Финал уеннарының җирәбәсе дә гадәттәгечә үтте. Гамәлдәге дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''' һәм дөньякүләм рейтингта иң югары күрсәткечен сезон дәвамында саклап кала алган инглиз '''Җадд Трамп''' беренче һәм уналтынчы парны җитәкләделәр. Калган "чәчелгәннәр" башка парларның алдагы урыннарын алдылар, ә финалга сайлап алу ярышлары аша үткәннәр ирекле рәвештә аларның көндәшләре итеп билгеләнделәр.
=== Йокыңны туйдырып кил... ===
[[File:Zhao_Xintong_PHC_2016-1.jpg|thumb|250px|left|2025 елгы дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''']]
[[File:Liam_Highfield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Лиам Һайфилд''']]
Финвл ярышларын бу юлы да гамәлдәге дөнья чемпионы ачып җибәрде, аңа көндәш рәвешендә инглиз '''Лиам Һайфилд''' насыйп булды. Аларның көрәше дә гадәттәгечә бер көнне ике сессия үткәреп тәмамланды. Тамашачыларның һәм белгечләрнең күңелен шул ук "дәвамлы традицияле" сорау кытыклады: "Крусибл каһәре" үз көчендәме-юкмы? Соңгы ярты гасырда гамәлдәге чемпионнар -- кагыйдә буларак диярлек -- беренче уенда ук оттыралар иде. Ике генә мәртәбә Шеффилд театрының күзгә күренмәс мифик өрәге чемпионнарга кагылмады. '''Чжао Синтуң-Лиам Һайфилд уены''' башлангыч унбер фрейм дәвамында тамашачыларны һәм комментаторларны шулай ук киеренкелектә тотты: кытайлы чемпион беренче сессияне көч-хәл белән генә (5:4 исәбе белән) үз файдасына тәмамлады. Синтуң уенга... йокысы туймаган килеш килгән икән: һәр фреймда берничә мәртәбә аның авыз ачып иснәнгәне күзәтелде. Һәм чемпион ара-тирә гап-гади һәм тупас ялгышлар ясап торды. Ләкин биш сәгать ярымлык тәнәфестән соң хәлләр нык үзгәрде: Синтуң, биш фреймда хәлиткеч өстенлеккә ирешеп (тагын өчесен оттырган килеш), 10:7 исәбе белән җиңү яулады.
{| class="wikitable"
|
| colspan="23" |
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/16 финал'''
19 фрейм
| rowspan="5" |
| rowspan="5" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/8 финал'''
25 фрейм
| rowspan="8" |
| rowspan="8" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Чирекфинал'''
25 фрейм
| rowspan="14" |
| rowspan="14" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Ярымфинал'''
33 фрейм
| rowspan="26" |
| rowspan="26" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Финал'''
35 фрейм
|-
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18 Апрель
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="9" |
| colspan="3" rowspan="21" |
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Чжао Синтуң''' (КХҖ) (1)
| rowspan="2" |'''10'''
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24, 25, 26 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Һайфилд (Англия)
| rowspan="2" |7
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Чжао Синтуң'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Диң Цзүнһуэй''' (КХҖ) (16)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Дэвид Гилберт (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сяо Гуодуң''' (КХҖ) (9)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23-24 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжоу Йүэлуң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Шон Мөрфи''' (Англия) (8)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Фән Чжеңйи (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җон Һиггинс''' (Шотландия) (5)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Али Картер (Т. Ирландия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Ронни О’Салливан''' (Англия) (12)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Һэ Гуоцяң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Крис Уэйклин''' (Англия) (13)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Пуллен (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Нил Робертсон''' (Австралия) (4)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |3-4 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Паң Цзүнсү (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20 Апрель
| colspan="13" rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Кайрен Уилсон''' (Англия) (3)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| colspan="3" rowspan="19" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23, 24, 25 апрель
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Стэн Муди (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Марк Аллен'''
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Аллен''' (Т. Ирландия) (14)
| rowspan="2" |'''10'''
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжаң Әнда (КХҖ)
| rowspan="2" |6
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Барри Һоукинс''' (Англия) (11)
| rowspan="2" |'''10'''
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24-25 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Мэтью Стивенс (Уэльс)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Барри Һоукинс'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Марк Уильямс'''
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Уильямс''' (Уэльс) (6)
| rowspan="2" |'''10'''
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Антоний Ковальский (Польша)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22 Апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Селби''' (Англия) (7)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="21" |
| rowspan="21" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |26-27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Җек Җонс (Уэльс)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''У Йицзе''' (КХҖ) (10)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лей Пейфән (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сый Цзяһуэй''' (КХҖ) (15)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="9" |
| rowspan="9" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Хөсәен Вафаи (Иран)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21 Апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җадд Трамп''' (Англия) (2)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="3" |
| rowspan="3" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Гэри Уилсон (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}
dtkcw7dwv05dn31amfno4inx8l0rhql
5794994
5794993
2026-04-19T21:55:34Z
LiebSinger
60321
/* Йокыңны туйдырып кил... */
5794994
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sheffield_Crucible_theatre.png|thumb|300px|left|'''"Крусибл" театры''']]
Снукер буенча дөнья беренчелегенең сайлап алу һәм финал өлешләрен үткәрү регламенты 2026 елда да бөтенләй үзгәрешсез калды. Дүрт турдан торган сайлап алу ярышлары гадәттәгечә апрель аеның беренче дүшәмбесендә башланды һәм 10 көн дәвамында '''Шеффилд шәһәре'''нең '''Инглиз спорт институты''' залында үтте. “Мейн тур” дип атала торган һөнәриләр исемлегендә 17-128 нче урыннарда торган снукерчыларны тиешенчә дүрт осталык төркеменә бүлделәр. Ахырдагылар һәм шуларга өстәп тагын 16 һәвәскәр (иң көчле хатын-кызлар, үзешчәннәр һәм яшьләр арасында дөнья беренчелекләрендә җиңүчеләр яки башка уңышлы чыгыш ясаганнар) ярышны дүртенче этаптан башлады. Ә бөтендөнья рейтингында 17-32 нче урыннарда торган һөнәриләр беренче өч турны уңышлы үтә алган 16 бәхетлене дүртенче турда гына сынадылар. Бу этапларда бөтен уеннар кемнең дә булса 10 фреймда җиңүенә кадәр дәвам итте. Сезон дәвамында “топ-уналты” исемлегенә керә алганнар яки анда элеккеге урыннарын саклап калганнар шул ук Шеффилд шәһәренең '''“Крусибл” театры'''нда уйнала торган финал өлешенә турыдан-туры үттеләр. Аларның исемнәре астагы финал уеннары җәдвәлендә '''калын хәрефләр''' белән бирелә. Җәяләр эчендә -- аларның финал уеннары башланганда дөньякүләм рейтингта тоткан урыннары.
'''Дөнья беренчелегенә багышланган репортажлар шәхси күзәтүләр һәм күпьеллык тәҗрибә аша языла, шуңа күрә биредә бер генә чыганакка да бернинди сылтама да булмаячак.'''
== САЙЛАП АЛУ ЯРЫШЛАРЫ ==
[[File:English_Institute_of_Sport_Sheffield.png|thumb|300px|right|'''Инглиз спорт институты''']]
[[File:Michał_Szubarczyk_Sheffield_2026.jpg|thumb|200px|left|'''Михал Шубарчик''']]
Соңгы елларда берәр мәртәбә дөнья чемпионы исемен яулаган ике снукерчының “Крусибл” театрына юллама яулый алмавы сайлап алу ярышларының иң кәттә мизгелләре булды. 2023 елда җиңеп чыккан '''Лука Бресел'''ны дүртенче турда Уэльс данын яклаган '''Җек Җонс''' 10:5 исәбе белән җиңде. Ә 2015 елда иң югары уңышка ирешкән инглиз '''Стюарт Биңһәм''' спортта инде яшисен яшәгән һәм уйныйсын уйнаган 48 яшьлек '''Метью Стивенс'''ка (шул ук Уэльстан) 7:10 исәбе белән оттырды. Шулай итеп, ике вализ уенчысы дөнья беренчелегенең финал өлешендә 50 яшьлек һәм өч тапкыр дөнья чемпионы булган '''Марк Уильямс'''ка теләктәш һәм терәк булды. Вализлар – өчәү генә әле, ә менә кытайлылар унберәү “Крусибл”да чыгыш ясау бәхетенә иреште 2026 елда. Алар арасында бер '''Диң Цзүнһуэй''' гына 40 яшенә җитеп килә, калган унысы – яшьләр! Күрәзәчеләр, озакламый снукер уены, атаклы инглизләр картаеп лаеклы ялга чыккач, тулысы белән Кытай Халык Җөмһүрияте кулына күчәчәк, дип фаразлыйлар инде.
[[File:Bai_Yulu_in_Sheffield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Бай Юлу''']]
[[File:Hossein_Vafaei_2024_Cazoo_World_Snooker_Championship.jpg|thumb|250px|left|'''Хөсәен Вафаи''']]
“Кытайлылар һөҗүме” бүген чынбарлык булып китте, ә яшьләрнеке әлегә башлангыч чорда гына. Бу юлы 31 яшьлек Иран снукерчысы '''Хөсәен Вафаи''', 19 яшьлек инглиз '''Стэн Муди''' һәм 22 яшьлек поляк '''Антоний Ковальский''' финалга үтте. Һөнәриләр арасында иң кече булган, гыйнварда 15 яшен генә тутырган поляк '''Михал Шубарчик'''ка да өмет баглыйлар иде белгечләр, ләкин быел аның финалга юлын күпкә тәҗрибәлерәк булган иранлы Вафаи кисте. Михал исә "дөнья беренчелегенең сайлап алу ярышларында бер генә көндәшен булса да җиңгән иң яшь дебютант" дигән рекордлы исем белән канәгатьләнде.
Уң яктагы аскы рәсемдә тагын бер "рекордчы" сурәтләнгән: быел хатын-кызлар арасында дөнья чемпионы исемен берничә ел беррәттән тоткан кытай кызы, 22 яшьлек '''Бай Юлу''' ир-атлар беренчелекләренең сайлап алу ярышларында беренче мәртәбә йөз баллык серия (сенчури) үткәргән хатын-кыз булды. Ә финалга беренче тапкыр үтү гүзәл затлар өчен әле тормышка ашмаслык дип тоелган хыял гына...
Кытайлыларга каршы торырлык уенчы, бәлки, биредә телгә алынган яшьләр арасыннан үсеп чыгар, дип өметләнәләр Европада һәм Британиядә.
== ФИНАЛ УЕННАРЫ ==
Финал уеннарының җирәбәсе дә гадәттәгечә үтте. Гамәлдәге дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''' һәм дөньякүләм рейтингта иң югары күрсәткечен сезон дәвамында саклап кала алган инглиз '''Җадд Трамп''' беренче һәм уналтынчы парны җитәкләделәр. Калган "чәчелгәннәр" башка парларның алдагы урыннарын алдылар, ә финалга сайлап алу ярышлары аша үткәннәр ирекле рәвештә аларның көндәшләре итеп билгеләнделәр.
=== Йокыңны туйдырып кил... ===
[[File:Zhao_Xintong_PHC_2016-1.jpg|thumb|250px|left|2025 елгы дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''']]
[[File:Liam_Highfield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Лиам Һайфилд''']]
Финвл ярышларын бу юлы да гамәлдәге дөнья чемпионы ачып җибәрде, аңа көндәш рәвешендә инглиз '''Лиам Һайфилд''' насыйп булды. Аларның көрәше дә гадәттәгечә бер көнне ике сессия үткәреп тәмамланды. Тамашачыларның һәм белгечләрнең күңелен шул ук "дәвамлы традицияле" сорау кытыклады: "Крусибл каһәре" үз көчендәме-юкмы? Соңгы ярты гасырда гамәлдәге чемпионнар -- кагыйдә буларак диярлек -- беренче уенда ук оттыралар иде. Ике генә мәртәбә Шеффилд театрының күзгә күренмәс мифик өрәге чемпионнарга кагылмады. '''Чжао Синтуң-Лиам Һайфилд уены''' башлангыч унбер фрейм дәвамында тамашачыларны һәм комментаторларны шулай ук киеренкелектә тотты: кытайлы чемпион беренче сессияне көч-хәл белән генә (5:4 исәбе белән) үз файдасына тәмамлады. Синтуң уенга... йокысы туймаган килеш килгән икән: һәр фреймда берничә мәртәбә аның авыз ачып иснәнгәне күзәтелде. Һәм чемпион ара-тирә гап-гади һәм тупас ялгышлар ясап торды. Ләкин биш сәгать ярымлык тәнәфестән соң хәлләр нык үзгәрде: Синтуң, биш фреймда хәлиткеч өстенлеккә ирешеп (тагын өчесен оттырган килеш), 10:7 исәбе белән җиңү яулады.
{| class="wikitable"
|
| colspan="23" |
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/16 финал'''
19 фрейм
| rowspan="5" |
| rowspan="5" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/8 финал'''
25 фрейм
| rowspan="8" |
| rowspan="8" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Чирекфинал'''
25 фрейм
| rowspan="14" |
| rowspan="14" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Ярымфинал'''
33 фрейм
| rowspan="26" |
| rowspan="26" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Финал'''
35 фрейм
|-
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18 Апрель
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="9" |
| colspan="3" rowspan="21" |
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Чжао Синтуң''' (КХҖ) (1)
| rowspan="2" |'''10'''
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24, 25, 26 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Һайфилд (Англия)
| rowspan="2" |7
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Чжао Синтуң'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Диң Цзүнһуэй''' (КХҖ) (16)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Дэвид Гилберт (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сяо Гуодуң''' (КХҖ) (9)
| rowspan="2" |'''10'''
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23-24 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжоу Йүэлуң (КХҖ)
| rowspan="2" |6
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Сяо Гуодуң'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Шон Мөрфи''' (Англия) (8)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Фән Чжеңйи (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җон Һиггинс''' (Шотландия) (5)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Али Картер (Т. Ирландия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Ронни О’Салливан''' (Англия) (12)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Һэ Гуоцяң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Крис Уэйклин''' (Англия) (13)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Пуллен (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Нил Робертсон''' (Австралия) (4)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |3-4 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Паң Цзүнсү (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20 Апрель
| colspan="13" rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Кайрен Уилсон''' (Англия) (3)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| colspan="3" rowspan="19" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23, 24, 25 апрель
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Стэн Муди (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Марк Аллен'''
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Аллен''' (Т. Ирландия) (14)
| rowspan="2" |'''10'''
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжаң Әнда (КХҖ)
| rowspan="2" |6
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Барри Һоукинс''' (Англия) (11)
| rowspan="2" |'''10'''
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24-25 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Мэтью Стивенс (Уэльс)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Барри Һоукинс'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Марк Уильямс'''
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Уильямс''' (Уэльс) (6)
| rowspan="2" |'''10'''
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Антоний Ковальский (Польша)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22 Апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Селби''' (Англия) (7)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="21" |
| rowspan="21" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |26-27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Җек Җонс (Уэльс)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''У Йицзе''' (КХҖ) (10)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лей Пейфән (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сый Цзяһуэй''' (КХҖ) (15)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="9" |
| rowspan="9" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Хөсәен Вафаи (Иран)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21 Апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җадд Трамп''' (Англия) (2)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="3" |
| rowspan="3" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Гэри Уилсон (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}
0a2fiqdhrsd1bakvb7zsvme6zwco0yt
5795055
5794994
2026-04-20T10:40:10Z
LiebSinger
60321
/* САЙЛАП АЛУ ЯРЫШЛАРЫ */
5795055
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sheffield_Crucible_theatre.png|thumb|300px|left|'''"Крусибл" театры''']]
Снукер буенча дөнья беренчелегенең сайлап алу һәм финал өлешләрен үткәрү регламенты 2026 елда да бөтенләй үзгәрешсез калды. Дүрт турдан торган сайлап алу ярышлары гадәттәгечә апрель аеның беренче дүшәмбесендә башланды һәм 10 көн дәвамында '''Шеффилд шәһәре'''нең '''Инглиз спорт институты''' залында үтте. “Мейн тур” дип атала торган һөнәриләр исемлегендә 17-128 нче урыннарда торган снукерчыларны тиешенчә дүрт осталык төркеменә бүлделәр. Ахырдагылар һәм шуларга өстәп тагын 16 һәвәскәр (иң көчле хатын-кызлар, үзешчәннәр һәм яшьләр арасында дөнья беренчелекләрендә җиңүчеләр яки башка уңышлы чыгыш ясаганнар) ярышны дүртенче этаптан башлады. Ә бөтендөнья рейтингында 17-32 нче урыннарда торган һөнәриләр беренче өч турны уңышлы үтә алган 16 бәхетлене дүртенче турда гына сынадылар. Бу этапларда бөтен уеннар кемнең дә булса 10 фреймда җиңүенә кадәр дәвам итте. Сезон дәвамында “топ-уналты” исемлегенә керә алганнар яки анда элеккеге урыннарын саклап калганнар шул ук Шеффилд шәһәренең '''“Крусибл” театры'''нда уйнала торган финал өлешенә турыдан-туры үттеләр. Аларның исемнәре астагы финал уеннары җәдвәлендә '''калын хәрефләр''' белән бирелә. Җәяләр эчендә -- аларның финал уеннары башланганда дөньякүләм рейтингта тоткан урыннары.
'''Дөнья беренчелегенә багышланган репортажлар шәхси күзәтүләр һәм күпьеллык тәҗрибә аша языла, шуңа күрә биредә бер генә чыганакка да бернинди сылтама да булмаячак.'''
== САЙЛАП АЛУ ЯРЫШЛАРЫ ==
[[File:English_Institute_of_Sport_Sheffield.png|thumb|300px|right|'''Инглиз спорт институты''']]
[[File:Michał_Szubarczyk_Sheffield_2026.jpg|thumb|200px|left|'''Михал Шубарчик''']]
Соңгы елларда берәр мәртәбә дөнья чемпионы исемен яулаган ике снукерчының “Крусибл” театрына юллама яулый алмавы сайлап алу ярышларының иң кәттә мизгелләре булды. 2023 елда җиңеп чыккан '''Лука Бресел'''ны дүртенче турда Уэльс данын яклаган '''Җек Җонс''' 10:5 исәбе белән җиңде. Ә 2015 елда иң югары уңышка ирешкән инглиз '''Стюарт Биңһәм''' спортта инде яшисен яшәгән һәм уйныйсын уйнаган 48 яшьлек '''Метью Стивенс'''ка (шул ук Уэльстан) 7:10 исәбе белән оттырды. Шулай итеп, ике вализ уенчысы дөнья беренчелегенең финал өлешендә 50 яшьлек һәм өч тапкыр дөнья чемпионы булган '''Марк Уильямс'''ка теләктәш һәм терәк булды. Вализлар – өчәү генә әле, ә менә кытайлылар унберәү “Крусибл”да чыгыш ясау бәхетенә иреште 2026 елда. Алар арасында бер '''Диң Цзүнһуэй''' гына 40 яшенә җитеп килә, калган унысы – яшьләр! Күрәзәчеләр, озакламый снукер уены, атаклы инглизләр картаеп лаеклы ялга чыккач, тулысы белән Кытай Халык Җөмһүрияте кулына күчәчәк, дип фаразлыйлар инде. Бутендөнья һөнәри бильярд һәм снукер ассоциациясе рәисе Җейсон Фергюсон сүзләре буенча, Кытайда хәзер дә инде 300 мең снукер клубы бар.
[[File:Bai_Yulu_in_Sheffield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Бай Юлу''']]
[[File:Hossein_Vafaei_2024_Cazoo_World_Snooker_Championship.jpg|thumb|250px|left|'''Хөсәен Вафаи''']]
“Кытайлылар һөҗүме” бүген чынбарлык булып китте, ә яшьләрнеке әлегә башлангыч чорда гына. Бу юлы 31 яшьлек Иран снукерчысы '''Хөсәен Вафаи''', 19 яшьлек инглиз '''Стэн Муди''' һәм 22 яшьлек поляк '''Антоний Ковальский''' финалга үтте. Һөнәриләр арасында иң кече булган, гыйнварда 15 яшен генә тутырган поляк '''Михал Шубарчик'''ка да өмет баглыйлар иде белгечләр, ләкин быел аның финалга юлын күпкә тәҗрибәлерәк булган иранлы Вафаи кисте. Михал исә "дөнья беренчелегенең сайлап алу ярышларында бер генә көндәшен булса да җиңгән иң яшь дебютант" дигән рекордлы исем белән канәгатьләнде.
Уң яктагы аскы рәсемдә тагын бер "рекордчы" сурәтләнгән: быел хатын-кызлар арасында дөнья чемпионы исемен берничә ел беррәттән тоткан кытай кызы, 22 яшьлек '''Бай Юлу''' ир-атлар беренчелекләренең сайлап алу ярышларында беренче мәртәбә йөз баллык серия (сенчури) үткәргән хатын-кыз булды. Ә финалга беренче тапкыр үтү гүзәл затлар өчен әле тормышка ашмаслык дип тоелган хыял гына...
Кытайлыларга каршы торырлык уенчы, бәлки, биредә телгә алынган яшьләр арасыннан үсеп чыгар, дип өметләнәләр Европада һәм Британиядә.
== ФИНАЛ УЕННАРЫ ==
Финал уеннарының җирәбәсе дә гадәттәгечә үтте. Гамәлдәге дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''' һәм дөньякүләм рейтингта иң югары күрсәткечен сезон дәвамында саклап кала алган инглиз '''Җадд Трамп''' беренче һәм уналтынчы парны җитәкләделәр. Калган "чәчелгәннәр" башка парларның алдагы урыннарын алдылар, ә финалга сайлап алу ярышлары аша үткәннәр ирекле рәвештә аларның көндәшләре итеп билгеләнделәр.
=== Йокыңны туйдырып кил... ===
[[File:Zhao_Xintong_PHC_2016-1.jpg|thumb|250px|left|2025 елгы дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''']]
[[File:Liam_Highfield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Лиам Һайфилд''']]
Финвл ярышларын бу юлы да гамәлдәге дөнья чемпионы ачып җибәрде, аңа көндәш рәвешендә инглиз '''Лиам Һайфилд''' насыйп булды. Аларның көрәше дә гадәттәгечә бер көнне ике сессия үткәреп тәмамланды. Тамашачыларның һәм белгечләрнең күңелен шул ук "дәвамлы традицияле" сорау кытыклады: "Крусибл каһәре" үз көчендәме-юкмы? Соңгы ярты гасырда гамәлдәге чемпионнар -- кагыйдә буларак диярлек -- беренче уенда ук оттыралар иде. Ике генә мәртәбә Шеффилд театрының күзгә күренмәс мифик өрәге чемпионнарга кагылмады. '''Чжао Синтуң-Лиам Һайфилд уены''' башлангыч унбер фрейм дәвамында тамашачыларны һәм комментаторларны шулай ук киеренкелектә тотты: кытайлы чемпион беренче сессияне көч-хәл белән генә (5:4 исәбе белән) үз файдасына тәмамлады. Синтуң уенга... йокысы туймаган килеш килгән икән: һәр фреймда берничә мәртәбә аның авыз ачып иснәнгәне күзәтелде. Һәм чемпион ара-тирә гап-гади һәм тупас ялгышлар ясап торды. Ләкин биш сәгать ярымлык тәнәфестән соң хәлләр нык үзгәрде: Синтуң, биш фреймда хәлиткеч өстенлеккә ирешеп (тагын өчесен оттырган килеш), 10:7 исәбе белән җиңү яулады.
{| class="wikitable"
|
| colspan="23" |
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/16 финал'''
19 фрейм
| rowspan="5" |
| rowspan="5" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/8 финал'''
25 фрейм
| rowspan="8" |
| rowspan="8" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Чирекфинал'''
25 фрейм
| rowspan="14" |
| rowspan="14" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Ярымфинал'''
33 фрейм
| rowspan="26" |
| rowspan="26" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Финал'''
35 фрейм
|-
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18 Апрель
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="9" |
| colspan="3" rowspan="21" |
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Чжао Синтуң''' (КХҖ) (1)
| rowspan="2" |'''10'''
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24, 25, 26 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Һайфилд (Англия)
| rowspan="2" |7
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Чжао Синтуң'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Диң Цзүнһуэй''' (КХҖ) (16)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Дэвид Гилберт (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сяо Гуодуң''' (КХҖ) (9)
| rowspan="2" |'''10'''
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23-24 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжоу Йүэлуң (КХҖ)
| rowspan="2" |6
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Сяо Гуодуң'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Шон Мөрфи''' (Англия) (8)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Фән Чжеңйи (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җон Һиггинс''' (Шотландия) (5)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Али Картер (Т. Ирландия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Ронни О’Салливан''' (Англия) (12)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Һэ Гуоцяң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Крис Уэйклин''' (Англия) (13)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Пуллен (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Нил Робертсон''' (Австралия) (4)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |3-4 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Паң Цзүнсү (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20 Апрель
| colspan="13" rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Кайрен Уилсон''' (Англия) (3)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| colspan="3" rowspan="19" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23, 24, 25 апрель
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Стэн Муди (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Марк Аллен'''
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Аллен''' (Т. Ирландия) (14)
| rowspan="2" |'''10'''
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжаң Әнда (КХҖ)
| rowspan="2" |6
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Барри Һоукинс''' (Англия) (11)
| rowspan="2" |'''10'''
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24-25 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Мэтью Стивенс (Уэльс)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Барри Һоукинс'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Марк Уильямс'''
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Уильямс''' (Уэльс) (6)
| rowspan="2" |'''10'''
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Антоний Ковальский (Польша)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22 Апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Селби''' (Англия) (7)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="21" |
| rowspan="21" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |26-27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Җек Җонс (Уэльс)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''У Йицзе''' (КХҖ) (10)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лей Пейфән (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сый Цзяһуэй''' (КХҖ) (15)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="9" |
| rowspan="9" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Хөсәен Вафаи (Иран)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21 Апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җадд Трамп''' (Англия) (2)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="3" |
| rowspan="3" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Гэри Уилсон (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}
2yzy6t0lw0qhifgwaaz1bwsv2llmlrn
5795059
5795055
2026-04-20T10:44:52Z
LiebSinger
60321
/* САЙЛАП АЛУ ЯРЫШЛАРЫ */
5795059
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sheffield_Crucible_theatre.png|thumb|300px|left|'''"Крусибл" театры''']]
Снукер буенча дөнья беренчелегенең сайлап алу һәм финал өлешләрен үткәрү регламенты 2026 елда да бөтенләй үзгәрешсез калды. Дүрт турдан торган сайлап алу ярышлары гадәттәгечә апрель аеның беренче дүшәмбесендә башланды һәм 10 көн дәвамында '''Шеффилд шәһәре'''нең '''Инглиз спорт институты''' залында үтте. “Мейн тур” дип атала торган һөнәриләр исемлегендә 17-128 нче урыннарда торган снукерчыларны тиешенчә дүрт осталык төркеменә бүлделәр. Ахырдагылар һәм шуларга өстәп тагын 16 һәвәскәр (иң көчле хатын-кызлар, үзешчәннәр һәм яшьләр арасында дөнья беренчелекләрендә җиңүчеләр яки башка уңышлы чыгыш ясаганнар) ярышны дүртенче этаптан башлады. Ә бөтендөнья рейтингында 17-32 нче урыннарда торган һөнәриләр беренче өч турны уңышлы үтә алган 16 бәхетлене дүртенче турда гына сынадылар. Бу этапларда бөтен уеннар кемнең дә булса 10 фреймда җиңүенә кадәр дәвам итте. Сезон дәвамында “топ-уналты” исемлегенә керә алганнар яки анда элеккеге урыннарын саклап калганнар шул ук Шеффилд шәһәренең '''“Крусибл” театры'''нда уйнала торган финал өлешенә турыдан-туры үттеләр. Аларның исемнәре астагы финал уеннары җәдвәлендә '''калын хәрефләр''' белән бирелә. Җәяләр эчендә -- аларның финал уеннары башланганда дөньякүләм рейтингта тоткан урыннары.
'''Дөнья беренчелегенә багышланган репортажлар шәхси күзәтүләр һәм күпьеллык тәҗрибә аша языла, шуңа күрә биредә бер генә чыганакка да бернинди сылтама да булмаячак.'''
== САЙЛАП АЛУ ЯРЫШЛАРЫ ==
[[File:English_Institute_of_Sport_Sheffield.png|thumb|300px|right|'''Инглиз спорт институты''']]
[[File:Michał_Szubarczyk_Sheffield_2026.jpg|thumb|200px|left|'''Михал Шубарчик''']]
Соңгы елларда берәр мәртәбә дөнья чемпионы исемен яулаган ике снукерчының “Крусибл” театрына юллама яулый алмавы сайлап алу ярышларының иң кәттә мизгелләре булды. 2023 елда җиңеп чыккан '''Лука Бресел'''ны дүртенче турда Уэльс данын яклаган '''Җек Җонс''' 10:5 исәбе белән җиңде. Ә 2015 елда иң югары уңышка ирешкән инглиз '''Стюарт Биңһәм''' спортта инде яшисен яшәгән һәм уйныйсын уйнаган 48 яшьлек '''Метью Стивенс'''ка (шул ук Уэльстан) 7:10 исәбе белән оттырды. Шулай итеп, ике вализ уенчысы дөнья беренчелегенең финал өлешендә 50 яшьлек һәм өч тапкыр дөнья чемпионы булган '''Марк Уильямс'''ка теләктәш һәм терәк булды. Вализлар – өчәү генә әле, ә менә кытайлылар унберәү “Крусибл”да чыгыш ясау бәхетенә иреште 2026 елда. Алар арасында бер '''Диң Цзүнһуэй''' гына 40 яшенә җитеп килә, калган унысы – яшьләр! Күрәзәчеләр, озакламый снукер уены, атаклы инглизләр картаеп лаеклы ялга чыккач, тулысы белән Кытай Халык Җөмһүрияте кулына күчәчәк, дип фаразлыйлар инде. Бутендөнья һөнәри бильярд һәм снукер ассоциациясе рәисе Җейсон Фергюсон сүзләре буенча, Кытайда хәзер дә инде 300 мең снукер клубы бар.<br>
[[File:Bai_Yulu_in_Sheffield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Бай Юлу''']]
[[File:Hossein_Vafaei_2024_Cazoo_World_Snooker_Championship.jpg|thumb|250px|left|'''Хөсәен Вафаи''']]
“Кытайлылар һөҗүме” бүген чынбарлык булып китте, ә яшьләрнеке әлегә башлангыч чорда гына. Бу юлы 31 яшьлек Иран снукерчысы '''Хөсәен Вафаи''', 19 яшьлек инглиз '''Стэн Муди''' һәм 22 яшьлек поляк '''Антоний Ковальский''' финалга үтте. Һөнәриләр арасында иң кече булган, гыйнварда 15 яшен генә тутырган поляк '''Михал Шубарчик'''ка да өмет баглыйлар иде белгечләр, ләкин быел аның финалга юлын күпкә тәҗрибәлерәк булган иранлы Вафаи кисте. Михал исә "дөнья беренчелегенең сайлап алу ярышларында бер генә көндәшен булса да җиңгән иң яшь дебютант" дигән рекордлы исем белән канәгатьләнде.<br>
Уң яктагы аскы рәсемдә тагын бер "рекордчы" сурәтләнгән: быел хатын-кызлар арасында дөнья чемпионы исемен берничә ел беррәттән тоткан кытай кызы, 22 яшьлек '''Бай Юлу''' ир-атлар беренчелекләренең сайлап алу ярышларында беренче мәртәбә йөз баллык серия (сенчури) үткәргән хатын-кыз булды. Ә финалга беренче тапкыр үтү гүзәл затлар өчен әле тормышка ашмаслык дип тоелган хыял гына...<br>
Кытайлыларга каршы торырлык уенчы, бәлки, биредә телгә алынган яшьләр арасыннан үсеп чыгар, дип өметләнәләр Европада һәм Британиядә.<br>
== ФИНАЛ УЕННАРЫ ==
Финал уеннарының җирәбәсе дә гадәттәгечә үтте. Гамәлдәге дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''' һәм дөньякүләм рейтингта иң югары күрсәткечен сезон дәвамында саклап кала алган инглиз '''Җадд Трамп''' беренче һәм уналтынчы парны җитәкләделәр. Калган "чәчелгәннәр" башка парларның алдагы урыннарын алдылар, ә финалга сайлап алу ярышлары аша үткәннәр ирекле рәвештә аларның көндәшләре итеп билгеләнделәр.
=== Йокыңны туйдырып кил... ===
[[File:Zhao_Xintong_PHC_2016-1.jpg|thumb|250px|left|2025 елгы дөнья чемпионы, кытайлы '''Чжао Синтуң''']]
[[File:Liam_Highfield_2025.jpg|thumb|200px|right|'''Лиам Һайфилд''']]
Финвл ярышларын бу юлы да гамәлдәге дөнья чемпионы ачып җибәрде, аңа көндәш рәвешендә инглиз '''Лиам Һайфилд''' насыйп булды. Аларның көрәше дә гадәттәгечә бер көнне ике сессия үткәреп тәмамланды. Тамашачыларның һәм белгечләрнең күңелен шул ук "дәвамлы традицияле" сорау кытыклады: "Крусибл каһәре" үз көчендәме-юкмы? Соңгы ярты гасырда гамәлдәге чемпионнар -- кагыйдә буларак диярлек -- беренче уенда ук оттыралар иде. Ике генә мәртәбә Шеффилд театрының күзгә күренмәс мифик өрәге чемпионнарга кагылмады. '''Чжао Синтуң-Лиам Һайфилд уены''' башлангыч унбер фрейм дәвамында тамашачыларны һәм комментаторларны шулай ук киеренкелектә тотты: кытайлы чемпион беренче сессияне көч-хәл белән генә (5:4 исәбе белән) үз файдасына тәмамлады. Синтуң уенга... йокысы туймаган килеш килгән икән: һәр фреймда берничә мәртәбә аның авыз ачып иснәнгәне күзәтелде. Һәм чемпион ара-тирә гап-гади һәм тупас ялгышлар ясап торды. Ләкин биш сәгать ярымлык тәнәфестән соң хәлләр нык үзгәрде: Синтуң, биш фреймда хәлиткеч өстенлеккә ирешеп (тагын өчесен оттырган килеш), 10:7 исәбе белән җиңү яулады.
{| class="wikitable"
|
| colspan="23" |
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/16 финал'''
19 фрейм
| rowspan="5" |
| rowspan="5" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''1/8 финал'''
25 фрейм
| rowspan="8" |
| rowspan="8" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Чирекфинал'''
25 фрейм
| rowspan="14" |
| rowspan="14" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Ярымфинал'''
33 фрейм
| rowspan="26" |
| rowspan="26" |
| colspan="3" rowspan="2" |'''Финал'''
35 фрейм
|-
|
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18 Апрель
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="9" |
| colspan="3" rowspan="21" |
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Чжао Синтуң''' (КХҖ) (1)
| rowspan="2" |'''10'''
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24, 25, 26 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Һайфилд (Англия)
| rowspan="2" |7
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Чжао Синтуң'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Диң Цзүнһуэй''' (КХҖ) (16)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Дэвид Гилберт (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сяо Гуодуң''' (КХҖ) (9)
| rowspan="2" |'''10'''
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23-24 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжоу Йүэлуң (КХҖ)
| rowspan="2" |6
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Сяо Гуодуң'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Шон Мөрфи''' (Англия) (8)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Фән Чжеңйи (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |19-20 апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җон Һиггинс''' (Шотландия) (5)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Али Картер (Т. Ирландия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Ронни О’Салливан''' (Англия) (12)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Һэ Гуоцяң (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21-22 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Крис Уэйклин''' (Англия) (13)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лиам Пуллен (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Нил Робертсон''' (Австралия) (4)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |3-4 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Паң Цзүнсү (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20 Апрель
| colspan="13" rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Кайрен Уилсон''' (Англия) (3)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| colspan="3" rowspan="19" |
| rowspan="22" |
| rowspan="22" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |23, 24, 25 апрель
| colspan="3" rowspan="45" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Стэн Муди (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Марк Аллен'''
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Аллен''' (Т. Ирландия) (14)
| rowspan="2" |'''10'''
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Чжаң Әнда (КХҖ)
| rowspan="2" |6
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Барри Һоукинс''' (Англия) (11)
| rowspan="2" |'''10'''
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |24-25 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Мэтью Стивенс (Уэльс)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Барри Һоукинс'''
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |18-19 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |'''Марк Уильямс'''
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Уильямс''' (Уэльс) (6)
| rowspan="2" |'''10'''
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |30 апрель, 1-2 май
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Антоний Ковальский (Польша)
| rowspan="2" |4
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22 Апрель
| colspan="8" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Марк Селби''' (Англия) (7)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="3" rowspan="7" |
| rowspan="10" |
| rowspan="10" |
| rowspan="21" |
| rowspan="21" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |26-27 апрель
| colspan="3" rowspan="21" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Җек Җонс (Уэльс)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |20-21 апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''У Йицзе''' (КХҖ) (10)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
| colspan="3" rowspan="2" |28-29 апрель
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Лей Пейфән (КХҖ)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |22-23 апрель
| colspan="3" rowspan="2" |
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Сый Цзяһуэй''' (КХҖ) (15)
| rowspan="2" |
| colspan="3" |
| rowspan="4" |
| rowspan="4" |
| rowspan="9" |
| rowspan="9" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="2" |25, 26, 27 апрель
| colspan="3" rowspan="9" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Хөсәен Вафаи (Иран)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" rowspan="2" |21 Апрель
|
|
|
|
|-
|
|
|
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | '''Җадд Трамп''' (Англия) (2)
| rowspan="2" |
|
|
| rowspan="3" |
| rowspan="3" |
|-
|
|
|
| colspan="3" rowspan="3" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="2" | Гэри Уилсон (Англия)
| rowspan="2" |
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}
btp3tsikuh9kd5o7al3h33ee4pwgdwf
Татьяна Шаповалова
0
1488197
5795088
5794513
2026-04-20T11:39:58Z
Il Nur
6874
5795088
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
{{Фш|Шаповалов}}
'''Татьяна Митрофановна Шаповалова''' (1984 елга кадәр ―- '''Мышьякова'''; [[1959 ел]]ның [[18 декабрь|18 декабрендә]] туган, Панино авылы, Панино районы, [[Воронеж өлкәсе]]) ― совет [[Волейбол|волейболчысы]], һөҗүмче, СССР җыелма командасы уенчысы (1983—1985). СССР спорт мастеры, халыкара класс (1983).
== Биография ==
1977 елдан 1989 елга кадәр ул Минск ТТУ/«Искра»/«Коммунальник» командалары өчен уйнады, анда ул ике тапкыр СССР чемпионатында бронза призеры булган, СССР Кубогында бронза призер булган, ә 1987 елда ЕКВ Кубок ияләре кубогында бронза медаль яулады. 1989 елдан 1996 елга кадәр ул Италия, Төркия һәм Хорватиядә чыгыш ясады.
1983 елдан 1985 елга кадәр ул СССР җыелма командасы өчен уйнады. 1985 елгы Дөнья кубогында бронза призеры, 1983 елгы Европа чемпионатында көмеш призеры һәм «Дружба-84» ярышларында көмеш призеры булды.
Уенчы карьерасын тәмамлаганнан соң, ул Минскта тренер булып эшләгән.
== Казанышлар ==
=== Клуб ===
* 1986, 1987-СССР чемпионатының ике тапкыр бронза призеры.
* 1985 елгы СССР Кубогының бронза призеры.
* 1987 елгы ЕКВ Кубок ияләре кубогы җиңүчесе.
=== СССР җыелма командасы белән ===
* 1985 елгы Дөнья кубогының бронза призеры.
* 1983 елгы Европа чемпионатының көмеш призеры.
* «Дружба-84» конкурсының көмеш призеры.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* Волейбол. Энциклопедия / ''В. Л. Свиридов'' ''комп'' . — Мәскәү: «Кеше» һәм «Спорт» нәшриятлары, 2016.
== Сылтамалар ==
* [https://www.infosport.ru/person/voleibol/shapovalova-mishyakova-tatyana-mitrofanovna Инфоспорт.]
{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:ССРБ халыкара класслы спорт осталары]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:1959 елда туганнар]]
[[Төркем:18 декабрь көнне туганнар]]
ecxzyocpsr94ls2lanxe595qgtr8mm0
5795089
5795088
2026-04-20T11:41:01Z
Il Nur
6874
5795089
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
{{Фш|Шаповалов}}
'''Татьяна Митрофановна Шаповалова''' (1984 елга кадәр ―- '''Мышьякова'''; [[1959 ел]]ның [[18 декабрь|18 декабрендә]] туган, Панино авылы, Панино районы, [[Воронеж өлкәсе]]) ― совет [[Волейбол|волейболчысы]], һөҗүмче, [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]] җыелма командасы уенчысы (1983—1985). СССР спорт мастеры, халыкара класс (1983).
== Биография ==
1977 елдан 1989 елга кадәр ул Минск ТТУ/«Искра»/«Коммунальник» командалары өчен уйнады, анда ул ике тапкыр СССР чемпионатында бронза призеры булган, СССР Кубогында бронза призер булган, ә 1987 елда ЕКВ Кубок ияләре кубогында бронза медаль яулады. 1989 елдан 1996 елга кадәр ул [[Италия]], [[Төркия]] һәм [[Хорватия]]дә чыгыш ясады.
1983 елдан 1985 елга кадәр ул СССР җыелма командасы өчен уйнады. 1985 елгы Дөнья кубогында бронза призеры, 1983 елгы Европа чемпионатында көмеш призеры һәм «Дружба-84» ярышларында көмеш призеры булды.
Уенчы карьерасын тәмамлаганнан соң, ул [[Минск]]та тренер булып эшләгән.
== Казанышлар ==
=== Клуб ===
* 1986, 1987-СССР чемпионатының ике тапкыр бронза призеры.
* 1985 елгы СССР Кубогының бронза призеры.
* 1987 елгы ЕКВ Кубок ияләре кубогы җиңүчесе.
=== СССР җыелма командасы белән ===
* 1985 елгы Дөнья кубогының бронза призеры.
* 1983 елгы Европа чемпионатының көмеш призеры.
* «Дружба-84» конкурсының көмеш призеры.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* Волейбол. Энциклопедия / ''В. Л. Свиридов'' ''комп'' . — Мәскәү: «Кеше» һәм «Спорт» нәшриятлары, 2016.
== Сылтамалар ==
* [https://www.infosport.ru/person/voleibol/shapovalova-mishyakova-tatyana-mitrofanovna Инфоспорт.]
{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:ССРБ халыкара класслы спорт осталары]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:1959 елда туганнар]]
[[Төркем:18 декабрь көнне туганнар]]
6bqis9wex3a4eiialrwof5wnj48y0ch
Айдарбәк Сарманбетов
0
1488199
5794909
5794508
2026-04-19T17:55:05Z
Әмир
15082
/* Иҗаты */ өстәмә
5794909
wikitext
text/x-wiki
{{Язучы
|Исем = Айдарбәк Сарманбетов
|Оригинал телендә =
|Фото = А.И.Сарманбетов.jpg
|Киңлек =
|Рәсем язуы =
|Тугач бирелгән исеме = {{Lang-ky|Айдарбек Имангазиевич Сарманбетов}}
|Псевдонимнар =
|Туу датасы = 8.06.1953
|Туу урыны = [[СССР]], [[Кыргыз ССР]], {{Туу җире|Эссек-Күл өлкәсе| Эссек-Күл өлкәсендә}}, {{Тәрҗемә ителмәгән 5 |Эссек-Күл районы| Эссек-Күл районы|d|Q755144}}, {{Тәрҗемә ителмәгән 5 |Кара-Ой (Эссек-Күл өлкәсе)|Долинка|d|Q20626911}}
|Үлем датасы =
|Үлем урыны =
|Ватандашлык = {{байрак|СССР}} [[СССР]]<br/>{{байрак|Кыргызстан}} [[Кыргызстан]]
|Эшчәнлек төре = [[язучы]], журналист, тәрҗемәче
|Иҗат итү еллары = 1982―{{х.в.}}
|Юнәлеш = проза
|Жанр = [[хикәя]], роман
|Иҗат итү теле = [[кыргыз теле|кыргыз]]
|Дебют = «Кымча бел» ([[1991 ел|1991]])
|Премияләр =
|Бүләкләр =
|Имза =
|Сайт =
}}
'''Айдарбәк Сарманбетов''', Айдарбәк Имангази улы Сарманбетов ({{Lang-ky|Айдарбек Имангазиевич Сарманбетов}}; ''[[1953 ел]]ның [[8 июнь|8 июне]], [[СССР]], [[Кыргыз ССР]], [[Эссек-Күл өлкәсе]], Эссек-Күл районы, Долинка'') ― язучы, журналист, публицист, тәрҗемәче, рәссам. Кыргыз Республикасының мактаулы мәдәният хезмәткәре.
== Тәрҗемәи хәле ==
1953 елның 8 июнендә Кыргыз ССР [[Эссек-Күл өлкәсе]] Эссек-Күл районы Долинка (1990 елдан {{Тәрҗемә ителмәгән 5 |Кара-Ой (Эссек-Күл өлкәсе)|Кара-Ой|d|Q20626911}}) авылында туган. Чыгышы белән [[Эссек-Күл]] [[кыргызлар]]ының ''бугу'' нәселеннән. Әтисе ягыннан бабасы Сарманбет [[волость]] старшинасы булган. Әнисе ягыннан бабасы [[бөркет]]че һәм халыкның тарихын бик яхшы сөйләүче, [[шәҗәрә]]ләрне белүче гыйлем кеше булган. Әтисе Имангази да әдәбиятка якын, грамоталы кеше булган. Айдарбәк мәктәпкә барганчы ук хәреф танып, китапларны мөстәкыйль уку дәрәҗәсенә җиткән. Җиденче сыйныфтан башлап мәктәпне тәмамлаганчы 1 472 китап укыган<ref name=":0">''[[Ленар Шәех|Ленар Шаех]]''. [http://www.kazalmanah.ru/nomer25/152-157.pdf О себе, о времени, о литературе.] [[Казанский альманах|«Казанский альманах»]]</ref>
Совет Армиясендә [[Казакъстан]]да хезмәт итеп кайтканнан соң<ref>''Назарбек БАЙЖІГІТОВ''. [https://egemen.kz/article/223964-aydarbek-sarmanbetov-abaydy-oqyghan-sayyn-aqylynh-tolysa-tusedi Айдарбек Сарманбетов: Абайды оқыған сайын ақылың толыса түседі.] egemen.kz, 12.03.2020{{ref-kk}}</ref>, 1973 елда «Кыргызавтомаш» заводында эшче, «Кыял» халык һөнәрчеләре берләшмәсендә, Кыргыз сәнгать фондында мастер-рәссам булып эшләгән. 1986―1992 елларда читтән торып Кыргыз дәүләт университетында (2002 елдан [[Йосыф Баласагуни]] исемендәге {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Кыргыз милли университеты|Кыргыз милли университеты|d|Q1964642}}) укып, журналист белгечлеге алган<ref name=":0" />.
1990 елдан ― «Камвольщик» газетасының хәбәрче-тәрҗемәчесе, «Дыйкандар» газетасының бүлек мөхәррире, «Кыргыз руху», «Zаman Кыргызстан», «Кыргыз Туусу» газеталарының баш мөхәррир урынбасары, «Дил» һәм «Кеңеш» иҗтимагый-сәяси газеталарының баш мөхәррире, 2007―2009 елларда Кыргыз Республикасының Милли Язучылар берлегенең җаваплы сәркатибе булып эшләгән, «Кыргыз адабияты» газетасының баш мөхәррир урынбасары, 2009 елдан ― «Жаңы Ала-Тоо» халыкара әдәби-сәнгать журналының баш мөхәррир урынбасары, редакция советы рәисе.
Кыргызстанда кыргыз телендә квартал саен чыга торган «Төрки дөнья әдәбияты» журналының баш мөхәррире. Халыкара иҗтимагый поэзия академиясенең генераль директоры<ref name=":0" />.
1996 елдан Кыргызстан Милли Язучылар берлеге, 1992 елдан Кыргызстан Журналистлар берлеге, Евразия Язучылар берлеге әгъзасы.
== Иҗаты ==
Беренче хикәясе 1967 елда «Кыргызстан пионери» газетасында ,асылган. Күләмле әсәрләре республика һәм чит ил матбугаты битләрендә 1982 елдан бирле басыла. [[Кыргызлар]] тарихын архив документлары, тарихи китаплар, [[Фольклор|халык авыз иҗаты]] ярдәмендә өйрәнә.
Утызга якын китап авторы. Әсәрләре дөньяның 20 теленә: [[татар теле|татар]], [[төрек теле|төрек]], [[казакъ теле|казакъ]], [[уйгыр теле|уйгыр]], [[төрекмән теле|төрекмән]], [[гагауз теле|гагауз]], [[азәрбайҗан теле|азәрбайҗан]], [[кытай теле|кытай]], [[рус теле|рус]] һ.б. телләргә тәрҗемә ителгән. Китапларының яртысы диярлек ― тәрҗемәләр: [[АКШ]], [[Төркия]], [[Израиль]], [[Казакъстан]], [[Гагаузия]], [[Татарстан]] язучыларын тәрҗемә итә. Китаплары чит илләрдә басыла.
2019 елда [[Татарстан китап нәшрияты]]нда, «Төрки әдәбият» сериясе кысаларында, татар телендә «Изге үр» («Святой холм») хикәяләр китабы нәшер ителгән (хикәяләрне [[Ләбиб Лерон]], [[Рөстәм Галиуллин]], Гөлназ Хөҗҗәтова, [[Рәшит Бәшәр]] тәрҗемә иткән, китапны төзүче [[Ленар Шәех]]<ref name=":0" />). [[Казан]]да чыгучы [[Безнең мирас|«Безнең мирас»]] журналының 2020 елның 10―11 саннарында «Тугандаш халыклар әдәбияты» бүлегендә «Таш батыр турында риваять» хикәяте басылган (русчадан [[Ләбиб Лерон]] тәрҗемәсе). [[Чаллы]]да чыгучы [[«Мәйдан» журналы|«Мәйдан»]] журналының 2026 елның февраль санында «Кардәш халыклар иҗаты» рубрикасында Айдарбәк Сарманбетовның «Изге үр» әсәре дөнья күргән (кыргызчадан [[Ленар Шәех]] тәрҗемәсе).
== Бүләкләре, мактаулы исемнәре ==
* 1985 елда «Кыргыз маданияты» газетасы үткәргән фантастик хикәяләр конкурсы җиңүчесе,
* 1995 елда «Манас―1000» дирекциясе һәм Кыргыз Республикасы Журналистлар берлеге Халыкара конкурсы җиңүчесе,
* Кыргызстанда [[ЮНЕСКО]]ның «2008 ел ― Мәхмүт Кашгари елы» программасы кысаларында Евразия Язучылар берлегенең хикәяләр конкурсы җиңүчесе,
* 2009 елда Кыргызстандагы Казакъстан илчелеге үткәргән «Кыргызстан―Казакстан түбөлүк достук» конкурсы җиңүчесе,
* Кыргызстанның күп санлы конкурсларында җиңүче (2006 елда Кыргызстан Республикасы [[Жогорку Кеңеш]]е, 2003 елда Кыргызстан Республикасы Эчке эшләр министрлыгы, 1994 елда Фридрих Эберт фонды һ.б. уздырган конкурслар),
* 1995 ― «Манас―1000» медале,
* 2008 ― Кыргыз Республикасы Мәдәният министрлыгының «Кыргыз Республикасы Мәдәният отличнигы» күкрәк билгесе,
* 2010 ― Казакъстанның «Мәңгелек дуслык» премиясе,
* 2012 – Төркиянең Мәхмүт Кашгарый исемендәге премиясе,
* 2014 – [[Төрки халыклар мәдәнияте халыкара оешмасы|ТӨРКСОЙның]] алтын медале,
* 2018 – Кыргызстанның «Алтын қалам» премиясе,
* 2017 – РФ Лермонтов комитеты чыгарган Кайсын Кулиев медале,
* 2017 – Кавказ фән, мәдәният, мәгариф һәм бизнес иҗтимагый академиясе академигы ― ''социаль әһәмияткә ия мәдәни-агарту программаларына актив ярдәм иткән өчен''<ref>[https://culture.akipress.org/news:1416962 Кыргызского писателя А. Сарманбетова наградили за творчество в Кабардино-Балкарии.] АКИpress, 21.11.2017{{ref-ru}}</ref><ref>[http://www.literatura.kg/news/5770 Кыргызский писатель награжден за своё творчество в Кабардино-Балкарии.] Новая литература Кыргызстана, 21.11.2017{{ref-ru}}</ref>,
* 2017 – Керим Отаров исемендәге РФ комитеты медале,
* 2017 – Казакъстанның Абай медале,
* 2021 – Barış elçileri (Тынычлык илчеләре) халыкара әдәби премиясе <ref>[https://anasozu.com/wp-content/uploads/2020/12/Ana_Sozu_01_02_2021.pdf Bu – kırgız literaturasının diri klasiin Aydarbek SARMANBETOVun yılı oldu!] anasozu.com, 30.01.2021{{ref-gag}}</ref>?
* 2021 – Роберт Бернс исемендәге халыкара әдәби премия ― ''күренекле әдәби эшчәнлеге өчен''<ref>[https://poetov.net/posts/4926-mezhdunarodnaja-literaturnaja-premija-imeni-roberta-bernsa.html Международная литературная премия имени Роберта Бернса.] poetov.net</ref>
== Китаплары ==
=== Кыргыз телендә ===
* Кымча бел. – Ф.: Адабият, 1991. – 48 б.
* Жүкө балбан. – Б.: Гүлчынар, 2007. – 212 б.
* Аңгемелер. - Б.: Турар, 2008. – 148 б.
* Мекенсиз. – Б.: Турар, 2009. – 324 б.
* 2018 – «Капсалаң доор. Карга аке» (тарихи роман)
* «Қасиетті Қыдыр аке» (тарихи роман)
=== Рус телендә ===
* Дерево раздора ― рассказы,
* Скотина рассказ ― рассказы,
* Долой! Революция... ― рассказы,
* Сказание о Валун-богатыре ― рассказы<ref>[https://proza.ru/avtor/sarmanbetova?ysclid=mo09wyz26l455108831 Айдарбек Сарманбетов.] proza.ru{{ref-ru}}</ref>
== Шәхси тормышы ==
Гаиләле. Улы бар. Килене [[казакъ]] кызы.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://who.ca-news.org/people:22765 Сарманбетов Айдарбек Имангазиевич, биография]{{ref-ru}}
{{Тышкы сылтамалар}}
{{DEFAULTSORT:Сарманбетов, Айдарбәк}}
[[Төркем:Кыргыз язучылары]]
[[Төркем:Кыргызстан язучылары]]
[[Төркем:Кыргызстан журналистлары]]
[[Төркем:Кыргыз милли университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Тәрҗемәчеләр]]
3wptkcirfrxl33m2tnj5h7lr80yzq8d
Сәдагәт Кәримова
0
1488228
5794964
5794605
2026-04-19T19:23:25Z
Әмир
15082
{{Фш|}}
5794964
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}{{Фш|Кәримова}}
'''Сәдагәт Кайинбәк кызы Кәриимова''' ({{Lang-az|Sədaqət Qayınbəy qızı Kərimova}}, {{Lang-lez|Керимрин Седакъет Къайинбеган руш}} ; {{Туу датасы|30|3|1953}} ([[Кусар]], [[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзербайҗан ССР]]) — [[Лезгиннар|лезгин]] шагыйрәсе, язучы, драматург, публицист, композитор һәм режиссёр. Ул өч телдә яза: [[Лезгиннар|лезгин]], [[Азәрбайҗан теле|әзербайҗан]] һәм [[Рус теле|рус телләрендә]]. Әзербайҗанның атказанган мәдәният хезмәткәре (2005).
1997 елдан бирле бүгенгә кадәр [[Бакы]]да үз акчалары белән нәшер ителгән лезгин газетасы «Самур» ның баш мөхәррире булып тора. «Сувар» лезгин җыр һәм бию ансамбленең авторы, аны 20 ел дәвамында (1996—2016) җитәкли. Беренче лезгин нәфис фильм «Салкын кояш» ның сценаристы, композиторы һәм продюсеры, ул тамашачыларның зур мәхәббәтен яулый. Ул шулай ук «Югалган көндәлек» һәм «Тынлыклы кычкыру» художестволы фильмнарының авторы һәм режиссёры. Ул лезгиннарның тормышы һәм көнкүреше турында дистәләгән документаль, музыкаль һәм этнографик фильмнар иҗат итә. Сүзләре һәм музыкасы С. Керимованыкы булган йөздән артык җыр [[Әзербайҗан]] һәм [[Дагстан]]ның күп кенә танылган җырчылары тарафыннан башкарыла.
== Биографиясе ==
Сәдагәт Кәримова [[1953 ел|1953 елның]] [[30 март]]ында [[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзербайҗан ССРның]] Кусар районында туган. Ул [[1969 ел]]да Кусарның 1 нче урта мәктәбен, ә [[1974 ел]]да Әзербайҗан дәүләт университетының журналистика факультетын тәмамлый. Студент елларында ул «Әзербайҗан яшьләре» («Азербайджан генджлери» (''«Молодёжь Азербайджана»'') газетасында штаттан тыш хәбәрче булып эшли. 1974 елдан башлап, ул 17 ел дәвамында Әзербайҗан Коммунистлар партиясе Үзәк Комитетының ''«Совет кенди»'' газетасында хәбәрче булып эшли. Аннары ул «Әзербайҗан» газетасында бүлек мөдире һәм «Гюнай» газетасының баш мөхәррир урынбасары вазифасын башкара.. 1997 елдан С. Кәримова үзенең шәхси акчасына нәшер ителә торган «Самур» газетасының баш мөхәррире.
Мәктәп елларыннан ук аның шигырьләре, хикәяләре һәм мәкаләләре вакыт-вакыт республика басмаларында чыга башлый. С. Кәримова — 40 китап авторы, алар арасында шигырьләр, кыска хикәяләр, романнар һәм пьесалар бар. Әзербайҗан телендә язган проза китаплары: «Тынычсыз елау» («Səssiz haray»), «Бер яз төне» («Bir яз gecəsi»), «Бәхетле» («Хәләл»), «Кояш баеганда» («Куруб»), «Ак кайгы» («Аğ qəm»), «Кемдер шигырьләр» "" " («Qərib quşun nəğməsi»), «yourаныгызга карагыз» («Qəlbinə boylan, акылсыз!»).
Аның шигырь китаплары лезгин телендә бастырылган: «Лезгинка уйна» («Лезгинкадал илига»), "Тор, бию галәме " Лезгинка "" («Къарагъ дуьнья, „Лезгинкадал“ кьуьлериз»),), «Тагын бер яз» («Мад са гатфар»), «Кояш көлә») («Рагъ хъуьрезва»), «На годекане чувств» («Гьиссерин кимел») проза китаплары: « Салкын Кояш» («Къайи рагъ»), «Песня Лея» («Леян мани»), «Потерянный дневник» («Квахьай йикъарган»).
Рус телендә басылып чыккан поэзия һәм проза китаплары: «За семью горами» («Җиде тау артында»), «Блажная» («Бәхетле»), «Медвежий дождь»(«Аю яңгыры») һәм «Дум моих узоры» («Уйларым үрнәкләре»).
Ул лезгин һәм әзербайҗан телләрендә язылган «КцIар, кцIарвияр — Qusar, qusarlılar» («Кусары, кусарцы») («Кусарлар, Кусарлылар») энциклопедиясе авторы. Бу уникаль 700 битлек китапта лезгин халкының тарихы, этнографиясе, мәгарифе, гореф-гадәтләре һәм йолалары турында кыйммәтле материаллар бар. Авторның тарихчы, тел белгече, журналист, тәрҗемәче һәм кусарларны тирәнтен белгән һәм аларга тирән мәхәббәт күрсәткән кеше буларак тикшеренүләре кызыклы. Лезгин һәм әзербайҗан телләрен өйрәнүче белгечләр өчен бу китап кыйммәтле чыганак булып тора
2003 елда танылган язучы һәм журналист Мозаффар Мәликмәмедов С.Кәримованың тормышын һәм иҗатын чагылдырган «Сәдагет» дип аталган документаль китап бастырып чыгара. 2013 елда Азәрбайҗан Республикасының Нобель мәгълүмат үзәге «Сәдагет Кәримованың тормышы һәм иҗаты» дигән библиографик китап нәшер итә.
2014 елда Әзербайҗан Милли китапханәсе авторның тормышына һәм иҗатына багышланган «Сәдагет Кәримова. Библиография» китабын бастырып чыгара.
2017 елда аның [[Төркия]]дә Абдулла Кубала тарафыннан төрек теленә тәрҗемә ителгән «Лезгилар» китабы басылып чыга.
С.Кәримованың «Минем шигъри халкым» дип аталган ике китабы лезгин фольклорына багышланган. Беренчесе Әзербайҗан Фәннәр академиясенең Фольклор институты тарафыннан бастырылган һәм анда автор тарафыннан җыелган лезгин халык дүртьюллыклары, аның әзербайҗан теленә тәрҗемәсе дә кертелгән. Икенче охшаш китап, «Зи зари халык» дип аталган, «Азәрбайҗан» нәшриятында лезгин телендә бастырылган.
Сәдагәт Кәримова, Мөзәффәр Мәликмәмедов белән берлектә, лезгин-әзербайҗан һәм әзербайҗан-лезгин сүзлекләрен төзеп бастырып чыгаралар. С.Кәримова шулай ук композитор. Ул үз сүзләренә музыка яза. Аның 100 җырының сүзләре һәм музыкасы «Зи Манияр» («Минем җырларым») (2018) китабында урын алган.
== Бүләкләре һәм призлары ==
* Әзербайҗан Журналистлар берлегенең «Алтын каләм» премиясе (1984).
* Әзербайҗан Журналистлар берлегенең Хәсәнбәк Зәрдаби исемендәге премиясе (1993).
* Әзербайҗан массакүләм мәгълүмат чаралары бәйсез профсоюзының Хуршудбану Натаван премиясе.
* Әзербайҗан массакүләм мәгълүмат чаралары бәйсез профсоюзының Мәхсәти Гәнҗәви премиясе (1995).
* Хельсинки Гражданнар Ассамблеясенең Азәрбайҗан Милли Комитетының Тынычлык Премиясе (2003),
* Әзербайҗанның атказанган мәдәният хезмәткәре ([[2005 ел|2005 елның]] [[21 июль|21 июле]]) — '' милли Әзербайҗан матбугатының 130 еллыгы уңаеннан журналистика үсешендәге хезмәтләре өчен''<ref>{{Cite web|url=http://e-qanun.az/framework/10497|title=Распоряжение Президента Азербайджанской Республики от 21 июля 2005 года № 925 «О присвоении почётных званий работникам азербайджанской прессы»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211206054122/http://e-qanun.az/framework/10497|archivedate=2021-12-06|accessdate=2021-12-06}}</ref> {{Sfn|Биография}} .
* Дагыстан Республикасы Шарвили фондының Шарвили премиясе (2009).
* Чит илләрдәге ватандашлар эшләре буенча хөкүмәт комиссиясенең Мактау грамотасы (2012) .
* ''Дагстан Республикасы белән чит илләр арасындагы сәүдә, икътисади һәм мәдәни элемтәләрне ныгытуга зур өлеш керткән өчен'' «Туган җирне ярату өчен» мактаулы билгесе ([[2017 ел|2017 елның]] [[14 сентябрь|14 сентябре]], [[Дагстан|Дагестан Республикасы]], [[Россия]]) .
* Чит илләрдәге ватандашлар эшләре буенча Хөкүмәт комиссиясенең сертификаты (2019) .
* «Дагстан Республикасына казанышлары өчен» ордены ([[2024 ел|2024 елның]] [[15 февраль|15 феврале]], [[Дагстан|Дагестан Республикасы]], [[Россия]]) — ''республикага хезмәтләре һәм нәтиҗәле эшчәнлеге өчен''<ref>{{Cite web|url=http://publication.pravo.gov.ru/document/0500202402220006?index=1|title=Указ Главы Республики Дагестан от 15 февраля 2024 года № 10 «О награждении государственными наградами Республики Дагестан»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240301195904/http://publication.pravo.gov.ru/document/0500202402220006?index=1|archivedate=2024-03-01|accessdate=2024-03-01}}</ref> .
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [http://lezgichal.ru/taxonomy/term/61 Сәдагәт Кәримова шигырьләре]
* {{Cite web|url=http://www.sedagetkerimova.com/index.php?id=2|title=Биография|publisher=Седагет Керимова - Официальный сайт|accessdate=2014-07-31}}
[[Төркем:Дагстан Республикасы алдындагы казанышлар өчен ордены кавалерлары]]
[[Төркем:XXI гасыр композиторлары]]
[[Төркем:Азәрбайҗан композиторлары]]
[[Төркем:ССРБ композиторлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча композиторлар]]
[[Төркем:Әлифба буенча музыкантлар]]
[[Төркем:ССРБ тәрҗемәчеләре]]
[[Төркем:Азәрбайҗан тәрҗемәчеләре]]
[[Төркем:ССРБ драматурглары]]
[[Төркем:Азәрбайҗан драматурглары]]
[[Төркем:Әлифба буенча драматурглар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шагыйрьләр]]
[[Төркем:ССРБ публицистлары]]
[[Төркем:Азәрбайҗан публицистлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча публицистлар]]
[[Төркем:Әлифба буенча журналистлар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:Бакы дәүләт университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:1953 елда туганнар]]
[[Төркем:30 март көнне туганнар]]
943ui2l5sm2aicihx1eihcg096b2zt1
5794967
5794964
2026-04-19T19:25:40Z
Әмир
15082
орфография
5794967
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}{{Фш|Кәримова}}
'''Сәдагәт Кайинбәк кызы Кәримова''' ({{Lang-az|Sədaqət Qayınbəy qızı Kərimova}}, {{Lang-lez|Керимрин Седакъет Къайинбеган руш}} ; {{Туу датасы|30|3|1953}} ([[Кусар]], [[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзербайҗан ССР]]) — [[Лезгиннар|лезгин]] шагыйрәсе, язучы, драматург, публицист, композитор һәм режиссёр. Ул өч телдә яза: [[Лезгиннар|лезгин]], [[Азәрбайҗан теле|әзербайҗан]] һәм [[Рус теле|рус телләрендә]]. Әзербайҗанның атказанган мәдәният хезмәткәре (2005).
1997 елдан бирле бүгенгә кадәр [[Бакы]]да үз акчалары белән нәшер ителгән лезгин газетасы «Самур» ның баш мөхәррире булып тора. «Сувар» лезгин җыр һәм бию ансамбленең авторы, аны 20 ел дәвамында (1996—2016) җитәкли. Беренче лезгин нәфис фильм «Салкын кояш» ның сценаристы, композиторы һәм продюсеры, ул тамашачыларның зур мәхәббәтен яулый. Ул шулай ук «Югалган көндәлек» һәм «Тынлыклы кычкыру» художестволы фильмнарының авторы һәм режиссёры. Ул лезгиннарның тормышы һәм көнкүреше турында дистәләгән документаль, музыкаль һәм этнографик фильмнар иҗат итә. Сүзләре һәм музыкасы С. Керимованыкы булган йөздән артык җыр [[Әзербайҗан]] һәм [[Дагстан]]ның күп кенә танылган җырчылары тарафыннан башкарыла.
== Биографиясе ==
Сәдагәт Кәримова [[1953 ел|1953 елның]] [[30 март]]ында [[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзербайҗан ССРның]] Кусар районында туган. Ул [[1969 ел]]да Кусарның 1 нче урта мәктәбен, ә [[1974 ел]]да Әзербайҗан дәүләт университетының журналистика факультетын тәмамлый. Студент елларында ул «Әзербайҗан яшьләре» («Азербайджан генджлери» (''«Молодёжь Азербайджана»'') газетасында штаттан тыш хәбәрче булып эшли. 1974 елдан башлап, ул 17 ел дәвамында Әзербайҗан Коммунистлар партиясе Үзәк Комитетының ''«Совет кенди»'' газетасында хәбәрче булып эшли. Аннары ул «Әзербайҗан» газетасында бүлек мөдире һәм «Гюнай» газетасының баш мөхәррир урынбасары вазифасын башкара.. 1997 елдан С. Кәримова үзенең шәхси акчасына нәшер ителә торган «Самур» газетасының баш мөхәррире.
Мәктәп елларыннан ук аның шигырьләре, хикәяләре һәм мәкаләләре вакыт-вакыт республика басмаларында чыга башлый. С. Кәримова — 40 китап авторы, алар арасында шигырьләр, кыска хикәяләр, романнар һәм пьесалар бар. Әзербайҗан телендә язган проза китаплары: «Тынычсыз елау» («Səssiz haray»), «Бер яз төне» («Bir яз gecəsi»), «Бәхетле» («Хәләл»), «Кояш баеганда» («Куруб»), «Ак кайгы» («Аğ qəm»), «Кемдер шигырьләр» "" " («Qərib quşun nəğməsi»), «yourаныгызга карагыз» («Qəlbinə boylan, акылсыз!»).
Аның шигырь китаплары лезгин телендә бастырылган: «Лезгинка уйна» («Лезгинкадал илига»), "Тор, бию галәме " Лезгинка "" («Къарагъ дуьнья, „Лезгинкадал“ кьуьлериз»),), «Тагын бер яз» («Мад са гатфар»), «Кояш көлә») («Рагъ хъуьрезва»), «На годекане чувств» («Гьиссерин кимел») проза китаплары: « Салкын Кояш» («Къайи рагъ»), «Песня Лея» («Леян мани»), «Потерянный дневник» («Квахьай йикъарган»).
Рус телендә басылып чыккан поэзия һәм проза китаплары: «За семью горами» («Җиде тау артында»), «Блажная» («Бәхетле»), «Медвежий дождь»(«Аю яңгыры») һәм «Дум моих узоры» («Уйларым үрнәкләре»).
Ул лезгин һәм әзербайҗан телләрендә язылган «КцIар, кцIарвияр — Qusar, qusarlılar» («Кусары, кусарцы») («Кусарлар, Кусарлылар») энциклопедиясе авторы. Бу уникаль 700 битлек китапта лезгин халкының тарихы, этнографиясе, мәгарифе, гореф-гадәтләре һәм йолалары турында кыйммәтле материаллар бар. Авторның тарихчы, тел белгече, журналист, тәрҗемәче һәм кусарларны тирәнтен белгән һәм аларга тирән мәхәббәт күрсәткән кеше буларак тикшеренүләре кызыклы. Лезгин һәм әзербайҗан телләрен өйрәнүче белгечләр өчен бу китап кыйммәтле чыганак булып тора
2003 елда танылган язучы һәм журналист Мозаффар Мәликмәмедов С.Кәримованың тормышын һәм иҗатын чагылдырган «Сәдагет» дип аталган документаль китап бастырып чыгара. 2013 елда Азәрбайҗан Республикасының Нобель мәгълүмат үзәге «Сәдагет Кәримованың тормышы һәм иҗаты» дигән библиографик китап нәшер итә.
2014 елда Әзербайҗан Милли китапханәсе авторның тормышына һәм иҗатына багышланган «Сәдагет Кәримова. Библиография» китабын бастырып чыгара.
2017 елда аның [[Төркия]]дә Абдулла Кубала тарафыннан төрек теленә тәрҗемә ителгән «Лезгилар» китабы басылып чыга.
С.Кәримованың «Минем шигъри халкым» дип аталган ике китабы лезгин фольклорына багышланган. Беренчесе Әзербайҗан Фәннәр академиясенең Фольклор институты тарафыннан бастырылган һәм анда автор тарафыннан җыелган лезгин халык дүртьюллыклары, аның әзербайҗан теленә тәрҗемәсе дә кертелгән. Икенче охшаш китап, «Зи зари халык» дип аталган, «Азәрбайҗан» нәшриятында лезгин телендә бастырылган.
Сәдагәт Кәримова, Мөзәффәр Мәликмәмедов белән берлектә, лезгин-әзербайҗан һәм әзербайҗан-лезгин сүзлекләрен төзеп бастырып чыгаралар. С.Кәримова шулай ук композитор. Ул үз сүзләренә музыка яза. Аның 100 җырының сүзләре һәм музыкасы «Зи Манияр» («Минем җырларым») (2018) китабында урын алган.
== Бүләкләре һәм призлары ==
* Әзербайҗан Журналистлар берлегенең «Алтын каләм» премиясе (1984).
* Әзербайҗан Журналистлар берлегенең Хәсәнбәк Зәрдаби исемендәге премиясе (1993).
* Әзербайҗан массакүләм мәгълүмат чаралары бәйсез профсоюзының Хуршудбану Натаван премиясе.
* Әзербайҗан массакүләм мәгълүмат чаралары бәйсез профсоюзының Мәхсәти Гәнҗәви премиясе (1995).
* Хельсинки Гражданнар Ассамблеясенең Азәрбайҗан Милли Комитетының Тынычлык Премиясе (2003),
* Әзербайҗанның атказанган мәдәният хезмәткәре ([[2005 ел|2005 елның]] [[21 июль|21 июле]]) — '' милли Әзербайҗан матбугатының 130 еллыгы уңаеннан журналистика үсешендәге хезмәтләре өчен''<ref>{{Cite web|url=http://e-qanun.az/framework/10497|title=Распоряжение Президента Азербайджанской Республики от 21 июля 2005 года № 925 «О присвоении почётных званий работникам азербайджанской прессы»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211206054122/http://e-qanun.az/framework/10497|archivedate=2021-12-06|accessdate=2021-12-06}}</ref> {{Sfn|Биография}} .
* Дагыстан Республикасы Шарвили фондының Шарвили премиясе (2009).
* Чит илләрдәге ватандашлар эшләре буенча хөкүмәт комиссиясенең Мактау грамотасы (2012) .
* ''Дагстан Республикасы белән чит илләр арасындагы сәүдә, икътисади һәм мәдәни элемтәләрне ныгытуга зур өлеш керткән өчен'' «Туган җирне ярату өчен» мактаулы билгесе ([[2017 ел|2017 елның]] [[14 сентябрь|14 сентябре]], [[Дагстан|Дагестан Республикасы]], [[Россия]]) .
* Чит илләрдәге ватандашлар эшләре буенча Хөкүмәт комиссиясенең сертификаты (2019) .
* «Дагстан Республикасына казанышлары өчен» ордены ([[2024 ел|2024 елның]] [[15 февраль|15 феврале]], [[Дагстан|Дагестан Республикасы]], [[Россия]]) — ''республикага хезмәтләре һәм нәтиҗәле эшчәнлеге өчен''<ref>{{Cite web|url=http://publication.pravo.gov.ru/document/0500202402220006?index=1|title=Указ Главы Республики Дагестан от 15 февраля 2024 года № 10 «О награждении государственными наградами Республики Дагестан»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240301195904/http://publication.pravo.gov.ru/document/0500202402220006?index=1|archivedate=2024-03-01|accessdate=2024-03-01}}</ref> .
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [http://lezgichal.ru/taxonomy/term/61 Сәдагәт Кәримова шигырьләре]
* {{Cite web|url=http://www.sedagetkerimova.com/index.php?id=2|title=Биография|publisher=Седагет Керимова - Официальный сайт|accessdate=2014-07-31}}
[[Төркем:Дагстан Республикасы алдындагы казанышлар өчен ордены кавалерлары]]
[[Төркем:XXI гасыр композиторлары]]
[[Төркем:Азәрбайҗан композиторлары]]
[[Төркем:ССРБ композиторлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча композиторлар]]
[[Төркем:Әлифба буенча музыкантлар]]
[[Төркем:ССРБ тәрҗемәчеләре]]
[[Төркем:Азәрбайҗан тәрҗемәчеләре]]
[[Төркем:ССРБ драматурглары]]
[[Төркем:Азәрбайҗан драматурглары]]
[[Төркем:Әлифба буенча драматурглар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шагыйрьләр]]
[[Төркем:ССРБ публицистлары]]
[[Төркем:Азәрбайҗан публицистлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча публицистлар]]
[[Төркем:Әлифба буенча журналистлар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:Бакы дәүләт университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:1953 елда туганнар]]
[[Төркем:30 март көнне туганнар]]
s0wpywar1c4xejdo7hn3mq7cfs1f8g2
Элемтә юлдашы
0
1488242
5795009
5794630
2026-04-20T00:13:26Z
Xqbot
1796
икеле күчешне дөресләү → [[Элемтә юлдашлары]]
5795009
wikitext
text/x-wiki
#ЮНӘЛТҮ [[Элемтә юлдашлары]]
2c3q1qi7ptjckxunmu40hcy08yrbhuy
Бәхәс:Татьяна Шаповалова
1
1488257
5795090
5794670
2026-04-20T11:41:17Z
Il Nur
6874
5795090
wikitext
text/x-wiki
{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Aliya2111| ил = Россия| ил2 =Беларусия | ил3 = | тема=спорт | тема2= | тема3= }}
8vszw1ds85tty4k3lnsba3qrmdzznv1
Александра Капустина
0
1488284
5794956
5794760
2026-04-19T19:11:36Z
Әмир
15082
{{Фш|}}
5794956
wikitext
text/x-wiki
{{Музыкант|Фон=вокалист|Сайт=}}
{{Фш|Капустин}}
'''Саша Квашеная''' (шулай ук '''Квашеная''' буларак билгеле; чын исеме - '''Александра Константиновна Капустина'''; [[1999 ел|1999 елның]] [[29 июль|29 июлендә]] [[Ярыслау өлкәсе|Ярославль өлкәсенең]] Пречистое районында туган) - [[Россия]] [[Җырчы|җырчысы]], җырлар авторы, кавер-артист, стример һәм [[Vlog|видеоблогер]], шулай ук дубляж актрисасы. Ул төрле жанрдагы җырларның каверларын һәм тере башкаруларын булдыруга юнәлтелгән [[YouTube]] каналы ярдәмендә танылды.
== Биография ==
Александра 1999 елның 29 июлендә Ярославль өлкәсенең Пречистое авылында туган. Балачактан ук ул музыка белән шөгыльләнгән һәм җирле җәмгыять үзәгендә чыгыш ясаган. Ул вокал талантын әнисе Ольга йогынтысында үстергән. Аларның бергә җырлавын Александраның кайбер видеоларында ишетергә мөмкин.
12 яшендә ул [[Vk.com|ВКонтактеда]] җырларның кавер версияләрен урнаштыра башлый, ә 2013 елда билгесез бер җанатар "Саша Квашеная" YouTube каналын булдыра, анда ул аның чыгышларының видеоларын мөстәкыйль рәвештә урнаштыра. Күпмедер вакыттан соң ул аңа канал өчен кулланучы исемен һәм серсүзен бирә. Ул 2026 елның гыйнварыннан бу каналны хәзердә җитәкләп бара.
2014 елда Саша Спилберг һәм Маша Вэй алып барган Kinder Music King бөтенроссия музыка конкурсында җиңде. Бу уңыш Сашаның каналына 100 000 язылучы билгесен узып китәргә ярдәм итте.
2015 елда [[Ярыслау өлкәсе|Ярославль өлкәсе]] губернаторы Сергей Ястребов Пречистое авылына килгән вакытында Саша белән очрашты һәм Саша музыка белән шөгыльләнүен дәвам итсә, ярдәм күрсәтергә әзер булуын белдерде .
== Иҗат ==
Квашеная "Матур ераклык", "Фин полькасы", "Сихерче курчагы" (Патша һәм шаяртучы), "Je veux" (ZAZ), "Гыйнвар бураннары шалтырата" җырларының кавер версияләре белән танылган.
== Проектларда катнашу ==
2014 елда Саша Kinder Music King бөтенроссия конкурсында җиңүче булды, Саша өчен махсус "Follow Me" җыры язылды һәм аның катнашында видеоклип төшерелде.
2016 елда Саша Cartoon Network каналында күрсәтелгән "Суперкрошки" мультфильмының саундтрегында катнашырга чакырылды. Бу аның мондый беренче тәҗрибәсе иде. 2021 елда Саша "My Little Pony: Яңа буын" мультфильмының рус версиясендә Пипп Петалс персонажын тавышландырды. Соңрак ул таныганча, анимацион фильмнарда персонажларны тавышландыру аның күптәнге хыялы иде.
== Популярлык һәм йогынты ==
Тәнкыйтьче Алексей Мажаевның InterMedia сайтында бастырылган мәкаләсенә караганда, Саша Квашеная үз өлкәсендә 11 елдан артык уңышлы эшли. Ул Саша Квашенаяның башка күп музыкаль стримерларны бу карьераны дәвам итәргә рухландырганын, ләкин алар шундый ук керем дәрәҗәсенә ирешә алмаганнарын әйтә.
== Кабул итү һәм тәнкыйть ==
"Тавыш" мөхәррире Лиза Журавлева сүзләренчә, Квашеная Бианкадан алып [[Марк Бернес|Марк Бернеска]] кадәр киң репертуар башкара. Ул җырчының көчле тавышын гына түгел, ә аның индивидуаль стилен дә билгеләп үтә. Журавлева шулай ук Квашенаяның үзен "Квашляндия" дип атаган актив җанатарлар җәмгыяте булдырганын да билгеләп үтә.
== Шәхси гомер ==
Аның мөнәсәбәттә булуы турында бернинди мәгълүмат та юк. "Барысы да шәхси - җәмәгатьчелеккә ачык түгел", - әйтә җырчы.
== Дискография ==
2026 елның февраленә Александра 22 оригиналь җыр һәм 5 бергәләп язылган трек (шул исәптән ике кавер) чыгарды .
{| class="wikitable sortable"
|+Автор җырлары
! Ел
! Исем
|-
| rowspan="2" | 2018 ел
| Болытлардан мәхәббәт белән
|-
| Мармелад
|-
| rowspan="6" | 2020 ел
| Күренми торган кеше
|-
| Төнге бишек җыры
|-
| "Кал"
|-
| "Йокысызлык"
|-
| Аскы өлештә
|-
| "Мин ерак араларны нәфрәт итәм"
|-
| rowspan="2" | 2021 ел
| "Яз"
|-
| "Томанлы караш"
|-
| rowspan="1" | 2022 ел
| "Ошамыйм"
|-
| rowspan="6" | 2023 ел
| Тигезлек законы
|-
| "Шикләр"
|-
| "Һәркем белә"
|-
| Синең яныңда
|-
| Онытылган радио дулкыны
|-
| "Оҗмах кошы"
|-
| rowspan="4" | 2025 ел
| "Сулыш"
|-
| "Дус та, дошман да түгел"
|-
| "Мин һәм син"
|-
| "Шунда ук"
|-
| rowspan="1" | 2026 ел
| "Давыл"
|}
{| class="wikitable sortable"
|+Кунаклар катнашуы
! Ел
! Исем
|-
| rowspan="1" | 2022 ел
| "You Know" <small>(SakharSoSteklom белән берлектә)</small>
|-
| rowspan="1" | 2023 ел
| "Сезнең керү урыныгызда" <small>(The Musician's Hut белән берлектә)</small>
|-
| rowspan="1" | 2024 ел
| "Гыйнварь бураннары" <small>("Атом абыйлары", "БаснПанда" һәм "Атом йөрәге" төркемнәре катнашында)</small>
|-
| rowspan="1" | 2025 ел
| "Ерактагы матурлык" <small>(Atom Brotherhood белән берлектә язылган)</small>
|-
| rowspan="1" | 2025 ел
| "Мин хәтерлим" <small>(Hollyflame катнашында)</small>
|-
|}
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр|refs=<ref name="zvuk">{{Cite web |url=https://go.zvuk.com/stars/sasha-kapustina-kvashenaya.htm |title=Певица и блогер Саша Квашеная |website=[[Звук (стриминговый сервис)]] |access-date=2025-06-04 |archive-date=2024-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240916190823/https://go.zvuk.com/stars/sasha-kapustina-kvashenaya.htm |url-status=live }}</ref>
<ref name="thevoice">{{Cite web |url=https://www.thevoicemag.ru/stars/biography/sasha-kvashenaya/ |title=Популярная российская блогерша и певица Квашеная Саша |website=[[The Voice (журнал)]] |access-date=2025-06-04 |archive-date=2025-06-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250603231239/https://www.thevoicemag.ru/stars/biography/sasha-kvashenaya/ |url-status=live }}</ref>
<ref name="intermedia">{{Cite web |url=https://www.intermedia.ru/news/394378 |title=Так всё-таки кринж или топ? Вся правда о Саше Капустиной (Квашеной) |website=[[InterMedia]] |access-date=2025-06-23 |archive-date=2025-05-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250501042803/https://www.intermedia.ru/news/394378 |url-status=live }}</ref>
<ref name="lentaru">{{Cite web |url=https://lenta.ru/news/2023/12/28/blogersha/ |title=Популярная блогерша рассказала о провальном кастинге в шоу «Голос» |website=[[Lenta.ru]] |access-date=2025-06-02 |archive-date=2023-12-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231229130042/https://lenta.ru/news/2023/12/28/blogersha/ |url-status=live }}</ref>
<ref name="gazetaru">{{Cite web |url=https://www.gazeta.ru/culture/news/2023/12/28/22024789.shtml |title=Блогерша Квашеная о кастинге в Голос |website=[[Gazeta.ru]] |access-date=2025-06-02 |archive-date=2024-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241227053701/https://www.gazeta.ru/culture/news/2023/12/28/22024789.shtml |url-status=live }}</ref>
<ref name="asi">{{Cite web |url=https://asi.org.ru/event/2024/06/13/blagotvoritelnyj-strim-v-podderzhku-detej-s-autizmom/ |title=Благотворительный стрим в поддержку детей с аутизмом |website=[[Агентство социальной информации]] |access-date=2025-06-29 |archive-date=2025-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250521123738/https://asi.org.ru/event/2024/06/13/blagotvoritelnyj-strim-v-podderzhku-detej-s-autizmom/ |url-status=live }}</ref>
<ref name="volshebstvo">{{Cite web |url=https://arttobeclose.ru/new/pevitsa-sasha-kvashenaya-provela-vtoroj-blagotvoritelnyj-strim/ |title=Певица Саша Квашеная провела второй благотворительный стрим |website=Искусство быть рядом |access-date=2025-06-23 |archive-date=2025-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250517115650/https://arttobeclose.ru/new/pevitsa-sasha-kvashenaya-provela-vtoroj-blagotvoritelnyj-strim/ |url-status=live }}</ref>
<ref name="mgt">{{Cite web |url=https://m-g-t.ru/performance/territoriya-muzyki/ |title=Концертная программа «Территория музыки» Московского Губернского театра |website=[[Московский губернский театр]] |access-date=2025-06-04 |archive-date=2025-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250602183232/https://m-g-t.ru/performance/territoriya-muzyki/ |url-status=live }}</ref>
<ref name="socialblade1">{{Cite web |url=https://socialblade.com/youtube/lists/top/100/subscribers/music/RU |title=Top 100 Music YouTube Creators in Russian Federation by Subscribers |website=[[SocialBlade]] |access-date=2025-07-08 |archive-date=2025-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250708182229/https://socialblade.com/youtube/lists/top/100/subscribers/music/RU |url-status=live }}</ref>
<ref name="socialblade2">{{Cite web |url=https://socialblade.com/youtube/lists/top/100/views/music/RU |title=Top 100 Music YouTube Creators in Russian Federation by Views |website=[[SocialBlade]] |access-date=2025-07-08 |archive-date=2025-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250708212430/https://socialblade.com/youtube/lists/top/100/views/music/RU |url-status=live }}</ref>
<ref name="newyearmuzloft">{{Cite web |url=https://rutube.ru/video/10301c4103e9ec96d020d11ff0b04f67/?t=2742 |title=МузЛофт-концерт Хижина Музыканта & Квашеная. Лучшие музыкальные стримеры России |website=[[Rutube]] |publisher=МУЗLOFT |access-date=2025-06-23 |archive-date=2024-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240905190544/https://rutube.ru/video/10301c4103e9ec96d020d11ff0b04f67/ |url-status=live }}</ref>
<ref name="kmk">{{Cite web |url=https://kindermusicking.ru |title=Саша Капустина — Победитель Шоу Kinder Music King|website=KinderMusicKing.ru |access-date=2025-06-09 |archive-date=2023-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230304123127/https://kindermusicking.ru/ |url-status=dead }}</ref>
<ref name="ykp">{{Cite web |url=https://www.yar.kp.ru/online/news/1980752/ |title=Губернатор пообещал поддержку девочке-звезде Интернета Саше Капустиной|website=[[Комсомольская правда (сайт)|Комсомольская правда]] |access-date=2025-06-25 |archive-date=2025-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250426183313/https://www.yar.kp.ru/online/news/1980752/ |url-status=live }}</ref>
<ref name="megafon1">{{Cite web |url=https://www.sobaka.ru/kostroma-jaroslavl-ivanovo/entertainment/music/87779 |title=Блогер-музыкант из Ярославской области снялась в рекламе для федеральных каналов|website=[[Собака.ru]] |access-date=2025-06-09 |archive-date=2025-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250425201106/https://www.sobaka.ru/kostroma-jaroslavl-ivanovo/entertainment/music/87779 |url-status=live }}</ref>
<ref name="megafon2">{{Cite web |url=https://76.ru/text/entertainment/2019/03/20/66023113/ |title=Девушка-блогер из ярославской глубинки стала звездой на федеральных каналах|website=[[76.ru]] |access-date=2025-06-09 |archive-date=2025-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250211032055/https://76.ru/text/entertainment/2019/03/20/66023113/ |url-status=live }}</ref>
<ref name="nasheradio">{{Cite web |url=https://vk.com/wall-28866484_2850469 |title=Квашеная — Забытая радиоволна в хит-параде Чартова Дюжина|website=[[Наше радио]] |access-date=2025-06-10 |archive-date=2025-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250609185100/https://vk.com/wall-28866484_2850469 |url-status=live }}</ref>
<ref name="zvenit">{{Cite web |url=https://t.me/yandexmusic_live/4576 |title=Яндекс Музыка — Свежий суперлонч: советский хардкор, рефлексия и джерк |website=[[Яндекс Музыка]] |access-date=2025-06-10 |archive-date=2024-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240213203049/https://t.me/yandexmusic_live/4576 |url-status=live }}</ref>
<ref name="komarovo">{{Cite web |url=https://cq.ru/news/industry/komarovo-iz-atomic-heart-perepela-izvestnaia-rossiiskaia-blogersha |title=«Комарово» из Atomic Heart перепела известная российская блогерша|website=CQ.ru |access-date=2025-06-23 |archive-date=2023-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230313080925/https://cq.ru/news/industry/komarovo-iz-atomic-heart-perepela-izvestnaia-rossiiskaia-blogersha |url-status=live }}</ref>
<ref name="prekrasnoedaleko">{{Cite web |url=https://t.me/atomicbrotherhood/190 |title=Ремейк «Прекрасное далёко» покоряет новые вершины |website=Братство Атома |access-date=2025-10-25 |archive-date=2025-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251025132136/https://t.me/atomicbrotherhood/190 |url-status=live }}</ref>
<ref name="drujba">{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DIOsiSQtNCV |title=Трек «Дыхание» от Квашеной попал в топовые плейлисты музыкальных платформ|website=Дружба Музыка |access-date=2025-06-13 }}</ref>
<ref name="vkmusic">{{Cite web |url=https://vk.com/artist/kvashenaya |title=Карточка музыканта Квашеная в ВКонтакте |website=[[ВКонтакте]] |access-date=2025-06-04 |url-status=live }}</ref>
<ref name="yandexmusic">{{Cite web |url=https://music.yandex.ru/artist/6075859 |title=Карточка музыканта Квашеная в Яндекс Музыке |website=[[Яндекс Музыка]] |access-date=2025-06-04 |url-status=live }}</ref>
<ref name="lastfm">{{Cite web |url=https://www.last.fm/music/%D0%9A%D0%B2%D0%B0%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%B0%D1%8F |title=Карточка музыканта Квашеная на Last.fm |website=[[Last.fm]] |access-date=2025-06-13 |url-status=live }}</ref>
<ref name="zhan">{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=6GWz-YJDMk4 |title=Музыкальный стрим Квашеной и Жана Милимерова|website=[[YouTube]] |access-date=2025-06-13 |url-status=live }}</ref>
<ref name="yarushin">{{Cite web |url=https://t.me/yarushinstas/597 |title=Стас Ярушин о Саше Квашеной|website=[[Telegram]] |access-date=2025-06-13 |archive-date=2023-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331224330/https://t.me/yarushinstas/597 |url-status=live }}</ref>
<ref name="muzloft">{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=Mz0i7oNPKvo |title=Саша Квашеная. Первое большое интервью|website=[[YouTube]] |publisher=МУЗLOFT |access-date=2025-06-17 |archive-date=2025-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250612064208/https://www.youtube.com/watch?v=Mz0i7oNPKvo |url-status=live }}</ref>
<ref name="valeria">{{Cite web |url=https://t.me/MUZ_LOFT/520 |title=МУЗLOFT бэкстейдж со съёмок программы с Валерией|website=[[Telegram]] |publisher=МУЗЛОФТ |access-date=2025-06-17 |archive-date=2025-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250616231907/https://t.me/MUZ_LOFT/520 |url-status=live }}</ref>
<ref name="mylittlepony1">{{Cite web |url=https://kupigolos.ru/kto-ozvuchivaet/multfilm-my-little-pony-novoe-pokolenie |title=My Little Pony: Новое поколение 2021. Актеры русского дубляжа|website=КупиГолос |access-date=2025-06-17 |archive-date=2025-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327172302/https://kupigolos.ru/kto-ozvuchivaet/multfilm-my-little-pony-novoe-pokolenie |url-status=live }}</ref>
<ref name="mylittlepony2">{{Cite web |url=https://pervoe.online/musthave/kino/18256-my_little_pony_novoe_pokolenie_sostoyalas_svetskaya_premera_v_stolichnom_kinoteatre/ |title=«MY LITTLE PONY: НОВОЕ ПОКОЛЕНИЕ»: Светская премьера мультфильма состоялась в Москве|website=Первое Студенческое Агентство |access-date=2025-06-17 |archive-date=2025-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250116192911/https://pervoe.online/musthave/kino/18256-my_little_pony_novoe_pokolenie_sostoyalas_svetskaya_premera_v_stolichnom_kinoteatre/ |url-status=live }}</ref>
<ref name="souz">{{Cite web |url=https://vk.com/wall-163073606_21520 |title=Саша Квашеная записала свою авторскую песню «Закон равновесия» |website=[[ВКонтакте]] |publisher=[[Союз (микрофоны)|Союз]] |access-date=2025-06-17 |url-status=live }}</ref>
<ref name="gagarina">{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=V_-Aqgejhio&t=445s |title=Полина Гагарина слушает каверы на свои песни — Glamour Россия |website=[[YouTube]] |publisher=[[Glamour]] |access-date=2025-06-23 |archive-date=2024-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240805173437/https://www.youtube.com/watch?v=V_-Aqgejhio |url-status=live }}</ref>}}
== Сылтамалар ==
* [https://kvashmusic.com/ Саша Квашенайа әсәрен яратучылар өчен сайт]
[[Төркем:Рәсәй фолк-музыкантлары]]
[[Төркем:Россия җырчылары]]
[[Төркем:Ярыслау өлкәсендә туганнар]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:1999 елда туганнар]]
[[Төркем:29 июль көнне туганнар]]
3wpvfjcgnyulfz0zt55g6gr5tf93aa3
5795071
5794956
2026-04-20T11:20:30Z
Il Nur
6874
5795071
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}{{Фш|Капустин}}
'''Саша Квашеная''' (шулай ук '''Квашеная''' буларак билгеле; чын исеме — '''Александра Константиновна Капустина'''; [[1999 ел|1999 елның]] [[29 июль|29 июлендә]] [[Ярыслау өлкәсе|Ярославль өлкәсенең]] Пречистое районында туган) — [[Россия]] [[Җырчы|җырчысы]], җырлар авторы, кавер-артист, стример һәм [[Vlog|видеоблогер]], шулай ук дубляж актрисасы. Ул төрле жанрдагы җырларның каверларын һәм тере башкаруларын булдыруга юнәлтелгән [[YouTube]] каналы ярдәмендә танылды.
== Биография ==
Александра 1999 елның 29 июлендә Ярославль өлкәсенең Пречистое авылында туган. Балачактан ук ул музыка белән шөгыльләнгән һәм җирле җәмгыять үзәгендә чыгыш ясаган. Ул вокал талантын әнисе Ольга йогынтысында үстергән. Аларның бергә җырлавын Александраның кайбер видеоларында ишетергә мөмкин.
12 яшендә ул [[Vk.com|ВКонтактеда]] җырларның кавер версияләрен урнаштыра башлый, ә 2013 елда билгесез бер җанатар «Саша Квашеная» YouTube каналын булдыра, анда ул аның чыгышларының видеоларын мөстәкыйль рәвештә урнаштыра. Күпмедер вакыттан соң ул аңа канал өчен кулланучы исемен һәм серсүзен бирә. Ул 2026 елның гыйнварыннан бу каналны хәзердә җитәкләп бара.
2014 елда Саша Спилберг һәм Маша Вэй алып барган Kinder Music King бөтенроссия музыка конкурсында җиңде. Бу уңыш Сашаның каналына 100 000 язылучы билгесен узып китәргә ярдәм итте.
2015 елда [[Ярыслау өлкәсе|Ярославль өлкәсе]] губернаторы Сергей Ястребов Пречистое авылына килгән вакытында Саша белән очрашты һәм Саша музыка белән шөгыльләнүен дәвам итсә, ярдәм күрсәтергә әзер булуын белдерде/
== Иҗат ==
Квашеная «Матур ераклык», «Фин полькасы», «Сихерче курчагы» (Патша һәм шаяртучы), «Je veux» (ZAZ), «Гыйнвар бураннары шалтырата» җырларының кавер версияләре белән танылган.
== Проектларда катнашу ==
2014 елда Саша Kinder Music King бөтенроссия конкурсында җиңүче булды, Саша өчен махсус «Follow Me» җыры язылды һәм аның катнашында видеоклип төшерелде.
2016 елда Саша Cartoon Network каналында күрсәтелгән «Суперкрошки» мультфильмының саундтрегында катнашырга чакырылды. Бу аның мондый беренче тәҗрибәсе иде. 2021 елда Саша «My Little Pony: Яңа буын» мультфильмының рус версиясендә Пипп Петалс персонажын тавышландырды. Соңрак ул таныганча, анимацион фильмнарда персонажларны тавышландыру аның күптәнге хыялы иде.
== Популярлык һәм йогынты ==
Тәнкыйтьче Алексей Мажаевның InterMedia сайтында бастырылган мәкаләсенә караганда, Саша Квашеная үз өлкәсендә 11 елдан артык уңышлы эшли. Ул Саша Квашенаяның башка күп музыкаль стримерларны бу карьераны дәвам итәргә рухландырганын, ләкин алар шундый ук керем дәрәҗәсенә ирешә алмаганнарын әйтә.
== Кабул итү һәм тәнкыйть ==
«Тавыш» мөхәррире Лиза Журавлева сүзләренчә, Квашеная Бианкадан алып [[Марк Бернес]]ка кадәр киң репертуар башкара. Ул җырчының көчле тавышын гына түгел, ә аның индивидуаль стилен дә билгеләп үтә. Журавлева шулай ук Квашенаяның үзен «Квашляндия» дип атаган актив җанатарлар җәмгыяте булдырганын да билгеләп үтә.
== Шәхси тормышы ==
Аның мөнәсәбәттә булуы турында бернинди мәгълүмат та юк. «Барысы да шәхси — җәмәгатьчелеккә ачык түгел», — әйтә җырчы.
== Дискография ==
2026 елның февраленә Александра 22 оригиналь җыр һәм 5 бергәләп язылган трек (шул исәптән ике кавер) чыгарды .
{| class="wikitable sortable"
|+Автор җырлары
! Ел
! Исем
|-
| rowspan="2" | 2018 ел
| Болытлардан мәхәббәт белән
|-
| Мармелад
|-
| rowspan="6" | 2020 ел
| Күренми торган кеше
|-
| Төнге бишек җыры
|-
| «Кал»
|-
| «Йокысызлык»
|-
| Аскы өлештә
|-
| «Мин ерак араларны нәфрәт итәм»
|-
| rowspan="2" | 2021 ел
| «Яз»
|-
| «Томанлы караш»
|-
| rowspan="1" | 2022 ел
| «Ошамыйм»
|-
| rowspan="6" | 2023 ел
| Тигезлек законы
|-
| «Шикләр»
|-
| «Һәркем белә»
|-
| Синең яныңда
|-
| Онытылган радио дулкыны
|-
| «Оҗмах кошы»
|-
| rowspan="4" | 2025 ел
| «Сулыш»
|-
| «Дус та, дошман да түгел»
|-
| «Мин һәм син»
|-
| «Шунда ук»
|-
| rowspan="1" | 2026 ел
| «Давыл»
|}
{| class="wikitable sortable"
|+Кунаклар катнашуы
! Ел
! Исем
|-
| rowspan="1" | 2022 ел
| «You Know» <small>(SakharSoSteklom белән берлектә)</small>
|-
| rowspan="1" | 2023 ел
| «Сезнең керү урыныгызда» <small>(The Musician’s Hut белән берлектә)</small>
|-
| rowspan="1" | 2024 ел
| «Гыйнварь бураннары» <small>(«Атом абыйлары», «БаснПанда» һәм «Атом йөрәге» төркемнәре катнашында)</small>
|-
| rowspan="1" | 2025 ел
| «Ерактагы матурлык» <small>(Atom Brotherhood белән берлектә язылган)</small>
|-
| rowspan="1" | 2025 ел
| «Мин хәтерлим» <small>(Hollyflame катнашында)</small>
|-
|}
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр|refs=<ref name="zvuk">{{Cite web |url=https://go.zvuk.com/stars/sasha-kapustina-kvashenaya.htm |title=Певица и блогер Саша Квашеная |website=[[Звук (стриминговый сервис)]] |access-date=2025-06-04 |archive-date=2024-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240916190823/https://go.zvuk.com/stars/sasha-kapustina-kvashenaya.htm |url-status=live }}</ref>
<ref name="thevoice">{{Cite web |url=https://www.thevoicemag.ru/stars/biography/sasha-kvashenaya/ |title=Популярная российская блогерша и певица Квашеная Саша |website=[[The Voice (журнал)]] |access-date=2025-06-04 |archive-date=2025-06-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250603231239/https://www.thevoicemag.ru/stars/biography/sasha-kvashenaya/ |url-status=live }}</ref>
<ref name="intermedia">{{Cite web |url=https://www.intermedia.ru/news/394378 |title=Так всё-таки кринж или топ? Вся правда о Саше Капустиной (Квашеной) |website=[[InterMedia]] |access-date=2025-06-23 |archive-date=2025-05-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250501042803/https://www.intermedia.ru/news/394378 |url-status=live }}</ref>
<ref name="lentaru">{{Cite web |url=https://lenta.ru/news/2023/12/28/blogersha/ |title=Популярная блогерша рассказала о провальном кастинге в шоу «Голос» |website=[[Lenta.ru]] |access-date=2025-06-02 |archive-date=2023-12-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231229130042/https://lenta.ru/news/2023/12/28/blogersha/ |url-status=live }}</ref>
<ref name="gazetaru">{{Cite web |url=https://www.gazeta.ru/culture/news/2023/12/28/22024789.shtml |title=Блогерша Квашеная о кастинге в Голос |website=[[Gazeta.ru]] |access-date=2025-06-02 |archive-date=2024-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241227053701/https://www.gazeta.ru/culture/news/2023/12/28/22024789.shtml |url-status=live }}</ref>
<ref name="asi">{{Cite web |url=https://asi.org.ru/event/2024/06/13/blagotvoritelnyj-strim-v-podderzhku-detej-s-autizmom/ |title=Благотворительный стрим в поддержку детей с аутизмом |website=[[Агентство социальной информации]] |access-date=2025-06-29 |archive-date=2025-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250521123738/https://asi.org.ru/event/2024/06/13/blagotvoritelnyj-strim-v-podderzhku-detej-s-autizmom/ |url-status=live }}</ref>
<ref name="volshebstvo">{{Cite web |url=https://arttobeclose.ru/new/pevitsa-sasha-kvashenaya-provela-vtoroj-blagotvoritelnyj-strim/ |title=Певица Саша Квашеная провела второй благотворительный стрим |website=Искусство быть рядом |access-date=2025-06-23 |archive-date=2025-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250517115650/https://arttobeclose.ru/new/pevitsa-sasha-kvashenaya-provela-vtoroj-blagotvoritelnyj-strim/ |url-status=live }}</ref>
<ref name="mgt">{{Cite web |url=https://m-g-t.ru/performance/territoriya-muzyki/ |title=Концертная программа «Территория музыки» Московского Губернского театра |website=[[Московский губернский театр]] |access-date=2025-06-04 |archive-date=2025-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250602183232/https://m-g-t.ru/performance/territoriya-muzyki/ |url-status=live }}</ref>
<ref name="socialblade1">{{Cite web |url=https://socialblade.com/youtube/lists/top/100/subscribers/music/RU |title=Top 100 Music YouTube Creators in Russian Federation by Subscribers |website=[[SocialBlade]] |access-date=2025-07-08 |archive-date=2025-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250708182229/https://socialblade.com/youtube/lists/top/100/subscribers/music/RU |url-status=live }}</ref>
<ref name="socialblade2">{{Cite web |url=https://socialblade.com/youtube/lists/top/100/views/music/RU |title=Top 100 Music YouTube Creators in Russian Federation by Views |website=[[SocialBlade]] |access-date=2025-07-08 |archive-date=2025-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250708212430/https://socialblade.com/youtube/lists/top/100/views/music/RU |url-status=live }}</ref>
<ref name="newyearmuzloft">{{Cite web |url=https://rutube.ru/video/10301c4103e9ec96d020d11ff0b04f67/?t=2742 |title=МузЛофт-концерт Хижина Музыканта & Квашеная. Лучшие музыкальные стримеры России |website=[[Rutube]] |publisher=МУЗLOFT |access-date=2025-06-23 |archive-date=2024-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240905190544/https://rutube.ru/video/10301c4103e9ec96d020d11ff0b04f67/ |url-status=live }}</ref>
<ref name="kmk">{{Cite web |url=https://kindermusicking.ru |title=Саша Капустина — Победитель Шоу Kinder Music King|website=KinderMusicKing.ru |access-date=2025-06-09 |archive-date=2023-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230304123127/https://kindermusicking.ru/ |url-status=dead }}</ref>
<ref name="ykp">{{Cite web |url=https://www.yar.kp.ru/online/news/1980752/ |title=Губернатор пообещал поддержку девочке-звезде Интернета Саше Капустиной|website=[[Комсомольская правда (сайт)|Комсомольская правда]] |access-date=2025-06-25 |archive-date=2025-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250426183313/https://www.yar.kp.ru/online/news/1980752/ |url-status=live }}</ref>
<ref name="megafon1">{{Cite web |url=https://www.sobaka.ru/kostroma-jaroslavl-ivanovo/entertainment/music/87779 |title=Блогер-музыкант из Ярославской области снялась в рекламе для федеральных каналов|website=[[Собака.ru]] |access-date=2025-06-09 |archive-date=2025-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250425201106/https://www.sobaka.ru/kostroma-jaroslavl-ivanovo/entertainment/music/87779 |url-status=live }}</ref>
<ref name="megafon2">{{Cite web |url=https://76.ru/text/entertainment/2019/03/20/66023113/ |title=Девушка-блогер из ярославской глубинки стала звездой на федеральных каналах|website=[[76.ru]] |access-date=2025-06-09 |archive-date=2025-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250211032055/https://76.ru/text/entertainment/2019/03/20/66023113/ |url-status=live }}</ref>
<ref name="nasheradio">{{Cite web |url=https://vk.com/wall-28866484_2850469 |title=Квашеная — Забытая радиоволна в хит-параде Чартова Дюжина|website=[[Наше радио]] |access-date=2025-06-10 |archive-date=2025-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250609185100/https://vk.com/wall-28866484_2850469 |url-status=live }}</ref>
<ref name="zvenit">{{Cite web |url=https://t.me/yandexmusic_live/4576 |title=Яндекс Музыка — Свежий суперлонч: советский хардкор, рефлексия и джерк |website=[[Яндекс Музыка]] |access-date=2025-06-10 |archive-date=2024-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240213203049/https://t.me/yandexmusic_live/4576 |url-status=live }}</ref>
<ref name="komarovo">{{Cite web |url=https://cq.ru/news/industry/komarovo-iz-atomic-heart-perepela-izvestnaia-rossiiskaia-blogersha |title=«Комарово» из Atomic Heart перепела известная российская блогерша|website=CQ.ru |access-date=2025-06-23 |archive-date=2023-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230313080925/https://cq.ru/news/industry/komarovo-iz-atomic-heart-perepela-izvestnaia-rossiiskaia-blogersha |url-status=live }}</ref>
<ref name="prekrasnoedaleko">{{Cite web |url=https://t.me/atomicbrotherhood/190 |title=Ремейк «Прекрасное далёко» покоряет новые вершины |website=Братство Атома |access-date=2025-10-25 |archive-date=2025-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251025132136/https://t.me/atomicbrotherhood/190 |url-status=live }}</ref>
<ref name="drujba">{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DIOsiSQtNCV |title=Трек «Дыхание» от Квашеной попал в топовые плейлисты музыкальных платформ|website=Дружба Музыка |access-date=2025-06-13 }}</ref>
<ref name="vkmusic">{{Cite web |url=https://vk.com/artist/kvashenaya |title=Карточка музыканта Квашеная в ВКонтакте |website=[[ВКонтакте]] |access-date=2025-06-04 |url-status=live }}</ref>
<ref name="yandexmusic">{{Cite web |url=https://music.yandex.ru/artist/6075859 |title=Карточка музыканта Квашеная в Яндекс Музыке |website=[[Яндекс Музыка]] |access-date=2025-06-04 |url-status=live }}</ref>
<ref name="lastfm">{{Cite web |url=https://www.last.fm/music/%D0%9A%D0%B2%D0%B0%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%B0%D1%8F |title=Карточка музыканта Квашеная на Last.fm |website=[[Last.fm]] |access-date=2025-06-13 |url-status=live }}</ref>
<ref name="zhan">{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=6GWz-YJDMk4 |title=Музыкальный стрим Квашеной и Жана Милимерова|website=[[YouTube]] |access-date=2025-06-13 |url-status=live }}</ref>
<ref name="yarushin">{{Cite web |url=https://t.me/yarushinstas/597 |title=Стас Ярушин о Саше Квашеной|website=[[Telegram]] |access-date=2025-06-13 |archive-date=2023-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331224330/https://t.me/yarushinstas/597 |url-status=live }}</ref>
<ref name="muzloft">{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=Mz0i7oNPKvo |title=Саша Квашеная. Первое большое интервью|website=[[YouTube]] |publisher=МУЗLOFT |access-date=2025-06-17 |archive-date=2025-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250612064208/https://www.youtube.com/watch?v=Mz0i7oNPKvo |url-status=live }}</ref>
<ref name="valeria">{{Cite web |url=https://t.me/MUZ_LOFT/520 |title=МУЗLOFT бэкстейдж со съёмок программы с Валерией|website=[[Telegram]] |publisher=МУЗЛОФТ |access-date=2025-06-17 |archive-date=2025-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250616231907/https://t.me/MUZ_LOFT/520 |url-status=live }}</ref>
<ref name="mylittlepony1">{{Cite web |url=https://kupigolos.ru/kto-ozvuchivaet/multfilm-my-little-pony-novoe-pokolenie |title=My Little Pony: Новое поколение 2021. Актеры русского дубляжа|website=КупиГолос |access-date=2025-06-17 |archive-date=2025-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327172302/https://kupigolos.ru/kto-ozvuchivaet/multfilm-my-little-pony-novoe-pokolenie |url-status=live }}</ref>
<ref name="mylittlepony2">{{Cite web |url=https://pervoe.online/musthave/kino/18256-my_little_pony_novoe_pokolenie_sostoyalas_svetskaya_premera_v_stolichnom_kinoteatre/ |title=«MY LITTLE PONY: НОВОЕ ПОКОЛЕНИЕ»: Светская премьера мультфильма состоялась в Москве|website=Первое Студенческое Агентство |access-date=2025-06-17 |archive-date=2025-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250116192911/https://pervoe.online/musthave/kino/18256-my_little_pony_novoe_pokolenie_sostoyalas_svetskaya_premera_v_stolichnom_kinoteatre/ |url-status=live }}</ref>
<ref name="souz">{{Cite web |url=https://vk.com/wall-163073606_21520 |title=Саша Квашеная записала свою авторскую песню «Закон равновесия» |website=[[ВКонтакте]] |publisher=[[Союз (микрофоны)|Союз]] |access-date=2025-06-17 |url-status=live }}</ref>
<ref name="gagarina">{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=V_-Aqgejhio&t=445s |title=Полина Гагарина слушает каверы на свои песни — Glamour Россия |website=[[YouTube]] |publisher=[[Glamour]] |access-date=2025-06-23 |archive-date=2024-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240805173437/https://www.youtube.com/watch?v=V_-Aqgejhio |url-status=live }}</ref>}}
== Сылтамалар ==
* [https://kvashmusic.com/ Саша Квашенайа әсәрен яратучылар өчен сайт]
[[Төркем:Рәсәй фолк-музыкантлары]]
[[Төркем:Россия җырчылары]]
[[Төркем:Ярыслау өлкәсендә туганнар]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:1999 елда туганнар]]
[[Төркем:29 июль көнне туганнар]]
bcyfzxp1w5k9l83exikzbt6puzpdq7n
Людмила Ремеслова
0
1488285
5794960
5794761
2026-04-19T19:15:26Z
Әмир
15082
{{Фш|}}
5794960
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}{{Фш|Кузьмин}}
'''Людмила Юрьевна Ремеслова''' (1987 елның 13 августында туа, Яманаки, Чуваш АССРы), кыз фамилиясе '''Кузьмина''') ― Россия [[Җиңел атлетика|җиңел атлетика спортчысы]], стипльчез буенча махсуслаша. Ул 2005 елдан 2016 елга кадәр профессиональ рәвештә чыгыш ясады, Россия җыелма командасы әгъзасы булды, Шэньчжэньдагы Универсиадада көмеш медаль яулады, ил чемпионатларында җиңү яулады һәм урыннар яулады, шулай ук берничә зур халыкара ярышларда, шул исәптән Барселонадагы Европа чемпионатында катнашты. Ул [[Чуашстан|Чувашия]] һәм [[Мәскәү өлкәсе]] өчен чыгыш ясады. Ул Россиянең халыкара класслы спорт мастеры .
== Биография ==
Людмила Кузьмина 1987 елның 13 августында [[Чуаш Автономияле Совет Социалистик Республикасы|Чувашия АСС]] [[Кызыл Армия районы (Чуашстан)|Красноармейский районы]] [[Яманаки]] авылында туган.
Ул җиңел атлетика белән тренерлар С. И. Егоров, В. Н. Щербак, М. П. Кузнецов җитәкчелегендә шөгыльләнгән.
Ул 2005 елдан бирле төрле яшүсмерләр һәм яшьләр арасында бөтенроссия чемпионатларында катнаша.
2007 елда ул Тулада узган Россия яшьләр чемпионатында 3000 метрга киртәләр аша йөгерүдә бронза медаль алып кайткан.
2008 елда ул Челябинскта узган Россия яшьләр чемпионатында стипльчезда көмеш урын алды.
2009 елда ул шул ук ярышта Саранскида узган кышкы бөтенроссия яшьләр чемпионатында җиңгән һәм Казанда узган җәйге бөтенроссия яшьләр чемпионатында бронза медаль яулаган. Студент чагында ул үз илен Белградта узган Бөтендөнья студентлар уеннарында тәкъдим иткән, анда стипльчез финалында тугызынчы урынны алган.
2011 елда ул Португалия һәм Испаниядә халыкара турнирларда, шулай ук Еринода Россия Кубогында җиңү яулады. Чебоксарыда Россия чемпионатында ул 9:26.03 шәхси рекорды белән икенче урынны яулады (соңрак, [[Юлия Зарипова|Юлия Зарипованың]] допинг кулланудан дисквалификацияләнүе аркасында, ул финалда беренче урынга күтәрелде). Ул Шэньчжэньдагы Универсиадада катнашты, анда ул үз ярышында көмеш бүләк яулады.
2012 елда ул АКШта узган Prefontaine Classic халыкара турнирында үз урынын тапты, 3000 метрга киртәләр аша йөгерүдә сигезенче урынны алды. Ул Мәскәүдә узган Россия кышкы чемпионатында һәм Чебоксарыда узган Россия җәйге чемпионатында киртәләр аша йөгерүдә катнашты, ләкин призерлар рәтенә керә алмады.
Людмила спорт карьерасын 2016 сезоны ахырында тәмамлады.
Күренекле спорт казанышлары өчен аңа «Россиянең халыкара класслы спорт мастеры» дигән мактаулы исем бирелде.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
[[Төркем:Чуашстанның Кызыл Армия районында туганнар]]
[[Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:1987 елда туганнар]]
[[Төркем:13 август көнне туганнар]]
93d9qysz3p7t2dge3thp5885rm7az66
Рәфига Әлиева
0
1488300
5794947
5794806
2026-04-19T18:52:48Z
Әмир
15082
{{Фш|}}
5794947
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}{{Фш|Әлиева}}
'''Рәфига Әлирза кызы Әлиева''' ({{Lang-az|Rəfiqə Əlirza qızı Əliyeva}} ; [[1932 ел|1932 елның]] [[20 сентябрь|20 сентябре]], [[Нахчыван]], Нахчыван АССР, [[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзәрбайҗан ССР]], ЗСФСР, [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]] — [[2017 ел|2017 елның]] [[6 май|6 мае]], [[Бакы|Баку]], [[Азәрбайҗан|Әзәрбайҗан]]) — совет һәм [[Азәрбайҗаннар|әзәрбайҗан]] галиме, химия фәннәре докторы (1999), [[профессор]], Әзәрбайҗан Милли Фәннәр академиясенең хакыйкый әгъзасы (2014), Әзәрбайҗанның атказанган фән эшлеклесе (2000).
== Биографиясе ==
Ул 1932 елның 20 сентябрендә [[Нахчыван|Нахичеван]] шәһәрендә , Нахичеван АССР [[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|, Азәрбайҗан ССРда]] туган.
1956 елда [[Бакы дәүләт университеты|Әзербайҗан дәүләт университетының]] химия факультетын тәмамлый.
1963 елда [[Бакы дәүләт университеты]]нда (БДУ) «Аналитик химия» белгечлеге буенча аспирантураны тәмамлый.
1970 елда ул «Германиуны кайбер органик реагентлар белән барлыкка китергән кушылмаларны спектрофотометрик өйрәнү һәм аны фотометрик ысул белән билгеләү» («Спектрофотометрическое исследование соединений, образовавших германиум с некоторыми органическими реагентами, и его определение фотометрическим методом».) темасына кандидатлык диссертациясен яклый.
1999 елда ул «Германиумда d-, f-элементлары һәм N-, S-, O- лигандлары булган катнаш лиганд комплекслары һәм аларны аналитик өйрәнү» («Смешаннолигандные комплексы с элементами d-, f- и имеющимися в составе германиума лигандами N-, S-, O- и их аналитическое исследование») темасына докторлык диссертациясен яклый. Химия фәннәре докторы дәрәҗәсен ала.
[[1956 ел]]дан Әзербайҗан Фәннәр академиясенең Органик булмаган һәм физик химия институтында эшли.
[[1958 ел]]дан — Әзәрбайҗан Фәннәр академиясенең Химя проблемалары институтында кече фәнни хезмәткәр.
[[1964 ел]]дан башлап ул Бакы дәүләт университетының аналитик химия кафедрасында ассистент, өлкән укытучы, доцент һәм профессор булып эшли.
1999 елда ул профессор исемен ала.
[[2001 ел]]дан бирле ул БДУ химия факультетында « Экологик химия һәм әйләнә-тирә мохитне саклау» фәнни-тикшеренү лабораториясе җитәкчесе булып эшли. Лаборатория аның инициативасы белән оештырылган.
Ул Әзәрбайҗан дәүләт нефть компаниясе карамагындагы предприятиеләрдә фәнни һәм техник эшләр белән җитәкчелек итә. Нәтиҗәдә, әйләнә-тирә мохитнең пычрануын бәяләү һәм зарарлы һәм авыр металларны конденсацияләү һәм аеру өчен яңа, арзан һәм экономияле ысуллар эшләү булдырыла.
2007 елда ул «[[Аналитик химия]]» белгечлеге буенча [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Азәрбайҗан Милли Фәннәр академия]]сенең (АМАНАның) мөхбир-әгъзасы итеп сайлана.
[[2014 ел]]дан бирле ул Әзәрбайҗан Милли Фәннәр Академиясенең хакыйкый әгъзасы.
Ул БДУның D 02.011 коды буенча диссертацияләр яклау советы рәисе урынбасары.
БДУ химия факультеты Гыйльми советы һәм БДУ Гыйльми советы әгъзасы булып тра.
2000 елда ул Нью-Йорк Фәннәр академиясенең тулы хокуклы әгъзасы итеп сайлана<ref name="АЗЕРТАДЖ1">{{Cite web|url=https://azertag.az/ru/xeber/pervaya_zhenshchina_akademik_v_oblasti_analiticheskoi_himii_v_azerbaidzhane-2603870|title=Первая женщина-академик в области аналитической химии в Азербайджане|accessdate=2026-04-19}}</ref>.
2001 елда ул Америка библиография институты тарафыннан 2001 елның «Ел кешесе» һәм 2001 елның эшлекле хатын-кызы дип табыла<ref name="АЗЕРТАДЖ1" />.
2005 елда ул Баку дәүләт университетыннан «Ел галиме» дигән мактаулы исем ала<ref name="АЗЕРТАДЖ1" />.
Шулай ук 2005 елда Рәфига Әлиева бастырып чыгарган «Экология» һәм «Гомуми экология» дәреслекләре Әзербайҗан Мәгариф министрлыгының Хәсән Әлиев исемендәге премиясенә лаек була.
Бөтендөнья Әзәрбайҗан хатын-кызлары Берлегенең мактаулы рәисе итеп сайлана.
450 дән артык фәнни хезмәт, 25 дәреслек һәм укыту ярдәмлеге, 20 патент авторы.
Ул берничә академик совет һәм фәнни җәмгыять әгъзасы була. Р.әфига Әлиева җитәкчелегендә 20 дән артык фәлсәфә докторы һәм фән докторы әзерләнә.
== Фәнни эшчәнлеге ==
Рәфига Әлиеваның төп фәнни хезмәтләре фотометрик ысуллар кулланып, шулай ук органик реагентлар кулланып, катлаулы системаларда металларны билгеләү һәм куллану ысулларын эшләүгә багышланган.
Рәфига Әлиева җитәкчелегендәге лабораториянең төп фәнни тикшеренү эшчәнлегенең төп фәнни юнәлеше табигый һәм сәнәгать объектларындагы зарарлы матдәләрне анализлау, органик реагентлар кулланып металларны билгеләү һәм аларны аеру ысулларын эшләү була.
Аның җитәкчелегендә Ломоносов исемендәге [[Мәскәү дәүләт университеты|Мәскәү дәүләт университетының]] аналитик химия кафедрасы хезмәткәрләре «Аналитик химия нигезләре» (ике томда) һәм «Аналитик химиядәге мәсьәләләр һәм сораулар» китапларын бастырып чыгаралар.
== Гаиләсе ==
Ул — мәшһүр совет һәм [[әзәрбайҗан]] дәүләт эшлеклесе [[Һейдәр Әлиев|'''Һейдәр Әлиевның''']], рәссам Хөсәен Әлиевның һәм галимнәр Хәсән, Әгил һәм Җәләл Әлиевларның апасы.
Ире — Рәфик Хәләфов, инженер. Әзербайҗан ССР автомобиль юллары төзелеше һәм эксплуатациясе министры (1979—1989). Әзербайҗан Премьер-министры урынбасары (1997—1998).
Кызы — атказанган сәнгать эшлеклесе, доцент Фәхриә Хәләфова.
Кызы — Севиндж Гаджиева, химик.
== Бүләкләре ==
* Әзербайҗанның атказанган фән эшлеклесе (2000 елның 11 феврале)<ref>{{Cite web|url=https://e-qanun.az/framework/89|title=Məmmədəmin Rəsulzadə adına Bakı Dövlət Universiteti müəllimlərinə fəxri adların verilməsi haqqında|last=|date=2000-02-11|language=az|work=e-qanun.az|accessdate=2025-09-20}}</ref>
* Академик Ю. Мәммәдалиев исемендәге медаль
* Әзербайҗан Мәгариф министрлыгының Мактау грамоталары (2003, 2004)<ref name="АЗЕРТАДЖ1" />
* Дан ордены (2009 елның 30 октябре)<ref>{{Cite web|url=http://e-qanun.az/framework/18549|title=Bakı Dövlət Universitetinin əməkdaşlarının “Şöhrət” ordeni ilə təltif edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN SƏRƏNCAMI|accessdate=2026-04-19}}</ref>
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [http://science.gov.az/forms/skonchavshiesya-deystvitelnyie-chlenyi/3071 Р. Ә. Әлиеваның биографиясе Азәрбайҗан Милли Фәннәр Академиясе сайтында]
* [https://web.archive.org/web/20110708000040/http://chemistry.bsu.edu.az/ru/content/alieva__afiqa_alirza_kizi_611 Р. Ә. Әлиеваның биографиясе Баку дәүләт университеты сайтында]
* [https://web.archive.org/web/20110707230310/http://chemistry.bsu.edu.az/ru/content/nil_ekoloqiceskaa_ximia_i_oxrana_okrujausey_sredi_556 «Экологик химия һәм әйләнә-тирә мохитне саклау» фәнни-тикшеренү лабораториясе]
* [https://www.trend.az/azerbaijan/society/2898891.html Академик Рәфига Әлиева өчен кабер ташы комплексы ачылышы тантанасы булды.]
* [https://news.day.az/society/1781767.html Бүген академик Рәфига Әлиеваның туган көне.]
[[Төркем:Әзербайҗан химиклары]]
[[Төркем:Азәрбайҗан МФА мөхбир әгъзалары]]
[[Төркем:Википедия:Мәкаләләр:Сылтамалары эшләмәгән мәкаләләр]]
[[Төркем:Азәрбайҗанның атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:Шөһрәт ордены (Азәрбайҗан) кавалерлары]]
[[Төркем:Бакыда вафатлар]]
[[Төркем:2017 елда вафатлар]]
[[Төркем:6 май көнне вафатлар]]
[[Төркем:Нахчыванда туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1932 елда туганнар]]
[[Төркем:20 сентябрь көнне туганнар]]
t7hcenj56zt0fqfp30je7rkx3qk83h5
Хиҗран Хөсәенова
0
1488304
5794941
5794822
2026-04-19T18:44:35Z
Әмир
15082
{{Фш|}}
5794941
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}{{Фш|Хөсәенов}}
'''Хиҗран Камран кызы Хөсәенова ''' ({{Lang-az|Hicran Hüseynova Kamran qızı}}) — сәясәтче, [[Азәрбайҗан Республикасының Милли Мәҗлесе|Милли Мәҗлеснең]] VI һәм VII чакырылыш депутаты, Әзербайҗан Республикасының гаилә, хатын-кызлар һәм балалар мәсьәләләре буенча дәүләт комитеты рәисе (2006—2020), сәяси фәннәр докторы, [[профессор]]. Яңа Әзербайҗан партиясе әгъзасы.
== Биографиясе ==
Хиҗран Хөсәенова [[1955 ел|1955 елның]] [[13 август]]ында [[Бакы]]да Әзербайҗан Коммунистлар партиясенең [[Сумкает|Сумгаит]] шәһәр комитетының беренче секретаре Камран Хөсәенов гаиләсендә туган. Ул 1972 елда [[Бакы]]да урта мәктәпне тәмамлаган һәм Әзербайҗан дәүләт университетының тарих факультетына укырга кергән, аны 1977 елда тәмамлый. 1985 елда ул кандидатлык диссертациясен, ә 2001 елда «Әзербайҗан Европа интеграция системасында» темасына докторлык диссертациясен яклый. Ул Әзербайҗанда сәясәт фәннәре буенча докторлык диссертациясен яклаган беренче хатын-кыз<ref>{{Cite web|url=https://family.gov.az/ru|title=Государственный комитет Азербайджанской Республики по проблемам семьи, женщин и детей - Иджран Гусейнова|language=en|publisher=www.scfwca.gov.az|accessdate=2026-04-19}}</ref> . 2007 елда ул профессор исемен ала.
=== Карьерасы ===
1977 елдан башлап Баку шәһәренең 189 нчы урта мәктәбендә укытучы булып эшли. 1988—1993 елларда Әзербайҗан дәүләт университетында (1991 елдан Баку дәүләт университетында) укытучы, аннары сәяси тарих кафедрасында доцент булып эшли.
1999 елдан 2003 елга кадәр ул Әзербайҗан Республикасы Хатын-кызлар мәсьәләләре комитетының Халыкара мөнәсәбәтләр һәм мәгълүмат бүлеге мөдире булып эшли. 2006 елда ул Әзербайҗанның гаилә, хатын-кызлар һәм балалар мәсьәләләре буенча дәүләт комитеты рәисе итеп билгеләнә.
2020 елның 7 гыйнварында Хиҗран Хөсәенова Әзербайҗандагы парламент сайлауларында катнашу өчен тәкъдим ителү сәбәпле, Гаилә, хатын-кызлар һәм балалар эшләре буенча дәүләт комитеты рәисе вазифасыннан туктатыла<ref>{{Cite web|url=https://report.az/ru/vnutrennyaya-politika/hidzhran-guseynova-priostanovila-rabotu-na-postu-glavi-goskomiteta/|title=Хиджран Гусейнова приостановила деятельность на посту председателя Госкомитета|language=ru|publisher=Информационное Агентство Репорт|accessdate=2026-04-19}}</ref>.
2020 елның [[9 февраль|9 февралендә]] узган парламент сайлаулары нәтиҗәләре буенча, Хиҗран Хөсәенова 41 нче Сумгаит 1 нче сайлау округыннан Әзербайҗан парламентының алтынчы чакырылыш депутаты итеп сайлана.
2024 елда Әзербайҗанда [[1 сентябрь|1 сентябрьдә]] узган парламент сайлауларында ул 42 нче Сумгаит сайлау округында җиңү яулый. Ул рәсми рәвештә җиденче чакырылыш Әзербайҗан Милли Мәҗлесе депутаты була, аның беренче утырышы 2024 елның 23 сентябрендә уза<ref>{{Cite web|url=https://turan.az/ru/sloznyi-vopros/novyi-ili-staryi-parlament-cto-izmenilos|title=Новый или старый парламент? Что изменилось?|language=ru|work=turan.az|accessdate=2026-04-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://media.az/politika/prezident-azerbaydzhana-vystupil-s-rechyu-na-pervom-zasedanii-parlamenta-novogo-sozyva|title=Ильхам Алиев принял участие в первом заседании парламента Азербайджана - ВЫСТУПЛЕНИЕ|language=ru|work=Vesti.az|accessdate=2026-04-19}}</ref> .
Хиҗран Хөсәенова Азәрбайҗан Республикасы вице-президенты, беренче ханым [[Меһрибан Әлиева|Мехрибан Әлиеваның]] туганы.
== Бүләкләре ==
* Дан ордены (2015 елның 12 августы) — ''Әзербайҗан Республикасының иҗтимагый-сәяси тормышында актив катнашканы өчен''<ref>{{Cite web|url=https://vesti.az/politika/xeber__b_glava_goskomiteta_po_problemam_semi__zhenshhin_i_detej_azerbajdzhana_nagrazhdena_ordenom___shokhrat____b__-259318|title=Глава Госкомитета по проблемам семьи, женщин и детей Азербайджана награждена орденом «Шохрат»|author=Vesti.az|date=2015-08-12|language=ru|publisher=vesti.az|accessdate=2020-01-05}}</ref> .
* 1 нче дәрәҗә «Ватанга хезмәт өчен» ордены (2025 елның 12 августы) — ''Әзербайҗан Республикасының иҗтимагый-сәяси тормышындагы хезмәтләре өчен''.
* Мактау Легионы офицеры (2011, [[Франция]])<ref>{{Cite web|url=https://www.trend.az/azerbaijan/society/1819048.html|title=Глава Госкомитета по проблемам семьи, женщин и детей Азербайджана удостоена ордена Почетного легиона 2-й степени|language=ru|publisher=Trend.Az|accessdate=2026-04-19}}</ref>.
* Гаилә, хатын-кызлар һәм балалар эшләре буенча дәүләт комитетының махсус медале (2012) .
* Халыкара ICDO медале (2011).
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
[[Төркем:Азәрбайҗан министрлары]]
[[Төркем:Азәрбайҗанның хатын-кыз сәясәтчеләре]]
[[Төркем:Почетлы легион ордены офицерлары]]
[[Төркем:1нче дәрәҗә «Ватанга хезмәт өчен» ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Шөһрәт ордены (Азәрбайҗан) кавалерлары]]
[[Төркем:Бакыда туганнар]]
[[Төркем:1955 елда туганнар]]
[[Төркем:13 август көнне туганнар]]
8gyd0b8qy763la64jtqjwqkl69kudd0
Диләрә Әлиева
0
1488309
5794934
5794849
2026-04-19T18:35:54Z
Әмир
15082
{{Фш|}}
5794934
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}{{Фш|Әлиева}}
'''Диләрә Әләкбәр кызы Әлиева''' ({{Lang-az|Dilarə Ələkbər qızı Əliyeva}} ; {{Туу датасы|14|12|1929}}, {{Туу җире|Тифлис|в Тбилиси}} — {{Үлем датасы|19|4|1991}}, Ках районы) — [[Азәрбайҗан|Әзербайҗан]] һәм [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|совет]] әдәбият галиме, тәрҗемәче, [[Низами Гәнҗәви|Низами белгече]] һәм [[Картвелология|картвелолог]], филология фәннәре докторы, Әзербайҗан язучылар берлеге әгъзасы (1960 елдан), Грузия ССРның атказанган сәнгать эшлеклесе. Әзербайҗан ССР Югары Советы депутаты<ref name="axar" />.
== Биографиясе ==
Диләрә Әлиева 1929 елның 14 декабрендә [[Тбилиси]]да тимерче гаиләсендә туган. Тбилисиның 97 нче урта мәктәбен тәмамлый. Аннары [[Бакы дәүләт университеты|Әзербайҗан дәүләт университетының]] Көнчыгышны өйрәнү бүлегенә укырга керә<ref name="interpress"/>.
[[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясенең]] Низами исемендәге тел һәм әдәбият институтында аспирантурага кергәннән соң, ул [[Грузиянең Милли фәннәр академиясе|Грузия ССР Фәннәр академиясенең]] [[Институт грузинской литературы имени Шота Руставели|Шота Руставели исемендәге Грузия әдәбияты институтына]] җибәрелә. Монда ул «XIX гасыр әдәбиятында Әзербайҗан-Грузин әдәби мөнәсәбәтләренең чагылышы» дигән темага кандидатлык диссертациясе өстендә эшли, аны 1954 елда яклый<ref name="interpress"/>.
Соңрак Әлиева Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясенең Низами исемендәге Тел һәм әдәбият институтында кече фәнни хезмәткәр, Низами әдәбият музеенда өлкән фәнни хезмәткәр һәм музейның Борынгы дөнья һәм урта гасыр әдәбияты бүлеге мөдире булып эшли. Аннары ул Низами әдәбият институтының әдәби элемтәләр бүлегендә өлкән фәнни хезмәткәр, Низамины өйрәнү бүлегендә өлкән фәнни хезмәткәр һәм институтның әдәби элемтәләр бүлегендә әйдәп баручы фәнни хезмәткәр, шул ук вакытта бүлек мөдире булып та эшли. 1984 елда ул «Низами һәм грузин әдәбияты» буенча докторлык диссертациясен яклый<ref name="interpress"/>.
1988 елда, [[Tawlı Qarabax nizağı|Карабах конфликты башлану белән,]] Диләрә Әлиева Әзербайҗан халык хәрәкәтенең актив әгъзасы була. Соңрак ул Әзербайҗан Халык фронтының идарә Советы әгъзасы итеп сайлана. Моннан тыш, Диләрә Әлиева Хатын-кызлар хокукларын яклау җәмгыятен оештыручыларның һәм лидерларының берсе була<ref name="axar">{{статья
|заглавие = Bu məşhurlarımız yol terroruna qurban gedib
|ссылка = https://axar.az/news/toplum/24489.html
|язык = az
|издание = axar.az
|год = 2014
|месяц = 7
|число = 21
|archivedate = 2020-11-13
|archiveurl = https://web.archive.org/web/20201113045309/https://axar.az/news/toplum/24489.html
}}</ref>.
Ул Әзербайҗан ССР Югары Советының демократик блок депутаты була<ref name="interpress"/>.
1991 елның 19 апрелендә Диләрә Әлиева һәм төрки тел белгече Айдын Мамедов барган машина Ках районында һәлакәткә очрый. Ике галим дә һәлакәттә вафат була<ref name="interpress"/>.
Диләрә Әлиева Бакыдагы 2 нче почётлы Аллеясында җирләнгән.
Хатын-кызлар хокукларын яклауга багышланган оешма һәм Бакыда бер урам Диләрә Әлиева исеме белән атала<ref name="interpress">{{статья
|заглавие = Sabiq millət vəkillərinin müəmmalı avtoqəzada həlak olmalarından 25 il keçir
|ссылка = http://www.interpress.az/tehlil/page/2/35284-sabiq-millt-vkillrinin-mmmal-avtoqzada-hlak-olmalarndan-25-il-keir.html
|язык = az
|издание = interpress.az
|год = 2016
|месяц = 4
|число = 19
}}</ref>. Әлиева яшәгән бина диварына истәлек тактасы урнаштырылган.
== Фәнни эшләре ==
* М. Ф. Ахундов һәм аның грузин әдәбияты белән бәйләнешләре. — «СССР Фәннәр академиясе һәм Закавказье республикалары фәннәр академияләренең социаль фәннәр буенча берләштерелгән фәнни сессиясе материаллары.» Стенографист, доклад. — Баку, Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясе, 1957, 687—690 битләр.
* Әзербайҗан-Грузин әдәби мөнәсәбәтләре тарихыннан. — Баку, Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясе, 1958. 177 б.
* Классик Әзербайҗан язучылары Грузия һәм Тбилиси турында. — «Заря Востока», 1958, № 244, 19 октябрь.
* Халыклар туганлыгын данлау. [Әзербайҗан-грузин әдәби мөнәсәбәтләре тарихыннан]. — Әдәби Грузия, 1974, № 5, 82-86 б.
* Низами һәм грузин әдәбияты. — {{Б.}}, Элм, 1988. 212 б.
== Әзербайҗан теленә тәрҗемәләр ==
* Кардашлар (хикәяләр). {{Б.}} : Азәрнешр, 1972, 122 б.
* Bir gecənin sevinci (хикәяләр). {{Б.}} : Ганжлик, 1977, 82 б.
* Арсил Сулакаури . Aşağı-yuxarı (хикәяләр һәм хикәяләр). {{Б.}} : 1978, 185 б.
* [[Şota Rustaveli|Шота Руставели]] . Pələng dərisi geymiş pəhləvan . {{Б.}} : Эльм, 1978, 201 б.
* Миксель Кавакишвили . Torpaq çəkir. {{Б.}} : Язычи, 1980, 248 б.
* Илья Чавчавадзе . Dilənçinin hekayəti . {{Б.}} : Язичи, 1987, 151 б.
* Kür Xəzərə qovuşur (Грузия әдәбиятыннан сайлау). {{Б.}} : Язичи, 1988, 383 б.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
[[Төркем:Филология фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Юл-транспорт казасында һәлак булганнар]]
[[Төркем:Азәрбайҗанның феминизм эшлеклеләре]]
[[Төркем:Азәрбайҗан шәркыятьчеләре]]
[[Төркем:Азәрбайҗан тәрҗемәчеләре]]
[[Төркем:ССРБ тәрҗемәчеләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча әдәбият белгечләре]]
[[Төркем:1991 елда вафатлар]]
[[Төркем:19 апрель көнне вафатлар]]
[[Төркем:Тифлистә туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1929 елда туганнар]]
[[Төркем:14 декабрь көнне туганнар]]
l6epjncqkmj27118d8z72vzrijc6asd
Бәхәс:Диләрә Әлиева
1
1488310
5794876
5794842
2026-04-19T14:37:37Z
Баныу
35185
5794876
wikitext
text/x-wiki
{{ТИМ|ru|Алиева, Диляра Алекпер кызы}}
{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Баныу| ил = Азәрбайҗан| ил2 | ил3 =| тема=биография | тема2= | тема3= }}
d2771q8vpslt8pbgyt2d3htr61f5thd
Зарифа Әлиева
0
1488311
5794868
2026-04-19T14:21:27Z
Баныу
35185
«[[:ru:Special:Redirect/revision/152480875|Алиева, Зарифа Азиз кызы]]» битен тәрҗемә итеп ясалган
5794868
wikitext
text/x-wiki
'''Зарифа Әзиз кызы Әлиева''' ( {{Lang-az|Zərifə Əziz qızı Əliyeva}}, рус традициясендә '''Зарифа Азизовна Алиева''' ; [[28 апрель|28 апрель,]] [[1923 ел|1923]], Шахтахты авылы, Нахчиван автоном крайы, [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]] - [[1985 ел|1985 елның]] [[Офтальмология|15]] [[15 апрель|апрелендә]], [[Мәскәү]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]] ) [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|совет]] офтальмологы, [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Азәрбайҗан ССР Фәннәр академиясе]] академикы, [[профессор]] . Әлиевлар династиясе вәкиле.
Ундүрт монография һәм йөзләгән фәнни мәкалә, унике рационализаторлык тәкъдиме авторы.
[[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзербайҗан ССР]] ның сәламәтлек саклау буенча халык комиссары, анан соң [[Советлар Берлеге коммунистик фиркасе|Бөтенсоюз Коммунистлар партиясенең (большевиклар)]] Дагстан өлкә комитетының беренче секретаре булган Азиз Әлиевның кызы. Соңрак Азәрбайҗанның өченче президенты булган [[Һейдәр Әлиев|һейдәр Әлиевның]] хатыны һәм Азәрбайҗанның дүртенче президенты [[Илһам Әлиев|Илһам Әлиевның]] әнисе.
== Биографиясе ==
Зарифа Әлиева Әзербайҗан ССРда һәм гомумән СССРда зур абруйга ия була. Ул күз авыруларын дәвалау өчен берничә яңа ысул эшли һәм гамәлгә кертә.
Зариф Әлиеваның хезмәт эшчәнлегенең иң зур өлеше табибларның белемнәрен камилләштерү Әзербайҗан дәүләт институтында уза.
Аның инициативасы белән махсуслаштырылган тикшеренү лабораториясе булдырыла, ул Әзербайҗанда беренче офтальмология тикшеренү үзәге була <ref name=":0">{{Cite web|url=https://president.az/ru/articles/view/57771|title=Распоряжение Президента Азербайджанской Республики О проведении 100-летнего юбилея академика Зарифы Алиевой » Официальный сайт президента Азербайджанской Республики|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221210052732/https://president.az/ru/articles/view/57771|archivedate=2022-12-10|language=ru|work=president.az|accessdate=2022-12-10}}</ref> .
Зарифа Әлиева 1982 елдан гаиләсе белән Мәскәүдә яши. 1985 елда яман шештән вафат була. Мәскәүдәге Новодевичье зиратында җирләнгән. 1994 елда ул Бакыдагы почётлы Аллеясында яңадан җирләнә.
== Фәнни эшләре ==
* Күзнең гидродинамик системасының анатомик һәм физиологик үзенчәлекләре;
* Күз һәм күрү нервы юлындагы яшькә бәйле үзгәрешләр (Морфогистохимик тикшеренү) (берлектә). Баку, 1980;
* Күрү органының һөнәри патологиясе (берлектә). 1988;
* Күз яше агуны хирургик дәвалауның заманча ысуллары;
* Күз яше агу физиологиясе;
* Күз яше дренаж системасын саклап калу операциясе.
== Бүләкләре ==
* [[1981 ел|1981]] — СССР Медицина фәннәре академиясенең профессор М.И. Авербах исемендәге премиясе ( [[офтальмология]] өлкәсендәге иң югары бүләк).
== Шәҗәрә ==
* Отец — Азиз Алиев (1.01.1897 — 27.07.1962), советский и азербайджанский государственный и партийный деятель, дипломат, народный комиссар здравоохранения Азербайджанской ССР (1939—1941), Председатель Верховного Совета Азербайджанской ССР (1941—1944), Первый секретарь Дагестанского областного комитета ВКП(б) (1942—1948).
* Мать — Лейла Джаббар кызы Аббасова.
** Старший брат — Тамерлан Азиз оглы Алиев (3.10.1921 — 7.04.1997), эндокринолог, главный терапевт Министерства здравоохранения Азербайджана, выдающийся представитель медицинской науки, заслуженный деятель науки, лауреат Государственной премии (1981), доктор медицинских наук, профессор.
** Младшая сестра — Гюлара Азиз кызы Алиева (17.11.1933 — 27.07.1991), азербайджанский музыкант, пианист, композитор, педагог, кандидат искусствоведения (1966), заслуженный деятель искусств Азербайджанской ССР (1977).
** Зять — Адиль Азиз оглы Адилов (? — 1991), культуролог, погиб при несчастном случае вместе с дочерью и музыкантом и виолончелисткой Минирой.
*** Племянница — Нурида Адиль кызы Адилова (? — 1991), погибла при несчастном случае вместе с отцом и музыкантом и виолончелисткой Минирой.
** Младший брат — Джамиль Азиз оглы Алиев (род. 30.03.1946), онколог, доктор медицинских наук, профессор, заслуженный деятель науки (2000 г.), директор Республиканского национального центра онкологии, академик Российского ТЭА и Национальной академии наук Азербайджана, действительный член [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|НАН Азербайджана]].
*** Племянник — Азиз Джамиль оглы Алиев (род. 16.01.1975), доктор медицинских наук, профессор, ректор Бакинского филиала Первого Московского государственного медицинского университета имени И. М. Сеченова (Сеченовский Университет) (с 14 декабря 2015 года), ведущий научный сотрудник и хирург-онколог отделения опухолей головы и шеи Национального Центра Онкологии Азербайджанской Республики (с мая 2013 года).
** Муж — [[Һейдәр Әлиев|Гейдар Алиев]] (10.05.1923 — 12.12.2003), советский и азербайджанский государственный, партийный и политический деятель, третий [[президент]] [[Азәрбайҗан|Азербайджана]], дважды [[Социалистик Хезмәт Каһарманы|Герой Социалистического Труда]] (1979, 1983).
*** Дочь — Севиль Гейдар кызы Алиева (род. 12.10.1955).
**** Внук — Азер Махмуд оглы Алиев (род. 1986), бывший тяжелоатлет, представляющий Азербайджан, вице-президент Федерации тяжелой атлетики Азербайджана (с 2016 года), генеральный секретарь АзНОК (с 2021 года).
*** Сын — [[Илһам Әлиев|Ильхам Алиев]] (род. 24.12.1961), азербайджанский государственный и политический деятель, четвёртый [[президент]] [[Азәрбайҗан|Азербайджана]].
**** Внучка — Лейла Алиева (род. 3.07.1984), азербайджанский общественный деятель, главный редактор журнала «Баку», вице-президент Фонда Гейдара Алиева и глава представительства Фонда в [[Россия|России]], генеральный координатор Молодёжного форума [[Ислам хезмәттәшлеге оешмасы|ОИК]] по межкультурному диалогу, председатель Азербайджанской молодёжной организации России — АМОР, Учредитель IDEA — Инициативы международного диалога по охране окружающей среды, президент Федерации йоги Азербайджана.
***** Правнук — Али Агаларов (род. 1.12.2008).
***** Правнук — Микаил Агаларов (род. 1.12.2008).
***** Правнучка — Амина Агаларова (род. 9.04.2014).
**** Внучка — Арзу Ильхам кызы Алиева-Курбанова (род. 23.01.1989).
***** Правнук — Айдын Самед оглы Курбанов (род. 2012).
***** Правнучка — Арзу Самед кызы Курбанова (род. 2016).
**** Внук — Гейдар Ильхам оглы Алиев (род. 3.08.1997).
== Шәҗәрә ==
{{Алиевы}}
== Хәтер ==
2023 елда Зарифа Алиеваның 100 еллыгы билгеләп үтелде <ref name=":0">{{Cite web|url=https://president.az/ru/articles/view/57771|title=Распоряжение Президента Азербайджанской Республики О проведении 100-летнего юбилея академика Зарифы Алиевой » Официальный сайт президента Азербайджанской Республики|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221210052732/https://president.az/ru/articles/view/57771|archivedate=2022-12-10|language=ru|work=president.az|accessdate=2022-12-10}}</ref> .
2022 елның 28 апрелендә Ro-Pax паромы суга төшерелде һәм аңа Зарифа Әлиева исеме бирелә <ref>{{Cite web|url=https://www.asco.az/ru/pages/28/news/1106?555|title=Судно-паром «Зарифа Алиева» типа Ro-Pax отправилось в первое плавание|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230205154722/https://www.asco.az/ru/pages/28/news/1106?555|archivedate=2023-02-05|language=az|work=asco.az|accessdate=2023-02-05}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://news.day.az/economy/1559574.html|title=Азербайджанское судно "Зарифа Алиева" выполнило свыше 160 рейсов в порты стран ЦА|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230512042928/https://news.day.az/economy/1559574.html|archivedate=2023-05-12|date=2023-04-28|language=ru|work=Day.Az|accessdate=2023-05-12}}</ref> .
=== Маркалар ===
* 2003 һәм 2008 елларда Әзербайҗан Әлиевага багышланган почта маркаларын чыгара.
<center><gallery perrow="4" widths="200" heights="200">
Файл:Ukraine_Irpen_2010._First_snow._Friendship_Park_Academician_Zafiry_Aliyev_4.jpg|альт=Бюст Зарифы Алиевой в Ирпене, Украина| <small>Зарифа Алиеваның бюсты [[Ирпинь|Ирпенда]], [[Украина]]</small>
Файл:Stamp_of_Azerbaijan_823-824a.jpg|альт=Почтовые марки Азербайджана, 2008 год| <small>Әзербайҗан почта маркалары, [[2008 ел|2008]]</small>
Файл:Памятник_на_месте_первоначального_захоронения_академика_Зарифы_Алиевой.JPG|альт=Памятник на месте первоначального захоронения Алиевой на Новодевичьем кладбище Москвы| <small>Мәскәүнең Новодевичье зиратында Әлиеваның беренче күмелгән урынындагы һәйкәл.</small>
Файл:800px_Барельеф_на_стене_института_физиологии_им._А.И.Караева_НАН_Азербайджана,_где_работала_академик_Зарифа_Алиева.jpg|альт=Барельеф на стене института физиологии им. А.И.Караева НАН Азербайджана, где работала академик Зарифа Алиева| <small>Академик Зарифа Әлиева эшләгән Әзербайҗан милли фәннәр академиясенең А.И. Караев исемендәге Физиология институты диварындагы барельеф.</small>
Файл:Барельеф_на_стене_дома_в_Баку,_где_жила_Зарифа_Алиева.jpg|альт=Барельеф на стене дома в Баку, где жила Зарифа Алиева| <small>Бакудагы Зарифа Әлиева яшәгән йорт диварындагы барельеф</small>
</gallery></center>
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://web.archive.org/web/20160304000824/http://katarakte.net/index.php?id=53 Зарифа Алиеваның биографиясе]
* [https://web.archive.org/web/20071017233754/http://az.ee/univer/rus/Zarifa.shtml Зарифа Алиева турында мәкалә]
* [https://web.archive.org/web/20121103234155/http://novodevichye.narod.ru/alieva.html Новодевичье зиратындагы сенотафия]
[[Төркем:Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:Азәрбайҗанның беренче ханымнары]]
[[Төркем:Медицина фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Мәскәүдә вафатлар]]
[[Төркем:1985 елда вафатлар]]
[[Төркем:15 апрель көнне вафатлар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1923 елда туганнар]]
[[Төркем:28 апрель көнне туганнар]]
[[Төркем:Тәрҗемәләре тикшерелмәгән битләр]]
28nser3uub1ibwjnh1tyxs9b1cgnog3
5794869
5794868
2026-04-19T14:26:16Z
Баныу
35185
5794869
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Зарифа Әзиз кызы Әлиева''' ({{Lang-az|Zərifə Əziz qızı Əliyeva}}, рус традициясендә '''Зарифа Азизовна Алиева''' ; [[28 апрель|28 апрель,]] [[1923 ел|1923]], Шахтахты авылы, Нахчиван автоном крайы, [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]] — [[1985 ел|1985 елның]] [[Офтальмология|15]] [[15 апрель|апрелендә]], [[Мәскәү]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]]) [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|совет]] офтальмологы, [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Азәрбайҗан ССР Фәннәр академиясе]] академикы, [[профессор]] . Әлиевлар династиясе вәкиле.
Ундүрт монография һәм йөзләгән фәнни мәкалә, унике рационализаторлык тәкъдиме авторы.
[[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзербайҗан ССР]] ның сәламәтлек саклау буенча халык комиссары, анан соң [[Советлар Берлеге коммунистик фиркасе|Бөтенсоюз Коммунистлар партиясенең (большевиклар)]] Дагстан өлкә комитетының беренче секретаре булган Азиз Әлиевның кызы. Соңрак Азәрбайҗанның өченче президенты булган [[Һейдәр Әлиев|һейдәр Әлиевның]] хатыны һәм Азәрбайҗанның дүртенче президенты [[Илһам Әлиев|Илһам Әлиевның]] әнисе.
== Биографиясе ==
Зарифа Әлиева Әзербайҗан ССРда һәм гомумән СССРда зур абруйга ия була. Ул күз авыруларын дәвалау өчен берничә яңа ысул эшли һәм гамәлгә кертә.
Зариф Әлиеваның хезмәт эшчәнлегенең иң зур өлеше табибларның белемнәрен камилләштерү Әзербайҗан дәүләт институтында уза.
Аның инициативасы белән махсуслаштырылган тикшеренү лабораториясе булдырыла, ул Әзербайҗанда беренче офтальмология тикшеренү үзәге була<ref name=":0">{{Cite web|url=https://president.az/ru/articles/view/57771|title=Распоряжение Президента Азербайджанской Республики О проведении 100-летнего юбилея академика Зарифы Алиевой » Официальный сайт президента Азербайджанской Республики|language=ru|work=president.az|accessdate=2026-04-19}}</ref>.
Зарифа Әлиева 1982 елдан гаиләсе белән Мәскәүдә яши. 1985 елда яман шештән вафат була. Мәскәүдәге Новодевичье зиратында җирләнгән. 1994 елда ул Бакыдагы почётлы Аллеясында яңадан җирләнә.
== Фәнни эшләре ==
* Күзнең гидродинамик системасының анатомик һәм физиологик үзенчәлекләре;
* Күз һәм күрү нервы юлындагы яшькә бәйле үзгәрешләр (Морфогистохимик тикшеренү) (берлектә). Баку, 1980;
* Күрү органының һөнәри патологиясе (берлектә). 1988;
* Күз яше агуны хирургик дәвалауның заманча ысуллары;
* Күз яше агу физиологиясе;
* Күз яше дренаж системасын саклап калу операциясе.
== Бүләкләре ==
* [[1981 ел|1981]] — СССР Медицина фәннәре академиясенең профессор М. И. Авербах исемендәге премиясе ([[офтальмология]] өлкәсендәге иң югары бүләк).
== Хәтер ==
2023 елда Зарифа Алиеваның 100 еллыгы билгеләп үтелә<ref name=":0" /> .
2022 елның 28 апрелендә Ro-Pax паромы суга төшерелде һәм аңа Зарифа Әлиева исеме бирелә<ref>{{Cite web|url=https://www.asco.az/ru/pages/28/news/1106?555|title=Судно-паром «Зарифа Алиева» типа Ro-Pax отправилось в первое плавание|language=az|work=asco.az|accessdate=2026-04-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://news.day.az/economy/1559574.html|title=Азербайджанское судно "Зарифа Алиева" выполнило свыше 160 рейсов в порты стран ЦА|language=ru|work=Day.Az|accessdate=2026-04-19}}</ref> .
=== Маркалар ===
* 2003 һәм 2008 елларда Әзербайҗан Әлиевага багышланган почта маркаларын чыгара.
<center><gallery perrow="4" widths="200" heights="200">
Файл:Ukraine_Irpen_2010._First_snow._Friendship_Park_Academician_Zafiry_Aliyev_4.jpg|альт=Бюст Зарифы Алиевой в Ирпене, Украина| <small>Зарифа Алиеваның бюсты [[Ирпинь|Ирпенда]], [[Украина]]</small>
Файл:Stamp_of_Azerbaijan_823-824a.jpg|альт=Почтовые марки Азербайджана, 2008 год| <small>Әзербайҗан почта маркалары, [[2008 ел|2008]]</small>
Файл:Памятник_на_месте_первоначального_захоронения_академика_Зарифы_Алиевой.JPG|альт=Памятник на месте первоначального захоронения Алиевой на Новодевичьем кладбище Москвы| <small>Мәскәүнең Новодевичье зиратында Әлиеваның беренче күмелгән урынындагы һәйкәл.</small>
Файл:800px_Барельеф_на_стене_института_физиологии_им._А.И.Караева_НАН_Азербайджана,_где_работала_академик_Зарифа_Алиева.jpg|альт=Барельеф на стене института физиологии им. А.И.Караева НАН Азербайджана, где работала академик Зарифа Алиева| <small>Академик Зарифа Әлиева эшләгән Әзербайҗан милли фәннәр академиясенең А.И. Караев исемендәге Физиология институты диварындагы барельеф.</small>
Файл:Барельеф_на_стене_дома_в_Баку,_где_жила_Зарифа_Алиева.jpg|альт=Барельеф на стене дома в Баку, где жила Зарифа Алиева| <small>Бакудагы Зарифа Әлиева яшәгән йорт диварындагы барельеф</small>
</gallery></center>
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://web.archive.org/web/20160304000824/http://katarakte.net/index.php?id=53 Зарифа Алиеваның биографиясе]
* [https://web.archive.org/web/20071017233754/http://az.ee/univer/rus/Zarifa.shtml Зарифа Алиева турында мәкалә]
* [https://web.archive.org/web/20121103234155/http://novodevichye.narod.ru/alieva.html Новодевичье зиратындагы сенотафия]
[[Төркем:Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:Азәрбайҗанның беренче ханымнары]]
[[Төркем:Медицина фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Мәскәүдә вафатлар]]
[[Төркем:1985 елда вафатлар]]
[[Төркем:15 апрель көнне вафатлар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1923 елда туганнар]]
[[Төркем:28 апрель көнне туганнар]]
49ke6kxce17lgywa59ihf3h8w80wtmh
5794870
5794869
2026-04-19T14:30:42Z
Баныу
35185
5794870
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Зарифа Әзиз кызы Әлиева''' ({{Lang-az|Zərifə Əziz qızı Əliyeva}}, рус традициясендә '''Зарифа Азизовна Алиева''' ; [[28 апрель|28 апрель,]] [[1923 ел|1923]], Шахтахты авылы, Нахчиван автоном крайы, [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]] — [[1985 ел|1985 елның]] [[Офтальмология|15]] [[15 апрель|апрелендә]], [[Мәскәү]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]]) [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|совет]] офтальмологы, [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Азәрбайҗан ССР Фәннәр академиясе]] академикы, [[профессор]]. Әлиевлар династиясе вәкиле.
Ундүрт монография һәм йөзләгән фәнни мәкалә, унике рационализаторлык тәкъдиме авторы.
[[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзербайҗан ССР]] ның сәламәтлек саклау буенча халык комиссары, анан соң [[Советлар Берлеге коммунистик фиркасе|Бөтенсоюз Коммунистлар партиясенең (большевиклар)]] Дагстан өлкә комитетының беренче секретаре булган Азиз Әлиевның кызы. Соңрак Азәрбайҗанның өченче президенты булган [[Һейдәр Әлиев|һейдәр Әлиевның]] хатыны һәм Азәрбайҗанның дүртенче президенты [[Илһам Әлиев|Илһам Әлиевның]] әнисе<ref>[https://www.sb.by/articles/stoletnie-yubilei-so-dnya-rozhdeniya-geydara-i-zarify-alievykh-otmechayut-v-azerbaydzhane.html]</ref>.
== Биографиясе ==
Зарифа Әлиева Әзербайҗан ССРда һәм гомумән СССРда зур абруйга ия була. Ул күз авыруларын дәвалау өчен берничә яңа ысул эшли һәм гамәлгә кертә.
Зариф Әлиеваның хезмәт эшчәнлегенең иң зур өлеше табибларның белемнәрен камилләштерү Әзербайҗан дәүләт институтында уза.
Аның инициативасы белән махсуслаштырылган тикшеренү лабораториясе булдырыла, ул Әзербайҗанда беренче офтальмология тикшеренү үзәге була<ref name=":0">{{Cite web|url=https://president.az/ru/articles/view/57771|title=Распоряжение Президента Азербайджанской Республики О проведении 100-летнего юбилея академика Зарифы Алиевой » Официальный сайт президента Азербайджанской Республики|language=ru|work=president.az|accessdate=2026-04-19}}</ref>.
Зарифа Әлиева 1982 елдан гаиләсе белән Мәскәүдә яши. 1985 елда яман шештән вафат була. Мәскәүдәге Новодевичье зиратында җирләнгән. 1994 елда ул Бакыдагы почётлы Аллеясында яңадан җирләнә.
== Фәнни эшләре ==
* Күзнең гидродинамик системасының анатомик һәм физиологик үзенчәлекләре;
* Күз һәм күрү нервы юлындагы яшькә бәйле үзгәрешләр (Морфогистохимик тикшеренү) (берлектә). Баку, 1980;
* Күрү органының һөнәри патологиясе (берлектә). 1988;
* Күз яше агуны хирургик дәвалауның заманча ысуллары;
* Күз яше агу физиологиясе;
* Күз яше дренаж системасын саклап калу операциясе.
== Бүләкләре ==
* [[1981 ел|1981]] — СССР Медицина фәннәре академиясенең профессор М. И. Авербах исемендәге премиясе ([[офтальмология]] өлкәсендәге иң югары бүләк).
== Хәтер ==
2023 елда Зарифа Алиеваның 100 еллыгы билгеләп үтелә<ref name=":0" /> .
2022 елның 28 апрелендә Ro-Pax паромы суга төшерелде һәм аңа Зарифа Әлиева исеме бирелә<ref>{{Cite web|url=https://www.asco.az/ru/pages/28/news/1106?555|title=Судно-паром «Зарифа Алиева» типа Ro-Pax отправилось в первое плавание|language=az|work=asco.az|accessdate=2026-04-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://news.day.az/economy/1559574.html|title=Азербайджанское судно "Зарифа Алиева" выполнило свыше 160 рейсов в порты стран ЦА|language=ru|work=Day.Az|accessdate=2026-04-19}}</ref> .
=== Маркалар ===
* 2003 һәм 2008 елларда Әзербайҗан Әлиевага багышланган почта маркаларын чыгара.
<center><gallery perrow="4" widths="200" heights="200">
Файл:Ukraine_Irpen_2010._First_snow._Friendship_Park_Academician_Zafiry_Aliyev_4.jpg|альт=Бюст Зарифы Алиевой в Ирпене, Украина| <small>Зарифа Алиеваның бюсты [[Ирпинь|Ирпенда]], [[Украина]]</small>
Файл:Stamp_of_Azerbaijan_823-824a.jpg|альт=Почтовые марки Азербайджана, 2008 год| <small>Әзербайҗан почта маркалары, [[2008 ел|2008]]</small>
Файл:Памятник_на_месте_первоначального_захоронения_академика_Зарифы_Алиевой.JPG|альт=Памятник на месте первоначального захоронения Алиевой на Новодевичьем кладбище Москвы| <small>Мәскәүнең Новодевичье зиратында Әлиеваның беренче күмелгән урынындагы һәйкәл.</small>
Файл:800px_Барельеф_на_стене_института_физиологии_им._А.И.Караева_НАН_Азербайджана,_где_работала_академик_Зарифа_Алиева.jpg|альт=Барельеф на стене института физиологии им. А.И.Караева НАН Азербайджана, где работала академик Зарифа Алиева| <small>Академик Зарифа Әлиева эшләгән Әзербайҗан милли фәннәр академиясенең А.И. Караев исемендәге Физиология институты диварындагы барельеф.</small>
Файл:Барельеф_на_стене_дома_в_Баку,_где_жила_Зарифа_Алиева.jpg|альт=Барельеф на стене дома в Баку, где жила Зарифа Алиева| <small>Бакудагы Зарифа Әлиева яшәгән йорт диварындагы барельеф</small>
</gallery></center>
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://web.archive.org/web/20160304000824/http://katarakte.net/index.php?id=53 Зарифа Алиеваның биографиясе]
* [https://web.archive.org/web/20071017233754/http://az.ee/univer/rus/Zarifa.shtml Зарифа Алиева турында мәкалә]
* [https://web.archive.org/web/20121103234155/http://novodevichye.narod.ru/alieva.html Новодевичье зиратындагы сенотафия]
[[Төркем:Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:Азәрбайҗанның беренче ханымнары]]
[[Төркем:Медицина фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Мәскәүдә вафатлар]]
[[Төркем:1985 елда вафатлар]]
[[Төркем:15 апрель көнне вафатлар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1923 елда туганнар]]
[[Төркем:28 апрель көнне туганнар]]
g6wa9lvm4kr0tfi5i3zzzik3c8th5un
5794871
5794870
2026-04-19T14:31:31Z
Баныу
35185
5794871
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Зарифа Әзиз кызы Әлиева''' ({{Lang-az|Zərifə Əziz qızı Əliyeva}}, рус традициясендә '''Зарифа Азизовна Алиева''' ; [[28 апрель|28 апрель,]] [[1923 ел|1923]], Шахтахты авылы, Нахчиван автоном крайы, [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]] — [[1985 ел|1985 елның]] [[Офтальмология|15]] [[15 апрель|апрелендә]], [[Мәскәү]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]]) [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|совет]] офтальмологы, [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Азәрбайҗан ССР Фәннәр академиясе]] академикы, [[профессор]]. Әлиевлар династиясе вәкиле.
Ундүрт монография һәм йөзләгән фәнни мәкалә, унике рационализаторлык тәкъдиме авторы.
[[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзербайҗан ССР]] ның сәламәтлек саклау буенча халык комиссары, анан соң [[Советлар Берлеге коммунистик фиркасе|Бөтенсоюз Коммунистлар партиясенең (большевиклар)]] Дагстан өлкә комитетының беренче секретаре булган Азиз Әлиевның кызы. Соңрак Азәрбайҗанның өченче президенты булган [[Һейдәр Әлиев|һейдәр Әлиевның]] хатыны һәм Азәрбайҗанның дүртенче президенты [[Илһам Әлиев|Илһам Әлиевның]] әнисе<ref>[https://www.sb.by/articles/stoletnie-yubilei-so-dnya-rozhdeniya-geydara-i-zarify-alievykh-otmechayut-v-azerbaydzhane.html Столетние юбилеи со дня рождения Гейдара и Зарифы Алиевых отмечают в Азербайджане]</ref>.
== Биографиясе ==
Зарифа Әлиева Әзербайҗан ССРда һәм гомумән СССРда зур абруйга ия була. Ул күз авыруларын дәвалау өчен берничә яңа ысул эшли һәм гамәлгә кертә.
Зариф Әлиеваның хезмәт эшчәнлегенең иң зур өлеше табибларның белемнәрен камилләштерү Әзербайҗан дәүләт институтында уза.
Аның инициативасы белән махсуслаштырылган тикшеренү лабораториясе булдырыла, ул Әзербайҗанда беренче офтальмология тикшеренү үзәге була<ref name=":0">{{Cite web|url=https://president.az/ru/articles/view/57771|title=Распоряжение Президента Азербайджанской Республики О проведении 100-летнего юбилея академика Зарифы Алиевой » Официальный сайт президента Азербайджанской Республики|language=ru|work=president.az|accessdate=2026-04-19}}</ref>.
Зарифа Әлиева 1982 елдан гаиләсе белән Мәскәүдә яши. 1985 елда яман шештән вафат була. Мәскәүдәге Новодевичье зиратында җирләнгән. 1994 елда ул Бакыдагы почётлы Аллеясында яңадан җирләнә.
== Фәнни эшләре ==
* Күзнең гидродинамик системасының анатомик һәм физиологик үзенчәлекләре;
* Күз һәм күрү нервы юлындагы яшькә бәйле үзгәрешләр (Морфогистохимик тикшеренү) (берлектә). Баку, 1980;
* Күрү органының һөнәри патологиясе (берлектә). 1988;
* Күз яше агуны хирургик дәвалауның заманча ысуллары;
* Күз яше агу физиологиясе;
* Күз яше дренаж системасын саклап калу операциясе.
== Бүләкләре ==
* [[1981 ел|1981]] — СССР Медицина фәннәре академиясенең профессор М. И. Авербах исемендәге премиясе ([[офтальмология]] өлкәсендәге иң югары бүләк).
== Хәтер ==
2023 елда Зарифа Алиеваның 100 еллыгы билгеләп үтелә<ref name=":0" /> .
2022 елның 28 апрелендә Ro-Pax паромы суга төшерелде һәм аңа Зарифа Әлиева исеме бирелә<ref>{{Cite web|url=https://www.asco.az/ru/pages/28/news/1106?555|title=Судно-паром «Зарифа Алиева» типа Ro-Pax отправилось в первое плавание|language=az|work=asco.az|accessdate=2026-04-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://news.day.az/economy/1559574.html|title=Азербайджанское судно "Зарифа Алиева" выполнило свыше 160 рейсов в порты стран ЦА|language=ru|work=Day.Az|accessdate=2026-04-19}}</ref> .
=== Маркалар ===
* 2003 һәм 2008 елларда Әзербайҗан Әлиевага багышланган почта маркаларын чыгара.
<center><gallery perrow="4" widths="200" heights="200">
Файл:Ukraine_Irpen_2010._First_snow._Friendship_Park_Academician_Zafiry_Aliyev_4.jpg|альт=Бюст Зарифы Алиевой в Ирпене, Украина| <small>Зарифа Алиеваның бюсты [[Ирпинь|Ирпенда]], [[Украина]]</small>
Файл:Stamp_of_Azerbaijan_823-824a.jpg|альт=Почтовые марки Азербайджана, 2008 год| <small>Әзербайҗан почта маркалары, [[2008 ел|2008]]</small>
Файл:Памятник_на_месте_первоначального_захоронения_академика_Зарифы_Алиевой.JPG|альт=Памятник на месте первоначального захоронения Алиевой на Новодевичьем кладбище Москвы| <small>Мәскәүнең Новодевичье зиратында Әлиеваның беренче күмелгән урынындагы һәйкәл.</small>
Файл:800px_Барельеф_на_стене_института_физиологии_им._А.И.Караева_НАН_Азербайджана,_где_работала_академик_Зарифа_Алиева.jpg|альт=Барельеф на стене института физиологии им. А.И.Караева НАН Азербайджана, где работала академик Зарифа Алиева| <small>Академик Зарифа Әлиева эшләгән Әзербайҗан милли фәннәр академиясенең А.И. Караев исемендәге Физиология институты диварындагы барельеф.</small>
Файл:Барельеф_на_стене_дома_в_Баку,_где_жила_Зарифа_Алиева.jpg|альт=Барельеф на стене дома в Баку, где жила Зарифа Алиева| <small>Бакудагы Зарифа Әлиева яшәгән йорт диварындагы барельеф</small>
</gallery></center>
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://web.archive.org/web/20160304000824/http://katarakte.net/index.php?id=53 Зарифа Алиеваның биографиясе]
* [https://web.archive.org/web/20071017233754/http://az.ee/univer/rus/Zarifa.shtml Зарифа Алиева турында мәкалә]
* [https://web.archive.org/web/20121103234155/http://novodevichye.narod.ru/alieva.html Новодевичье зиратындагы сенотафия]
[[Төркем:Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:Азәрбайҗанның беренче ханымнары]]
[[Төркем:Медицина фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Мәскәүдә вафатлар]]
[[Төркем:1985 елда вафатлар]]
[[Төркем:15 апрель көнне вафатлар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1923 елда туганнар]]
[[Төркем:28 апрель көнне туганнар]]
nel0smej220pd5iz3qx6a6agx7b2sge
5794872
5794871
2026-04-19T14:32:25Z
Баныу
35185
/* Маркалар */
5794872
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Зарифа Әзиз кызы Әлиева''' ({{Lang-az|Zərifə Əziz qızı Əliyeva}}, рус традициясендә '''Зарифа Азизовна Алиева''' ; [[28 апрель|28 апрель,]] [[1923 ел|1923]], Шахтахты авылы, Нахчиван автоном крайы, [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]] — [[1985 ел|1985 елның]] [[Офтальмология|15]] [[15 апрель|апрелендә]], [[Мәскәү]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]]) [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|совет]] офтальмологы, [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Азәрбайҗан ССР Фәннәр академиясе]] академикы, [[профессор]]. Әлиевлар династиясе вәкиле.
Ундүрт монография һәм йөзләгән фәнни мәкалә, унике рационализаторлык тәкъдиме авторы.
[[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзербайҗан ССР]] ның сәламәтлек саклау буенча халык комиссары, анан соң [[Советлар Берлеге коммунистик фиркасе|Бөтенсоюз Коммунистлар партиясенең (большевиклар)]] Дагстан өлкә комитетының беренче секретаре булган Азиз Әлиевның кызы. Соңрак Азәрбайҗанның өченче президенты булган [[Һейдәр Әлиев|һейдәр Әлиевның]] хатыны һәм Азәрбайҗанның дүртенче президенты [[Илһам Әлиев|Илһам Әлиевның]] әнисе<ref>[https://www.sb.by/articles/stoletnie-yubilei-so-dnya-rozhdeniya-geydara-i-zarify-alievykh-otmechayut-v-azerbaydzhane.html Столетние юбилеи со дня рождения Гейдара и Зарифы Алиевых отмечают в Азербайджане]</ref>.
== Биографиясе ==
Зарифа Әлиева Әзербайҗан ССРда һәм гомумән СССРда зур абруйга ия була. Ул күз авыруларын дәвалау өчен берничә яңа ысул эшли һәм гамәлгә кертә.
Зариф Әлиеваның хезмәт эшчәнлегенең иң зур өлеше табибларның белемнәрен камилләштерү Әзербайҗан дәүләт институтында уза.
Аның инициативасы белән махсуслаштырылган тикшеренү лабораториясе булдырыла, ул Әзербайҗанда беренче офтальмология тикшеренү үзәге була<ref name=":0">{{Cite web|url=https://president.az/ru/articles/view/57771|title=Распоряжение Президента Азербайджанской Республики О проведении 100-летнего юбилея академика Зарифы Алиевой » Официальный сайт президента Азербайджанской Республики|language=ru|work=president.az|accessdate=2026-04-19}}</ref>.
Зарифа Әлиева 1982 елдан гаиләсе белән Мәскәүдә яши. 1985 елда яман шештән вафат була. Мәскәүдәге Новодевичье зиратында җирләнгән. 1994 елда ул Бакыдагы почётлы Аллеясында яңадан җирләнә.
== Фәнни эшләре ==
* Күзнең гидродинамик системасының анатомик һәм физиологик үзенчәлекләре;
* Күз һәм күрү нервы юлындагы яшькә бәйле үзгәрешләр (Морфогистохимик тикшеренү) (берлектә). Баку, 1980;
* Күрү органының һөнәри патологиясе (берлектә). 1988;
* Күз яше агуны хирургик дәвалауның заманча ысуллары;
* Күз яше агу физиологиясе;
* Күз яше дренаж системасын саклап калу операциясе.
== Бүләкләре ==
* [[1981 ел|1981]] — СССР Медицина фәннәре академиясенең профессор М. И. Авербах исемендәге премиясе ([[офтальмология]] өлкәсендәге иң югары бүләк).
== Хәтер ==
2023 елда Зарифа Алиеваның 100 еллыгы билгеләп үтелә<ref name=":0" /> .
2022 елның 28 апрелендә Ro-Pax паромы суга төшерелде һәм аңа Зарифа Әлиева исеме бирелә<ref>{{Cite web|url=https://www.asco.az/ru/pages/28/news/1106?555|title=Судно-паром «Зарифа Алиева» типа Ro-Pax отправилось в первое плавание|language=az|work=asco.az|accessdate=2026-04-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://news.day.az/economy/1559574.html|title=Азербайджанское судно "Зарифа Алиева" выполнило свыше 160 рейсов в порты стран ЦА|language=ru|work=Day.Az|accessdate=2026-04-19}}</ref> .
=== Маркалар ===
* 2003 һәм 2008 елларда Әзербайҗан Әлиевага багышланган почта маркаларын чыгара.
<center><gallery perrow="4" widths="200" heights="200">
Файл:Ukraine_Irpen_2010._First_snow._Friendship_Park_Academician_Zafiry_Aliyev_4.jpg|альт=Бюст Зарифы Алиевой в Ирпене, Украина| <small>Зарифа Алиеваның бюсты [[Ирпинь|Ирпенда]], [[Украина]]</small>
Файл:Stamp_of_Azerbaijan_823-824a.jpg|альт=Почтовые марки Азербайджана, 2008 год| <small>Әзербайҗан почта маркалары, [[2008 ел|2008]]</small>
Файл:Памятник_на_месте_первоначального_захоронения_академика_Зарифы_Алиевой.JPG|альт=Памятник на месте первоначального захоронения Алиевой на Новодевичьем кладбище Москвы| <small>Мәскәүнең Новодевичье зиратында Әлиеваның беренче күмелгән урынындагы һәйкәл.</small>
Файл:800px_Барельеф_на_стене_института_физиологии_им._А.И.Караева_НАН_Азербайджана,_где_работала_академик_Зарифа_Алиева.jpg|альт=Барельеф на стене института физиологии им. А.И.Караева НАН Азербайджана, где работала академик Зарифа Алиева| <small>Академик Зарифа Әлиева эшләгән Әзербайҗан милли фәннәр академиясенең А.И. Караев исемендәге Физиология институты диварындагы барельеф.</small>
</gallery></center>
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://web.archive.org/web/20160304000824/http://katarakte.net/index.php?id=53 Зарифа Алиеваның биографиясе]
* [https://web.archive.org/web/20071017233754/http://az.ee/univer/rus/Zarifa.shtml Зарифа Алиева турында мәкалә]
* [https://web.archive.org/web/20121103234155/http://novodevichye.narod.ru/alieva.html Новодевичье зиратындагы сенотафия]
[[Төркем:Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:Азәрбайҗанның беренче ханымнары]]
[[Төркем:Медицина фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Мәскәүдә вафатлар]]
[[Төркем:1985 елда вафатлар]]
[[Төркем:15 апрель көнне вафатлар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1923 елда туганнар]]
[[Төркем:28 апрель көнне туганнар]]
shq6gr0uui2b19wtbk3nkckmbn9k7jh
5794925
5794872
2026-04-19T18:26:19Z
Әмир
15082
{{Фш|}}
5794925
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}{{Фш|Әлиева}}
'''Зарифа Әзиз кызы Әлиева''' ({{Lang-az|Zərifə Əziz qızı Əliyeva}}, рус традициясендә '''Зарифа Азизовна Алиева''' ; [[28 апрель|28 апрель,]] [[1923 ел|1923]], Шахтахты авылы, Нахчиван автоном крайы, [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]] — [[1985 ел|1985 елның]] [[Офтальмология|15]] [[15 апрель|апрелендә]], [[Мәскәү]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]]) [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|совет]] офтальмологы, [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Азәрбайҗан ССР Фәннәр академиясе]] академикы, [[профессор]]. Әлиевлар династиясе вәкиле.
Ундүрт монография һәм йөзләгән фәнни мәкалә, унике рационализаторлык тәкъдиме авторы.
[[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзербайҗан ССР]] ның сәламәтлек саклау буенча халык комиссары, анан соң [[Советлар Берлеге коммунистик фиркасе|Бөтенсоюз Коммунистлар партиясенең (большевиклар)]] Дагстан өлкә комитетының беренче секретаре булган Азиз Әлиевның кызы. Соңрак Азәрбайҗанның өченче президенты булган [[Һейдәр Әлиев|һейдәр Әлиевның]] хатыны һәм Азәрбайҗанның дүртенче президенты [[Илһам Әлиев|Илһам Әлиевның]] әнисе<ref>[https://www.sb.by/articles/stoletnie-yubilei-so-dnya-rozhdeniya-geydara-i-zarify-alievykh-otmechayut-v-azerbaydzhane.html Столетние юбилеи со дня рождения Гейдара и Зарифы Алиевых отмечают в Азербайджане]</ref>.
== Биографиясе ==
Зарифа Әлиева Әзербайҗан ССРда һәм гомумән СССРда зур абруйга ия була. Ул күз авыруларын дәвалау өчен берничә яңа ысул эшли һәм гамәлгә кертә.
Зариф Әлиеваның хезмәт эшчәнлегенең иң зур өлеше табибларның белемнәрен камилләштерү Әзербайҗан дәүләт институтында уза.
Аның инициативасы белән махсуслаштырылган тикшеренү лабораториясе булдырыла, ул Әзербайҗанда беренче офтальмология тикшеренү үзәге була<ref name=":0">{{Cite web|url=https://president.az/ru/articles/view/57771|title=Распоряжение Президента Азербайджанской Республики О проведении 100-летнего юбилея академика Зарифы Алиевой » Официальный сайт президента Азербайджанской Республики|language=ru|work=president.az|accessdate=2026-04-19}}</ref>.
Зарифа Әлиева 1982 елдан гаиләсе белән Мәскәүдә яши. 1985 елда яман шештән вафат була. Мәскәүдәге Новодевичье зиратында җирләнгән. 1994 елда ул Бакыдагы почётлы Аллеясында яңадан җирләнә.
== Фәнни эшләре ==
* Күзнең гидродинамик системасының анатомик һәм физиологик үзенчәлекләре;
* Күз һәм күрү нервы юлындагы яшькә бәйле үзгәрешләр (Морфогистохимик тикшеренү) (берлектә). Баку, 1980;
* Күрү органының һөнәри патологиясе (берлектә). 1988;
* Күз яше агуны хирургик дәвалауның заманча ысуллары;
* Күз яше агу физиологиясе;
* Күз яше дренаж системасын саклап калу операциясе.
== Бүләкләре ==
* [[1981 ел|1981]] — СССР Медицина фәннәре академиясенең профессор М. И. Авербах исемендәге премиясе ([[офтальмология]] өлкәсендәге иң югары бүләк).
== Хәтер ==
2023 елда Зарифа Алиеваның 100 еллыгы билгеләп үтелә<ref name=":0" /> .
2022 елның 28 апрелендә Ro-Pax паромы суга төшерелде һәм аңа Зарифа Әлиева исеме бирелә<ref>{{Cite web|url=https://www.asco.az/ru/pages/28/news/1106?555|title=Судно-паром «Зарифа Алиева» типа Ro-Pax отправилось в первое плавание|language=az|work=asco.az|accessdate=2026-04-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://news.day.az/economy/1559574.html|title=Азербайджанское судно "Зарифа Алиева" выполнило свыше 160 рейсов в порты стран ЦА|language=ru|work=Day.Az|accessdate=2026-04-19}}</ref> .
=== Маркалар ===
* 2003 һәм 2008 елларда Әзербайҗан Әлиевага багышланган почта маркаларын чыгара.
<center><gallery perrow="4" widths="200" heights="200">
Файл:Ukraine_Irpen_2010._First_snow._Friendship_Park_Academician_Zafiry_Aliyev_4.jpg|альт=Бюст Зарифы Алиевой в Ирпене, Украина| <small>Зарифа Алиеваның бюсты [[Ирпинь|Ирпенда]], [[Украина]]</small>
Файл:Stamp_of_Azerbaijan_823-824a.jpg|альт=Почтовые марки Азербайджана, 2008 год| <small>Әзербайҗан почта маркалары, [[2008 ел|2008]]</small>
Файл:Памятник_на_месте_первоначального_захоронения_академика_Зарифы_Алиевой.JPG|альт=Памятник на месте первоначального захоронения Алиевой на Новодевичьем кладбище Москвы| <small>Мәскәүнең Новодевичье зиратында Әлиеваның беренче күмелгән урынындагы һәйкәл.</small>
Файл:800px_Барельеф_на_стене_института_физиологии_им._А.И.Караева_НАН_Азербайджана,_где_работала_академик_Зарифа_Алиева.jpg|альт=Барельеф на стене института физиологии им. А.И.Караева НАН Азербайджана, где работала академик Зарифа Алиева| <small>Академик Зарифа Әлиева эшләгән Әзербайҗан милли фәннәр академиясенең А.И. Караев исемендәге Физиология институты диварындагы барельеф.</small>
</gallery></center>
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://web.archive.org/web/20160304000824/http://katarakte.net/index.php?id=53 Зарифа Алиеваның биографиясе]
* [https://web.archive.org/web/20071017233754/http://az.ee/univer/rus/Zarifa.shtml Зарифа Алиева турында мәкалә]
* [https://web.archive.org/web/20121103234155/http://novodevichye.narod.ru/alieva.html Новодевичье зиратындагы сенотафия]
[[Төркем:Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:Азәрбайҗанның беренче ханымнары]]
[[Төркем:Медицина фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Мәскәүдә вафатлар]]
[[Төркем:1985 елда вафатлар]]
[[Төркем:15 апрель көнне вафатлар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1923 елда туганнар]]
[[Төркем:28 апрель көнне туганнар]]
9j9vviolve8s0eetpjle7gy7cm2kd2o
Бәхәс:Зарифа Әлиева
1
1488312
5794873
2026-04-19T14:35:19Z
Баныу
35185
Яңа бит: «{{ТИМ|ru|Алиева, Зарифа Азиз кызы}} {{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Баныу| ил = Азәрбайҗан| ил2 | ил3 =| тема=биография | тема2= | тема3= }}»
5794873
wikitext
text/x-wiki
{{ТИМ|ru|Алиева, Зарифа Азиз кызы}}
{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Баныу| ил = Азәрбайҗан| ил2 | ил3 =| тема=биография | тема2= | тема3= }}
3olp8pmxrurm6x1ra3cpv1sil8fkn3p
Әдилә Намазова
0
1488313
5794877
2026-04-19T15:02:05Z
Баныу
35185
«[[:ru:Special:Redirect/revision/148733538|Намазова, Адиля Аваз кызы]]» битен тәрҗемә итеп ясалган
5794877
wikitext
text/x-wiki
'''Әдилә Әвәз кызы Намазова''' (1926 елның 9 сентябре, Сеидли авылы, Әгдам районы, [[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзербайҗан ССР]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]] - 2020 елның 16 декабре) - совет һәм Әзәербайҗан педиатры , СССР Медицина Фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы (1971), [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясе]] академигы (1983) һәм [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|АМӘ]] академигы (2003), Россия медицина фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы (1992), Россия Фәннәр академиясенең мөхбир әгъзасы (2014). [[Заслуженный деятель науки Азербайджанской ССР|Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклесе]] (1981).
== Биографиясе ==
Әдилә Низамова 1926 елның 9 сентябрендә Әзәрбәйҗанның Әгдам районында туган.
1949 елда Әзербайҗан медицина институтын тәмамлый.
1949-1953 елларда ул Әгдам районында балалар консультация үзәге җитәкчесе булып эшли.
1959 елда ул кандидатлык, ә 1965 елда докторлык диссертациясен яклый.
1966-2020 елларда - Әзербайҗан медицина университетының балалар авырулары кафедрасы мөдире.
1971 елдан 1990 елга кадәр - Әзербайҗан ССР Сәламәтлек саклау министрлыгының Фәнни медицина советы рәисе.
1971 елда ул СССР Медицина фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы итеп сайлана.
1983 елда ул [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Азәрбайҗан ССР Фәннәр академиясе]] академигы итеп сайлана (2003 елдан - [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе]] ).
1989 елның язында ул совет хатын-кызлары комитеты берләштергән хатын-кызлар советларыннан СССР халык депутаты итеп сайлана, аннары СССР Югары Советының хатын-кызлар эшләре, гаиләне яклау, аналык һәм балачак комитеты әгъзасы итеп билгеләнә <ref name="chlen">{{Cite web|url=http://supsov.narod.ru/HTML/D1360.HTML|title=Последние депутаты последнего Верховного Совета СССР по алфавиту|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230927211313/http://supsov.narod.ru/HTML/D1360.HTML|archivedate=2023-09-27|accessdate=2023-09-27}}</ref> .
1992 елда ул [[Россия медицина фәннәре академиясе|Россия медицина фәннәре академиясенең]] мөхбир әгъзасы.
2014 елда ул Россия Фәннәр академиясенең мөхбир әгъзасы. ( [[Россия медицина фәннәре академиясе]] һәм Россия авыл хуҗалыгы фәннәре академиясен [[Россия фәннәр академиясе|Россия Фәннәр академиясе]] белән берләштерү кысаларында).
Әдилә Намазова 2020 елның 16 декабрендә вафат була.
== Фәнни эшчәнлеге ==
Балалар кардиологиясе буенча белгеч.
Ул ревматизмның актив фазасындагы балаларда йөрәк-кан тамырлары системасының функциональ торышын билгели, балаларда тумыштан килгән септаль кимчелекләрнең клиник үзенчәлекләрен өйрәнә, клиник практикага төрле электрофизиологик тикшеренү ысулларын кертә һәм йөрәк хирургиясенең озак вакытлы нәтиҗәләрен (1 елдан 20 елга кадәр) өйрәнә.
Ул балалар һәм яшүсмерләрдә гипертония һәм гипотониянең таралуын һәм клиник күренешләрен өйрәнә. Биоген аминнарның, бөер өсте бизләре функциясенең, липидлар алмашының һәм калликреин-кинин системасының роле билгели. Гипертония һәм гипотония балачакта башлана дип билгели. Бу авыруларның классификациясе эшләнә.
Биомедицина этикасының төрле аспектлары эшләнә, медицина университетларында һәм урта медицина мәктәпләрендә медицина этикасын укыту өчен программа төзелә..
Аның җитәкчелегендә 42 кандидат һәм 3 медицина фәннәре докторы әзерләнде.
== Бүләкләре ==
* "Фидакарь хезмәт өчен. Владимир Ильич Ленинның тууына 100 ел тулу уңаеннан" юбилей медале (1970)
* [[Заслуженный деятель науки Азербайджанской ССР|Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклесе]] (1981)
* СССР Дәүләт премиясе (1982)
* Дан ордены (1996)
* ''Азәрбайҗанда медицина фәнен үстерүдәге хезмәтләре өчен'' Дан ордены (2011 елның 6 сентябре)
* Әзербайҗан Республикасы Президенты Мактау грамотасы (2016 елның 7 сентябре) - ''Әзербайҗанда медицина фәнен үстерүдәге хезмәтләре һәм медицина кадрларын әзерләүдә күпьеллык нәтиҗәле эше өчен'' <ref>{{Cite web|url=https://azertag.az/ru/xeber/990680|title=Распоряжение Президента Азербайджанской Республики О награждении А.А.Намазовой «Почётным дипломом Президента Азербайджанской Республики»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210812094612/https://azertag.az/ru/xeber/990680|archivedate=2021-08-12|accessdate=2021-08-12}}</ref>
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр|refs=<ref name="snoska1">{{cite web|url=https://pediatriajournal.ru/files/upload/mags/281/2006_6_1891.pdf|title=Адиля Аваз Кызы Намазова (к 80-летию со дня рождения). Журнал «Педиатрия» имени Г. Н. Сперанского. 2006 год, том 85, № 6|format=pdf|publisher=pediatriajournal.ru|access-date=2019-12-01}}</ref>}}
== Сылтамалар ==
* Профиль Адилии Аваз-Кызы Намазовой на официальном сайте РАН
* [https://azertag.az/ru/xeber/1667969?__cf_chl_jschl_tk__=e9fbfbb259f9a42db4858251a296aee5a176c8cc-1609399219-0-AZv7fiMhD6gndLFiF6okNXtPZMfZp8yeQYJCztPq3GVUr8BrZ_Y-WfMq4m3r6z-Z10Dy3L58LMyQCNixBMX2c0sCKO3BfLzXH_lWlEOhTksJMJ3NWubpSkYuhac5fRYJ1lx1lo2fOwyge-qPWg9c7P-ePqE4x-U-AkFGYOiLnlPIAT-geN5FGug_y0E5sqE24ESBer4eGsaOW2r0aYejgAeK3RSOsojGVCWBMxrbAvPHkS9GZvEpTBOaCL6Ue4Gc3xRTtdJFjM-FZnwERg6slziM9DJ920MMlUL04GP5-LKDwvgT1tQfsM6lmbwACM0IBCNVIqNNM0xjJUQKrguXkwQ Адиля Авез гызы Намазова]
[[Төркем:ССРБ дәүләт премиясе лауреатлары]]
[[Төркем:Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:«Владимир Ильич Ленинның тууына 100 ел тулу уңаеннан» медале белән бүләкләнүчеләр]]
[[Төркем:Шөһрәт ордены (Азәрбайҗан) кавалерлары]]
[[Төркем:Шәрәф ордены (Азәрбайҗан) кавалерлары]]
[[Төркем:Әзербайҗан ССР ФА академиклары]]
[[Төркем:Медицина фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Бакыда вафатлар]]
[[Төркем:2020 елда вафатлар]]
[[Төркем:16 декабрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1926 елда туганнар]]
[[Төркем:9 сентябрь көнне туганнар]]
[[Төркем:Тәрҗемәләре тикшерелмәгән битләр]]
atgilry53uskxdcjugqfr4sqv5t4kl4
5794878
5794877
2026-04-19T15:04:41Z
Баныу
35185
5794878
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Әдилә Әвәз кызы Намазова''' (1926 елның 9 сентябре, Сеидли авылы, Әгдам районы, [[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзербайҗан ССР]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]] — 2020 елның 16 декабре) — совет һәм Әзәербайҗан педиатры , СССР Медицина Фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы (1971), [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясе]] академигы (1983) һәм [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|АМӘ]] академигы (2003), Россия медицина фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы (1992), Россия Фәннәр академиясенең мөхбир әгъзасы (2014). [[Заслуженный деятель науки Азербайджанской ССР|Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклесе]] (1981).
== Биографиясе ==
Әдилә Низамова 1926 елның 9 сентябрендә Әзәрбәйҗанның Әгдам районында туган.
1949 елда Әзербайҗан медицина институтын тәмамлый.
1949—1953 елларда ул Әгдам районында балалар консультация үзәге җитәкчесе булып эшли.
1959 елда ул кандидатлык, ә 1965 елда докторлык диссертациясен яклый.
1966—2020 елларда — Әзербайҗан медицина университетының балалар авырулары кафедрасы мөдире.
1971 елдан 1990 елга кадәр — Әзербайҗан ССР Сәламәтлек саклау министрлыгының Фәнни медицина советы рәисе.
1971 елда ул СССР Медицина фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы итеп сайлана.
1983 елда ул [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Азәрбайҗан ССР Фәннәр академиясе]] академигы итеп сайлана (2003 елдан — [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе]]).
1989 елның язында ул совет хатын-кызлары комитеты берләштергән хатын-кызлар советларыннан СССР халык депутаты итеп сайлана, аннары СССР Югары Советының хатын-кызлар эшләре, гаиләне яклау, аналык һәм балачак комитеты әгъзасы итеп билгеләнә<ref name="chlen">{{Cite web|url=http://supsov.narod.ru/HTML/D1360.HTML|title=Последние депутаты последнего Верховного Совета СССР по алфавиту|accessdate=2026-04-19}}</ref>.
1992 елда ул [[Россия медицина фәннәре академиясе|Россия медицина фәннәре академиясенең]] мөхбир әгъзасы.
2014 елда ул Россия Фәннәр академиясенең мөхбир әгъзасы. ([[Россия медицина фәннәре академиясе]] һәм Россия авыл хуҗалыгы фәннәре академиясен [[Россия фәннәр академиясе|Россия Фәннәр академиясе]] белән берләштерү кысаларында).
Әдилә Намазова 2020 елның 16 декабрендә вафат була.
== Фәнни эшчәнлеге ==
Балалар кардиологиясе буенча белгеч.
Ул ревматизмның актив фазасындагы балаларда йөрәк-кан тамырлары системасының функциональ торышын билгели, балаларда тумыштан килгән септаль кимчелекләрнең клиник үзенчәлекләрен өйрәнә, клиник практикага төрле электрофизиологик тикшеренү ысулларын кертә һәм йөрәк хирургиясенең озак вакытлы нәтиҗәләрен (1 елдан 20 елга кадәр) өйрәнә.
Ул балалар һәм яшүсмерләрдә гипертония һәм гипотониянең таралуын һәм клиник күренешләрен өйрәнә. Биоген аминнарның, бөер өсте бизләре функциясенең, липидлар алмашының һәм калликреин-кинин системасының роле билгели. Гипертония һәм гипотония балачакта башлана дип билгели. Бу авыруларның классификациясе эшләнә.
Биомедицина этикасының төрле аспектлары эшләнә, медицина университетларында һәм урта медицина мәктәпләрендә медицина этикасын укыту өчен программа төзелә.
Аның җитәкчелегендә 42 кандидат һәм 3 медицина фәннәре докторы әзерләнде.
== Бүләкләре ==
* «Фидакарь хезмәт өчен. Владимир Ильич Ленинның тууына 100 ел тулу уңаеннан» юбилей медале (1970)
* [[Заслуженный деятель науки Азербайджанской ССР|Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклесе]] (1981)
* СССР Дәүләт премиясе (1982)
* Дан ордены (1996)
* ''Азәрбайҗанда медицина фәнен үстерүдәге хезмәтләре өчен'' Дан ордены (2011 елның 6 сентябре)
* Әзербайҗан Республикасы Президенты Мактау грамотасы (2016 елның 7 сентябре) — ''Әзербайҗанда медицина фәнен үстерүдәге хезмәтләре һәм медицина кадрларын әзерләүдә күпьеллык нәтиҗәле эше өчен''<ref>{{Cite web|url=https://azertag.az/ru/xeber/990680|title=Распоряжение Президента Азербайджанской Республики О награждении А.А.Намазовой «Почётным дипломом Президента Азербайджанской Республики»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210812094612/https://azertag.az/ru/xeber/990680|archivedate=2021-08-12|accessdate=2021-08-12}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
|refs=<ref name="snoska1">{{cite web|url=https://pediatriajournal.ru/files/upload/mags/281/2006_6_1891.pdf|title=Адиля Аваз Кызы Намазова (к 80-летию со дня рождения). Журнал «Педиатрия» имени Г. Н. Сперанского. 2006 год, том 85, № 6|format=pdf|publisher=pediatriajournal.ru|access-date=2019-12-01}}</ref>}}
== Сылтамалар ==
* Профиль Адилии Аваз-Кызы Намазовой на официальном сайте РАН
* [https://azertag.az/ru/xeber/1667969?__cf_chl_jschl_tk__=e9fbfbb259f9a42db4858251a296aee5a176c8cc-1609399219-0-AZv7fiMhD6gndLFiF6okNXtPZMfZp8yeQYJCztPq3GVUr8BrZ_Y-WfMq4m3r6z-Z10Dy3L58LMyQCNixBMX2c0sCKO3BfLzXH_lWlEOhTksJMJ3NWubpSkYuhac5fRYJ1lx1lo2fOwyge-qPWg9c7P-ePqE4x-U-AkFGYOiLnlPIAT-geN5FGug_y0E5sqE24ESBer4eGsaOW2r0aYejgAeK3RSOsojGVCWBMxrbAvPHkS9GZvEpTBOaCL6Ue4Gc3xRTtdJFjM-FZnwERg6slziM9DJ920MMlUL04GP5-LKDwvgT1tQfsM6lmbwACM0IBCNVIqNNM0xjJUQKrguXkwQ Адиля Авез гызы Намазова]
[[Төркем:ССРБ дәүләт премиясе лауреатлары]]
[[Төркем:Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:«Владимир Ильич Ленинның тууына 100 ел тулу уңаеннан» медале белән бүләкләнүчеләр]]
[[Төркем:Шөһрәт ордены (Азәрбайҗан) кавалерлары]]
[[Төркем:Шәрәф ордены (Азәрбайҗан) кавалерлары]]
[[Төркем:Әзербайҗан ССР ФА академиклары]]
[[Төркем:Медицина фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Бакыда вафатлар]]
[[Төркем:2020 елда вафатлар]]
[[Төркем:16 декабрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1926 елда туганнар]]
[[Төркем:9 сентябрь көнне туганнар]]
tw25q83xhzno8wgdm1dypm6m2gqwop6
5794879
5794878
2026-04-19T15:05:21Z
Баныу
35185
/* Искәрмәләр */
5794879
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Әдилә Әвәз кызы Намазова''' (1926 елның 9 сентябре, Сеидли авылы, Әгдам районы, [[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзербайҗан ССР]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]] — 2020 елның 16 декабре) — совет һәм Әзәербайҗан педиатры , СССР Медицина Фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы (1971), [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясе]] академигы (1983) һәм [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|АМӘ]] академигы (2003), Россия медицина фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы (1992), Россия Фәннәр академиясенең мөхбир әгъзасы (2014). [[Заслуженный деятель науки Азербайджанской ССР|Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклесе]] (1981).
== Биографиясе ==
Әдилә Низамова 1926 елның 9 сентябрендә Әзәрбәйҗанның Әгдам районында туган.
1949 елда Әзербайҗан медицина институтын тәмамлый.
1949—1953 елларда ул Әгдам районында балалар консультация үзәге җитәкчесе булып эшли.
1959 елда ул кандидатлык, ә 1965 елда докторлык диссертациясен яклый.
1966—2020 елларда — Әзербайҗан медицина университетының балалар авырулары кафедрасы мөдире.
1971 елдан 1990 елга кадәр — Әзербайҗан ССР Сәламәтлек саклау министрлыгының Фәнни медицина советы рәисе.
1971 елда ул СССР Медицина фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы итеп сайлана.
1983 елда ул [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Азәрбайҗан ССР Фәннәр академиясе]] академигы итеп сайлана (2003 елдан — [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе]]).
1989 елның язында ул совет хатын-кызлары комитеты берләштергән хатын-кызлар советларыннан СССР халык депутаты итеп сайлана, аннары СССР Югары Советының хатын-кызлар эшләре, гаиләне яклау, аналык һәм балачак комитеты әгъзасы итеп билгеләнә<ref name="chlen">{{Cite web|url=http://supsov.narod.ru/HTML/D1360.HTML|title=Последние депутаты последнего Верховного Совета СССР по алфавиту|accessdate=2026-04-19}}</ref>.
1992 елда ул [[Россия медицина фәннәре академиясе|Россия медицина фәннәре академиясенең]] мөхбир әгъзасы.
2014 елда ул Россия Фәннәр академиясенең мөхбир әгъзасы. ([[Россия медицина фәннәре академиясе]] һәм Россия авыл хуҗалыгы фәннәре академиясен [[Россия фәннәр академиясе|Россия Фәннәр академиясе]] белән берләштерү кысаларында).
Әдилә Намазова 2020 елның 16 декабрендә вафат була.
== Фәнни эшчәнлеге ==
Балалар кардиологиясе буенча белгеч.
Ул ревматизмның актив фазасындагы балаларда йөрәк-кан тамырлары системасының функциональ торышын билгели, балаларда тумыштан килгән септаль кимчелекләрнең клиник үзенчәлекләрен өйрәнә, клиник практикага төрле электрофизиологик тикшеренү ысулларын кертә һәм йөрәк хирургиясенең озак вакытлы нәтиҗәләрен (1 елдан 20 елга кадәр) өйрәнә.
Ул балалар һәм яшүсмерләрдә гипертония һәм гипотониянең таралуын һәм клиник күренешләрен өйрәнә. Биоген аминнарның, бөер өсте бизләре функциясенең, липидлар алмашының һәм калликреин-кинин системасының роле билгели. Гипертония һәм гипотония балачакта башлана дип билгели. Бу авыруларның классификациясе эшләнә.
Биомедицина этикасының төрле аспектлары эшләнә, медицина университетларында һәм урта медицина мәктәпләрендә медицина этикасын укыту өчен программа төзелә.
Аның җитәкчелегендә 42 кандидат һәм 3 медицина фәннәре докторы әзерләнде.
== Бүләкләре ==
* «Фидакарь хезмәт өчен. Владимир Ильич Ленинның тууына 100 ел тулу уңаеннан» юбилей медале (1970)
* [[Заслуженный деятель науки Азербайджанской ССР|Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклесе]] (1981)
* СССР Дәүләт премиясе (1982)
* Дан ордены (1996)
* ''Азәрбайҗанда медицина фәнен үстерүдәге хезмәтләре өчен'' Дан ордены (2011 елның 6 сентябре)
* Әзербайҗан Республикасы Президенты Мактау грамотасы (2016 елның 7 сентябре) — ''Әзербайҗанда медицина фәнен үстерүдәге хезмәтләре һәм медицина кадрларын әзерләүдә күпьеллык нәтиҗәле эше өчен''<ref>{{Cite web|url=https://azertag.az/ru/xeber/990680|title=Распоряжение Президента Азербайджанской Республики О награждении А.А.Намазовой «Почётным дипломом Президента Азербайджанской Республики»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210812094612/https://azertag.az/ru/xeber/990680|archivedate=2021-08-12|accessdate=2021-08-12}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* Профиль Адилии Аваз-Кызы Намазовой на официальном сайте РАН
* [https://azertag.az/ru/xeber/1667969?__cf_chl_jschl_tk__=e9fbfbb259f9a42db4858251a296aee5a176c8cc-1609399219-0-AZv7fiMhD6gndLFiF6okNXtPZMfZp8yeQYJCztPq3GVUr8BrZ_Y-WfMq4m3r6z-Z10Dy3L58LMyQCNixBMX2c0sCKO3BfLzXH_lWlEOhTksJMJ3NWubpSkYuhac5fRYJ1lx1lo2fOwyge-qPWg9c7P-ePqE4x-U-AkFGYOiLnlPIAT-geN5FGug_y0E5sqE24ESBer4eGsaOW2r0aYejgAeK3RSOsojGVCWBMxrbAvPHkS9GZvEpTBOaCL6Ue4Gc3xRTtdJFjM-FZnwERg6slziM9DJ920MMlUL04GP5-LKDwvgT1tQfsM6lmbwACM0IBCNVIqNNM0xjJUQKrguXkwQ Адиля Авез гызы Намазова]
[[Төркем:ССРБ дәүләт премиясе лауреатлары]]
[[Төркем:Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:«Владимир Ильич Ленинның тууына 100 ел тулу уңаеннан» медале белән бүләкләнүчеләр]]
[[Төркем:Шөһрәт ордены (Азәрбайҗан) кавалерлары]]
[[Төркем:Шәрәф ордены (Азәрбайҗан) кавалерлары]]
[[Төркем:Әзербайҗан ССР ФА академиклары]]
[[Төркем:Медицина фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Бакыда вафатлар]]
[[Төркем:2020 елда вафатлар]]
[[Төркем:16 декабрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1926 елда туганнар]]
[[Төркем:9 сентябрь көнне туганнар]]
guvfhq6q0fbjalznklq7sgyyqjli3cd
5794880
5794879
2026-04-19T15:06:46Z
Баныу
35185
/* Фәнни эшчәнлеге */
5794880
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Әдилә Әвәз кызы Намазова''' (1926 елның 9 сентябре, Сеидли авылы, Әгдам районы, [[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзербайҗан ССР]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]] — 2020 елның 16 декабре) — совет һәм Әзәербайҗан педиатры , СССР Медицина Фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы (1971), [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясе]] академигы (1983) һәм [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|АМӘ]] академигы (2003), Россия медицина фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы (1992), Россия Фәннәр академиясенең мөхбир әгъзасы (2014). [[Заслуженный деятель науки Азербайджанской ССР|Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклесе]] (1981).
== Биографиясе ==
Әдилә Низамова 1926 елның 9 сентябрендә Әзәрбәйҗанның Әгдам районында туган.
1949 елда Әзербайҗан медицина институтын тәмамлый.
1949—1953 елларда ул Әгдам районында балалар консультация үзәге җитәкчесе булып эшли.
1959 елда ул кандидатлык, ә 1965 елда докторлык диссертациясен яклый.
1966—2020 елларда — Әзербайҗан медицина университетының балалар авырулары кафедрасы мөдире.
1971 елдан 1990 елга кадәр — Әзербайҗан ССР Сәламәтлек саклау министрлыгының Фәнни медицина советы рәисе.
1971 елда ул СССР Медицина фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы итеп сайлана.
1983 елда ул [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Азәрбайҗан ССР Фәннәр академиясе]] академигы итеп сайлана (2003 елдан — [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе]]).
1989 елның язында ул совет хатын-кызлары комитеты берләштергән хатын-кызлар советларыннан СССР халык депутаты итеп сайлана, аннары СССР Югары Советының хатын-кызлар эшләре, гаиләне яклау, аналык һәм балачак комитеты әгъзасы итеп билгеләнә<ref name="chlen">{{Cite web|url=http://supsov.narod.ru/HTML/D1360.HTML|title=Последние депутаты последнего Верховного Совета СССР по алфавиту|accessdate=2026-04-19}}</ref>.
1992 елда ул [[Россия медицина фәннәре академиясе|Россия медицина фәннәре академиясенең]] мөхбир әгъзасы.
2014 елда ул Россия Фәннәр академиясенең мөхбир әгъзасы. ([[Россия медицина фәннәре академиясе]] һәм Россия авыл хуҗалыгы фәннәре академиясен [[Россия фәннәр академиясе|Россия Фәннәр академиясе]] белән берләштерү кысаларында).
Әдилә Намазова 2020 елның 16 декабрендә вафат була.
== Фәнни эшчәнлеге ==
Балалар кардиологиясе буенча белгеч.
Ул ревматизмның актив фазасындагы балаларда йөрәк-кан тамырлары системасының функциональ торышын билгели, балаларда тумыштан килгән септаль кимчелекләрнең клиник үзенчәлекләрен өйрәнә, клиник практикага төрле электрофизиологик тикшеренү ысулларын кертә һәм йөрәк хирургиясенең озак вакытлы нәтиҗәләрен (1 елдан 20 елга кадәр) өйрәнә.
Ул балалар һәм яшүсмерләрдә гипертония һәм гипотониянең таралуын һәм клиник күренешләрен өйрәнә. Биоген аминнарның, бөер өсте бизләре функциясенең, липидлар алмашының һәм калликреин-кинин системасының роле билгели. Гипертония һәм гипотония балачакта башлана дип билгели. Бу авыруларның классификациясе эшләнә.
Биомедицина этикасының төрле аспектлары эшләнә, медицина университетларында һәм урта медицина мәктәпләрендә медицина этикасын укыту өчен программа төзелә. Аның җитәкчелегендә 42 кандидат һәм 3 медицина фәннәре докторы әзерләнә<ref name="snoska1">{{cite web|url=https://pediatriajournal.ru/files/upload/mags/281/2006_6_1891.pdf|title=Адиля Аваз Кызы Намазова (к 80-летию со дня рождения). Журнал «Педиатрия» имени Г. Н. Сперанского. 2006 год, том 85, № 6|format=pdf|publisher=pediatriajournal.ru|access-date=2019-12-01}}</ref>.
== Бүләкләре ==
* «Фидакарь хезмәт өчен. Владимир Ильич Ленинның тууына 100 ел тулу уңаеннан» юбилей медале (1970)
* [[Заслуженный деятель науки Азербайджанской ССР|Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклесе]] (1981)
* СССР Дәүләт премиясе (1982)
* Дан ордены (1996)
* ''Азәрбайҗанда медицина фәнен үстерүдәге хезмәтләре өчен'' Дан ордены (2011 елның 6 сентябре)
* Әзербайҗан Республикасы Президенты Мактау грамотасы (2016 елның 7 сентябре) — ''Әзербайҗанда медицина фәнен үстерүдәге хезмәтләре һәм медицина кадрларын әзерләүдә күпьеллык нәтиҗәле эше өчен''<ref>{{Cite web|url=https://azertag.az/ru/xeber/990680|title=Распоряжение Президента Азербайджанской Республики О награждении А.А.Намазовой «Почётным дипломом Президента Азербайджанской Республики»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210812094612/https://azertag.az/ru/xeber/990680|archivedate=2021-08-12|accessdate=2021-08-12}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* Профиль Адилии Аваз-Кызы Намазовой на официальном сайте РАН
* [https://azertag.az/ru/xeber/1667969?__cf_chl_jschl_tk__=e9fbfbb259f9a42db4858251a296aee5a176c8cc-1609399219-0-AZv7fiMhD6gndLFiF6okNXtPZMfZp8yeQYJCztPq3GVUr8BrZ_Y-WfMq4m3r6z-Z10Dy3L58LMyQCNixBMX2c0sCKO3BfLzXH_lWlEOhTksJMJ3NWubpSkYuhac5fRYJ1lx1lo2fOwyge-qPWg9c7P-ePqE4x-U-AkFGYOiLnlPIAT-geN5FGug_y0E5sqE24ESBer4eGsaOW2r0aYejgAeK3RSOsojGVCWBMxrbAvPHkS9GZvEpTBOaCL6Ue4Gc3xRTtdJFjM-FZnwERg6slziM9DJ920MMlUL04GP5-LKDwvgT1tQfsM6lmbwACM0IBCNVIqNNM0xjJUQKrguXkwQ Адиля Авез гызы Намазова]
[[Төркем:ССРБ дәүләт премиясе лауреатлары]]
[[Төркем:Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:«Владимир Ильич Ленинның тууына 100 ел тулу уңаеннан» медале белән бүләкләнүчеләр]]
[[Төркем:Шөһрәт ордены (Азәрбайҗан) кавалерлары]]
[[Төркем:Шәрәф ордены (Азәрбайҗан) кавалерлары]]
[[Төркем:Әзербайҗан ССР ФА академиклары]]
[[Төркем:Медицина фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Бакыда вафатлар]]
[[Төркем:2020 елда вафатлар]]
[[Төркем:16 декабрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1926 елда туганнар]]
[[Төркем:9 сентябрь көнне туганнар]]
7us4fi824fjvlinlpqec9j0szlu7x4r
5794882
5794880
2026-04-19T15:11:49Z
Баныу
35185
5794882
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Әдилә Әвәз кызы Намазова''' (1926 елның 9 сентябре, Сеидли авылы, Әгдам районы, [[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзербайҗан ССР]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]] — 2020 елның 16 декабре) — совет һәм Әзәербайҗан педиатры , СССР Медицина Фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы (1971), [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясе]] академигы (1983) һәм [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|АМӘ]] академигы (2003), Россия медицина фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы (1992), Россия Фәннәр академиясенең мөхбир әгъзасы (2014). Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклесе (1981).
== Биографиясе ==
Әдилә Низамова 1926 елның 9 сентябрендә Әзәрбәйҗанның Әгдам районында туган.
1949 елда Әзербайҗан медицина институтын тәмамлый.
1949—1953 елларда ул Әгдам районында балалар консультация үзәге җитәкчесе булып эшли.
1959 елда ул кандидатлык, ә 1965 елда докторлык диссертациясен яклый.
1966—2020 елларда — Әзербайҗан медицина университетының балалар авырулары кафедрасы мөдире.
1971 елдан 1990 елга кадәр — Әзербайҗан ССР Сәламәтлек саклау министрлыгының Фәнни медицина советы рәисе.
1971 елда ул СССР Медицина фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы итеп сайлана.
1983 елда ул [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Азәрбайҗан ССР Фәннәр академиясе]] академигы итеп сайлана (2003 елдан — [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе]]).
1989 елның язында ул совет хатын-кызлары комитеты берләштергән хатын-кызлар советларыннан СССР халык депутаты итеп сайлана, аннары СССР Югары Советының хатын-кызлар эшләре, гаиләне яклау, аналык һәм балачак комитеты әгъзасы итеп билгеләнә<ref name="chlen">{{Cite web|url=http://supsov.narod.ru/HTML/D1360.HTML|title=Последние депутаты последнего Верховного Совета СССР по алфавиту|accessdate=2026-04-19}}</ref>.
1992 елда ул [[Россия медицина фәннәре академиясе|Россия медицина фәннәре академиясенең]] мөхбир әгъзасы.
2014 елда ул Россия Фәннәр академиясенең мөхбир әгъзасы. ([[Россия медицина фәннәре академиясе]] һәм Россия авыл хуҗалыгы фәннәре академиясен [[Россия фәннәр академиясе|Россия Фәннәр академиясе]] белән берләштерү кысаларында).
Әдилә Намазова 2020 елның 16 декабрендә вафат була.
== Фәнни эшчәнлеге ==
Балалар кардиологиясе буенча белгеч.
Ул ревматизмның актив фазасындагы балаларда йөрәк-кан тамырлары системасының функциональ торышын билгели, балаларда тумыштан килгән септаль кимчелекләрнең клиник үзенчәлекләрен өйрәнә, клиник практикага төрле электрофизиологик тикшеренү ысулларын кертә һәм йөрәк хирургиясенең озак вакытлы нәтиҗәләрен (1 елдан 20 елга кадәр) өйрәнә.
Ул балалар һәм яшүсмерләрдә гипертония һәм гипотониянең таралуын һәм клиник күренешләрен өйрәнә. Биоген аминнарның, бөер өсте бизләре функциясенең, липидлар алмашының һәм калликреин-кинин системасының роле билгели. Гипертония һәм гипотония балачакта башлана дип билгели. Бу авыруларның классификациясе эшләнә.
Биомедицина этикасының төрле аспектлары эшләнә, медицина университетларында һәм урта медицина мәктәпләрендә медицина этикасын укыту өчен программа төзелә. Аның җитәкчелегендә 42 кандидат һәм 3 медицина фәннәре докторы әзерләнә<ref name="snoska1">{{cite web|url=https://pediatriajournal.ru/files/upload/mags/281/2006_6_1891.pdf|title=Адиля Аваз Кызы Намазова (к 80-летию со дня рождения). Журнал «Педиатрия» имени Г. Н. Сперанского. 2006 год, том 85, № 6|format=pdf|publisher=pediatriajournal.ru|access-date=2026-04-19}}</ref>.
== Бүләкләре ==
* «Фидакарь хезмәт өчен. Владимир Ильич Ленинның тууына 100 ел тулу уңаеннан» юбилей медале (1970)
* [[Заслуженный деятель науки Азербайджанской ССР|Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклесе]] (1981)
* СССР Дәүләт премиясе (1982)
* Дан ордены (1996)
* ''Азәрбайҗанда медицина фәнен үстерүдәге хезмәтләре өчен'' Дан ордены (2011 елның 6 сентябре)
* Әзербайҗан Республикасы Президенты Мактау грамотасы (2016 елның 7 сентябре) — ''Әзербайҗанда медицина фәнен үстерүдәге хезмәтләре һәм медицина кадрларын әзерләүдә күпьеллык нәтиҗәле эше өчен''<ref>{{Cite web|url=https://azertag.az/ru/xeber/990680|title=Распоряжение Президента Азербайджанской Республики О награждении А.А.Намазовой «Почётным дипломом Президента Азербайджанской Республики»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210812094612/https://azertag.az/ru/xeber/990680|archivedate=2021-08-12|accessdate=2026-04-19}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* Профиль Адилии Аваз-Кызы Намазовой на официальном сайте РАН
* [https://azertag.az/ru/xeber/1667969?__cf_chl_jschl_tk__=e9fbfbb259f9a42db4858251a296aee5a176c8cc-1609399219-0-AZv7fiMhD6gndLFiF6okNXtPZMfZp8yeQYJCztPq3GVUr8BrZ_Y-WfMq4m3r6z-Z10Dy3L58LMyQCNixBMX2c0sCKO3BfLzXH_lWlEOhTksJMJ3NWubpSkYuhac5fRYJ1lx1lo2fOwyge-qPWg9c7P-ePqE4x-U-AkFGYOiLnlPIAT-geN5FGug_y0E5sqE24ESBer4eGsaOW2r0aYejgAeK3RSOsojGVCWBMxrbAvPHkS9GZvEpTBOaCL6Ue4Gc3xRTtdJFjM-FZnwERg6slziM9DJ920MMlUL04GP5-LKDwvgT1tQfsM6lmbwACM0IBCNVIqNNM0xjJUQKrguXkwQ Адиля Авез гызы Намазова]
[[Төркем:ССРБ дәүләт премиясе лауреатлары]]
[[Төркем:Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:«Владимир Ильич Ленинның тууына 100 ел тулу уңаеннан» медале белән бүләкләнүчеләр]]
[[Төркем:Шөһрәт ордены (Азәрбайҗан) кавалерлары]]
[[Төркем:Шәрәф ордены (Азәрбайҗан) кавалерлары]]
[[Төркем:Әзербайҗан ССР ФА академиклары]]
[[Төркем:Медицина фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Бакыда вафатлар]]
[[Төркем:2020 елда вафатлар]]
[[Төркем:16 декабрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1926 елда туганнар]]
[[Төркем:9 сентябрь көнне туганнар]]
2pfphehydxc9jowevrdcxtc8x1rcw68
5794883
5794882
2026-04-19T15:13:34Z
Баныу
35185
/* Бүләкләре */
5794883
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Әдилә Әвәз кызы Намазова''' (1926 елның 9 сентябре, Сеидли авылы, Әгдам районы, [[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзербайҗан ССР]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]] — 2020 елның 16 декабре) — совет һәм Әзәербайҗан педиатры , СССР Медицина Фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы (1971), [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясе]] академигы (1983) һәм [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|АМӘ]] академигы (2003), Россия медицина фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы (1992), Россия Фәннәр академиясенең мөхбир әгъзасы (2014). Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклесе (1981).
== Биографиясе ==
Әдилә Низамова 1926 елның 9 сентябрендә Әзәрбәйҗанның Әгдам районында туган.
1949 елда Әзербайҗан медицина институтын тәмамлый.
1949—1953 елларда ул Әгдам районында балалар консультация үзәге җитәкчесе булып эшли.
1959 елда ул кандидатлык, ә 1965 елда докторлык диссертациясен яклый.
1966—2020 елларда — Әзербайҗан медицина университетының балалар авырулары кафедрасы мөдире.
1971 елдан 1990 елга кадәр — Әзербайҗан ССР Сәламәтлек саклау министрлыгының Фәнни медицина советы рәисе.
1971 елда ул СССР Медицина фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы итеп сайлана.
1983 елда ул [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Азәрбайҗан ССР Фәннәр академиясе]] академигы итеп сайлана (2003 елдан — [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе]]).
1989 елның язында ул совет хатын-кызлары комитеты берләштергән хатын-кызлар советларыннан СССР халык депутаты итеп сайлана, аннары СССР Югары Советының хатын-кызлар эшләре, гаиләне яклау, аналык һәм балачак комитеты әгъзасы итеп билгеләнә<ref name="chlen">{{Cite web|url=http://supsov.narod.ru/HTML/D1360.HTML|title=Последние депутаты последнего Верховного Совета СССР по алфавиту|accessdate=2026-04-19}}</ref>.
1992 елда ул [[Россия медицина фәннәре академиясе|Россия медицина фәннәре академиясенең]] мөхбир әгъзасы.
2014 елда ул Россия Фәннәр академиясенең мөхбир әгъзасы. ([[Россия медицина фәннәре академиясе]] һәм Россия авыл хуҗалыгы фәннәре академиясен [[Россия фәннәр академиясе|Россия Фәннәр академиясе]] белән берләштерү кысаларында).
Әдилә Намазова 2020 елның 16 декабрендә вафат була.
== Фәнни эшчәнлеге ==
Балалар кардиологиясе буенча белгеч.
Ул ревматизмның актив фазасындагы балаларда йөрәк-кан тамырлары системасының функциональ торышын билгели, балаларда тумыштан килгән септаль кимчелекләрнең клиник үзенчәлекләрен өйрәнә, клиник практикага төрле электрофизиологик тикшеренү ысулларын кертә һәм йөрәк хирургиясенең озак вакытлы нәтиҗәләрен (1 елдан 20 елга кадәр) өйрәнә.
Ул балалар һәм яшүсмерләрдә гипертония һәм гипотониянең таралуын һәм клиник күренешләрен өйрәнә. Биоген аминнарның, бөер өсте бизләре функциясенең, липидлар алмашының һәм калликреин-кинин системасының роле билгели. Гипертония һәм гипотония балачакта башлана дип билгели. Бу авыруларның классификациясе эшләнә.
Биомедицина этикасының төрле аспектлары эшләнә, медицина университетларында һәм урта медицина мәктәпләрендә медицина этикасын укыту өчен программа төзелә. Аның җитәкчелегендә 42 кандидат һәм 3 медицина фәннәре докторы әзерләнә<ref name="snoska1">{{cite web|url=https://pediatriajournal.ru/files/upload/mags/281/2006_6_1891.pdf|title=Адиля Аваз Кызы Намазова (к 80-летию со дня рождения). Журнал «Педиатрия» имени Г. Н. Сперанского. 2006 год, том 85, № 6|format=pdf|publisher=pediatriajournal.ru|access-date=2026-04-19}}</ref>.
== Бүләкләре ==
* «[[«Фидакарь хезмәт өчен» медале]]. Владимир Ильич Ленинның тууына 100 ел тулу уңаеннан» юбилей медале (1970)
* Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклесе (1981)
* СССР Дәүләт премиясе (1982)
* [[Дан ордены]] (1996)
* ''Әзербайҗанда медицина фәнен үстерүдәге хезмәтләре өчен'' Дан ордены (2011 елның 6 сентябре)
* Әзербайҗан Республикасы Президенты Мактау грамотасы (2016 елның 7 сентябре) — ''Әзербайҗанда медицина фәнен үстерүдәге хезмәтләре һәм медицина кадрларын әзерләүдә күпьеллык нәтиҗәле эше өчен''<ref>{{Cite web|url=https://azertag.az/ru/xeber/990680|title=Распоряжение Президента Азербайджанской Республики О награждении А.А.Намазовой «Почётным дипломом Президента Азербайджанской Республики»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210812094612/https://azertag.az/ru/xeber/990680|archivedate=2021-08-12|accessdate=2026-04-19}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* Профиль Адилии Аваз-Кызы Намазовой на официальном сайте РАН
* [https://azertag.az/ru/xeber/1667969?__cf_chl_jschl_tk__=e9fbfbb259f9a42db4858251a296aee5a176c8cc-1609399219-0-AZv7fiMhD6gndLFiF6okNXtPZMfZp8yeQYJCztPq3GVUr8BrZ_Y-WfMq4m3r6z-Z10Dy3L58LMyQCNixBMX2c0sCKO3BfLzXH_lWlEOhTksJMJ3NWubpSkYuhac5fRYJ1lx1lo2fOwyge-qPWg9c7P-ePqE4x-U-AkFGYOiLnlPIAT-geN5FGug_y0E5sqE24ESBer4eGsaOW2r0aYejgAeK3RSOsojGVCWBMxrbAvPHkS9GZvEpTBOaCL6Ue4Gc3xRTtdJFjM-FZnwERg6slziM9DJ920MMlUL04GP5-LKDwvgT1tQfsM6lmbwACM0IBCNVIqNNM0xjJUQKrguXkwQ Адиля Авез гызы Намазова]
[[Төркем:ССРБ дәүләт премиясе лауреатлары]]
[[Төркем:Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:«Владимир Ильич Ленинның тууына 100 ел тулу уңаеннан» медале белән бүләкләнүчеләр]]
[[Төркем:Шөһрәт ордены (Азәрбайҗан) кавалерлары]]
[[Төркем:Шәрәф ордены (Азәрбайҗан) кавалерлары]]
[[Төркем:Әзербайҗан ССР ФА академиклары]]
[[Төркем:Медицина фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Бакыда вафатлар]]
[[Төркем:2020 елда вафатлар]]
[[Төркем:16 декабрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1926 елда туганнар]]
[[Төркем:9 сентябрь көнне туганнар]]
l4xsyymszz9lb3fw4q9jiff7ewz649q
5794884
5794883
2026-04-19T15:15:05Z
Баныу
35185
5794884
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Әдилә Әвәз кызы Намазова''' ([[1926 ел]]ның [[9 сентябрь|9 сентябре]], Сеидли авылы, Әгдам районы, [[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзербайҗан ССР]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]] — [[2020 ел]]ның [[16 декабрь|16 декабре]]) — совет һәм Әзәербайҗан педиатры , СССР Медицина Фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы (1971), [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясе]] академигы (1983) һәм [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|АМӘ]] академигы (2003), Россия медицина фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы (1992), Россия Фәннәр академиясенең мөхбир әгъзасы (2014). Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклесе (1981).
== Биографиясе ==
Әдилә Низамова 1926 елның 9 сентябрендә Әзәрбәйҗанның Әгдам районында туган.
1949 елда Әзербайҗан медицина институтын тәмамлый.
1949—1953 елларда ул Әгдам районында балалар консультация үзәге җитәкчесе булып эшли.
1959 елда ул кандидатлык, ә 1965 елда докторлык диссертациясен яклый.
1966—2020 елларда — Әзербайҗан медицина университетының балалар авырулары кафедрасы мөдире.
1971 елдан 1990 елга кадәр — Әзербайҗан ССР Сәламәтлек саклау министрлыгының Фәнни медицина советы рәисе.
1971 елда ул СССР Медицина фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы итеп сайлана.
1983 елда ул [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Азәрбайҗан ССР Фәннәр академиясе]] академигы итеп сайлана (2003 елдан — [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе]]).
1989 елның язында ул совет хатын-кызлары комитеты берләштергән хатын-кызлар советларыннан СССР халык депутаты итеп сайлана, аннары СССР Югары Советының хатын-кызлар эшләре, гаиләне яклау, аналык һәм балачак комитеты әгъзасы итеп билгеләнә<ref name="chlen">{{Cite web|url=http://supsov.narod.ru/HTML/D1360.HTML|title=Последние депутаты последнего Верховного Совета СССР по алфавиту|accessdate=2026-04-19}}</ref>.
1992 елда ул [[Россия медицина фәннәре академиясе|Россия медицина фәннәре академиясенең]] мөхбир әгъзасы.
2014 елда ул Россия Фәннәр академиясенең мөхбир әгъзасы. ([[Россия медицина фәннәре академиясе]] һәм Россия авыл хуҗалыгы фәннәре академиясен [[Россия фәннәр академиясе|Россия Фәннәр академиясе]] белән берләштерү кысаларында).
Әдилә Намазова 2020 елның 16 декабрендә вафат була.
== Фәнни эшчәнлеге ==
Балалар кардиологиясе буенча белгеч.
Ул ревматизмның актив фазасындагы балаларда йөрәк-кан тамырлары системасының функциональ торышын билгели, балаларда тумыштан килгән септаль кимчелекләрнең клиник үзенчәлекләрен өйрәнә, клиник практикага төрле электрофизиологик тикшеренү ысулларын кертә һәм йөрәк хирургиясенең озак вакытлы нәтиҗәләрен (1 елдан 20 елга кадәр) өйрәнә.
Ул балалар һәм яшүсмерләрдә гипертония һәм гипотониянең таралуын һәм клиник күренешләрен өйрәнә. Биоген аминнарның, бөер өсте бизләре функциясенең, липидлар алмашының һәм калликреин-кинин системасының роле билгели. Гипертония һәм гипотония балачакта башлана дип билгели. Бу авыруларның классификациясе эшләнә.
Биомедицина этикасының төрле аспектлары эшләнә, медицина университетларында һәм урта медицина мәктәпләрендә медицина этикасын укыту өчен программа төзелә. Аның җитәкчелегендә 42 кандидат һәм 3 медицина фәннәре докторы әзерләнә<ref name="snoska1">{{cite web|url=https://pediatriajournal.ru/files/upload/mags/281/2006_6_1891.pdf|title=Адиля Аваз Кызы Намазова (к 80-летию со дня рождения). Журнал «Педиатрия» имени Г. Н. Сперанского. 2006 год, том 85, № 6|format=pdf|publisher=pediatriajournal.ru|access-date=2026-04-19}}</ref>.
== Бүләкләре ==
* «[[«Фидакарь хезмәт өчен» медале]]. Владимир Ильич Ленинның тууына 100 ел тулу уңаеннан» юбилей медале (1970)
* Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклесе (1981)
* СССР Дәүләт премиясе (1982)
* [[Дан ордены]] (1996)
* ''Әзербайҗанда медицина фәнен үстерүдәге хезмәтләре өчен'' Дан ордены (2011 елның 6 сентябре)
* Әзербайҗан Республикасы Президенты Мактау грамотасы (2016 елның 7 сентябре) — ''Әзербайҗанда медицина фәнен үстерүдәге хезмәтләре һәм медицина кадрларын әзерләүдә күпьеллык нәтиҗәле эше өчен''<ref>{{Cite web|url=https://azertag.az/ru/xeber/990680|title=Распоряжение Президента Азербайджанской Республики О награждении А.А.Намазовой «Почётным дипломом Президента Азербайджанской Республики»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210812094612/https://azertag.az/ru/xeber/990680|archivedate=2021-08-12|accessdate=2026-04-19}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* Профиль Адилии Аваз-Кызы Намазовой на официальном сайте РАН
* [https://azertag.az/ru/xeber/1667969?__cf_chl_jschl_tk__=e9fbfbb259f9a42db4858251a296aee5a176c8cc-1609399219-0-AZv7fiMhD6gndLFiF6okNXtPZMfZp8yeQYJCztPq3GVUr8BrZ_Y-WfMq4m3r6z-Z10Dy3L58LMyQCNixBMX2c0sCKO3BfLzXH_lWlEOhTksJMJ3NWubpSkYuhac5fRYJ1lx1lo2fOwyge-qPWg9c7P-ePqE4x-U-AkFGYOiLnlPIAT-geN5FGug_y0E5sqE24ESBer4eGsaOW2r0aYejgAeK3RSOsojGVCWBMxrbAvPHkS9GZvEpTBOaCL6Ue4Gc3xRTtdJFjM-FZnwERg6slziM9DJ920MMlUL04GP5-LKDwvgT1tQfsM6lmbwACM0IBCNVIqNNM0xjJUQKrguXkwQ Адиля Авез гызы Намазова]
[[Төркем:ССРБ дәүләт премиясе лауреатлары]]
[[Төркем:Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:«Владимир Ильич Ленинның тууына 100 ел тулу уңаеннан» медале белән бүләкләнүчеләр]]
[[Төркем:Шөһрәт ордены (Азәрбайҗан) кавалерлары]]
[[Төркем:Шәрәф ордены (Азәрбайҗан) кавалерлары]]
[[Төркем:Әзербайҗан ССР ФА академиклары]]
[[Төркем:Медицина фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Бакыда вафатлар]]
[[Төркем:2020 елда вафатлар]]
[[Төркем:16 декабрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1926 елда туганнар]]
[[Төркем:9 сентябрь көнне туганнар]]
9atmd63oirkdjcxxoofauboc55lkoai
Бәхәс:Әдилә Намазова
1
1488314
5794881
2026-04-19T15:09:29Z
Баныу
35185
Яңа бит: «{{ТИМ|ru|Намазова, Адиля Аваз кызы}}»
5794881
wikitext
text/x-wiki
{{ТИМ|ru|Намазова, Адиля Аваз кызы}}
3najv7okfe6jpzwjel8lg7hr2j3e8ek
5795026
5794881
2026-04-20T07:22:58Z
Баныу
35185
5795026
wikitext
text/x-wiki
{{ТИМ|ru|Намазова, Адиля Аваз кызы}}
{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Баныу| ил = Азәрбайҗан| ил2 | ил3 =| тема=биография | тема2= | тема3= }}
nnkqmfo6131fmya02s11q19i7hnmqac
Людмила Шоллар
0
1488315
5794887
2026-04-19T15:18:26Z
Aliya2111
59788
«[[:ru:Special:Redirect/revision/148872980|Шоллар, Людмила Францевна]]» битен тәрҗемә итеп ясалган
5794887
wikitext
text/x-wiki
{{Театр эшлеклесе|Театр={{Балет Мариинского театра}}, [[Русский балет Дягилева]]|imdb_id=}}'''Людмила Францевна (Фёдоровна) Шоллар''', өйләнгәндә - '''Вильтзак''' (1888 елның 15 марты, [[Санкт-Петербург]] – 1978 елның 10 июле, [[Сан-Франциско]]) – балет биючесе һәм укытучы, 1909 елдан 1914 елга кадәр һәм 1921 елдан 1925 елга кадәр Дягилевның "Балетлар Руслары" труппасы әгъзасы. Биюче Анатолий Вильтзакның хатыны.
== Биография ==
Людмила Мариин театры оркестрында уйнаган чех чыгышлы валторначы гаиләсендә туган. 1906 елда ул [[Рус балеты академиясе|Император театр училищесын]] тәмамлый (укытучылары Михаил Фокин һәм Клавдия Куличевская) һәм Мариин театрының балет труппасына кабул ителә. 1909 елдан 1914 елга кадәр ул Дягилевның Рус сезоннары спектаклендә катнаша.
[[Файл:Ballets_Russes_1913_ballet_programme.jpg|мини|Л. Шоллар катнашында үткәрелгән “Рус фасыллары” программасы, 1913 ел]]
1914-1916 еллардагы [[Беренче бөтендөнья сугышы|сугыш]] вакытында ул фронтта [[Xalıqara Qızıl Xaç häm Yarımay xäräkäte|Кызыл Хач]] шәфкать апасы булып хезмәт итә һәм ике тапкыр яралана.
1917 елдан 1921 елга кадәр Людмила янә Мариин театрында (1920 елда ''Петроград опера һәм балет театры'' дип үзгәртелде) бии. 1921 елда ул биюче Анатолий Вильцакка кияүгә чыга. Шул ук елны Россиядән күченеп киткәч, ул Дягилевның "Балет Руслары"на кайта, анда ул 1925 елга кадәр бии, аннары ире белән бергә труппадан китәргә мәҗбүр була, чөнки алар кордебалет забастовкасын хуплыйлар, ул спектакль башланырга берничә сәгать кала игълан ителә, хезмәт хакын арттыруны таләп итә. 1926 елдан 1927 елга кадәр ул "Колон" театрында ([[Буэнос-Айрес]]) чыгыш ясый. Аннары ул төрле труппаларда эшли: Ида Рубинштейн, Бронислава Нижинска һәм [[Тамара Карсавина|"Карсавина]] -Вильтзак" труппасы белән.
=== Укыту эшчәнлеге ===
1936 елда Людмила ире белән [[Нью-Йорк|Нью-Йоркка]] күченә, шул ук елда ул [[Школа Американского Балета|Америка балеты мәктәбендә]] укыта башлый (Шоллар кече һәм урта яшьтәге студентларга, ә Вилцак өлкән сыйныф укучыларына укыта). 1940 елда ул ире белән бергә үзләренең балет мәктәбен, ''Нью-Йорк балет мәктәбен'' ачалар, ул 1946 елга кадәр эшли. Ул шулай ук түбәндәгеләрне укыта:
* Америка балет мәктәбендә (1936-1963)
* Балет театры ''мәктәбендә (Ballet Theatre School)'' (1951-1953)
* Вашингтон балет мәктәбендә (1963-1965)
* [[Балет Сан-Франциско|Сан-Франциско балет]] мәктәбендә (1965 елдан)
Шолларның укучылары арасында Соня Войциковская (Леон Войциковскийның кызы), Алисия һәм [[Алонсо, Фернандо Райнери|Фернандо Алонсо]].
== Репертуар ==
===== Мария театры =====
* 1907 - ''Актея'', А.Шербачевның "Евника", М.Фокинның хореографиясе.
===== Дягилевның рус балеты =====
* 1909 - ''Венгрия Гран-присы'' ({{Lang-fr|Grand Pas Classique Hongrois}}) , "Бәйрәм", "Раймонда" дан А.Глазунов музыкасы, М.Петипаның хореографиясе.
* 1910 — ''Эстрелла'', [[Robert Şuman|Р.]] [[Robert Şuman|Шуман]] музыкасына "Карнавал", хореографиясе - М. Фокин.
* 1911 — ''Балерина'', [[Игорь Стравинский|И.]] [[Игорь Стравинский|Стравинскийның]] "Петрушка", хореографиясе - М. Фокин.
* 1913 — ''Кыз'', [[Клод Дебюсси|К.]] [[Клод Дебюсси|Дебюссиның]] "Уеннар", хореографиясе В. Нижинский
* 1914 елның 16 апреле — ''Күбәләк'', "Күбәләкләр", Р. Шуман музыкасына, хореографиясе - М. Фокин.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
[[Төркем:Мария театры балет артистлары]]
[[Төркем:1978 елда вафатлар]]
[[Төркем:10 июль көнне вафатлар]]
[[Төркем:Питырбурда туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1888 елда туганнар]]
[[Төркем:15 март көнне туганнар]]
sx2kp1ts3slrroyt1tqqfdefr1v5a95
5795074
5794887
2026-04-20T11:21:55Z
Il Nur
6874
5795074
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
'''Людмила Францевна (Фёдоровна) Шоллар''', өйләнгәндә — '''Вильтзак''' (1888 елның 15 марты, [[Санкт-Петербург]] — 1978 елның 10 июле, [[Сан-Франциско]]) — балет биючесе һәм укытучы, 1909 елдан 1914 елга кадәр һәм 1921 елдан 1925 елга кадәр Дягилевның «Балетлар Руслары» труппасы әгъзасы. Биюче Анатолий Вильтзакның хатыны.
== Биография ==
Людмила Мариин театры оркестрында уйнаган чех чыгышлы валторначы гаиләсендә туган. 1906 елда ул [[Рус балеты академиясе|Император театр училищесын]] тәмамлый (укытучылары Михаил Фокин һәм Клавдия Куличевская) һәм Мариин театрының балет труппасына кабул ителә. 1909 елдан 1914 елга кадәр ул Дягилевның Рус сезоннары спектаклендә катнаша.
[[Файл:Ballets_Russes_1913_ballet_programme.jpg|мини|Л. Шоллар катнашында үткәрелгән «Рус фасыллары» программасы, 1913 ел]]
1914—1916 еллардагы [[Беренче бөтендөнья сугышы|сугыш]] вакытында ул фронтта [[Xalıqara Qızıl Xaç häm Yarımay xäräkäte|Кызыл Хач]] шәфкать апасы булып хезмәт итә һәм ике тапкыр яралана.
1917 елдан 1921 елга кадәр Людмила янә Мариин театрында (1920 елда ''Петроград опера һәм балет театры'' дип үзгәртелде) бии. 1921 елда ул биюче Анатолий Вильцакка кияүгә чыга. Шул ук елны Россиядән күченеп киткәч, ул Дягилевның "Балет Руслары"на кайта, анда ул 1925 елга кадәр бии, аннары ире белән бергә труппадан китәргә мәҗбүр була, чөнки алар кордебалет забастовкасын хуплыйлар, ул спектакль башланырга берничә сәгать кала игълан ителә, хезмәт хакын арттыруны таләп итә. 1926 елдан 1927 елга кадәр ул «Колон» театрында ([[Буэнос-Айрес]]) чыгыш ясый. Аннары ул төрле труппаларда эшли: Ида Рубинштейн, Бронислава Нижинска һәм [[Тамара Карсавина|«Карсавина]] -Вильтзак» труппасы белән.
=== Укыту эшчәнлеге ===
1936 елда Людмила ире белән [[Нью-Йорк]]ка күченә, шул ук елда ул [[Школа Американского Балета|Америка балеты мәктәбендә]] укыта башлый (Шоллар кече һәм урта яшьтәге студентларга, ә Вилцак өлкән сыйныф укучыларына укыта). 1940 елда ул ире белән бергә үзләренең балет мәктәбен, ''Нью-Йорк балет мәктәбен'' ачалар, ул 1946 елга кадәр эшли. Ул шулай ук түбәндәгеләрне укыта:
* Америка балет мәктәбендә (1936—1963)
* Балет театры ''мәктәбендә (Ballet Theatre School)'' (1951—1953)
* Вашингтон балет мәктәбендә (1963—1965)
* [[Балет Сан-Франциско|Сан-Франциско балет]] мәктәбендә (1965 елдан)
Шолларның укучылары арасында Соня Войциковская (Леон Войциковскийның кызы), Алисия һәм [[Алонсо, Фернандо Райнери|Фернандо Алонсо]].
== Репертуар ==
===== Мария театры =====
* 1907 — ''Актея'', А.Шербачевның «Евника», М.Фокинның хореографиясе.
===== Дягилевның рус балеты =====
* 1909 — ''Венгрия Гран-присы'' ({{Lang-fr|Grand Pas Classique Hongrois}}), «Бәйрәм», «Раймонда» дан А.Глазунов музыкасы, М.Петипаның хореографиясе.
* 1910 — ''Эстрелла'', [[Robert Şuman|Р.]] [[Robert Şuman|Шуман]] музыкасына «Карнавал», хореографиясе — М. Фокин.
* 1911 — ''Балерина'', [[Игорь Стравинский|И.]] [[Игорь Стравинский|Стравинскийның]] «Петрушка», хореографиясе — М. Фокин.
* 1913 — ''Кыз'', [[Клод Дебюсси|К.]] [[Клод Дебюсси|Дебюссиның]] «Уеннар», хореографиясе В. Нижинский
* 1914 елның 16 апреле — ''Күбәләк'', «Күбәләкләр», Р. Шуман музыкасына, хореографиясе — М. Фокин.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
[[Төркем:Мария театры балет артистлары]]
[[Төркем:1978 елда вафатлар]]
[[Төркем:10 июль көнне вафатлар]]
[[Төркем:Питырбурда туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1888 елда туганнар]]
[[Төркем:15 март көнне туганнар]]
swvmian7nr3k8wg5eoormmppma5rkx7
Мария Перепёлкина
0
1488316
5794891
2026-04-19T15:49:57Z
Aliya2111
59788
«[[:ru:Special:Redirect/revision/150363730|Перепёлкина, Мария Николаевна]]» битен тәрҗемә итеп ясалган
5794891
wikitext
text/x-wiki
'''Мария Николаевна Перепёлкина''' (2008 елга кадәр – '''Дускрядченко'''; [[1984 ел|1984 елның]] [[9 март|9 мартында]] туган, [[Алматы|Алма-Ата]], [[Казакъ Совет Социалистик Республикасы|Казакъстан ССР]]) — [[Россия]] [[Волейбол|волейболчысы]], урта блоклаучы, Россия җыелма командасы әгъзасы, атказанган спорт мастеры. 2010 елгы Дөнья чемпионы.
== Биография ==
[[2009 ел|2009 елдан]] бирле ул Мәскәүнең "Динамо" командасы уенчысы, анда ул ике тапкыр Россия Кубогын яулады һәм Россия чемпионатларында биш тапкыр көмеш медаль алды.
2015-2016 елларда ул Ленинградка ([[Санкт-Петербург]]) өчен уйнады, 2016-2019 елларда Краснодарның "Динамо" командасы уенчысы һәм капитаны булды, ә 2019 елда "Ленинградка"га кире кайтты.
[[2009 ел|2009 елның]] ахырында Марияның "волейбол гражданлыгын" Казакъстаннан Россиягә үзгәртүе расланды. Шуннан соң, Россия җыелма командасының баш тренеры Владимир Кузюткин спортчыны җыелма командага кертте. Ул җыелма команда өчен дебютын [[2010 ел|2010 елның]] [[9 июнь|9 июнендә]] [[Швейцария|Швейцариянең]] [[Моңтрө|Монтрё]] шәһәрендә узган "[[:ru:Монтрё_Волей_Мастерс|Волей Мастерс]]" халыкара турнирында Япониягә каршы матчта ясады.
[[2010 ел|2010 елның]] июлендә Мария Перепёлкина, Россия җыелма командасы составында Ельцин Кубогы җиңүчесе булды, сентябрьдә 2011 Гран-при өчен Европа сайлап алу турнирында көмеш призёр булды, ә ноябрьдә дөнья чемпионы булды.
=== Клуб карьерасы ===
* …—2004 -"Җетысу" ([[Таллыкурган|Талдыкорган]]);
* 2004-2006 —{{Байрак1|Россия}} "Университет"/"Университет-Белогорье" [[Белгород|(Белгород]]);
* 2006-2009 —{{Байрак1|Россия}} "Уралочка-НТМК" [[Свердловск өлкәсе|(Свердловск өлкәсе]]);
* 2009—2015 —{{Байрак1|Россия}} "Динамо" ([[Мәскәү]]);
* 2015—2016 —{{Байрак1|Россия}} " Ленинградка " ([[Санкт-Петербург]]);
* 2016—2019 —{{Байрак1|Россия}} "Динамо" ([[Краснодар]]);
* 2019—2020 —{{Байрак1|Россия}} " Ленинградка " ([[Санкт-Петербург]]);
* 2020—2022 —{{Байрак1|Россия}} "Динамо" ([[Краснодар]]).
== Казанышлар ==
{| class="toccolours" style="text-align:center; float:right; margin-left:2em" width="30%"
| colspan="3" |'''Мария Перепёлкина<br /><br /><br /><br /> Россия җыелма командасының рәсми матчларында'''
|- bgcolor="#DCDCDC"
!
! Уеннар
! Күзлекләр
|-
| align="left" | 2012 елгы Олимпия уеннары
| 6
| 51
|-
| align="left" | 2012 елгы Олимпия сайлап алуы
| 11
| 106
|-
| align="left" | 2010 елгы Дөнья кубогы
| 9
| 67
|-
| align="left" | 2011 елгы Гран-при
| 4
| 16
|-
| align="left" | 2011 елгы Гран-при квалификациясе
| 4
| 36
|-
| align="left" | 2011 елгы Европа чемпионаты
| 3
| 12
|- bgcolor="#F0F8FF"
| align="left" | '''Барлыгы'''
| '''37'''
| '''288'''
|}
=== Россия җыелма командасы белән ===
* 2010 елгы дөнья чемпионы.
* 2012 елгы Олимпия уеннары катнашучысы.
* 2011 елгы Гран-при катнашучысы.
* 2011 елгы Европа чемпионаты катнашучысы.
=== Клублар белән ===
* Россия чемпионатының 5 тапкыр көмеш призеры - 2010, 2011, 2012, 2013, 2015 <small>''(Мәскәүнең Динамо командасы)''</small> ;
** Россия чемпионатларының ике тапкыр бронза призеры - 2008, 2009 <small>''(Уралочка-НТМК)''</small>.
* Россия Кубогының ике тапкыр җиңүчесе - 2009, 2011 <small>''(Мәскәү Динамосы)''</small>;
** 2012 елгы Россия Кубогының көмеш призеры <small>''(Мәскәү Динамосы)''</small>;
** 2020 елгы Россия Кубогының бронза призеры <small>''(Краснодарның Динамо командасы)''</small>.
* 2004 елгы Казакъстан чемпионатының көмеш призеры.
* 2009 елгы Европа волейбол конфедерациясе (CEV) Кубогының көмеш призеры.
== Гаилә ==
* Ире ([[2008 ел|2008 елның]] [[6 июнь|6 июненнән]]) - волейбол тренеры Александр Перепелкин.
* Кызы - Анастасия (2014 елда туган).
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://web.archive.org/web/20190113062635/http://www.dinamokrasnodar.ru/index.php/team/women-team/5335-2016-08-01-02-30-02 ВК Динамо Краснодар сайтындагы профиль]
* [http://leningradka.spb.ru/player/perepelkina-mariya/ ВК "Ленинградка" сайтындагы профиль]
* [http://www.fivb.ch/EN/Volleyball/Competitions/WorldChampionships/2010/Women/Players.asp?Tourn=WWCH2010&Team=RUS&No=132070 FIVB сайтындагы профиль]
* [http://www.allsportinfo.ru/index.php?id=28495&b=14&l=40 "All Sport" спорт мәгълүмат агентлыгы белән әңгәмә]
[[Төркем:Россиянең атказанган спорт осталары]]
[[Төркем:Алматыда туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:1984 елда туганнар]]
[[Төркем:9 июнь көнне туганнар]]
6oe79frmahpnnaip96muckfxu8p0mjk
5794930
5794891
2026-04-19T18:31:44Z
Әмир
15082
{{Фш|}}
5794930
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}{{Фш|Перепёлкин}}
'''Мария Николаевна Перепёлкина''' (2008 елга кадәр – '''Дускрядченко'''; [[1984 ел|1984 елның]] [[9 март|9 мартында]] туган, [[Алматы|Алма-Ата]], [[Казакъ Совет Социалистик Республикасы|Казакъстан ССР]]) — [[Россия]] [[Волейбол|волейболчысы]], урта блоклаучы, Россия җыелма командасы әгъзасы, атказанган спорт мастеры. 2010 елгы Дөнья чемпионы.
== Биография ==
[[2009 ел|2009 елдан]] бирле ул Мәскәүнең "Динамо" командасы уенчысы, анда ул ике тапкыр Россия Кубогын яулады һәм Россия чемпионатларында биш тапкыр көмеш медаль алды.
2015-2016 елларда ул Ленинградка ([[Санкт-Петербург]]) өчен уйнады, 2016-2019 елларда Краснодарның "Динамо" командасы уенчысы һәм капитаны булды, ә 2019 елда "Ленинградка"га кире кайтты.
[[2009 ел|2009 елның]] ахырында Марияның "волейбол гражданлыгын" Казакъстаннан Россиягә үзгәртүе расланды. Шуннан соң, Россия җыелма командасының баш тренеры Владимир Кузюткин спортчыны җыелма командага кертте. Ул җыелма команда өчен дебютын [[2010 ел|2010 елның]] [[9 июнь|9 июнендә]] [[Швейцария|Швейцариянең]] [[Моңтрө|Монтрё]] шәһәрендә узган "[[:ru:Монтрё_Волей_Мастерс|Волей Мастерс]]" халыкара турнирында Япониягә каршы матчта ясады.
[[2010 ел|2010 елның]] июлендә Мария Перепёлкина, Россия җыелма командасы составында Ельцин Кубогы җиңүчесе булды, сентябрьдә 2011 Гран-при өчен Европа сайлап алу турнирында көмеш призёр булды, ә ноябрьдә дөнья чемпионы булды.
=== Клуб карьерасы ===
* …—2004 -"Җетысу" ([[Таллыкурган|Талдыкорган]]);
* 2004-2006 —{{Байрак1|Россия}} "Университет"/"Университет-Белогорье" [[Белгород|(Белгород]]);
* 2006-2009 —{{Байрак1|Россия}} "Уралочка-НТМК" [[Свердловск өлкәсе|(Свердловск өлкәсе]]);
* 2009—2015 —{{Байрак1|Россия}} "Динамо" ([[Мәскәү]]);
* 2015—2016 —{{Байрак1|Россия}} " Ленинградка " ([[Санкт-Петербург]]);
* 2016—2019 —{{Байрак1|Россия}} "Динамо" ([[Краснодар]]);
* 2019—2020 —{{Байрак1|Россия}} " Ленинградка " ([[Санкт-Петербург]]);
* 2020—2022 —{{Байрак1|Россия}} "Динамо" ([[Краснодар]]).
== Казанышлар ==
{| class="toccolours" style="text-align:center; float:right; margin-left:2em" width="30%"
| colspan="3" |'''Мария Перепёлкина<br /><br /><br /><br /> Россия җыелма командасының рәсми матчларында'''
|- bgcolor="#DCDCDC"
!
! Уеннар
! Күзлекләр
|-
| align="left" | 2012 елгы Олимпия уеннары
| 6
| 51
|-
| align="left" | 2012 елгы Олимпия сайлап алуы
| 11
| 106
|-
| align="left" | 2010 елгы Дөнья кубогы
| 9
| 67
|-
| align="left" | 2011 елгы Гран-при
| 4
| 16
|-
| align="left" | 2011 елгы Гран-при квалификациясе
| 4
| 36
|-
| align="left" | 2011 елгы Европа чемпионаты
| 3
| 12
|- bgcolor="#F0F8FF"
| align="left" | '''Барлыгы'''
| '''37'''
| '''288'''
|}
=== Россия җыелма командасы белән ===
* 2010 елгы дөнья чемпионы.
* 2012 елгы Олимпия уеннары катнашучысы.
* 2011 елгы Гран-при катнашучысы.
* 2011 елгы Европа чемпионаты катнашучысы.
=== Клублар белән ===
* Россия чемпионатының 5 тапкыр көмеш призеры - 2010, 2011, 2012, 2013, 2015 <small>''(Мәскәүнең Динамо командасы)''</small> ;
** Россия чемпионатларының ике тапкыр бронза призеры - 2008, 2009 <small>''(Уралочка-НТМК)''</small>.
* Россия Кубогының ике тапкыр җиңүчесе - 2009, 2011 <small>''(Мәскәү Динамосы)''</small>;
** 2012 елгы Россия Кубогының көмеш призеры <small>''(Мәскәү Динамосы)''</small>;
** 2020 елгы Россия Кубогының бронза призеры <small>''(Краснодарның Динамо командасы)''</small>.
* 2004 елгы Казакъстан чемпионатының көмеш призеры.
* 2009 елгы Европа волейбол конфедерациясе (CEV) Кубогының көмеш призеры.
== Гаилә ==
* Ире ([[2008 ел|2008 елның]] [[6 июнь|6 июненнән]]) - волейбол тренеры Александр Перепелкин.
* Кызы - Анастасия (2014 елда туган).
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://web.archive.org/web/20190113062635/http://www.dinamokrasnodar.ru/index.php/team/women-team/5335-2016-08-01-02-30-02 ВК Динамо Краснодар сайтындагы профиль]
* [http://leningradka.spb.ru/player/perepelkina-mariya/ ВК "Ленинградка" сайтындагы профиль]
* [http://www.fivb.ch/EN/Volleyball/Competitions/WorldChampionships/2010/Women/Players.asp?Tourn=WWCH2010&Team=RUS&No=132070 FIVB сайтындагы профиль]
* [http://www.allsportinfo.ru/index.php?id=28495&b=14&l=40 "All Sport" спорт мәгълүмат агентлыгы белән әңгәмә]
[[Төркем:Россиянең атказанган спорт осталары]]
[[Төркем:Алматыда туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:1984 елда туганнар]]
[[Төркем:9 июнь көнне туганнар]]
k60e9pn0uikytazkki9ykk3n8dtdzib
Габриеле Мартиросян
0
1488317
5794895
2026-04-19T16:49:33Z
Timlesj
35815
«[[:ru:Special:Redirect/revision/145373420|Мартиросян, Габриеле]]» битен тәрҗемә итеп ясалган
5794895
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
'''Габриеле Мартиросян''' ({{Lang-lt|Gabrielė Martirosian}}, [[1991 ел|1991 елның]] [[23 февраль|23 феврале]], [[Каунас]], [[Литва]]) — чыгышы белән [[Әрмәнстан|әрмән]] булган [[Литва]] моделе, актриса, радио һәм телевидение алып баручысы. 2008 елда «Мисс Литва» бәйгесе җиңүчесе була<ref>{{Cite web|url=https://www.lrt.lt/naujienos/veidai/14/1948654/gabriele-martirosian-apie-vairavima-su-mylimuoju-esu-perspejusi-kad-jei-isgirsiu-pastaba-jam-teks-islipti|title=Gabrielė Martirosian – apie vairavimą su mylimuoju: esu perspėjusi, kad jei išgirsiu pastabą, jam teks išlipti|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241026200728/https://www.lrt.lt/naujienos/veidai/14/1948654/gabriele-martirosian-apie-vairavima-su-mylimuoju-esu-perspejusi-kad-jei-isgirsiu-pastaba-jam-teks-islipti|archivedate=2024-10-26|publisher=LRT|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.lrytas.lt/zmones/tv-antena/2021/04/22/news/gabriele-martirosian-atvirai-apie-mis-lietuva-asaras-po-laimejimo-ir-pokycius-po-30-mecio-19107302|title=Gabrielė Martirosian atvirai: apie „Mis Lietuva“, ašaras po laimėjimo ir pokyčius po 30-mečio|publisher=Lrytas}}</ref>.
== Карьера ==
[[Файл:Miss_Lithuania_08_Gabriele_Martirosianaite.jpg|сулда|мини|376x376пкс|Габриеле Мартиросян 2008 елда «Дөнья гүзәле» бәйгесендә]]
Габриеле Мартиросян Угне Карвелис исемендәге җирле гимназияне тәмамлый. 16 яшендә ул Modilinos агентлыгында модель карьерасын башлый һәм [[Токио|Токиода]] һәм [[Bangkok|Бангкокта]] төшерүләрдә катнаша<ref name="LSveikata">{{cite web|url=https://lsveikata.lt/razinka/gabriele-martirosionaite-mama-man-pavyzdys-kokia-turi-buti-moteris-6173|title=Gabrielė Martirosionaitė: „Mama man - pavyzdys, kokia turi būti moteris!“|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240525073848/https://lsveikata.lt/razinka/gabriele-martirosionaite-mama-man-pavyzdys-kokia-turi-buti-moteris-6173|archivedate=2024-05-25|publisher=Lsveikata.lt|url-status=live}}</ref>. 2008 елда «Мисс Литва»<ref name="Vokrug">{{Cite web|url=https://www.vokrug.tv/person/show/16494451321/|title=Габриэле Мартиросян: фото, биография, фильмография, новости - Вокруг ТВ.|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241211211038/https://www.vokrug.tv/person/show/16494451321/|archivedate=2024-12-11|publisher=Вокруг ТВ|lang=en|url-status=live}}</ref>, ә аннары «Дөнья гүзәле 2008» конкурсында катнаша. Әмма «Дөнья гүзәле»ндә Мартиросян призлы урын алмый<ref>{{cite web|url=https://www.delfi.lt/ru/misc/tvcinema/miss-litvy-2008-stala-17-letnyaya-kovenchanka-17859244|title="Мисс Литвы 2008" стала 17-летняя ковенчанка|publisher=Delfi}}</ref>.
Габриеле Мартиросян Литвада радио һәм телевидение алып баручысы буларак билгеле. 2009 елда ул [[Vilnius|Вильнюсны]] Европаның мәдәни башкаласы итеп сайлау хөрмәтенә бәйрәмнәр амбассадоры итеп сайлана<ref>{{cite web|url=https://www.15min.lt/zmones/naujiena/archyvas/gabriele-martirosianaite-lagaminuose-beveik-visas-gyvenimas-1060-68120|title="Gabrielė Martirosianaitė: lagaminuose – beveik visas gyvenimas"|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240629084250/https://www.15min.lt/zmones/naujiena/archyvas/gabriele-martirosianaite-lagaminuose-beveik-visas-gyvenimas-1060-68120|archivedate=2024-06-29|publisher=15min.lt|url-status=live}}</ref>. 2013 елда Вильнюс университетының фәлсәфә факультетын тәмамлап, ул ике ел дәвамында Литваның M-1 радиостанциясендә алып баручы булып эшли. 2019 елдан ул шулай ук Литва дәүләт радиостанциясендә радио алып баручы булып эшли башлый<ref name="Vokrug" />.
Мартиросян 2017, 2019, 2020 һәм 2024 елларда «[[Eurovision җыр бәйгесе|Евровидение]]» җыр бәйгесенә Литваның милли сайлап алу ярышларында алып баручыларның берсе була<ref>{{cite web|url=https://eurovision.tv/story/lithuania-national-selection-pabandom-is-naujo-2020|title=Lithuania chooses The Roop for Rotterdam|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200220052329/https://eurovision.tv/story/lithuania-national-selection-pabandom-is-naujo-2020|archivedate=2020-02-20|publisher=Eurovision|url-status=live}}</ref>. Ул шулай ук башка чаралар һәм концертлар алып бара<ref>{{cite web|url=https://www.delfi.lt/ru/news/live/molod-kak-vilnyus-v-stolice-proydet-besplatnyy-festival-v-chest-dnya-rozhdeniya-goroda-90808935|title=Молод, как Вильнюс": в столице пройдет бесплатный фестиваль в честь дня рождения города|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240629084252/https://www.delfi.lt/ru/news/live/molod-kak-vilnyus-v-stolice-proydet-besplatnyy-festival-v-chest-dnya-rozhdeniya-goroda-90808935|archivedate=2024-06-29|publisher=Delfi|url-status=live}}</ref>.
Габриеле Мартиросян берничә компаниягә ия, шул исәптән 2017 елда эшләтеп җибәрелгән «Oh! Skin» һәм 2019 елда ачылган «NailGame» нейл-арт студиясенә<ref name="LSveikata" />.
Мартиросян шулай ук кинода төшкән. 2009—2010 елларда ул Виктор Валашинас төшергән «Хатын-кызлар аллеясы» сериалында уйный<ref name="Vokrug" />. 2020 елда аның тулы метражлы дебюты Литва режиссёры Симонас Ашкелавичюсның «Импорт кияве» комедиясендә була, бу фильм популяр украин фильмы «Акылдан язган туй» адаптациясе булып тора<ref name="Vokrug" />.
== Шәхси тормыш ==
Габриеле Мартиросянның бабае [[Ереван|Ереванда]] туган, ләкин соңрак [[Литва|Литвага]] күченгән, анда аның фамилиясе Мартиросианас буларак үзгәргән. 2019 елда Габриеле гаиләсе оригиналь Мартиросян фамилиясен кире кайтарырга карар кылган<ref name="Vokrug" />.
== Искәрмәләр ==
<references responsive="" />
[[Төркем:Вильнюс университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:1991 елда туганнар]]
[[Төркем:23 февраль көнне туганнар]]
s7nzrbvwqwbunelgzbv3jmcoxd9vtt6
5794896
5794895
2026-04-19T16:50:10Z
Timlesj
35815
5794896
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
'''Габриеле Мартиросян''' ({{Lang-lt|Gabrielė Martirosian}}, [[1991 ел|1991 елның]] [[23 февраль|23 феврале]], [[Каунас]], [[Литва]]) — чыгышы белән [[Әрмәнстан|әрмән]] булган [[Литва]] моделе, актриса, радио һәм телевидение алып баручысы. 2008 елда «Мисс Литва» бәйгесе җиңүчесе була<ref>{{Cite web|url=https://www.lrt.lt/naujienos/veidai/14/1948654/gabriele-martirosian-apie-vairavima-su-mylimuoju-esu-perspejusi-kad-jei-isgirsiu-pastaba-jam-teks-islipti|title=Gabrielė Martirosian – apie vairavimą su mylimuoju: esu perspėjusi, kad jei išgirsiu pastabą, jam teks išlipti|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241026200728/https://www.lrt.lt/naujienos/veidai/14/1948654/gabriele-martirosian-apie-vairavima-su-mylimuoju-esu-perspejusi-kad-jei-isgirsiu-pastaba-jam-teks-islipti|archivedate=2024-10-26|publisher=LRT|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.lrytas.lt/zmones/tv-antena/2021/04/22/news/gabriele-martirosian-atvirai-apie-mis-lietuva-asaras-po-laimejimo-ir-pokycius-po-30-mecio-19107302|title=Gabrielė Martirosian atvirai: apie „Mis Lietuva“, ašaras po laimėjimo ir pokyčius po 30-mečio|publisher=Lrytas}}</ref>.
== Карьера ==
[[Файл:Miss_Lithuania_08_Gabriele_Martirosianaite.jpg|сулда|мини|297x297px|Габриеле Мартиросян 2008 елда «Дөнья гүзәле» бәйгесендә]]
Габриеле Мартиросян Угне Карвелис исемендәге җирле гимназияне тәмамлый. 16 яшендә ул Modilinos агентлыгында модель карьерасын башлый һәм [[Токио|Токиода]] һәм [[Bangkok|Бангкокта]] төшерүләрдә катнаша<ref name="LSveikata">{{cite web|url=https://lsveikata.lt/razinka/gabriele-martirosionaite-mama-man-pavyzdys-kokia-turi-buti-moteris-6173|title=Gabrielė Martirosionaitė: „Mama man - pavyzdys, kokia turi būti moteris!“|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240525073848/https://lsveikata.lt/razinka/gabriele-martirosionaite-mama-man-pavyzdys-kokia-turi-buti-moteris-6173|archivedate=2024-05-25|publisher=Lsveikata.lt|url-status=live}}</ref>. 2008 елда «Мисс Литва»<ref name="Vokrug">{{Cite web|url=https://www.vokrug.tv/person/show/16494451321/|title=Габриэле Мартиросян: фото, биография, фильмография, новости - Вокруг ТВ.|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241211211038/https://www.vokrug.tv/person/show/16494451321/|archivedate=2024-12-11|publisher=Вокруг ТВ|lang=en|url-status=live}}</ref>, ә аннары «Дөнья гүзәле 2008» конкурсында катнаша. Әмма «Дөнья гүзәле»ндә Мартиросян призлы урын алмый<ref>{{cite web|url=https://www.delfi.lt/ru/misc/tvcinema/miss-litvy-2008-stala-17-letnyaya-kovenchanka-17859244|title="Мисс Литвы 2008" стала 17-летняя ковенчанка|publisher=Delfi}}</ref>.
Габриеле Мартиросян Литвада радио һәм телевидение алып баручысы буларак билгеле. 2009 елда ул [[Vilnius|Вильнюсны]] Европаның мәдәни башкаласы итеп сайлау хөрмәтенә бәйрәмнәр амбассадоры итеп сайлана<ref>{{cite web|url=https://www.15min.lt/zmones/naujiena/archyvas/gabriele-martirosianaite-lagaminuose-beveik-visas-gyvenimas-1060-68120|title="Gabrielė Martirosianaitė: lagaminuose – beveik visas gyvenimas"|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240629084250/https://www.15min.lt/zmones/naujiena/archyvas/gabriele-martirosianaite-lagaminuose-beveik-visas-gyvenimas-1060-68120|archivedate=2024-06-29|publisher=15min.lt|url-status=live}}</ref>. 2013 елда Вильнюс университетының фәлсәфә факультетын тәмамлап, ул ике ел дәвамында Литваның M-1 радиостанциясендә алып баручы булып эшли. 2019 елдан ул шулай ук Литва дәүләт радиостанциясендә радио алып баручы булып эшли башлый<ref name="Vokrug" />.
Мартиросян 2017, 2019, 2020 һәм 2024 елларда «[[Eurovision җыр бәйгесе|Евровидение]]» җыр бәйгесенә Литваның милли сайлап алу ярышларында алып баручыларның берсе була<ref>{{cite web|url=https://eurovision.tv/story/lithuania-national-selection-pabandom-is-naujo-2020|title=Lithuania chooses The Roop for Rotterdam|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200220052329/https://eurovision.tv/story/lithuania-national-selection-pabandom-is-naujo-2020|archivedate=2020-02-20|publisher=Eurovision|url-status=live}}</ref>. Ул шулай ук башка чаралар һәм концертлар алып бара<ref>{{cite web|url=https://www.delfi.lt/ru/news/live/molod-kak-vilnyus-v-stolice-proydet-besplatnyy-festival-v-chest-dnya-rozhdeniya-goroda-90808935|title=Молод, как Вильнюс": в столице пройдет бесплатный фестиваль в честь дня рождения города|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240629084252/https://www.delfi.lt/ru/news/live/molod-kak-vilnyus-v-stolice-proydet-besplatnyy-festival-v-chest-dnya-rozhdeniya-goroda-90808935|archivedate=2024-06-29|publisher=Delfi|url-status=live}}</ref>.
Габриеле Мартиросян берничә компаниягә ия, шул исәптән 2017 елда эшләтеп җибәрелгән «Oh! Skin» һәм 2019 елда ачылган «NailGame» нейл-арт студиясенә<ref name="LSveikata" />.
Мартиросян шулай ук кинода төшкән. 2009—2010 елларда ул Виктор Валашинас төшергән «Хатын-кызлар аллеясы» сериалында уйный<ref name="Vokrug" />. 2020 елда аның тулы метражлы дебюты Литва режиссёры Симонас Ашкелавичюсның «Импорт кияве» комедиясендә була, бу фильм популяр украин фильмы «Акылдан язган туй» адаптациясе булып тора<ref name="Vokrug" />.
== Шәхси тормыш ==
Габриеле Мартиросянның бабае [[Ереван|Ереванда]] туган, ләкин соңрак [[Литва|Литвага]] күченгән, анда аның фамилиясе Мартиросианас буларак үзгәргән. 2019 елда Габриеле гаиләсе оригиналь Мартиросян фамилиясен кире кайтарырга карар кылган<ref name="Vokrug" />.
== Искәрмәләр ==
<references responsive="" />
[[Төркем:Вильнюс университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:1991 елда туганнар]]
[[Төркем:23 февраль көнне туганнар]]
gp6inj3kbh12zcpxay43r75jt3i1g29
Бәхәс:Габриеле Мартиросян
1
1488318
5794897
2026-04-19T16:52:48Z
Timlesj
35815
Яңа бит: «{{ТИМ|ru|Мартиросян, Габриеле}} {{Вики-яз мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj|ил=Литва|тема=хатын-кызлар}} {{Халык мәдәнияте һәм хатын-кыз бәйгесенең мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj}}»
5794897
wikitext
text/x-wiki
{{ТИМ|ru|Мартиросян, Габриеле}}
{{Вики-яз мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj|ил=Литва|тема=хатын-кызлар}}
{{Халык мәдәнияте һәм хатын-кыз бәйгесенең мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj}}
qwwpif8ql1lf7cdj2neb87z70f3f2yi
Динар Кәримуллин
0
1488319
5794898
2026-04-19T17:13:09Z
Әмир
15082
яңа бит ясау
5794898
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес
| исем = [[Файл:Wrestling pictogram.svg|20px|link=]] Динар Кәримуллин
| рәсем = Динар Ирекович Каримуллин.jpg
| рәсем_зурлыгы = 200px
| alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу-->
| рәсем язуы =
| тулы исем = Динар Ирек улы Кәримуллин
| һөнәр = [[Файл:Wrestling pictogram.svg|20px|link=]] [[көрәш]]че, тренер
| туу датасы = 5.11.1996
| туу җире = [[Россия Федерациясе|РФ]], [[Татарстан Республикасы|ТР]], {{туу җире|Теләче районы|Теләче районында}}, [[Олы Мәтәскә]]
| гражданлык = {{байрак|Россия}} [[РФ]]
| милләт = [[татар]]
| үлем датасы =
| үлем җире =
| әти =
| әни =
| ир =
| хатын =
| балалар =
| кул кую =
| бүләк һәм премияләр = Дөнья чемпионы<br/>Россия чемпионы<br/>Татарстан чемпионы<br/> [[Файл:Знак ЗМС России.png|20px|Россиянең атказанган спорт мастеры (2026)]]
| сайт =
| башка мәгълүмат =
}}
{{Фш| Кәримуллин}}
'''Динар Кәримуллин''', Динар Ирек улы Кәримуллин (''Динар Ирекович Каримуллин; [[1996 ел]]ның [[5 ноябрь|5 ноябре]], [[Россия Федерациясе|РФ]], [[Татарстан Республикасы|ТР]], [[Теләче районы]], [[Олы Мәтәскә]]'') – спортчы (''[[милли көрәш|көрәш]], [[билбаулы көрәш]]''), билбаулы көрәш буенча Россиянең халыкара класслы спорт мастеры (2019), көрәш һәм билбаулы көрәш буенча күп тапкыр Татарстан, Россия һәм дөнья чемпионы, «Ватаным Татарстан» газетасы гамәлгә куйган Муса Җәлил истәлегенә багышланган көрәш турниры, Данил Галиев исемендәге турнир җиңүчесе. БРИКС илләре уеннары җиңүчесе (2024). 2024 елда «Алтын билбау» бөтенроссия премиясендә «Ел спортсмены» дигән мактаулы исемгә лаек булган<ref>[https://minsport.tatarstan.ru/index.htm/news/2349920.htm Татарстанский борец получил титул «Спортсмена года».] Министерство спорта Республики Татарстан, 9.10.2024</ref>. Көрәш буенча Россиянең атказанган спорт мастеры (2026).
== Тәрҗемәи хәле ==
1996 елның 5 ноябрендә Татарстанның [[Теләче районы]] [[Олы Мәтәскә]] авылында туган <ref>[http://old.izbirkom.ru/region/region/tatarstan?action=show&root=1&tvd=4164048229732&vrn=4164048229728®ion=16&global=&sub_region=0&prver=0&pronetvd=null&cuiknum=null&type=341&vibid=4164048231490 Выборы депутатов Совета Большеметескинского СП Тюлячинского МР РТ IV созыва.] old.izbirkom.ru</ref>. Әтисе (''вафат'')―әнисе тәрбиясендә үскән. Кечкенәдән [[милли көрәш|көрәш]] белән кызыксынган. Алты-җиде яшьләрендә мәктәптәге көрәш түгәрәгенә йөри башлаган. Беренче тренеры ― Венер Әскаров. Якташы күп тапкырлар Россия һәм дөнья чемпионы [[Раил Нургалиев]], Илдар Гыйниятуллинның җанатары булган. Көрәш юлын [[Теләче районы]]нда башлаган. Тәкәнең беренчесен үз авылы [[Сабан туе]]нда алган. Беренче зур җиңүе ― 2010 елда Татарстан беренчелегендә отуы<ref>''Лилия Йосыпова''. [https://matbugat.ru/news/?id=39266&ysclid=mo5v7ovuv894380397 Танылган көрәшче Динар Кәримуллин: Минем өчен ул әти дә, әни дә булды.] [[«Ирек мәйданы» газетасы|«Ирек мәйданы»]], 21.12.2022</ref>.
[[Идел буе спорт һәм туризм академиясе|Идел буе дәүләт физик тәрбия, спорт һәм туризм университетын]] тәмамлаган (2018)<ref>[https://e-academy.sportacadem.ru/student-portfolio/portfolio/з00003812?ysclid=mo5z162015762585299 Портфолио студента Каримуллина Динара Ирековича]</ref>. Әлеге академиядә алты ел Азат Әхәтов җитәкчелегендә шөгыльләнгән<ref>[https://unifirst.ru/news/premiya-zolotoy-poyas-vypusknik-povolzhskogo-v-chisle-pobediteley?ysclid=mo5wt847qi275870271 Премия «Золотой пояс»: выпускник Поволжского — в числе победителей.] Unifirst, 10.10.2024{{ref-ru}}</ref>.
2020 елда Теләчедән [[Лаеш]]ка күчеп килгән, анда көрәш буенча дөнья чемпионы Азат Нурмөхәммәтов патронажы астында көчле көрәшчеләр командасы җыела. Динар Лаеш районы спорт мәктәбенең көрәш буенча тренер-укытучысы булып эшли <ref>[https://test-edu.tatar.ru/laishevo/org5769/page4288271.htm МБУДО «Спортивная школа Лаишевского муниципального район»а.] edu.tatar.ru</ref><ref>''Людмила Никифорова''. [https://laishevskyi.ru/news/sport/laishevskiy-trener-chempion-rossii Лаишевский тренер Динар Каримуллин – чемпион России.] «Камская новь», 7.12.2020</ref> һәм Лаеш командасы өчен 75 килога кадәр авырлык категориясендә чыгыш ясый<ref>''Лилия Гыймазова''. [https://tatar-congress.org/yanalyklar/koreshche-dinar-kerimullin-kelemdege-kondeshen-sinen-dustyn-bula-almyy/?ysclid=mo5wjo6oaq787021873 Көрәшче Динар Кәримуллин: Келәмдәге көндәшең синең дустың була алмый.] [[Ватаным Татарстан]], 22.01.2022</ref>. Россия җыелмасы составында өлкән тренер вазыйфасын башкара. Динар үзен {{Тәрҗемә ителмәгән 5 |Катнаш сугышчан сәнгатьләр| катнаш көрәш|d|Q114466}} төрендә сынап карарга теләгән. Россиянең Көрәш федерациясендә белгеч.
Көрәш дөньясында Кәримуллинга тышкы яктан {{Тәрҗемә ителмәгән 5 |Ultimate Fighting Championship|UFC|d|Q186471}} ирланд көрәшчесе {{Тәрҗемә ителмәгән 5 |Конор Макгрегор|Конор Макгрегор|d| Q5162259}} белән охшашлыгы аркасында «татар Макгрегоры» кушаматы биргәннәр.
== Спортта уңышлары ==
Яшүсмерләр арасында Татарстан беренчелегендә берничә тапкыр җиңгән, хәзер өлкәннәр дәрәҗәсендә иң зур уңышларга ирешкән.
* [[2015 ел|2015]] ― [[билбаулы көрәш]] буенча Россиянең спорт мастеры<ref name=":msrf">[https://msrfinfo.ru/people/96481?ysclid=mo5ya1t6o2443605315 Каримуллин Динар Ирекович.] Минспорта России</ref>
* 2018 ― билбау көрәше буенча дөнья чемпионаты җиңүчесе
* 2019 ― билбаулы көрәш буенча Россиянең халыкара класслы спорт мастеры<ref name=":msrf" />
* 2019, 2020, 2022, 2023 ― [[көрәш]] буенча дөнья чемпионаты җиңүчесе
* 2020 ― көрәш буенча Россиянең спорт мастеры<ref name=":msrf" />
* 2020 ― көрәш буенча Россия чемпионаты җиңүчесе<ref>[https://laishevo.bezformata.com/listnews/laishevskiy-trener-dinar-karimullin/89429977/ Лаишевский тренер Динар Каримуллин – чемпион России.] laishevo.bezformata.com, 07.12.2020{{ref-ru}}</ref>
* 2022 ― 75 кг га хәтле авырлыкта «Манзара» билбавын откан.
* 2022 ― [[Сембер өлкәсе]]ндә узган Бөтенроссия Сабан туенда үз авырлыгында 1нче урын алган.
* 2022 ― [[Самара]] Сабан туенда баш батыр калган.
* 2024 ― [[БРИКС]] илләре уеннары җиңүчесе. Финалда [[Кыргызстан]] көрәшчесен откан<ref>''Энҗе Габдуллина''. [https://intertat.tatar/news/bu-inu-atiem-ocen-tatar-korascelare-briks-cempionnary-5866927 «Бу җиңү – әтием өчен»: Татар көрәшчеләре – БРИКС чемпионнары.] [[Интертат]], 22.06.2024</ref>.
* 2024 ― сугышчан сәнгать өлкәсендә XV «Алтын билбау» бөтенроссия премиясендә «Ел спортсмены» («Иң яхшы спортчы» номинациясендә җиңүче). Бүләкне Россия спорт министры {{Тәрҗемә ителмәгән 5 |Михаил Дегтярев |Михаил Дегтярев |d |Q4156642}} кулыннан алган <ref>''Руслан Васильев''. [https://kam.business-gazeta.ru/article/651085?ysclid=mo5vi7s44h943377813 Как борцу корэш вручали премию «Спортсмен года» и почему его называют татарским Макгрегором.] Бизнес-Онлайн, 15.10.2024{{ref-ru}}</ref>
* 2024 ― Күчмә халыклар халыкара Уеннарында ([[Казакъстан]]) көмеш медаль<ref>''Зульфат Шафигуллин''. [https://realnoevremya.ru/news/319319-borec-koresh-dinar-karimullin-stal-sportsmenom-goda-premii-zolotoy-poyas Борец корэш Динар Каримуллин стал спортсменом года премии «Золотой пояс».] «Реальное время», 09.10.2024{{ref-ru}}</ref>
* 2024 ― «көрәш буенча Татарстан Республикасының иң яхшы спортчысы»
* 2024 ― «яшүсмерләр һәм ир-атлар арасында иң яхшы тренер»
* 2026 ― Россиянең атказанган спорт остасы<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/tatarstan-korascese-rossiyanen-atkazangan-sport-ostasy-isemena-laek-buldy-5922236 Татарстан көрәшчесе Россиянең атказанган спорт остасы исеменә лаек булды.] [[Татар-информ]], 15.04.2026</ref><ref>[https://minsport.gov.ru/documents/?folder=608&page=1&text= Приказ Минспорта РФ № 76-НГ от 30.03.2026]</ref>
== Шәхси тормышы ==
Өйләнмәгән. Йөргән кызы ― спортчы.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* ''Зульфат Шафигуллин''. [https://realnoevremya.ru/news/319319-borec-koresh-dinar-karimullin-stal-sportsmenom-goda-premii-zolotoy-poyas Борец корэш Динар Каримуллин стал спортсменом года премии «Золотой пояс».] «Реальное время», 09.10.2024{{ref-ru}}
* ''[[Рәмис Латыйпов]]''. [https://tatar-inform.tatar/news/korasce-dinar-karimullin-rossiyada-el-sportcysy-dip-tabyldy-5894479 Көрәшче Динар Кәримуллин Россиядә «Ел спортчысы» дип табылды.] [[Татар-информ]], 9.10.2024
{{Тышкы сылтамалар}}
{{DEFAULTSORT:Мусин, Булат}}
[[Төркем:Көрәшчеләр]]
[[Төркем:Идел буе спорт һәм туризм академиясен тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Россия чемпионнары]]
[[Төркем:Көрәш буенча Россия чемпионнары]]
[[Төркем:Россиянең атказанган спорт осталары]]
[[Төркем:Көрәш буенча дөнья чемпионнары]]
idgxtahhg5oq1hz5e08jl8m7papcgd4
5794908
5794898
2026-04-19T17:40:16Z
Әмир
15082
/* Тәрҗемәи хәле */ өстәмә
5794908
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес
| исем = [[Файл:Wrestling pictogram.svg|20px|link=]] Динар Кәримуллин
| рәсем = Динар Ирекович Каримуллин.jpg
| рәсем_зурлыгы = 200px
| alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу-->
| рәсем язуы =
| тулы исем = Динар Ирек улы Кәримуллин
| һөнәр = [[Файл:Wrestling pictogram.svg|20px|link=]] [[көрәш]]че, тренер
| туу датасы = 5.11.1996
| туу җире = [[Россия Федерациясе|РФ]], [[Татарстан Республикасы|ТР]], {{туу җире|Теләче районы|Теләче районында}}, [[Олы Мәтәскә]]
| гражданлык = {{байрак|Россия}} [[РФ]]
| милләт = [[татар]]
| үлем датасы =
| үлем җире =
| әти =
| әни =
| ир =
| хатын =
| балалар =
| кул кую =
| бүләк һәм премияләр = Дөнья чемпионы<br/>Россия чемпионы<br/>Татарстан чемпионы<br/> [[Файл:Знак ЗМС России.png|20px|Россиянең атказанган спорт мастеры (2026)]]
| сайт =
| башка мәгълүмат =
}}
{{Фш| Кәримуллин}}
'''Динар Кәримуллин''', Динар Ирек улы Кәримуллин (''Динар Ирекович Каримуллин; [[1996 ел]]ның [[5 ноябрь|5 ноябре]], [[Россия Федерациясе|РФ]], [[Татарстан Республикасы|ТР]], [[Теләче районы]], [[Олы Мәтәскә]]'') – спортчы (''[[милли көрәш|көрәш]], [[билбаулы көрәш]]''), билбаулы көрәш буенча Россиянең халыкара класслы спорт мастеры (2019), көрәш һәм билбаулы көрәш буенча күп тапкыр Татарстан, Россия һәм дөнья чемпионы, «Ватаным Татарстан» газетасы гамәлгә куйган Муса Җәлил истәлегенә багышланган көрәш турниры, Данил Галиев исемендәге турнир җиңүчесе. БРИКС илләре уеннары җиңүчесе (2024). 2024 елда «Алтын билбау» бөтенроссия премиясендә «Ел спортсмены» дигән мактаулы исемгә лаек булган<ref>[https://minsport.tatarstan.ru/index.htm/news/2349920.htm Татарстанский борец получил титул «Спортсмена года».] Министерство спорта Республики Татарстан, 9.10.2024</ref>. Көрәш буенча Россиянең атказанган спорт мастеры (2026).
== Тәрҗемәи хәле ==
1996 елның 5 ноябрендә Татарстанның [[Теләче районы]] [[Олы Мәтәскә]] авылында туган <ref>[http://old.izbirkom.ru/region/region/tatarstan?action=show&root=1&tvd=4164048229732&vrn=4164048229728®ion=16&global=&sub_region=0&prver=0&pronetvd=null&cuiknum=null&type=341&vibid=4164048231490 Выборы депутатов Совета Большеметескинского СП Тюлячинского МР РТ IV созыва.] old.izbirkom.ru</ref>. Әтисе (''вафат'')―әнисе тәрбиясендә үскән. Кечкенәдән [[милли көрәш|көрәш]] белән кызыксынган. Алты-җиде яшьләрендә мәктәптәге көрәш түгәрәгенә йөри башлаган. Беренче тренеры ― Венер Әскаров. Якташы күп тапкырлар Россия һәм дөнья чемпионы [[Раил Нургалиев]], Илдар Гыйниятуллинның җанатары булган. Көрәш юлын [[Теләче районы]]нда башлаган. Тәкәнең беренчесен үз авылы [[Сабан туе]]нда алган. Беренче зур җиңүе ― 2010 елда Татарстан беренчелегендә отуы<ref>''Лилия Йосыпова''. [https://matbugat.ru/news/?id=39266&ysclid=mo5v7ovuv894380397 Танылган көрәшче Динар Кәримуллин: Минем өчен ул әти дә, әни дә булды.] [[«Ирек мәйданы» газетасы|«Ирек мәйданы»]], 21.12.2022</ref>.
[[Идел буе спорт һәм туризм академиясе|Идел буе дәүләт физик тәрбия, спорт һәм туризм университетын]] тәмамлаган (2018)<ref>[https://e-academy.sportacadem.ru/student-portfolio/portfolio/з00003812?ysclid=mo5z162015762585299 Портфолио студента Каримуллина Динара Ирековича]</ref>. Әлеге академиядә алты ел Азат Әхәтов җитәкчелегендә шөгыльләнгән<ref>[https://unifirst.ru/news/premiya-zolotoy-poyas-vypusknik-povolzhskogo-v-chisle-pobediteley?ysclid=mo5wt847qi275870271 Премия «Золотой пояс»: выпускник Поволжского — в числе победителей.] Unifirst, 10.10.2024{{ref-ru}}</ref>.
2020 елда Теләчедән [[Лаеш]]ка күчеп килгән, анда көрәш буенча дөнья чемпионы Азат Нурмөхәммәтов патронажы астында көчле көрәшчеләр командасы җыела. Динар Лаеш районы спорт мәктәбенең көрәш буенча тренер-укытучысы булып эшли <ref>[https://test-edu.tatar.ru/laishevo/org5769/page4288271.htm МБУДО «Спортивная школа Лаишевского муниципального район»а.] edu.tatar.ru</ref><ref>''Людмила Никифорова''. [https://laishevskyi.ru/news/sport/laishevskiy-trener-chempion-rossii Лаишевский тренер Динар Каримуллин – чемпион России.] «Камская новь», 7.12.2020</ref> һәм Лаеш командасы өчен 75 килога кадәр авырлык категориясендә чыгыш ясый<ref>''Лилия Гыймазова''. [https://tatar-congress.org/yanalyklar/koreshche-dinar-kerimullin-kelemdege-kondeshen-sinen-dustyn-bula-almyy/?ysclid=mo5wjo6oaq787021873 Көрәшче Динар Кәримуллин: Келәмдәге көндәшең синең дустың була алмый.] [[Ватаным Татарстан]], 22.01.2022</ref>. Россия җыелмасы составында өлкән тренер вазыйфасын башкара. Динар үзен {{Тәрҗемә ителмәгән 5 |Катнаш сугышчан сәнгатьләр| катнаш көрәш|d|Q114466}} төрендә сынап карарга теләгән. Россиянең Көрәш федерациясендә белгеч.
[[Файл:Conor McGregor, UFC 189 World Tour London.jpg|130px|thumb|left|{{Тәрҗемә ителмәгән 5 |Конор Макгрегор|Конор Макгрегор|d| Q5162259}}]]
Көрәш дөньясында Кәримуллинга тышкы яктан {{Тәрҗемә ителмәгән 5 |Ultimate Fighting Championship|UFC|d|Q186471}} ирланд көрәшчесе {{Тәрҗемә ителмәгән 5 |Конор Макгрегор|Конор Макгрегор|d| Q5162259}} белән охшашлыгы аркасында «татар Макгрегоры» кушаматы биргәннәр.
== Спортта уңышлары ==
Яшүсмерләр арасында Татарстан беренчелегендә берничә тапкыр җиңгән, хәзер өлкәннәр дәрәҗәсендә иң зур уңышларга ирешкән.
* [[2015 ел|2015]] ― [[билбаулы көрәш]] буенча Россиянең спорт мастеры<ref name=":msrf">[https://msrfinfo.ru/people/96481?ysclid=mo5ya1t6o2443605315 Каримуллин Динар Ирекович.] Минспорта России</ref>
* 2018 ― билбау көрәше буенча дөнья чемпионаты җиңүчесе
* 2019 ― билбаулы көрәш буенча Россиянең халыкара класслы спорт мастеры<ref name=":msrf" />
* 2019, 2020, 2022, 2023 ― [[көрәш]] буенча дөнья чемпионаты җиңүчесе
* 2020 ― көрәш буенча Россиянең спорт мастеры<ref name=":msrf" />
* 2020 ― көрәш буенча Россия чемпионаты җиңүчесе<ref>[https://laishevo.bezformata.com/listnews/laishevskiy-trener-dinar-karimullin/89429977/ Лаишевский тренер Динар Каримуллин – чемпион России.] laishevo.bezformata.com, 07.12.2020{{ref-ru}}</ref>
* 2022 ― 75 кг га хәтле авырлыкта «Манзара» билбавын откан.
* 2022 ― [[Сембер өлкәсе]]ндә узган Бөтенроссия Сабан туенда үз авырлыгында 1нче урын алган.
* 2022 ― [[Самара]] Сабан туенда баш батыр калган.
* 2024 ― [[БРИКС]] илләре уеннары җиңүчесе. Финалда [[Кыргызстан]] көрәшчесен откан<ref>''Энҗе Габдуллина''. [https://intertat.tatar/news/bu-inu-atiem-ocen-tatar-korascelare-briks-cempionnary-5866927 «Бу җиңү – әтием өчен»: Татар көрәшчеләре – БРИКС чемпионнары.] [[Интертат]], 22.06.2024</ref>.
* 2024 ― сугышчан сәнгать өлкәсендә XV «Алтын билбау» бөтенроссия премиясендә «Ел спортсмены» («Иң яхшы спортчы» номинациясендә җиңүче). Бүләкне Россия спорт министры {{Тәрҗемә ителмәгән 5 |Михаил Дегтярев |Михаил Дегтярев |d |Q4156642}} кулыннан алган <ref>''Руслан Васильев''. [https://kam.business-gazeta.ru/article/651085?ysclid=mo5vi7s44h943377813 Как борцу корэш вручали премию «Спортсмен года» и почему его называют татарским Макгрегором.] Бизнес-Онлайн, 15.10.2024{{ref-ru}}</ref>
* 2024 ― Күчмә халыклар халыкара Уеннарында ([[Казакъстан]]) көмеш медаль<ref>''Зульфат Шафигуллин''. [https://realnoevremya.ru/news/319319-borec-koresh-dinar-karimullin-stal-sportsmenom-goda-premii-zolotoy-poyas Борец корэш Динар Каримуллин стал спортсменом года премии «Золотой пояс».] «Реальное время», 09.10.2024{{ref-ru}}</ref>
* 2024 ― «көрәш буенча Татарстан Республикасының иң яхшы спортчысы»
* 2024 ― «яшүсмерләр һәм ир-атлар арасында иң яхшы тренер»
* 2026 ― Россиянең атказанган спорт остасы<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/tatarstan-korascese-rossiyanen-atkazangan-sport-ostasy-isemena-laek-buldy-5922236 Татарстан көрәшчесе Россиянең атказанган спорт остасы исеменә лаек булды.] [[Татар-информ]], 15.04.2026</ref><ref>[https://minsport.gov.ru/documents/?folder=608&page=1&text= Приказ Минспорта РФ № 76-НГ от 30.03.2026]</ref>
== Шәхси тормышы ==
Өйләнмәгән. Йөргән кызы ― спортчы.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* ''Зульфат Шафигуллин''. [https://realnoevremya.ru/news/319319-borec-koresh-dinar-karimullin-stal-sportsmenom-goda-premii-zolotoy-poyas Борец корэш Динар Каримуллин стал спортсменом года премии «Золотой пояс».] «Реальное время», 09.10.2024{{ref-ru}}
* ''[[Рәмис Латыйпов]]''. [https://tatar-inform.tatar/news/korasce-dinar-karimullin-rossiyada-el-sportcysy-dip-tabyldy-5894479 Көрәшче Динар Кәримуллин Россиядә «Ел спортчысы» дип табылды.] [[Татар-информ]], 9.10.2024
{{Тышкы сылтамалар}}
{{DEFAULTSORT:Мусин, Булат}}
[[Төркем:Көрәшчеләр]]
[[Төркем:Идел буе спорт һәм туризм академиясен тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Россия чемпионнары]]
[[Төркем:Көрәш буенча Россия чемпионнары]]
[[Төркем:Россиянең атказанган спорт осталары]]
[[Төркем:Көрәш буенча дөнья чемпионнары]]
t847tv91gjztdg4sifyw5u3d6oke2jm
Кәримуллин
0
1488320
5794899
2026-04-19T17:17:39Z
Әмир
15082
яңа бит ясау
5794899
wikitext
text/x-wiki
'''Кәримуллин''' ― фамилия.
* [[Әбрар Кәримуллин]] (1925―2000), филология фәннәре докторы.
* [[Динар Кәримуллин]] (1996), көрәш буенча Россиянең атказанган спорт мастеры (2026).
== Моны да карагыз ==
* '''[[Кәлимуллин]]'''
{{күп мәгънәле}}[[Төркем:Фамилияләр]]
5hbyi16uzjewruh19s7mk2ms6wd2kgv
Елена Мароти-Шолтесова
0
1488321
5794910
2026-04-19T17:55:45Z
Timlesj
35815
«[[:ru:Special:Redirect/revision/146042593|Шолтесова-Мароти, Елена]]» битен тәрҗемә итеп ясалган
5794910
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
'''Елена Мароти-Шолтесова''' ({{lang-sk|Elena Maróthy-Šoltésov}}; [[1855 ел|1855 елның]] [[6 гыйнвар|6 гыйнвары]], Крупина, [[Австро-Маҗарстан]] — [[1939 ел|1939 елның]] [[11 февраль|11 феврале]], [[Мартин (шәһәр)|Мартин]], Беренче Чехословакия Республикасы) — [[Словакия|словак]] язучысы һәм мөхәррир; Словакиядә [[Феминизм|феминизмның]] әйдәп баручы фигурасы<ref>[https://snl.no/Elena_Mar%C3%B3thy_%C5%A0olt%C3%A9sov%C3%A1 Elena Maróthy Šoltésová] {{Wayback|url=https://snl.no/Elena_Mar%C3%B3thy_%C5%A0olt%C3%A9sov%C3%A1|date=20211225071250}}.</ref>.
== Тормыш юлы ==
Елена Мароти 1855 елның 6 гыйнварында Словакиянең Крупина шәһәрчегендә преподобный Даниэль Мароти һәм аның хатыны Каролина (тумышы белән Худецова) гаиләсендә туа. Лученецта белем ала. Әнисе Еленаның яшь чагында ук үлә.
[[Файл:Milan_Thomka_Mitrovský_-_Portrait_of_Elena_Marótha_Šoltésová_-_O_456_-_Slovak_National_Gallery.jpg|сулда|мини|255x255пкс|<center>Мароти-Шолтесова<br /><small>(рәссам М. Митровский)</small></center>]]
1880 елда Елена Мароти 1869 елда нигезләнгән «Živena» хатын-кызлар җәмгыяте комитеты әгъзасы була, 1894 елдан 1927 елга кадәр аның алыштыргысыз рәисе була. Хәзерге вакытта бу җәмгыять гражданлык берләшмәсе буларак эш итә, аның максаты сәяси, икътисадый, социаль һәм хосусый өлкәләрдә хатын-кызларның караш үзенчәлекләрен һәм аларның үз-үзен тормышка ашыру һәм шәхси үсеше өчен мөмкинлекләрне өйрәнү. 2013 елдан «Živena» башлыгы Магда Вашариова була.
1875 елда Мароти сәүдәгәр Людовит Михал Шолтеска кияүгә чыга; парның ике баласы була, ләкин аның кызы сигез яшендә, ә улы — 33 яшендә үлә.
1912 елда Мароти-Шолтесова «Živena» журналын оештырырга булыша һәм 1922 елга кадәр аның баш мөхәррире була.
Елена Мароти-Шолтесова хатын-кызларга югары белем алырга һәм социумда лаеклы урын алырга ярдәм итә.
Брокгауз һәм Еронның энциклопедик сүзлеге буенча, Мароти-Шолтесованың романнары һәм повестьларыннан иң танылганнары: «''Na dedine''» (1881); «''Prípravy ku svadbe''» (1882); «''Umierajúce diet’a''» (1885); «''V čiernickiej škole''» (1891); «''Prvé previnenie''» (1896); «''Popelka''» (1898); «''Za letného vecera''» (1902); «''Proti prúdu''» (1904)<ref name="Викитека ЭСБЕ">{{ВТ-ЭСБЕ|Шолтесова, Елена}}</ref>.
Елена Мароти-Шолтесова 1939 елның 11 февралендә [[Мартин (шәһәр)|Мартин]] шәһәрендә вафат була.
== Библиография ==
Елена Мароти-Шолтесованың сайланган хезмәтләре:
* 1881 — ''Na dedine'', poviedka (vydané v časopise Slovenské pohľady)
* 1882 — ''Prípravy na svadbu'' (vydané v časopise Slovenské pohľady)
* 1882 — ''Dozvuky k poslednému valnému zhromaždeniu Živeny'', programový článok
* 1885 — ''Úloha Živeny'', programový článok
* 1885 — ''Umierajúce dieťa'', príbeh o chorobe a smrti jej dcéry Elenky (almanach Živeny)
* 1891 — ''V čiernickej škole'' (vydané v časopise Slovenské pohľady)
* 1894 — ''Proti prúdu'', dvojdielny román
* 1895 — ''O románe Proti prúdu'', článok, v ktorom obhajuje svoj román (vydaný v novinách Národnie noviny)
* 1896 — ''Prvé previnenie'', novela (Letopis Živeny)
* 1898 — ''Popolka'', novela
* 1898 — ''O vplyve zábavného čítania'', článok (vydané v novinách Národnie noviny)
* 1902 — ''Za letného večera'', novela (Letopis Živeny)
* 1913 / 1917 — ''Môj syn'', memoárové dielo
* 1923 / 1924 — ''Moje deti'', dielo skladajúce sa z diela ''Umierajúce dieťa'' (o jej dcére) a ''Môj syn'', pričom to nie je len životopisné dielo o jej deťoch, ale aj jej vlastný životopis; dielo bolo preložené do viacerých jazykov
* 1925 — ''Sedemdesiat rokov života'', memoáre zachytávajúce len 20 rokov jej života.
== Искәрмәләр ==
<references />
== Әдәбият ==
* ''Kirschbaum, Stanislav J.'' [https://books.google.com/books?id=wzefAgAAQBAJ&pg=PA320 Historical Dictionary of Slovakia]. — 2013. — P. 320. — <nowiki>ISBN 978-0810880306</nowiki>.
* [https://snl.no/Elena_Mar%C3%B3thy_%C5%A0olt%C3%A9sov%C3%A1 Elena Maróthy Šoltésová].
== Сылтамалар ==
* [http://digitalna.kniznica.info/s/U8xglPO3x9 ''Šesťdesiatročná pamiatka Živeny, spolku slovenských žien'']. Turč. Sv. Martin: Knihtlač. uč. spolok, 1929. 15 p. — available at University Library in Bratislava Digital Library|ULB’s Digital Library.
{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:1939 елда вафатлар]]
[[Төркем:11 февраль көнне вафатлар]]
[[Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр]]
[[Төркем:1855 елда туганнар]]
[[Төркем:6 гыйнвар көнне туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча язучылар]]
[[Төркем:Словакия язучылары]]
[[Төркем:Словакия журналистлары]]
lz510ae016b6h7o3hyeuod63b5pbofj
5794911
5794910
2026-04-19T17:56:37Z
Timlesj
35815
5794911
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
'''Елена Мароти-Шолтесова''' ({{lang-sk|Elena Maróthy-Šoltésov}}; [[1855 ел|1855 елның]] [[6 гыйнвар|6 гыйнвары]], Крупина, [[Австро-Маҗарстан]] — [[1939 ел|1939 елның]] [[11 февраль|11 феврале]], [[Мартин (шәһәр)|Мартин]], Беренче Чехословакия Республикасы) — [[Словакия|словак]] язучысы һәм мөхәррир; Словакиядә [[Феминизм|феминизмның]] әйдәп баручы фигурасы<ref>[https://snl.no/Elena_Mar%C3%B3thy_%C5%A0olt%C3%A9sov%C3%A1 Elena Maróthy Šoltésová] {{Wayback|url=https://snl.no/Elena_Mar%C3%B3thy_%C5%A0olt%C3%A9sov%C3%A1|date=20211225071250}}.</ref>.
== Тормыш юлы ==
Елена Мароти 1855 елның 6 гыйнварында Словакиянең Крупина шәһәрчегендә преподобный Даниэль Мароти һәм аның хатыны Каролина (тумышы белән Худецова) гаиләсендә туа. Лученецта белем ала. Әнисе Еленаның яшь чагында ук үлә.
[[Файл:Milan_Thomka_Mitrovský_-_Portrait_of_Elena_Marótha_Šoltésová_-_O_456_-_Slovak_National_Gallery.jpg|сулда|мини|255x255пкс|<center>Мароти-Шолтесова<br /><small>(рәссам М. Митровский)</small></center>]]
1880 елда Елена Мароти 1869 елда нигезләнгән «Živena» хатын-кызлар җәмгыяте комитеты әгъзасы була, 1894 елдан 1927 елга кадәр аның алыштыргысыз рәисе була. Хәзерге вакытта бу җәмгыять гражданлык берләшмәсе буларак эш итә, аның максаты сәяси, икътисадый, социаль һәм хосусый өлкәләрдә хатын-кызларның караш үзенчәлекләрен һәм аларның үз-үзен тормышка ашыру һәм шәхси үсеше өчен мөмкинлекләрне өйрәнү. 2013 елдан «Živena» башлыгы Магда Вашариова була.
1875 елда Мароти сәүдәгәр Людовит Михал Шолтеска кияүгә чыга; парның ике баласы була, ләкин аның кызы сигез яшендә, ә улы — 33 яшендә үлә.
1912 елда Мароти-Шолтесова «Živena» журналын оештырырга булыша һәм 1922 елга кадәр аның баш мөхәррире була.
Елена Мароти-Шолтесова хатын-кызларга югары белем алырга һәм социумда лаеклы урын алырга ярдәм итә.
Брокгауз һәм Еронның энциклопедик сүзлеге буенча, Мароти-Шолтесованың романнары һәм повестьларыннан иң танылганнары: «''Na dedine''» (1881); «''Prípravy ku svadbe''» (1882); «''Umierajúce diet’a''» (1885); «''V čiernickiej škole''» (1891); «''Prvé previnenie''» (1896); «''Popelka''» (1898); «''Za letného vecera''» (1902); «''Proti prúdu''» (1904)<ref name="Викитека ЭСБЕ">{{ВТ-ЭСБЕ|Шолтесова, Елена}}</ref>.
Елена Мароти-Шолтесова 1939 елның 11 февралендә [[Мартин (шәһәр)|Мартин]] шәһәрендә вафат була.
== Библиография ==
Елена Мароти-Шолтесованың сайланган хезмәтләре:
* 1881 — ''Na dedine'', poviedka (vydané v časopise Slovenské pohľady)
* 1882 — ''Prípravy na svadbu'' (vydané v časopise Slovenské pohľady)
* 1882 — ''Dozvuky k poslednému valnému zhromaždeniu Živeny'', programový článok
* 1885 — ''Úloha Živeny'', programový článok
* 1885 — ''Umierajúce dieťa'', príbeh o chorobe a smrti jej dcéry Elenky (almanach Živeny)
* 1891 — ''V čiernickej škole'' (vydané v časopise Slovenské pohľady)
* 1894 — ''Proti prúdu'', dvojdielny román
* 1895 — ''O románe Proti prúdu'', článok, v ktorom obhajuje svoj román (vydaný v novinách Národnie noviny)
* 1896 — ''Prvé previnenie'', novela (Letopis Živeny)
* 1898 — ''Popolka'', novela
* 1898 — ''O vplyve zábavného čítania'', článok (vydané v novinách Národnie noviny)
* 1902 — ''Za letného večera'', novela (Letopis Živeny)
* 1913 / 1917 — ''Môj syn'', memoárové dielo
* 1923 / 1924 — ''Moje deti'', dielo skladajúce sa z diela ''Umierajúce dieťa'' (o jej dcére) a ''Môj syn'', pričom to nie je len životopisné dielo o jej deťoch, ale aj jej vlastný životopis; dielo bolo preložené do viacerých jazykov
* 1925 — ''Sedemdesiat rokov života'', memoáre zachytávajúce len 20 rokov jej života.
== Искәрмәләр ==
<references />
== Әдәбият ==
* ''Kirschbaum, Stanislav J.'' [https://books.google.com/books?id=wzefAgAAQBAJ&pg=PA320 Historical Dictionary of Slovakia]. — 2013. — P. 320. — <nowiki>ISBN 978-0810880306</nowiki>.
* [https://snl.no/Elena_Mar%C3%B3thy_%C5%A0olt%C3%A9sov%C3%A1 Elena Maróthy Šoltésová].
== Сылтамалар ==
* [http://digitalna.kniznica.info/s/U8xglPO3x9 ''Šesťdesiatročná pamiatka Živeny, spolku slovenských žien'']. Turč. Sv. Martin: Knihtlač. uč. spolok, 1929. 15 p. — available at University Library in Bratislava Digital Library|ULB’s Digital Library.
{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:1939 елда вафатлар]]
[[Төркем:11 февраль көнне вафатлар]]
[[Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр]]
[[Төркем:1855 елда туганнар]]
[[Төркем:6 гыйнвар көнне туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча язучылар]]
[[Төркем:Словакия язучылары]]
[[Төркем:Словакия журналистлары]]
lul4fi7uarh743nvl59ht2h40yuwnrv
Бәхәс:Елена Мароти-Шолтесова
1
1488322
5794912
2026-04-19T17:58:45Z
Timlesj
35815
Яңа бит: «{{ТИМ|ru|Шолтесова-Мароти, Елена}} {{Вики-яз мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj|ил=Словакия|тема=хатын-кызлар}} {{Халык мәдәнияте һәм хатын-кыз бәйгесенең мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj}}»
5794912
wikitext
text/x-wiki
{{ТИМ|ru|Шолтесова-Мароти, Елена}}
{{Вики-яз мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj|ил=Словакия|тема=хатын-кызлар}}
{{Халык мәдәнияте һәм хатын-кыз бәйгесенең мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj}}
99d81o6qcqgvs1r2w4id0w9ex56z1rv
Зәрифә Әлиева
0
1488323
5794924
2026-04-19T18:25:37Z
Әмир
15082
[[Зарифа Әлиева]] битенә юнәлтү
5794924
wikitext
text/x-wiki
#юнәлтү[[Зарифа Әлиева]]
0iqbkqx6qtuo1slwwjde3y9txxzieti
Википедия:Рамазан
4
1488324
5794931
2026-04-19T18:32:59Z
Il Nur
6874
[[Википедия:Марафоннар/Вики Рамазанны ярата]] битенә юнәлтү
5794931
wikitext
text/x-wiki
#юнәлтү [[Википедия:Марафоннар/Вики Рамазанны ярата]]
7ge7ht7mekj6plhs723rtlva1mjn72g
Юдита Вайчюнайте
0
1488325
5794937
2026-04-19T18:40:32Z
Timlesj
35815
«[[:ru:Special:Redirect/revision/149757969|Вайчюнайте, Юдита]]» битен тәрҗемә итеп ясалган
5794937
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
'''Юдита Вайчюнайте''' ({{lang-lt|Judita Vaičiūnaitė}}; [[1937 ел|1937 елның]] [[12 июль|12 июле]], [[Каунас]] — [[2001 ел|2001 елның]] [[11 февраль|11 феврале]], [[Vilnius|Вильнюс]]) — [[Литва]] шагыйрәсе һәм тәрҗемәчесе; балалар өчен шигъри пьесалар һәм пьеса-әкиятләр авторы; психиатр һәм невропатолог Викторас Вайчюнас кызы, шагыйрь Пятрас Вайчюнасның туганнан туган сеңлесе<ref name=":0">''Gintarė Bernotienė.'' [https://www.vle.lt/Straipsnis/Judita-Vaiciunaite-98705/ Vaičiūnaitė Judita] (лит.). ''Visuotinė lietuvių enciklopedija''. Mokslo ir enciklopedijų leidybos centras (16 декабря 2013).</ref>.
== Тормыш юлы ==
Юдита Вайчюнайте 1937 елның 12 июлендә психиатр һәм невропатолог табиб гаиләсендә туа. 1959 елда Вильнюс дәүләт университетының тарих-филология факультетын тәмамлый, анда литва телен һәм әдәбиятын өйрәнә; бер үк вакытта музыка мәктәбендә укый. Курсташлары Аушра Слуцкайте һәм Томас Венцлова шагыйрәнең иҗади манерасын формалаштыруга йогынты ясыйлар<ref name=":0" />.
Литва Язучылар берлегенең «Литературная ир мянас» (''{{langi|lt|„Literatūra ir menas“}}''; «Әдәбият һәм сәнгать»; 1962—1966) атналык газетасы, «Калба Вильнюс» (''{{langi|lt|„Kalba Vilnius“}}''; «Вильнюс сөйли») һәм «Науясис деновидис» (''{{langi|lt|„Naujasis dienovidis“}}'') атналыклары редакцияләрендә эшли.
== Иҗат ==
Юдита Вайчюнайте шигырьләрен 1956 елдан бастыра башлый. Беренче китабын цензура уздырмый, икенче китабы ''{{langi|lt|„Pavasario akvarelės“}}'' («Язгы акварельләр») 1960 елда чыга<ref name=":0" />. Балалар өчен ''{{langi|lt|„Skersgatvio pasaka“}}'' пьесасы Вильнюс Яшьләр театры (1972), ''{{langi|lt|„Apsiaustas“}}'' пьесасы Каунас драма театры (1972) тарафыннан куела; пьесалар соңрак Литваның төрле театрларында куела. ''{{langi|lt|„Vaikystės veidrody“}}'' («Балачак көзгесендә», 1996) исемле балалар истәлекләре китабын яза.
[[Анна Ахматова|Анна Ахматованың]] литва телендәге ''{{langi|lt|„Poezija“}}'' (1964) шигърият җыентыгында һәм вакытлы матбугатта басылган шигырьләрен, Ольга Берггольц шигырьләрен (''{{langi|lt|„Blokados kregždė“}}'' лирика җыентыгы, 1979), Семён Кирсанов, Георгий Леонидзе, Франтишек Грубин, Десанка Максимович шигырьләрен, шулай ук Софья Могилевскаяның «Санта Тереза виолончеле» повестен (1973), Владислав Крапивинның хикәяләрен һәм повестьларын (''{{langi|lt|„Pažvelk į tą žvaigždę“}}'', 1976) литва теленә тәрҗемә итә. [[Льюис Кэролл|Льюис Кэрроллның]] «Алисә хыял көзгесендә» (''{{langi|lt|„Alisa veidrodžių karalystėje“}}'', 1965; тәрҗемәче Юлия Лапените) әсәрендәге шигырь текстларны литва теленә Юдите Вайчюнайте тәрҗемә итә.
Вайчюнайте шигырьләре инглиз, латыш, норвег, рус телләренә тәрҗемә итеп басыла.
== Бүләкләр һәм исемнәр ==
* «Шигърият язы» премиясе лауреаты (1978)
* ''{{langi|lt|„Nemigos aitvaras“}}'' шигырьләр китабы өчен Литва ССР Дәүләт премиясе (1986) (1985)
* ''{{langi|lt|„Žemynos vainikai“}}'' шигърият җыентыгы өчен әдәбият өлкәсендә Балтыйк ассамблеясе премиясе (1996)
* Бөек Литва кенәзе Гядиминас Орденының офицер тәресе (1997)
* Литва Язучылар берлеге премиясе (2000)
== Хәтер ==
Юдита Вайчюнайте исеме белән Вильнюста (Паняряй районында) урам аталган (''{{langi|lt|Juditos Vaičiūnaitės gatvė}}'')<ref>{{cite web|url=http://vilnius21.lt/jvaiciunaites-g6843206.html|title=Juditos Vaičiūnaitės gatvė Vilniuje|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190417091431/http://vilnius21.lt/jvaiciunaites-g6843206.html|archivedate=2019-04-17|author=|work=Vilniaus katalogas|publisher=|lang=lt|url-status=live}}</ref>. Шагыйрә вафатының унынчы елына 2011 елның 4 августында Вильнюста Станислав Монюшко скверында Изге Екатерина костёлы янында мемориаль скульптура композициясе ачыла<ref>{{cite web|url=http://www.lrytas.lt/-13124736451310804869-poet%C4%97s-j-vai%C4%8Di%C5%ABnait%C4%97s-gerb%C4%97jai-jos-poezija-gal%C4%97s-m%C4%97gautis-s-moniu%C5%A1kos-skvere-po-skyl%C4%97tu-sk%C4%97%C4%8Diu-nuotraukos.htm#.UtAj8_QW1ww|title=Poetės J. Vaičiūnaitės gerbėjai jos poezija galės mėgautis S. Moniuškos skvere po skylėtu skėčiu|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140110190518/http://www.lrytas.lt/-13124736451310804869-poet%C4%97s-j-vai%C4%8Di%C5%ABnait%C4%97s-gerb%C4%97jai-jos-poezija-gal%C4%97s-m%C4%97gautis-s-moniu%C5%A1kos-skvere-po-skyl%C4%97tu-sk%C4%97%C4%8Diu-nuotraukos.htm#.UtAj8_QW1ww|archivedate=2014-01-10|author=Viktorija Samarinaitė|work=Lrytas.lt|publisher=Lrytas|lang=lt|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bernardinai.lt/straipsnis/2011-08-05-iamzintas-j-vaiciunaites-atminimas/66857|title=Įamžintas J. Vaičiūnaitės atminimas|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190403203321/http://www.bernardinai.lt/straipsnis/2011-08-05-iamzintas-j-vaiciunaites-atminimas/66857|archivedate=2019-04-03|author=|work=Bernardinai.lt|publisher=Bernardinai.lt|lang=lt|url-status=live}}</ref>.
== Китаплар ==
* Pavasario akvarelės: eilėraščiai. Vilnius: Valstybinė grožinės literatūros leidykla, 1960.
* Kaip žalias vynas: eilėraščiai. Vilnius: Valstybinė grožinės literatūros leidykla, 1962.
* Per saulėtą gaublį: eilėraščiai. Vilnius: Vaga, 1964.
* Vėtrungės: eilėraščiai. Vilnius: Vaga, 1966.
* Po šiaurės herbais: eilėraščiai. Vilnius: Vaga, 1968.
* Spalvoti piešiniai: eilėraštukai. Vilnius: Vaga, 1971.
* Pakartojimai: eilėraščiai. Vilnius: Vaga, 1971.
* Klajoklė saulė: eilėraščiai. Vilnius: Vaga, 1974.
* Balkonas penktame aukšte: eilėraščiai jaunesniam mokykliniam amžiui. Vilnius: Vaga, 1975.
* Neužmirštuolių mėnesį: eilėraščiai. Vilnius: Vaga, 1977.
* Mėnulio gėlė: vienaveiksmės pjesės - pasakos jaunesniam mokykliniam amžiui. Vilnius: Vaga, 1979.
* Šaligatvio pienės: eilėraščiai. Vilnius: Vaga, 1980.
* Pavasario fleita: pjesės. Vilnius: Vaga, 1980.
* Karuselės elnias: eilėraščiai. Vilnius: Vaga, 1981.
* Smuikas: eilėraščiai. Vilnius: Vaga, 1984.
* Nemigos aitvaras: eilėraščiai. Vilnius: Vaga, 1985.
* Žiemos lietus: eilėraščiai. Vilnius: Vaga, 1987.
* Šešėlių laikrodis: eilėraščiai. Vilnius: Vaga, 1990.
* Gatvės laivas: eilėraščiai. Vilnius: Vyturys, 1991.
* Pilkas šiaurės namas: eilėraščiai. Vilnius: Viltis, 1994.
* Žemynos vainikai: eilėraščiai. Vilnius: Lietuvos rašytojų sąjungos leidykla, 1995.
* Vaikystės veidrody: eilėraščiai. Vilnius: Baltos lankos, 1996.
* Kai skleidžiasi papirusas: orientalistiniai eilėraščiai. Kaunas: Orientas, 1997.
* Sus. Vilnius: Vaga, 1998.
* Skersgatvių šešėliais aš ateisiu: eilėraščiai. Vilnius: Žuvėdra, 2000.
* Debesų arka: 1998-2000 metų eilėraščiai. Vilnius, Lietuvos rašytojų sąjungos leidykla, 2000.
* Raštai. Vilnius: Gimtasis žodis, 2005.
* Aitvaras: eilėraščių rinktinė. Vilnius: Alma littera, 2005.
* Dulkėta Kauno saulė. — Vilnius: Versus aureus, 2007. — 72 с. — <nowiki>ISBN 978-9955-69-998-9</nowiki>.
* Mabre viešbutis. — Vilnius: Lietuvos rašytojų sąjungos leidykla, 2009. — 152 с. — <nowiki>ISBN 978-9986-39-623-9</nowiki>.
* Лунный цветок: Одноактные пьесы-сказки. Для мл. школ. возраста. 93 с. Вильнюс: Вага, 1979
* Одуванчики на тротуаре: Стихи. Вильнюс: Вага, 1980. 126 с.
* Змей бессонницы: Стихи. Худож. Р. Гибавичюс. Вильнюс: Вага, 1985. 415 с.
* Зимний дождь: Стихи. Худож. Р. Гибавичюс. Вильнюс: Вага, 1987. 148 с.
* В месяц незабудок: Стихи. Пер. с литов. Л. Сушковой; худож. Р. Гибавичюс. Москва: Советский писатель, 1987. 159 с.
* Dikt fra Sųvnlųshetens Drake og andre samlinger. Oslo, 1994
* Fire Put Out by Fire: Selected poems of Judita Vaiciunaite in Lithuanian and English. Lewiston, 1996.
== Искәрмәләр ==
<references />
== Әдәбият ==
* ''Emilija Dagytė, Danutė Straukaitė.'' Vaičiūnaitė Judita // Tarybų Lietuvos rašytojai. Biografinis žodynas. — Vilnius: Vaga, 1975. — С. 168—169. — 190 с. — 30 000 экз.
== Сылтамалар ==
* {{Cite web|url=http://www.rasytojai.lt/archyvas/writers.enb5b7.html?sritis=rasytojai&dalis=&id=355&pavasaris=|title=Judita Vaičiūnaitė|author=|date=|language=en|work=Writers|publisher=www.rasytojai.lt}}
* {{Cite web|url=http://www.tekstai.lt/tekstai/1-tekstai/369-vaiciunaite-judita|title=Vaičiūnaitė Judita|author=|date=|language=lt|work=Tekstai|publisher=Tekstai.lt}}
* {{Cite web|url=https://www.vle.lt/Straipsnis/Judita-Vaiciunaite-98705|title=Vaičiūnaitė Judita|author=Gintarė Bernotienė|language=lt|work=Visuotinė lietuvių enciklopedija|publisher=Mokslo ir enciklopedijų leidybos centras}}
{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:Хатын-кыз шагыйрьләр]]
[[Төркем:Литва тәрҗемәчеләре]]
[[Төркем:Вильнюс университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:2001 елда вафатлар]]
[[Төркем:11 февраль көнне вафатлар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1937 елда туганнар]]
[[Төркем:12 июль көнне туганнар]]
lysl6vlmuaj6o4h6iawintm1q93hjq9
5794940
5794937
2026-04-19T18:43:29Z
Timlesj
35815
/* Иҗат */
5794940
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
'''Юдита Вайчюнайте''' ({{lang-lt|Judita Vaičiūnaitė}}; [[1937 ел|1937 елның]] [[12 июль|12 июле]], [[Каунас]] — [[2001 ел|2001 елның]] [[11 февраль|11 феврале]], [[Vilnius|Вильнюс]]) — [[Литва]] шагыйрәсе һәм тәрҗемәчесе; балалар өчен шигъри пьесалар һәм пьеса-әкиятләр авторы; психиатр һәм невропатолог Викторас Вайчюнас кызы, шагыйрь Пятрас Вайчюнасның туганнан туган сеңлесе<ref name=":0">''Gintarė Bernotienė.'' [https://www.vle.lt/Straipsnis/Judita-Vaiciunaite-98705/ Vaičiūnaitė Judita] (лит.). ''Visuotinė lietuvių enciklopedija''. Mokslo ir enciklopedijų leidybos centras (16 декабря 2013).</ref>.
== Тормыш юлы ==
Юдита Вайчюнайте 1937 елның 12 июлендә психиатр һәм невропатолог табиб гаиләсендә туа. 1959 елда Вильнюс дәүләт университетының тарих-филология факультетын тәмамлый, анда литва телен һәм әдәбиятын өйрәнә; бер үк вакытта музыка мәктәбендә укый. Курсташлары Аушра Слуцкайте һәм Томас Венцлова шагыйрәнең иҗади манерасын формалаштыруга йогынты ясыйлар<ref name=":0" />.
Литва Язучылар берлегенең «Литературная ир мянас» (''{{langi|lt|„Literatūra ir menas“}}''; «Әдәбият һәм сәнгать»; 1962—1966) атналык газетасы, «Калба Вильнюс» (''{{langi|lt|„Kalba Vilnius“}}''; «Вильнюс сөйли») һәм «Науясис деновидис» (''{{langi|lt|„Naujasis dienovidis“}}'') атналыклары редакцияләрендә эшли.
== Иҗат ==
Юдита Вайчюнайте шигырьләрен 1956 елдан бастыра башлый. Беренче китабын цензура уздырмый, икенче китабы ''{{langi|lt|„Pavasario akvarelės“}}'' («Язгы акварельләр») 1960 елда чыга<ref name=":0" />. Балалар өчен ''{{langi|lt|„Skersgatvio pasaka“}}'' пьесасы Вильнюс Яшьләр театры (1972), ''{{langi|lt|„Apsiaustas“}}'' пьесасы Каунас драма театры (1972) тарафыннан куела; пьесалар соңрак Литваның төрле театрларында куела. ''{{langi|lt|„Vaikystės veidrody“}}'' («Балачак көзгесендә», 1996) исемле балалар истәлекләре китабын яза.
[[Анна Ахматова|Анна Ахматованың]] литва телендәге ''{{langi|lt|„Poezija“}}'' (1964) шигърият җыентыгында һәм вакытлы матбугатта басылган шигырьләрен, Ольга Берггольц шигырьләрен (''{{langi|lt|„Blokados kregždė“}}'' лирика җыентыгы, 1979), Семён Кирсанов, Георгий Леонидзе, Франтишек Грубин, Десанка Максимович шигырьләрен, шулай ук Софья Могилевскаяның «Санта Тереза виолончеле» повестен (1973), Владислав Крапивинның хикәяләрен һәм повестьларын (''{{langi|lt|„Pažvelk į tą žvaigždę“}}'', 1976) литва теленә тәрҗемә итә. [[Льюис Кэролл|Льюис Кэрроллның]] «Алисә хыял көзгесендә» (''{{langi|lt|„Alisa veidrodžių karalystėje“}}'', 1965; тәрҗемәче Юлия Лапените) әсәрендәге шигырь текстларны литва теленә Юдита Вайчюнайте тәрҗемә итә.
Вайчюнайте шигырьләре инглиз, латыш, норвег, рус телләренә тәрҗемә итеп басыла.
== Бүләкләр һәм исемнәр ==
* «Шигърият язы» премиясе лауреаты (1978)
* ''{{langi|lt|„Nemigos aitvaras“}}'' шигырьләр китабы өчен Литва ССР Дәүләт премиясе (1986) (1985)
* ''{{langi|lt|„Žemynos vainikai“}}'' шигърият җыентыгы өчен әдәбият өлкәсендә Балтыйк ассамблеясе премиясе (1996)
* Бөек Литва кенәзе Гядиминас Орденының офицер тәресе (1997)
* Литва Язучылар берлеге премиясе (2000)
== Хәтер ==
Юдита Вайчюнайте исеме белән Вильнюста (Паняряй районында) урам аталган (''{{langi|lt|Juditos Vaičiūnaitės gatvė}}'')<ref>{{cite web|url=http://vilnius21.lt/jvaiciunaites-g6843206.html|title=Juditos Vaičiūnaitės gatvė Vilniuje|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190417091431/http://vilnius21.lt/jvaiciunaites-g6843206.html|archivedate=2019-04-17|author=|work=Vilniaus katalogas|publisher=|lang=lt|url-status=live}}</ref>. Шагыйрә вафатының унынчы елына 2011 елның 4 августында Вильнюста Станислав Монюшко скверында Изге Екатерина костёлы янында мемориаль скульптура композициясе ачыла<ref>{{cite web|url=http://www.lrytas.lt/-13124736451310804869-poet%C4%97s-j-vai%C4%8Di%C5%ABnait%C4%97s-gerb%C4%97jai-jos-poezija-gal%C4%97s-m%C4%97gautis-s-moniu%C5%A1kos-skvere-po-skyl%C4%97tu-sk%C4%97%C4%8Diu-nuotraukos.htm#.UtAj8_QW1ww|title=Poetės J. Vaičiūnaitės gerbėjai jos poezija galės mėgautis S. Moniuškos skvere po skylėtu skėčiu|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140110190518/http://www.lrytas.lt/-13124736451310804869-poet%C4%97s-j-vai%C4%8Di%C5%ABnait%C4%97s-gerb%C4%97jai-jos-poezija-gal%C4%97s-m%C4%97gautis-s-moniu%C5%A1kos-skvere-po-skyl%C4%97tu-sk%C4%97%C4%8Diu-nuotraukos.htm#.UtAj8_QW1ww|archivedate=2014-01-10|author=Viktorija Samarinaitė|work=Lrytas.lt|publisher=Lrytas|lang=lt|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bernardinai.lt/straipsnis/2011-08-05-iamzintas-j-vaiciunaites-atminimas/66857|title=Įamžintas J. Vaičiūnaitės atminimas|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190403203321/http://www.bernardinai.lt/straipsnis/2011-08-05-iamzintas-j-vaiciunaites-atminimas/66857|archivedate=2019-04-03|author=|work=Bernardinai.lt|publisher=Bernardinai.lt|lang=lt|url-status=live}}</ref>.
== Китаплар ==
* Pavasario akvarelės: eilėraščiai. Vilnius: Valstybinė grožinės literatūros leidykla, 1960.
* Kaip žalias vynas: eilėraščiai. Vilnius: Valstybinė grožinės literatūros leidykla, 1962.
* Per saulėtą gaublį: eilėraščiai. Vilnius: Vaga, 1964.
* Vėtrungės: eilėraščiai. Vilnius: Vaga, 1966.
* Po šiaurės herbais: eilėraščiai. Vilnius: Vaga, 1968.
* Spalvoti piešiniai: eilėraštukai. Vilnius: Vaga, 1971.
* Pakartojimai: eilėraščiai. Vilnius: Vaga, 1971.
* Klajoklė saulė: eilėraščiai. Vilnius: Vaga, 1974.
* Balkonas penktame aukšte: eilėraščiai jaunesniam mokykliniam amžiui. Vilnius: Vaga, 1975.
* Neužmirštuolių mėnesį: eilėraščiai. Vilnius: Vaga, 1977.
* Mėnulio gėlė: vienaveiksmės pjesės - pasakos jaunesniam mokykliniam amžiui. Vilnius: Vaga, 1979.
* Šaligatvio pienės: eilėraščiai. Vilnius: Vaga, 1980.
* Pavasario fleita: pjesės. Vilnius: Vaga, 1980.
* Karuselės elnias: eilėraščiai. Vilnius: Vaga, 1981.
* Smuikas: eilėraščiai. Vilnius: Vaga, 1984.
* Nemigos aitvaras: eilėraščiai. Vilnius: Vaga, 1985.
* Žiemos lietus: eilėraščiai. Vilnius: Vaga, 1987.
* Šešėlių laikrodis: eilėraščiai. Vilnius: Vaga, 1990.
* Gatvės laivas: eilėraščiai. Vilnius: Vyturys, 1991.
* Pilkas šiaurės namas: eilėraščiai. Vilnius: Viltis, 1994.
* Žemynos vainikai: eilėraščiai. Vilnius: Lietuvos rašytojų sąjungos leidykla, 1995.
* Vaikystės veidrody: eilėraščiai. Vilnius: Baltos lankos, 1996.
* Kai skleidžiasi papirusas: orientalistiniai eilėraščiai. Kaunas: Orientas, 1997.
* Sus. Vilnius: Vaga, 1998.
* Skersgatvių šešėliais aš ateisiu: eilėraščiai. Vilnius: Žuvėdra, 2000.
* Debesų arka: 1998-2000 metų eilėraščiai. Vilnius, Lietuvos rašytojų sąjungos leidykla, 2000.
* Raštai. Vilnius: Gimtasis žodis, 2005.
* Aitvaras: eilėraščių rinktinė. Vilnius: Alma littera, 2005.
* Dulkėta Kauno saulė. — Vilnius: Versus aureus, 2007. — 72 с. — <nowiki>ISBN 978-9955-69-998-9</nowiki>.
* Mabre viešbutis. — Vilnius: Lietuvos rašytojų sąjungos leidykla, 2009. — 152 с. — <nowiki>ISBN 978-9986-39-623-9</nowiki>.
* Лунный цветок: Одноактные пьесы-сказки. Для мл. школ. возраста. 93 с. Вильнюс: Вага, 1979
* Одуванчики на тротуаре: Стихи. Вильнюс: Вага, 1980. 126 с.
* Змей бессонницы: Стихи. Худож. Р. Гибавичюс. Вильнюс: Вага, 1985. 415 с.
* Зимний дождь: Стихи. Худож. Р. Гибавичюс. Вильнюс: Вага, 1987. 148 с.
* В месяц незабудок: Стихи. Пер. с литов. Л. Сушковой; худож. Р. Гибавичюс. Москва: Советский писатель, 1987. 159 с.
* Dikt fra Sųvnlųshetens Drake og andre samlinger. Oslo, 1994
* Fire Put Out by Fire: Selected poems of Judita Vaiciunaite in Lithuanian and English. Lewiston, 1996.
== Искәрмәләр ==
<references />
== Әдәбият ==
* ''Emilija Dagytė, Danutė Straukaitė.'' Vaičiūnaitė Judita // Tarybų Lietuvos rašytojai. Biografinis žodynas. — Vilnius: Vaga, 1975. — С. 168—169. — 190 с. — 30 000 экз.
== Сылтамалар ==
* {{Cite web|url=http://www.rasytojai.lt/archyvas/writers.enb5b7.html?sritis=rasytojai&dalis=&id=355&pavasaris=|title=Judita Vaičiūnaitė|author=|date=|language=en|work=Writers|publisher=www.rasytojai.lt}}
* {{Cite web|url=http://www.tekstai.lt/tekstai/1-tekstai/369-vaiciunaite-judita|title=Vaičiūnaitė Judita|author=|date=|language=lt|work=Tekstai|publisher=Tekstai.lt}}
* {{Cite web|url=https://www.vle.lt/Straipsnis/Judita-Vaiciunaite-98705|title=Vaičiūnaitė Judita|author=Gintarė Bernotienė|language=lt|work=Visuotinė lietuvių enciklopedija|publisher=Mokslo ir enciklopedijų leidybos centras}}
{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:Хатын-кыз шагыйрьләр]]
[[Төркем:Литва тәрҗемәчеләре]]
[[Төркем:Вильнюс университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:2001 елда вафатлар]]
[[Төркем:11 февраль көнне вафатлар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1937 елда туганнар]]
[[Төркем:12 июль көнне туганнар]]
6rb8nl8p9r9tc63ht8s15ppxk1e58l8
Бәхәс:Юдита Вайчюнайте
1
1488326
5794939
2026-04-19T18:42:40Z
Timlesj
35815
Яңа бит: «{{ТИМ|ru|Вайчюнайте, Юдита}} {{Вики-яз мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj|ил=Литва|тема=хатын-кызлар}} {{Халык мәдәнияте һәм хатын-кыз бәйгесенең мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj}}»
5794939
wikitext
text/x-wiki
{{ТИМ|ru|Вайчюнайте, Юдита}}
{{Вики-яз мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj|ил=Литва|тема=хатын-кызлар}}
{{Халык мәдәнияте һәм хатын-кыз бәйгесенең мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj}}
f7u68qqv0kb5okwzp0mfe3ioarcia10
Википедия:Бетерүгә/19 апрель 2026
4
1488327
5794942
2026-04-19T18:47:17Z
Blackisnewyellow
44652
Яңа бит: «== [[Gazzä genotsidı]] мәкаләсен бетерергә тәкъдим итәм == Мәкаләне булдырган [[Кулланучы:جودت|кулланучы]] башка телдәге Википедияләрдә үзенең фикерен — Газзада геноцид барганы инде исбатланган хәл дигән фикерне алга сөрмәкче дип аңлыйм. Геноцид бик җитди төшенчә, аны...»
5794942
wikitext
text/x-wiki
== [[Gazzä genotsidı]] мәкаләсен бетерергә тәкъдим итәм ==
Мәкаләне булдырган [[Кулланучы:جودت|кулланучы]] башка телдәге Википедияләрдә үзенең фикерен — Газзада геноцид барганы инде исбатланган хәл дигән фикерне алга сөрмәкче дип аңлыйм. Геноцид бик җитди төшенчә, аны куллану өчен җитди оешмаларның, мәсәлән [[BMO Xalıqara Mäxkämäse|БМО Халыкара Мәкхәмәсенең]] бу фактны раславы кирәк дип уйлыйм. Икенчедән, мәкалә, гомумән бер як фикерләрен җыеп кына язылган, шуңа күрә нейтральлекне боза. Мөхәррир өстәмә чыганакларны китермәде, гомумән, чыганак итеп инглиз Википедиясен карарга [[https://tt.wikipedia.org/wiki/Кулланучы_бәхәсе:Blackisnewyellow#c-جودت-20260318213500-Blackisnewyellow-20260318203700|тәкъдим итте]]. Бетерү урынына мәкаләне «Исраилны Газзәдә геноцид оештыруда гаепләү» дип исемен үзгәртергә тәкъдим итәр идем.
9fm2mk1voxvaw3erv66do5i1lfgwzte
5794943
5794942
2026-04-19T18:47:56Z
Blackisnewyellow
44652
/* Gazzä genotsidı мәкаләсен бетерергә тәкъдим итәм */
5794943
wikitext
text/x-wiki
== [[Gazzä genotsidı]] мәкаләсен бетерергә тәкъдим итәм ==
Мәкаләне булдырган [[Кулланучы:جودت|кулланучы]] башка телдәге Википедияләрдә үзенең фикерен — Газзада геноцид барганы инде исбатланган хәл дигән фикерне алга сөрмәкче дип аңлыйм. Геноцид бик җитди төшенчә, аны куллану өчен җитди оешмаларның, мәсәлән [[BMO Xalıqara Mäxkämäse|БМО Халыкара Мәкхәмәсенең]] бу фактны раславы кирәк дип уйлыйм. Икенчедән, мәкалә, гомумән бер як фикерләрен җыеп кына язылган, шуңа күрә нейтральлекне боза. Мөхәррир өстәмә чыганакларны китермәде, гомумән, чыганак итеп инглиз Википедиясен карарга [[Кулланучы_бәхәсе:Blackisnewyellow#c-جودت-20260318213500-Blackisnewyellow-20260318203700|тәкъдим итте]]. Бетерү урынына мәкаләне «Исраилны Газзәдә геноцид оештыруда гаепләү» дип исемен үзгәртергә тәкъдим итәр идем.
3e6cnhea3eixk6adtpin9n5wduk4wib
5794983
5794943
2026-04-19T19:47:28Z
Frhdkazan
3171
/* Gazzä genotsidı мәкаләсен бетерергә тәкъдим итәм */ +
5794983
wikitext
text/x-wiki
== [[Gazzä genotsidı]] мәкаләсен бетерергә тәкъдим итәм ==
Мәкаләне булдырган [[Кулланучы:جودت|кулланучы]] башка телдәге Википедияләрдә үзенең фикерен — Газзада геноцид барганы инде исбатланган хәл дигән фикерне алга сөрмәкче дип аңлыйм. Геноцид бик җитди төшенчә, аны куллану өчен җитди оешмаларның, мәсәлән [[BMO Xalıqara Mäxkämäse|БМО Халыкара Мәкхәмәсенең]] бу фактны раславы кирәк дип уйлыйм. Икенчедән, мәкалә, гомумән бер як фикерләрен җыеп кына язылган, шуңа күрә нейтральлекне боза. Мөхәррир өстәмә чыганакларны китермәде, гомумән, чыганак итеп инглиз Википедиясен карарга [[Кулланучы_бәхәсе:Blackisnewyellow#c-جودت-20260318213500-Blackisnewyellow-20260318203700|тәкъдим итте]]. Бетерү урынына мәкаләне «Исраилны Газзәдә геноцид оештыруда гаепләү» дип исемен үзгәртергә тәкъдим итәр идем.
:Тәкъдимегез буенча күчердем, + [[ВП:Википедия нәрсә түгел]] нигезендә тиз бетерүгә чыгардым, нигез сәбәпләрен дә бәхәс битендә аңлатырга тырыштым.--[[Кулланучы:Frhdkazan|frhdkazan]] ([[Кулланучы бәхәсе:Frhdkazan|бәхәс]]) 19 апр 2026, 19:47 (UTC)
sk9xugfk68jbh2smmbv1uau0ek2spzz
Капустин
0
1488328
5794949
2026-04-19T19:03:16Z
Әмир
15082
яңа бит ясау
5794949
wikitext
text/x-wiki
'''Капустин''' ― фамилия.
* [[Денис Капустин]] (1970), спортчы (өчле сикерү), Европа чемпионы.
* [[Михаил Капустин]] (1847—1919), табиб, җәмәгать эшлеклесе, Казан һәм Варшава университетлары профессоры.
* [[Семён Капустин]] (1828—1891), икътисадчы, гәҗит мөхәррире, публицист.
----
;Капустина
* [[Александра Капустина]] (''Саша Квашеная''; 1999), җырчы, видеоблогер.
{{күп мәгънәле}}[[Төркем:Фамилияләр]]
lgkpc0qvo59kxudgu3gm9hcfr5s59l7
Мирга Гражините-Тила
0
1488329
5794952
2026-04-19T19:08:05Z
Timlesj
35815
«[[:ru:Special:Redirect/revision/149992631|Гражините-Тила, Мирга]]» битен тәрҗемә итеп ясалган
5794952
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
'''Мирга Гражините-Тила''' ({{lang-lt|Mirga Gražinytė-Tyla}}; [[1986 ел|1986 елның]] [[29 август|29 августы]], [[Vilnius|Вильнюс]]) — [[Литва]] дирижёры. Литваның мәдәният һәм сәнгать буенча Милли премиясе лауреаты (2018).
Тормыш юлы
Музыкантларның өченче буыны вәкиле, пианистка Сигуте Гражинене һәм хор дирижёры Ромуальдас Гражинис кызы, Литвада танылган музыка педагогы Беата Василяускайте-Шмидтене оныгы. Бала чагында рәсем сәнгате белән шәгыльләнә, Чюрлёнис исемендәге Милли сәнгать мәктәбендә укый. 11 яшендә музыка белән шөгыльләнүгә күчә, бу яшьтә белем алу өчен мөмкин булган бердәнбер белгечлекне — хор дирижёры белгечлеген сайлый. Грац Музыка һәм театр университетын тәмамлый (2007), шулай ук Цюрих югары музыка мәктәбендә Иоганнес Шлефлида, [[Лейпциг|Лейпцигта]] һәм [[Болонья|Болоньяда]] укый.
2011 елда Мирга Гражините-Тила [[Һайделберг]] операсында икенче капельмейстер, аннары 2013—2014 елларда Берн операсында беренче капельмейстер вазифасын били. 2012 елда Лос-Анджелес филармония оркестры пульты артында дебют ясый, 2014 елдан дирижёр-ассистент; тәнкыйть аның репертуарны киңәйтү буенча эшен яхшы кабул итә<ref>[http://www.latimes.com/entertainment/arts/la-et-cm-mirga-la-phil-review-20151212-column.html Mirga Gražinytė-Tyla shows why she’s moving up in latest L.A. Phil show at Disney Hall] {{Wayback|url=http://www.latimes.com/entertainment/arts/la-et-cm-mirga-la-phil-review-20151212-column.html|date=20160817094225}} // [[Los Angeles Times]], 11.12.2015.</ref>. 2015 елдан Зальцбург җир театрының музыка җитәкчесе, [[Вольфганг Амадей Моцарт|Вольфганг Амадей Моцартның]] «Тылсымлы флейта»сында зур уңыш белән дебют ясый<ref>[http://www.vedomosti.ru/lifestyle/articles/2015/02/13/kukolnyj-mocart А. Мокроусов. В Зальцбурге «Волшебную флейту» сыграли с куклами] {{Wayback|url=http://www.vedomosti.ru/lifestyle/articles/2015/02/13/kukolnyj-mocart|date=20160923080300}} // «Ведомости», № 3771, 13.02.2015.</ref>. 2016 елның февралендә Бирмингем шәһәр симфоник оркестрының музыка җитәкчесе вазифасына контрактка кул куя.
2018 елда «Литва алдындагы казанышлары өчен» орденының рыцарь тәресе белән бүләкләнә<ref>[https://e-seimas.lrs.lt/portal/legalAct/lt/TAD/590d4723123111e88a05839ea3846d8e?positionInSearchResults=0&searchModelUUID=f6cae5ba-06b5-4b86-b299-9b2d93542a4e Dėl Lietuvos Respublikos ir užsienio valstybių piliečių apdovanojimo Lietuvos valstybės ordinais ir medaliais Vasario 16-osios – Lietuvos valstybės atkūrimo dienos proga]</ref>.
== Искәрмәләр ==
<references />
{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:Вильнюста туганнар]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр]]
[[Төркем:1986 елда туганнар]]
[[Төркем:29 август көнне туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча музыкантлар]]
[[Төркем:Дирижёрлар]]
pjy22epxsyhjrfgk8miqx1h914uit8z
5794953
5794952
2026-04-19T19:09:09Z
Timlesj
35815
5794953
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
'''Мирга Гражините-Тила''' ({{lang-lt|Mirga Gražinytė-Tyla}}; [[1986 ел|1986 елның]] [[29 август|29 августы]], [[Vilnius|Вильнюс]]) — [[Литва]] дирижёры. Литваның мәдәният һәм сәнгать буенча Милли премиясе лауреаты (2018).
== Тормыш юлы ==
Музыкантларның өченче буыны вәкиле, пианистка Сигуте Гражинене һәм хор дирижёры Ромуальдас Гражинис кызы, Литвада танылган музыка педагогы Беата Василяускайте-Шмидтене оныгы. Бала чагында рәсем сәнгате белән шәгыльләнә, Чюрлёнис исемендәге Милли сәнгать мәктәбендә укый. 11 яшендә музыка белән шөгыльләнүгә күчә, бу яшьтә белем алу өчен мөмкин булган бердәнбер белгечлекне — хор дирижёры белгечлеген сайлый. Грац Музыка һәм театр университетын тәмамлый (2007), шулай ук Цюрих югары музыка мәктәбендә Иоганнес Шлефлида, [[Лейпциг|Лейпцигта]] һәм [[Болонья|Болоньяда]] укый.
2011 елда Мирга Гражините-Тила [[Һайделберг]] операсында икенче капельмейстер, аннары 2013—2014 елларда Берн операсында беренче капельмейстер вазифасын били. 2012 елда Лос-Анджелес филармония оркестры пульты артында дебют ясый, 2014 елдан дирижёр-ассистент; тәнкыйть аның репертуарны киңәйтү буенча эшен яхшы кабул итә<ref>[http://www.latimes.com/entertainment/arts/la-et-cm-mirga-la-phil-review-20151212-column.html Mirga Gražinytė-Tyla shows why she’s moving up in latest L.A. Phil show at Disney Hall] {{Wayback|url=http://www.latimes.com/entertainment/arts/la-et-cm-mirga-la-phil-review-20151212-column.html|date=20160817094225}} // [[Los Angeles Times]], 11.12.2015.</ref>. 2015 елдан Зальцбург җир театрының музыка җитәкчесе, [[Вольфганг Амадей Моцарт|Вольфганг Амадей Моцартның]] «Тылсымлы флейта»сында зур уңыш белән дебют ясый<ref>[http://www.vedomosti.ru/lifestyle/articles/2015/02/13/kukolnyj-mocart А. Мокроусов. В Зальцбурге «Волшебную флейту» сыграли с куклами] {{Wayback|url=http://www.vedomosti.ru/lifestyle/articles/2015/02/13/kukolnyj-mocart|date=20160923080300}} // «Ведомости», № 3771, 13.02.2015.</ref>. 2016 елның февралендә Бирмингем шәһәр симфоник оркестрының музыка җитәкчесе вазифасына контрактка кул куя.
2018 елда «Литва алдындагы казанышлары өчен» орденының рыцарь тәресе белән бүләкләнә<ref>[https://e-seimas.lrs.lt/portal/legalAct/lt/TAD/590d4723123111e88a05839ea3846d8e?positionInSearchResults=0&searchModelUUID=f6cae5ba-06b5-4b86-b299-9b2d93542a4e Dėl Lietuvos Respublikos ir užsienio valstybių piliečių apdovanojimo Lietuvos valstybės ordinais ir medaliais Vasario 16-osios – Lietuvos valstybės atkūrimo dienos proga]</ref>.
== Искәрмәләр ==
<references />
{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:Вильнюста туганнар]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр]]
[[Төркем:1986 елда туганнар]]
[[Төркем:29 август көнне туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча музыкантлар]]
[[Төркем:Дирижёрлар]]
pukudsry11jtjhawsy2617mw11fo5xe
Бәхәс:Мирга Гражините-Тила
1
1488330
5794955
2026-04-19T19:10:11Z
Timlesj
35815
Яңа бит: «{{ТИМ|ru|Гражините-Тила, Мирга}} {{Вики-яз мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj|ил=Литва|тема=хатын-кызлар}} {{Халык мәдәнияте һәм хатын-кыз бәйгесенең мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj}}»
5794955
wikitext
text/x-wiki
{{ТИМ|ru|Гражините-Тила, Мирга}}
{{Вики-яз мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj|ил=Литва|тема=хатын-кызлар}}
{{Халык мәдәнияте һәм хатын-кыз бәйгесенең мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj}}
hkmi2c69bbtiphq40q7oquc2elomoht
Калып:Potd/2026-04-20
10
1488331
5794958
2026-04-19T19:13:37Z
Frhdkazan
3171
Яңа бит: «Shepherd from Rajasthan 03.jpg»
5794958
wikitext
text/x-wiki
Shepherd from Rajasthan 03.jpg
95gfhqptetvtfv1d13o74ov74ct104f
Калып:Motd/2026-04-20
10
1488332
5794961
2026-04-19T19:17:32Z
Frhdkazan
3171
Яңа бит: «Enescu - Cantibile and Presto - Murray.ogg»
5794961
wikitext
text/x-wiki
Enescu - Cantibile and Presto - Murray.ogg
hqdb4hd82f8qjlh5g5x8emncn2pjjri
Күчеш икътисады
0
1488333
5794963
2026-04-19T19:22:53Z
Fxan
36462
«[[:ru:Special:Redirect/revision/152415922|Переходная экономика]]» битен тәрҗемә итеп ясалган
5794963
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Leszek_Balcerowicz.JPG|мини|347x347пкс|Польша икътисади могҗизасын төзүче Лешек Бальцерович икътисадны [[хосусыйлаштыру]] һәм либеральләштерүне гамәлгә ашырды. 1990-нчы елларда күчеш икътисады булган [[Польша]] ирекле базарга күчүне тәмамлады <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.un.org/development/desa/dpad/wp-content/uploads/sites/45/WESP_2024_Web.pdf|title=World Economic Situation and Prospects 2024|language=en|publisher=United Nations Department of Economic and Social Affairs}}</ref> .]]
'''Күчеш икътисады''' ({{Lang-en|transition economy}} ) - коммунистик планлы икътисадтан ирекле базар [[Капитализм|капитализмына]] күчү чорындагы [[Икътисад|икътисадның]] торышы<ref name="feige1">{{Cite book|last=Feige|first1=Edgar L.|chapter=The Transition to a Market Economy in Russia: Property Rights, Mass Privatization and Stabilization|title=A Fourth way?: privatization, property, and the emergence of new market economics|publisher=[[Routledge]]|year=1994|pages=57–78|id=978-0-415-90697-5|editor1-first=Gregory S.|editor1-last=Alexander|editor2-first=Grażyna|editor2-last=Skąpska|chapter-url=http://129.3.20.41/eps/dev/papers/0312/0312001.pdf}}</ref>. Ирекле базарга күчү икътисадны [[хосусыйлаштыру]] һәм либеральләштерү аша бара<ref name="feige12">{{Cite book|last=Feige|first1=Edgar L.|chapter=The Transition to a Market Economy in Russia: Property Rights, Mass Privatization and Stabilization|title=A Fourth way?: privatization, property, and the emergence of new market economics|publisher=[[Routledge]]|year=1994|pages=57–78|id=978-0-415-90697-5|editor1-first=Gregory S.|editor1-last=Alexander|editor2-first=Grażyna|editor2-last=Skąpska|chapter-url=http://129.3.20.41/eps/dev/papers/0312/0312001.pdf}}</ref>. '''Күчеш икътисады''' — хуҗалык атуда элекке һам яңа икътисади система элементларының беркадар вакыт эченда янаша яшаве..
== Билгеләмә ==
Европа реконструкция һәм үсеш банкы (ЕРҮБ) күчеш чорындагы алгарышны үлчәү өчен берничә индикатор эшли .
Классификация системасы башта ЕРӨБнең 1994 елгы Күчү отчетында билгеләнгән була, ләкин аннан соңгы отчетларда камилләштерелә һәм төзәтелә.
ЕРӨБның гомуми күчеш күрсәткечләренә керә:
* [[Хосусыйлаштыру|Зур күләмле хосусыйлаштыру]]
* [[Хосусыйлаштыру|Кечкенә күләмле хосусыйлаштыру]]
* Бәяләрне либеральләштерү
* [[Валюта курсы|Йөзүче валюта курсы]]
* Икътисадны либеральләштерү
== Ирекле базарга күчү ==
Күчеш икътисады булган илләргә, нигездә, [[Молдова]], [[Россия]], [[Казакъстан]], [[Үзбәкстан]] һәм башка шулар кебек посткоммунистик яки постсовет дәүләтләре керә<ref name="falke2">Falke, Mike. [http://www.euv-frankfurt-o.de/de/forschung/institut/institut_fit/publikationen/2002/02-01-Falke.pdf Community Interests: An Insolvency Objective in Transition Economies?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090305114658/http://www.euv-frankfurt-o.de/de/forschung/institut/institut_fit/publikationen/2002/02-01-Falke.pdf|date=2009-03-05}}, No. 01/02, Frankfurter Institut für Transformationsstudien</ref><ref name="wb1">{{Cite book|title=The first ten years. Analysis and Lessons for Eastern Europe and the Former Soviet Union|url=http://lnweb18.worldbank.org/ECA/eca.nsf/Attachments/Transition1/$File/complete.pdf|publisher=The International Bank for Reconstruction and Development/The World Bank|year=2002|pages=xix; xxxi|id=0-8213-5038-2|access-date=2009-03-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/development/desa/dpad/wp-content/uploads/sites/45/WESP_2024_Web.pdf|title=World Economic Situation and Prospects 2024|language=en|publisher=United Nations Department of Economic and Social Affairs}}</ref>. [[Капитализм|Капитализмга]] күчү һәм икътисади либеральләштерү тәмамланган илләргә Польша, Словения һәм башка илләр керә.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* Дробышевская Т. А. Теория переходной экономики (рус.). — Онлайн-версия Большой российской энциклопедии (новая).
[[Төркем:Икътисад терминологиясе]]
[[Төркем:Икътисади үсеш]]
dg2nc9znoji3ltpggy57o5qgh3bi2hz
5794973
5794963
2026-04-19T19:33:15Z
Fxan
36462
5794973
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
[[Файл:Leszek_Balcerowicz.JPG|мини|347x347пкс|Польша икътисади могҗизасын төзүче Лешек Бальцерович икътисадны [[хосусыйлаштыру]] һәм либеральләштерүне гамәлгә ашырды. 1990-нчы елларда күчеш икътисады булган [[Польша]] ирекле базарга күчүне тәмамлады<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.un.org/development/desa/dpad/wp-content/uploads/sites/45/WESP_2024_Web.pdf|title=World Economic Situation and Prospects 2024|language=en|publisher=United Nations Department of Economic and Social Affairs}}</ref> .]]
'''Күчеш икътисады''' ({{Lang-en|transition economy}}) — коммунистик планлы икътисадтан ирекле базар [[Капитализм|капитализмына]] күчү чорындагы [[Икътисад|икътисадның]] торышы<ref name="feige1">{{Cite book|last=Feige|first1=Edgar L.|chapter=The Transition to a Market Economy in Russia: Property Rights, Mass Privatization and Stabilization|title=A Fourth way?: privatization, property, and the emergence of new market economics|publisher=[[Routledge]]|year=1994|pages=57–78|id=978-0-415-90697-5|editor1-first=Gregory S.|editor1-last=Alexander|editor2-first=Grażyna|editor2-last=Skąpska|chapter-url=http://129.3.20.41/eps/dev/papers/0312/0312001.pdf}}</ref>. Ирекле базарга күчү икътисадны [[хосусыйлаштыру]] һәм либеральләштерү аша бара<ref name="feige12">{{Cite book|last=Feige|first1=Edgar L.|chapter=The Transition to a Market Economy in Russia: Property Rights, Mass Privatization and Stabilization|title=A Fourth way?: privatization, property, and the emergence of new market economics|publisher=[[Routledge]]|year=1994|pages=57–78|id=978-0-415-90697-5|editor1-first=Gregory S.|editor1-last=Alexander|editor2-first=Grażyna|editor2-last=Skąpska|chapter-url=http://129.3.20.41/eps/dev/papers/0312/0312001.pdf}}</ref>. '''Күчеш икътисады''' — хуҗалык атуда элекке һам яңа икътисади система элементларының беркадар вакыт эченда янаша яшаве..
== Билгеләмә ==
Европа реконструкция һәм үсеш банкы (ЕРҮБ) күчеш чорындагы алгарышны үлчәү өчен берничә индикатор эшли .
Классификация системасы башта ЕРӨБнең 1994 елгы Күчү отчетында билгеләнгән була, ләкин аннан соңгы отчетларда камилләштерелә һәм төзәтелә.
ЕРӨБның гомуми күчеш күрсәткечләренә керә:
* [[Хосусыйлаштыру|Зур күләмле хосусыйлаштыру]]
* [[Хосусыйлаштыру|Кечкенә күләмле хосусыйлаштыру]]
* Бәяләрне либеральләштерү
* [[Валюта курсы|Йөзүче валюта курсы]]
* Икътисадны либеральләштерү
== Ирекле базарга күчү ==
Күчеш икътисады булган илләргә, нигездә, [[Молдова]], [[Россия]], [[Казакъстан]], [[Үзбәкстан]] һәм башка шулар кебек посткоммунистик яки постсовет дәүләтләре керә<ref name="falke2">Falke, Mike. [http://www.euv-frankfurt-o.de/de/forschung/institut/institut_fit/publikationen/2002/02-01-Falke.pdf Community Interests: An Insolvency Objective in Transition Economies?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090305114658/http://www.euv-frankfurt-o.de/de/forschung/institut/institut_fit/publikationen/2002/02-01-Falke.pdf|date=2009-03-05}}, No. 01/02, Frankfurter Institut für Transformationsstudien</ref><ref name="wb1">{{Cite book|title=The first ten years. Analysis and Lessons for Eastern Europe and the Former Soviet Union|url=http://lnweb18.worldbank.org/ECA/eca.nsf/Attachments/Transition1/$File/complete.pdf|publisher=The International Bank for Reconstruction and Development/The World Bank|year=2002|pages=xix; xxxi|id=0-8213-5038-2|access-date=2009-03-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/development/desa/dpad/wp-content/uploads/sites/45/WESP_2024_Web.pdf|title=World Economic Situation and Prospects 2024|language=en|publisher=United Nations Department of Economic and Social Affairs}}</ref>. [[Капитализм]]га күчү һәм икътисади либеральләштерү тәмамланган илләргә Польша, Словения һәм башка илләр керә.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* Дробышевская Т. А. Теория переходной экономики (рус.). — Онлайн-версия Большой российской энциклопедии (новая).
[[Төркем:Икътисад терминологиясе]]
[[Төркем:Икътисади үсеш]]
8z2jpu138fuj6neyhiwlecow727rffz
5794974
5794973
2026-04-19T19:33:27Z
Fxan
36462
5794974
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
[[Файл:Leszek_Balcerowicz.JPG|мини|347x347пкс|Польша икътисади могҗизасын төзүче Лешек Бальцерович икътисадны [[хосусыйлаштыру]] һәм либеральләштерүне гамәлгә ашырды. 1990-нчы елларда күчеш икътисады булган [[Польша]] ирекле базарга күчүне тәмамлады<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.un.org/development/desa/dpad/wp-content/uploads/sites/45/WESP_2024_Web.pdf|title=World Economic Situation and Prospects 2024|language=en|publisher=United Nations Department of Economic and Social Affairs}}</ref> .]]
'''Күчеш икътисады''' ({{Lang-en|transition economy}}) — коммунистик планлы икътисадтан ирекле базар [[Капитализм|капитализмына]] күчү чорындагы [[Икътисад|икътисадның]] торышы<ref name="feige1">{{Cite book|last=Feige|first1=Edgar L.|chapter=The Transition to a Market Economy in Russia: Property Rights, Mass Privatization and Stabilization|title=A Fourth way?: privatization, property, and the emergence of new market economics|publisher=[[Routledge]]|year=1994|pages=57–78|id=978-0-415-90697-5|editor1-first=Gregory S.|editor1-last=Alexander|editor2-first=Grażyna|editor2-last=Skąpska|chapter-url=http://129.3.20.41/eps/dev/papers/0312/0312001.pdf}}</ref>. Ирекле базарга күчү икътисадны [[хосусыйлаштыру]] һәм либеральләштерү аша бара<ref name="feige12">{{Cite book|last=Feige|first1=Edgar L.|chapter=The Transition to a Market Economy in Russia: Property Rights, Mass Privatization and Stabilization|title=A Fourth way?: privatization, property, and the emergence of new market economics|publisher=[[Routledge]]|year=1994|pages=57–78|id=978-0-415-90697-5|editor1-first=Gregory S.|editor1-last=Alexander|editor2-first=Grażyna|editor2-last=Skąpska|chapter-url=http://129.3.20.41/eps/dev/papers/0312/0312001.pdf}}</ref>. '''Күчеш икътисады''' — хуҗалык атуда элекке һам яңа икътисади система элементларының беркадар вакыт эченда янаша яшаве.
== Билгеләмә ==
Европа реконструкция һәм үсеш банкы (ЕРҮБ) күчеш чорындагы алгарышны үлчәү өчен берничә индикатор эшли .
Классификация системасы башта ЕРӨБнең 1994 елгы Күчү отчетында билгеләнгән була, ләкин аннан соңгы отчетларда камилләштерелә һәм төзәтелә.
ЕРӨБның гомуми күчеш күрсәткечләренә керә:
* [[Хосусыйлаштыру|Зур күләмле хосусыйлаштыру]]
* [[Хосусыйлаштыру|Кечкенә күләмле хосусыйлаштыру]]
* Бәяләрне либеральләштерү
* [[Валюта курсы|Йөзүче валюта курсы]]
* Икътисадны либеральләштерү
== Ирекле базарга күчү ==
Күчеш икътисады булган илләргә, нигездә, [[Молдова]], [[Россия]], [[Казакъстан]], [[Үзбәкстан]] һәм башка шулар кебек посткоммунистик яки постсовет дәүләтләре керә<ref name="falke2">Falke, Mike. [http://www.euv-frankfurt-o.de/de/forschung/institut/institut_fit/publikationen/2002/02-01-Falke.pdf Community Interests: An Insolvency Objective in Transition Economies?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090305114658/http://www.euv-frankfurt-o.de/de/forschung/institut/institut_fit/publikationen/2002/02-01-Falke.pdf|date=2009-03-05}}, No. 01/02, Frankfurter Institut für Transformationsstudien</ref><ref name="wb1">{{Cite book|title=The first ten years. Analysis and Lessons for Eastern Europe and the Former Soviet Union|url=http://lnweb18.worldbank.org/ECA/eca.nsf/Attachments/Transition1/$File/complete.pdf|publisher=The International Bank for Reconstruction and Development/The World Bank|year=2002|pages=xix; xxxi|id=0-8213-5038-2|access-date=2009-03-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/development/desa/dpad/wp-content/uploads/sites/45/WESP_2024_Web.pdf|title=World Economic Situation and Prospects 2024|language=en|publisher=United Nations Department of Economic and Social Affairs}}</ref>. [[Капитализм]]га күчү һәм икътисади либеральләштерү тәмамланган илләргә Польша, Словения һәм башка илләр керә.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* Дробышевская Т. А. Теория переходной экономики (рус.). — Онлайн-версия Большой российской энциклопедии (новая).
[[Төркем:Икътисад терминологиясе]]
[[Төркем:Икътисади үсеш]]
j5nj2ajwxkl80dgzeazcrfkbo6cpwo0
Икътисадны либеральләштерү
0
1488334
5794968
2026-04-19T19:31:12Z
Fxan
36462
Яңа бит: «{{УК}} '''Икътисадны либеральләштерү''' — — икътисади эшчәнлек иреген киңәйтү, хосусый инициативага (башлангычка) сәяси, хокукый Һәм административ чикләүләрне тулысынча яки өлешчә бетерү, шәхси компанияләрнең катнашуын киңәйтү максаты белән икътисадта дәүлә...»
5794968
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Икътисадны либеральләштерү''' — — икътисади эшчәнлек иреген киңәйтү, хосусый инициативага (башлангычка) сәяси, хокукый Һәм административ чикләүләрне тулысынча яки өлешчә бетерү, шәхси компанияләрнең катнашуын киңәйтү максаты белән икътисадта дәүләти җайга салуны һәм чикләүләрне җайга салуны бетерү аша йомшарту. Сәясәттә бу доктрина классик либерализм һәм неолиберализм белән бәйле. Либеральләштерү — икътисадый үсешне кызыксындыру өчен «контрольне бетерү» дип әйтергә була<ref name=":0">{{книга |автор=Chaudhary, C. M. |заглавие=India's economic policies |ссылка=https://books.google.ru/books?id=qZUnAQAAIAAJ |место=[[Джайпур|Jaipur]], [[India]] |издательство=Sublime Publications |isbn=978-81-8192-121-5 |страницы=131 |страниц=248 |год=2008 |язык=en |archive-date=2022-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108134541/https://books.google.ru/books?id=qZUnAQAAIAAJ }}</ref>.
Икътисадны либеральләштерү Бөекбританиядә Маргарет Тэтчер (Тэтчеризм) вакытында, Польшада бальцерович вакытында (Бальцерович планы) хосусыйлаштыру, дәүләт чыгымнарын киметү, көйләүне бетерү һәм laissez-faire-ка күчү аша килеп чыккан.<ref name=":1" /><ref name="Ross2">{{cite news|title=The neoliberalism of Margaret Thatcher and Ronald Reagan has run its course|first=Ross|last=Gittins|url=https://www.smh.com.au/opinion/the-neoliberalism-of-margaret-thatcher-and-ronald-reagan-has-run-its-course-20170718-gxda42.html|date=2017-07-18|access-date=2022-12-06|journal=[[The Sydney Morning Herald]]}}</ref><ref name="inspire">{{cite news|title=Margaret Thatcher, inspiration to New Labour|first=John|last=Kampfner|url=https://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/themargaretthatcheryears/1895878/Margaret-Thatcher-inspiration-to-New-Labour.html|work=The Telegraph|date=2008-04-17|access-date=2011-06-30|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/themargaretthatcheryears/1895878/Margaret-Thatcher-inspiration-to-New-Labour.html|archive-date=2022-01-12|url-access=subscription|url-status=live}}{{cbignore}}</ref>
Күп кенә илләр 1980-нчеләрдә, 1990-нчыларда һәм XXI гасырда икътисадый либеральләшү юлыннан бардылар, үзләренең көндәшлеккә сәләтлелеген саклау яки арттыру һәм эшлекле мохитне яхшырту максатын белдерделәр. Бөекбританиянең элеккеге премьер-министры Тони Блэр 2005 елда болай дип язган иде: «Уңыш тиз җайлашучы, акрын гына зарланучы, ачык һәм Үзгәрергә әзер компанияләргә һәм илләргә киләчәк. Заманча хөкүмәтләрнең бурычы безнең илләрнең бу чакыруны кабул итә алуын гарантияләүдән гыйбарәт»<ref>{{cite web |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_kmnew/is_200511/ai_n16073679 |title=Newsweek: Europe is Falling Behind |author=[[Tony Blair|Blair, Tony]] |website=FindArticles |archive-url=https://web.archive.org/web/20120306161239/http://findarticles.com/p/articles/mi_kmnew/is_200511/ai_n16073679/ |archive-date=2012-03-06 |access-date=2022-11-08 |url-status=dead |date=2005-11 |lang=en}}</ref><ref>{{статья |язык=en |ссылка=https://www.imf.org/external/pubs/ft/issues8/issue8.pdf |заглавие=Why Is China Growing So Fast? |автор=Zuliu Hu, Mohsin S. Khan |издание=Economic Issues |номер=8 |издательство=[[International Monetary Fund|IMF]] |год=1997 |месяц=4 |access-date=2022-11-08 |место=[[Washington, D.C.]] |issn=1020-5098 |archive-date=2022-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221013054714/http://www.imf.org/external/pubs/ft/issues8/issue8.pdf }}</ref>.
== Россиядә ==
Россия икътисады 90 нчы еллар башына әле командачьш система принцибына корылган иде. Ә ул түбәндәгеләрне күздә тота:
— гамәлдә барлык предприятиеләрнең һәм җитештерү ресурсларының 100 % ка (тулысынча) җәмәгать (дәүләт) милке булуы;
— гражданнар һәм оешмалар сатып ала торган товарларга һәм хезмәт күрсәтүләргә бәяләрне һәм Тарифларны катгый көйләү;
— хосусый хуҗалык эшчәнлегенең (ил эчендә сәүдә итүне һәм тышкы сәүдә килешүләрен дә кертеп) күнчелек өлешен тыю;
— законнар тарафыннан хосусый милеккә (бизнес белән шөгыльләнүнең нигезе буларак) юл куймау һәм хосусый эшмәкәрлек эшчәнлеге өчен җинаять җаваплылыгы;
— гражданнарга һәм оешмаларга чит ил валюталарын ирекле рәвештә сатып алу һәм сату хокукы бирмәү;
— хуҗалык оешмаларына нәрсәне ничек һәм кем өчен җитештерү турында күрсәтмәләр бирүче дәүләт оешмаларын саклау.
Алдарак әйтеп үтелгән шартларда базар механизмнары эшләп китә алмый иде. Шуңа күрә 1992 елда Россиянең икътисади системасын үзгәртеп кору чоры башлангач, дәүләтнең беренче бурычы икътисадны либеральләштерү булды. Әлеге фәнни гыйбарә артында шактый гади фикер ята: кешеләргә хокукый рәвештә нәрсәне ничек һәм кем өчен җитештерергә, ничек һәм күпмегә сатарга, сатудан алынган средстволардан ничек файдаланырга кирәклеген мөстәкыйль хәл итү мөмкинлеге бирелгәч кенә, базар икътисады барлыкка килә ала.<ref>{{cite journal|doi=10.1080/14736489.2011.574550 | volume=10 | issue=2 | title=A Discursive Dominance Theory of Economic Reform Sustainability: The Case of India | year=2011 | journal=India Review | pages=126–184 | last1 = Kumar Sharma | first1 = Chanchal| citeseerx=10.1.1.627.2831 | s2cid=154982877 }}</ref>
Әмма әлеге гади фикерне безнең илдә гамәлгә ашыру җиңел түгел иде. Моның өчен хөкүмәткә зур бәхәсләр, алдан күреп булмый торган нәтиҗәләр китереп чыгарган чаралар күрергә туры килә:
1)
бәяләр белән дәүләтнең идарә итүеннән ваз кичү — бәяләр куюны либе- ральләштерү; гражданнарга, хуҗалык оешмаларына сатуга тәкъдим ителә торган товарларга һәм хезмәт күрсәтүләргә бәяләрне үзләренә билгеләргә рөхсәт итү;
2)
ил эчендәге сәүдәне фәкать дәүләтнең генә оештыруыннан ваз кичү — эчке һәм тышкы сәүдәне либералъләштерү;
3)
хосусый милек нигезендә бизнес белән шөгыльләнүне рөхсәт итү, андый хуҗалык эшчәнлеге өчен җңнаятъ җаваплылыгын бетерү;
4)
гражданнарга һәм оешмаларга чит ил валютасын валюта базарында барлыкка килүче курслар буенча алырга һәм сатарга рөхсәт итү;
5)
дәүләт милкен хосусыйлаштыру.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
[[Төркем:Икътисад терминологиясе]]
078ldx1nxbfvkvz7rtkd0bqcnwk3o96
5794969
5794968
2026-04-19T19:32:05Z
Fxan
36462
5794969
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Икътисадны либеральләштерү''' — икътисади эшчәнлек иреген киңәйтү, хосусый инициативага (башлангычка) сәяси, хокукый Һәм административ чикләүләрне тулысынча яки өлешчә бетерү, шәхси компанияләрнең катнашуын киңәйтү максаты белән икътисадта дәүләти җайга салуны һәм чикләүләрне җайга салуны бетерү аша йомшарту. Сәясәттә бу доктрина классик либерализм һәм неолиберализм белән бәйле. Либеральләштерү — икътисадый үсешне кызыксындыру өчен «контрольне бетерү» дип әйтергә була<ref name=":0">{{книга |автор=Chaudhary, C. M. |заглавие=India's economic policies |ссылка=https://books.google.ru/books?id=qZUnAQAAIAAJ |место=[[Джайпур|Jaipur]], [[India]] |издательство=Sublime Publications |isbn=978-81-8192-121-5 |страницы=131 |страниц=248 |год=2008 |язык=en |archive-date=2022-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108134541/https://books.google.ru/books?id=qZUnAQAAIAAJ }}</ref>.
Икътисадны либеральләштерү Бөекбританиядә Маргарет Тэтчер (Тэтчеризм) вакытында, Польшада бальцерович вакытында (Бальцерович планы) хосусыйлаштыру, дәүләт чыгымнарын киметү, көйләүне бетерү һәм laissez-faire-ка күчү аша килеп чыккан.<ref name="Ross2">{{cite news|title=The neoliberalism of Margaret Thatcher and Ronald Reagan has run its course|first=Ross|last=Gittins|url=https://www.smh.com.au/opinion/the-neoliberalism-of-margaret-thatcher-and-ronald-reagan-has-run-its-course-20170718-gxda42.html|date=2017-07-18|access-date=2022-12-06|journal=[[The Sydney Morning Herald]]}}</ref><ref name="inspire">{{cite news|title=Margaret Thatcher, inspiration to New Labour|first=John|last=Kampfner|url=https://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/themargaretthatcheryears/1895878/Margaret-Thatcher-inspiration-to-New-Labour.html|work=The Telegraph|date=2008-04-17|access-date=2011-06-30|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/themargaretthatcheryears/1895878/Margaret-Thatcher-inspiration-to-New-Labour.html|archive-date=2022-01-12|url-access=subscription|url-status=live}}{{cbignore}}</ref>
Күп кенә илләр 1980-нчеләрдә, 1990-нчыларда һәм XXI гасырда икътисадый либеральләшү юлыннан бардылар, үзләренең көндәшлеккә сәләтлелеген саклау яки арттыру һәм эшлекле мохитне яхшырту максатын белдерделәр. Бөекбританиянең элеккеге премьер-министры Тони Блэр 2005 елда болай дип язган иде: «Уңыш тиз җайлашучы, акрын гына зарланучы, ачык һәм Үзгәрергә әзер компанияләргә һәм илләргә киләчәк. Заманча хөкүмәтләрнең бурычы безнең илләрнең бу чакыруны кабул итә алуын гарантияләүдән гыйбарәт»<ref>{{cite web |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_kmnew/is_200511/ai_n16073679 |title=Newsweek: Europe is Falling Behind |author=[[Tony Blair|Blair, Tony]] |website=FindArticles |archive-url=https://web.archive.org/web/20120306161239/http://findarticles.com/p/articles/mi_kmnew/is_200511/ai_n16073679/ |archive-date=2012-03-06 |access-date=2022-11-08 |url-status=dead |date=2005-11 |lang=en}}</ref><ref>{{статья |язык=en |ссылка=https://www.imf.org/external/pubs/ft/issues8/issue8.pdf |заглавие=Why Is China Growing So Fast? |автор=Zuliu Hu, Mohsin S. Khan |издание=Economic Issues |номер=8 |издательство=[[International Monetary Fund|IMF]] |год=1997 |месяц=4 |access-date=2022-11-08 |место=[[Washington, D.C.]] |issn=1020-5098 |archive-date=2022-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221013054714/http://www.imf.org/external/pubs/ft/issues8/issue8.pdf }}</ref>.
== Россиядә ==
Россия икътисады 90 нчы еллар башына әле командачьш система принцибына корылган иде. Ә ул түбәндәгеләрне күздә тота:
— гамәлдә барлык предприятиеләрнең һәм җитештерү ресурсларының 100 % ка (тулысынча) җәмәгать (дәүләт) милке булуы;
— гражданнар һәм оешмалар сатып ала торган товарларга һәм хезмәт күрсәтүләргә бәяләрне һәм Тарифларны катгый көйләү;
— хосусый хуҗалык эшчәнлегенең (ил эчендә сәүдә итүне һәм тышкы сәүдә килешүләрен дә кертеп) күнчелек өлешен тыю;
— законнар тарафыннан хосусый милеккә (бизнес белән шөгыльләнүнең нигезе буларак) юл куймау һәм хосусый эшмәкәрлек эшчәнлеге өчен җинаять җаваплылыгы;
— гражданнарга һәм оешмаларга чит ил валюталарын ирекле рәвештә сатып алу һәм сату хокукы бирмәү;
— хуҗалык оешмаларына нәрсәне ничек һәм кем өчен җитештерү турында күрсәтмәләр бирүче дәүләт оешмаларын саклау.
Алдарак әйтеп үтелгән шартларда базар механизмнары эшләп китә алмый иде. Шуңа күрә 1992 елда Россиянең икътисади системасын үзгәртеп кору чоры башлангач, дәүләтнең беренче бурычы икътисадны либеральләштерү булды. Әлеге фәнни гыйбарә артында шактый гади фикер ята: кешеләргә хокукый рәвештә нәрсәне ничек һәм кем өчен җитештерергә, ничек һәм күпмегә сатарга, сатудан алынган средстволардан ничек файдаланырга кирәклеген мөстәкыйль хәл итү мөмкинлеге бирелгәч кенә, базар икътисады барлыкка килә ала.<ref>{{cite journal|doi=10.1080/14736489.2011.574550 | volume=10 | issue=2 | title=A Discursive Dominance Theory of Economic Reform Sustainability: The Case of India | year=2011 | journal=India Review | pages=126–184 | last1 = Kumar Sharma | first1 = Chanchal| citeseerx=10.1.1.627.2831 | s2cid=154982877 }}</ref>
Әмма әлеге гади фикерне безнең илдә гамәлгә ашыру җиңел түгел иде. Моның өчен хөкүмәткә зур бәхәсләр, алдан күреп булмый торган нәтиҗәләр китереп чыгарган чаралар күрергә туры килә:
1)
бәяләр белән дәүләтнең идарә итүеннән ваз кичү — бәяләр куюны либе- ральләштерү; гражданнарга, хуҗалык оешмаларына сатуга тәкъдим ителә торган товарларга һәм хезмәт күрсәтүләргә бәяләрне үзләренә билгеләргә рөхсәт итү;
2)
ил эчендәге сәүдәне фәкать дәүләтнең генә оештыруыннан ваз кичү — эчке һәм тышкы сәүдәне либералъләштерү;
3)
хосусый милек нигезендә бизнес белән шөгыльләнүне рөхсәт итү, андый хуҗалык эшчәнлеге өчен җңнаятъ җаваплылыгын бетерү;
4)
гражданнарга һәм оешмаларга чит ил валютасын валюта базарында барлыкка килүче курслар буенча алырга һәм сатарга рөхсәт итү;
5)
дәүләт милкен хосусыйлаштыру.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
[[Төркем:Икътисад терминологиясе]]
fckoy63mmliak301z2jr4re2tt81ugj
5794976
5794969
2026-04-19T19:34:25Z
Fxan
36462
5794976
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Икътисадны либеральләштерү''' — [[икътисад]]и эшчәнлек иреген киңәйтү, хосусый инициативага (башлангычка) сәяси, хокукый Һәм административ чикләүләрне тулысынча яки өлешчә бетерү, шәхси компанияләрнең катнашуын киңәйтү максаты белән икътисадта дәүләти җайга салуны һәм чикләүләрне җайга салуны бетерү аша йомшарту. Сәясәттә бу доктрина классик либерализм һәм неолиберализм белән бәйле. Либеральләштерү — икътисадый үсешне кызыксындыру өчен «контрольне бетерү» дип әйтергә була<ref name=":0">{{книга |автор=Chaudhary, C. M. |заглавие=India's economic policies |ссылка=https://books.google.ru/books?id=qZUnAQAAIAAJ |место=[[Джайпур|Jaipur]], [[India]] |издательство=Sublime Publications |isbn=978-81-8192-121-5 |страницы=131 |страниц=248 |год=2008 |язык=en |archive-date=2022-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108134541/https://books.google.ru/books?id=qZUnAQAAIAAJ }}</ref>.
Икътисадны либеральләштерү [[Бөекбритания]]дә [[Маргарет Тэтчер]] (Тэтчеризм) вакытында, Польшада бальцерович вакытында (Бальцерович планы) хосусыйлаштыру, дәүләт чыгымнарын киметү, көйләүне бетерү һәм laissez-faire-ка күчү аша килеп чыккан.<ref name="Ross2">{{cite news|title=The neoliberalism of Margaret Thatcher and Ronald Reagan has run its course|first=Ross|last=Gittins|url=https://www.smh.com.au/opinion/the-neoliberalism-of-margaret-thatcher-and-ronald-reagan-has-run-its-course-20170718-gxda42.html|date=2017-07-18|access-date=2022-12-06|journal=[[The Sydney Morning Herald]]}}</ref><ref name="inspire">{{cite news|title=Margaret Thatcher, inspiration to New Labour|first=John|last=Kampfner|url=https://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/themargaretthatcheryears/1895878/Margaret-Thatcher-inspiration-to-New-Labour.html|work=The Telegraph|date=2008-04-17|access-date=2011-06-30|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/themargaretthatcheryears/1895878/Margaret-Thatcher-inspiration-to-New-Labour.html|archive-date=2022-01-12|url-access=subscription|url-status=live}}{{cbignore}}</ref>
Күп кенә илләр 1980-нчеләрдә, 1990-нчыларда һәм XXI гасырда икътисадый либеральләшү юлыннан бардылар, үзләренең көндәшлеккә сәләтлелеген саклау яки арттыру һәм эшлекле мохитне яхшырту максатын белдерделәр. Бөекбританиянең элеккеге премьер-министры Тони Блэр 2005 елда болай дип язган иде: «Уңыш тиз җайлашучы, акрын гына зарланучы, ачык һәм Үзгәрергә әзер компанияләргә һәм илләргә киләчәк. Заманча хөкүмәтләрнең бурычы безнең илләрнең бу чакыруны кабул итә алуын гарантияләүдән гыйбарәт»<ref>{{cite web |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_kmnew/is_200511/ai_n16073679 |title=Newsweek: Europe is Falling Behind |author=[[Tony Blair|Blair, Tony]] |website=FindArticles |archive-url=https://web.archive.org/web/20120306161239/http://findarticles.com/p/articles/mi_kmnew/is_200511/ai_n16073679/ |archive-date=2012-03-06 |access-date=2022-11-08 |url-status=dead |date=2005-11 |lang=en}}</ref><ref>{{статья |язык=en |ссылка=https://www.imf.org/external/pubs/ft/issues8/issue8.pdf |заглавие=Why Is China Growing So Fast? |автор=Zuliu Hu, Mohsin S. Khan |издание=Economic Issues |номер=8 |издательство=[[International Monetary Fund|IMF]] |год=1997 |месяц=4 |access-date=2022-11-08 |место=[[Washington, D.C.]] |issn=1020-5098 |archive-date=2022-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221013054714/http://www.imf.org/external/pubs/ft/issues8/issue8.pdf }}</ref>.
== Россиядә ==
Россия икътисады 90 нчы еллар башына әле командачьш система принцибына корылган иде. Ә ул түбәндәгеләрне күздә тота:
— гамәлдә барлык предприятиеләрнең һәм җитештерү ресурсларының 100 % ка (тулысынча) җәмәгать (дәүләт) милке булуы;
— гражданнар һәм оешмалар сатып ала торган товарларга һәм хезмәт күрсәтүләргә бәяләрне һәм Тарифларны катгый көйләү;
— хосусый хуҗалык эшчәнлегенең (ил эчендә сәүдә итүне һәм тышкы сәүдә килешүләрен дә кертеп) күнчелек өлешен тыю;
— законнар тарафыннан хосусый милеккә (бизнес белән шөгыльләнүнең нигезе буларак) юл куймау һәм хосусый эшмәкәрлек эшчәнлеге өчен җинаять җаваплылыгы;
— гражданнарга һәм оешмаларга чит ил валюталарын ирекле рәвештә сатып алу һәм сату хокукы бирмәү;
— хуҗалык оешмаларына нәрсәне ничек һәм кем өчен җитештерү турында күрсәтмәләр бирүче дәүләт оешмаларын саклау.
Алдарак әйтеп үтелгән шартларда базар механизмнары эшләп китә алмый иде. Шуңа күрә 1992 елда [[Россия]]нең икътисади системасын үзгәртеп кору чоры башлангач, дәүләтнең беренче бурычы икътисадны либеральләштерү булды. Әлеге фәнни гыйбарә артында шактый гади фикер ята: кешеләргә хокукый рәвештә нәрсәне ничек һәм кем өчен җитештерергә, ничек һәм күпмегә сатарга, сатудан алынган средстволардан ничек файдаланырга кирәклеген мөстәкыйль хәл итү мөмкинлеге бирелгәч кенә, базар икътисады барлыкка килә ала.<ref>{{cite journal|doi=10.1080/14736489.2011.574550 | volume=10 | issue=2 | title=A Discursive Dominance Theory of Economic Reform Sustainability: The Case of India | year=2011 | journal=India Review | pages=126–184 | last1 = Kumar Sharma | first1 = Chanchal| citeseerx=10.1.1.627.2831 | s2cid=154982877 }}</ref>
Әмма әлеге гади фикерне безнең илдә гамәлгә ашыру җиңел түгел иде. Моның өчен хөкүмәткә зур бәхәсләр, алдан күреп булмый торган нәтиҗәләр китереп чыгарган чаралар күрергә туры килә:
1)
бәяләр белән дәүләтнең идарә итүеннән ваз кичү — бәяләр куюны либе- ральләштерү; гражданнарга, хуҗалык оешмаларына сатуга тәкъдим ителә торган товарларга һәм хезмәт күрсәтүләргә бәяләрне үзләренә билгеләргә рөхсәт итү;
2)
ил эчендәге сәүдәне фәкать дәүләтнең генә оештыруыннан ваз кичү — эчке һәм тышкы сәүдәне либералъләштерү;
3)
хосусый милек нигезендә бизнес белән шөгыльләнүне рөхсәт итү, андый хуҗалык эшчәнлеге өчен җңнаятъ җаваплылыгын бетерү;
4)
гражданнарга һәм оешмаларга чит ил валютасын валюта базарында барлыкка килүче курслар буенча алырга һәм сатарга рөхсәт итү;
5)
дәүләт милкен хосусыйлаштыру.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
[[Төркем:Икътисад терминологиясе]]
3ohsw4getqc5ypg7772e4v5u8pqk5ui
Gazzä genotsidı
0
1488335
5794972
2026-04-19T19:32:55Z
Frhdkazan
3171
Frhdkazan [[Gazzä genotsidı]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[İsrailne Gazzädä genotsid oyeştıruda ğäyepläw]]: Мәкаләгә исем кушу кагыйдәсе буенча: [[Википедия:Мәкалә исемнәре]] -- йә төгәллек кирәк (ХАМАС хәрәкәте, Мисыр, башка күрше гарәп илләре, Иран, Хизбалла, һ.б.ның гәепләрен тасвирлау, йә кемне гәепле дип күрсәтергә теләнгәнен билгеләүИсраил гәепләнә
5794972
wikitext
text/x-wiki
#ЮНӘЛТҮ [[İsrailne Gazzädä genotsid oyeştıruda ğäyepläw]]
2o6psl2xj63gim23gqv78rzwirc64xj
Файл:Даян Б.Мурзин.gif
6
1488336
5794975
2026-04-19T19:33:50Z
Әмир
15082
{{Ирексез лицензияле сурәт
|тасвир = Даян Мурзин фотосы
|чыганак = https://studiastv.narod.ru/str051.html
|ясау вакыты = билгесез
|автор = билгесез
}}билгесез
{{Ирексез лицензияле сурәт/НКИ
|мәкалә = Даян Мурзин
|максат = сурәтләү өчен
|алмаштыру мөмкинлеге = бар
|өстәмә мәгълүмат = юк
}}
[[Төркем:Сурәтләр:Шәхесләр]]
5794975
wikitext
text/x-wiki
== Тасвирлама ==
{{Ирексез лицензияле сурәт
|тасвир = Даян Мурзин фотосы
|чыганак = https://studiastv.narod.ru/str051.html
|ясау вакыты = билгесез
|автор = билгесез
}}билгесез
{{Ирексез лицензияле сурәт/НКИ
|мәкалә = Даян Мурзин
|максат = сурәтләү өчен
|алмаштыру мөмкинлеге = бар
|өстәмә мәгълүмат = юк
}}
[[Төркем:Сурәтләр:Шәхесләр]]
drnlttviisieoukt03vojaw2blv3wlr
Бәхәс:Икътисадны либеральләштерү
1
1488337
5794978
2026-04-19T19:34:50Z
Fxan
36462
Яңа бит: «{{ТИМ|ru|Либерализация экономики}}»
5794978
wikitext
text/x-wiki
{{ТИМ|ru|Либерализация экономики}}
lr8m8qnnt1f5vjf4dcy5jeh3gtd6goq
5795079
5794978
2026-04-20T11:24:30Z
Il Nur
6874
5795079
wikitext
text/x-wiki
{{ТИМ|ru|Либерализация экономики}}
{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Fxan| ил = Россия| ил2 =Казакъстан | ил3 = Үзбәкстан| тема=икътисад | тема2= | тема3= }}
9rlokkp5g9lqnszd3hb02dq8n8apyf0
Бәхәс:İsrailne Gazzädä genotsid oyeştıruda ğäyepläw
1
1488338
5794981
2026-04-19T19:42:09Z
Frhdkazan
3171
Яңа бит: «төбәктәге хәлләр өчен җаваплылыкны ХАМАС, Мисыр, башка гарәп илләре, Иран һ.б.лар җилкәләренә этәрүче мәкаләләрне булдыру эшчәнлеге [[Википедия:Википедия нәрсә түгел#Энциклопедик_эчтәлек]] тәртибендә тасвирланган кебек.»
5794981
wikitext
text/x-wiki
төбәктәге хәлләр өчен җаваплылыкны ХАМАС, Мисыр, башка гарәп илләре, Иран һ.б.лар җилкәләренә этәрүче мәкаләләрне булдыру эшчәнлеге [[Википедия:Википедия нәрсә түгел#Энциклопедик_эчтәлек]] тәртибендә тасвирланган кебек.
1123f1d2j9hpsrqmovthwtgylr9x0q2
5794982
5794981
2026-04-19T19:42:54Z
Frhdkazan
3171
5794982
wikitext
text/x-wiki
төбәктәге хәлләр өчен бар җаваплылыкны Исраил, ХАМАС, Мисыр, башка гарәп илләре, Иран һ.б.лар җилкәләренә этәрүче мәкаләләрне булдыру эшчәнлеге [[Википедия:Википедия нәрсә түгел#Энциклопедик_эчтәлек]] тәртибендә тасвирланган кебек.
jq2uyf8ue1bkl1yz3yaj974cds9bvwj
Гана Поницкая
0
1488339
5794996
2026-04-19T22:26:58Z
Timlesj
35815
«[[:ru:Special:Redirect/revision/148704107|Поницкая, Гана]]» битен тәрҗемә итеп ясалган
5794996
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
'''Гана Поницкая''' ({{lang-sk|Hana Ponická}}; [[1922 ел|1922 елның]] [[15 июль|15 июле]], Галич, Банска-Бистрица крае — [[2007 ел|2007 елның]] [[21 август|21 августы]], Банска-Бистрица) — [[Словакия|словак]] язучысы, публицист, тәрҗемәче, җәмәгать эшлеклесе, диссидент.
== Тормыш юлы ==
Гана Поницкая 1922 елның 15 июлендә туа. 1944 елгы словак милли күтәрелешендә катнаша. 1948—1950 елларда ире, шагыйрь Штефан Жары белән бергә [[Рим|Римда]] яши. Туган иленә кайткач, ''Smena na nedeľu'' журналының әдәби мөхәррире булып эшли.
1956—1977 елларда — Язучылар берлеге әгъзасы. 1968 елда Варшава килешүе гаскәрләренең [[Чехословакия|Чехословакиягә]] керүенә каршы протест белдергән өчен эштән азат ителә. Соңрак 1972 елда аны ''Smena'' газетасы редакциясеннән эштән чыгаралар.
1977 елда Гана Поницкая ЧССР Язучылар берлеге корылтаенда заманча мәдәни сәясәтне тәнкыйтьләп чыгыш ясарга планлаштырган, ләкин аңа чыгыш ясарга рөхсәт итмиләр, әмма протоколга аның доклады кертелә. Шул чордан Поницкаяны Язучылар берлегеннән чыгаралар. Поницкая әсәрләрен бастыру тыелган була.
Гана Поницкая — Чехословакиянең әдәби андеграунды вәкиле.
1977 елда ул [[Вацлав Һавел]] һәм башка чехословак интеллектуаллары белән бергә «Хартия-77» кеше хокуклары манифестын имзалый.
1989 елга кадәр — актив диссидент, Гана Поницкая текстлары самиздатта һәм чит илдә чыга, «[[Азат Европа радиосы/Азатлык радиосы|Азат Европа]]» радиосында укыла. 1989 елның августында Чехословакиягә Советлар басып керүенең еллыгына митинг оештырган өчен Гана Поницкая кулга алына, ләкин ноябрьдә «бәрхет революция» вакытында азат ителә.
1990 елда — Христиан-демократик хәрәкәтне (KDH) оештыручыларның берсе.
Гана Поницкая 2007 елда вафат була. Туган авылы Галичта җирләнгән<ref>{{Cite web|url=https://oklahoman.com/article/3108709/hana-ponicka-slovak-writer-dies-at-85/|title=Hana Ponicka, Slovak Writer Dies at 85|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201027010356/http://oklahoman.com/article/3108709/hana-ponicka-slovak-writer-dies-at-85|archivedate=2020-10-27|publisher=Oklahoman.com|lang=en-US|url-status=live}}</ref>.
== Бүләкләр ==
* I дәрәҗә «Казанышлары өчен» медале (1996, Чехия)
* I дәрәҗә Людовит Штур ордены (2002 ел)
== Иҗат ==
Гана Поницкая — балалар һәм өлкәннәр өчен повестьлар һәм хикәяләр, киносценарийлар авторы. [[Италия]], [[Франция]], [[Маҗарстан]] һәм [[Алмания]] язучыларының кайбер әдәби әсәрләрен словак теленә тәрҗемә итә.
== Сайланма библиография ==
* 1959 — ''Ábelovský dom''
* 1964 — ''Prísť, odísť'', рассказы
* 1968 — ''Bosými nohami'', рассказы
* 1974 — ''Janko Novák''
* 1989 — ''Lukavické zápisky''
* 1990 — ''Milan Rastislav Štefánik''
== Балалар һәм яшүсмерләр өчен әсәрләр ==
* 1953 — ''Slávikove husličky''
* 1961 — ''O Štoplíkovi''
* 1968 — ''Svietiaca ryba''
* 1955 — ''Halúzky''
* 1955 — ''Medvedí rok''
* 1961 — ''Zimná rozprávka''
* 1961 — ''Malí mičurinci''
* 1972 — ''O parádnici lienke''
* 1991 — ''O Štoplíkovi, kým do školy nechodil''
* 1991 — ''Ako Štoplík do školy chodil-nechodil''
== Сценарий ==
* 1976 — ''Zlatá réva'' (фильм, реж. Л. Филан, 1977)
== Искәрмәләр ==
<references />
== Әдәбият ==
* Jozef Špaček, ''Ponická Hana'', (W:) ''Slovník slovenských spisovateľov'', red. Valér Mikula, Bratislava 2005
== Сылтамалар ==
* {{Cite web|url=http://resheto.ru/news/single/5492|title=Умерла Хана Поницка|author=|language=ru|work=resheto.ru}}
{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:Икенче бөтендөнья сугышында катнашучылар]]
[[Төркем:2007 елда вафатлар]]
[[Төркем:21 август көнне вафатлар]]
[[Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр]]
[[Төркем:1922 елда туганнар]]
[[Төркем:15 июль көнне туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча язучылар]]
[[Төркем:Словакия язучылары]]
0kniu3dy568acayb2k5q7q0xq7rsl5k
Бәхәс:Гана Поницкая
1
1488340
5794997
2026-04-19T22:28:46Z
Timlesj
35815
Яңа бит: «{{ТИМ|ru|Поницкая, Гана}} {{Вики-яз мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj|ил=Словакия|тема=хатын-кызлар}} {{Халык мәдәнияте һәм хатын-кыз бәйгесенең мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj}}»
5794997
wikitext
text/x-wiki
{{ТИМ|ru|Поницкая, Гана}}
{{Вики-яз мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj|ил=Словакия|тема=хатын-кызлар}}
{{Халык мәдәнияте һәм хатын-кыз бәйгесенең мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj}}
bcy9lkkdghz5b9s6t6bk6qoc5ffgako
Хильда Гобби
0
1488341
5794998
2026-04-19T22:50:01Z
Timlesj
35815
«[[:ru:Special:Redirect/revision/147394495|Гобби, Хильда]]» битен тәрҗемә итеп ясалган
5794998
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
'''Хильда Гобби''' ({{lang-hu|Gobbi Hilda}}; [[1913 ел|1913 елның]] [[6 июнь|6 июне]], [[Будапешт]] — [[1988 ел|1988 елның]] [[13 июль|13 июле]], [[Будапешт]]) — [[Маҗарстан|маҗар]] театр һәм кино актрисасы. Кошут исемендәге премия лауреаты (1949), Маҗарстанның Атказанган артисты (1950). Маҗарстан композиторы, дирижёр һәм скрипкачы Алайош Гобби (1842—1932) оныгы.
== Тормыш юлы ==
Хильда Гобби 1932 елдан 1935 елга кадәр [[Будапешт|Будапештта]] Драма сәнгате академиясендә укый. Академияне тәмамлаганнан соң [[Милли театр (Будапешт)|Милли театрда]] эшли башлый. Антифашист хәрәкәтендә катнаша, эшчеләр өчен спектакльләр оештыру белән шөгыльләнә. 1945 елда генерал-майор Иван Замерцев ярдәме белән Будапештта Милли театр яңадан ачылгач, Хильда Гобби театр тормышына актив кушыла, сәхнәдә күп чыгыш ясый<ref name="Огонёк">''Г. Герасимова'' [https://books.google.ru/books?id=bZk7AQAAIAAJ&q=%22Хильда+Гобби%22&dq=%22Хильда+Гобби%22&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwjdvL_fsIDTAhXDJZoKHbDpAFIQ6AEIGjAA Знакомьтесь: Хильда Гобби!] {{Wayback|url=https://books.google.ru/books?id=bZk7AQAAIAAJ&q=%22%D0%A5%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B4%D0%B0+%D0%93%D0%BE%D0%B1%D0%B1%D0%B8%22&dq=%22%D0%A5%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B4%D0%B0+%D0%93%D0%BE%D0%B1%D0%B1%D0%B8%22&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwjdvL_fsIDTAhXDJZoKHbDpAFIQ6AEIGjAA|date=20170426062124}} // журнал «Огонёк». 1982</ref>. 1957 елдан Аттила Йожеф театры труппасында актриса була<ref name="ТЭ">Гобби Хильда // Театральная энциклопедия (под ред. П. А. Маркова). — М.: Советская энциклопедия, 1963. — Т. 2.</ref>. Будапештта маҗар театр сәнгате музеен булдыру инициаторы була<ref name="Огонёк" />. 1979 елда пенсиягә чыга, ләкин иҗтимагый эшчәнлектә катнашуын дәвам итә<ref name="Огонёк" />. 1982 елда Иожеф Катона театрына нигез салучылар арасында була.
[[Файл:Gobbi_Hilda.jpg|сулда|мини|264x264пкс|[[Милли театр (Будапешт)|Милли театр]] янында Хильда Гобби һәйкәле]]
[[Икенче бөтендөнья сугышы]] тәмамланганчы театрда күбесенчә комедия һәм фарсларда уйный. 1940—1950 елларда үзенең иҗади репертуарын киңәйтә. Аның иң яхшы театр рольләре арасында Любовь Яровая (Константин Тренёвның шул ук исемле әсәре), королева Гертруда (Иожеф Катонаның «Банк-бан» әсәре), Ниловна ([[Максим Горький|Максим Горькийның]] «Әни» әсәре), Васса Железнова (Максим Горькийның шул ук исемле пьесасы)<ref name="Огонёк" />. «Укытучы әфәнде Ганнибал» (1956), «Истанбул казначее мирасы» (1962), «Дороття» (1973) һ.б. кинофильмнарда төшә. 20 ел дәвамында «Семья Сабо» радиотапшырулар сериясендә катнаша. Бөтен карьерасы дәвамында берничә йөз театр ролен уйный<ref name="Огонёк" />.
1988 елның 13 июлендә Будапештта вафат була. Фаркашрети зиратында җирләнгән.
Васыятында Иҗат йорты буларак үз дачасын Милли театрга тапшырырга тәкъдим итә<ref name="Огонёк" />.
== Искәрмәләр ==
<references />
{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:Кошут премиясе лауреатлары]]
[[Төркем:Будапештта вафатлар]]
[[Төркем:1988 елда вафатлар]]
[[Төркем:13 июль көнне вафатлар]]
[[Төркем:Будапештта туганнар]]
[[Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр]]
[[Төркем:1913 елда туганнар]]
[[Төркем:6 июнь көнне туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча актрисалар]]
[[Төркем:Маҗарстан актрисалары]]
bq8hw0waf5oz3o33htx59lkzmoz0jfk
Бәхәс:Хильда Гобби
1
1488342
5794999
2026-04-19T22:51:10Z
Timlesj
35815
Яңа бит: «{{ТИМ|ru|Гобби, Хильда}} {{Вики-яз мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj|ил=Маҗарстан|тема=хатын-кызлар}} {{Халык мәдәнияте һәм хатын-кыз бәйгесенең мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj}}»
5794999
wikitext
text/x-wiki
{{ТИМ|ru|Гобби, Хильда}}
{{Вики-яз мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj|ил=Маҗарстан|тема=хатын-кызлар}}
{{Халык мәдәнияте һәм хатын-кыз бәйгесенең мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj}}
1qfo42h52phwi4fbr250157x6ds6a7y
Ханна Хонти
0
1488343
5795000
2026-04-19T23:12:28Z
Timlesj
35815
«[[:ru:Special:Redirect/revision/149805134|Ханна Хонти]]» битен тәрҗемә итеп ясалган
5795000
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
'''Ханна Хонти''' ({{lang-hu|Honthy Hanna}}), тумыштан '''Хайналка Хюгель''' ({{lang-hu|Hügel Hajnalka}}; [[1893 ел|1893 елның]] [[21 февраль|21 феврале]], [[Будапешт]], [[Маҗарстан патшалыгы]] — [[1978 ел|1978 елның]] [[30 декабрь|30 декабре]], [[Будапешт]], [[Маҗарстан Халык Җөмһүрияте]]) — маҗар театр, кино һәм телевидение актрисасы, оперетта примадоннасы. Маҗарстанның Атказанган артисты (1950). Маҗарстанның Халык артисты (1953). Кошут Дәүләт премиясе лауреаты (1953).
== Тормыш юлы ==
[[Файл:Honthy_Hanna_–_A_régi_nyár_(Színházi_Élet,_1928).jpg|сулда|мини|330x330пкс|Ханна Хонти. 1928 ел]]
Типография эшчесе һәм тегүче гаиләсендә 1893 елның 21 февралендә туа. Ун яшеннән Маҗарстан опера театрының балет мәктәбендә шөгыльләнә. 1914—1917 елларда актёрлык осталыгы буенча шәхси дәресләр ала. Дьёрдя Антеста вокалны өйрәнә.
[[Братислава]], [[Риека]] һәм [[Сомбатһей]] сәхнәләрендә җырлый.
1925—1927 елларда һәм 1949 елдан башлап карьерасының ахырына кадәр Будапешт оперетта театрында (''Fővárosi Operettszínház'') чыгыш ясый. Үзенең иҗади карьерасында күп кенә театрлар сәхнәләрендә, шул исәптән башкала Комедия театрында да чыгыш ясый.
Аның тавышы һәм актёрлык таланты күп еллар дәвамында тәнкыйтьчеләр тарафыннан югары бәяләнә.
Франц Легарның «Чегән мәхәббәте» һәм «Граф Люксембург», [[Жак Оффенбах|Жак Оффенбахның]] «Бөек герцогиня Герольштейн», Имре Кальманның «Чардаш патшабикәсе» һәм башка оперетталарда җырлый.
Хонти өч тапкыр кияүгә чыга. Фаркашрети зиратында җирләнгән.
== Фильмография ==
* 1931 — Budapesti hangos filmkabaré
* 1941 — Régi nyár
* 1951 — Дерине / Déryné
* 1955 — Гала-представление / Díszelőadás
* 1956 — Мастера венгерской оперетты (документальный)
* 1963 — Csárdáskirálynő (ТВ фильм)
* 1974 — Пение на бегу / Bástyasétány '74
== Бүләкләр ==
* Маҗарстанның Атказанган артисты (1950).
* Маҗарстанның Хлык артисты (1953).
* Кошут исемендәге премия (1953).
* Хезмәт Кызыл Байрагы ордены (1956).
* II дәрәҗә (1973) һәм I дәрәҗә (1978) Байрак ордены.
* Будапештның VII районының Мактаулы гражданины (2019, үлгәннән соң).
== Хәтер ==
* 2018 елда актрисага мемориаль такта ачыла.
== Әдәбият ==
* Magyar színházművészeti lexikon. Főszerk. Székely György. Budapest: Akadémiai. 1994. <nowiki>ISBN 963-05-6635-4</nowiki> {{Ref-hu}}
== Сылтамалар ==
* {{Imdb name|0393416}}
{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:Будапешт мактаулы ватандашлары]]
[[Төркем:Кошут премиясе лауреатлары]]
[[Төркем:Будапештта вафатлар]]
[[Төркем:1978 елда вафатлар]]
[[Төркем:30 декабрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Будапештта туганнар]]
[[Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр]]
[[Төркем:1893 елда туганнар]]
[[Төркем:21 февраль көнне туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча актрисалар]]
[[Төркем:Маҗарстан актрисалары]]
7774mqco3yc8e1ov7jd30zaplak4p1t
5795001
5795000
2026-04-19T23:13:28Z
Timlesj
35815
5795001
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
'''Ханна Хонти''' ({{lang-hu|Honthy Hanna}}), тумыштан '''Хайналка Хюгель''' ({{lang-hu|Hügel Hajnalka}}; [[1893 ел|1893 елның]] [[21 февраль|21 феврале]], [[Будапешт]], [[Маҗарстан патшалыгы]] — [[1978 ел|1978 елның]] [[30 декабрь|30 декабре]], [[Будапешт]], [[Маҗарстан Халык Җөмһүрияте]]) — маҗар театр, кино һәм телевидение актрисасы, оперетта примадоннасы. Маҗарстанның Атказанган артисты (1950). Маҗарстанның Халык артисты (1953). Кошут Дәүләт премиясе лауреаты (1953).
== Тормыш юлы ==
[[Файл:Honthy_Hanna_–_A_régi_nyár_(Színházi_Élet,_1928).jpg|сулда|мини|330x330пкс|Ханна Хонти. 1928 ел]]
Типография эшчесе һәм тегүче гаиләсендә 1893 елның 21 февралендә туа. Ун яшеннән Маҗарстан опера театрының балет мәктәбендә шөгыльләнә. 1914—1917 елларда актёрлык осталыгы буенча шәхси дәресләр ала. Дьёрдя Антеста вокалны өйрәнә.
[[Братислава]], [[Риека]] һәм [[Сомбатһей]] сәхнәләрендә җырлый.
1925—1927 елларда һәм 1949 елдан башлап карьерасының ахырына кадәр Будапешт оперетта театрында (''Fővárosi Operettszínház'') чыгыш ясый. Үзенең иҗади карьерасында күп кенә театрлар сәхнәләрендә, шул исәптән башкала Комедия театрында да чыгыш ясый.
Аның тавышы һәм актёрлык таланты күп еллар дәвамында тәнкыйтьчеләр тарафыннан югары бәяләнә.
Франц Легарның «Чегән мәхәббәте» һәм «Граф Люксембург», [[Жак Оффенбах|Жак Оффенбахның]] «Бөек герцогиня Герольштейн», Имре Кальманның «Чардаш патшабикәсе» һәм башка оперетталарда җырлый.
Хонти өч тапкыр кияүгә чыга. Фаркашрети зиратында җирләнгән.
== Фильмография ==
* 1931 — Budapesti hangos filmkabaré
* 1941 — Régi nyár
* 1951 — Дерине / Déryné
* 1955 — Гала-представление / Díszelőadás
* 1956 — Мастера венгерской оперетты (документальный)
* 1963 — Csárdáskirálynő (ТВ фильм)
* 1974 — Пение на бегу / Bástyasétány '74
== Бүләкләр ==
* Маҗарстанның Атказанган артисты (1950).
* Маҗарстанның Хлык артисты (1953).
* Кошут исемендәге премия (1953).
* Хезмәт Кызыл Байрагы ордены (1956).
* II дәрәҗә (1973) һәм I дәрәҗә (1978) Байрак ордены.
* Будапештның VII районының Мактаулы гражданины (2019, үлгәннән соң).
== Хәтер ==
* 2018 елда актрисага мемориаль такта ачыла.
== Әдәбият ==
* Magyar színházművészeti lexikon. Főszerk. Székely György. Budapest: Akadémiai. 1994. <nowiki>ISBN 963-05-6635-4</nowiki> {{Ref-hu}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* {{Imdb name|0393416}}
{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:Будапешт мактаулы ватандашлары]]
[[Төркем:Кошут премиясе лауреатлары]]
[[Төркем:Будапештта вафатлар]]
[[Төркем:1978 елда вафатлар]]
[[Төркем:30 декабрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Будапештта туганнар]]
[[Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр]]
[[Төркем:1893 елда туганнар]]
[[Төркем:21 февраль көнне туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча актрисалар]]
[[Төркем:Маҗарстан актрисалары]]
58vve6tp1tututhfzgggmlkbfkur60u
Бәхәс:Ханна Хонти
1
1488344
5795002
2026-04-19T23:14:16Z
Timlesj
35815
Яңа бит: «{{ТИМ|ru|Ханна Хонти}} {{Вики-яз мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj|ил=Маҗарстан|тема=хатын-кызлар}} {{Халык мәдәнияте һәм хатын-кыз бәйгесенең мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj}}»
5795002
wikitext
text/x-wiki
{{ТИМ|ru|Ханна Хонти}}
{{Вики-яз мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj|ил=Маҗарстан|тема=хатын-кызлар}}
{{Халык мәдәнияте һәм хатын-кыз бәйгесенең мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj}}
1gxfv34unpacjj5eh2gdz6lqoc4ejbe
Мария Корда
0
1488345
5795005
2026-04-19T23:33:42Z
Timlesj
35815
«[[:ru:Special:Redirect/revision/145930932|Корда, Мария]]» битен тәрҗемә итеп ясалган
5795005
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
'''Мария Корда''' ({{lang-hu|Corda María}}, тумыштан '''Мария Антония Фаркаш''' ({{lang-hu|Farkas Mária Antónia}}); [[1898 ел|1898 елның]] [[4 май|4 мае]], [[Дева]] — [[1975 ел|1975 елның]] [[2 февраль|2 феврале]], [[Женева]]) — [[Маҗарстан|маҗар]] телсез кино актрисасы. [[Маҗарстан|Маҗарстанда]], [[Австрия|Австриядә]] һәм [[Алмания|Алманиядә]] төшкән.
== Тормыш юлы ==
Мария 1898 елның 4 маенда [[Маҗарстан|Маҗарстанның]] [[Дева]] шәһәрендә туа. [[Беренче бөтендөнья сугышы]] вакытында [[Будапешт]] театры сәхнәсендә уйный, ә 1919 елда кинода дебют ясый һәм шул ук вакытта маҗар кинорежиссёры Александр Кордага кияүгә чыга. [[Маҗарстан Совет Республикасы]] беткәч, Кордалар гаиләсе [[Австрия|Австриягә]] эмиграцияләнә һәм [[Вена шәһәре|Венада]] төпләнә. 1920 еллар башында Мария Австриядә бик популяр була. Ул чорның иң әһәмиятле фильмнары — «Самсон һәм Далила» (1922), «Кол королева» (1924) һәм «Елена Троянскаяның шәхси тормышы» (1927). Актриса шулай ук «Помпеяның соңгы көннәре» (1926) Италия тарихи фильмында төшә.
1926 елда ире артыннан Мария [[Берлин|Берлинга]] күченә, ә бер елдан соң алар икәү [[Голливуд|Голливудка]] китәләр. Америкада актриса уңышка ирешә алмый — ул бары бер фильмда гына төшкән — «Елена Троянскаяның шәхси тормышы», режиссёры үзенең ире була. Аның Голливуд карьерасы юлында тавышлы кино чоры башлануы төп киртә була: Мария инглиз телен начар белгән һәм Америка киноэкраннарына үтеп керергә бернинди мөмкинлек дә булмаган.
Европага кайткач, актриса берничә британ һәм алман картиналарында төшә һәм 1929 елда кинодан китә. 1930 елда Александр белән аерылыша. Берникадәр вакыт ул [[Нью-Йорк|Нью-Йоркта]] яши, романнар язарга тырыша, ә аннары [[Швейцария|Швейцариягә]] китә.
Мария Корда 1975 елның 2 февралендә [[Женева|Женевада]] вафат була.
== Искәрмәләр ==
<references />
{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:Алмания актрисалары]]
[[Төркем:Әлифба буенча актрисалар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:2 февраль көнне вафатлар]]
[[Төркем:1976 елда вафатлар]]
[[Төркем:15 февраль көнне вафатлар]]
[[Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр]]
[[Төркем:1898 елда туганнар]]
[[Төркем:4 май көнне туганнар]]
[[Төркем:Маҗарстан актрисалары]]
8aiiz0msl2ocfmacool4kietxghmaqz
Бәхәс:Мария Корда
1
1488346
5795006
2026-04-19T23:34:32Z
Timlesj
35815
Яңа бит: «{{ТИМ|ru|Корда, Мария}} {{Вики-яз мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj|ил=Маҗарстан|тема=хатын-кызлар}} {{Халык мәдәнияте һәм хатын-кыз бәйгесенең мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj}}»
5795006
wikitext
text/x-wiki
{{ТИМ|ru|Корда, Мария}}
{{Вики-яз мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj|ил=Маҗарстан|тема=хатын-кызлар}}
{{Халык мәдәнияте һәм хатын-кыз бәйгесенең мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj}}
cs6bjviwt2z2dpo51y8vkezdiuihvhp
Зарифа Будагова
0
1488347
5795016
2026-04-20T07:11:08Z
Баныу
35185
«[[:ru:Special:Redirect/revision/151449511|Будагова, Зарифа Исмаил кызы]]» битен тәрҗемә итеп ясалган
5795016
wikitext
text/x-wiki
'''Зарифа Исмаил кызы Будагова''' ( {{Lang-az|Zərifə İsmayıl qızı Budaqova}} ; [[28 апрель]], [[1929 ел|1929]], [[Ереван]], [[Әрмән Совет Социалистик Республикасы|Әрмәнстан ССР]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]] - [[1989 ел|1989 елның]] [[10 ноябрь|10 ноябре]], [[Бакы]], [[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзербайҗан ССР]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]] ) - [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|совет]] Әеәрбайҗан [[Галим|галиме]], филолог, лингвист, тюрколог Филология фәннәре докторы (1963), [[профессор]] (1968), [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясенең]] мөхбир әгъзасы (1980). Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклесе .
== Биографиясе ==
Зарифа Будагова [[1929 ел|1929 елның]] [[28 апрель|28 апрелендә]] [[Әрмән Совет Социалистик Республикасы|Әрмәнстан ССРның]] [[Ереван]] шәһәрендә [[Азәрбайҗаннар|азәрбайҗан]] гаиләсендә туган.
[[1946 ел|1946]] елда ул Ереван педагогия училищесын тәмамлый һәм Ереван педагогия институтының Әзербайҗан теле һәм әдәбияты факультетына укырга керә. [[1948 ел|1948]] елда ул [[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзербайҗан ССРның]] [[Бакы|Бакуга]] күченә һәм белемен Әзербайҗан педагогия институтының [[Азәрбайҗан теле|Әзербайҗан теле]] һәм әдәбияты факультетында дәвам итә, [[1949 ел|1949]] елда аны кызыл диплом белән тәмамлый.
Шул ук елны ул [[Мәскәү|Мәскәүдәге]] СССР Фәннәр академиясенең Тел белеме институтының төрки телләр секторында аспирантурага керә. [[1953 ел|1953]] елда [[филология]] буенча [[Фәннәр кандидаты|кандидатлык диссертациясен]] яклый.
[[1953 ел|1953 елдан]] [[1955 ел|1955 елга]] кадәр ул Мәскәүдәге СССР Фәннәр академиясенең Тел һәм әдәбият институтында өлкән фәнни хезмәткәр булып эшли. [[1963 ел|1963]] елда ул "Хәзерге әдәби әзербайҗан телендә гади җөмлә" темасына докторлык диссертациясен яклый, әзербайҗан фәннәре тарихында филология буенча докторлык дәрәҗәсен алган беренче хатын-кыз була. [[1968 ел|1968]] елда Зарифа Будаговага [[төрки телләр]] [[Профессор|профессоры]] исеме бирелә.
[[1980 ел|1980]] елда Зарифа Будагова [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясенең]] мөхбир әгъзасы итеп сайлана <ref>{{Cite web|url=https://science.gov.az/ru/forms/skanchavshiesya-chlenyikorrespondentyi/3308|title=Будагова Зарифа Исмаил гызы|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230429014220/https://science.gov.az/ru/forms/skanchavshiesya-chlenyikorrespondentyi/3308|archivedate=2023-04-29|accessdate=2023-04-29}}</ref> .
[[1984 ел|1984-1988]] [[1988 ел|елларда]] Зарифа Будагова Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясенең Тел белеме институты директоры урынбасары булып эшли. [[1988 ел|1988-1989]] [[1989 ел|елларда]] ул әлеге институт директоры вазифасын били..
Зарифа Будагова [[1989 ел|1989 елның]] [[10 ноябрь|10 ноябрендә]] Әзәрбайҗан ССРның [[Бакы|Баку]]<nowiki/>ы шәһәрендә вафат була.
== Фәнни эшчәнлеге ==
Зарифа Будагова - дөньякүләм танылган теоретик лингвист.Галимә җитәкләгән филология мәктәбе тел турындагы заманча фән дәрәҗәсендә булдырылган. Ул азәрбайҗан һәм гомуми лингвистика, шулай ук [[Төркият|төрки]] лингвистика өлкәләрендә әйдәп баручы белгеч, берничә фундаменталь монография, дәреслек, уку-укыту ярдәмлеге һәм йөз илледән артык фәнни мәкалә авторы. Ул шулай ук яшь тикшеренүчеләрне әзерли, һәм аның җитәкчелегендә дистәләгән кандидатлык диссертацияләре яклана .
Зарифа Будагова өч томлы фундаменталь хезмәт авторы. Ул "Хәзерге әзербайҗан телендәге сүзтезмәләр", " [[Азәрбайҗан теле|Әзербайҗан теле]] буенча үзлекле өйрәнү кулланмасы", "Әзербайҗан әдәби теле стилистикасы", "Хәзерге әзербайҗан әдәби теле" һәм "Әзербайҗан теленең [[Грамматика|семасиологиясе]] " [[Семантика|исемле]] коллектив монографияләрне редакцияләгән.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* " [[Азәрбайҗан Совет Энциклопедиясе]] " (АСЭ), 10 томда, 2 нче том, [[Бакы|Баку]], 1984.
* ''З. И. Будагова'' . Күренекле тел галиме (тел галиме Йосыф Мирбабаев турында) - “ЭЛМ” (гәзит), 1989 елның 1 апреле.
* ''Булудхан Хәлилов, техник фәннәр докторы, профессор'' . [https://web.archive.org/web/20171108095330/http://xalqqazeti.com/az/news/education/44246 Зарифа Будаковага 85 яшь. Танылган тел галиме һәм йогынтылы тюрколог.] " Халык газетасы " // xalqqazeti.com (2014 елның 5 мае).
* [https://azertag.az/ru/xeber/Zarifa_Budagova___pervaya_azerbaidzhanskaya_zhenshchina_yazykoved-2591789 Зарифа Будагова - беренче азәрбайҗан хатын-кыз тел белгече] .
[[Төркем:СССР тел галимнәре]]
[[Төркем:Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:Филология фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Азәрбайҗан педагогика университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Бакыда вафатлар]]
[[Төркем:1989 елда вафатлар]]
[[Төркем:10 ноябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Ереванда туганнар]]
[[Төркем:1929 елда туганнар]]
[[Төркем:28 апрель көнне туганнар]]
j6dml08rkqm8jca02gy6qcyr8s2si1g
5795017
5795016
2026-04-20T07:12:01Z
Баныу
35185
/* Сылтамалар */
5795017
wikitext
text/x-wiki
'''Зарифа Исмаил кызы Будагова''' ( {{Lang-az|Zərifə İsmayıl qızı Budaqova}} ; [[28 апрель]], [[1929 ел|1929]], [[Ереван]], [[Әрмән Совет Социалистик Республикасы|Әрмәнстан ССР]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]] - [[1989 ел|1989 елның]] [[10 ноябрь|10 ноябре]], [[Бакы]], [[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзербайҗан ССР]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]] ) - [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|совет]] Әеәрбайҗан [[Галим|галиме]], филолог, лингвист, тюрколог Филология фәннәре докторы (1963), [[профессор]] (1968), [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясенең]] мөхбир әгъзасы (1980). Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклесе .
== Биографиясе ==
Зарифа Будагова [[1929 ел|1929 елның]] [[28 апрель|28 апрелендә]] [[Әрмән Совет Социалистик Республикасы|Әрмәнстан ССРның]] [[Ереван]] шәһәрендә [[Азәрбайҗаннар|азәрбайҗан]] гаиләсендә туган.
[[1946 ел|1946]] елда ул Ереван педагогия училищесын тәмамлый һәм Ереван педагогия институтының Әзербайҗан теле һәм әдәбияты факультетына укырга керә. [[1948 ел|1948]] елда ул [[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзербайҗан ССРның]] [[Бакы|Бакуга]] күченә һәм белемен Әзербайҗан педагогия институтының [[Азәрбайҗан теле|Әзербайҗан теле]] һәм әдәбияты факультетында дәвам итә, [[1949 ел|1949]] елда аны кызыл диплом белән тәмамлый.
Шул ук елны ул [[Мәскәү|Мәскәүдәге]] СССР Фәннәр академиясенең Тел белеме институтының төрки телләр секторында аспирантурага керә. [[1953 ел|1953]] елда [[филология]] буенча [[Фәннәр кандидаты|кандидатлык диссертациясен]] яклый.
[[1953 ел|1953 елдан]] [[1955 ел|1955 елга]] кадәр ул Мәскәүдәге СССР Фәннәр академиясенең Тел һәм әдәбият институтында өлкән фәнни хезмәткәр булып эшли. [[1963 ел|1963]] елда ул "Хәзерге әдәби әзербайҗан телендә гади җөмлә" темасына докторлык диссертациясен яклый, әзербайҗан фәннәре тарихында филология буенча докторлык дәрәҗәсен алган беренче хатын-кыз була. [[1968 ел|1968]] елда Зарифа Будаговага [[төрки телләр]] [[Профессор|профессоры]] исеме бирелә.
[[1980 ел|1980]] елда Зарифа Будагова [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясенең]] мөхбир әгъзасы итеп сайлана <ref>{{Cite web|url=https://science.gov.az/ru/forms/skanchavshiesya-chlenyikorrespondentyi/3308|title=Будагова Зарифа Исмаил гызы|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230429014220/https://science.gov.az/ru/forms/skanchavshiesya-chlenyikorrespondentyi/3308|archivedate=2023-04-29|accessdate=2023-04-29}}</ref> .
[[1984 ел|1984-1988]] [[1988 ел|елларда]] Зарифа Будагова Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясенең Тел белеме институты директоры урынбасары булып эшли. [[1988 ел|1988-1989]] [[1989 ел|елларда]] ул әлеге институт директоры вазифасын били..
Зарифа Будагова [[1989 ел|1989 елның]] [[10 ноябрь|10 ноябрендә]] Әзәрбайҗан ССРның [[Бакы|Баку]]<nowiki/>ы шәһәрендә вафат була.
== Фәнни эшчәнлеге ==
Зарифа Будагова - дөньякүләм танылган теоретик лингвист.Галимә җитәкләгән филология мәктәбе тел турындагы заманча фән дәрәҗәсендә булдырылган. Ул азәрбайҗан һәм гомуми лингвистика, шулай ук [[Төркият|төрки]] лингвистика өлкәләрендә әйдәп баручы белгеч, берничә фундаменталь монография, дәреслек, уку-укыту ярдәмлеге һәм йөз илледән артык фәнни мәкалә авторы. Ул шулай ук яшь тикшеренүчеләрне әзерли, һәм аның җитәкчелегендә дистәләгән кандидатлык диссертацияләре яклана .
Зарифа Будагова өч томлы фундаменталь хезмәт авторы. Ул "Хәзерге әзербайҗан телендәге сүзтезмәләр", " [[Азәрбайҗан теле|Әзербайҗан теле]] буенча үзлекле өйрәнү кулланмасы", "Әзербайҗан әдәби теле стилистикасы", "Хәзерге әзербайҗан әдәби теле" һәм "Әзербайҗан теленең [[Грамматика|семасиологиясе]] " [[Семантика|исемле]] коллектив монографияләрне редакцияләгән.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* " [[Азәрбайҗан Совет Энциклопедиясе]] " (АСЭ), 10 томда, 2 нче том, [[Бакы|Баку]], 1984.
* ''З. И. Будагова'' . Күренекле тел галиме (тел галиме Йосыф Мирбабаев турында) — «ЭЛМ» (гәзит), 1989 елның 1 апреле.
* ''Булудхан Хәлилов, техник фәннәр докторы, профессор'' . [https://web.archive.org/web/20171108095330/http://xalqqazeti.com/az/news/education/44246 Зарифа Будаковага 85 яшь. Танылган тел галиме һәм йогынтылы тюрколог.] " Халык газетасы " // xalqqazeti.com (2014 елның 5 мае).
* [https://azertag.az/ru/xeber/Zarifa_Budagova___pervaya_azerbaidzhanskaya_zhenshchina_yazykoved-2591789 Зарифа Будагова — беренче азәрбайҗан хатын-кыз тел белгече] .
[[Төркем:СССР тел галимнәре]]
[[Төркем:Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:Филология фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Азәрбайҗан педагогика университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Бакыда вафатлар]]
[[Төркем:1989 елда вафатлар]]
[[Төркем:10 ноябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Ереванда туганнар]]
[[Төркем:1929 елда туганнар]]
[[Төркем:28 апрель көнне туганнар]]
gi7oglben4zhm2fjdwiznbf9ul6wv1w
5795018
5795017
2026-04-20T07:13:53Z
Баныу
35185
5795018
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Зарифа Исмаил кызы Будагова''' ({{Lang-az|Zərifə İsmayıl qızı Budaqova}} ; [[28 апрель]], [[1929 ел|1929]], [[Ереван]], [[Әрмән Совет Социалистик Республикасы|Әрмәнстан ССР]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]] — [[1989 ел|1989 елның]] [[10 ноябрь|10 ноябре]], [[Бакы]], [[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзербайҗан ССР]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]]) — [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|совет]] Әеәрбайҗан [[Галим|галиме]], филолог, лингвист, тюрколог Филология фәннәре докторы (1963), [[профессор]] (1968), [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясенең]] мөхбир әгъзасы (1980). Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклесе
== Биографиясе ==
Зарифа Будагова [[1929 ел|1929 елның]] [[28 апрель|28 апрелендә]] [[Әрмән Совет Социалистик Республикасы|Әрмәнстан ССРның]] [[Ереван]] шәһәрендә [[Азәрбайҗаннар|азәрбайҗан]] гаиләсендә туган.
[[1946 ел]]да ул Ереван педагогия училищесын тәмамлый һәм Ереван педагогия институтының Әзербайҗан теле һәм әдәбияты факультетына укырга керә. [[1948 ел]]да ул [[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзербайҗан ССРның]] [[Бакы|Бакуга]] күченә һәм белемен Әзербайҗан педагогия институтының [[Азәрбайҗан теле|Әзербайҗан теле]] һәм әдәбияты факультетында дәвам итә, [[1949 ел]]да аны кызыл диплом белән тәмамлый.
Шул ук елны ул [[Мәскәү|Мәскәүдәге]] СССР Фәннәр академиясенең Тел белеме институтының төрки телләр секторында аспирантурага керә. [[1953 ел]]да [[филология]] буенча [[Фәннәр кандидаты|кандидатлык диссертациясен]] яклый.
[[1953 ел]]дан [[1955 ел]]га кадәр ул Мәскәүдәге СССР Фәннәр академиясенең Тел һәм әдәбият институтында өлкән фәнни хезмәткәр булып эшли. [[1963 ел]]да ул «Хәзерге әдәби әзербайҗан телендә гади җөмлә» темасына докторлык диссертациясен яклый, әзербайҗан фәннәре тарихында филология буенча докторлык дәрәҗәсен алган беренче хатын-кыз була. [[1968 ел]]да Зарифа Будаговага [[төрки телләр]] [[Профессор|профессоры]] исеме бирелә.
[[1980 ел]]да Зарифа Будагова [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясенең]] мөхбир әгъзасы итеп сайлана<ref>{{Cite web|url=https://science.gov.az/ru/forms/skanchavshiesya-chlenyikorrespondentyi/3308|title=Будагова Зарифа Исмаил гызы|accessdate=2026-04-20}}</ref>.
[[1984 ел|1984-1988]] [[1988 ел|елларда]] Зарифа Будагова Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясенең Тел белеме институты директоры урынбасары булып эшли. [[1988 ел|1988-1989]] [[1989 ел|елларда]] ул әлеге институт директоры вазифасын били.
Зарифа Будагова [[1989 ел|1989 елның]] [[10 ноябрь|10 ноябрендә]] Әзәрбайҗан ССРның [[Бакы|Баку]]<nowiki/>ы шәһәрендә вафат була.
== Фәнни эшчәнлеге ==
Зарифа Будагова — дөньякүләм танылган теоретик лингвист. Галимә җитәкләгән филология мәктәбе тел турындагы заманча фән дәрәҗәсендә булдырылган. Ул азәрбайҗан һәм гомуми лингвистика, шулай ук [[Төркият|төрки]] лингвистика өлкәләрендә әйдәп баручы белгеч, берничә фундаменталь монография, дәреслек, уку-укыту ярдәмлеге һәм йөз илледән артык фәнни мәкалә авторы. Ул шулай ук яшь тикшеренүчеләрне әзерли, һәм аның җитәкчелегендә дистәләгән кандидатлык диссертацияләре яклана.
Зарифа Будагова өч томлы фундаменталь хезмәт авторы. Ул «Хәзерге әзербайҗан телендәге сүзтезмәләр», « [[Азәрбайҗан теле|Әзербайҗан теле]] буенча үзлекле өйрәнү кулланмасы», «Әзербайҗан әдәби теле стилистикасы», «Хәзерге әзербайҗан әдәби теле» һәм "Әзербайҗан теленең [[Грамматика|семасиологиясе]] " [[Семантика|исемле]] коллектив монографияләрне редакцияләгән.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* " [[Азәрбайҗан Совет Энциклопедиясе]] " (АСЭ), 10 томда, 2 нче том, [[Бакы|Баку]], 1984.
* ''З. И. Будагова'' . Күренекле тел галиме (тел галиме Йосыф Мирбабаев турында) — «ЭЛМ» (гәзит), 1989 елның 1 апреле.
* ''Булудхан Хәлилов, техник фәннәр докторы, профессор'' . [https://web.archive.org/web/20171108095330/http://xalqqazeti.com/az/news/education/44246 Зарифа Будаковага 85 яшь. Танылган тел галиме һәм йогынтылы тюрколог.] " Халык газетасы " // xalqqazeti.com (2014 елның 5 мае).
* [https://azertag.az/ru/xeber/Zarifa_Budagova___pervaya_azerbaidzhanskaya_zhenshchina_yazykoved-2591789 Зарифа Будагова — беренче азәрбайҗан хатын-кыз тел белгече] .
[[Төркем:СССР тел галимнәре]]
[[Төркем:Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:Филология фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Азәрбайҗан педагогика университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Бакыда вафатлар]]
[[Төркем:1989 елда вафатлар]]
[[Төркем:10 ноябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Ереванда туганнар]]
[[Төркем:1929 елда туганнар]]
[[Төркем:28 апрель көнне туганнар]]
s5dk7cm0ocl5zsk8wwr4d0qd84ukfsq
5795019
5795018
2026-04-20T07:15:36Z
Баныу
35185
/* Сылтамалар */
5795019
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Зарифа Исмаил кызы Будагова''' ({{Lang-az|Zərifə İsmayıl qızı Budaqova}} ; [[28 апрель]], [[1929 ел|1929]], [[Ереван]], [[Әрмән Совет Социалистик Республикасы|Әрмәнстан ССР]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]] — [[1989 ел|1989 елның]] [[10 ноябрь|10 ноябре]], [[Бакы]], [[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзербайҗан ССР]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]]) — [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|совет]] Әеәрбайҗан [[Галим|галиме]], филолог, лингвист, тюрколог Филология фәннәре докторы (1963), [[профессор]] (1968), [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясенең]] мөхбир әгъзасы (1980). Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклесе
== Биографиясе ==
Зарифа Будагова [[1929 ел|1929 елның]] [[28 апрель|28 апрелендә]] [[Әрмән Совет Социалистик Республикасы|Әрмәнстан ССРның]] [[Ереван]] шәһәрендә [[Азәрбайҗаннар|азәрбайҗан]] гаиләсендә туган.
[[1946 ел]]да ул Ереван педагогия училищесын тәмамлый һәм Ереван педагогия институтының Әзербайҗан теле һәм әдәбияты факультетына укырга керә. [[1948 ел]]да ул [[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзербайҗан ССРның]] [[Бакы|Бакуга]] күченә һәм белемен Әзербайҗан педагогия институтының [[Азәрбайҗан теле|Әзербайҗан теле]] һәм әдәбияты факультетында дәвам итә, [[1949 ел]]да аны кызыл диплом белән тәмамлый.
Шул ук елны ул [[Мәскәү|Мәскәүдәге]] СССР Фәннәр академиясенең Тел белеме институтының төрки телләр секторында аспирантурага керә. [[1953 ел]]да [[филология]] буенча [[Фәннәр кандидаты|кандидатлык диссертациясен]] яклый.
[[1953 ел]]дан [[1955 ел]]га кадәр ул Мәскәүдәге СССР Фәннәр академиясенең Тел һәм әдәбият институтында өлкән фәнни хезмәткәр булып эшли. [[1963 ел]]да ул «Хәзерге әдәби әзербайҗан телендә гади җөмлә» темасына докторлык диссертациясен яклый, әзербайҗан фәннәре тарихында филология буенча докторлык дәрәҗәсен алган беренче хатын-кыз була. [[1968 ел]]да Зарифа Будаговага [[төрки телләр]] [[Профессор|профессоры]] исеме бирелә.
[[1980 ел]]да Зарифа Будагова [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясенең]] мөхбир әгъзасы итеп сайлана<ref>{{Cite web|url=https://science.gov.az/ru/forms/skanchavshiesya-chlenyikorrespondentyi/3308|title=Будагова Зарифа Исмаил гызы|accessdate=2026-04-20}}</ref>.
[[1984 ел|1984-1988]] [[1988 ел|елларда]] Зарифа Будагова Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясенең Тел белеме институты директоры урынбасары булып эшли. [[1988 ел|1988-1989]] [[1989 ел|елларда]] ул әлеге институт директоры вазифасын били.
Зарифа Будагова [[1989 ел|1989 елның]] [[10 ноябрь|10 ноябрендә]] Әзәрбайҗан ССРның [[Бакы|Баку]]<nowiki/>ы шәһәрендә вафат була.
== Фәнни эшчәнлеге ==
Зарифа Будагова — дөньякүләм танылган теоретик лингвист. Галимә җитәкләгән филология мәктәбе тел турындагы заманча фән дәрәҗәсендә булдырылган. Ул азәрбайҗан һәм гомуми лингвистика, шулай ук [[Төркият|төрки]] лингвистика өлкәләрендә әйдәп баручы белгеч, берничә фундаменталь монография, дәреслек, уку-укыту ярдәмлеге һәм йөз илледән артык фәнни мәкалә авторы. Ул шулай ук яшь тикшеренүчеләрне әзерли, һәм аның җитәкчелегендә дистәләгән кандидатлык диссертацияләре яклана.
Зарифа Будагова өч томлы фундаменталь хезмәт авторы. Ул «Хәзерге әзербайҗан телендәге сүзтезмәләр», « [[Азәрбайҗан теле|Әзербайҗан теле]] буенча үзлекле өйрәнү кулланмасы», «Әзербайҗан әдәби теле стилистикасы», «Хәзерге әзербайҗан әдәби теле» һәм "Әзербайҗан теленең [[Грамматика|семасиологиясе]] " [[Семантика|исемле]] коллектив монографияләрне редакцияләгән.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* " [[Азәрбайҗан Совет Энциклопедиясе]] " (АСЭ), 10 томда, 2 нче том, [[Бакы|Баку]], 1984.
* ''З. И. Будагова'' . Күренекле тел галиме (тел галиме Йосыф Мирбабаев турында) — «ЭЛМ» (гәзит), 1989 елның 1 апреле.
* ''Булудхан Хәлилов, техник фәннәр докторы, профессор'' . [https://web.archive.org/web/20171108095330/http://xalqqazeti.com/az/news/education/44246 Зарифа Будаковага 85 яшь. Танылган тел галиме һәм йогынтылы тюрколог.] " Халык газетасы " // xalqqazeti.com (2014 елның 5 мае).
* [https://azertag.az/ru/xeber/Zarifa_Budagova___pervaya_azerbaidzhanskaya_zhenshchina_yazykoved-2591789 Зарифа Будагова — беренче азәрбайҗан хатын-кыз тел белгече]
[[Төркем:СССР тел галимнәре]]
[[Төркем:Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:Филология фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Азәрбайҗан педагогика университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Бакыда вафатлар]]
[[Төркем:1989 елда вафатлар]]
[[Төркем:10 ноябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Ереванда туганнар]]
[[Төркем:1929 елда туганнар]]
[[Төркем:28 апрель көнне туганнар]]
9lryfdw58272er9qvnvlbxee8k7zocj
5795021
5795019
2026-04-20T07:17:49Z
Баныу
35185
/* Биографиясе */
5795021
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Зарифа Исмаил кызы Будагова''' ({{Lang-az|Zərifə İsmayıl qızı Budaqova}} ; [[28 апрель]], [[1929 ел|1929]], [[Ереван]], [[Әрмән Совет Социалистик Республикасы|Әрмәнстан ССР]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]] — [[1989 ел|1989 елның]] [[10 ноябрь|10 ноябре]], [[Бакы]], [[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзербайҗан ССР]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]]) — [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|совет]] Әеәрбайҗан [[Галим|галиме]], филолог, лингвист, тюрколог Филология фәннәре докторы (1963), [[профессор]] (1968), [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясенең]] мөхбир әгъзасы (1980). Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклесе
== Биографиясе ==
Зарифа Будагова [[1929 ел|1929 елның]] [[28 апрель|28 апрелендә]] [[Әрмән Совет Социалистик Республикасы|Әрмәнстан ССРның]] [[Ереван]] шәһәрендә [[Азәрбайҗаннар|азәрбайҗан]] гаиләсендә туган.
[[1946 ел]]да ул Ереван педагогия училищесын тәмамлый һәм Ереван педагогия институтының Әзербайҗан теле һәм әдәбияты факультетына укырга керә. [[1948 ел]]да ул [[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзербайҗан ССРның]] [[Бакы|Бакуга]] күченә һәм белемен Әзербайҗан педагогия институтының [[Азәрбайҗан теле|Әзербайҗан теле]] һәм әдәбияты факультетында дәвам итә, [[1949 ел]]да аны кызыл диплом белән тәмамлый<ref name=":1">{{Cite web|url=[https://azertag.az/ru/xeber/Zarifa_Budagova___pervaya_azerbaidzhanskaya_zhenshchina_yazykoved-2591789|title=Зарифа Будагова — беренче азәрбайҗан хатын-кыз тел белгече|accessdate=2026-04-20}}</ref>.
Шул ук елны ул [[Мәскәү|Мәскәүдәге]] СССР Фәннәр академиясенең Тел белеме институтының төрки телләр секторында аспирантурага керә. [[1953 ел]]да [[филология]] буенча [[Фәннәр кандидаты|кандидатлык диссертациясен]] яклый.
[[1953 ел]]дан [[1955 ел]]га кадәр ул Мәскәүдәге СССР Фәннәр академиясенең Тел һәм әдәбият институтында өлкән фәнни хезмәткәр булып эшли. [[1963 ел]]да ул «Хәзерге әдәби әзербайҗан телендә гади җөмлә» темасына докторлык диссертациясен яклый, әзербайҗан фәннәре тарихында филология буенча докторлык дәрәҗәсен алган беренче хатын-кыз була. [[1968 ел]]да Зарифа Будаговага [[төрки телләр]] [[Профессор|профессоры]] исеме бирелә.
[[1980 ел]]да Зарифа Будагова [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясенең]] мөхбир әгъзасы итеп сайлана<ref>{{Cite web|url=https://science.gov.az/ru/forms/skanchavshiesya-chlenyikorrespondentyi/3308|title=Будагова Зарифа Исмаил гызы|accessdate=2026-04-20}}</ref>.
[[1984 ел|1984-1988]] [[1988 ел|елларда]] Зарифа Будагова Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясенең Тел белеме институты директоры урынбасары булып эшли. [[1988 ел|1988-1989]] [[1989 ел|елларда]] ул әлеге институт директоры вазифасын били.
Зарифа Будагова [[1989 ел|1989 елның]] [[10 ноябрь|10 ноябрендә]] Әзәрбайҗан ССРның [[Бакы|Баку]]<nowiki/>ы шәһәрендә вафат була<ref name=":1" />.
== Фәнни эшчәнлеге ==
Зарифа Будагова — дөньякүләм танылган теоретик лингвист. Галимә җитәкләгән филология мәктәбе тел турындагы заманча фән дәрәҗәсендә булдырылган. Ул азәрбайҗан һәм гомуми лингвистика, шулай ук [[Төркият|төрки]] лингвистика өлкәләрендә әйдәп баручы белгеч, берничә фундаменталь монография, дәреслек, уку-укыту ярдәмлеге һәм йөз илледән артык фәнни мәкалә авторы. Ул шулай ук яшь тикшеренүчеләрне әзерли, һәм аның җитәкчелегендә дистәләгән кандидатлык диссертацияләре яклана.
Зарифа Будагова өч томлы фундаменталь хезмәт авторы. Ул «Хәзерге әзербайҗан телендәге сүзтезмәләр», « [[Азәрбайҗан теле|Әзербайҗан теле]] буенча үзлекле өйрәнү кулланмасы», «Әзербайҗан әдәби теле стилистикасы», «Хәзерге әзербайҗан әдәби теле» һәм "Әзербайҗан теленең [[Грамматика|семасиологиясе]] " [[Семантика|исемле]] коллектив монографияләрне редакцияләгән.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* " [[Азәрбайҗан Совет Энциклопедиясе]] " (АСЭ), 10 томда, 2 нче том, [[Бакы|Баку]], 1984.
* ''З. И. Будагова'' . Күренекле тел галиме (тел галиме Йосыф Мирбабаев турында) — «ЭЛМ» (гәзит), 1989 елның 1 апреле.
* ''Булудхан Хәлилов, техник фәннәр докторы, профессор'' . [https://web.archive.org/web/20171108095330/http://xalqqazeti.com/az/news/education/44246 Зарифа Будаковага 85 яшь. Танылган тел галиме һәм йогынтылы тюрколог.] " Халык газетасы " // xalqqazeti.com (2014 елның 5 мае).
* [https://azertag.az/ru/xeber/Zarifa_Budagova___pervaya_azerbaidzhanskaya_zhenshchina_yazykoved-2591789 Зарифа Будагова — беренче азәрбайҗан хатын-кыз тел белгече]
[[Төркем:СССР тел галимнәре]]
[[Төркем:Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:Филология фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Азәрбайҗан педагогика университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Бакыда вафатлар]]
[[Төркем:1989 елда вафатлар]]
[[Төркем:10 ноябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Ереванда туганнар]]
[[Төркем:1929 елда туганнар]]
[[Төркем:28 апрель көнне туганнар]]
oigqbwyk1pjegoadwa93eywvwakmb9v
5795022
5795021
2026-04-20T07:18:55Z
Баныу
35185
/* Биографиясе */
5795022
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Зарифа Исмаил кызы Будагова''' ({{Lang-az|Zərifə İsmayıl qızı Budaqova}} ; [[28 апрель]], [[1929 ел|1929]], [[Ереван]], [[Әрмән Совет Социалистик Республикасы|Әрмәнстан ССР]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]] — [[1989 ел|1989 елның]] [[10 ноябрь|10 ноябре]], [[Бакы]], [[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзербайҗан ССР]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]]) — [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|совет]] Әеәрбайҗан [[Галим|галиме]], филолог, лингвист, тюрколог Филология фәннәре докторы (1963), [[профессор]] (1968), [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясенең]] мөхбир әгъзасы (1980). Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклесе
== Биографиясе ==
Зарифа Будагова [[1929 ел|1929 елның]] [[28 апрель|28 апрелендә]] [[Әрмән Совет Социалистик Республикасы|Әрмәнстан ССРның]] [[Ереван]] шәһәрендә [[Азәрбайҗаннар|азәрбайҗан]] гаиләсендә туган.
[[1946 ел]]да ул Ереван педагогия училищесын тәмамлый һәм Ереван педагогия институтының Әзербайҗан теле һәм әдәбияты факультетына укырга керә. [[1948 ел]]да ул [[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Әзербайҗан ССРның]] [[Бакы|Бакуга]] күченә һәм белемен Әзербайҗан педагогия институтының [[Азәрбайҗан теле|Әзербайҗан теле]] һәм әдәбияты факультетында дәвам итә, [[1949 ел]]да аны кызыл диплом белән тәмамлый<ref name=":1">{{Cite web|url=https://azertag.az/ru/xeber/Zarifa_Budagova___pervaya_azerbaidzhanskaya_zhenshchina_yazykoved-2591789|title=Зарифа Будагова — беренче азәрбайҗан хатын-кыз тел белгече|accessdate=2026-04-20}}</ref>.
Шул ук елны ул [[Мәскәү|Мәскәүдәге]] СССР Фәннәр академиясенең Тел белеме институтының төрки телләр секторында аспирантурага керә. [[1953 ел]]да [[филология]] буенча [[Фәннәр кандидаты|кандидатлык диссертациясен]] яклый.
[[1953 ел]]дан [[1955 ел]]га кадәр ул Мәскәүдәге СССР Фәннәр академиясенең Тел һәм әдәбият институтында өлкән фәнни хезмәткәр булып эшли. [[1963 ел]]да ул «Хәзерге әдәби әзербайҗан телендә гади җөмлә» темасына докторлык диссертациясен яклый, әзербайҗан фәннәре тарихында филология буенча докторлык дәрәҗәсен алган беренче хатын-кыз була. [[1968 ел]]да Зарифа Будаговага [[төрки телләр]] [[Профессор|профессоры]] исеме бирелә.
[[1980 ел]]да Зарифа Будагова [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясенең]] мөхбир әгъзасы итеп сайлана<ref>{{Cite web|url=https://science.gov.az/ru/forms/skanchavshiesya-chlenyikorrespondentyi/3308|title=Будагова Зарифа Исмаил гызы|accessdate=2026-04-20}}</ref>.
[[1984 ел|1984-1988]] [[1988 ел|елларда]] Зарифа Будагова Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясенең Тел белеме институты директоры урынбасары булып эшли. [[1988 ел|1988-1989]] [[1989 ел|елларда]] ул әлеге институт директоры вазифасын били.
Зарифа Будагова [[1989 ел|1989 елның]] [[10 ноябрь|10 ноябрендә]] Әзәрбайҗан ССРның [[Бакы|Баку]]<nowiki/>ы шәһәрендә вафат була<ref name=":1" />.
== Фәнни эшчәнлеге ==
Зарифа Будагова — дөньякүләм танылган теоретик лингвист. Галимә җитәкләгән филология мәктәбе тел турындагы заманча фән дәрәҗәсендә булдырылган. Ул азәрбайҗан һәм гомуми лингвистика, шулай ук [[Төркият|төрки]] лингвистика өлкәләрендә әйдәп баручы белгеч, берничә фундаменталь монография, дәреслек, уку-укыту ярдәмлеге һәм йөз илледән артык фәнни мәкалә авторы. Ул шулай ук яшь тикшеренүчеләрне әзерли, һәм аның җитәкчелегендә дистәләгән кандидатлык диссертацияләре яклана.
Зарифа Будагова өч томлы фундаменталь хезмәт авторы. Ул «Хәзерге әзербайҗан телендәге сүзтезмәләр», « [[Азәрбайҗан теле|Әзербайҗан теле]] буенча үзлекле өйрәнү кулланмасы», «Әзербайҗан әдәби теле стилистикасы», «Хәзерге әзербайҗан әдәби теле» һәм "Әзербайҗан теленең [[Грамматика|семасиологиясе]] " [[Семантика|исемле]] коллектив монографияләрне редакцияләгән.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* " [[Азәрбайҗан Совет Энциклопедиясе]] " (АСЭ), 10 томда, 2 нче том, [[Бакы|Баку]], 1984.
* ''З. И. Будагова'' . Күренекле тел галиме (тел галиме Йосыф Мирбабаев турында) — «ЭЛМ» (гәзит), 1989 елның 1 апреле.
* ''Булудхан Хәлилов, техник фәннәр докторы, профессор'' . [https://web.archive.org/web/20171108095330/http://xalqqazeti.com/az/news/education/44246 Зарифа Будаковага 85 яшь. Танылган тел галиме һәм йогынтылы тюрколог.] " Халык газетасы " // xalqqazeti.com (2014 елның 5 мае).
* [https://azertag.az/ru/xeber/Zarifa_Budagova___pervaya_azerbaidzhanskaya_zhenshchina_yazykoved-2591789 Зарифа Будагова — беренче азәрбайҗан хатын-кыз тел белгече]
[[Төркем:СССР тел галимнәре]]
[[Төркем:Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:Филология фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Азәрбайҗан педагогика университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Бакыда вафатлар]]
[[Төркем:1989 елда вафатлар]]
[[Төркем:10 ноябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Ереванда туганнар]]
[[Төркем:1929 елда туганнар]]
[[Төркем:28 апрель көнне туганнар]]
ppvz7rs8wnwo5ug7l4r3f0awtcbv8fq
Бәхәс:Зарифа Будагова
1
1488348
5795023
2026-04-20T07:20:41Z
Баныу
35185
Яңа бит: «{{ТИМ|ru|Будагова, Зарифа Исмаил кызы}} {{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Баныу| ил = Азәрбайҗан| ил2 | ил3 =| тема=биография | тема2= | тема3= }}»
5795023
wikitext
text/x-wiki
{{ТИМ|ru|Будагова, Зарифа Исмаил кызы}}
{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Баныу| ил = Азәрбайҗан| ил2 | ил3 =| тема=биография | тема2= | тема3= }}
guvfn9alfmhn3ah74adpuist370or2x
Өммегөлсем Садихзадә
0
1488349
5795027
2026-04-20T07:58:18Z
Баныу
35185
«[[:ru:Special:Redirect/revision/149452352|Уммугюльсум]]» битен тәрҗемә итеп ясалган
5795027
wikitext
text/x-wiki
'''Өммегөлсем Әбдуләзиз кызы Садихзадә''' ( {{Lang-az|Ümmügülsüm Əbdüləziz qızı Sadıqzadə}} ), '''Өммегөлсем''' исеме белән язган, [[Азәрбайҗан]] шагыйре, Сталин репрессияләре корбаны.
== Биографиясе ==
Өммегөлсем Әбдуләзиз кызы Садихзадә (кыз фамилиясе Рәсүлзадә) 1899 елда [[Новханы]] авылында дини гаиләдә туган <ref>{{Cite book|first1=Nəcibə|last=Bağırzadə|title=Vətən ayrısı Rəsulzadələr|year=2018|location=Bakı|publisher=Ecoprint|url=|pages=}}</ref> . Әтисе ярдәмендә ул [[Фарсы теле|фарсы]] һәм [[Гарәп теле|гарәп тел]]<nowiki/>ләрен өйрәнә .
Ул [[1908 ел|1908]] елда шигырьләр яза башлый <ref name=":0">{{Cite book|last=tərtib edən Aydın Hüseynzadə|title=Gözümüz yaşlıdır, sinəmiz dağlı|year=1992|location=Bakı|publisher=Nicat nəşriyyatı|url=|pages=4}}</ref> . Аның шигырьләре һәм хикәяләре «Икбал», «Ени икбал», «Ачык сүз», «Куртулуш», «Дирилик», «Мәктәп», «Кардаш комегы» («Кардаш кёмеги»), «Азәрбайҗан» <ref>{{Cite web|url=https://www.azerbaijan-news.az/az/posts/detail/101-yashli-azerbaycan-194019|title=101 yaşlı "Azərbaycan"|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230818120319/https://www.azerbaijan-news.az/az/posts/detail/101-yashli-azerbaycan-194019|archivedate=2023-08-18|date=1970-01-01|language=az|work=worldinfo.az|accessdate=2023-08-18}}</ref> басмаларында һәм башка газета-журналларда <ref name=":0" /> басылып чыга. Аның хикәяләре 1914 елда басмада күренә башлый <ref>{{Cite book|last=Aydın Hüseynzadə|title=İstiqlal şairi Ümmügülsüm|year=2005|location=Bakı|publisher=Çaşıoğlu|url=|pages=19}}</ref> . 1915 елда аның «Ачык чәчәк» () хикәясе «Куртулуш» журналы игълан иткән конкурста призга лаек була.
1918–1920 елларда [[Әзербайҗан Демократик Республикасы]] төзелү уңаеннан ул ''"Төрек армиясенә", "Әй, төрек улы!"'' '', "Күчен, югал!", "Солдат анасына", "Кайгы җыры", "Илебез батырлыгы өчен" һәм "Мин аларның килүен көттем" шигырьләрен бастыра'' . Апрель һөҗүменнән соң ул ''"Аерылу"'' һәм ''"Минем байрак төшә"'' шигырьләрен яза, аларда ул Совет режимын хөкем итә. "Минем байрак төшә" шигыре 1920 елның 3 маенда, парламент бинасыннан Әзербайҗан байрагын алу уңаеннан языла <ref>{{Cite book|last=Nəsiman Yaqublu|title=Azərbaycan Milli Azadlıq Hərəkatı Ensiklopediyası|publisher=Qanun Nəşriyyatı|year=2018|id=978-9952-36-521-4|location=Bakı|pages=110}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://teleqraf.com/news/toplum/374932.html|title=Ümmügülsüm xanımdan yeni soraq – Vəfatından bir il sonra yazılan məqalə|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230818113019/https://teleqraf.com/news/toplum/374932.html|archivedate=2023-08-18|date=2023-04-24|language=az|work=Teleqraf.com|accessdate=2023-08-18}}</ref> . 1920-1930 елларда бу шигырьләр [[Төркия|Төркиядә]] һәм Әзербайҗан сәяси эмигрантлары арасында киң таралган, һәм Мәммәд Әмин Рәсүлзадә сөргендә язылган әсәрләрендә аларны аерым искә ала. Оккупациядән соң, ул гаиләсе белән [[Xızı|Хизига]] күченә.
=== Эзәрлекләү ===
1937 елда, ире Сәйид Хөсәен кулга алынганнан соң <ref>{{Cite web|url=https://ru.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D0%B3%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B5_%D0%A1%D0%B5%D0%B8%D0%B4_%D0%93%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%9C%D0%B8%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC_%D0%BE%D0%B3%D0%BB%D1%8B_(1887)|title=Садыгзаде Сеид Гусейн Мир Казым оглы (1887)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220105100808/https://ru.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D0%B3%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B5_%D0%A1%D0%B5%D0%B8%D0%B4_%D0%93%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%9C%D0%B8%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC_%D0%BE%D0%B3%D0%BB%D1%8B_(1887)|archivedate=2022-01-05|author=|date=|language=az|publisher=ru.openlist.wiki|accessdate=2023-08-24}}</ref>, Өммегөлсем дә "халык дошманы"ның хатыны буларак кулга алына һәм Баил төрмәсенә җибәрелә. Аның фатирында тентү үткәрелә һәм милке тартып алына. Кулга алынганнан соң, аның әсәрләре тыела. Баил төрмәсендә ул "Минем кальга истәлекләре" дигән мемуарын яза. Берничә ай төрмәдә утырганнан соң, ул сигез елга төрмәгә хөкем ителә һәм [[Мордва Автономияле Совет Социалистик Республикасы|Мордовия АССРның]] Темляк хезмәт лагерына җибәрелә .
1943 елда Өммегөлсем СССР Эчке эшләр халык комиссариатына азат итү өчен гариза бирә. Ул 1944 елның апрелендә азат ителә. Әзербайҗанга кайткач, аңа Бакуда урнашу тыелган дип әйтәләр <ref>{{Cite web|url=https://www.azadliq.org/a/1945055.html|title=Gecikmiş etiraf...|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170131234318/https://www.azadliq.org/a/1945055.html|archivedate=2017-01-31|date=2017-01-31|work=web.archive.org|accessdate=2023-08-18}}</ref> . Өммегөлсем [[Шәмахы|Шәмахыга]] күченә, анда берничә ай яшәгәннән соң, 1944 елның 17 сентябрендә 45 яшендә вафат була <ref>{{Cite web|url=https://kulis.az/xeber/tarix/Cavid-ona-elci-gldi-rini-gulllyib-Xzr-atdilar-oz-qbri-57-il-sonra-tapildi-colorredRsulzadnin-baldizi-Azrbaycanin-ilk-yazici-qadini...color-37667|title=Cavid ona elçi gəldi, ərini güllələyib Xəzərə atdılar, öz qəbri 57 il sonra tapıldı - Rəsulzadənin baldızı, Azərbaycanın ilk yazıçı qadını...|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230308120139/https://kulis.az/xeber/tarix/Cavid-ona-elci-gldi-rini-gulllyib-Xzr-atdilar-oz-qbri-57-il-sonra-tapildi-colorredRsulzadnin-baldizi-Azrbaycanin-ilk-yazici-qadini...color-37667|archivedate=2023-03-08|language=az|work=Kulis.az|accessdate=2023-08-18}}</ref> . Ул Шаһандан зиратына җирләнә.
== Гаиләсе ==
Өммегөлсем Мусават партиясенә нигез салучыларның берсе Мәммәд-Әли Рәсүлзадәнең апасы, шулай ук Мусават партиясе президиумы һәм [[Әзербайҗан Демократик Республикасы|Азәрбайҗан Демократик Республикасының]] Милли Советы рәисе Мәммәд Әмин Рәсүлзадәнең туганы һәм килене була <ref>{{Cite book|first1=Nəcibə|last=Bağırzadə|title=Vətən ayrısı Rəsulzadələr|year=2018|location=Bakı|publisher=Ecoprint|url=|pages=176}}</ref> .
1916 елда ул язучы Сәйид Хөсәен (Садихзадә) белән Тагиев театрында [[Җәлил Мәмәдкулизадә|Җәлил Мәммәдгулузаданың]] "Үлеләр" пьесасы куелган беренче тамашада таныша. Алар 1920 елда өйләнешәләр <ref>{{Cite book|last=tərtib edən Aydın Hüseynzadə|title=Gözümüz yaşlıdır, sinəmiz dağlı|year=1992|location=Bakı|publisher=Nicat nəşriyyatı|url=|pages=1}}</ref> . Бу никахтан бер кыз һәм өч ул туа. Кызлары Гөмрәл Садихзадә язучы, ә уллары Октай һәм Тогрул рәссамнар булалар. Октай Садихзадә - Әзербайҗан Республикасының халык рәссамы. Кече улы Чигатай 24 яшендә хезмәт батальонында хезмәт иткәндә авыр хезмәт нәтиҗәсендә туберкулёз белән авырып үлә <ref>{{Cite book|last=Qumral Sadıqzadə|title=Mənim nakam qardaşım|year=2002|location=Bakı|publisher=Çaşıoğlu|url=|pages=5}}</ref> .
== Хәтер ==
Кызы Гөмрәл Садыхзадә әтисе Сәйид Хөсәенгә багышланган "Соңгы порт - Хазар" романының икенче өлешендә Өммегөлсем турында күп искә ала <ref>{{Cite web|url=http://www.anl.az/down/meqale/edebiyyat/2019/fevral/635891.htm|title=Seyid Hüseyn yadigarı - Qumral Sadıqzadə|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200205133853/http://www.anl.az/down/meqale/edebiyyat/2019/fevral/635891.htm|archivedate=2020-02-05|last=Niyarlı|first=Mənzər|date=2019-02-16|work=Ədəbiyyat qəzeti|accessdate=2023-08-18}}</ref> .
2022 елның 18 декабрендә Бакы сәнгать галереясендә Өммегөлсем Садыхзадә истәлегенә багышланган күргәзмә ачыла <ref>{{Cite web|url=https://medeniyyet.az/page/news/65549/Cemen-ayrisi-%E2%80%93-Ummugulsum-Sadiqzade-yad-olunub.html|title="Çəmən ayrısı" – Ümgülsüm Sadıqzadə yad olunub|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230818114712/https://medeniyyet.az/page/news/65549/Cemen-ayrisi-%E2%80%93-Ummugulsum-Sadiqzade-yad-olunub.html|archivedate=2023-08-18|date=2022-12-18|work=medeniyyet.az|accessdate=2023-08-18}}</ref> .
2022 елның 17 декабрендә “Код исеме: "В.Х.А."” [[:ru:Кодовое_имя:_«В.Х.А.»|«Кодовое имя: "В. Х. А."»]] (код исеме "Ватанга хыянәт итүчеләрнең хатыннары", {{Lang-az|Vətən xainlərinin arvadları}} ) <ref>{{Cite web|url=https://azertag.az/xeber/_quotKod_adi_VXA_quot_tamasasi_novbeti_defe_sehnede-2508398|title="Kod adı: V.X.A" tamaşası növbəti dəfə səhnədə|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230228141005/https://azertag.az/xeber/_quotKod_adi_VXA_quot_tamasasi_novbeti_defe_sehnede-2508398|archivedate=2023-02-28|date=2023-02-27|language=az|publisher=Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi|accessdate=2023-03-06}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://525.az/news/194898-kod-adi-vxa-xalq-dusmenlerinin-arvadlari|title=Kod adı – V.X.A – (Xalq düşmənlərinin arvadları...)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220617070850/https://525.az/news/194898-kod-adi-vxa-xalq-dusmenlerinin-arvadlari|archivedate=2022-06-17|author=|date=2022-06-17|language=az|publisher=[[525-ci qəzet]]|accessdate=2023-03-06}}</ref> . Пьеса шулай ук Өммегөлсем Садихзадәнең фаҗигале тормышын күрсәтә <ref>{{Cite web|url=https://medeniyyet.az/page/news/65552/Kod-adi-VXA-%E2%80%93-Genc-Tamasacilar-Teatrinda-premyera.html|title=“Kod adı “V.X.A” – Gənc Tamaşaçılar Teatrında premyera|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221218210722/https://medeniyyet.az/page/news/65552/Kod-adi-VXA-%E2%80%93-Genc-Tamasacilar-Teatrinda-premyera.html|archivedate=2022-12-18|author=|date=2022-12-18|language=az|publisher=medeniyyet.az|accessdate=2023-02-27}}</ref> .
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
[[Төркем:ГУЛАГ тоткыннары]]
[[Төркем:Азәрбайҗанның феминизм эшлеклеләре]]
[[Төркем:Азәрбайҗан телле шагыйрьләр]]
[[Төркем:1944 елда вафатлар]]
[[Төркем:1899 елда туганнар]]
d8zydx59bg8331docgxu92tvfbf3l19
5795028
5795027
2026-04-20T08:05:40Z
Баныу
35185
5795028
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Өммегөлсем Әбдуләзиз кызы Садихзадә''' ({{Lang-az|Ümmügülsüm Əbdüləziz qızı Sadıqzadə}}), ''Өммегөлсем'' исеме белән язган, [[Азәрбайҗан]] шагыйре, Сталин репрессияләре корбаны.
== Биографиясе ==
Өммегөлсем Әбдуләзиз кызы Садихзадә (кыз фамилиясе Рәсүлзадә) 1899 елда [[Новханы]] авылында дини гаиләдә туган<ref>{{Cite book|first1=Nəcibə|last=Bağırzadə|title=Vətən ayrısı Rəsulzadələr|year=2018|location=Bakı|publisher=Ecoprint|url=|pages=}}</ref> . Әтисе ярдәмендә ул [[Фарсы теле|фарсы]] һәм [[Гарәп теле|гарәп тел]]ләрен өйрәнә.
Ул [[1908 ел]]да шигырьләр яза башлый<ref name=":0">{{Cite book|last=tərtib edən Aydın Hüseynzadə|title=Gözümüz yaşlıdır, sinəmiz dağlı|year=1992|location=Bakı|publisher=Nicat nəşriyyatı|url=|pages=4}}</ref>. Аның шигырьләре һәм хикәяләре «Икбал», «Ени икбал», «Ачык сүз», «Куртулуш», «Дирилик», «Мәктәп», «Кардаш комегы» («Кардаш кёмеги»), «Азәрбайҗан»<ref>{{Cite web|url=https://www.azerbaijan-news.az/az/posts/detail/101-yashli-azerbaycan-194019|title=101 yaşlı "Azərbaycan"|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230818120319/https://www.azerbaijan-news.az/az/posts/detail/101-yashli-azerbaycan-194019|archivedate=2023-08-18|date=1970-01-01|language=az|work=worldinfo.az|accessdate=2023-08-18}}</ref> басмаларында һәм башка газета-журналларда<ref name=":0" /> басылып чыга. Аның хикәяләре 1914 елда басмада күренә башлый<ref>{{Cite book|last=Aydın Hüseynzadə|title=İstiqlal şairi Ümmügülsüm|year=2005|location=Bakı|publisher=Çaşıoğlu|url=|pages=19}}</ref>. 1915 елда аның «Ачык чәчәк» () хикәясе «Куртулуш» журналы игълан иткән конкурста призга лаек була.
1918—1920 елларда [[Әзербайҗан Демократик Республикасы]] төзелү уңаеннан ул ''«Төрек армиясенә», «Әй, төрек улы!»'', «Күчен, югал!», «Солдат анасына», «Кайгы җыры», «Илебез батырлыгы өчен» һәм «Мин аларның килүен көттем» шигырьләрен бастыра'' . Апрель һөҗүменнән соң ул ''«Аерылу»'' һәм ''«Минем байрак төшә»'' шигырьләрен яза, аларда ул Совет режимын хөкем итә. «Минем байрак төшә» шигыре 1920 елның 3 маенда, парламент бинасыннан Әзербайҗан байрагын алу уңаеннан языла<ref>{{Cite book|last=Nəsiman Yaqublu|title=Azərbaycan Milli Azadlıq Hərəkatı Ensiklopediyası|publisher=Qanun Nəşriyyatı|year=2018|id=978-9952-36-521-4|location=Bakı|pages=110}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://teleqraf.com/news/toplum/374932.html|title=Ümmügülsüm xanımdan yeni soraq – Vəfatından bir il sonra yazılan məqalə|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230818113019/https://teleqraf.com/news/toplum/374932.html|archivedate=2023-08-18|date=2023-04-24|language=az|work=Teleqraf.com|accessdate=2023-08-18}}</ref> . 1920—1930 елларда бу шигырьләр [[Төркия|Төркиядә]] һәм Әзербайҗан сәяси эмигрантлары арасында киң таралган, һәм Мәммәд Әмин Рәсүлзадә сөргендә язылган әсәрләрендә аларны аерым искә ала. Оккупациядән соң, ул гаиләсе белән [[Xızı|Хизига]] күченә.
=== Эзәрлекләү ===
1937 елда, ире Сәйид Хөсәен кулга алынганнан соң<ref>{{Cite web|url=https://ru.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D0%B3%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B5_%D0%A1%D0%B5%D0%B8%D0%B4_%D0%93%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%9C%D0%B8%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC_%D0%BE%D0%B3%D0%BB%D1%8B_(1887)|title=Садыгзаде Сеид Гусейн Мир Казым оглы (1887)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220105100808/https://ru.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D0%B3%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B5_%D0%A1%D0%B5%D0%B8%D0%B4_%D0%93%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%9C%D0%B8%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC_%D0%BE%D0%B3%D0%BB%D1%8B_(1887)|archivedate=2022-01-05|author=|date=|language=az|publisher=ru.openlist.wiki|accessdate=2023-08-24}}</ref>, Өммегөлсем дә "халык дошманы"ның хатыны буларак кулга алына һәм Баил төрмәсенә җибәрелә. Аның фатирында тентү үткәрелә һәм милке тартып алына. Кулга алынганнан соң, аның әсәрләре тыела. Баил төрмәсендә ул «Минем кальга истәлекләре» дигән мемуарын яза. Берничә ай төрмәдә утырганнан соң, ул сигез елга төрмәгә хөкем ителә һәм [[Мордва Автономияле Совет Социалистик Республикасы|Мордовия АССРның]] Темляк хезмәт лагерына җибәрелә.
1943 елда Өммегөлсем СССР Эчке эшләр халык комиссариатына азат итү өчен гариза бирә. Ул 1944 елның апрелендә азат ителә. Әзербайҗанга кайткач, аңа Бакуда урнашу тыелган дип әйтәләр<ref>{{Cite web|url=https://www.azadliq.org/a/1945055.html|title=Gecikmiş etiraf...|work=web.archive.org|accessdate=2026-04-20}}</ref>. Өммегөлсем [[Шәмахы]]га күченә, анда берничә ай яшәгәннән соң, 1944 елның 17 сентябрендә 45 яшендә вафат була<ref>{{Cite web|url=https://kulis.az/xeber/tarix/Cavid-ona-elci-gldi-rini-gulllyib-Xzr-atdilar-oz-qbri-57-il-sonra-tapildi-colorredRsulzadnin-baldizi-Azrbaycanin-ilk-yazici-qadini...color-37667|title=Cavid ona elçi gəldi, ərini güllələyib Xəzərə atdılar, öz qəbri 57 il sonra tapıldı - Rəsulzadənin baldızı, Azərbaycanın ilk yazıçı qadını...|language=az|work=Kulis.az|accessdate=2026-04-20}}</ref>. Ул Шаһандан зиратына җирләнә.
== Гаиләсе ==
Өммегөлсем Мусават партиясенә нигез салучыларның берсе Мәммәд-Әли Рәсүлзадәнең апасы, шулай ук Мусават партиясе президиумы һәм [[Әзербайҗан Демократик Республикасы|Азәрбайҗан Демократик Республикасының]] Милли Советы рәисе Мәммәд Әмин Рәсүлзадәнең туганы һәм килене була<ref>{{Cite book|first1=Nəcibə|last=Bağırzadə|title=Vətən ayrısı Rəsulzadələr|year=2018|location=Bakı|publisher=Ecoprint|url=|pages=176}}</ref> .
1916 елда ул язучы Сәйид Хөсәен (Садихзадә) белән Тагиев театрында [[Җәлил Мәмәдкулизадә|Җәлил Мәммәдгулузаданың]] «Үлеләр» пьесасы куелган беренче тамашада таныша. Алар 1920 елда өйләнешәләр<ref>{{Cite book|last=tərtib edən Aydın Hüseynzadə|title=Gözümüz yaşlıdır, sinəmiz dağlı|year=1992|location=Bakı|publisher=Nicat nəşriyyatı|url=|pages=1}}</ref> . Бу никахтан бер кыз һәм өч ул туа. Кызлары Гөмрәл Садихзадә язучы, ә уллары Октай һәм Тогрул рәссамнар булалар. Октай Садихзадә — Әзербайҗан Республикасының халык рәссамы. Кече улы Чигатай 24 яшендә хезмәт батальонында хезмәт иткәндә авыр хезмәт нәтиҗәсендә туберкулёз белән авырып үлә<ref>{{Cite book|last=Qumral Sadıqzadə|title=Mənim nakam qardaşım|year=2002|location=Bakı|publisher=Çaşıoğlu|url=|pages=5}}</ref> .
== Хәтер ==
Кызы Гөмрәл Садыхзадә әтисе Сәйид Хөсәенгә багышланган «Соңгы порт — Хазар» романының икенче өлешендә Өммегөлсем турында күп искә ала<ref>{{Cite web|url=http://www.anl.az/down/meqale/edebiyyat/2019/fevral/635891.htm|title=Seyid Hüseyn yadigarı - Qumral Sadıqzadə|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200205133853/http://www.anl.az/down/meqale/edebiyyat/2019/fevral/635891.htm|archivedate=2020-02-05|last=Niyarlı|first=Mənzər|date=2019-02-16|work=Ədəbiyyat qəzeti|accessdate=2023-08-18}}</ref> .
2022 елның 18 декабрендә Бакы сәнгать галереясендә Өммегөлсем Садыхзадә истәлегенә багышланган күргәзмә ачыла<ref>{{Cite web|url=https://medeniyyet.az/page/news/65549/Cemen-ayrisi-%E2%80%93-Ummugulsum-Sadiqzade-yad-olunub.html|title="Çəmən ayrısı" – Ümgülsüm Sadıqzadə yad olunub|accessdate=2026-04-20}}</ref>.
2022 елның 17 декабрендә «Код исеме: „В. Х.А.“» [[:ru:Кодовое_имя:_«В.Х.А.»|«Кодовое имя: „В. Х. А.“»]] (код исеме «Ватанга хыянәт итүчеләрнең хатыннары», {{Lang-az|Vətən xainlərinin arvadları}})<ref>{{Cite web|url=https://azertag.az/xeber/_quotKod_adi_VXA_quot_tamasasi_novbeti_defe_sehnede-2508398|title="Kod adı: V.X.A" tamaşası növbəti dəfə səhnədə|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230228141005/https://azertag.az/xeber/_quotKod_adi_VXA_quot_tamasasi_novbeti_defe_sehnede-2508398|archivedate=2023-02-28|date=2023-02-27|language=az|publisher=Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi|accessdate=2023-03-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://525.az/news/194898-kod-adi-vxa-xalq-dusmenlerinin-arvadlari|title=Kod adı – V.X.A – (Xalq düşmənlərinin arvadları...)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220617070850/https://525.az/news/194898-kod-adi-vxa-xalq-dusmenlerinin-arvadlari|archivedate=2022-06-17|author=|date=2022-06-17|language=az|publisher=[[525-ci qəzet]]|accessdate=2023-03-06}}</ref> . Пьеса шулай ук Өммегөлсем Садихзадәнең фаҗигале тормышын күрсәтә<ref>{{Cite web|url=https://medeniyyet.az/page/news/65552/Kod-adi-VXA-%E2%80%93-Genc-Tamasacilar-Teatrinda-premyera.html|title=“Kod adı “V.X.A” – Gənc Tamaşaçılar Teatrında premyera|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221218210722/https://medeniyyet.az/page/news/65552/Kod-adi-VXA-%E2%80%93-Genc-Tamasacilar-Teatrinda-premyera.html|archivedate=2022-12-18|author=|date=2022-12-18|language=az|publisher=medeniyyet.az|accessdate=2023-02-27}}</ref> .
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
[[Төркем:ГУЛАГ тоткыннары]]
[[Төркем:Азәрбайҗанның феминизм эшлеклеләре]]
[[Төркем:Азәрбайҗан телле шагыйрьләр]]
[[Төркем:1944 елда вафатлар]]
[[Төркем:1899 елда туганнар]]
j3mx2oc84yjp9enmwisz5rmqkasshz5
5795029
5795028
2026-04-20T08:10:14Z
Баныу
35185
/* Хәтер */
5795029
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Өммегөлсем Әбдуләзиз кызы Садихзадә''' ({{Lang-az|Ümmügülsüm Əbdüləziz qızı Sadıqzadə}}), ''Өммегөлсем'' исеме белән язган, [[Азәрбайҗан]] шагыйре, Сталин репрессияләре корбаны.
== Биографиясе ==
Өммегөлсем Әбдуләзиз кызы Садихзадә (кыз фамилиясе Рәсүлзадә) 1899 елда [[Новханы]] авылында дини гаиләдә туган<ref>{{Cite book|first1=Nəcibə|last=Bağırzadə|title=Vətən ayrısı Rəsulzadələr|year=2018|location=Bakı|publisher=Ecoprint|url=|pages=}}</ref> . Әтисе ярдәмендә ул [[Фарсы теле|фарсы]] һәм [[Гарәп теле|гарәп тел]]ләрен өйрәнә.
Ул [[1908 ел]]да шигырьләр яза башлый<ref name=":0">{{Cite book|last=tərtib edən Aydın Hüseynzadə|title=Gözümüz yaşlıdır, sinəmiz dağlı|year=1992|location=Bakı|publisher=Nicat nəşriyyatı|url=|pages=4}}</ref>. Аның шигырьләре һәм хикәяләре «Икбал», «Ени икбал», «Ачык сүз», «Куртулуш», «Дирилик», «Мәктәп», «Кардаш комегы» («Кардаш кёмеги»), «Азәрбайҗан»<ref>{{Cite web|url=https://www.azerbaijan-news.az/az/posts/detail/101-yashli-azerbaycan-194019|title=101 yaşlı "Azərbaycan"|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230818120319/https://www.azerbaijan-news.az/az/posts/detail/101-yashli-azerbaycan-194019|archivedate=2023-08-18|date=1970-01-01|language=az|work=worldinfo.az|accessdate=2023-08-18}}</ref> басмаларында һәм башка газета-журналларда<ref name=":0" /> басылып чыга. Аның хикәяләре 1914 елда басмада күренә башлый<ref>{{Cite book|last=Aydın Hüseynzadə|title=İstiqlal şairi Ümmügülsüm|year=2005|location=Bakı|publisher=Çaşıoğlu|url=|pages=19}}</ref>. 1915 елда аның «Ачык чәчәк» () хикәясе «Куртулуш» журналы игълан иткән конкурста призга лаек була.
1918—1920 елларда [[Әзербайҗан Демократик Республикасы]] төзелү уңаеннан ул ''«Төрек армиясенә», «Әй, төрек улы!»'', «Күчен, югал!», «Солдат анасына», «Кайгы җыры», «Илебез батырлыгы өчен» һәм «Мин аларның килүен көттем» шигырьләрен бастыра'' . Апрель һөҗүменнән соң ул ''«Аерылу»'' һәм ''«Минем байрак төшә»'' шигырьләрен яза, аларда ул Совет режимын хөкем итә. «Минем байрак төшә» шигыре 1920 елның 3 маенда, парламент бинасыннан Әзербайҗан байрагын алу уңаеннан языла<ref>{{Cite book|last=Nəsiman Yaqublu|title=Azərbaycan Milli Azadlıq Hərəkatı Ensiklopediyası|publisher=Qanun Nəşriyyatı|year=2018|id=978-9952-36-521-4|location=Bakı|pages=110}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://teleqraf.com/news/toplum/374932.html|title=Ümmügülsüm xanımdan yeni soraq – Vəfatından bir il sonra yazılan məqalə|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230818113019/https://teleqraf.com/news/toplum/374932.html|archivedate=2023-08-18|date=2023-04-24|language=az|work=Teleqraf.com|accessdate=2023-08-18}}</ref> . 1920—1930 елларда бу шигырьләр [[Төркия|Төркиядә]] һәм Әзербайҗан сәяси эмигрантлары арасында киң таралган, һәм Мәммәд Әмин Рәсүлзадә сөргендә язылган әсәрләрендә аларны аерым искә ала. Оккупациядән соң, ул гаиләсе белән [[Xızı|Хизига]] күченә.
=== Эзәрлекләү ===
1937 елда, ире Сәйид Хөсәен кулга алынганнан соң<ref>{{Cite web|url=https://ru.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D0%B3%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B5_%D0%A1%D0%B5%D0%B8%D0%B4_%D0%93%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%9C%D0%B8%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC_%D0%BE%D0%B3%D0%BB%D1%8B_(1887)|title=Садыгзаде Сеид Гусейн Мир Казым оглы (1887)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220105100808/https://ru.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D0%B3%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B5_%D0%A1%D0%B5%D0%B8%D0%B4_%D0%93%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%9C%D0%B8%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC_%D0%BE%D0%B3%D0%BB%D1%8B_(1887)|archivedate=2022-01-05|author=|date=|language=az|publisher=ru.openlist.wiki|accessdate=2023-08-24}}</ref>, Өммегөлсем дә "халык дошманы"ның хатыны буларак кулга алына һәм Баил төрмәсенә җибәрелә. Аның фатирында тентү үткәрелә һәм милке тартып алына. Кулга алынганнан соң, аның әсәрләре тыела. Баил төрмәсендә ул «Минем кальга истәлекләре» дигән мемуарын яза. Берничә ай төрмәдә утырганнан соң, ул сигез елга төрмәгә хөкем ителә һәм [[Мордва Автономияле Совет Социалистик Республикасы|Мордовия АССРның]] Темляк хезмәт лагерына җибәрелә.
1943 елда Өммегөлсем СССР Эчке эшләр халык комиссариатына азат итү өчен гариза бирә. Ул 1944 елның апрелендә азат ителә. Әзербайҗанга кайткач, аңа Бакуда урнашу тыелган дип әйтәләр<ref>{{Cite web|url=https://www.azadliq.org/a/1945055.html|title=Gecikmiş etiraf...|work=web.archive.org|accessdate=2026-04-20}}</ref>. Өммегөлсем [[Шәмахы]]га күченә, анда берничә ай яшәгәннән соң, 1944 елның 17 сентябрендә 45 яшендә вафат була<ref>{{Cite web|url=https://kulis.az/xeber/tarix/Cavid-ona-elci-gldi-rini-gulllyib-Xzr-atdilar-oz-qbri-57-il-sonra-tapildi-colorredRsulzadnin-baldizi-Azrbaycanin-ilk-yazici-qadini...color-37667|title=Cavid ona elçi gəldi, ərini güllələyib Xəzərə atdılar, öz qəbri 57 il sonra tapıldı - Rəsulzadənin baldızı, Azərbaycanın ilk yazıçı qadını...|language=az|work=Kulis.az|accessdate=2026-04-20}}</ref>. Ул Шаһандан зиратына җирләнә.
== Гаиләсе ==
Өммегөлсем Мусават партиясенә нигез салучыларның берсе Мәммәд-Әли Рәсүлзадәнең апасы, шулай ук Мусават партиясе президиумы һәм [[Әзербайҗан Демократик Республикасы|Азәрбайҗан Демократик Республикасының]] Милли Советы рәисе Мәммәд Әмин Рәсүлзадәнең туганы һәм килене була<ref>{{Cite book|first1=Nəcibə|last=Bağırzadə|title=Vətən ayrısı Rəsulzadələr|year=2018|location=Bakı|publisher=Ecoprint|url=|pages=176}}</ref> .
1916 елда ул язучы Сәйид Хөсәен (Садихзадә) белән Тагиев театрында [[Җәлил Мәмәдкулизадә|Җәлил Мәммәдгулузаданың]] «Үлеләр» пьесасы куелган беренче тамашада таныша. Алар 1920 елда өйләнешәләр<ref>{{Cite book|last=tərtib edən Aydın Hüseynzadə|title=Gözümüz yaşlıdır, sinəmiz dağlı|year=1992|location=Bakı|publisher=Nicat nəşriyyatı|url=|pages=1}}</ref> . Бу никахтан бер кыз һәм өч ул туа. Кызлары Гөмрәл Садихзадә язучы, ә уллары Октай һәм Тогрул рәссамнар булалар. Октай Садихзадә — Әзербайҗан Республикасының халык рәссамы. Кече улы Чигатай 24 яшендә хезмәт батальонында хезмәт иткәндә авыр хезмәт нәтиҗәсендә туберкулёз белән авырып үлә<ref>{{Cite book|last=Qumral Sadıqzadə|title=Mənim nakam qardaşım|year=2002|location=Bakı|publisher=Çaşıoğlu|url=|pages=5}}</ref> .
== Хәтер ==
Кызы Гөмрәл Садыхзадә әтисе Сәйид Хөсәенгә багышланган «Соңгы порт — Хазар» романының икенче өлешендә Өммегөлсем турында күп искә ала<ref>{{Cite web|url=http://www.anl.az/down/meqale/edebiyyat/2019/fevral/635891.htm|title=Seyid Hüseyn yadigarı - Qumral Sadıqzadə|accessdate=2026-04-20}}</ref> .
2022 елның 18 декабрендә Бакы сәнгать галереясендә Өммегөлсем Садыхзадә истәлегенә багышланган күргәзмә ачыла<ref>{{Cite web|url=https://medeniyyet.az/page/news/65549/Cemen-ayrisi-%E2%80%93-Ummugulsum-Sadiqzade-yad-olunub.html|title="Çəmən ayrısı" – Ümgülsüm Sadıqzadə yad olunub|accessdate=2026-04-20}}</ref>.
2022 елның 17 декабрендә «Код исеме: „В. Х.А.“» [[:ru:Кодовое_имя:_«В.Х.А.»|«Кодовое имя: „В. Х. А.“»]] (код исеме «Ватанга хыянәт итүчеләрнең хатыннары», {{Lang-az|Vətən xainlərinin arvadları}})<ref>{{Cite web|url=https://azertag.az/xeber/_quotKod_adi_VXA_quot_tamasasi_novbeti_defe_sehnede-2508398|title="Kod adı: V.X.A" tamaşası növbəti dəfə səhnədə|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230228141005/https://azertag.az/xeber/_quotKod_adi_VXA_quot_tamasasi_novbeti_defe_sehnede-2508398|archivedate=2023-02-28|date=2023-02-27|language=az|publisher=Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi|accessdate=2023-03-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://525.az/news/194898-kod-adi-vxa-xalq-dusmenlerinin-arvadlari|title=Kod adı – V.X.A – (Xalq düşmənlərinin arvadları...)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220617070850/https://525.az/news/194898-kod-adi-vxa-xalq-dusmenlerinin-arvadlari|archivedate=2022-06-17|author=|date=2022-06-17|language=az|publisher=[[525-ci qəzet]]|accessdate=2023-03-06}}</ref> . Пьеса шулай ук Өммегөлсем Садихзадәнең фаҗигале тормышын күрсәтә<ref>{{Cite web|url=https://medeniyyet.az/page/news/65552/Kod-adi-VXA-%E2%80%93-Genc-Tamasacilar-Teatrinda-premyera.html|title=“Kod adı “V.X.A” – Gənc Tamaşaçılar Teatrında premyera|language=az|publisher=medeniyyet.az|accessdate=2026-04-20}}</ref> .
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
[[Төркем:ГУЛАГ тоткыннары]]
[[Төркем:Азәрбайҗанның феминизм эшлеклеләре]]
[[Төркем:Азәрбайҗан телле шагыйрьләр]]
[[Төркем:1944 елда вафатлар]]
[[Төркем:1899 елда туганнар]]
857uznoqfuh18jrejfgycln9qn0ic5z
5795031
5795029
2026-04-20T08:14:38Z
Баныу
35185
/* Хәтер */
5795031
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Өммегөлсем Әбдуләзиз кызы Садихзадә''' ({{Lang-az|Ümmügülsüm Əbdüləziz qızı Sadıqzadə}}), ''Өммегөлсем'' исеме белән язган, [[Азәрбайҗан]] шагыйре, Сталин репрессияләре корбаны.
== Биографиясе ==
Өммегөлсем Әбдуләзиз кызы Садихзадә (кыз фамилиясе Рәсүлзадә) 1899 елда [[Новханы]] авылында дини гаиләдә туган<ref>{{Cite book|first1=Nəcibə|last=Bağırzadə|title=Vətən ayrısı Rəsulzadələr|year=2018|location=Bakı|publisher=Ecoprint|url=|pages=}}</ref> . Әтисе ярдәмендә ул [[Фарсы теле|фарсы]] һәм [[Гарәп теле|гарәп тел]]ләрен өйрәнә.
Ул [[1908 ел]]да шигырьләр яза башлый<ref name=":0">{{Cite book|last=tərtib edən Aydın Hüseynzadə|title=Gözümüz yaşlıdır, sinəmiz dağlı|year=1992|location=Bakı|publisher=Nicat nəşriyyatı|url=|pages=4}}</ref>. Аның шигырьләре һәм хикәяләре «Икбал», «Ени икбал», «Ачык сүз», «Куртулуш», «Дирилик», «Мәктәп», «Кардаш комегы» («Кардаш кёмеги»), «Азәрбайҗан»<ref>{{Cite web|url=https://www.azerbaijan-news.az/az/posts/detail/101-yashli-azerbaycan-194019|title=101 yaşlı "Azərbaycan"|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230818120319/https://www.azerbaijan-news.az/az/posts/detail/101-yashli-azerbaycan-194019|archivedate=2023-08-18|date=1970-01-01|language=az|work=worldinfo.az|accessdate=2023-08-18}}</ref> басмаларында һәм башка газета-журналларда<ref name=":0" /> басылып чыга. Аның хикәяләре 1914 елда басмада күренә башлый<ref>{{Cite book|last=Aydın Hüseynzadə|title=İstiqlal şairi Ümmügülsüm|year=2005|location=Bakı|publisher=Çaşıoğlu|url=|pages=19}}</ref>. 1915 елда аның «Ачык чәчәк» () хикәясе «Куртулуш» журналы игълан иткән конкурста призга лаек була.
1918—1920 елларда [[Әзербайҗан Демократик Республикасы]] төзелү уңаеннан ул ''«Төрек армиясенә», «Әй, төрек улы!»'', «Күчен, югал!», «Солдат анасына», «Кайгы җыры», «Илебез батырлыгы өчен» һәм «Мин аларның килүен көттем» шигырьләрен бастыра'' . Апрель һөҗүменнән соң ул ''«Аерылу»'' һәм ''«Минем байрак төшә»'' шигырьләрен яза, аларда ул Совет режимын хөкем итә. «Минем байрак төшә» шигыре 1920 елның 3 маенда, парламент бинасыннан Әзербайҗан байрагын алу уңаеннан языла<ref>{{Cite book|last=Nəsiman Yaqublu|title=Azərbaycan Milli Azadlıq Hərəkatı Ensiklopediyası|publisher=Qanun Nəşriyyatı|year=2018|id=978-9952-36-521-4|location=Bakı|pages=110}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://teleqraf.com/news/toplum/374932.html|title=Ümmügülsüm xanımdan yeni soraq – Vəfatından bir il sonra yazılan məqalə|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230818113019/https://teleqraf.com/news/toplum/374932.html|archivedate=2023-08-18|date=2023-04-24|language=az|work=Teleqraf.com|accessdate=2023-08-18}}</ref> . 1920—1930 елларда бу шигырьләр [[Төркия|Төркиядә]] һәм Әзербайҗан сәяси эмигрантлары арасында киң таралган, һәм Мәммәд Әмин Рәсүлзадә сөргендә язылган әсәрләрендә аларны аерым искә ала. Оккупациядән соң, ул гаиләсе белән [[Xızı|Хизига]] күченә.
=== Эзәрлекләү ===
1937 елда, ире Сәйид Хөсәен кулга алынганнан соң<ref>{{Cite web|url=https://ru.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D0%B3%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B5_%D0%A1%D0%B5%D0%B8%D0%B4_%D0%93%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%9C%D0%B8%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC_%D0%BE%D0%B3%D0%BB%D1%8B_(1887)|title=Садыгзаде Сеид Гусейн Мир Казым оглы (1887)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220105100808/https://ru.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D0%B3%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B5_%D0%A1%D0%B5%D0%B8%D0%B4_%D0%93%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%9C%D0%B8%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC_%D0%BE%D0%B3%D0%BB%D1%8B_(1887)|archivedate=2022-01-05|author=|date=|language=az|publisher=ru.openlist.wiki|accessdate=2023-08-24}}</ref>, Өммегөлсем дә "халык дошманы"ның хатыны буларак кулга алына һәм Баил төрмәсенә җибәрелә. Аның фатирында тентү үткәрелә һәм милке тартып алына. Кулга алынганнан соң, аның әсәрләре тыела. Баил төрмәсендә ул «Минем кальга истәлекләре» дигән мемуарын яза. Берничә ай төрмәдә утырганнан соң, ул сигез елга төрмәгә хөкем ителә һәм [[Мордва Автономияле Совет Социалистик Республикасы|Мордовия АССРның]] Темляк хезмәт лагерына җибәрелә.
1943 елда Өммегөлсем СССР Эчке эшләр халык комиссариатына азат итү өчен гариза бирә. Ул 1944 елның апрелендә азат ителә. Әзербайҗанга кайткач, аңа Бакуда урнашу тыелган дип әйтәләр<ref>{{Cite web|url=https://www.azadliq.org/a/1945055.html|title=Gecikmiş etiraf...|work=web.archive.org|accessdate=2026-04-20}}</ref>. Өммегөлсем [[Шәмахы]]га күченә, анда берничә ай яшәгәннән соң, 1944 елның 17 сентябрендә 45 яшендә вафат була<ref>{{Cite web|url=https://kulis.az/xeber/tarix/Cavid-ona-elci-gldi-rini-gulllyib-Xzr-atdilar-oz-qbri-57-il-sonra-tapildi-colorredRsulzadnin-baldizi-Azrbaycanin-ilk-yazici-qadini...color-37667|title=Cavid ona elçi gəldi, ərini güllələyib Xəzərə atdılar, öz qəbri 57 il sonra tapıldı - Rəsulzadənin baldızı, Azərbaycanın ilk yazıçı qadını...|language=az|work=Kulis.az|accessdate=2026-04-20}}</ref>. Ул Шаһандан зиратына җирләнә.
== Гаиләсе ==
Өммегөлсем Мусават партиясенә нигез салучыларның берсе Мәммәд-Әли Рәсүлзадәнең апасы, шулай ук Мусават партиясе президиумы һәм [[Әзербайҗан Демократик Республикасы|Азәрбайҗан Демократик Республикасының]] Милли Советы рәисе Мәммәд Әмин Рәсүлзадәнең туганы һәм килене була<ref>{{Cite book|first1=Nəcibə|last=Bağırzadə|title=Vətən ayrısı Rəsulzadələr|year=2018|location=Bakı|publisher=Ecoprint|url=|pages=176}}</ref> .
1916 елда ул язучы Сәйид Хөсәен (Садихзадә) белән Тагиев театрында [[Җәлил Мәмәдкулизадә|Җәлил Мәммәдгулузаданың]] «Үлеләр» пьесасы куелган беренче тамашада таныша. Алар 1920 елда өйләнешәләр<ref>{{Cite book|last=tərtib edən Aydın Hüseynzadə|title=Gözümüz yaşlıdır, sinəmiz dağlı|year=1992|location=Bakı|publisher=Nicat nəşriyyatı|url=|pages=1}}</ref> . Бу никахтан бер кыз һәм өч ул туа. Кызлары Гөмрәл Садихзадә язучы, ә уллары Октай һәм Тогрул рәссамнар булалар. Октай Садихзадә — Әзербайҗан Республикасының халык рәссамы. Кече улы Чигатай 24 яшендә хезмәт батальонында хезмәт иткәндә авыр хезмәт нәтиҗәсендә туберкулёз белән авырып үлә<ref>{{Cite book|last=Qumral Sadıqzadə|title=Mənim nakam qardaşım|year=2002|location=Bakı|publisher=Çaşıoğlu|url=|pages=5}}</ref> .
== Хәтер ==
Кызы Гөмрәл Садыхзадә әтисе Сәйид Хөсәенгә багышланган «Соңгы порт — Хазар» романының икенче өлешендә Өммегөлсем турында күп искә ала<ref>{{Cite web|url=http://www.anl.az/down/meqale/edebiyyat/2019/fevral/635891.htm|title=Seyid Hüseyn yadigarı - Qumral Sadıqzadə|accessdate=2026-04-20}}</ref> .
2022 елның 18 декабрендә Бакы сәнгать галереясендә Өммегөлсем Садыхзадә истәлегенә багышланган күргәзмә ачыла<ref>{{Cite web|url=https://medeniyyet.az/page/news/65549/Cemen-ayrisi-%E2%80%93-Ummugulsum-Sadiqzade-yad-olunub.html|title="Çəmən ayrısı" – Ümgülsüm Sadıqzadə yad olunub|accessdate=2026-04-20}}</ref>.
2022 елның 17 декабрендә «Код исеме: „В. Х.А.“» [[:ru:Кодовое_имя:_«В.Х.А.»|«Кодовое имя: „В. Х. А.“»]] (код исеме «Ватанга хыянәт итүчеләрнең хатыннары», {{Lang-az|Vətən xainlərinin arvadları}})<ref>{{Cite web|url=https://azertag.az/xeber/_quotKod_adi_VXA_quot_tamasasi_novbeti_defe_sehnede-2508398|title="Kod adı: V.X.A" tamaşası növbəti dəfə səhnədə|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230228141005/https://azertag.az/xeber/_quotKod_adi_VXA_quot_tamasasi_novbeti_defe_sehnede-2508398|archivedate=2023-02-28|date=2023-02-27|language=az|publisher=Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi|accessdate=2023-03-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://525.az/news/194898-kod-adi-vxa-xalq-dusmenlerinin-arvadlari|title=Kod adı – V.X.A – (Xalq düşmənlərinin arvadları...)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220617070850/https://525.az/news/194898-kod-adi-vxa-xalq-dusmenlerinin-arvadlari|archivedate=2022-06-17|author=|date=2022-06-17|language=az|publisher=[[525-ci qəzet]]|accessdate=2023-03-06}}</ref> . Пьеса шулай ук Өммегөлсем Садихзадәнең фаҗигале тормышын күрсәтә.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
[[Төркем:ГУЛАГ тоткыннары]]
[[Төркем:Азәрбайҗанның феминизм эшлеклеләре]]
[[Төркем:Азәрбайҗан телле шагыйрьләр]]
[[Төркем:1944 елда вафатлар]]
[[Төркем:1899 елда туганнар]]
jict5q0s8nb1o73t3wzpg7vfdtrb42y
5795034
5795031
2026-04-20T08:16:43Z
Баныу
35185
5795034
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Өммегөлсем Әбдуләзиз кызы Садихзадә''' ({{Lang-az|Ümmügülsüm Əbdüləziz qızı Sadıqzadə}}), ''Өммегөлсем'' исеме белән язган, [[Азәрбайҗан]] шагыйре, Сталин репрессияләре корбаны.
== Биографиясе ==
Өммегөлсем Әбдуләзиз кызы Садихзадә (кыз фамилиясе Рәсүлзадә) 1899 елда [[Новханы]] авылында дини гаиләдә туган<ref>{{Cite book|first1=Nəcibə|last=Bağırzadə|title=Vətən ayrısı Rəsulzadələr|year=2018|location=Bakı|publisher=Ecoprint|url=|pages=}}</ref> . Әтисе ярдәмендә ул [[Фарсы теле|фарсы]] һәм [[Гарәп теле|гарәп тел]]ләрен өйрәнә.
Ул [[1908 ел]]да шигырьләр яза башлый<ref name=":0">{{Cite book|last=tərtib edən Aydın Hüseynzadə|title=Gözümüz yaşlıdır, sinəmiz dağlı|year=1992|location=Bakı|publisher=Nicat nəşriyyatı|url=|pages=4}}</ref>. Аның шигырьләре һәм хикәяләре «Икбал», «Ени икбал», «Ачык сүз», «Куртулуш», «Дирилик», «Мәктәп», «Кардаш комегы» («Кардаш кёмеги»), «Азәрбайҗан»<ref>{{Cite web|url=https://www.azerbaijan-news.az/az/posts/detail/101-yashli-azerbaycan-194019|title=101 yaşlı "Azərbaycan"|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230818120319/https://www.azerbaijan-news.az/az/posts/detail/101-yashli-azerbaycan-194019|archivedate=2023-08-18|date=1970-01-01|language=az|work=worldinfo.az|accessdate=2023-08-18}}</ref> басмаларында һәм башка газета-журналларда<ref name=":0" /> басылып чыга. Аның хикәяләре 1914 елда басмада күренә башлый<ref>{{Cite book|last=Aydın Hüseynzadə|title=İstiqlal şairi Ümmügülsüm|year=2005|location=Bakı|publisher=Çaşıoğlu|url=|pages=19}}</ref>. 1915 елда аның «Ачык чәчәк» () хикәясе «Куртулуш» журналы игълан иткән конкурста призга лаек була.
1918—1920 елларда [[Әзербайҗан Демократик Республикасы]] төзелү уңаеннан ул ''«Төрек армиясенә», «Әй, төрек улы!»'', «Күчен, югал!», «Солдат анасына», «Кайгы җыры», «Илебез батырлыгы өчен» һәм «Мин аларның килүен көттем» шигырьләрен бастыра'' . Апрель һөҗүменнән соң ул ''«Аерылу»'' һәм ''«Минем байрак төшә»'' шигырьләрен яза, аларда ул Совет режимын хөкем итә. «Минем байрак төшә» шигыре 1920 елның 3 маенда, парламент бинасыннан Әзербайҗан байрагын алу уңаеннан языла<ref>{{Cite book|last=Nəsiman Yaqublu|title=Azərbaycan Milli Azadlıq Hərəkatı Ensiklopediyası|publisher=Qanun Nəşriyyatı|year=2018|id=978-9952-36-521-4|location=Bakı|pages=110}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://teleqraf.com/news/toplum/374932.html|title=Ümmügülsüm xanımdan yeni soraq – Vəfatından bir il sonra yazılan məqalə|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230818113019/https://teleqraf.com/news/toplum/374932.html|archivedate=2023-08-18|date=2023-04-24|language=az|work=Teleqraf.com|accessdate=2023-08-18}}</ref> . 1920—1930 елларда бу шигырьләр [[Төркия|Төркиядә]] һәм Әзербайҗан сәяси эмигрантлары арасында киң таралган, һәм Мәммәд Әмин Рәсүлзадә сөргендә язылган әсәрләрендә аларны аерым искә ала. Оккупациядән соң, ул гаиләсе белән [[Xızı|Хизига]] күченә.
=== Эзәрлекләү ===
1937 елда, ире Сәйид Хөсәен кулга алынганнан соң<ref>{{Cite web|url=https://ru.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D0%B3%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B5_%D0%A1%D0%B5%D0%B8%D0%B4_%D0%93%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%9C%D0%B8%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC_%D0%BE%D0%B3%D0%BB%D1%8B_(1887)|title=Садыгзаде Сеид Гусейн Мир Казым оглы (1887)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220105100808/https://ru.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D0%B3%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B5_%D0%A1%D0%B5%D0%B8%D0%B4_%D0%93%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%9C%D0%B8%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC_%D0%BE%D0%B3%D0%BB%D1%8B_(1887)|archivedate=2022-01-05|author=|date=|language=az|publisher=ru.openlist.wiki|accessdate=2023-08-24}}</ref>, Өммегөлсем дә "халык дошманы"ның хатыны буларак кулга алына һәм Баил төрмәсенә җибәрелә. Аның фатирында тентү үткәрелә һәм милке тартып алына. Кулга алынганнан соң, аның әсәрләре тыела. Баил төрмәсендә ул «Минем кальга истәлекләре» дигән мемуарын яза. Берничә ай төрмәдә утырганнан соң, ул сигез елга төрмәгә хөкем ителә һәм [[Мордва Автономияле Совет Социалистик Республикасы|Мордовия АССРның]] Темляк хезмәт лагерына җибәрелә.
1943 елда Өммегөлсем СССР Эчке эшләр халык комиссариатына азат итү өчен гариза бирә. Ул 1944 елның апрелендә азат ителә. Әзербайҗанга кайткач, аңа Бакуда урнашу тыелган дип әйтәләр<ref>{{Cite web|url=https://www.azadliq.org/a/1945055.html|title=Gecikmiş etiraf...|work=web.archive.org|accessdate=2026-04-20}}</ref>. Өммегөлсем [[Шәмахы]]га күченә, анда берничә ай яшәгәннән соң, 1944 елның 17 сентябрендә 45 яшендә вафат була<ref>{{Cite web|url=https://kulis.az/xeber/tarix/Cavid-ona-elci-gldi-rini-gulllyib-Xzr-atdilar-oz-qbri-57-il-sonra-tapildi-colorredRsulzadnin-baldizi-Azrbaycanin-ilk-yazici-qadini...color-37667|title=Cavid ona elçi gəldi, ərini güllələyib Xəzərə atdılar, öz qəbri 57 il sonra tapıldı - Rəsulzadənin baldızı, Azərbaycanın ilk yazıçı qadını...|language=az|work=Kulis.az|accessdate=2026-04-20}}</ref>. Ул Шаһандан зиратына җирләнә.
== Гаиләсе ==
Өммегөлсем Мусават партиясенә нигез салучыларның берсе Мәммәд-Әли Рәсүлзадәнең апасы, шулай ук Мусават партиясе президиумы һәм [[Әзербайҗан Демократик Республикасы|Азәрбайҗан Демократик Республикасының]] Милли Советы рәисе Мәммәд Әмин Рәсүлзадәнең туганы һәм килене була<ref>{{Cite book|first1=Nəcibə|last=Bağırzadə|title=Vətən ayrısı Rəsulzadələr|year=2018|location=Bakı|publisher=Ecoprint|url=|pages=176}}</ref>.
1916 елда ул язучы Сәйид Хөсәен (Садихзадә) белән Тагиев театрында [[Җәлил Мәмәдкулизадә|Җәлил Мәммәдгулузаданың]] «Үлеләр» пьесасы куелган беренче тамашада таныша. Алар 1920 елда өйләнешәләр<ref>{{Cite book|last=tərtib edən Aydın Hüseynzadə|title=Gözümüz yaşlıdır, sinəmiz dağlı|year=1992|location=Bakı|publisher=Nicat nəşriyyatı|url=|pages=1}}</ref> . Бу никахтан бер кыз һәм өч ул туа. Кызлары Гөмрәл Садихзадә язучы, ә уллары Октай һәм Тогрул рәссамнар булалар. Октай Садихзадә — Әзербайҗан Республикасының халык рәссамы. Кече улы Чигатай 24 яшендә хезмәт батальонында хезмәт иткәндә авыр хезмәт нәтиҗәсендә туберкулёз белән авырып үлә<ref>{{Cite book|last=Qumral Sadıqzadə|title=Mənim nakam qardaşım|year=2002|location=Bakı|publisher=Çaşıoğlu|url=|pages=5}}</ref>.
== Хәтер ==
Кызы Гөмрәл Садыхзадә әтисе Сәйид Хөсәенгә багышланган «Соңгы порт — Хазар» романының икенче өлешендә Өммегөлсем турында күп искә ала<ref>{{Cite web|url=http://www.anl.az/down/meqale/edebiyyat/2019/fevral/635891.htm|title=Seyid Hüseyn yadigarı - Qumral Sadıqzadə|accessdate=2026-04-20}}</ref>.
2022 елның 18 декабрендә Бакы сәнгать галереясендә Өммегөлсем Садыхзадә истәлегенә багышланган күргәзмә ачыла<ref>{{Cite web|url=https://medeniyyet.az/page/news/65549/Cemen-ayrisi-%E2%80%93-Ummugulsum-Sadiqzade-yad-olunub.html|title="Çəmən ayrısı" – Ümgülsüm Sadıqzadə yad olunub|accessdate=2026-04-20}}</ref>.
2022 елның 17 декабрендә «Код исеме: „В. Х.А.“» [[:ru:Кодовое_имя:_«В.Х.А.»|«Кодовое имя: „В. Х. А.“»]] (код исеме «Ватанга хыянәт итүчеләрнең хатыннары», {{Lang-az|Vətən xainlərinin arvadları}})<ref>{{Cite web|url=https://azertag.az/xeber/_quotKod_adi_VXA_quot_tamasasi_novbeti_defe_sehnede-2508398|title="Kod adı: V.X.A" tamaşası növbəti dəfə səhnədə|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230228141005/https://azertag.az/xeber/_quotKod_adi_VXA_quot_tamasasi_novbeti_defe_sehnede-2508398|archivedate=2023-02-28|date=2023-02-27|language=az|publisher=Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi|accessdate=2023-03-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://525.az/news/194898-kod-adi-vxa-xalq-dusmenlerinin-arvadlari|title=Kod adı – V.X.A – (Xalq düşmənlərinin arvadları...)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220617070850/https://525.az/news/194898-kod-adi-vxa-xalq-dusmenlerinin-arvadlari|archivedate=2022-06-17|author=|date=2022-06-17|language=az|publisher=[[525-ci qəzet]]|accessdate=2023-03-06}}</ref> . Пьеса шулай ук Өммегөлсем Садихзадәнең фаҗигале тормышын күрсәтә.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
[[Төркем:ГУЛАГ тоткыннары]]
[[Төркем:Азәрбайҗанның феминизм эшлеклеләре]]
[[Төркем:Азәрбайҗан телле шагыйрьләр]]
[[Төркем:1944 елда вафатлар]]
[[Төркем:1899 елда туганнар]]
0w95njrl5lj0m5veabyt1q1f5wswb4u
5795036
5795034
2026-04-20T08:18:09Z
Баныу
35185
/* Биографиясе */
5795036
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Өммегөлсем Әбдуләзиз кызы Садихзадә''' ({{Lang-az|Ümmügülsüm Əbdüləziz qızı Sadıqzadə}}), ''Өммегөлсем'' исеме белән язган, [[Азәрбайҗан]] шагыйре, Сталин репрессияләре корбаны.
== Биографиясе ==
Өммегөлсем Әбдуләзиз кызы Садихзадә (кыз фамилиясе Рәсүлзадә) 1899 елда [[Новханы]] авылында дини гаиләдә туган<ref>{{Cite book|first1=Nəcibə|last=Bağırzadə|title=Vətən ayrısı Rəsulzadələr|year=2018|location=Bakı|publisher=Ecoprint|url=|pages=}}</ref> . Әтисе ярдәмендә ул [[Фарсы теле|фарсы]] һәм [[Гарәп теле|гарәп тел]]ләрен өйрәнә.
Ул [[1908 ел]]да шигырьләр яза башлый<ref name=":0">{{Cite book|last=tərtib edən Aydın Hüseynzadə|title=Gözümüz yaşlıdır, sinəmiz dağlı|year=1992|location=Bakı|publisher=Nicat nəşriyyatı|url=|pages=4}}</ref>. Аның шигырьләре һәм хикәяләре «Икбал», «Ени икбал», «Ачык сүз», «Куртулуш», «Дирилик», «Мәктәп», «Кардаш комегы» («Кардаш кёмеги»), «Азәрбайҗан»<ref>{{Cite web|url=https://www.azerbaijan-news.az/az/posts/detail/101-yashli-azerbaycan-194019|title=101 yaşlı "Azərbaycan"|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230818120319/https://www.azerbaijan-news.az/az/posts/detail/101-yashli-azerbaycan-194019|archivedate=2023-08-18|date=1970-01-01|language=az|work=worldinfo.az|accessdate=2023-08-18}}</ref> басмаларында һәм башка газета-журналларда<ref name=":0" /> басылып чыга. Аның хикәяләре 1914 елда басмада күренә башлый<ref>{{Cite book|last=Aydın Hüseynzadə|title=İstiqlal şairi Ümmügülsüm|year=2005|location=Bakı|publisher=Çaşıoğlu|url=|pages=19}}</ref>. 1915 елда аның «Ачык чәчәк» () хикәясе «Куртулуш» журналы игълан иткән конкурста призга лаек була.
1918—1920 елларда [[Әзербайҗан Демократик Республикасы]] төзелү уңаеннан ул ''«Төрек армиясенә», «Әй, төрек улы!»'', «Күчен, югал!», «Солдат анасына», «Кайгы җыры», «Илебез батырлыгы өчен» һәм «Мин аларның килүен көттем» шигырьләрен бастыра'' . Апрель һөҗүменнән соң ул ''«Аерылу»'' һәм ''«Минем байрак төшә»'' шигырьләрен яза, аларда ул Совет режимын хөкем итә. «Минем байрак төшә» шигыре 1920 елның 3 маенда, парламент бинасыннан Әзербайҗан байрагын алу уңаеннан языла<ref>{{Cite book|last=Nəsiman Yaqublu|title=Azərbaycan Milli Azadlıq Hərəkatı Ensiklopediyası|publisher=Qanun Nəşriyyatı|year=2018|id=978-9952-36-521-4|location=Bakı|pages=110}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://teleqraf.com/news/toplum/374932.html|title=Ümmügülsüm xanımdan yeni soraq – Vəfatından bir il sonra yazılan məqalə|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230818113019/https://teleqraf.com/news/toplum/374932.html|archivedate=2023-08-18|date=2023-04-24|language=az|work=Teleqraf.com|accessdate=2023-08-18}}</ref> . 1920—1930 елларда бу шигырьләр [[Төркия|Төркиядә]] һәм Әзербайҗан сәяси эмигрантлары арасында киң таралган, һәм Мәммәд Әмин Рәсүлзадә сөргендә язылган әсәрләрендә аларны аерым искә ала. Оккупациядән соң, ул гаиләсе белән [[Xızı|Хызыга]] күченә.
=== Эзәрлекләү ===
1937 елда, ире Сәйид Хөсәен кулга алынганнан соң<ref>{{Cite web|url=https://ru.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D0%B3%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B5_%D0%A1%D0%B5%D0%B8%D0%B4_%D0%93%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%9C%D0%B8%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC_%D0%BE%D0%B3%D0%BB%D1%8B_(1887)|title=Садыгзаде Сеид Гусейн Мир Казым оглы (1887)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220105100808/https://ru.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D0%B3%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B5_%D0%A1%D0%B5%D0%B8%D0%B4_%D0%93%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%9C%D0%B8%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC_%D0%BE%D0%B3%D0%BB%D1%8B_(1887)|archivedate=2022-01-05|author=|date=|language=az|publisher=ru.openlist.wiki|accessdate=2023-08-24}}</ref>, Өммегөлсем дә "халык дошманы"ның хатыны буларак кулга алына һәм Баил төрмәсенә җибәрелә. Аның фатирында тентү үткәрелә һәм милке тартып алына. Кулга алынганнан соң, аның әсәрләре тыела. Баил төрмәсендә ул «Минем кальга истәлекләре» дигән мемуарын яза. Берничә ай төрмәдә утырганнан соң, ул сигез елга төрмәгә хөкем ителә һәм [[Мордва Автономияле Совет Социалистик Республикасы|Мордовия АССРның]] Темляк хезмәт лагерына җибәрелә.
1943 елда Өммегөлсем СССР Эчке эшләр халык комиссариатына азат итү өчен гариза бирә. Ул 1944 елның апрелендә азат ителә. Әзербайҗанга кайткач, аңа Бакуда урнашу тыелган дип әйтәләр<ref>{{Cite web|url=https://www.azadliq.org/a/1945055.html|title=Gecikmiş etiraf...|work=web.archive.org|accessdate=2026-04-20}}</ref>. Өммегөлсем [[Шәмахы]]га күченә, анда берничә ай яшәгәннән соң, 1944 елның 17 сентябрендә 45 яшендә вафат була<ref>{{Cite web|url=https://kulis.az/xeber/tarix/Cavid-ona-elci-gldi-rini-gulllyib-Xzr-atdilar-oz-qbri-57-il-sonra-tapildi-colorredRsulzadnin-baldizi-Azrbaycanin-ilk-yazici-qadini...color-37667|title=Cavid ona elçi gəldi, ərini güllələyib Xəzərə atdılar, öz qəbri 57 il sonra tapıldı - Rəsulzadənin baldızı, Azərbaycanın ilk yazıçı qadını...|language=az|work=Kulis.az|accessdate=2026-04-20}}</ref>. Ул Шаһандан зиратына җирләнә.
== Гаиләсе ==
Өммегөлсем Мусават партиясенә нигез салучыларның берсе Мәммәд-Әли Рәсүлзадәнең апасы, шулай ук Мусават партиясе президиумы һәм [[Әзербайҗан Демократик Республикасы|Азәрбайҗан Демократик Республикасының]] Милли Советы рәисе Мәммәд Әмин Рәсүлзадәнең туганы һәм килене була<ref>{{Cite book|first1=Nəcibə|last=Bağırzadə|title=Vətən ayrısı Rəsulzadələr|year=2018|location=Bakı|publisher=Ecoprint|url=|pages=176}}</ref>.
1916 елда ул язучы Сәйид Хөсәен (Садихзадә) белән Тагиев театрында [[Җәлил Мәмәдкулизадә|Җәлил Мәммәдгулузаданың]] «Үлеләр» пьесасы куелган беренче тамашада таныша. Алар 1920 елда өйләнешәләр<ref>{{Cite book|last=tərtib edən Aydın Hüseynzadə|title=Gözümüz yaşlıdır, sinəmiz dağlı|year=1992|location=Bakı|publisher=Nicat nəşriyyatı|url=|pages=1}}</ref> . Бу никахтан бер кыз һәм өч ул туа. Кызлары Гөмрәл Садихзадә язучы, ә уллары Октай һәм Тогрул рәссамнар булалар. Октай Садихзадә — Әзербайҗан Республикасының халык рәссамы. Кече улы Чигатай 24 яшендә хезмәт батальонында хезмәт иткәндә авыр хезмәт нәтиҗәсендә туберкулёз белән авырып үлә<ref>{{Cite book|last=Qumral Sadıqzadə|title=Mənim nakam qardaşım|year=2002|location=Bakı|publisher=Çaşıoğlu|url=|pages=5}}</ref>.
== Хәтер ==
Кызы Гөмрәл Садыхзадә әтисе Сәйид Хөсәенгә багышланган «Соңгы порт — Хазар» романының икенче өлешендә Өммегөлсем турында күп искә ала<ref>{{Cite web|url=http://www.anl.az/down/meqale/edebiyyat/2019/fevral/635891.htm|title=Seyid Hüseyn yadigarı - Qumral Sadıqzadə|accessdate=2026-04-20}}</ref>.
2022 елның 18 декабрендә Бакы сәнгать галереясендә Өммегөлсем Садыхзадә истәлегенә багышланган күргәзмә ачыла<ref>{{Cite web|url=https://medeniyyet.az/page/news/65549/Cemen-ayrisi-%E2%80%93-Ummugulsum-Sadiqzade-yad-olunub.html|title="Çəmən ayrısı" – Ümgülsüm Sadıqzadə yad olunub|accessdate=2026-04-20}}</ref>.
2022 елның 17 декабрендә «Код исеме: „В. Х.А.“» [[:ru:Кодовое_имя:_«В.Х.А.»|«Кодовое имя: „В. Х. А.“»]] (код исеме «Ватанга хыянәт итүчеләрнең хатыннары», {{Lang-az|Vətən xainlərinin arvadları}})<ref>{{Cite web|url=https://azertag.az/xeber/_quotKod_adi_VXA_quot_tamasasi_novbeti_defe_sehnede-2508398|title="Kod adı: V.X.A" tamaşası növbəti dəfə səhnədə|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230228141005/https://azertag.az/xeber/_quotKod_adi_VXA_quot_tamasasi_novbeti_defe_sehnede-2508398|archivedate=2023-02-28|date=2023-02-27|language=az|publisher=Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi|accessdate=2023-03-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://525.az/news/194898-kod-adi-vxa-xalq-dusmenlerinin-arvadlari|title=Kod adı – V.X.A – (Xalq düşmənlərinin arvadları...)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220617070850/https://525.az/news/194898-kod-adi-vxa-xalq-dusmenlerinin-arvadlari|archivedate=2022-06-17|author=|date=2022-06-17|language=az|publisher=[[525-ci qəzet]]|accessdate=2023-03-06}}</ref> . Пьеса шулай ук Өммегөлсем Садихзадәнең фаҗигале тормышын күрсәтә.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
[[Төркем:ГУЛАГ тоткыннары]]
[[Төркем:Азәрбайҗанның феминизм эшлеклеләре]]
[[Төркем:Азәрбайҗан телле шагыйрьләр]]
[[Төркем:1944 елда вафатлар]]
[[Төркем:1899 елда туганнар]]
tmsymc6zb3m4hx3z6yyp63elk17i6wo
5795039
5795036
2026-04-20T08:22:51Z
Баныу
35185
5795039
wikitext
text/x-wiki
{{адашлар|Өммегөлсем (мәгънәләр)}}{{Шагыйрь}}
{{УК}}
'''Өммегөлсем Әбдуләзиз кызы Садихзадә''' ({{Lang-az|Ümmügülsüm Əbdüləziz qızı Sadıqzadə}}), ''Өммегөлсем'' исеме белән язган, [[Азәрбайҗан]] шагыйре, Сталин репрессияләре корбаны.
== Биографиясе ==
Өммегөлсем Әбдуләзиз кызы Садихзадә (кыз фамилиясе Рәсүлзадә) 1899 елда [[Новханы]] авылында дини гаиләдә туган<ref>{{Cite book|first1=Nəcibə|last=Bağırzadə|title=Vətən ayrısı Rəsulzadələr|year=2018|location=Bakı|publisher=Ecoprint|url=|pages=}}</ref> . Әтисе ярдәмендә ул [[Фарсы теле|фарсы]] һәм [[Гарәп теле|гарәп тел]]ләрен өйрәнә.
Ул [[1908 ел]]да шигырьләр яза башлый<ref name=":0">{{Cite book|last=tərtib edən Aydın Hüseynzadə|title=Gözümüz yaşlıdır, sinəmiz dağlı|year=1992|location=Bakı|publisher=Nicat nəşriyyatı|url=|pages=4}}</ref>. Аның шигырьләре һәм хикәяләре «Икбал», «Ени икбал», «Ачык сүз», «Куртулуш», «Дирилик», «Мәктәп», «Кардаш комегы» («Кардаш кёмеги»), «Азәрбайҗан»<ref>{{Cite web|url=https://www.azerbaijan-news.az/az/posts/detail/101-yashli-azerbaycan-194019|title=101 yaşlı "Azərbaycan"|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230818120319/https://www.azerbaijan-news.az/az/posts/detail/101-yashli-azerbaycan-194019|archivedate=2023-08-18|date=1970-01-01|language=az|work=worldinfo.az|accessdate=2023-08-18}}</ref> басмаларында һәм башка газета-журналларда<ref name=":0" /> басылып чыга. Аның хикәяләре 1914 елда басмада күренә башлый<ref>{{Cite book|last=Aydın Hüseynzadə|title=İstiqlal şairi Ümmügülsüm|year=2005|location=Bakı|publisher=Çaşıoğlu|url=|pages=19}}</ref>. 1915 елда аның «Ачык чәчәк» () хикәясе «Куртулуш» журналы игълан иткән конкурста призга лаек була.
1918—1920 елларда [[Әзербайҗан Демократик Республикасы]] төзелү уңаеннан ул ''«Төрек армиясенә», «Әй, төрек улы!»'', «Күчен, югал!», «Солдат анасына», «Кайгы җыры», «Илебез батырлыгы өчен» һәм «Мин аларның килүен көттем» шигырьләрен бастыра'' . Апрель һөҗүменнән соң ул ''«Аерылу»'' һәм ''«Минем байрак төшә»'' шигырьләрен яза, аларда ул Совет режимын хөкем итә. «Минем байрак төшә» шигыре 1920 елның 3 маенда, парламент бинасыннан Әзербайҗан байрагын алу уңаеннан языла<ref>{{Cite book|last=Nəsiman Yaqublu|title=Azərbaycan Milli Azadlıq Hərəkatı Ensiklopediyası|publisher=Qanun Nəşriyyatı|year=2018|id=978-9952-36-521-4|location=Bakı|pages=110}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://teleqraf.com/news/toplum/374932.html|title=Ümmügülsüm xanımdan yeni soraq – Vəfatından bir il sonra yazılan məqalə|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230818113019/https://teleqraf.com/news/toplum/374932.html|archivedate=2023-08-18|date=2023-04-24|language=az|work=Teleqraf.com|accessdate=2023-08-18}}</ref> . 1920—1930 елларда бу шигырьләр [[Төркия|Төркиядә]] һәм Әзербайҗан сәяси эмигрантлары арасында киң таралган, һәм Мәммәд Әмин Рәсүлзадә сөргендә язылган әсәрләрендә аларны аерым искә ала. Оккупациядән соң, ул гаиләсе белән [[Xızı|Хызыга]] күченә.
=== Эзәрлекләү ===
1937 елда, ире Сәйид Хөсәен кулга алынганнан соң<ref>{{Cite web|url=https://ru.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D0%B3%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B5_%D0%A1%D0%B5%D0%B8%D0%B4_%D0%93%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%9C%D0%B8%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC_%D0%BE%D0%B3%D0%BB%D1%8B_(1887)|title=Садыгзаде Сеид Гусейн Мир Казым оглы (1887)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220105100808/https://ru.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D0%B3%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B5_%D0%A1%D0%B5%D0%B8%D0%B4_%D0%93%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%9C%D0%B8%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC_%D0%BE%D0%B3%D0%BB%D1%8B_(1887)|archivedate=2022-01-05|author=|date=|language=az|publisher=ru.openlist.wiki|accessdate=2023-08-24}}</ref>, Өммегөлсем дә "халык дошманы"ның хатыны буларак кулга алына һәм Баил төрмәсенә җибәрелә. Аның фатирында тентү үткәрелә һәм милке тартып алына. Кулга алынганнан соң, аның әсәрләре тыела. Баил төрмәсендә ул «Минем кальга истәлекләре» дигән мемуарын яза. Берничә ай төрмәдә утырганнан соң, ул сигез елга төрмәгә хөкем ителә һәм [[Мордва Автономияле Совет Социалистик Республикасы|Мордовия АССРның]] Темляк хезмәт лагерына җибәрелә.
1943 елда Өммегөлсем СССР Эчке эшләр халык комиссариатына азат итү өчен гариза бирә. Ул 1944 елның апрелендә азат ителә. Әзербайҗанга кайткач, аңа Бакуда урнашу тыелган дип әйтәләр<ref>{{Cite web|url=https://www.azadliq.org/a/1945055.html|title=Gecikmiş etiraf...|work=web.archive.org|accessdate=2026-04-20}}</ref>. Өммегөлсем [[Шәмахы]]га күченә, анда берничә ай яшәгәннән соң, 1944 елның 17 сентябрендә 45 яшендә вафат була<ref>{{Cite web|url=https://kulis.az/xeber/tarix/Cavid-ona-elci-gldi-rini-gulllyib-Xzr-atdilar-oz-qbri-57-il-sonra-tapildi-colorredRsulzadnin-baldizi-Azrbaycanin-ilk-yazici-qadini...color-37667|title=Cavid ona elçi gəldi, ərini güllələyib Xəzərə atdılar, öz qəbri 57 il sonra tapıldı - Rəsulzadənin baldızı, Azərbaycanın ilk yazıçı qadını...|language=az|work=Kulis.az|accessdate=2026-04-20}}</ref>. Ул Шаһандан зиратына җирләнә.
== Гаиләсе ==
Өммегөлсем Мусават партиясенә нигез салучыларның берсе Мәммәд-Әли Рәсүлзадәнең апасы, шулай ук Мусават партиясе президиумы һәм [[Әзербайҗан Демократик Республикасы|Азәрбайҗан Демократик Республикасының]] Милли Советы рәисе Мәммәд Әмин Рәсүлзадәнең туганы һәм килене була<ref>{{Cite book|first1=Nəcibə|last=Bağırzadə|title=Vətən ayrısı Rəsulzadələr|year=2018|location=Bakı|publisher=Ecoprint|url=|pages=176}}</ref>.
1916 елда ул язучы Сәйид Хөсәен (Садихзадә) белән Тагиев театрында [[Җәлил Мәмәдкулизадә|Җәлил Мәммәдгулузаданың]] «Үлеләр» пьесасы куелган беренче тамашада таныша. Алар 1920 елда өйләнешәләр<ref>{{Cite book|last=tərtib edən Aydın Hüseynzadə|title=Gözümüz yaşlıdır, sinəmiz dağlı|year=1992|location=Bakı|publisher=Nicat nəşriyyatı|url=|pages=1}}</ref> . Бу никахтан бер кыз һәм өч ул туа. Кызлары Гөмрәл Садихзадә язучы, ә уллары Октай һәм Тогрул рәссамнар булалар. Октай Садихзадә — Әзербайҗан Республикасының халык рәссамы. Кече улы Чигатай 24 яшендә хезмәт батальонында хезмәт иткәндә авыр хезмәт нәтиҗәсендә туберкулёз белән авырып үлә<ref>{{Cite book|last=Qumral Sadıqzadə|title=Mənim nakam qardaşım|year=2002|location=Bakı|publisher=Çaşıoğlu|url=|pages=5}}</ref>.
== Хәтер ==
Кызы Гөмрәл Садыхзадә әтисе Сәйид Хөсәенгә багышланган «Соңгы порт — Хазар» романының икенче өлешендә Өммегөлсем турында күп искә ала<ref>{{Cite web|url=http://www.anl.az/down/meqale/edebiyyat/2019/fevral/635891.htm|title=Seyid Hüseyn yadigarı - Qumral Sadıqzadə|accessdate=2026-04-20}}</ref>.
2022 елның 18 декабрендә Бакы сәнгать галереясендә Өммегөлсем Садыхзадә истәлегенә багышланган күргәзмә ачыла<ref>{{Cite web|url=https://medeniyyet.az/page/news/65549/Cemen-ayrisi-%E2%80%93-Ummugulsum-Sadiqzade-yad-olunub.html|title="Çəmən ayrısı" – Ümgülsüm Sadıqzadə yad olunub|accessdate=2026-04-20}}</ref>.
2022 елның 17 декабрендә «Код исеме: „В. Х.А.“» [[:ru:Кодовое_имя:_«В.Х.А.»|«Кодовое имя: „В. Х. А.“»]] (код исеме «Ватанга хыянәт итүчеләрнең хатыннары», {{Lang-az|Vətən xainlərinin arvadları}})<ref>{{Cite web|url=https://azertag.az/xeber/_quotKod_adi_VXA_quot_tamasasi_novbeti_defe_sehnede-2508398|title="Kod adı: V.X.A" tamaşası növbəti dəfə səhnədə|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230228141005/https://azertag.az/xeber/_quotKod_adi_VXA_quot_tamasasi_novbeti_defe_sehnede-2508398|archivedate=2023-02-28|date=2023-02-27|language=az|publisher=Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi|accessdate=2023-03-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://525.az/news/194898-kod-adi-vxa-xalq-dusmenlerinin-arvadlari|title=Kod adı – V.X.A – (Xalq düşmənlərinin arvadları...)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220617070850/https://525.az/news/194898-kod-adi-vxa-xalq-dusmenlerinin-arvadlari|archivedate=2022-06-17|author=|date=2022-06-17|language=az|publisher=[[525-ci qəzet]]|accessdate=2023-03-06}}</ref> . Пьеса шулай ук Өммегөлсем Садихзадәнең фаҗигале тормышын күрсәтә.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
[[Төркем:ГУЛАГ тоткыннары]]
[[Төркем:Азәрбайҗанның феминизм эшлеклеләре]]
[[Төркем:Азәрбайҗан телле шагыйрьләр]]
[[Төркем:1944 елда вафатлар]]
[[Төркем:1899 елда туганнар]]
llcn4ib6k2fxbl2rgwep5tbc5j4gwem
5795040
5795039
2026-04-20T08:23:12Z
Баныу
35185
5795040
wikitext
text/x-wiki
{{адашлар|Өммегөлсем (мәгънәләр)}}
{{УК}}
'''Өммегөлсем Әбдуләзиз кызы Садихзадә''' ({{Lang-az|Ümmügülsüm Əbdüləziz qızı Sadıqzadə}}), ''Өммегөлсем'' исеме белән язган, [[Азәрбайҗан]] шагыйре, Сталин репрессияләре корбаны.
== Биографиясе ==
Өммегөлсем Әбдуләзиз кызы Садихзадә (кыз фамилиясе Рәсүлзадә) 1899 елда [[Новханы]] авылында дини гаиләдә туган<ref>{{Cite book|first1=Nəcibə|last=Bağırzadə|title=Vətən ayrısı Rəsulzadələr|year=2018|location=Bakı|publisher=Ecoprint|url=|pages=}}</ref> . Әтисе ярдәмендә ул [[Фарсы теле|фарсы]] һәм [[Гарәп теле|гарәп тел]]ләрен өйрәнә.
Ул [[1908 ел]]да шигырьләр яза башлый<ref name=":0">{{Cite book|last=tərtib edən Aydın Hüseynzadə|title=Gözümüz yaşlıdır, sinəmiz dağlı|year=1992|location=Bakı|publisher=Nicat nəşriyyatı|url=|pages=4}}</ref>. Аның шигырьләре һәм хикәяләре «Икбал», «Ени икбал», «Ачык сүз», «Куртулуш», «Дирилик», «Мәктәп», «Кардаш комегы» («Кардаш кёмеги»), «Азәрбайҗан»<ref>{{Cite web|url=https://www.azerbaijan-news.az/az/posts/detail/101-yashli-azerbaycan-194019|title=101 yaşlı "Azərbaycan"|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230818120319/https://www.azerbaijan-news.az/az/posts/detail/101-yashli-azerbaycan-194019|archivedate=2023-08-18|date=1970-01-01|language=az|work=worldinfo.az|accessdate=2023-08-18}}</ref> басмаларында һәм башка газета-журналларда<ref name=":0" /> басылып чыга. Аның хикәяләре 1914 елда басмада күренә башлый<ref>{{Cite book|last=Aydın Hüseynzadə|title=İstiqlal şairi Ümmügülsüm|year=2005|location=Bakı|publisher=Çaşıoğlu|url=|pages=19}}</ref>. 1915 елда аның «Ачык чәчәк» () хикәясе «Куртулуш» журналы игълан иткән конкурста призга лаек була.
1918—1920 елларда [[Әзербайҗан Демократик Республикасы]] төзелү уңаеннан ул ''«Төрек армиясенә», «Әй, төрек улы!»'', «Күчен, югал!», «Солдат анасына», «Кайгы җыры», «Илебез батырлыгы өчен» һәм «Мин аларның килүен көттем» шигырьләрен бастыра'' . Апрель һөҗүменнән соң ул ''«Аерылу»'' һәм ''«Минем байрак төшә»'' шигырьләрен яза, аларда ул Совет режимын хөкем итә. «Минем байрак төшә» шигыре 1920 елның 3 маенда, парламент бинасыннан Әзербайҗан байрагын алу уңаеннан языла<ref>{{Cite book|last=Nəsiman Yaqublu|title=Azərbaycan Milli Azadlıq Hərəkatı Ensiklopediyası|publisher=Qanun Nəşriyyatı|year=2018|id=978-9952-36-521-4|location=Bakı|pages=110}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://teleqraf.com/news/toplum/374932.html|title=Ümmügülsüm xanımdan yeni soraq – Vəfatından bir il sonra yazılan məqalə|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230818113019/https://teleqraf.com/news/toplum/374932.html|archivedate=2023-08-18|date=2023-04-24|language=az|work=Teleqraf.com|accessdate=2023-08-18}}</ref> . 1920—1930 елларда бу шигырьләр [[Төркия|Төркиядә]] һәм Әзербайҗан сәяси эмигрантлары арасында киң таралган, һәм Мәммәд Әмин Рәсүлзадә сөргендә язылган әсәрләрендә аларны аерым искә ала. Оккупациядән соң, ул гаиләсе белән [[Xızı|Хызыга]] күченә.
=== Эзәрлекләү ===
1937 елда, ире Сәйид Хөсәен кулга алынганнан соң<ref>{{Cite web|url=https://ru.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D0%B3%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B5_%D0%A1%D0%B5%D0%B8%D0%B4_%D0%93%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%9C%D0%B8%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC_%D0%BE%D0%B3%D0%BB%D1%8B_(1887)|title=Садыгзаде Сеид Гусейн Мир Казым оглы (1887)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220105100808/https://ru.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D0%B3%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B5_%D0%A1%D0%B5%D0%B8%D0%B4_%D0%93%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%9C%D0%B8%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC_%D0%BE%D0%B3%D0%BB%D1%8B_(1887)|archivedate=2022-01-05|author=|date=|language=az|publisher=ru.openlist.wiki|accessdate=2023-08-24}}</ref>, Өммегөлсем дә "халык дошманы"ның хатыны буларак кулга алына һәм Баил төрмәсенә җибәрелә. Аның фатирында тентү үткәрелә һәм милке тартып алына. Кулга алынганнан соң, аның әсәрләре тыела. Баил төрмәсендә ул «Минем кальга истәлекләре» дигән мемуарын яза. Берничә ай төрмәдә утырганнан соң, ул сигез елга төрмәгә хөкем ителә һәм [[Мордва Автономияле Совет Социалистик Республикасы|Мордовия АССРның]] Темляк хезмәт лагерына җибәрелә.
1943 елда Өммегөлсем СССР Эчке эшләр халык комиссариатына азат итү өчен гариза бирә. Ул 1944 елның апрелендә азат ителә. Әзербайҗанга кайткач, аңа Бакуда урнашу тыелган дип әйтәләр<ref>{{Cite web|url=https://www.azadliq.org/a/1945055.html|title=Gecikmiş etiraf...|work=web.archive.org|accessdate=2026-04-20}}</ref>. Өммегөлсем [[Шәмахы]]га күченә, анда берничә ай яшәгәннән соң, 1944 елның 17 сентябрендә 45 яшендә вафат була<ref>{{Cite web|url=https://kulis.az/xeber/tarix/Cavid-ona-elci-gldi-rini-gulllyib-Xzr-atdilar-oz-qbri-57-il-sonra-tapildi-colorredRsulzadnin-baldizi-Azrbaycanin-ilk-yazici-qadini...color-37667|title=Cavid ona elçi gəldi, ərini güllələyib Xəzərə atdılar, öz qəbri 57 il sonra tapıldı - Rəsulzadənin baldızı, Azərbaycanın ilk yazıçı qadını...|language=az|work=Kulis.az|accessdate=2026-04-20}}</ref>. Ул Шаһандан зиратына җирләнә.
== Гаиләсе ==
Өммегөлсем Мусават партиясенә нигез салучыларның берсе Мәммәд-Әли Рәсүлзадәнең апасы, шулай ук Мусават партиясе президиумы һәм [[Әзербайҗан Демократик Республикасы|Азәрбайҗан Демократик Республикасының]] Милли Советы рәисе Мәммәд Әмин Рәсүлзадәнең туганы һәм килене була<ref>{{Cite book|first1=Nəcibə|last=Bağırzadə|title=Vətən ayrısı Rəsulzadələr|year=2018|location=Bakı|publisher=Ecoprint|url=|pages=176}}</ref>.
1916 елда ул язучы Сәйид Хөсәен (Садихзадә) белән Тагиев театрында [[Җәлил Мәмәдкулизадә|Җәлил Мәммәдгулузаданың]] «Үлеләр» пьесасы куелган беренче тамашада таныша. Алар 1920 елда өйләнешәләр<ref>{{Cite book|last=tərtib edən Aydın Hüseynzadə|title=Gözümüz yaşlıdır, sinəmiz dağlı|year=1992|location=Bakı|publisher=Nicat nəşriyyatı|url=|pages=1}}</ref> . Бу никахтан бер кыз һәм өч ул туа. Кызлары Гөмрәл Садихзадә язучы, ә уллары Октай һәм Тогрул рәссамнар булалар. Октай Садихзадә — Әзербайҗан Республикасының халык рәссамы. Кече улы Чигатай 24 яшендә хезмәт батальонында хезмәт иткәндә авыр хезмәт нәтиҗәсендә туберкулёз белән авырып үлә<ref>{{Cite book|last=Qumral Sadıqzadə|title=Mənim nakam qardaşım|year=2002|location=Bakı|publisher=Çaşıoğlu|url=|pages=5}}</ref>.
== Хәтер ==
Кызы Гөмрәл Садыхзадә әтисе Сәйид Хөсәенгә багышланган «Соңгы порт — Хазар» романының икенче өлешендә Өммегөлсем турында күп искә ала<ref>{{Cite web|url=http://www.anl.az/down/meqale/edebiyyat/2019/fevral/635891.htm|title=Seyid Hüseyn yadigarı - Qumral Sadıqzadə|accessdate=2026-04-20}}</ref>.
2022 елның 18 декабрендә Бакы сәнгать галереясендә Өммегөлсем Садыхзадә истәлегенә багышланган күргәзмә ачыла<ref>{{Cite web|url=https://medeniyyet.az/page/news/65549/Cemen-ayrisi-%E2%80%93-Ummugulsum-Sadiqzade-yad-olunub.html|title="Çəmən ayrısı" – Ümgülsüm Sadıqzadə yad olunub|accessdate=2026-04-20}}</ref>.
2022 елның 17 декабрендә «Код исеме: „В. Х.А.“» [[:ru:Кодовое_имя:_«В.Х.А.»|«Кодовое имя: „В. Х. А.“»]] (код исеме «Ватанга хыянәт итүчеләрнең хатыннары», {{Lang-az|Vətən xainlərinin arvadları}})<ref>{{Cite web|url=https://azertag.az/xeber/_quotKod_adi_VXA_quot_tamasasi_novbeti_defe_sehnede-2508398|title="Kod adı: V.X.A" tamaşası növbəti dəfə səhnədə|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230228141005/https://azertag.az/xeber/_quotKod_adi_VXA_quot_tamasasi_novbeti_defe_sehnede-2508398|archivedate=2023-02-28|date=2023-02-27|language=az|publisher=Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi|accessdate=2023-03-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://525.az/news/194898-kod-adi-vxa-xalq-dusmenlerinin-arvadlari|title=Kod adı – V.X.A – (Xalq düşmənlərinin arvadları...)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220617070850/https://525.az/news/194898-kod-adi-vxa-xalq-dusmenlerinin-arvadlari|archivedate=2022-06-17|author=|date=2022-06-17|language=az|publisher=[[525-ci qəzet]]|accessdate=2023-03-06}}</ref> . Пьеса шулай ук Өммегөлсем Садихзадәнең фаҗигале тормышын күрсәтә.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
[[Төркем:ГУЛАГ тоткыннары]]
[[Төркем:Азәрбайҗанның феминизм эшлеклеләре]]
[[Төркем:Азәрбайҗан телле шагыйрьләр]]
[[Төркем:1944 елда вафатлар]]
[[Төркем:1899 елда туганнар]]
jebcq2vr1go2x9nfciwnur7eijmfy7a
5795044
5795040
2026-04-20T08:26:48Z
Баныу
35185
5795044
wikitext
text/x-wiki
{{адашлар|Өммегөлсем (мәгънәләр)}}
{{УК}}
'''Өммегөлсем Әбдуләзиз кызы Садихзадә''' ({{Lang-az|Ümmügülsüm Əbdüləziz qızı Sadıqzadə}}) — ''Өммегөлсем'' исеме белән язган, [[Азәрбайҗан]] шагыйре, Сталин репрессияләре корбаны.
== Биографиясе ==
Өммегөлсем Әбдуләзиз кызы Садихзадә (кыз фамилиясе Рәсүлзадә) 1899 елда [[Новханы]] авылында дини гаиләдә туган<ref>{{Cite book|first1=Nəcibə|last=Bağırzadə|title=Vətən ayrısı Rəsulzadələr|year=2018|location=Bakı|publisher=Ecoprint|url=|pages=}}</ref> . Әтисе ярдәмендә ул [[Фарсы теле|фарсы]] һәм [[Гарәп теле|гарәп тел]]ләрен өйрәнә.
Ул [[1908 ел]]да шигырьләр яза башлый<ref name=":0">{{Cite book|last=tərtib edən Aydın Hüseynzadə|title=Gözümüz yaşlıdır, sinəmiz dağlı|year=1992|location=Bakı|publisher=Nicat nəşriyyatı|url=|pages=4}}</ref>. Аның шигырьләре һәм хикәяләре «Икбал», «Ени икбал», «Ачык сүз», «Куртулуш», «Дирилик», «Мәктәп», «Кардаш комегы» («Кардаш кёмеги»), «Азәрбайҗан»<ref>{{Cite web|url=https://www.azerbaijan-news.az/az/posts/detail/101-yashli-azerbaycan-194019|title=101 yaşlı "Azərbaycan"|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230818120319/https://www.azerbaijan-news.az/az/posts/detail/101-yashli-azerbaycan-194019|archivedate=2023-08-18|date=1970-01-01|language=az|work=worldinfo.az|accessdate=2023-08-18}}</ref> басмаларында һәм башка газета-журналларда<ref name=":0" /> басылып чыга. Аның хикәяләре 1914 елда басмада күренә башлый<ref>{{Cite book|last=Aydın Hüseynzadə|title=İstiqlal şairi Ümmügülsüm|year=2005|location=Bakı|publisher=Çaşıoğlu|url=|pages=19}}</ref>. 1915 елда аның «Ачык чәчәк» () хикәясе «Куртулуш» журналы игълан иткән конкурста призга лаек була.
1918—1920 елларда [[Әзербайҗан Демократик Республикасы]] төзелү уңаеннан ул ''«Төрек армиясенә», «Әй, төрек улы!»'', «Күчен, югал!», «Солдат анасына», «Кайгы җыры», «Илебез батырлыгы өчен» һәм «Мин аларның килүен көттем» шигырьләрен бастыра'' . Апрель һөҗүменнән соң ул ''«Аерылу»'' һәм ''«Минем байрак төшә»'' шигырьләрен яза, аларда ул Совет режимын хөкем итә. «Минем байрак төшә» шигыре 1920 елның 3 маенда, парламент бинасыннан Әзербайҗан байрагын алу уңаеннан языла<ref>{{Cite book|last=Nəsiman Yaqublu|title=Azərbaycan Milli Azadlıq Hərəkatı Ensiklopediyası|publisher=Qanun Nəşriyyatı|year=2018|id=978-9952-36-521-4|location=Bakı|pages=110}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://teleqraf.com/news/toplum/374932.html|title=Ümmügülsüm xanımdan yeni soraq – Vəfatından bir il sonra yazılan məqalə|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230818113019/https://teleqraf.com/news/toplum/374932.html|archivedate=2023-08-18|date=2023-04-24|language=az|work=Teleqraf.com|accessdate=2023-08-18}}</ref> . 1920—1930 елларда бу шигырьләр [[Төркия|Төркиядә]] һәм Әзербайҗан сәяси эмигрантлары арасында киң таралган, һәм Мәммәд Әмин Рәсүлзадә сөргендә язылган әсәрләрендә аларны аерым искә ала. Оккупациядән соң, ул гаиләсе белән [[Xızı|Хызыга]] күченә.
=== Эзәрлекләү ===
1937 елда, ире Сәйид Хөсәен кулга алынганнан соң<ref>{{Cite web|url=https://ru.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D0%B3%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B5_%D0%A1%D0%B5%D0%B8%D0%B4_%D0%93%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%9C%D0%B8%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC_%D0%BE%D0%B3%D0%BB%D1%8B_(1887)|title=Садыгзаде Сеид Гусейн Мир Казым оглы (1887)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220105100808/https://ru.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D0%B3%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B5_%D0%A1%D0%B5%D0%B8%D0%B4_%D0%93%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%9C%D0%B8%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC_%D0%BE%D0%B3%D0%BB%D1%8B_(1887)|archivedate=2022-01-05|author=|date=|language=az|publisher=ru.openlist.wiki|accessdate=2023-08-24}}</ref>, Өммегөлсем дә "халык дошманы"ның хатыны буларак кулга алына һәм Баил төрмәсенә җибәрелә. Аның фатирында тентү үткәрелә һәм милке тартып алына. Кулга алынганнан соң, аның әсәрләре тыела. Баил төрмәсендә ул «Минем кальга истәлекләре» дигән мемуарын яза. Берничә ай төрмәдә утырганнан соң, ул сигез елга төрмәгә хөкем ителә һәм [[Мордва Автономияле Совет Социалистик Республикасы|Мордовия АССРның]] Темляк хезмәт лагерына җибәрелә.
1943 елда Өммегөлсем СССР Эчке эшләр халык комиссариатына азат итү өчен гариза бирә. Ул 1944 елның апрелендә азат ителә. Әзербайҗанга кайткач, аңа Бакуда урнашу тыелган дип әйтәләр<ref>{{Cite web|url=https://www.azadliq.org/a/1945055.html|title=Gecikmiş etiraf...|work=web.archive.org|accessdate=2026-04-20}}</ref>. Өммегөлсем [[Шәмахы]]га күченә, анда берничә ай яшәгәннән соң, 1944 елның 17 сентябрендә 45 яшендә вафат була<ref>{{Cite web|url=https://kulis.az/xeber/tarix/Cavid-ona-elci-gldi-rini-gulllyib-Xzr-atdilar-oz-qbri-57-il-sonra-tapildi-colorredRsulzadnin-baldizi-Azrbaycanin-ilk-yazici-qadini...color-37667|title=Cavid ona elçi gəldi, ərini güllələyib Xəzərə atdılar, öz qəbri 57 il sonra tapıldı - Rəsulzadənin baldızı, Azərbaycanın ilk yazıçı qadını...|language=az|work=Kulis.az|accessdate=2026-04-20}}</ref>. Ул Шаһандан зиратына җирләнә.
== Гаиләсе ==
Өммегөлсем Мусават партиясенә нигез салучыларның берсе Мәммәд-Әли Рәсүлзадәнең апасы, шулай ук Мусават партиясе президиумы һәм [[Әзербайҗан Демократик Республикасы|Азәрбайҗан Демократик Республикасының]] Милли Советы рәисе Мәммәд Әмин Рәсүлзадәнең туганы һәм килене була<ref>{{Cite book|first1=Nəcibə|last=Bağırzadə|title=Vətən ayrısı Rəsulzadələr|year=2018|location=Bakı|publisher=Ecoprint|url=|pages=176}}</ref>.
1916 елда ул язучы Сәйид Хөсәен (Садихзадә) белән Тагиев театрында [[Җәлил Мәмәдкулизадә|Җәлил Мәммәдгулузаданың]] «Үлеләр» пьесасы куелган беренче тамашада таныша. Алар 1920 елда өйләнешәләр<ref>{{Cite book|last=tərtib edən Aydın Hüseynzadə|title=Gözümüz yaşlıdır, sinəmiz dağlı|year=1992|location=Bakı|publisher=Nicat nəşriyyatı|url=|pages=1}}</ref> . Бу никахтан бер кыз һәм өч ул туа. Кызлары Гөмрәл Садихзадә язучы, ә уллары Октай һәм Тогрул рәссамнар булалар. Октай Садихзадә — Әзербайҗан Республикасының халык рәссамы. Кече улы Чигатай 24 яшендә хезмәт батальонында хезмәт иткәндә авыр хезмәт нәтиҗәсендә туберкулёз белән авырып үлә<ref>{{Cite book|last=Qumral Sadıqzadə|title=Mənim nakam qardaşım|year=2002|location=Bakı|publisher=Çaşıoğlu|url=|pages=5}}</ref>.
== Хәтер ==
Кызы Гөмрәл Садыхзадә әтисе Сәйид Хөсәенгә багышланган «Соңгы порт — Хазар» романының икенче өлешендә Өммегөлсем турында күп искә ала<ref>{{Cite web|url=http://www.anl.az/down/meqale/edebiyyat/2019/fevral/635891.htm|title=Seyid Hüseyn yadigarı - Qumral Sadıqzadə|accessdate=2026-04-20}}</ref>.
2022 елның 18 декабрендә Бакы сәнгать галереясендә Өммегөлсем Садыхзадә истәлегенә багышланган күргәзмә ачыла<ref>{{Cite web|url=https://medeniyyet.az/page/news/65549/Cemen-ayrisi-%E2%80%93-Ummugulsum-Sadiqzade-yad-olunub.html|title="Çəmən ayrısı" – Ümgülsüm Sadıqzadə yad olunub|accessdate=2026-04-20}}</ref>.
2022 елның 17 декабрендә «Код исеме: „В. Х. А.“» [[:ru:Кодовое_имя:_«В.Х.А.»|«Кодовое имя: „В. Х. А.“»]] (код исеме «Ватанга хыянәт итүчеләрнең хатыннары», {{Lang-az|Vətən xainlərinin arvadları}})<ref>{{Cite web|url=https://azertag.az/xeber/_quotKod_adi_VXA_quot_tamasasi_novbeti_defe_sehnede-2508398|title="Kod adı: V.X.A" tamaşası növbəti dəfə səhnədə|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230228141005/https://azertag.az/xeber/_quotKod_adi_VXA_quot_tamasasi_novbeti_defe_sehnede-2508398|archivedate=2023-02-28|date=2023-02-27|language=az|publisher=Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi|accessdate=2023-03-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://525.az/news/194898-kod-adi-vxa-xalq-dusmenlerinin-arvadlari|title=Kod adı – V.X.A – (Xalq düşmənlərinin arvadları...)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220617070850/https://525.az/news/194898-kod-adi-vxa-xalq-dusmenlerinin-arvadlari|archivedate=2022-06-17|author=|date=2022-06-17|language=az|publisher=[[525-ci qəzet]]|accessdate=2023-03-06}}</ref> . Пьеса шулай ук Өммегөлсем Садихзадәнең фаҗигале тормышын күрсәтә.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
[[Төркем:ГУЛАГ тоткыннары]]
[[Төркем:Азәрбайҗанның феминизм эшлеклеләре]]
[[Төркем:Азәрбайҗан телле шагыйрьләр]]
[[Төркем:1944 елда вафатлар]]
[[Төркем:1899 елда туганнар]]
3mwuevmc4wu3hgslwmjbh4vm6kle2m2
5795046
5795044
2026-04-20T08:31:02Z
Баныу
35185
5795046
wikitext
text/x-wiki
{{адашлар|Өммегөлсем (мәгънәләр)}}
{{УК}}
'''Өммегөлсем Әбдуләзиз кызы Садихзадә''' ({{Lang-az|Ümmügülsüm Əbdüləziz qızı Sadıqzadə}};[[1899 ел]],[[Новханы]]—[[17 сентябрь]] [[1944 ел]]) — ''Өммегөлсем'' исеме белән язган, [[Азәрбайҗан]] шагыйре, Сталин репрессияләре корбаны.
== Биографиясе ==
Өммегөлсем Әбдуләзиз кызы Садихзадә (кыз фамилиясе Рәсүлзадә) 1899 елда [[Новханы]] авылында дини гаиләдә туган<ref>{{Cite book|first1=Nəcibə|last=Bağırzadə|title=Vətən ayrısı Rəsulzadələr|year=2018|location=Bakı|publisher=Ecoprint|url=|pages=}}</ref> . Әтисе ярдәмендә ул [[Фарсы теле|фарсы]] һәм [[Гарәп теле|гарәп тел]]ләрен өйрәнә.
Ул [[1908 ел]]да шигырьләр яза башлый<ref name=":0">{{Cite book|last=tərtib edən Aydın Hüseynzadə|title=Gözümüz yaşlıdır, sinəmiz dağlı|year=1992|location=Bakı|publisher=Nicat nəşriyyatı|url=|pages=4}}</ref>. Аның шигырьләре һәм хикәяләре «Икбал», «Ени икбал», «Ачык сүз», «Куртулуш», «Дирилик», «Мәктәп», «Кардаш комегы» («Кардаш кёмеги»), «Азәрбайҗан»<ref>{{Cite web|url=https://www.azerbaijan-news.az/az/posts/detail/101-yashli-azerbaycan-194019|title=101 yaşlı "Azərbaycan"|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230818120319/https://www.azerbaijan-news.az/az/posts/detail/101-yashli-azerbaycan-194019|archivedate=2023-08-18|date=1970-01-01|language=az|work=worldinfo.az|accessdate=2023-08-18}}</ref> басмаларында һәм башка газета-журналларда<ref name=":0" /> басылып чыга. Аның хикәяләре 1914 елда басмада күренә башлый<ref>{{Cite book|last=Aydın Hüseynzadə|title=İstiqlal şairi Ümmügülsüm|year=2005|location=Bakı|publisher=Çaşıoğlu|url=|pages=19}}</ref>. 1915 елда аның «Ачык чәчәк» () хикәясе «Куртулуш» журналы игълан иткән конкурста призга лаек була.
1918—1920 елларда [[Әзербайҗан Демократик Республикасы]] төзелү уңаеннан ул ''«Төрек армиясенә», «Әй, төрек улы!»'', «Күчен, югал!», «Солдат анасына», «Кайгы җыры», «Илебез батырлыгы өчен» һәм «Мин аларның килүен көттем» шигырьләрен бастыра''. Апрель һөҗүменнән соң ул ''«Аерылу»'' һәм ''«Минем байрак төшә»'' шигырьләрен яза, аларда ул Совет режимын хөкем итә. «Минем байрак төшә» шигыре 1920 елның 3 маенда, парламент бинасыннан Әзербайҗан байрагын алу уңаеннан языла<ref>{{Cite book|last=Nəsiman Yaqublu|title=Azərbaycan Milli Azadlıq Hərəkatı Ensiklopediyası|publisher=Qanun Nəşriyyatı|year=2018|id=978-9952-36-521-4|location=Bakı|pages=110}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://teleqraf.com/news/toplum/374932.html|title=Ümmügülsüm xanımdan yeni soraq – Vəfatından bir il sonra yazılan məqalə|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230818113019/https://teleqraf.com/news/toplum/374932.html|archivedate=2023-08-18|date=2023-04-24|language=az|work=Teleqraf.com|accessdate=2023-08-18}}</ref> . 1920—1930 елларда бу шигырьләр [[Төркия|Төркиядә]] һәм Әзербайҗан сәяси эмигрантлары арасында киң таралган, һәм Мәммәд Әмин Рәсүлзадә сөргендә язылган әсәрләрендә аларны аерым искә ала. Оккупациядән соң, ул гаиләсе белән [[Xızı|Хызыга]] күченә.
=== Эзәрлекләү ===
1937 елда, ире Сәйид Хөсәен кулга алынганнан соң<ref>{{Cite web|url=https://ru.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D0%B3%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B5_%D0%A1%D0%B5%D0%B8%D0%B4_%D0%93%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%9C%D0%B8%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC_%D0%BE%D0%B3%D0%BB%D1%8B_(1887)|title=Садыгзаде Сеид Гусейн Мир Казым оглы (1887)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220105100808/https://ru.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D0%B3%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B5_%D0%A1%D0%B5%D0%B8%D0%B4_%D0%93%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%9C%D0%B8%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC_%D0%BE%D0%B3%D0%BB%D1%8B_(1887)|archivedate=2022-01-05|author=|date=|language=az|publisher=ru.openlist.wiki|accessdate=2023-08-24}}</ref>, Өммегөлсем дә "халык дошманы"ның хатыны буларак кулга алына һәм Баил төрмәсенә җибәрелә. Аның фатирында тентү үткәрелә һәм милке тартып алына. Кулга алынганнан соң, аның әсәрләре тыела. Баил төрмәсендә ул «Минем кальга истәлекләре» дигән мемуарын яза. Берничә ай төрмәдә утырганнан соң, ул сигез елга төрмәгә хөкем ителә һәм [[Мордва Автономияле Совет Социалистик Республикасы|Мордовия АССРның]] Темляк хезмәт лагерына җибәрелә.
1943 елда Өммегөлсем СССР Эчке эшләр халык комиссариатына азат итү өчен гариза бирә. Ул 1944 елның апрелендә азат ителә. Әзербайҗанга кайткач, аңа Бакуда урнашу тыелган дип әйтәләр<ref>{{Cite web|url=https://www.azadliq.org/a/1945055.html|title=Gecikmiş etiraf...|work=web.archive.org|accessdate=2026-04-20}}</ref>. Өммегөлсем [[Шәмахы]]га күченә, анда берничә ай яшәгәннән соң, 1944 елның 17 сентябрендә 45 яшендә вафат була<ref>{{Cite web|url=https://kulis.az/xeber/tarix/Cavid-ona-elci-gldi-rini-gulllyib-Xzr-atdilar-oz-qbri-57-il-sonra-tapildi-colorredRsulzadnin-baldizi-Azrbaycanin-ilk-yazici-qadini...color-37667|title=Cavid ona elçi gəldi, ərini güllələyib Xəzərə atdılar, öz qəbri 57 il sonra tapıldı - Rəsulzadənin baldızı, Azərbaycanın ilk yazıçı qadını...|language=az|work=Kulis.az|accessdate=2026-04-20}}</ref>. Ул Шаһандан зиратына җирләнә.
== Гаиләсе ==
Өммегөлсем Мусават партиясенә нигез салучыларның берсе Мәммәд-Әли Рәсүлзадәнең апасы, шулай ук Мусават партиясе президиумы һәм [[Әзербайҗан Демократик Республикасы|Азәрбайҗан Демократик Республикасының]] Милли Советы рәисе Мәммәд Әмин Рәсүлзадәнең туганы һәм килене була<ref>{{Cite book|first1=Nəcibə|last=Bağırzadə|title=Vətən ayrısı Rəsulzadələr|year=2018|location=Bakı|publisher=Ecoprint|url=|pages=176}}</ref>.
1916 елда ул язучы Сәйид Хөсәен (Садихзадә) белән Тагиев театрында [[Җәлил Мәмәдкулизадә|Җәлил Мәммәдгулузаданың]] «Үлеләр» пьесасы куелган беренче тамашада таныша. Алар 1920 елда өйләнешәләр<ref>{{Cite book|last=tərtib edən Aydın Hüseynzadə|title=Gözümüz yaşlıdır, sinəmiz dağlı|year=1992|location=Bakı|publisher=Nicat nəşriyyatı|url=|pages=1}}</ref> . Бу никахтан бер кыз һәм өч ул туа. Кызлары Гөмрәл Садихзадә язучы, ә уллары Октай һәм Тогрул рәссамнар булалар. Октай Садихзадә — Әзербайҗан Республикасының халык рәссамы. Кече улы Чигатай 24 яшендә хезмәт батальонында хезмәт иткәндә авыр хезмәт нәтиҗәсендә туберкулёз белән авырып үлә<ref>{{Cite book|last=Qumral Sadıqzadə|title=Mənim nakam qardaşım|year=2002|location=Bakı|publisher=Çaşıoğlu|url=|pages=5}}</ref>.
== Хәтер ==
Кызы Гөмрәл Садыхзадә әтисе Сәйид Хөсәенгә багышланган «Соңгы порт — Хазар» романының икенче өлешендә Өммегөлсем турында күп искә ала<ref>{{Cite web|url=http://www.anl.az/down/meqale/edebiyyat/2019/fevral/635891.htm|title=Seyid Hüseyn yadigarı - Qumral Sadıqzadə|accessdate=2026-04-20}}</ref>.
2022 елның 18 декабрендә Бакы сәнгать галереясендә Өммегөлсем Садыхзадә истәлегенә багышланган күргәзмә ачыла<ref>{{Cite web|url=https://medeniyyet.az/page/news/65549/Cemen-ayrisi-%E2%80%93-Ummugulsum-Sadiqzade-yad-olunub.html|title="Çəmən ayrısı" – Ümgülsüm Sadıqzadə yad olunub|accessdate=2026-04-20}}</ref>.
2022 елның 17 декабрендә «Код исеме: „В. Х. А.“» [[:ru:Кодовое_имя:_«В.Х.А.»|«Кодовое имя: „В. Х. А.“»]] (код исеме «Ватанга хыянәт итүчеләрнең хатыннары», {{Lang-az|Vətən xainlərinin arvadları}})<ref>{{Cite web|url=https://azertag.az/xeber/_quotKod_adi_VXA_quot_tamasasi_novbeti_defe_sehnede-2508398|title="Kod adı: V.X.A" tamaşası növbəti dəfə səhnədə|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230228141005/https://azertag.az/xeber/_quotKod_adi_VXA_quot_tamasasi_novbeti_defe_sehnede-2508398|archivedate=2023-02-28|date=2023-02-27|language=az|publisher=Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi|accessdate=2023-03-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://525.az/news/194898-kod-adi-vxa-xalq-dusmenlerinin-arvadlari|title=Kod adı – V.X.A – (Xalq düşmənlərinin arvadları...)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220617070850/https://525.az/news/194898-kod-adi-vxa-xalq-dusmenlerinin-arvadlari|archivedate=2022-06-17|author=|date=2022-06-17|language=az|publisher=[[525-ci qəzet]]|accessdate=2023-03-06}}</ref> . Пьеса шулай ук Өммегөлсем Садихзадәнең фаҗигале тормышын күрсәтә.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
[[Төркем:ГУЛАГ тоткыннары]]
[[Төркем:Азәрбайҗанның феминизм эшлеклеләре]]
[[Төркем:Азәрбайҗан телле шагыйрьләр]]
[[Төркем:1944 елда вафатлар]]
[[Төркем:1899 елда туганнар]]
bvmgfdkwo2uiyphkmg4myg8c5z2uqxz
5795047
5795046
2026-04-20T08:34:19Z
Баныу
35185
5795047
wikitext
text/x-wiki
{{адашлар|Өммегөлсем (мәгънәләр)}}
{{УК}}
'''Өммегөлсем Әбдуләзиз кызы Садихзадә''' ({{Lang-az|Ümmügülsüm Əbdüləziz qızı Sadıqzadə}};[[1899 ел]],[[Новханы]]—[[17 сентябрь]] [[1944 ел]], [[Шәмахы]]) — ''Өммегөлсем'' исеме белән язган, [[Азәрбайҗан]] шагыйре, [[Сталин репрессияләре]] корбаны.
== Биографиясе ==
Өммегөлсем Әбдуләзиз кызы Садихзадә (кыз фамилиясе Рәсүлзадә) 1899 елда [[Новханы]] авылында дини гаиләдә туган<ref>{{Cite book|first1=Nəcibə|last=Bağırzadə|title=Vətən ayrısı Rəsulzadələr|year=2018|location=Bakı|publisher=Ecoprint|url=|pages=}}</ref> . Әтисе ярдәмендә ул [[Фарсы теле|фарсы]] һәм [[Гарәп теле|гарәп тел]]ләрен өйрәнә.
Ул [[1908 ел]]да шигырьләр яза башлый<ref name=":0">{{Cite book|last=tərtib edən Aydın Hüseynzadə|title=Gözümüz yaşlıdır, sinəmiz dağlı|year=1992|location=Bakı|publisher=Nicat nəşriyyatı|url=|pages=4}}</ref>. Аның шигырьләре һәм хикәяләре «Икбал», «Ени икбал», «Ачык сүз», «Куртулуш», «Дирилик», «Мәктәп», «Кардаш комегы» («Кардаш кёмеги»), «Азәрбайҗан»<ref>{{Cite web|url=https://www.azerbaijan-news.az/az/posts/detail/101-yashli-azerbaycan-194019|title=101 yaşlı "Azərbaycan"|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230818120319/https://www.azerbaijan-news.az/az/posts/detail/101-yashli-azerbaycan-194019|archivedate=2023-08-18|date=1970-01-01|language=az|work=worldinfo.az|accessdate=2023-08-18}}</ref> басмаларында һәм башка газета-журналларда<ref name=":0" /> басылып чыга. Аның хикәяләре 1914 елда басмада күренә башлый<ref>{{Cite book|last=Aydın Hüseynzadə|title=İstiqlal şairi Ümmügülsüm|year=2005|location=Bakı|publisher=Çaşıoğlu|url=|pages=19}}</ref>. 1915 елда аның «Ачык чәчәк» () хикәясе «Куртулуш» журналы игълан иткән конкурста призга лаек була.
1918—1920 елларда [[Әзербайҗан Демократик Республикасы]] төзелү уңаеннан ул ''«Төрек армиясенә», «Әй, төрек улы!»'', «Күчен, югал!», «Солдат анасына», «Кайгы җыры», «Илебез батырлыгы өчен» һәм «Мин аларның килүен көттем» шигырьләрен бастыра''. Апрель һөҗүменнән соң ул ''«Аерылу»'' һәм ''«Минем байрак төшә»'' шигырьләрен яза, аларда ул Совет режимын хөкем итә. «Минем байрак төшә» шигыре 1920 елның 3 маенда, парламент бинасыннан Әзербайҗан байрагын алу уңаеннан языла<ref>{{Cite book|last=Nəsiman Yaqublu|title=Azərbaycan Milli Azadlıq Hərəkatı Ensiklopediyası|publisher=Qanun Nəşriyyatı|year=2018|id=978-9952-36-521-4|location=Bakı|pages=110}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://teleqraf.com/news/toplum/374932.html|title=Ümmügülsüm xanımdan yeni soraq – Vəfatından bir il sonra yazılan məqalə|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230818113019/https://teleqraf.com/news/toplum/374932.html|archivedate=2023-08-18|date=2023-04-24|language=az|work=Teleqraf.com|accessdate=2023-08-18}}</ref> . 1920—1930 елларда бу шигырьләр [[Төркия|Төркиядә]] һәм Әзербайҗан сәяси эмигрантлары арасында киң таралган, һәм Мәммәд Әмин Рәсүлзадә сөргендә язылган әсәрләрендә аларны аерым искә ала. Оккупациядән соң, ул гаиләсе белән [[Xızı|Хызыга]] күченә.
=== Эзәрлекләү ===
1937 елда, ире Сәйид Хөсәен кулга алынганнан соң<ref>{{Cite web|url=https://ru.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D0%B3%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B5_%D0%A1%D0%B5%D0%B8%D0%B4_%D0%93%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%9C%D0%B8%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC_%D0%BE%D0%B3%D0%BB%D1%8B_(1887)|title=Садыгзаде Сеид Гусейн Мир Казым оглы (1887)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220105100808/https://ru.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D0%B3%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B5_%D0%A1%D0%B5%D0%B8%D0%B4_%D0%93%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%9C%D0%B8%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC_%D0%BE%D0%B3%D0%BB%D1%8B_(1887)|archivedate=2022-01-05|author=|date=|language=az|publisher=ru.openlist.wiki|accessdate=2023-08-24}}</ref>, Өммегөлсем дә "халык дошманы"ның хатыны буларак кулга алына һәм Баил төрмәсенә җибәрелә. Аның фатирында тентү үткәрелә һәм милке тартып алына. Кулга алынганнан соң, аның әсәрләре тыела. Баил төрмәсендә ул «Минем кальга истәлекләре» дигән мемуарын яза. Берничә ай төрмәдә утырганнан соң, ул сигез елга төрмәгә хөкем ителә һәм [[Мордва Автономияле Совет Социалистик Республикасы|Мордовия АССРның]] Темляк хезмәт лагерына җибәрелә.
1943 елда Өммегөлсем СССР Эчке эшләр халык комиссариатына азат итү өчен гариза бирә. Ул 1944 елның апрелендә азат ителә. Әзербайҗанга кайткач, аңа Бакуда урнашу тыелган дип әйтәләр<ref>{{Cite web|url=https://www.azadliq.org/a/1945055.html|title=Gecikmiş etiraf...|work=web.archive.org|accessdate=2026-04-20}}</ref>. Өммегөлсем [[Шәмахы]]га күченә, анда берничә ай яшәгәннән соң, 1944 елның 17 сентябрендә 45 яшендә вафат була<ref>{{Cite web|url=https://kulis.az/xeber/tarix/Cavid-ona-elci-gldi-rini-gulllyib-Xzr-atdilar-oz-qbri-57-il-sonra-tapildi-colorredRsulzadnin-baldizi-Azrbaycanin-ilk-yazici-qadini...color-37667|title=Cavid ona elçi gəldi, ərini güllələyib Xəzərə atdılar, öz qəbri 57 il sonra tapıldı - Rəsulzadənin baldızı, Azərbaycanın ilk yazıçı qadını...|language=az|work=Kulis.az|accessdate=2026-04-20}}</ref>. Ул Шаһандан зиратына җирләнә.
== Гаиләсе ==
Өммегөлсем Мусават партиясенә нигез салучыларның берсе Мәммәд-Әли Рәсүлзадәнең апасы, шулай ук Мусават партиясе президиумы һәм [[Әзербайҗан Демократик Республикасы|Азәрбайҗан Демократик Республикасының]] Милли Советы рәисе Мәммәд Әмин Рәсүлзадәнең туганы һәм килене була<ref>{{Cite book|first1=Nəcibə|last=Bağırzadə|title=Vətən ayrısı Rəsulzadələr|year=2018|location=Bakı|publisher=Ecoprint|url=|pages=176}}</ref>.
1916 елда ул язучы Сәйид Хөсәен (Садихзадә) белән Тагиев театрында [[Җәлил Мәмәдкулизадә|Җәлил Мәммәдгулузаданың]] «Үлеләр» пьесасы куелган беренче тамашада таныша. Алар 1920 елда өйләнешәләр<ref>{{Cite book|last=tərtib edən Aydın Hüseynzadə|title=Gözümüz yaşlıdır, sinəmiz dağlı|year=1992|location=Bakı|publisher=Nicat nəşriyyatı|url=|pages=1}}</ref> . Бу никахтан бер кыз һәм өч ул туа. Кызлары Гөмрәл Садихзадә язучы, ә уллары Октай һәм Тогрул рәссамнар булалар. Октай Садихзадә — Әзербайҗан Республикасының халык рәссамы. Кече улы Чигатай 24 яшендә хезмәт батальонында хезмәт иткәндә авыр хезмәт нәтиҗәсендә туберкулёз белән авырып үлә<ref>{{Cite book|last=Qumral Sadıqzadə|title=Mənim nakam qardaşım|year=2002|location=Bakı|publisher=Çaşıoğlu|url=|pages=5}}</ref>.
== Хәтер ==
Кызы Гөмрәл Садыхзадә әтисе Сәйид Хөсәенгә багышланган «Соңгы порт — Хазар» романының икенче өлешендә Өммегөлсем турында күп искә ала<ref>{{Cite web|url=http://www.anl.az/down/meqale/edebiyyat/2019/fevral/635891.htm|title=Seyid Hüseyn yadigarı - Qumral Sadıqzadə|accessdate=2026-04-20}}</ref>.
2022 елның 18 декабрендә Бакы сәнгать галереясендә Өммегөлсем Садыхзадә истәлегенә багышланган күргәзмә ачыла<ref>{{Cite web|url=https://medeniyyet.az/page/news/65549/Cemen-ayrisi-%E2%80%93-Ummugulsum-Sadiqzade-yad-olunub.html|title="Çəmən ayrısı" – Ümgülsüm Sadıqzadə yad olunub|accessdate=2026-04-20}}</ref>.
2022 елның 17 декабрендә «Код исеме: „В. Х. А.“» [[:ru:Кодовое_имя:_«В.Х.А.»|«Кодовое имя: „В. Х. А.“»]] (код исеме «Ватанга хыянәт итүчеләрнең хатыннары», {{Lang-az|Vətən xainlərinin arvadları}})<ref>{{Cite web|url=https://azertag.az/xeber/_quotKod_adi_VXA_quot_tamasasi_novbeti_defe_sehnede-2508398|title="Kod adı: V.X.A" tamaşası növbəti dəfə səhnədə|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230228141005/https://azertag.az/xeber/_quotKod_adi_VXA_quot_tamasasi_novbeti_defe_sehnede-2508398|archivedate=2023-02-28|date=2023-02-27|language=az|publisher=Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi|accessdate=2023-03-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://525.az/news/194898-kod-adi-vxa-xalq-dusmenlerinin-arvadlari|title=Kod adı – V.X.A – (Xalq düşmənlərinin arvadları...)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220617070850/https://525.az/news/194898-kod-adi-vxa-xalq-dusmenlerinin-arvadlari|archivedate=2022-06-17|author=|date=2022-06-17|language=az|publisher=[[525-ci qəzet]]|accessdate=2023-03-06}}</ref> . Пьеса шулай ук Өммегөлсем Садихзадәнең фаҗигале тормышын күрсәтә.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
[[Төркем:ГУЛАГ тоткыннары]]
[[Төркем:Азәрбайҗанның феминизм эшлеклеләре]]
[[Төркем:Азәрбайҗан телле шагыйрьләр]]
[[Төркем:1944 елда вафатлар]]
[[Төркем:1899 елда туганнар]]
oavb1po2tssmhui1rrrcy8yqaihyyzg
Бәхәс:Өммегөлсем Садихзадә
1
1488350
5795030
2026-04-20T08:12:55Z
Баныу
35185
Яңа бит: «{{ТИМ|ru|Уммугюльсум}}»
5795030
wikitext
text/x-wiki
{{ТИМ|ru|Уммугюльсум}}
im16nfuwercv8guivkkybol9g6b52r7
5795038
5795030
2026-04-20T08:20:15Z
Баныу
35185
5795038
wikitext
text/x-wiki
{{ТИМ|ru|Уммугюльсум}}
{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Баныу| ил = Азәрбайҗан| ил2 | ил3 =| тема=биография | тема2= | тема3= }}
jk60p018chvv233cprlfntg813kkf10
Калып бәхәсе:Wikidata image
11
1488352
5795037
2026-04-20T08:18:55Z
Danny Benjafield (WMDE)
48807
/* Edit request: Update Template:Wikidata image to close null operation loop */ яңа бүлек
5795037
wikitext
text/x-wiki
== Edit request: Update Template:Wikidata_image to close null operation loop ==
''(Apologies for posting in English)''
Hello everyone,
This is a notice regarding this Template that is used in many pages. The template contains operations that have no output; despite having no result, the operation is still processed.
As this Template is used on millions of pages across the Wikimedia Projects, this creates a significant but unnecessary additional load on Wikimedia servers: we would like to reduce this.
'''// The change //'''
Currently, the template performs a series of functions, some of which have no output (known as a null operation loop). These functions can be removed without changing or harming the template’s functionality.
'''// What you need to do //'''
Please update the local template code of Template:Wikidata_image with this version we have created, available here: [[metawiki:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Template_Optimisation#Suggested_Change|Suggested edit for Template:Wikidata_image]], and it is also pasted below, for you convenience:<syntaxhighlight lang="lua">
{{ #if:{{NAMESPACE}}||
{{ #if:{{{1|}}}
|
|
{{ #if:{{{2|}}}
|
| {{ #if:{{#property:P18}}
| [[Category:No local image but image on Wikidata]]
|
}}
}}
}}
}}<noinclude>
{{doc}}
</noinclude>
</syntaxhighlight>'''Note:''' The '''<nowiki>[[Category:No local image but image on Wikidata]]</nowiki>''' name is often locally translated, please check what is in the previous version and replace if needed.
Let me know if you have any questions about this change or need assistance to make the edit. Thank you for your help! --[[Кулланучы:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[Кулланучы бәхәсе:Danny Benjafield (WMDE)|бәхәс]]) 20 апр 2026, 08:18 (UTC)
8nfs38ni4vmhoo188ece72raippy6y6
Хөршидбану Натаван
0
1488353
5795056
2026-04-20T10:40:31Z
Баныу
35185
«[[:ru:Special:Redirect/revision/152436243|Натаван, Хуршидбану]]» битен тәрҗемә итеп ясалган
5795056
wikitext
text/x-wiki
{{Өземтә|Мы не могли быть на первом обеде, на который были приглашены две татарские (то есть азербайджанские) княгини, мать и дочь. По религиозному и общественному обычаю магометанских женщин, они не могли поднять своё покрывало перед иностранцами... Одна из княгинь была жена, а другая — дочь Мехти Кулихана, последнего карабахского хана. Матери можно было дать не более 40 лет, а дочери — 20. Обе они были в национальных костюмах. Дочь была очаровательна в этом костюме, впрочем, более богатом, нежели грациозном{{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}}}
'''Хөршидбану''' ( '''Натаван''' әдәби псевдонимы, {{Lang-az|خورشیدبانو ناتوان, Xurşidbanu Natəvan}} ; [[1832 ел|1832 елның]] [[6 август|6 августы]], Шуша - [[1897 ел|1897 елның]] [[2 октябрь|2 октябре]], шунда ук), Шулай ук '''"Хан Кызы"''' ( ''хан кызы'' ) - Әзербайҗан <ref>{{Китап|archivedate=2024-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240222062648/https://books.google.com/books?id=v-tHAAAAMAAJ&q=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&dq=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiRk-HFp76EAxWHORAIHRZ_C8cQ6AF6BAgCEAI}}</ref> [[Шигърият|шагыйры]], соңгы Карабах ханы Мехтикулланың кызы, Ибраһим Хәлил ханның оныгы.
== Биографиясе ==
Хөршидбану Натаван 1832 елда Шушада соңгы Карабах ханы, Карабах генерал-майоры Мехтикулла ханның һәм соңгы Гәнҗә ханы Җәвад ханның оныгы Бәдирҗәһан бием (1802-1863) гаиләсендә туган . Аның балачагы һәм яшьлек еллары турында аз мәгълүмат бар {{Sfn|с=43|Джафарзаде|1961}} . Якын туганнары арасында Агабаҗи апасы һәм Нәва абыйсы әтисе ягыннан шагыйрьләр, ә Мөсәхиби һәм Хали абыйлары әнисе ягыннан шагыйрьләр булганнар {{Sfn|с=44|Джафарзаде|1961}} . Аны башка бер апасы Гәүһәр ханым тәрбияли һәм белем бирә. Ул шулай ук Хөршидбануга музыкага, шигърияткә һәм рәсем ясауга мәхәббәт уяткан .
Натаван өйдә белем алган, көнчыгыш телләрен өйрәнгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Галишир Нәваи|Нәваи]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һ.б. классикларның әсәрләрен укый. Ул [[Дагстан]] буйлап сәяхәт иткән, [[Tbilisi|Тифлис]] һәм [[Бакы|Бакыда]] була. 1858 елда ул Бакыда [[Александр Дюма]] белән очраша һәм аңа үзенең кул эшләрен бүләк иткән. Дюма шулай ук шагыйрәгә нәфис фигуралар белән [[Шахмат|шахмат комплектын]] бүләк иткән <ref>{{Cite web|url=http://www.irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|title=Путешествие на Кавказ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190712115717/http://irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|archivedate=2019-07-12|accessdate=2009-12-08}}</ref> <ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref> . А. Дюма бу очрашу турында болай дип язган:
{{Өземтә|В то время кавказским правителем был фельдмаршал Воронцов, он использовал всевозможные приёмы и принимал всевозможные меры, чтобы в Азербайджане не возникали восстания; везде ставил наблюдателей. Поэтому он и заставил Натаван выйти замуж за одного из своих ставленников („подручных“ в источнике) — дагестанского князя генерала Хасай-хана..., но Натаван вовсе не любила его. Много лет прожила с ним насильственно{{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}.}}
1872 елда ул Шушада " Межлиси-үнс " ("Дуслар очрашуы") әдәби түгәрәген оештыра һәм аңа җитәкчелек итә <ref name="БСЭ" /> <ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|title=www.womenmusic.aznet.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131941/http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2009-09-01}}</ref> Азәрбайҗанның башка шәһәрләрендәге әдәби түгәрәкләр белән иҗади бәйләнештә булган .
Шушада классик Көнчыгыш музыкасын белүче Харрат Кули (1823–1883) тарафыннан оештырылган мәҗлес турында кызыклы мәгълүмат сакланган. Бу мәҗлеснең дини максатлары булган, ләкин [[Мөхәррәм]] аенда йолаларга ияргән дини җырлар белән беррәттән, анда [[мугам]] сәнгате өйрәтелгән. Берничә ай дәвамында әзерләнгән җеназа тамашалары тәмамланганнан соң, ханәләр шул ук мугамнарны дөньяви урыннарда - туйларда һәм башка бәйрәмнәрдә башкарганнар.
[[Файл:Шушинский_Ханский_Дворец_Дочери_Хана.jpg|сулда|мини|" Элеккеге хакимлек итүче хан кызының Шуша хан сарае ." [[Россия империясе|Империя]] елларыннан открытка.]]
Натаван халык тарафыннан хөрмәт ителгән. Шушада сарай, мәчет, сәүдә йортлары, театр, җәйге һәм кышкы клуб биналары, урта мәктәп һәм башка күп нәрсәләр төзеүгә булышлык итә.<ref>{{Cite web|url=http://www.trend.az/life/socium/2137448.html|title=В Доме культуры имени М.Азизбекова прошло мероприятие, посвященное Хуршидбану Натаван — Trend Life|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131950/https://www.trend.az/life/socium/2137448.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2013-08-03}}</ref> . 1872 елда Хөршидбану, шәһәр халкын су белән тәэмин итү һәм Шушаның иминлеген яхшырту өчен, Шушадан 10 километр ераклыкта урнашкан Сарыбаба районындагы Иса чишмәсеннән су торбасы төзеткән. Натаван бу проектка йөз мең сум акча бирә. Бу торба әле дә " Хан кызы суы " дип атала. Натаван яхшы белем алган, көнчыгыш телләрен белгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башка Көнчыгыш шагыйрьләренең иҗаты белән таныш булган. [[Мирза Фатали Ахундзадә|М.]] [[Мирза Фатали Ахундзадә|Ф. Ахундов]] Натаванның рухи дөньясын үстерүдә зур роль уйнаган. Үз иҗатында ул элеккеге Әзербайҗан әдәбиятының гуманистик идеяләрен үз заманының яңа юнәлешләре белән берләштергән, халык бәхете өчен көрәшү юлларын эзләгән. Ахундов белән шәхси танышлыгы Хөршидбануның социаль мәсьәләләргә һәм файдалы эшчәнлеккә һәм киң кызыксынуына өлеш кертә.
Хөршидбану Натаван 1897 елның сентябрь-октябрь айларында ( [[Рабигыль-ахыр|Раби Ус-Сани]] 1314) Шушада вафат була <ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Ул Әгъдамдагы Имәрәт зиратында җирләнә .
== Шәхси тормышы ==
[[Файл:Hurshidbanu_Natavan_with_her_children.jpg|мини|296x296пкс|Хуршидбану Натаван, улы Мехдикули Хан Вяфа һәм кызы Ханбика Ханум]]
Натаван Карабах ханлыгының элеккеге хаким гаиләсенә, [[Шигыйчылык|шигый]] [[Ислам|мөселманнар]] булган Джаванширларга караган .
1870 еллар башында ул Шуша районының Варанда, Джеваншир, Зәңгәзур, Кебирлин һәм Чиләбеурд районнарының 53 авылының (1778 дыма) җиренә ия булган, ә 1861 елда әнисе үлгәннән соң, Натаван тагын 9 авылның (186 дыма) җирен ала <ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>
Аның беренче никахы [[Кумык халкы|кумык]] кенәзе, генерал-майор Хасай хан Уцмиев белән була, аннан ике баласы туа: улы, Мехти Кули -хан (1855-1900) һәм кызы , Ханбикә Ханым (1856-1921) <ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Салман Мөмтаз сүзләренчә, бу никах Кавказ вице-короле М.С. Воронцовның сәяси адымы булган:<gallery widths="220px" heights="200px" class="center">
Файл:Palace_of_Umtsiev,_Shushi_03.jpg|альт=Дом Хуршидбану Натаван в Шуше| <small>Шушада Хуршидбану Натаван йорты</small>
Файл:Natavan_xurshud.jpeg|альт=Памятник Натаван в Баку| <small>[[Бакы|Бакудагы]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Бюст_Хуршидбану_Натаван,_доставленный_из_города_Шуша_в_Баку.jpg|альт=Бюст Хуршидбану Натаван, доставленный из города Шуша в Баку. Экспозиция под открытым небом Музея искусств Азербайджана| <small>Шушадан Бакуга китерелгән Хөршидбану Натаван бюсты. Әзербайҗан сәнгать музеенда ачык һавадагы күргәзмә.</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan_in_Guba.jpg|альт=Памятник Натаван в Губе| <small>[[Куба (шәһәр)|Губада]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Xurşudbanu_Natəvan.jpg|альт=Памятник Натаван в Эвьян-ле-Бен| <small>[[Эвьян-ле-Бен|Эвиан-ле-Бендагы]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan.jpg|альт=Памятник Натаван в Ватерлоо| <small>Ватерлоодагы Натаван һәйкәле</small>
Файл:Stamps_of_Azerbaijan,_2014-1187.jpg|альт=Почтовая марка Азербайджана, 2014| <small>Әзербайҗан почта маркасы, 2014</small>
</gallery>Аның икенче никахы Шушада яшәүче, "гади кеше" Сәйид Хөсәен Агамиров белән булган {{Sfn|с=45|Джафарзаде|1961}} <ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Бу никахтан аның биш баласы туа: өч улы, Мир Аббас ага (1868–1885), Мир Хәсән ага (1870–1903) һәм Мир Җәгъфәр ага (?–1914?), һәм ике кызы, Сара-бегум һәм Хаҗәрбикә <ref name="Khan" /> .
== Иҗаты ==
Натаванның тулы диваны сакланып калмаган, ләкин аның [[Азәрбайҗан теле|азәрбайҗан]] телендәге 13 шигыреннән торган сәнгатьчә бизәлгән альбомы бар {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Натаванның автографлары катнаш каллиграфик шрифт белән язылган , настаълик-шикасте {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Ул шулай ук [[Фарсы теле|фарсы]] телендә берничә газәл язган {{Sfn|с=50|Джафарзаде|1961}} .
[[Файл:Coast_by_Natavan.png|сулда|мини|Натаван рәсеме]]
Шагыйрәнең беренче шигырьләр җыентыгы 1928 елда Сәлмән Мөмтаз тарафыннан басылып чыга {{Sfn|с=54|Джафарзаде|1961}}, ә 1982 елда рус телендә беренче шигырьләр җыентыгы басыла <ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> .
Натаван үзенең иҗат карьерасын 1850 елларда башлый. Ул "Хөршид" («Xurşid» ) имзасы белән язылган беренче шигырьләрен югалткан, бүгенге көнгә кадәр бик аз өлеше генә сакланып калган. 1870 елда ул "Натаван" псевдонимын ала. Натаван үз заманында ук танылу ала; аның шигырьләре телдән телгә күчкән һәм рәсем сәнгате аша тарала. Хөршидбануның шигырьләре дүрт категориягә бүленә: мәхәббәт шигырьләре, табигый матурлыкка багышланган шигырьләр, замандашлары өчен язган шигырьләре һәм моңсу шигырьләр. <ref>{{Cite web|url=http://www.gumilev-center.az/redkij-zhenskij-pocherk-xurshudbanu-natavan/|title=Редкий «женский почерк» Хуршудбану Натаван {{!}} Центр Льва Гумилева в Азербайджане|language=ru|publisher=gumilev-center.az|accessdate=2017-05-23}}</ref> Натаван - лирик шигырьләр авторы, күбесенчә улының иртә үлеме турындагы кайгыдан язылган ("Мин елыйм", "Ул китте", "Улыма" һ.б.), ләкин аларда социаль темалар да үтеп керә, нигездә, җәмгыятьтә хатын-кызларның хокуклары җитмәү турындагы зарланулар. Хөршидбану Натаван шигъриятенең төп темалары - тормышка мәхәббәт, бәхет хыяллары һәм сөекле улын югалткан ананың кайгысы <ref name="Ахунд">{{Cite news|title=АЗЕРБАЙДЖАНСКАЯ ЛИТЕРАТУРА|publisher=ФЭБ "Русская литература и фольклор"|url=http://feb-web.ru/feb/ivl/vl7/vl7-2152.htm|accessdate=2009-12-08}}</ref> . Шигърияттән тыш, Натаван рәсемнәр дә ясаган, пейзажлар, чәчәкләр образлары һәм декоратив-кулланма сәнгать үрнәкләре тудырган.
== Хәтер ==
1960 елда Бакы үзәгендә Натаванга һәйкәл урнаштырылган (скульптор Омар Эльдаров).
Туган илдә, Шушта, 1982 елда "Вагифа шигърияте көннәре" кысаларында Хөршидбану Натаван (скульптор Хәят Абдуллаева) бюсты куела.
.
*
{{Джеванширы}}
== Искәрмәләр ==
<references responsive="1"></references>
== Сылтамалар ==
* В Агдаме, где была похоронена поэтесса, был установлен надгробный памятник. После возвращения Арменией Агдама и Агдамского района Азербайджану, было обнаружено, что надгробный памятник разрушен армянами, а могила осквернена и вырыта, останки вынесены. Известным французским фотожурналистом Реза Дегати были опубликованы фото и видеоматериалы, факт также был подтверждён Министерством культуры Азербайджана<ref>{{Cite web|url=http://mct.gov.az/az/umumi-xeberler/13429|title=Məşhur fotoqraf Rza Diqqəti Ağdamda Natəvanın məqbərəsində törədilən vandalizmlə bağlı paylaşım edib - Xəbərlər|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210127092121/http://mct.gov.az/az/umumi-xeberler/13429|archivedate=2021-01-27|date=2021-01-27|work=Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi|accessdate=2021-03-12}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://1news.az/news/20210127103516515-Armyane-ne-tolko-unichtozhili-pamyatnik-Natavan-v-Agdame-no-i-oskvernili-ee-mogilu-FOTO-VIDEO|title=Армяне не только уничтожили памятник Натаван в Агдаме, но и осквернили ее могилу - ФОТО – ВИДЕО|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210302112829/https://1news.az/news/20210127103516515-Armyane-ne-tolko-unichtozhili-pamyatnik-Natavan-v-Agdame-no-i-oskvernili-ee-mogilu-FOTO-VIDEO|archivedate=2021-03-02|language=ru|work=1news.az|accessdate=2021-03-12}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/reza.deghati.3/|title=Reza Deghati|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210325185851/https://www.facebook.com/reza.deghati.3/|archivedate=2021-03-25|language=ru|work=www.facebook.com|accessdate=2021-03-12}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://aze.az/armjane-razrushili-mogilu-natavan-dazhe-kosti-vytashhili-foto.html|title=Армяне разрушили могилу Натаван, даже кости вытащили. ФОТО|author=AZE|date=2021-01-27|language=en-US|work=AZE.az|accessdate=2021-03-12}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://news.day.az/society/1310647.html|title=Армяне разрушили памятник Натаван и унесли ее останки - ФОТО - ВИДЕО|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210305102241/https://news.day.az/society/1310647.html|archivedate=2021-03-05|date=2021-01-27|language=ru|work=Day.Az|accessdate=2021-03-12}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=fCdCipq2NSk|title=Это могила последней принцессы Карабахского ханства Хуршидбану Натаван, эти варвары вскрыли могилу|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210325190242/https://www.youtube.com/watch?v=fCdCipq2NSk&ab_channel=%D0%92%D1%81%D1%8F%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%B4%D0%B0|archivedate=2021-03-25|language=ru-RU|accessdate=2021-03-12}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://heydaraliyev-centers.az/gadabay/news/14391|title=Məşhur fotoqraf Rza Diqqəti Ağdamda Natəvanın məqbərəsində törədilən vandalizmlə bağlı paylaşım edib|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210325185721/https://heydaraliyev-centers.az/gadabay/news/14391|archivedate=2021-03-25|language=az|work=Heydər Əliyev Mərkəzlərinin İnformasiya Portalı|accessdate=2021-03-12}}</ref>.
* В 1960 году в центре [[Бакы|Баку]] установлен памятник (скульптор Омар Эльдаров).
* На родине, в Шуше, в 1982 году в рамках «Дней поэзии Вагифа» был установлен бюст Хуршидбану Натаван (скульптор Хаят Абдуллаева)<ref>{{Cite web|url=https://www.trend.az/life/interview/3366446.html|title=Ханлар Ахмедов и Намиг Дадашов рассказали о создании бюстов, возвращенных в Шушу: Перед домом Бюльбюля был еще памятник юному вокалисту|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220119195519/https://www.trend.az/life/interview/3366446.html|archivedate=2022-01-19|accessdate=2022-01-19}}</ref>. После занятия Шуши армянами в мае 1992 года бронзовые бюсты Натаван, [[Гозәир Хаҗибәков|Узеира Гаджибекова]] и бюст Бюль-Бюля были демонтированы и вывезены в [[Гөрҗистан|Грузию]] на металлолом, где были выкуплены азербайджанскими властями. До 2021 года бюст со следами пуль и отбитым большим пальцем находился в экспозиции под открытым небом Музея искусств в Баку<ref>{{Cite web|url=https://ria.ru/20201101/shushi-1582478900.html|title=Ключ от Карабаха|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220119014416/https://ria.ru/20201101/shushi-1582478900.html|archivedate=2022-01-19|accessdate=2022-01-19}}</ref>. 14 января 2021 года бюст был снова установлен в Шуше<ref>{{Cite web|url=https://moscow-baku.ru/news/politics/ilkham_aliev_vernul_v_nagornyy_karabakh_pamyatniki_azerbaydzhanskikh_geroev/|title=Ильхам Алиев рассказал, как Азербайджан выкупил у Армении памятники азербайджанским деятелям культуры|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210115131540/https://moscow-baku.ru/news/politics/ilkham_aliev_vernul_v_nagornyy_karabakh_pamyatniki_azerbaydzhanskikh_geroev/|archivedate=2021-01-15|accessdate=2021-01-15}}</ref>.
* В феврале 2016 года памятник Натаван был установлен в центральном парке города Ватерлоо ([[Бельгия]]) скульптором Имраном Мехтиевым под руководством [[Таһир Сәләхов|Таира Салахова]]. В марте 2020 года неизвестные облили памятник белой краской и повредили постамент.
* В 2017 году в французском городе [[Эвьян-ле-Бен]] был открыт памятник поэтессе. В 2024 году он подвергся вандализму<ref>{{Cite web|url=https://1news.az/news/20240306042331607-Na-pamyatnike-Natavan-vo-Frantsii-obnaruzheny-povrezhdeniya-monument-perevezen-v-bezopasnoe-mesto-FOTO|title=На памятнике Натаван во Франции обнаружены повреждения, монумент перевезен в безопасное место - ФОТО|language=ru|work=1news.az|accessdate=2025-08-22}}</ref>, после чего был перенесён в Париж, на территорию культурного центра посольства Азербайджана во Франции<ref>{{Cite news|title=Памятник Хуршидбану Натаван вновь установлен во Франции|url=https://azertag.az/ru/xeber/pamyatnik_xurshidbanu_natavan_vnov_ustanovlen_vo_francii_video-2996678|work=АЗЕРТАДЖ|date=2024-05-11}}</ref>.
* 21 сентября 2022 года в Шуше стартовал международный шахматный турнир, посвящённый памяти Натаван.
== Әдәбият ==
* {{Китап|автор=Джафарзаде А.|volume=Хуршид Бану Натаван — поэтесса и художница Азербайджана XIX века|том=I|isbn=|ref=Джафарзаде}}
[[Төркем:Азәрбайҗан телле шагыйрьләр]]
[[Төркем:Әлифба буенча шагыйрьләр]]
[[Төркем:1897 елда вафатлар]]
[[Төркем:2 октябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Шушада туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1832 елда туганнар]]
[[Төркем:6 август көнне туганнар]]
[[Төркем:Тәрҗемәләре тикшерелмәгән битләр]]
9llyrhusdzds7zw7li8yev5q3zrmfnk
5795057
5795056
2026-04-20T10:42:26Z
Баныу
35185
5795057
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
{{Өземтә|Мы не могли быть на первом обеде, на который были приглашены две татарские (то есть азербайджанские) княгини, мать и дочь. По религиозному и общественному обычаю магометанских женщин, они не могли поднять своё покрывало перед иностранцами... Одна из княгинь была жена, а другая — дочь Мехти Кулихана, последнего карабахского хана. Матери можно было дать не более 40 лет, а дочери — 20. Обе они были в национальных костюмах. Дочь была очаровательна в этом костюме, впрочем, более богатом, нежели грациозном{{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}}}
'''Хөршидбану''' ('''Натаван''' әдәби псевдонимы, {{Lang-az|خورشیدبانو ناتوان, Xurşidbanu Natəvan}} ; [[1832 ел|1832 елның]] [[6 август]]ы, Шуша — [[1897 ел|1897 елның]] [[2 октябрь|2 октябре]], шунда ук), Шулай ук '''«Хан Кызы»''' (''хан кызы'') — Әзербайҗан<ref>{{Китап|archivedate=2024-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240222062648/https://books.google.com/books?id=v-tHAAAAMAAJ&q=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&dq=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiRk-HFp76EAxWHORAIHRZ_C8cQ6AF6BAgCEAI}}</ref> [[Шигърият|шагыйры]], соңгы Карабах ханы Мехтикулланың кызы, Ибраһим Хәлил ханның оныгы.
== Биографиясе ==
Хөршидбану Натаван 1832 елда Шушада соңгы Карабах ханы, Карабах генерал-майоры Мехтикулла ханның һәм соңгы Гәнҗә ханы Җәвад ханның оныгы Бәдирҗәһан бием (1802—1863) гаиләсендә туган . Аның балачагы һәм яшьлек еллары турында аз мәгълүмат бар {{Sfn|с=43|Джафарзаде|1961}} . Якын туганнары арасында Агабаҗи апасы һәм Нәва абыйсы әтисе ягыннан шагыйрьләр, ә Мөсәхиби һәм Хали абыйлары әнисе ягыннан шагыйрьләр булганнар {{Sfn|с=44|Джафарзаде|1961}} . Аны башка бер апасы Гәүһәр ханым тәрбияли һәм белем бирә. Ул шулай ук Хөршидбануга музыкага, шигърияткә һәм рәсем ясауга мәхәббәт уяткан .
Натаван өйдә белем алган, көнчыгыш телләрен өйрәнгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Галишир Нәваи|Нәваи]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башкалар классикларның әсәрләрен укый. Ул [[Дагстан]] буйлап сәяхәт иткән, [[Tbilisi|Тифлис]] һәм [[Бакы]]да була. 1858 елда ул Бакыда [[Александр Дюма]] белән очраша һәм аңа үзенең кул эшләрен бүләк иткән. Дюма шулай ук шагыйрәгә нәфис фигуралар белән [[Шахмат|шахмат комплектын]] бүләк иткән<ref>{{Cite web|url=http://www.irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|title=Путешествие на Кавказ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190712115717/http://irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|archivedate=2019-07-12|accessdate=2009-12-08}}</ref><ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref> . А. Дюма бу очрашу турында болай дип язган:
{{Өземтә|В то время кавказским правителем был фельдмаршал Воронцов, он использовал всевозможные приёмы и принимал всевозможные меры, чтобы в Азербайджане не возникали восстания; везде ставил наблюдателей. Поэтому он и заставил Натаван выйти замуж за одного из своих ставленников („подручных“ в источнике) — дагестанского князя генерала Хасай-хана..., но Натаван вовсе не любила его. Много лет прожила с ним насильственно{{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}.}}
1872 елда ул Шушада " Межлиси-үнс " («Дуслар очрашуы») әдәби түгәрәген оештыра һәм аңа җитәкчелек итә<ref name="БСЭ" /><ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|title=www.womenmusic.aznet.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131941/http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2009-09-01}}</ref> Азәрбайҗанның башка шәһәрләрендәге әдәби түгәрәкләр белән иҗади бәйләнештә булган .
Шушада классик Көнчыгыш музыкасын белүче Харрат Кули (1823—1883) тарафыннан оештырылган мәҗлес турында кызыклы мәгълүмат сакланган. Бу мәҗлеснең дини максатлары булган, ләкин [[Мөхәррәм]] аенда йолаларга ияргән дини җырлар белән беррәттән, анда [[мугам]] сәнгате өйрәтелгән. Берничә ай дәвамында әзерләнгән җеназа тамашалары тәмамланганнан соң, ханәләр шул ук мугамнарны дөньяви урыннарда — туйларда һәм башка бәйрәмнәрдә башкарганнар.
[[Файл:Шушинский_Ханский_Дворец_Дочери_Хана.jpg|сулда|мини|« Элеккеге хакимлек итүче хан кызының Шуша хан сарае .» [[Россия империясе|Империя]] елларыннан открытка.]]
Натаван халык тарафыннан хөрмәт ителгән. Шушада сарай, мәчет, сәүдә йортлары, театр, җәйге һәм кышкы клуб биналары, урта мәктәп һәм башка күп нәрсәләр төзеүгә булышлык итә.<ref>{{Cite web|url=http://www.trend.az/life/socium/2137448.html|title=В Доме культуры имени М.Азизбекова прошло мероприятие, посвященное Хуршидбану Натаван — Trend Life|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131950/https://www.trend.az/life/socium/2137448.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2013-08-03}}</ref> . 1872 елда Хөршидбану, шәһәр халкын су белән тәэмин итү һәм Шушаның иминлеген яхшырту өчен, Шушадан 10 километр ераклыкта урнашкан Сарыбаба районындагы Иса чишмәсеннән су торбасы төзеткән. Натаван бу проектка йөз мең сум акча бирә. Бу торба әле дә " Хан кызы суы " дип атала. Натаван яхшы белем алган, көнчыгыш телләрен белгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башка Көнчыгыш шагыйрьләренең иҗаты белән таныш булган. [[Мирза Фатали Ахундзадә|М.]] [[Мирза Фатали Ахундзадә|Ф. Ахундов]] Натаванның рухи дөньясын үстерүдә зур роль уйнаган. Үз иҗатында ул элеккеге Әзербайҗан әдәбиятының гуманистик идеяләрен үз заманының яңа юнәлешләре белән берләштергән, халык бәхете өчен көрәшү юлларын эзләгән. Ахундов белән шәхси танышлыгы Хөршидбануның социаль мәсьәләләргә һәм файдалы эшчәнлеккә һәм киң кызыксынуына өлеш кертә.
Хөршидбану Натаван 1897 елның сентябрь-октябрь айларында ([[Рабигыль-ахыр|Раби Ус-Сани]] 1314) Шушада вафат була<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Ул Әгъдамдагы Имәрәт зиратында җирләнә .
== Шәхси тормышы ==
[[Файл:Hurshidbanu_Natavan_with_her_children.jpg|мини|296x296пкс|Хуршидбану Натаван, улы Мехдикули Хан Вяфа һәм кызы Ханбика Ханум]]
Натаван Карабах ханлыгының элеккеге хаким гаиләсенә, [[Шигыйчылык|шигый]] [[Ислам|мөселманнар]] булган Джаванширларга караган .
1870 еллар башында ул Шуша районының Варанда, Джеваншир, Зәңгәзур, Кебирлин һәм Чиләбеурд районнарының 53 авылының (1778 дыма) җиренә ия булган, ә 1861 елда әнисе үлгәннән соң, Натаван тагын 9 авылның (186 дыма) җирен ала<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>
Аның беренче никахы [[Кумык халкы|кумык]] кенәзе, генерал-майор Хасай хан Уцмиев белән була, аннан ике баласы туа: улы, Мехти Кули -хан (1855—1900) һәм кызы , Ханбикә Ханым (1856—1921)<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Салман Мөмтаз сүзләренчә, бу никах Кавказ вице-короле М. С. Воронцовның сәяси адымы булган:<gallery widths="220px" heights="200px" class="center">
Файл:Palace_of_Umtsiev,_Shushi_03.jpg|альт=Дом Хуршидбану Натаван в Шуше| <small>Шушада Хуршидбану Натаван йорты</small>
Файл:Natavan_xurshud.jpeg|альт=Памятник Натаван в Баку| <small>[[Бакы|Бакудагы]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Бюст_Хуршидбану_Натаван,_доставленный_из_города_Шуша_в_Баку.jpg|альт=Бюст Хуршидбану Натаван, доставленный из города Шуша в Баку. Экспозиция под открытым небом Музея искусств Азербайджана| <small>Шушадан Бакуга китерелгән Хөршидбану Натаван бюсты. Әзербайҗан сәнгать музеенда ачык һавадагы күргәзмә.</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan_in_Guba.jpg|альт=Памятник Натаван в Губе| <small>[[Куба (шәһәр)|Губада]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Xurşudbanu_Natəvan.jpg|альт=Памятник Натаван в Эвьян-ле-Бен| <small>[[Эвьян-ле-Бен|Эвиан-ле-Бендагы]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan.jpg|альт=Памятник Натаван в Ватерлоо| <small>Ватерлоодагы Натаван һәйкәле</small>
Файл:Stamps_of_Azerbaijan,_2014-1187.jpg|альт=Почтовая марка Азербайджана, 2014| <small>Әзербайҗан почта маркасы, 2014</small>
</gallery>Аның икенче никахы Шушада яшәүче, «гади кеше» Сәйид Хөсәен Агамиров белән булган {{Sfn|с=45|Джафарзаде|1961}}<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Бу никахтан аның биш баласы туа: өч улы, Мир Аббас ага (1868—1885), Мир Хәсән ага (1870—1903) һәм Мир Җәгъфәр ага (?-1914?), һәм ике кызы, Сара-бегум һәм Хаҗәрбикә<ref name="Khan" /> .
== Иҗаты ==
Натаванның тулы диваны сакланып калмаган, ләкин аның [[Азәрбайҗан теле|азәрбайҗан]] телендәге 13 шигыреннән торган сәнгатьчә бизәлгән альбомы бар {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Натаванның автографлары катнаш каллиграфик шрифт белән язылган, настаълик-шикасте {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Ул шулай ук [[Фарсы теле|фарсы]] телендә берничә газәл язган {{Sfn|с=50|Джафарзаде|1961}} .
[[Файл:Coast_by_Natavan.png|сулда|мини|Натаван рәсеме]]
Шагыйрәнең беренче шигырьләр җыентыгы 1928 елда Сәлмән Мөмтаз тарафыннан басылып чыга {{Sfn|с=54|Джафарзаде|1961}}, ә 1982 елда рус телендә беренче шигырьләр җыентыгы басыла<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> .
Натаван үзенең иҗат карьерасын 1850 елларда башлый. Ул «Хөршид» («Xurşid») имзасы белән язылган беренче шигырьләрен югалткан, бүгенге көнгә кадәр бик аз өлеше генә сакланып калган. 1870 елда ул «Натаван» псевдонимын ала. Натаван үз заманында ук танылу ала; аның шигырьләре телдән телгә күчкән һәм рәсем сәнгате аша тарала. Хөршидбануның шигырьләре дүрт категориягә бүленә: мәхәббәт шигырьләре, табигый матурлыкка багышланган шигырьләр, замандашлары өчен язган шигырьләре һәм моңсу шигырьләр.<ref>{{Cite web|url=http://www.gumilev-center.az/redkij-zhenskij-pocherk-xurshudbanu-natavan/|title=Редкий «женский почерк» Хуршудбану Натаван {{!}} Центр Льва Гумилева в Азербайджане|language=ru|publisher=gumilev-center.az|accessdate=2017-05-23}}</ref> Натаван — лирик шигырьләр авторы, күбесенчә улының иртә үлеме турындагы кайгыдан язылган («Мин елыйм», «Ул китте», «Улыма» һәм башкалар), ләкин аларда социаль темалар да үтеп керә, нигездә, җәмгыятьтә хатын-кызларның хокуклары җитмәү турындагы зарланулар. Хөршидбану Натаван шигъриятенең төп темалары — тормышка мәхәббәт, бәхет хыяллары һәм сөекле улын югалткан ананың кайгысы<ref name="Ахунд">{{Cite news|title=АЗЕРБАЙДЖАНСКАЯ ЛИТЕРАТУРА|publisher=ФЭБ "Русская литература и фольклор"|url=http://feb-web.ru/feb/ivl/vl7/vl7-2152.htm|accessdate=2009-12-08}}</ref> . Шигърияттән тыш, Натаван рәсемнәр дә ясаган, пейзажлар, чәчәкләр образлары һәм декоратив-кулланма сәнгать үрнәкләре тудырган.
== Хәтер ==
1960 елда Бакы үзәгендә Натаванга һәйкәл урнаштырылган (скульптор Омар Эльдаров).
Туган илдә, Шушта, 1982 елда «Вагифа шигърияте көннәре» кысаларында Хөршидбану Натаван (скульптор Хәят Абдуллаева) бюсты куела.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* В Агдаме, где была похоронена поэтесса, был установлен надгробный памятник. После возвращения Арменией Агдама и Агдамского района Азербайджану, было обнаружено, что надгробный памятник разрушен армянами, а могила осквернена и вырыта, останки вынесены. Известным французским фотожурналистом Реза Дегати были опубликованы фото и видеоматериалы, факт также был подтверждён Министерством культуры Азербайджана<ref>{{Cite web|url=http://mct.gov.az/az/umumi-xeberler/13429|title=Məşhur fotoqraf Rza Diqqəti Ağdamda Natəvanın məqbərəsində törədilən vandalizmlə bağlı paylaşım edib - Xəbərlər|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210127092121/http://mct.gov.az/az/umumi-xeberler/13429|archivedate=2021-01-27|date=2021-01-27|work=Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi|accessdate=2021-03-12}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://1news.az/news/20210127103516515-Armyane-ne-tolko-unichtozhili-pamyatnik-Natavan-v-Agdame-no-i-oskvernili-ee-mogilu-FOTO-VIDEO|title=Армяне не только уничтожили памятник Натаван в Агдаме, но и осквернили ее могилу - ФОТО – ВИДЕО|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210302112829/https://1news.az/news/20210127103516515-Armyane-ne-tolko-unichtozhili-pamyatnik-Natavan-v-Agdame-no-i-oskvernili-ee-mogilu-FOTO-VIDEO|archivedate=2021-03-02|language=ru|work=1news.az|accessdate=2021-03-12}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/reza.deghati.3/|title=Reza Deghati|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210325185851/https://www.facebook.com/reza.deghati.3/|archivedate=2021-03-25|language=ru|work=www.facebook.com|accessdate=2021-03-12}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://aze.az/armjane-razrushili-mogilu-natavan-dazhe-kosti-vytashhili-foto.html|title=Армяне разрушили могилу Натаван, даже кости вытащили. ФОТО|author=AZE|date=2021-01-27|language=en-US|work=AZE.az|accessdate=2021-03-12}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://news.day.az/society/1310647.html|title=Армяне разрушили памятник Натаван и унесли ее останки - ФОТО - ВИДЕО|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210305102241/https://news.day.az/society/1310647.html|archivedate=2021-03-05|date=2021-01-27|language=ru|work=Day.Az|accessdate=2021-03-12}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=fCdCipq2NSk|title=Это могила последней принцессы Карабахского ханства Хуршидбану Натаван, эти варвары вскрыли могилу|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210325190242/https://www.youtube.com/watch?v=fCdCipq2NSk&ab_channel=%D0%92%D1%81%D1%8F%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%B4%D0%B0|archivedate=2021-03-25|language=ru-RU|accessdate=2021-03-12}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://heydaraliyev-centers.az/gadabay/news/14391|title=Məşhur fotoqraf Rza Diqqəti Ağdamda Natəvanın məqbərəsində törədilən vandalizmlə bağlı paylaşım edib|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210325185721/https://heydaraliyev-centers.az/gadabay/news/14391|archivedate=2021-03-25|language=az|work=Heydər Əliyev Mərkəzlərinin İnformasiya Portalı|accessdate=2021-03-12}}</ref>.
* В 1960 году в центре [[Бакы|Баку]] установлен памятник (скульптор Омар Эльдаров).
* На родине, в Шуше, в 1982 году в рамках «Дней поэзии Вагифа» был установлен бюст Хуршидбану Натаван (скульптор Хаят Абдуллаева)<ref>{{Cite web|url=https://www.trend.az/life/interview/3366446.html|title=Ханлар Ахмедов и Намиг Дадашов рассказали о создании бюстов, возвращенных в Шушу: Перед домом Бюльбюля был еще памятник юному вокалисту|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220119195519/https://www.trend.az/life/interview/3366446.html|archivedate=2022-01-19|accessdate=2022-01-19}}</ref>. После занятия Шуши армянами в мае 1992 года бронзовые бюсты Натаван, [[Гозәир Хаҗибәков|Узеира Гаджибекова]] и бюст Бюль-Бюля были демонтированы и вывезены в [[Гөрҗистан|Грузию]] на металлолом, где были выкуплены азербайджанскими властями. До 2021 года бюст со следами пуль и отбитым большим пальцем находился в экспозиции под открытым небом Музея искусств в Баку<ref>{{Cite web|url=https://ria.ru/20201101/shushi-1582478900.html|title=Ключ от Карабаха|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220119014416/https://ria.ru/20201101/shushi-1582478900.html|archivedate=2022-01-19|accessdate=2022-01-19}}</ref>. 14 января 2021 года бюст был снова установлен в Шуше<ref>{{Cite web|url=https://moscow-baku.ru/news/politics/ilkham_aliev_vernul_v_nagornyy_karabakh_pamyatniki_azerbaydzhanskikh_geroev/|title=Ильхам Алиев рассказал, как Азербайджан выкупил у Армении памятники азербайджанским деятелям культуры|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210115131540/https://moscow-baku.ru/news/politics/ilkham_aliev_vernul_v_nagornyy_karabakh_pamyatniki_azerbaydzhanskikh_geroev/|archivedate=2021-01-15|accessdate=2021-01-15}}</ref>.
* В феврале 2016 года памятник Натаван был установлен в центральном парке города Ватерлоо ([[Бельгия]]) скульптором Имраном Мехтиевым под руководством [[Таһир Сәләхов|Таира Салахова]]. В марте 2020 года неизвестные облили памятник белой краской и повредили постамент.
* В 2017 году в французском городе [[Эвьян-ле-Бен]] был открыт памятник поэтессе. В 2024 году он подвергся вандализму<ref>{{Cite web|url=https://1news.az/news/20240306042331607-Na-pamyatnike-Natavan-vo-Frantsii-obnaruzheny-povrezhdeniya-monument-perevezen-v-bezopasnoe-mesto-FOTO|title=На памятнике Натаван во Франции обнаружены повреждения, монумент перевезен в безопасное место - ФОТО|language=ru|work=1news.az|accessdate=2025-08-22}}</ref>, после чего был перенесён в Париж, на территорию культурного центра посольства Азербайджана во Франции<ref>{{Cite news|title=Памятник Хуршидбану Натаван вновь установлен во Франции|url=https://azertag.az/ru/xeber/pamyatnik_xurshidbanu_natavan_vnov_ustanovlen_vo_francii_video-2996678|work=АЗЕРТАДЖ|date=2024-05-11}}</ref>.
* 21 сентября 2022 года в Шуше стартовал международный шахматный турнир, посвящённый памяти Натаван.
== Әдәбият ==
* {{Китап|автор=Джафарзаде А.|volume=Хуршид Бану Натаван — поэтесса и художница Азербайджана XIX века|том=I|isbn=|ref=Джафарзаде}}
[[Төркем:Азәрбайҗан телле шагыйрьләр]]
[[Төркем:Әлифба буенча шагыйрьләр]]
[[Төркем:1897 елда вафатлар]]
[[Төркем:2 октябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Шушада туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1832 елда туганнар]]
[[Төркем:6 август көнне туганнар]]
b4o0xpsguux1r1alw8gprjecdr267rk
5795058
5795057
2026-04-20T10:43:30Z
Баныу
35185
/* Сылтамалар */
5795058
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
{{Өземтә|Мы не могли быть на первом обеде, на который были приглашены две татарские (то есть азербайджанские) княгини, мать и дочь. По религиозному и общественному обычаю магометанских женщин, они не могли поднять своё покрывало перед иностранцами... Одна из княгинь была жена, а другая — дочь Мехти Кулихана, последнего карабахского хана. Матери можно было дать не более 40 лет, а дочери — 20. Обе они были в национальных костюмах. Дочь была очаровательна в этом костюме, впрочем, более богатом, нежели грациозном{{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}}}
'''Хөршидбану''' ('''Натаван''' әдәби псевдонимы, {{Lang-az|خورشیدبانو ناتوان, Xurşidbanu Natəvan}} ; [[1832 ел|1832 елның]] [[6 август]]ы, Шуша — [[1897 ел|1897 елның]] [[2 октябрь|2 октябре]], шунда ук), Шулай ук '''«Хан Кызы»''' (''хан кызы'') — Әзербайҗан<ref>{{Китап|archivedate=2024-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240222062648/https://books.google.com/books?id=v-tHAAAAMAAJ&q=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&dq=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiRk-HFp76EAxWHORAIHRZ_C8cQ6AF6BAgCEAI}}</ref> [[Шигърият|шагыйры]], соңгы Карабах ханы Мехтикулланың кызы, Ибраһим Хәлил ханның оныгы.
== Биографиясе ==
Хөршидбану Натаван 1832 елда Шушада соңгы Карабах ханы, Карабах генерал-майоры Мехтикулла ханның һәм соңгы Гәнҗә ханы Җәвад ханның оныгы Бәдирҗәһан бием (1802—1863) гаиләсендә туган . Аның балачагы һәм яшьлек еллары турында аз мәгълүмат бар {{Sfn|с=43|Джафарзаде|1961}} . Якын туганнары арасында Агабаҗи апасы һәм Нәва абыйсы әтисе ягыннан шагыйрьләр, ә Мөсәхиби һәм Хали абыйлары әнисе ягыннан шагыйрьләр булганнар {{Sfn|с=44|Джафарзаде|1961}} . Аны башка бер апасы Гәүһәр ханым тәрбияли һәм белем бирә. Ул шулай ук Хөршидбануга музыкага, шигърияткә һәм рәсем ясауга мәхәббәт уяткан .
Натаван өйдә белем алган, көнчыгыш телләрен өйрәнгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Галишир Нәваи|Нәваи]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башкалар классикларның әсәрләрен укый. Ул [[Дагстан]] буйлап сәяхәт иткән, [[Tbilisi|Тифлис]] һәм [[Бакы]]да була. 1858 елда ул Бакыда [[Александр Дюма]] белән очраша һәм аңа үзенең кул эшләрен бүләк иткән. Дюма шулай ук шагыйрәгә нәфис фигуралар белән [[Шахмат|шахмат комплектын]] бүләк иткән<ref>{{Cite web|url=http://www.irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|title=Путешествие на Кавказ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190712115717/http://irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|archivedate=2019-07-12|accessdate=2009-12-08}}</ref><ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref> . А. Дюма бу очрашу турында болай дип язган:
{{Өземтә|В то время кавказским правителем был фельдмаршал Воронцов, он использовал всевозможные приёмы и принимал всевозможные меры, чтобы в Азербайджане не возникали восстания; везде ставил наблюдателей. Поэтому он и заставил Натаван выйти замуж за одного из своих ставленников („подручных“ в источнике) — дагестанского князя генерала Хасай-хана..., но Натаван вовсе не любила его. Много лет прожила с ним насильственно{{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}.}}
1872 елда ул Шушада " Межлиси-үнс " («Дуслар очрашуы») әдәби түгәрәген оештыра һәм аңа җитәкчелек итә<ref name="БСЭ" /><ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|title=www.womenmusic.aznet.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131941/http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2009-09-01}}</ref> Азәрбайҗанның башка шәһәрләрендәге әдәби түгәрәкләр белән иҗади бәйләнештә булган .
Шушада классик Көнчыгыш музыкасын белүче Харрат Кули (1823—1883) тарафыннан оештырылган мәҗлес турында кызыклы мәгълүмат сакланган. Бу мәҗлеснең дини максатлары булган, ләкин [[Мөхәррәм]] аенда йолаларга ияргән дини җырлар белән беррәттән, анда [[мугам]] сәнгате өйрәтелгән. Берничә ай дәвамында әзерләнгән җеназа тамашалары тәмамланганнан соң, ханәләр шул ук мугамнарны дөньяви урыннарда — туйларда һәм башка бәйрәмнәрдә башкарганнар.
[[Файл:Шушинский_Ханский_Дворец_Дочери_Хана.jpg|сулда|мини|« Элеккеге хакимлек итүче хан кызының Шуша хан сарае .» [[Россия империясе|Империя]] елларыннан открытка.]]
Натаван халык тарафыннан хөрмәт ителгән. Шушада сарай, мәчет, сәүдә йортлары, театр, җәйге һәм кышкы клуб биналары, урта мәктәп һәм башка күп нәрсәләр төзеүгә булышлык итә.<ref>{{Cite web|url=http://www.trend.az/life/socium/2137448.html|title=В Доме культуры имени М.Азизбекова прошло мероприятие, посвященное Хуршидбану Натаван — Trend Life|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131950/https://www.trend.az/life/socium/2137448.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2013-08-03}}</ref> . 1872 елда Хөршидбану, шәһәр халкын су белән тәэмин итү һәм Шушаның иминлеген яхшырту өчен, Шушадан 10 километр ераклыкта урнашкан Сарыбаба районындагы Иса чишмәсеннән су торбасы төзеткән. Натаван бу проектка йөз мең сум акча бирә. Бу торба әле дә " Хан кызы суы " дип атала. Натаван яхшы белем алган, көнчыгыш телләрен белгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башка Көнчыгыш шагыйрьләренең иҗаты белән таныш булган. [[Мирза Фатали Ахундзадә|М.]] [[Мирза Фатали Ахундзадә|Ф. Ахундов]] Натаванның рухи дөньясын үстерүдә зур роль уйнаган. Үз иҗатында ул элеккеге Әзербайҗан әдәбиятының гуманистик идеяләрен үз заманының яңа юнәлешләре белән берләштергән, халык бәхете өчен көрәшү юлларын эзләгән. Ахундов белән шәхси танышлыгы Хөршидбануның социаль мәсьәләләргә һәм файдалы эшчәнлеккә һәм киң кызыксынуына өлеш кертә.
Хөршидбану Натаван 1897 елның сентябрь-октябрь айларында ([[Рабигыль-ахыр|Раби Ус-Сани]] 1314) Шушада вафат була<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Ул Әгъдамдагы Имәрәт зиратында җирләнә .
== Шәхси тормышы ==
[[Файл:Hurshidbanu_Natavan_with_her_children.jpg|мини|296x296пкс|Хуршидбану Натаван, улы Мехдикули Хан Вяфа һәм кызы Ханбика Ханум]]
Натаван Карабах ханлыгының элеккеге хаким гаиләсенә, [[Шигыйчылык|шигый]] [[Ислам|мөселманнар]] булган Джаванширларга караган .
1870 еллар башында ул Шуша районының Варанда, Джеваншир, Зәңгәзур, Кебирлин һәм Чиләбеурд районнарының 53 авылының (1778 дыма) җиренә ия булган, ә 1861 елда әнисе үлгәннән соң, Натаван тагын 9 авылның (186 дыма) җирен ала<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>
Аның беренче никахы [[Кумык халкы|кумык]] кенәзе, генерал-майор Хасай хан Уцмиев белән була, аннан ике баласы туа: улы, Мехти Кули -хан (1855—1900) һәм кызы , Ханбикә Ханым (1856—1921)<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Салман Мөмтаз сүзләренчә, бу никах Кавказ вице-короле М. С. Воронцовның сәяси адымы булган:<gallery widths="220px" heights="200px" class="center">
Файл:Palace_of_Umtsiev,_Shushi_03.jpg|альт=Дом Хуршидбану Натаван в Шуше| <small>Шушада Хуршидбану Натаван йорты</small>
Файл:Natavan_xurshud.jpeg|альт=Памятник Натаван в Баку| <small>[[Бакы|Бакудагы]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Бюст_Хуршидбану_Натаван,_доставленный_из_города_Шуша_в_Баку.jpg|альт=Бюст Хуршидбану Натаван, доставленный из города Шуша в Баку. Экспозиция под открытым небом Музея искусств Азербайджана| <small>Шушадан Бакуга китерелгән Хөршидбану Натаван бюсты. Әзербайҗан сәнгать музеенда ачык һавадагы күргәзмә.</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan_in_Guba.jpg|альт=Памятник Натаван в Губе| <small>[[Куба (шәһәр)|Губада]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Xurşudbanu_Natəvan.jpg|альт=Памятник Натаван в Эвьян-ле-Бен| <small>[[Эвьян-ле-Бен|Эвиан-ле-Бендагы]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan.jpg|альт=Памятник Натаван в Ватерлоо| <small>Ватерлоодагы Натаван һәйкәле</small>
Файл:Stamps_of_Azerbaijan,_2014-1187.jpg|альт=Почтовая марка Азербайджана, 2014| <small>Әзербайҗан почта маркасы, 2014</small>
</gallery>Аның икенче никахы Шушада яшәүче, «гади кеше» Сәйид Хөсәен Агамиров белән булган {{Sfn|с=45|Джафарзаде|1961}}<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Бу никахтан аның биш баласы туа: өч улы, Мир Аббас ага (1868—1885), Мир Хәсән ага (1870—1903) һәм Мир Җәгъфәр ага (?-1914?), һәм ике кызы, Сара-бегум һәм Хаҗәрбикә<ref name="Khan" /> .
== Иҗаты ==
Натаванның тулы диваны сакланып калмаган, ләкин аның [[Азәрбайҗан теле|азәрбайҗан]] телендәге 13 шигыреннән торган сәнгатьчә бизәлгән альбомы бар {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Натаванның автографлары катнаш каллиграфик шрифт белән язылган, настаълик-шикасте {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Ул шулай ук [[Фарсы теле|фарсы]] телендә берничә газәл язган {{Sfn|с=50|Джафарзаде|1961}} .
[[Файл:Coast_by_Natavan.png|сулда|мини|Натаван рәсеме]]
Шагыйрәнең беренче шигырьләр җыентыгы 1928 елда Сәлмән Мөмтаз тарафыннан басылып чыга {{Sfn|с=54|Джафарзаде|1961}}, ә 1982 елда рус телендә беренче шигырьләр җыентыгы басыла<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> .
Натаван үзенең иҗат карьерасын 1850 елларда башлый. Ул «Хөршид» («Xurşid») имзасы белән язылган беренче шигырьләрен югалткан, бүгенге көнгә кадәр бик аз өлеше генә сакланып калган. 1870 елда ул «Натаван» псевдонимын ала. Натаван үз заманында ук танылу ала; аның шигырьләре телдән телгә күчкән һәм рәсем сәнгате аша тарала. Хөршидбануның шигырьләре дүрт категориягә бүленә: мәхәббәт шигырьләре, табигый матурлыкка багышланган шигырьләр, замандашлары өчен язган шигырьләре һәм моңсу шигырьләр.<ref>{{Cite web|url=http://www.gumilev-center.az/redkij-zhenskij-pocherk-xurshudbanu-natavan/|title=Редкий «женский почерк» Хуршудбану Натаван {{!}} Центр Льва Гумилева в Азербайджане|language=ru|publisher=gumilev-center.az|accessdate=2017-05-23}}</ref> Натаван — лирик шигырьләр авторы, күбесенчә улының иртә үлеме турындагы кайгыдан язылган («Мин елыйм», «Ул китте», «Улыма» һәм башкалар), ләкин аларда социаль темалар да үтеп керә, нигездә, җәмгыятьтә хатын-кызларның хокуклары җитмәү турындагы зарланулар. Хөршидбану Натаван шигъриятенең төп темалары — тормышка мәхәббәт, бәхет хыяллары һәм сөекле улын югалткан ананың кайгысы<ref name="Ахунд">{{Cite news|title=АЗЕРБАЙДЖАНСКАЯ ЛИТЕРАТУРА|publisher=ФЭБ "Русская литература и фольклор"|url=http://feb-web.ru/feb/ivl/vl7/vl7-2152.htm|accessdate=2009-12-08}}</ref> . Шигърияттән тыш, Натаван рәсемнәр дә ясаган, пейзажлар, чәчәкләр образлары һәм декоратив-кулланма сәнгать үрнәкләре тудырган.
== Хәтер ==
1960 елда Бакы үзәгендә Натаванга һәйкәл урнаштырылган (скульптор Омар Эльдаров).
Туган илдә, Шушта, 1982 елда «Вагифа шигърияте көннәре» кысаларында Хөршидбану Натаван (скульптор Хәят Абдуллаева) бюсты куела.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* {{Китап|автор=Джафарзаде А.|volume=Хуршид Бану Натаван — поэтесса и художница Азербайджана XIX века|том=I|isbn=|ref=Джафарзаде}}
[[Төркем:Азәрбайҗан телле шагыйрьләр]]
[[Төркем:Әлифба буенча шагыйрьләр]]
[[Төркем:1897 елда вафатлар]]
[[Төркем:2 октябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Шушада туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1832 елда туганнар]]
[[Төркем:6 август көнне туганнар]]
6oh468wijyi9hmxstddpujjbtbzzy3g
5795060
5795058
2026-04-20T10:45:24Z
Баныу
35185
/* Шәхси тормышы */
5795060
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
{{Өземтә|Мы не могли быть на первом обеде, на который были приглашены две татарские (то есть азербайджанские) княгини, мать и дочь. По религиозному и общественному обычаю магометанских женщин, они не могли поднять своё покрывало перед иностранцами... Одна из княгинь была жена, а другая — дочь Мехти Кулихана, последнего карабахского хана. Матери можно было дать не более 40 лет, а дочери — 20. Обе они были в национальных костюмах. Дочь была очаровательна в этом костюме, впрочем, более богатом, нежели грациозном{{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}}}
'''Хөршидбану''' ('''Натаван''' әдәби псевдонимы, {{Lang-az|خورشیدبانو ناتوان, Xurşidbanu Natəvan}} ; [[1832 ел|1832 елның]] [[6 август]]ы, Шуша — [[1897 ел|1897 елның]] [[2 октябрь|2 октябре]], шунда ук), Шулай ук '''«Хан Кызы»''' (''хан кызы'') — Әзербайҗан<ref>{{Китап|archivedate=2024-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240222062648/https://books.google.com/books?id=v-tHAAAAMAAJ&q=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&dq=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiRk-HFp76EAxWHORAIHRZ_C8cQ6AF6BAgCEAI}}</ref> [[Шигърият|шагыйры]], соңгы Карабах ханы Мехтикулланың кызы, Ибраһим Хәлил ханның оныгы.
== Биографиясе ==
Хөршидбану Натаван 1832 елда Шушада соңгы Карабах ханы, Карабах генерал-майоры Мехтикулла ханның һәм соңгы Гәнҗә ханы Җәвад ханның оныгы Бәдирҗәһан бием (1802—1863) гаиләсендә туган . Аның балачагы һәм яшьлек еллары турында аз мәгълүмат бар {{Sfn|с=43|Джафарзаде|1961}} . Якын туганнары арасында Агабаҗи апасы һәм Нәва абыйсы әтисе ягыннан шагыйрьләр, ә Мөсәхиби һәм Хали абыйлары әнисе ягыннан шагыйрьләр булганнар {{Sfn|с=44|Джафарзаде|1961}} . Аны башка бер апасы Гәүһәр ханым тәрбияли һәм белем бирә. Ул шулай ук Хөршидбануга музыкага, шигърияткә һәм рәсем ясауга мәхәббәт уяткан .
Натаван өйдә белем алган, көнчыгыш телләрен өйрәнгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Галишир Нәваи|Нәваи]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башкалар классикларның әсәрләрен укый. Ул [[Дагстан]] буйлап сәяхәт иткән, [[Tbilisi|Тифлис]] һәм [[Бакы]]да була. 1858 елда ул Бакыда [[Александр Дюма]] белән очраша һәм аңа үзенең кул эшләрен бүләк иткән. Дюма шулай ук шагыйрәгә нәфис фигуралар белән [[Шахмат|шахмат комплектын]] бүләк иткән<ref>{{Cite web|url=http://www.irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|title=Путешествие на Кавказ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190712115717/http://irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|archivedate=2019-07-12|accessdate=2009-12-08}}</ref><ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref> . А. Дюма бу очрашу турында болай дип язган:
{{Өземтә|В то время кавказским правителем был фельдмаршал Воронцов, он использовал всевозможные приёмы и принимал всевозможные меры, чтобы в Азербайджане не возникали восстания; везде ставил наблюдателей. Поэтому он и заставил Натаван выйти замуж за одного из своих ставленников („подручных“ в источнике) — дагестанского князя генерала Хасай-хана..., но Натаван вовсе не любила его. Много лет прожила с ним насильственно{{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}.}}
1872 елда ул Шушада " Межлиси-үнс " («Дуслар очрашуы») әдәби түгәрәген оештыра һәм аңа җитәкчелек итә<ref name="БСЭ" /><ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|title=www.womenmusic.aznet.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131941/http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2009-09-01}}</ref> Азәрбайҗанның башка шәһәрләрендәге әдәби түгәрәкләр белән иҗади бәйләнештә булган .
Шушада классик Көнчыгыш музыкасын белүче Харрат Кули (1823—1883) тарафыннан оештырылган мәҗлес турында кызыклы мәгълүмат сакланган. Бу мәҗлеснең дини максатлары булган, ләкин [[Мөхәррәм]] аенда йолаларга ияргән дини җырлар белән беррәттән, анда [[мугам]] сәнгате өйрәтелгән. Берничә ай дәвамында әзерләнгән җеназа тамашалары тәмамланганнан соң, ханәләр шул ук мугамнарны дөньяви урыннарда — туйларда һәм башка бәйрәмнәрдә башкарганнар.
[[Файл:Шушинский_Ханский_Дворец_Дочери_Хана.jpg|сулда|мини|« Элеккеге хакимлек итүче хан кызының Шуша хан сарае .» [[Россия империясе|Империя]] елларыннан открытка.]]
Натаван халык тарафыннан хөрмәт ителгән. Шушада сарай, мәчет, сәүдә йортлары, театр, җәйге һәм кышкы клуб биналары, урта мәктәп һәм башка күп нәрсәләр төзеүгә булышлык итә.<ref>{{Cite web|url=http://www.trend.az/life/socium/2137448.html|title=В Доме культуры имени М.Азизбекова прошло мероприятие, посвященное Хуршидбану Натаван — Trend Life|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131950/https://www.trend.az/life/socium/2137448.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2013-08-03}}</ref> . 1872 елда Хөршидбану, шәһәр халкын су белән тәэмин итү һәм Шушаның иминлеген яхшырту өчен, Шушадан 10 километр ераклыкта урнашкан Сарыбаба районындагы Иса чишмәсеннән су торбасы төзеткән. Натаван бу проектка йөз мең сум акча бирә. Бу торба әле дә " Хан кызы суы " дип атала. Натаван яхшы белем алган, көнчыгыш телләрен белгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башка Көнчыгыш шагыйрьләренең иҗаты белән таныш булган. [[Мирза Фатали Ахундзадә|М.]] [[Мирза Фатали Ахундзадә|Ф. Ахундов]] Натаванның рухи дөньясын үстерүдә зур роль уйнаган. Үз иҗатында ул элеккеге Әзербайҗан әдәбиятының гуманистик идеяләрен үз заманының яңа юнәлешләре белән берләштергән, халык бәхете өчен көрәшү юлларын эзләгән. Ахундов белән шәхси танышлыгы Хөршидбануның социаль мәсьәләләргә һәм файдалы эшчәнлеккә һәм киң кызыксынуына өлеш кертә.
Хөршидбану Натаван 1897 елның сентябрь-октябрь айларында ([[Рабигыль-ахыр|Раби Ус-Сани]] 1314) Шушада вафат була<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Ул Әгъдамдагы Имәрәт зиратында җирләнә .
== Шәхси тормышы ==
[[Файл:Hurshidbanu_Natavan_with_her_children.jpg|мини|296x296пкс|Хуршидбану Натаван, улы Мехдикули Хан Вяфа һәм кызы Ханбика Ханум]]
Натаван Карабах ханлыгының элеккеге хаким гаиләсенә, [[Шигыйчылык|шигый]] [[Ислам|мөселманнар]] булган Джаванширларга караган .
1870 еллар башында ул Шуша районының Варанда, Джеваншир, Зәңгәзур, Кебирлин һәм Чиләбеурд районнарының 53 авылының (1778 дыма) җиренә ия булган, ә 1861 елда әнисе үлгәннән соң, Натаван тагын 9 авылның (186 дыма) җирен ала<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>
Аның беренче никахы [[Кумык халкы|кумык]] кенәзе, генерал-майор Хасай хан Уцмиев белән була, аннан ике баласы туа: улы, Мехти Кули -хан (1855—1900) һәм кызы , Ханбикә Ханым (1856—1921)<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Салман Мөмтаз сүзләренчә, бу никах Кавказ вице-короле М. С. Воронцовның сәяси адымы булган:
== Иҗаты ==
Натаванның тулы диваны сакланып калмаган, ләкин аның [[Азәрбайҗан теле|азәрбайҗан]] телендәге 13 шигыреннән торган сәнгатьчә бизәлгән альбомы бар {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Натаванның автографлары катнаш каллиграфик шрифт белән язылган, настаълик-шикасте {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Ул шулай ук [[Фарсы теле|фарсы]] телендә берничә газәл язган {{Sfn|с=50|Джафарзаде|1961}} .
[[Файл:Coast_by_Natavan.png|сулда|мини|Натаван рәсеме]]
Шагыйрәнең беренче шигырьләр җыентыгы 1928 елда Сәлмән Мөмтаз тарафыннан басылып чыга {{Sfn|с=54|Джафарзаде|1961}}, ә 1982 елда рус телендә беренче шигырьләр җыентыгы басыла<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> .
Натаван үзенең иҗат карьерасын 1850 елларда башлый. Ул «Хөршид» («Xurşid») имзасы белән язылган беренче шигырьләрен югалткан, бүгенге көнгә кадәр бик аз өлеше генә сакланып калган. 1870 елда ул «Натаван» псевдонимын ала. Натаван үз заманында ук танылу ала; аның шигырьләре телдән телгә күчкән һәм рәсем сәнгате аша тарала. Хөршидбануның шигырьләре дүрт категориягә бүленә: мәхәббәт шигырьләре, табигый матурлыкка багышланган шигырьләр, замандашлары өчен язган шигырьләре һәм моңсу шигырьләр.<ref>{{Cite web|url=http://www.gumilev-center.az/redkij-zhenskij-pocherk-xurshudbanu-natavan/|title=Редкий «женский почерк» Хуршудбану Натаван {{!}} Центр Льва Гумилева в Азербайджане|language=ru|publisher=gumilev-center.az|accessdate=2017-05-23}}</ref> Натаван — лирик шигырьләр авторы, күбесенчә улының иртә үлеме турындагы кайгыдан язылган («Мин елыйм», «Ул китте», «Улыма» һәм башкалар), ләкин аларда социаль темалар да үтеп керә, нигездә, җәмгыятьтә хатын-кызларның хокуклары җитмәү турындагы зарланулар. Хөршидбану Натаван шигъриятенең төп темалары — тормышка мәхәббәт, бәхет хыяллары һәм сөекле улын югалткан ананың кайгысы<ref name="Ахунд">{{Cite news|title=АЗЕРБАЙДЖАНСКАЯ ЛИТЕРАТУРА|publisher=ФЭБ "Русская литература и фольклор"|url=http://feb-web.ru/feb/ivl/vl7/vl7-2152.htm|accessdate=2009-12-08}}</ref> . Шигърияттән тыш, Натаван рәсемнәр дә ясаган, пейзажлар, чәчәкләр образлары һәм декоратив-кулланма сәнгать үрнәкләре тудырган.
== Хәтер ==
1960 елда Бакы үзәгендә Натаванга һәйкәл урнаштырылган (скульптор Омар Эльдаров).
Туган илдә, Шушта, 1982 елда «Вагифа шигърияте көннәре» кысаларында Хөршидбану Натаван (скульптор Хәят Абдуллаева) бюсты куела.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* {{Китап|автор=Джафарзаде А.|volume=Хуршид Бану Натаван — поэтесса и художница Азербайджана XIX века|том=I|isbn=|ref=Джафарзаде}}
[[Төркем:Азәрбайҗан телле шагыйрьләр]]
[[Төркем:Әлифба буенча шагыйрьләр]]
[[Төркем:1897 елда вафатлар]]
[[Төркем:2 октябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Шушада туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1832 елда туганнар]]
[[Төркем:6 август көнне туганнар]]
h8dd48md32b6l925l3tlzm6v1mxqrmj
5795061
5795060
2026-04-20T10:45:59Z
Баныу
35185
/* Хәтер */
5795061
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
{{Өземтә|Мы не могли быть на первом обеде, на который были приглашены две татарские (то есть азербайджанские) княгини, мать и дочь. По религиозному и общественному обычаю магометанских женщин, они не могли поднять своё покрывало перед иностранцами... Одна из княгинь была жена, а другая — дочь Мехти Кулихана, последнего карабахского хана. Матери можно было дать не более 40 лет, а дочери — 20. Обе они были в национальных костюмах. Дочь была очаровательна в этом костюме, впрочем, более богатом, нежели грациозном{{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}}}
'''Хөршидбану''' ('''Натаван''' әдәби псевдонимы, {{Lang-az|خورشیدبانو ناتوان, Xurşidbanu Natəvan}} ; [[1832 ел|1832 елның]] [[6 август]]ы, Шуша — [[1897 ел|1897 елның]] [[2 октябрь|2 октябре]], шунда ук), Шулай ук '''«Хан Кызы»''' (''хан кызы'') — Әзербайҗан<ref>{{Китап|archivedate=2024-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240222062648/https://books.google.com/books?id=v-tHAAAAMAAJ&q=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&dq=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiRk-HFp76EAxWHORAIHRZ_C8cQ6AF6BAgCEAI}}</ref> [[Шигърият|шагыйры]], соңгы Карабах ханы Мехтикулланың кызы, Ибраһим Хәлил ханның оныгы.
== Биографиясе ==
Хөршидбану Натаван 1832 елда Шушада соңгы Карабах ханы, Карабах генерал-майоры Мехтикулла ханның һәм соңгы Гәнҗә ханы Җәвад ханның оныгы Бәдирҗәһан бием (1802—1863) гаиләсендә туган . Аның балачагы һәм яшьлек еллары турында аз мәгълүмат бар {{Sfn|с=43|Джафарзаде|1961}} . Якын туганнары арасында Агабаҗи апасы һәм Нәва абыйсы әтисе ягыннан шагыйрьләр, ә Мөсәхиби һәм Хали абыйлары әнисе ягыннан шагыйрьләр булганнар {{Sfn|с=44|Джафарзаде|1961}} . Аны башка бер апасы Гәүһәр ханым тәрбияли һәм белем бирә. Ул шулай ук Хөршидбануга музыкага, шигърияткә һәм рәсем ясауга мәхәббәт уяткан .
Натаван өйдә белем алган, көнчыгыш телләрен өйрәнгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Галишир Нәваи|Нәваи]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башкалар классикларның әсәрләрен укый. Ул [[Дагстан]] буйлап сәяхәт иткән, [[Tbilisi|Тифлис]] һәм [[Бакы]]да була. 1858 елда ул Бакыда [[Александр Дюма]] белән очраша һәм аңа үзенең кул эшләрен бүләк иткән. Дюма шулай ук шагыйрәгә нәфис фигуралар белән [[Шахмат|шахмат комплектын]] бүләк иткән<ref>{{Cite web|url=http://www.irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|title=Путешествие на Кавказ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190712115717/http://irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|archivedate=2019-07-12|accessdate=2009-12-08}}</ref><ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref> . А. Дюма бу очрашу турында болай дип язган:
{{Өземтә|В то время кавказским правителем был фельдмаршал Воронцов, он использовал всевозможные приёмы и принимал всевозможные меры, чтобы в Азербайджане не возникали восстания; везде ставил наблюдателей. Поэтому он и заставил Натаван выйти замуж за одного из своих ставленников („подручных“ в источнике) — дагестанского князя генерала Хасай-хана..., но Натаван вовсе не любила его. Много лет прожила с ним насильственно{{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}.}}
1872 елда ул Шушада " Межлиси-үнс " («Дуслар очрашуы») әдәби түгәрәген оештыра һәм аңа җитәкчелек итә<ref name="БСЭ" /><ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|title=www.womenmusic.aznet.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131941/http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2009-09-01}}</ref> Азәрбайҗанның башка шәһәрләрендәге әдәби түгәрәкләр белән иҗади бәйләнештә булган .
Шушада классик Көнчыгыш музыкасын белүче Харрат Кули (1823—1883) тарафыннан оештырылган мәҗлес турында кызыклы мәгълүмат сакланган. Бу мәҗлеснең дини максатлары булган, ләкин [[Мөхәррәм]] аенда йолаларга ияргән дини җырлар белән беррәттән, анда [[мугам]] сәнгате өйрәтелгән. Берничә ай дәвамында әзерләнгән җеназа тамашалары тәмамланганнан соң, ханәләр шул ук мугамнарны дөньяви урыннарда — туйларда һәм башка бәйрәмнәрдә башкарганнар.
[[Файл:Шушинский_Ханский_Дворец_Дочери_Хана.jpg|сулда|мини|« Элеккеге хакимлек итүче хан кызының Шуша хан сарае .» [[Россия империясе|Империя]] елларыннан открытка.]]
Натаван халык тарафыннан хөрмәт ителгән. Шушада сарай, мәчет, сәүдә йортлары, театр, җәйге һәм кышкы клуб биналары, урта мәктәп һәм башка күп нәрсәләр төзеүгә булышлык итә.<ref>{{Cite web|url=http://www.trend.az/life/socium/2137448.html|title=В Доме культуры имени М.Азизбекова прошло мероприятие, посвященное Хуршидбану Натаван — Trend Life|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131950/https://www.trend.az/life/socium/2137448.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2013-08-03}}</ref> . 1872 елда Хөршидбану, шәһәр халкын су белән тәэмин итү һәм Шушаның иминлеген яхшырту өчен, Шушадан 10 километр ераклыкта урнашкан Сарыбаба районындагы Иса чишмәсеннән су торбасы төзеткән. Натаван бу проектка йөз мең сум акча бирә. Бу торба әле дә " Хан кызы суы " дип атала. Натаван яхшы белем алган, көнчыгыш телләрен белгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башка Көнчыгыш шагыйрьләренең иҗаты белән таныш булган. [[Мирза Фатали Ахундзадә|М.]] [[Мирза Фатали Ахундзадә|Ф. Ахундов]] Натаванның рухи дөньясын үстерүдә зур роль уйнаган. Үз иҗатында ул элеккеге Әзербайҗан әдәбиятының гуманистик идеяләрен үз заманының яңа юнәлешләре белән берләштергән, халык бәхете өчен көрәшү юлларын эзләгән. Ахундов белән шәхси танышлыгы Хөршидбануның социаль мәсьәләләргә һәм файдалы эшчәнлеккә һәм киң кызыксынуына өлеш кертә.
Хөршидбану Натаван 1897 елның сентябрь-октябрь айларында ([[Рабигыль-ахыр|Раби Ус-Сани]] 1314) Шушада вафат була<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Ул Әгъдамдагы Имәрәт зиратында җирләнә .
== Шәхси тормышы ==
[[Файл:Hurshidbanu_Natavan_with_her_children.jpg|мини|296x296пкс|Хуршидбану Натаван, улы Мехдикули Хан Вяфа һәм кызы Ханбика Ханум]]
Натаван Карабах ханлыгының элеккеге хаким гаиләсенә, [[Шигыйчылык|шигый]] [[Ислам|мөселманнар]] булган Джаванширларга караган .
1870 еллар башында ул Шуша районының Варанда, Джеваншир, Зәңгәзур, Кебирлин һәм Чиләбеурд районнарының 53 авылының (1778 дыма) җиренә ия булган, ә 1861 елда әнисе үлгәннән соң, Натаван тагын 9 авылның (186 дыма) җирен ала<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>
Аның беренче никахы [[Кумык халкы|кумык]] кенәзе, генерал-майор Хасай хан Уцмиев белән була, аннан ике баласы туа: улы, Мехти Кули -хан (1855—1900) һәм кызы , Ханбикә Ханым (1856—1921)<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Салман Мөмтаз сүзләренчә, бу никах Кавказ вице-короле М. С. Воронцовның сәяси адымы булган:
== Иҗаты ==
Натаванның тулы диваны сакланып калмаган, ләкин аның [[Азәрбайҗан теле|азәрбайҗан]] телендәге 13 шигыреннән торган сәнгатьчә бизәлгән альбомы бар {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Натаванның автографлары катнаш каллиграфик шрифт белән язылган, настаълик-шикасте {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Ул шулай ук [[Фарсы теле|фарсы]] телендә берничә газәл язган {{Sfn|с=50|Джафарзаде|1961}} .
[[Файл:Coast_by_Natavan.png|сулда|мини|Натаван рәсеме]]
Шагыйрәнең беренче шигырьләр җыентыгы 1928 елда Сәлмән Мөмтаз тарафыннан басылып чыга {{Sfn|с=54|Джафарзаде|1961}}, ә 1982 елда рус телендә беренче шигырьләр җыентыгы басыла<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> .
Натаван үзенең иҗат карьерасын 1850 елларда башлый. Ул «Хөршид» («Xurşid») имзасы белән язылган беренче шигырьләрен югалткан, бүгенге көнгә кадәр бик аз өлеше генә сакланып калган. 1870 елда ул «Натаван» псевдонимын ала. Натаван үз заманында ук танылу ала; аның шигырьләре телдән телгә күчкән һәм рәсем сәнгате аша тарала. Хөршидбануның шигырьләре дүрт категориягә бүленә: мәхәббәт шигырьләре, табигый матурлыкка багышланган шигырьләр, замандашлары өчен язган шигырьләре һәм моңсу шигырьләр.<ref>{{Cite web|url=http://www.gumilev-center.az/redkij-zhenskij-pocherk-xurshudbanu-natavan/|title=Редкий «женский почерк» Хуршудбану Натаван {{!}} Центр Льва Гумилева в Азербайджане|language=ru|publisher=gumilev-center.az|accessdate=2017-05-23}}</ref> Натаван — лирик шигырьләр авторы, күбесенчә улының иртә үлеме турындагы кайгыдан язылган («Мин елыйм», «Ул китте», «Улыма» һәм башкалар), ләкин аларда социаль темалар да үтеп керә, нигездә, җәмгыятьтә хатын-кызларның хокуклары җитмәү турындагы зарланулар. Хөршидбану Натаван шигъриятенең төп темалары — тормышка мәхәббәт, бәхет хыяллары һәм сөекле улын югалткан ананың кайгысы<ref name="Ахунд">{{Cite news|title=АЗЕРБАЙДЖАНСКАЯ ЛИТЕРАТУРА|publisher=ФЭБ "Русская литература и фольклор"|url=http://feb-web.ru/feb/ivl/vl7/vl7-2152.htm|accessdate=2009-12-08}}</ref> . Шигърияттән тыш, Натаван рәсемнәр дә ясаган, пейзажлар, чәчәкләр образлары һәм декоратив-кулланма сәнгать үрнәкләре тудырган.
== Хәтер ==
1960 елда Бакы үзәгендә Натаванга һәйкәл урнаштырылган (скульптор Омар Эльдаров).
Туган илдә, Шушта, 1982 елда «Вагифа шигърияте көннәре» кысаларында Хөршидбану Натаван (скульптор Хәят Абдуллаева) бюсты куела.
<gallery widths="220px" heights="200px" class="center">
Файл:Palace_of_Umtsiev,_Shushi_03.jpg|альт=Дом Хуршидбану Натаван в Шуше| <small>Шушада Хуршидбану Натаван йорты</small>
Файл:Natavan_xurshud.jpeg|альт=Памятник Натаван в Баку| <small>[[Бакы|Бакудагы]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Бюст_Хуршидбану_Натаван,_доставленный_из_города_Шуша_в_Баку.jpg|альт=Бюст Хуршидбану Натаван, доставленный из города Шуша в Баку. Экспозиция под открытым небом Музея искусств Азербайджана| <small>Шушадан Бакуга китерелгән Хөршидбану Натаван бюсты. Әзербайҗан сәнгать музеенда ачык һавадагы күргәзмә.</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan_in_Guba.jpg|альт=Памятник Натаван в Губе| <small>[[Куба (шәһәр)|Губада]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Xurşudbanu_Natəvan.jpg|альт=Памятник Натаван в Эвьян-ле-Бен| <small>[[Эвьян-ле-Бен|Эвиан-ле-Бендагы]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan.jpg|альт=Памятник Натаван в Ватерлоо| <small>Ватерлоодагы Натаван һәйкәле</small>
Файл:Stamps_of_Azerbaijan,_2014-1187.jpg|альт=Почтовая марка Азербайджана, 2014| <small>Әзербайҗан почта маркасы, 2014</small>
</gallery>Аның икенче никахы Шушада яшәүче, «гади кеше» Сәйид Хөсәен Агамиров белән булган {{Sfn|с=45|Джафарзаде|1961}}<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Бу никахтан аның биш баласы туа: өч улы, Мир Аббас ага (1868—1885), Мир Хәсән ага (1870—1903) һәм Мир Җәгъфәр ага (?-1914?), һәм ике кызы, Сара-бегум һәм Хаҗәрбикә<ref name="Khan" /> .
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* {{Китап|автор=Джафарзаде А.|volume=Хуршид Бану Натаван — поэтесса и художница Азербайджана XIX века|том=I|isbn=|ref=Джафарзаде}}
[[Төркем:Азәрбайҗан телле шагыйрьләр]]
[[Төркем:Әлифба буенча шагыйрьләр]]
[[Төркем:1897 елда вафатлар]]
[[Төркем:2 октябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Шушада туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1832 елда туганнар]]
[[Төркем:6 август көнне туганнар]]
h111ycjzrjj6d3u7t22h0fl8umm1mj5
5795062
5795061
2026-04-20T10:46:34Z
Баныу
35185
/* Хәтер */
5795062
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
{{Өземтә|Мы не могли быть на первом обеде, на который были приглашены две татарские (то есть азербайджанские) княгини, мать и дочь. По религиозному и общественному обычаю магометанских женщин, они не могли поднять своё покрывало перед иностранцами... Одна из княгинь была жена, а другая — дочь Мехти Кулихана, последнего карабахского хана. Матери можно было дать не более 40 лет, а дочери — 20. Обе они были в национальных костюмах. Дочь была очаровательна в этом костюме, впрочем, более богатом, нежели грациозном{{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}}}
'''Хөршидбану''' ('''Натаван''' әдәби псевдонимы, {{Lang-az|خورشیدبانو ناتوان, Xurşidbanu Natəvan}} ; [[1832 ел|1832 елның]] [[6 август]]ы, Шуша — [[1897 ел|1897 елның]] [[2 октябрь|2 октябре]], шунда ук), Шулай ук '''«Хан Кызы»''' (''хан кызы'') — Әзербайҗан<ref>{{Китап|archivedate=2024-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240222062648/https://books.google.com/books?id=v-tHAAAAMAAJ&q=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&dq=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiRk-HFp76EAxWHORAIHRZ_C8cQ6AF6BAgCEAI}}</ref> [[Шигърият|шагыйры]], соңгы Карабах ханы Мехтикулланың кызы, Ибраһим Хәлил ханның оныгы.
== Биографиясе ==
Хөршидбану Натаван 1832 елда Шушада соңгы Карабах ханы, Карабах генерал-майоры Мехтикулла ханның һәм соңгы Гәнҗә ханы Җәвад ханның оныгы Бәдирҗәһан бием (1802—1863) гаиләсендә туган . Аның балачагы һәм яшьлек еллары турында аз мәгълүмат бар {{Sfn|с=43|Джафарзаде|1961}} . Якын туганнары арасында Агабаҗи апасы һәм Нәва абыйсы әтисе ягыннан шагыйрьләр, ә Мөсәхиби һәм Хали абыйлары әнисе ягыннан шагыйрьләр булганнар {{Sfn|с=44|Джафарзаде|1961}} . Аны башка бер апасы Гәүһәр ханым тәрбияли һәм белем бирә. Ул шулай ук Хөршидбануга музыкага, шигърияткә һәм рәсем ясауга мәхәббәт уяткан .
Натаван өйдә белем алган, көнчыгыш телләрен өйрәнгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Галишир Нәваи|Нәваи]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башкалар классикларның әсәрләрен укый. Ул [[Дагстан]] буйлап сәяхәт иткән, [[Tbilisi|Тифлис]] һәм [[Бакы]]да була. 1858 елда ул Бакыда [[Александр Дюма]] белән очраша һәм аңа үзенең кул эшләрен бүләк иткән. Дюма шулай ук шагыйрәгә нәфис фигуралар белән [[Шахмат|шахмат комплектын]] бүләк иткән<ref>{{Cite web|url=http://www.irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|title=Путешествие на Кавказ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190712115717/http://irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|archivedate=2019-07-12|accessdate=2009-12-08}}</ref><ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref> . А. Дюма бу очрашу турында болай дип язган:
{{Өземтә|В то время кавказским правителем был фельдмаршал Воронцов, он использовал всевозможные приёмы и принимал всевозможные меры, чтобы в Азербайджане не возникали восстания; везде ставил наблюдателей. Поэтому он и заставил Натаван выйти замуж за одного из своих ставленников („подручных“ в источнике) — дагестанского князя генерала Хасай-хана..., но Натаван вовсе не любила его. Много лет прожила с ним насильственно{{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}.}}
1872 елда ул Шушада " Межлиси-үнс " («Дуслар очрашуы») әдәби түгәрәген оештыра һәм аңа җитәкчелек итә<ref name="БСЭ" /><ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|title=www.womenmusic.aznet.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131941/http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2009-09-01}}</ref> Азәрбайҗанның башка шәһәрләрендәге әдәби түгәрәкләр белән иҗади бәйләнештә булган .
Шушада классик Көнчыгыш музыкасын белүче Харрат Кули (1823—1883) тарафыннан оештырылган мәҗлес турында кызыклы мәгълүмат сакланган. Бу мәҗлеснең дини максатлары булган, ләкин [[Мөхәррәм]] аенда йолаларга ияргән дини җырлар белән беррәттән, анда [[мугам]] сәнгате өйрәтелгән. Берничә ай дәвамында әзерләнгән җеназа тамашалары тәмамланганнан соң, ханәләр шул ук мугамнарны дөньяви урыннарда — туйларда һәм башка бәйрәмнәрдә башкарганнар.
[[Файл:Шушинский_Ханский_Дворец_Дочери_Хана.jpg|сулда|мини|« Элеккеге хакимлек итүче хан кызының Шуша хан сарае .» [[Россия империясе|Империя]] елларыннан открытка.]]
Натаван халык тарафыннан хөрмәт ителгән. Шушада сарай, мәчет, сәүдә йортлары, театр, җәйге һәм кышкы клуб биналары, урта мәктәп һәм башка күп нәрсәләр төзеүгә булышлык итә.<ref>{{Cite web|url=http://www.trend.az/life/socium/2137448.html|title=В Доме культуры имени М.Азизбекова прошло мероприятие, посвященное Хуршидбану Натаван — Trend Life|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131950/https://www.trend.az/life/socium/2137448.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2013-08-03}}</ref> . 1872 елда Хөршидбану, шәһәр халкын су белән тәэмин итү һәм Шушаның иминлеген яхшырту өчен, Шушадан 10 километр ераклыкта урнашкан Сарыбаба районындагы Иса чишмәсеннән су торбасы төзеткән. Натаван бу проектка йөз мең сум акча бирә. Бу торба әле дә " Хан кызы суы " дип атала. Натаван яхшы белем алган, көнчыгыш телләрен белгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башка Көнчыгыш шагыйрьләренең иҗаты белән таныш булган. [[Мирза Фатали Ахундзадә|М.]] [[Мирза Фатали Ахундзадә|Ф. Ахундов]] Натаванның рухи дөньясын үстерүдә зур роль уйнаган. Үз иҗатында ул элеккеге Әзербайҗан әдәбиятының гуманистик идеяләрен үз заманының яңа юнәлешләре белән берләштергән, халык бәхете өчен көрәшү юлларын эзләгән. Ахундов белән шәхси танышлыгы Хөршидбануның социаль мәсьәләләргә һәм файдалы эшчәнлеккә һәм киң кызыксынуына өлеш кертә.
Хөршидбану Натаван 1897 елның сентябрь-октябрь айларында ([[Рабигыль-ахыр|Раби Ус-Сани]] 1314) Шушада вафат була<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Ул Әгъдамдагы Имәрәт зиратында җирләнә .
== Шәхси тормышы ==
[[Файл:Hurshidbanu_Natavan_with_her_children.jpg|мини|296x296пкс|Хуршидбану Натаван, улы Мехдикули Хан Вяфа һәм кызы Ханбика Ханум]]
Натаван Карабах ханлыгының элеккеге хаким гаиләсенә, [[Шигыйчылык|шигый]] [[Ислам|мөселманнар]] булган Джаванширларга караган .
1870 еллар башында ул Шуша районының Варанда, Джеваншир, Зәңгәзур, Кебирлин һәм Чиләбеурд районнарының 53 авылының (1778 дыма) җиренә ия булган, ә 1861 елда әнисе үлгәннән соң, Натаван тагын 9 авылның (186 дыма) җирен ала<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>
Аның беренче никахы [[Кумык халкы|кумык]] кенәзе, генерал-майор Хасай хан Уцмиев белән була, аннан ике баласы туа: улы, Мехти Кули -хан (1855—1900) һәм кызы , Ханбикә Ханым (1856—1921)<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Салман Мөмтаз сүзләренчә, бу никах Кавказ вице-короле М. С. Воронцовның сәяси адымы булган:
== Иҗаты ==
Натаванның тулы диваны сакланып калмаган, ләкин аның [[Азәрбайҗан теле|азәрбайҗан]] телендәге 13 шигыреннән торган сәнгатьчә бизәлгән альбомы бар {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Натаванның автографлары катнаш каллиграфик шрифт белән язылган, настаълик-шикасте {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Ул шулай ук [[Фарсы теле|фарсы]] телендә берничә газәл язган {{Sfn|с=50|Джафарзаде|1961}} .
[[Файл:Coast_by_Natavan.png|сулда|мини|Натаван рәсеме]]
Шагыйрәнең беренче шигырьләр җыентыгы 1928 елда Сәлмән Мөмтаз тарафыннан басылып чыга {{Sfn|с=54|Джафарзаде|1961}}, ә 1982 елда рус телендә беренче шигырьләр җыентыгы басыла<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> .
Натаван үзенең иҗат карьерасын 1850 елларда башлый. Ул «Хөршид» («Xurşid») имзасы белән язылган беренче шигырьләрен югалткан, бүгенге көнгә кадәр бик аз өлеше генә сакланып калган. 1870 елда ул «Натаван» псевдонимын ала. Натаван үз заманында ук танылу ала; аның шигырьләре телдән телгә күчкән һәм рәсем сәнгате аша тарала. Хөршидбануның шигырьләре дүрт категориягә бүленә: мәхәббәт шигырьләре, табигый матурлыкка багышланган шигырьләр, замандашлары өчен язган шигырьләре һәм моңсу шигырьләр.<ref>{{Cite web|url=http://www.gumilev-center.az/redkij-zhenskij-pocherk-xurshudbanu-natavan/|title=Редкий «женский почерк» Хуршудбану Натаван {{!}} Центр Льва Гумилева в Азербайджане|language=ru|publisher=gumilev-center.az|accessdate=2017-05-23}}</ref> Натаван — лирик шигырьләр авторы, күбесенчә улының иртә үлеме турындагы кайгыдан язылган («Мин елыйм», «Ул китте», «Улыма» һәм башкалар), ләкин аларда социаль темалар да үтеп керә, нигездә, җәмгыятьтә хатын-кызларның хокуклары җитмәү турындагы зарланулар. Хөршидбану Натаван шигъриятенең төп темалары — тормышка мәхәббәт, бәхет хыяллары һәм сөекле улын югалткан ананың кайгысы<ref name="Ахунд">{{Cite news|title=АЗЕРБАЙДЖАНСКАЯ ЛИТЕРАТУРА|publisher=ФЭБ "Русская литература и фольклор"|url=http://feb-web.ru/feb/ivl/vl7/vl7-2152.htm|accessdate=2009-12-08}}</ref> . Шигърияттән тыш, Натаван рәсемнәр дә ясаган, пейзажлар, чәчәкләр образлары һәм декоратив-кулланма сәнгать үрнәкләре тудырган.
== Хәтер ==
1960 елда Бакы үзәгендә Натаванга һәйкәл урнаштырылган (скульптор Омар Эльдаров).
Туган илдә, Шушта, 1982 елда «Вагифа шигърияте көннәре» кысаларында Хөршидбану Натаван (скульптор Хәят Абдуллаева) бюсты куела.
<gallery widths="220px" heights="200px" class="center">
Файл:Palace_of_Umtsiev,_Shushi_03.jpg|альт=Дом Хуршидбану Натаван в Шуше| <small>Шушада Хуршидбану Натаван йорты</small>
<small>Шушадан Бакуга китерелгән Хөршидбану Натаван бюсты. Әзербайҗан сәнгать музеенда ачык һавадагы күргәзмә.</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan_in_Guba.jpg|альт=Памятник Натаван в Губе| <small>[[Куба (шәһәр)|Губада]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Xurşudbanu_Natəvan.jpg|альт=Памятник Натаван в Эвьян-ле-Бен| <small>[[Эвьян-ле-Бен|Эвиан-ле-Бендагы]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan.jpg|альт=Памятник Натаван в Ватерлоо| <small>Ватерлоодагы Натаван һәйкәле</small>
Файл:Stamps_of_Azerbaijan,_2014-1187.jpg|альт=Почтовая марка Азербайджана, 2014| <small>Әзербайҗан почта маркасы, 2014</small>
</gallery>Аның икенче никахы Шушада яшәүче, «гади кеше» Сәйид Хөсәен Агамиров белән булган {{Sfn|с=45|Джафарзаде|1961}}<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Бу никахтан аның биш баласы туа: өч улы, Мир Аббас ага (1868—1885), Мир Хәсән ага (1870—1903) һәм Мир Җәгъфәр ага (?-1914?), һәм ике кызы, Сара-бегум һәм Хаҗәрбикә<ref name="Khan" /> .
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* {{Китап|автор=Джафарзаде А.|volume=Хуршид Бану Натаван — поэтесса и художница Азербайджана XIX века|том=I|isbn=|ref=Джафарзаде}}
[[Төркем:Азәрбайҗан телле шагыйрьләр]]
[[Төркем:Әлифба буенча шагыйрьләр]]
[[Төркем:1897 елда вафатлар]]
[[Төркем:2 октябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Шушада туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1832 елда туганнар]]
[[Төркем:6 август көнне туганнар]]
3iwn9amju10lf1rfxj1ywg07k2wjcg3
5795063
5795062
2026-04-20T10:48:46Z
Баныу
35185
5795063
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
{{Өземтә|Мы не могли быть на первом обеде, на который были приглашены две татарские (то есть азербайджанские) княгини, мать и дочь. По религиозному и общественному обычаю магометанских женщин, они не могли поднять своё покрывало перед иностранцами... Одна из княгинь была жена, а другая — дочь Мехти Кулихана, последнего карабахского хана. Матери можно было дать не более 40 лет, а дочери — 20. Обе они были в национальных костюмах. Дочь была очаровательна в этом костюме, впрочем, более богатом, нежели грациозном{{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}}}
'''Хөршидбану''' ('''Натаван''' әдәби псевдонимы, {{Lang-az|خورشیدبانو ناتوان, Xurşidbanu Natəvan}} ; [[1832 ел|1832 елның]] [[6 август]]ы, Шуша — [[1897 ел|1897 елның]] [[2 октябрь|2 октябре]], шунда ук), Шулай ук '''«Хан Кызы»''' (''хан кызы'') — Әзербайҗан<ref>{{Китап|archivedate=2024-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240222062648/https://books.google.com/books?id=v-tHAAAAMAAJ&q=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&dq=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiRk-HFp76EAxWHORAIHRZ_C8cQ6AF6BAgCEAI}}</ref> [[Шигърият|шагыйры]], соңгы Карабах ханы Мехтикулланың кызы, Ибраһим Хәлил ханның оныгы.
== Биографиясе ==
Хөршидбану Натаван 1832 елда Шушада соңгы Карабах ханы, Карабах генерал-майоры Мехтикулла ханның һәм соңгы Гәнҗә ханы Җәвад ханның оныгы Бәдирҗәһан бием (1802—1863) гаиләсендә туган . Аның балачагы һәм яшьлек еллары турында аз мәгълүмат бар {{Sfn|с=43|Джафарзаде|1961}} . Якын туганнары арасында Агабаҗи апасы һәм Нәва абыйсы әтисе ягыннан шагыйрьләр, ә Мөсәхиби һәм Хали абыйлары әнисе ягыннан шагыйрьләр булганнар {{Sfn|с=44|Джафарзаде|1961}} . Аны башка бер апасы Гәүһәр ханым тәрбияли һәм белем бирә. Ул шулай ук Хөршидбануга музыкага, шигърияткә һәм рәсем ясауга мәхәббәт уяткан .
Натаван өйдә белем алган, көнчыгыш телләрен өйрәнгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Галишир Нәваи|Нәваи]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башкалар классикларның әсәрләрен укый. Ул [[Дагстан]] буйлап сәяхәт иткән, [[Tbilisi|Тифлис]] һәм [[Бакы]]да була. 1858 елда ул Бакыда [[Александр Дюма]] белән очраша һәм аңа үзенең кул эшләрен бүләк иткән. Дюма шулай ук шагыйрәгә нәфис фигуралар белән [[Шахмат|шахмат комплектын]] бүләк иткән<ref>{{Cite web|url=http://www.irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|title=Путешествие на Кавказ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190712115717/http://irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|archivedate=2019-07-12|accessdate=2009-12-08}}</ref><ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref> . А. Дюма бу очрашу турында болай дип язган:
{{Өземтә|В то время кавказским правителем был фельдмаршал Воронцов, он использовал всевозможные приёмы и принимал всевозможные меры, чтобы в Азербайджане не возникали восстания; везде ставил наблюдателей. Поэтому он и заставил Натаван выйти замуж за одного из своих ставленников („подручных“ в источнике) — дагестанского князя генерала Хасай-хана..., но Натаван вовсе не любила его. Много лет прожила с ним насильственно{{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}.}}
1872 елда ул Шушада " Межлиси-үнс " («Дуслар очрашуы») әдәби түгәрәген оештыра һәм аңа җитәкчелек итә<ref name="БСЭ" /><ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|title=www.womenmusic.aznet.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131941/http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2009-09-01}}</ref> Азәрбайҗанның башка шәһәрләрендәге әдәби түгәрәкләр белән иҗади бәйләнештә булган .
Шушада классик Көнчыгыш музыкасын белүче Харрат Кули (1823—1883) тарафыннан оештырылган мәҗлес турында кызыклы мәгълүмат сакланган. Бу мәҗлеснең дини максатлары булган, ләкин [[Мөхәррәм]] аенда йолаларга ияргән дини җырлар белән беррәттән, анда [[мугам]] сәнгате өйрәтелгән. Берничә ай дәвамында әзерләнгән җеназа тамашалары тәмамланганнан соң, ханәләр шул ук мугамнарны дөньяви урыннарда — туйларда һәм башка бәйрәмнәрдә башкарганнар.
[[Файл:Шушинский_Ханский_Дворец_Дочери_Хана.jpg|сулда|мини|« Элеккеге хакимлек итүче хан кызының Шуша хан сарае .» [[Россия империясе|Империя]] елларыннан открытка.]]
Натаван халык тарафыннан хөрмәт ителгән. Шушада сарай, мәчет, сәүдә йортлары, театр, җәйге һәм кышкы клуб биналары, урта мәктәп һәм башка күп нәрсәләр төзеүгә булышлык итә.<ref>{{Cite web|url=http://www.trend.az/life/socium/2137448.html|title=В Доме культуры имени М.Азизбекова прошло мероприятие, посвященное Хуршидбану Натаван — Trend Life|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131950/https://www.trend.az/life/socium/2137448.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2013-08-03}}</ref> . 1872 елда Хөршидбану, шәһәр халкын су белән тәэмин итү һәм Шушаның иминлеген яхшырту өчен, Шушадан 10 километр ераклыкта урнашкан Сарыбаба районындагы Иса чишмәсеннән су торбасы төзеткән. Натаван бу проектка йөз мең сум акча бирә. Бу торба әле дә " Хан кызы суы " дип атала. Натаван яхшы белем алган, көнчыгыш телләрен белгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башка Көнчыгыш шагыйрьләренең иҗаты белән таныш булган. [[Мирза Фатали Ахундзадә|М.]] [[Мирза Фатали Ахундзадә|Ф. Ахундов]] Натаванның рухи дөньясын үстерүдә зур роль уйнаган. Үз иҗатында ул элеккеге Әзербайҗан әдәбиятының гуманистик идеяләрен үз заманының яңа юнәлешләре белән берләштергән, халык бәхете өчен көрәшү юлларын эзләгән. Ахундов белән шәхси танышлыгы Хөршидбануның социаль мәсьәләләргә һәм файдалы эшчәнлеккә һәм киң кызыксынуына өлеш кертә.
Хөршидбану Натаван 1897 елның сентябрь-октябрь айларында ([[Рабигыль-ахыр|Раби Ус-Сани]] 1314) Шушада вафат була<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Ул Әгъдамдагы Имәрәт зиратында җирләнә .
== Шәхси тормышы ==
[[Файл:Hurshidbanu_Natavan_with_her_children.jpg|мини|296x296пкс|Хуршидбану Натаван, улы Мехдикули Хан Вяфа һәм кызы Ханбика Ханум]]
Натаван Карабах ханлыгының элеккеге хаким гаиләсенә, [[Шигыйчылык|шигый]] [[Ислам|мөселманнар]] булган Джаванширларга караган .
1870 еллар башында ул Шуша районының Варанда, Джеваншир, Зәңгәзур, Кебирлин һәм Чиләбеурд районнарының 53 авылының (1778 дыма) җиренә ия булган, ә 1861 елда әнисе үлгәннән соң, Натаван тагын 9 авылның (186 дыма) җирен ала<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>
Аның беренче никахы [[Кумык халкы|кумык]] кенәзе, генерал-майор Хасай хан Уцмиев белән була, аннан ике баласы туа: улы, Мехти Кули -хан (1855—1900) һәм кызы , Ханбикә Ханым (1856—1921)<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Салман Мөмтаз сүзләренчә, бу никах Кавказ вице-короле М. С. Воронцовның сәяси адымы булган:
Бу никахтан аның биш баласы туа: өч улы, Мир Аббас ага (1868—1885), Мир Хәсән ага (1870—1903) һәм Мир Җәгъфәр ага (?-1914?), һәм ике кызы, Сара-бегум һәм Хаҗәрбикә<ref name="Khan" /> .
== Иҗаты ==
Натаванның тулы диваны сакланып калмаган, ләкин аның [[Азәрбайҗан теле|азәрбайҗан]] телендәге 13 шигыреннән торган сәнгатьчә бизәлгән альбомы бар {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Натаванның автографлары катнаш каллиграфик шрифт белән язылган, настаълик-шикасте {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Ул шулай ук [[Фарсы теле|фарсы]] телендә берничә газәл язган {{Sfn|с=50|Джафарзаде|1961}} .
[[Файл:Coast_by_Natavan.png|сулда|мини|Натаван рәсеме]]
Шагыйрәнең беренче шигырьләр җыентыгы 1928 елда Сәлмән Мөмтаз тарафыннан басылып чыга {{Sfn|с=54|Джафарзаде|1961}}, ә 1982 елда рус телендә беренче шигырьләр җыентыгы басыла<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> .
Натаван үзенең иҗат карьерасын 1850 елларда башлый. Ул «Хөршид» («Xurşid») имзасы белән язылган беренче шигырьләрен югалткан, бүгенге көнгә кадәр бик аз өлеше генә сакланып калган. 1870 елда ул «Натаван» псевдонимын ала. Натаван үз заманында ук танылу ала; аның шигырьләре телдән телгә күчкән һәм рәсем сәнгате аша тарала. Хөршидбануның шигырьләре дүрт категориягә бүленә: мәхәббәт шигырьләре, табигый матурлыкка багышланган шигырьләр, замандашлары өчен язган шигырьләре һәм моңсу шигырьләр.<ref>{{Cite web|url=http://www.gumilev-center.az/redkij-zhenskij-pocherk-xurshudbanu-natavan/|title=Редкий «женский почерк» Хуршудбану Натаван {{!}} Центр Льва Гумилева в Азербайджане|language=ru|publisher=gumilev-center.az|accessdate=2017-05-23}}</ref> Натаван — лирик шигырьләр авторы, күбесенчә улының иртә үлеме турындагы кайгыдан язылган («Мин елыйм», «Ул китте», «Улыма» һәм башкалар), ләкин аларда социаль темалар да үтеп керә, нигездә, җәмгыятьтә хатын-кызларның хокуклары җитмәү турындагы зарланулар. Хөршидбану Натаван шигъриятенең төп темалары — тормышка мәхәббәт, бәхет хыяллары һәм сөекле улын югалткан ананың кайгысы<ref name="Ахунд">{{Cite news|title=АЗЕРБАЙДЖАНСКАЯ ЛИТЕРАТУРА|publisher=ФЭБ "Русская литература и фольклор"|url=http://feb-web.ru/feb/ivl/vl7/vl7-2152.htm|accessdate=2009-12-08}}</ref> . Шигърияттән тыш, Натаван рәсемнәр дә ясаган, пейзажлар, чәчәкләр образлары һәм декоратив-кулланма сәнгать үрнәкләре тудырган.
== Хәтер ==
1960 елда Бакы үзәгендә Натаванга һәйкәл урнаштырылган (скульптор Омар Эльдаров).
Туган илдә, Шушта, 1982 елда «Вагифа шигърияте көннәре» кысаларында Хөршидбану Натаван (скульптор Хәят Абдуллаева) бюсты куела.
<gallery widths="220px" heights="200px" class="center">
Файл:Palace_of_Umtsiev,_Shushi_03.jpg|альт=Дом Хуршидбану Натаван в Шуше| <small>Шушада Хуршидбану Натаван йорты</small>
<small>Шушадан Бакуга китерелгән Хөршидбану Натаван бюсты. Әзербайҗан сәнгать музеенда ачык һавадагы күргәзмә.</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan_in_Guba.jpg|альт=Памятник Натаван в Губе| <small>[[Куба (шәһәр)|Губада]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Xurşudbanu_Natəvan.jpg|альт=Памятник Натаван в Эвьян-ле-Бен| <small>[[Эвьян-ле-Бен|Эвиан-ле-Бендагы]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan.jpg|альт=Памятник Натаван в Ватерлоо| <small>Ватерлоодагы Натаван һәйкәле</small>
Файл:Stamps_of_Azerbaijan,_2014-1187.jpg|альт=Почтовая марка Азербайджана, 2014| <small>Әзербайҗан почта маркасы, 2014</small>
</gallery>Аның икенче никахы Шушада яшәүче, «гади кеше» Сәйид Хөсәен Агамиров белән булган {{Sfn|с=45|Джафарзаде|1961}}<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> .
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* {{Китап|автор=Джафарзаде А.|volume=Хуршид Бану Натаван — поэтесса и художница Азербайджана XIX века|том=I|isbn=|ref=Джафарзаде}}
[[Төркем:Азәрбайҗан телле шагыйрьләр]]
[[Төркем:Әлифба буенча шагыйрьләр]]
[[Төркем:1897 елда вафатлар]]
[[Төркем:2 октябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Шушада туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1832 елда туганнар]]
[[Төркем:6 август көнне туганнар]]
50ugaqmwv7hlv6rkirydzhwg944oecf
5795064
5795063
2026-04-20T10:51:15Z
Баныу
35185
5795064
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
{{Өземтә|Мы не могли быть на первом обеде, на который были приглашены две татарские (то есть азербайджанские) княгини, мать и дочь. По религиозному и общественному обычаю магометанских женщин, они не могли поднять своё покрывало перед иностранцами... Одна из княгинь была жена, а другая — дочь Мехти Кулихана, последнего карабахского хана. Матери можно было дать не более 40 лет, а дочери — 20. Обе они были в национальных костюмах. Дочь была очаровательна в этом костюме, впрочем, более богатом, нежели грациозном{{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}}}
'''Хөршидбану''' ('''Натаван''' әдәби псевдонимы, {{Lang-az|خورشیدبانو ناتوان, Xurşidbanu Natəvan}} ; [[1832 ел|1832 елның]] [[6 август]]ы, Шуша — [[1897 ел|1897 елның]] [[2 октябрь|2 октябре]], шунда ук), Шулай ук '''«Хан Кызы»''' (''хан кызы'') — Әзербайҗан<ref>{{Китап|archivedate=2024-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240222062648/https://books.google.com/books?id=v-tHAAAAMAAJ&q=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&dq=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiRk-HFp76EAxWHORAIHRZ_C8cQ6AF6BAgCEAI}}</ref> [[Шигърият|шагыйры]], соңгы Карабах ханы Мехтикулланың кызы, Ибраһим Хәлил ханның оныгы.
== Биографиясе ==
Хөршидбану Натаван 1832 елда Шушада соңгы Карабах ханы, Карабах генерал-майоры Мехтикулла ханның һәм соңгы Гәнҗә ханы Җәвад ханның оныгы Бәдирҗәһан бием (1802—1863) гаиләсендә туган . Аның балачагы һәм яшьлек еллары турында аз мәгълүмат бар {{Sfn|с=43|Джафарзаде|1961}} . Якын туганнары арасында Агабаҗи апасы һәм Нәва абыйсы әтисе ягыннан шагыйрьләр, ә Мөсәхиби һәм Хали абыйлары әнисе ягыннан шагыйрьләр булганнар {{Sfn|с=44|Джафарзаде|1961}} . Аны башка бер апасы Гәүһәр ханым тәрбияли һәм белем бирә. Ул шулай ук Хөршидбануга музыкага, шигърияткә һәм рәсем ясауга мәхәббәт уяткан .
Натаван өйдә белем алган, көнчыгыш телләрен өйрәнгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Галишир Нәваи|Нәваи]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башкалар классикларның әсәрләрен укый. Ул [[Дагстан]] буйлап сәяхәт иткән, [[Tbilisi|Тифлис]] һәм [[Бакы]]да була. 1858 елда ул Бакыда [[Александр Дюма]] белән очраша һәм аңа үзенең кул эшләрен бүләк иткән. Дюма шулай ук шагыйрәгә нәфис фигуралар белән [[Шахмат|шахмат комплектын]] бүләк иткән<ref>{{Cite web|url=http://www.irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|title=Путешествие на Кавказ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190712115717/http://irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|archivedate=2019-07-12|accessdate=2009-12-08}}</ref><ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref> . А. Дюма бу очрашу турында болай дип язган:
{{Өземтә|В то время кавказским правителем был фельдмаршал Воронцов, он использовал всевозможные приёмы и принимал всевозможные меры, чтобы в Азербайджане не возникали восстания; везде ставил наблюдателей. Поэтому он и заставил Натаван выйти замуж за одного из своих ставленников („подручных“ в источнике) — дагестанского князя генерала Хасай-хана..., но Натаван вовсе не любила его. Много лет прожила с ним насильственно{{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}.}}
1872 елда ул Шушада " Межлиси-үнс " («Дуслар очрашуы») әдәби түгәрәген оештыра һәм аңа җитәкчелек итә<ref name="БСЭ" /><ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|title=www.womenmusic.aznet.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131941/http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2009-09-01}}</ref> Азәрбайҗанның башка шәһәрләрендәге әдәби түгәрәкләр белән иҗади бәйләнештә булган .
Шушада классик Көнчыгыш музыкасын белүче Харрат Кули (1823—1883) тарафыннан оештырылган мәҗлес турында кызыклы мәгълүмат сакланган. Бу мәҗлеснең дини максатлары булган, ләкин [[Мөхәррәм]] аенда йолаларга ияргән дини җырлар белән беррәттән, анда [[мугам]] сәнгате өйрәтелгән. Берничә ай дәвамында әзерләнгән җеназа тамашалары тәмамланганнан соң, ханәләр шул ук мугамнарны дөньяви урыннарда — туйларда һәм башка бәйрәмнәрдә башкарганнар.
[[Файл:Шушинский_Ханский_Дворец_Дочери_Хана.jpg|сулда|мини|« Элеккеге хакимлек итүче хан кызының Шуша хан сарае .» [[Россия империясе|Империя]] елларыннан открытка.]]
Натаван халык тарафыннан хөрмәт ителгән. Шушада сарай, мәчет, сәүдә йортлары, театр, җәйге һәм кышкы клуб биналары, урта мәктәп һәм башка күп нәрсәләр төзеүгә булышлык итә.<ref>{{Cite web|url=http://www.trend.az/life/socium/2137448.html|title=В Доме культуры имени М.Азизбекова прошло мероприятие, посвященное Хуршидбану Натаван — Trend Life|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131950/https://www.trend.az/life/socium/2137448.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2013-08-03}}</ref> . 1872 елда Хөршидбану, шәһәр халкын су белән тәэмин итү һәм Шушаның иминлеген яхшырту өчен, Шушадан 10 километр ераклыкта урнашкан Сарыбаба районындагы Иса чишмәсеннән су торбасы төзеткән. Натаван бу проектка йөз мең сум акча бирә. Бу торба әле дә " Хан кызы суы " дип атала. Натаван яхшы белем алган, көнчыгыш телләрен белгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башка Көнчыгыш шагыйрьләренең иҗаты белән таныш булган. [[Мирза Фатали Ахундзадә|М.]] [[Мирза Фатали Ахундзадә|Ф. Ахундов]] Натаванның рухи дөньясын үстерүдә зур роль уйнаган. Үз иҗатында ул элеккеге Әзербайҗан әдәбиятының гуманистик идеяләрен үз заманының яңа юнәлешләре белән берләштергән, халык бәхете өчен көрәшү юлларын эзләгән. Ахундов белән шәхси танышлыгы Хөршидбануның социаль мәсьәләләргә һәм файдалы эшчәнлеккә һәм киң кызыксынуына өлеш кертә.
Хөршидбану Натаван 1897 елның сентябрь-октябрь айларында ([[Рабигыль-ахыр|Раби Ус-Сани]] 1314) Шушада вафат була<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Ул Әгъдамдагы Имәрәт зиратында җирләнә .
== Шәхси тормышы ==
[[Файл:Hurshidbanu_Natavan_with_her_children.jpg|мини|296x296пкс|Хуршидбану Натаван, улы Мехдикули Хан Вяфа һәм кызы Ханбика Ханум]]
Натаван Карабах ханлыгының элеккеге хаким гаиләсенә, [[Шигыйчылык|шигый]] [[Ислам|мөселманнар]] булган Джаванширларга караган .
1870 еллар башында ул Шуша районының Варанда, Джеваншир, Зәңгәзур, Кебирлин һәм Чиләбеурд районнарының 53 авылының (1778 дыма) җиренә ия булган, ә 1861 елда әнисе үлгәннән соң, Натаван тагын 9 авылның (186 дыма) җирен ала<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>
Аның беренче никахы [[Кумык халкы|кумык]] кенәзе, генерал-майор Хасай хан Уцмиев белән була, аннан ике баласы туа: улы, Мехти Кули -хан (1855—1900) һәм кызы , Ханбикә Ханым (1856—1921)<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Салман Мөмтаз сүзләренчә, бу никах Кавказ вице-короле М. С. Воронцовның сәяси адымы булган:
Аның икенче никахы Шушада яшәүче, «гади кеше» Сәйид Хөсәен Агамиров белән булган {{Sfn|с=45|Джафарзаде|1961}}<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>. Бу никахтан аның биш баласы туа: өч улы, Мир Аббас ага (1868—1885), Мир Хәсән ага (1870—1903) һәм Мир Җәгъфәр ага (?-1914?), һәм ике кызы, Сара-бегум һәм Хаҗәрбикә<ref name="Khan" /> .
== Иҗаты ==
Натаванның тулы диваны сакланып калмаган, ләкин аның [[Азәрбайҗан теле|азәрбайҗан]] телендәге 13 шигыреннән торган сәнгатьчә бизәлгән альбомы бар {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Натаванның автографлары катнаш каллиграфик шрифт белән язылган, настаълик-шикасте {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Ул шулай ук [[Фарсы теле|фарсы]] телендә берничә газәл язган {{Sfn|с=50|Джафарзаде|1961}} .
[[Файл:Coast_by_Natavan.png|сулда|мини|Натаван рәсеме]]
Шагыйрәнең беренче шигырьләр җыентыгы 1928 елда Сәлмән Мөмтаз тарафыннан басылып чыга {{Sfn|с=54|Джафарзаде|1961}}, ә 1982 елда рус телендә беренче шигырьләр җыентыгы басыла<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> .
Натаван үзенең иҗат карьерасын 1850 елларда башлый. Ул «Хөршид» («Xurşid») имзасы белән язылган беренче шигырьләрен югалткан, бүгенге көнгә кадәр бик аз өлеше генә сакланып калган. 1870 елда ул «Натаван» псевдонимын ала. Натаван үз заманында ук танылу ала; аның шигырьләре телдән телгә күчкән һәм рәсем сәнгате аша тарала. Хөршидбануның шигырьләре дүрт категориягә бүленә: мәхәббәт шигырьләре, табигый матурлыкка багышланган шигырьләр, замандашлары өчен язган шигырьләре һәм моңсу шигырьләр.<ref>{{Cite web|url=http://www.gumilev-center.az/redkij-zhenskij-pocherk-xurshudbanu-natavan/|title=Редкий «женский почерк» Хуршудбану Натаван {{!}} Центр Льва Гумилева в Азербайджане|language=ru|publisher=gumilev-center.az|accessdate=2017-05-23}}</ref> Натаван — лирик шигырьләр авторы, күбесенчә улының иртә үлеме турындагы кайгыдан язылган («Мин елыйм», «Ул китте», «Улыма» һәм башкалар), ләкин аларда социаль темалар да үтеп керә, нигездә, җәмгыятьтә хатын-кызларның хокуклары җитмәү турындагы зарланулар. Хөршидбану Натаван шигъриятенең төп темалары — тормышка мәхәббәт, бәхет хыяллары һәм сөекле улын югалткан ананың кайгысы<ref name="Ахунд">{{Cite news|title=АЗЕРБАЙДЖАНСКАЯ ЛИТЕРАТУРА|publisher=ФЭБ "Русская литература и фольклор"|url=http://feb-web.ru/feb/ivl/vl7/vl7-2152.htm|accessdate=2009-12-08}}</ref> . Шигърияттән тыш, Натаван рәсемнәр дә ясаган, пейзажлар, чәчәкләр образлары һәм декоратив-кулланма сәнгать үрнәкләре тудырган.
== Хәтер ==
1960 елда Бакы үзәгендә Натаванга һәйкәл урнаштырылган (скульптор Омар Эльдаров).
Туган илдә, Шушта, 1982 елда «Вагифа шигърияте көннәре» кысаларында Хөршидбану Натаван (скульптор Хәят Абдуллаева) бюсты куела.
<gallery widths="220px" heights="200px" class="center">
Файл:Palace_of_Umtsiev,_Shushi_03.jpg|альт=Дом Хуршидбану Натаван в Шуше| <small>Шушада Хуршидбану Натаван йорты</small>
<small>Шушадан Бакуга китерелгән Хөршидбану Натаван бюсты. Әзербайҗан сәнгать музеенда ачык һавадагы күргәзмә.</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan_in_Guba.jpg|альт=Памятник Натаван в Губе| <small>[[Куба (шәһәр)|Губада]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Xurşudbanu_Natəvan.jpg|альт=Памятник Натаван в Эвьян-ле-Бен| <small>[[Эвьян-ле-Бен|Эвиан-ле-Бендагы]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan.jpg|альт=Памятник Натаван в Ватерлоо| <small>Ватерлоодагы Натаван һәйкәле</small>
Файл:Stamps_of_Azerbaijan,_2014-1187.jpg|альт=Почтовая марка Азербайджана, 2014| <small>Әзербайҗан почта маркасы, 2014</small>
</gallery>
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* {{Китап|автор=Джафарзаде А.|volume=Хуршид Бану Натаван — поэтесса и художница Азербайджана XIX века|том=I|isbn=|ref=Джафарзаде}}
[[Төркем:Азәрбайҗан телле шагыйрьләр]]
[[Төркем:Әлифба буенча шагыйрьләр]]
[[Төркем:1897 елда вафатлар]]
[[Төркем:2 октябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Шушада туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1832 елда туганнар]]
[[Төркем:6 август көнне туганнар]]
pngk59sj5qxavmkeoj1gwdmhjj5d6fg
5795066
5795064
2026-04-20T10:59:54Z
Баныу
35185
/* Биографиясе */
5795066
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
{{Өземтә|Мы не могли быть на первом обеде, на который были приглашены две татарские (то есть азербайджанские) княгини, мать и дочь. По религиозному и общественному обычаю магометанских женщин, они не могли поднять своё покрывало перед иностранцами... Одна из княгинь была жена, а другая — дочь Мехти Кулихана, последнего карабахского хана. Матери можно было дать не более 40 лет, а дочери — 20. Обе они были в национальных костюмах. Дочь была очаровательна в этом костюме, впрочем, более богатом, нежели грациозном{{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}}}
'''Хөршидбану''' ('''Натаван''' әдәби псевдонимы, {{Lang-az|خورشیدبانو ناتوان, Xurşidbanu Natəvan}} ; [[1832 ел|1832 елның]] [[6 август]]ы, Шуша — [[1897 ел|1897 елның]] [[2 октябрь|2 октябре]], шунда ук), Шулай ук '''«Хан Кызы»''' (''хан кызы'') — Әзербайҗан<ref>{{Китап|archivedate=2024-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240222062648/https://books.google.com/books?id=v-tHAAAAMAAJ&q=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&dq=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiRk-HFp76EAxWHORAIHRZ_C8cQ6AF6BAgCEAI}}</ref> [[Шигърият|шагыйры]], соңгы Карабах ханы Мехтикулланың кызы, Ибраһим Хәлил ханның оныгы.
== Биографиясе ==
Хөршидбану Натаван 1832 елда Шушада соңгы Карабах ханы, Карабах генерал-майоры Мехтикулла ханның һәм соңгы Гәнҗә ханы Җәвад ханның оныгы Бәдирҗәһан бием (1802—1863) гаиләсендә туган . Аның балачагы һәм яшьлек еллары турында аз мәгълүмат бар {{Sfn|с=43|Джафарзаде|1961}} . Якын туганнары арасында Агабаҗи апасы һәм Нәва абыйсы әтисе ягыннан шагыйрьләр, ә Мөсәхиби һәм Хали абыйлары әнисе ягыннан шагыйрьләр булганнар {{Sfn|с=44|Джафарзаде|1961}} . Аны башка бер апасы Гәүһәр ханым тәрбияли һәм белем бирә. Ул шулай ук Хөршидбануга музыкага, шигърияткә һәм рәсем ясауга мәхәббәт уяткан .
Натаван өйдә белем алган, көнчыгыш телләрен өйрәнгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Галишир Нәваи|Нәваи]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башкалар классикларның әсәрләрен укый. Ул [[Дагстан]] буйлап сәяхәт иткән, [[Tbilisi|Тифлис]] һәм [[Бакы]]да була. 1858 елда ул Бакыда [[Александр Дюма]] белән очраша һәм аңа үзенең кул эшләрен бүләк иткән. Дюма шулай ук шагыйрәгә нәфис фигуралар белән [[Шахмат|шахмат комплектын]] бүләк иткән<ref>{{Cite web|url=http://www.irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|title=Путешествие на Кавказ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190712115717/http://irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|archivedate=2019-07-12|accessdate=2009-12-08}}</ref><ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref> . А. Дюма бу очрашу турында болай дип язган:
{{Өземтә| Без беренче төшке ашта була алмадык, анда ике татар (ягъни азәрбайҗан) княгинясы, әнисе һәм кызы чакырылган иде. Мөселман хатын-кызларының дини һәм иҗтимагый йоласы буенча, алар чит ил кешеләре алдында үзләренең япмасын күтәрә алмадылар... Княгиня хатыны, ә икенчесе соңгы карабах ханы Мәхти Кулихан кызы иде. Материга 40 яшьтән дә артык түгел, ә кызларына - 20 яшь бирергә мөмкин иде. Алар икесе дә милли киемнәрдән иде. Кызы бу костюмда искиткеч гүзәл иде, хәер, [[сылулык]]ка караганда баерак иде. {{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}.}}
1872 елда ул Шушада " Межлиси-үнс " («Дуслар очрашуы») әдәби түгәрәген оештыра һәм аңа җитәкчелек итә<ref name="БСЭ" /><ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|title=www.womenmusic.aznet.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131941/http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2009-09-01}}</ref> Азәрбайҗанның башка шәһәрләрендәге әдәби түгәрәкләр белән иҗади бәйләнештә булган .
Шушада классик Көнчыгыш музыкасын белүче Харрат Кули (1823—1883) тарафыннан оештырылган мәҗлес турында кызыклы мәгълүмат сакланган. Бу мәҗлеснең дини максатлары булган, ләкин [[Мөхәррәм]] аенда йолаларга ияргән дини җырлар белән беррәттән, анда [[мугам]] сәнгате өйрәтелгән. Берничә ай дәвамында әзерләнгән җеназа тамашалары тәмамланганнан соң, ханәләр шул ук мугамнарны дөньяви урыннарда — туйларда һәм башка бәйрәмнәрдә башкарганнар.
[[Файл:Шушинский_Ханский_Дворец_Дочери_Хана.jpg|сулда|мини|« Элеккеге хакимлек итүче хан кызының Шуша хан сарае .» [[Россия империясе|Империя]] елларыннан открытка.]]
Натаван халык тарафыннан хөрмәт ителгән. Шушада сарай, мәчет, сәүдә йортлары, театр, җәйге һәм кышкы клуб биналары, урта мәктәп һәм башка күп нәрсәләр төзеүгә булышлык итә<ref>{{Cite web|url=http://www.trend.az/life/socium/2137448.html|title=В Доме культуры имени М.Азизбекова прошло мероприятие, посвященное Хуршидбану Натаван — Trend Life|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131950/https://www.trend.az/life/socium/2137448.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2013-08-03}}</ref> . 1872 елда Хөршидбану, шәһәр халкын су белән тәэмин итү һәм Шушаның иминлеген яхшырту өчен, Шушадан 10 километр ераклыкта урнашкан Сарыбаба районындагы Иса чишмәсеннән су торбасы төзеткән. Натаван бу проектка йөз мең сум акча бирә. Бу торба әле дә " Хан кызы суы " дип атала. Натаван яхшы белем алган, көнчыгыш телләрен белгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башка Көнчыгыш шагыйрьләренең иҗаты белән таныш булган. [[Мирза Фатали Ахундзадә|М.]] [[Мирза Фатали Ахундзадә|Ф. Ахундов]] Натаванның рухи дөньясын үстерүдә зур роль уйнаган. Үз иҗатында ул элеккеге Әзербайҗан әдәбиятының гуманистик идеяләрен үз заманының яңа юнәлешләре белән берләштергән, халык бәхете өчен көрәшү юлларын эзләгән. Ахундов белән шәхси танышлыгы Хөршидбануның социаль мәсьәләләргә һәм файдалы эшчәнлеккә һәм киң кызыксынуына өлеш кертә.
Хөршидбану Натаван 1897 елның сентябрь-октябрь айларында ([[Рабигыль-ахыр|Раби Ус-Сани]] 1314) Шушада вафат була<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Ул Әгъдамдагы Имәрәт зиратында җирләнә .
== Шәхси тормышы ==
[[Файл:Hurshidbanu_Natavan_with_her_children.jpg|мини|296x296пкс|Хуршидбану Натаван, улы Мехдикули Хан Вяфа һәм кызы Ханбика Ханум]]
Натаван Карабах ханлыгының элеккеге хаким гаиләсенә, [[Шигыйчылык|шигый]] [[Ислам|мөселманнар]] булган Джаванширларга караган .
1870 еллар башында ул Шуша районының Варанда, Джеваншир, Зәңгәзур, Кебирлин һәм Чиләбеурд районнарының 53 авылының (1778 дыма) җиренә ия булган, ә 1861 елда әнисе үлгәннән соң, Натаван тагын 9 авылның (186 дыма) җирен ала<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>
Аның беренче никахы [[Кумык халкы|кумык]] кенәзе, генерал-майор Хасай хан Уцмиев белән була, аннан ике баласы туа: улы, Мехти Кули -хан (1855—1900) һәм кызы , Ханбикә Ханым (1856—1921)<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Салман Мөмтаз сүзләренчә, бу никах Кавказ вице-короле М. С. Воронцовның сәяси адымы булган:
Аның икенче никахы Шушада яшәүче, «гади кеше» Сәйид Хөсәен Агамиров белән булган {{Sfn|с=45|Джафарзаде|1961}}<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>. Бу никахтан аның биш баласы туа: өч улы, Мир Аббас ага (1868—1885), Мир Хәсән ага (1870—1903) һәм Мир Җәгъфәр ага (?-1914?), һәм ике кызы, Сара-бегум һәм Хаҗәрбикә<ref name="Khan" /> .
== Иҗаты ==
Натаванның тулы диваны сакланып калмаган, ләкин аның [[Азәрбайҗан теле|азәрбайҗан]] телендәге 13 шигыреннән торган сәнгатьчә бизәлгән альбомы бар {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Натаванның автографлары катнаш каллиграфик шрифт белән язылган, настаълик-шикасте {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Ул шулай ук [[Фарсы теле|фарсы]] телендә берничә газәл язган {{Sfn|с=50|Джафарзаде|1961}} .
[[Файл:Coast_by_Natavan.png|сулда|мини|Натаван рәсеме]]
Шагыйрәнең беренче шигырьләр җыентыгы 1928 елда Сәлмән Мөмтаз тарафыннан басылып чыга {{Sfn|с=54|Джафарзаде|1961}}, ә 1982 елда рус телендә беренче шигырьләр җыентыгы басыла<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> .
Натаван үзенең иҗат карьерасын 1850 елларда башлый. Ул «Хөршид» («Xurşid») имзасы белән язылган беренче шигырьләрен югалткан, бүгенге көнгә кадәр бик аз өлеше генә сакланып калган. 1870 елда ул «Натаван» псевдонимын ала. Натаван үз заманында ук танылу ала; аның шигырьләре телдән телгә күчкән һәм рәсем сәнгате аша тарала. Хөршидбануның шигырьләре дүрт категориягә бүленә: мәхәббәт шигырьләре, табигый матурлыкка багышланган шигырьләр, замандашлары өчен язган шигырьләре һәм моңсу шигырьләр.<ref>{{Cite web|url=http://www.gumilev-center.az/redkij-zhenskij-pocherk-xurshudbanu-natavan/|title=Редкий «женский почерк» Хуршудбану Натаван {{!}} Центр Льва Гумилева в Азербайджане|language=ru|publisher=gumilev-center.az|accessdate=2017-05-23}}</ref> Натаван — лирик шигырьләр авторы, күбесенчә улының иртә үлеме турындагы кайгыдан язылган («Мин елыйм», «Ул китте», «Улыма» һәм башкалар), ләкин аларда социаль темалар да үтеп керә, нигездә, җәмгыятьтә хатын-кызларның хокуклары җитмәү турындагы зарланулар. Хөршидбану Натаван шигъриятенең төп темалары — тормышка мәхәббәт, бәхет хыяллары һәм сөекле улын югалткан ананың кайгысы<ref name="Ахунд">{{Cite news|title=АЗЕРБАЙДЖАНСКАЯ ЛИТЕРАТУРА|publisher=ФЭБ "Русская литература и фольклор"|url=http://feb-web.ru/feb/ivl/vl7/vl7-2152.htm|accessdate=2009-12-08}}</ref> . Шигърияттән тыш, Натаван рәсемнәр дә ясаган, пейзажлар, чәчәкләр образлары һәм декоратив-кулланма сәнгать үрнәкләре тудырган.
== Хәтер ==
1960 елда Бакы үзәгендә Натаванга һәйкәл урнаштырылган (скульптор Омар Эльдаров).
Туган илдә, Шушта, 1982 елда «Вагифа шигърияте көннәре» кысаларында Хөршидбану Натаван (скульптор Хәят Абдуллаева) бюсты куела.
<gallery widths="220px" heights="200px" class="center">
Файл:Palace_of_Umtsiev,_Shushi_03.jpg|альт=Дом Хуршидбану Натаван в Шуше| <small>Шушада Хуршидбану Натаван йорты</small>
<small>Шушадан Бакуга китерелгән Хөршидбану Натаван бюсты. Әзербайҗан сәнгать музеенда ачык һавадагы күргәзмә.</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan_in_Guba.jpg|альт=Памятник Натаван в Губе| <small>[[Куба (шәһәр)|Губада]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Xurşudbanu_Natəvan.jpg|альт=Памятник Натаван в Эвьян-ле-Бен| <small>[[Эвьян-ле-Бен|Эвиан-ле-Бендагы]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan.jpg|альт=Памятник Натаван в Ватерлоо| <small>Ватерлоодагы Натаван һәйкәле</small>
Файл:Stamps_of_Azerbaijan,_2014-1187.jpg|альт=Почтовая марка Азербайджана, 2014| <small>Әзербайҗан почта маркасы, 2014</small>
</gallery>
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* {{Китап|автор=Джафарзаде А.|volume=Хуршид Бану Натаван — поэтесса и художница Азербайджана XIX века|том=I|isbn=|ref=Джафарзаде}}
[[Төркем:Азәрбайҗан телле шагыйрьләр]]
[[Төркем:Әлифба буенча шагыйрьләр]]
[[Төркем:1897 елда вафатлар]]
[[Төркем:2 октябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Шушада туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1832 елда туганнар]]
[[Төркем:6 август көнне туганнар]]
ishn8w10up4kk01smfj7s22hmwiidbu
5795067
5795066
2026-04-20T11:01:49Z
Баныу
35185
5795067
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Хөршидбану''' ('''Натаван''' әдәби псевдонимы, {{Lang-az|خورشیدبانو ناتوان, Xurşidbanu Natəvan}} ; [[1832 ел|1832 елның]] [[6 август]]ы, Шуша — [[1897 ел|1897 елның]] [[2 октябрь|2 октябре]], шунда ук), Шулай ук '''«Хан Кызы»''' (''хан кызы'') — Әзербайҗан<ref>{{Китап|archivedate=2024-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240222062648/https://books.google.com/books?id=v-tHAAAAMAAJ&q=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&dq=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiRk-HFp76EAxWHORAIHRZ_C8cQ6AF6BAgCEAI}}</ref> [[Шигърият|шагыйры]], соңгы Карабах ханы Мехтикулланың кызы, Ибраһим Хәлил ханның оныгы.
== Биографиясе ==
Хөршидбану Натаван 1832 елда Шушада соңгы Карабах ханы, Карабах генерал-майоры Мехтикулла ханның һәм соңгы Гәнҗә ханы Җәвад ханның оныгы Бәдирҗәһан бием (1802—1863) гаиләсендә туган . Аның балачагы һәм яшьлек еллары турында аз мәгълүмат бар {{Sfn|с=43|Джафарзаде|1961}} . Якын туганнары арасында Агабаҗи апасы һәм Нәва абыйсы әтисе ягыннан шагыйрьләр, ә Мөсәхиби һәм Хали абыйлары әнисе ягыннан шагыйрьләр булганнар {{Sfn|с=44|Джафарзаде|1961}} . Аны башка бер апасы Гәүһәр ханым тәрбияли һәм белем бирә. Ул шулай ук Хөршидбануга музыкага, шигърияткә һәм рәсем ясауга мәхәббәт уяткан.
Натаван өйдә белем алган, көнчыгыш телләрен өйрәнгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Галишир Нәваи|Нәваи]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башкалар классикларның әсәрләрен укый. Ул [[Дагстан]] буйлап сәяхәт иткән, [[Tbilisi|Тифлис]] һәм [[Бакы]]да була. 1858 елда ул Бакыда [[Александр Дюма]] белән очраша һәм аңа үзенең кул эшләрен бүләк иткән. Дюма шулай ук шагыйрәгә нәфис фигуралар белән [[Шахмат|шахмат комплектын]] бүләк иткән<ref>{{Cite web|url=http://www.irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|title=Путешествие на Кавказ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190712115717/http://irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|archivedate=2019-07-12|accessdate=2009-12-08}}</ref><ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref> . А. Дюма бу очрашу турында болай дип язган:
{{Өземтә| Без беренче төшке ашта була алмадык, анда ике татар (ягъни азәрбайҗан) княгинясы, әнисе һәм кызы чакырылган иде. Мөселман хатын-кызларының дини һәм иҗтимагый йоласы буенча, алар чит ил кешеләре алдында үзләренең япмасын күтәрә алмадылар... Княгиня хатыны, ә икенчесе соңгы карабах ханы Мәхти Кулихан кызы иде. Материга 40 яшьтән дә артык түгел, ә кызларына - 20 яшь бирергә мөмкин иде. Алар икесе дә милли киемнәрдән иде. Кызы бу костюмда искиткеч гүзәл иде, хәер, [[сылулык]]ка караганда баерак иде. {{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}}}
1872 елда ул Шушада " Межлиси-үнс " («Дуслар очрашуы») әдәби түгәрәген оештыра һәм аңа җитәкчелек итә<ref name="БСЭ" /><ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|title=www.womenmusic.aznet.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131941/http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2009-09-01}}</ref> Азәрбайҗанның башка шәһәрләрендәге әдәби түгәрәкләр белән иҗади бәйләнештә булган.
Шушада классик Көнчыгыш музыкасын белүче Харрат Кули (1823—1883) тарафыннан оештырылган мәҗлес турында кызыклы мәгълүмат сакланган. Бу мәҗлеснең дини максатлары булган, ләкин [[Мөхәррәм]] аенда йолаларга ияргән дини җырлар белән беррәттән, анда [[мугам]] сәнгате өйрәтелгән. Берничә ай дәвамында әзерләнгән җеназа тамашалары тәмамланганнан соң, ханәләр шул ук мугамнарны дөньяви урыннарда — туйларда һәм башка бәйрәмнәрдә башкарганнар.
[[Файл:Шушинский_Ханский_Дворец_Дочери_Хана.jpg|сулда|мини|« Элеккеге хакимлек итүче хан кызының Шуша хан сарае .» [[Россия империясе|Империя]] елларыннан открытка.]]
Натаван халык тарафыннан хөрмәт ителгән. Шушада сарай, мәчет, сәүдә йортлары, театр, җәйге һәм кышкы клуб биналары, урта мәктәп һәм башка күп нәрсәләр төзеүгә булышлык итә<ref>{{Cite web|url=http://www.trend.az/life/socium/2137448.html|title=В Доме культуры имени М.Азизбекова прошло мероприятие, посвященное Хуршидбану Натаван — Trend Life|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131950/https://www.trend.az/life/socium/2137448.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2013-08-03}}</ref> . 1872 елда Хөршидбану, шәһәр халкын су белән тәэмин итү һәм Шушаның иминлеген яхшырту өчен, Шушадан 10 километр ераклыкта урнашкан Сарыбаба районындагы Иса чишмәсеннән су торбасы төзеткән. Натаван бу проектка йөз мең сум акча бирә. Бу торба әле дә " Хан кызы суы " дип атала. Натаван яхшы белем алган, көнчыгыш телләрен белгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башка Көнчыгыш шагыйрьләренең иҗаты белән таныш булган. [[Мирза Фатали Ахундзадә|М.]] [[Мирза Фатали Ахундзадә|Ф. Ахундов]] Натаванның рухи дөньясын үстерүдә зур роль уйнаган. Үз иҗатында ул элеккеге Әзербайҗан әдәбиятының гуманистик идеяләрен үз заманының яңа юнәлешләре белән берләштергән, халык бәхете өчен көрәшү юлларын эзләгән. Ахундов белән шәхси танышлыгы Хөршидбануның социаль мәсьәләләргә һәм файдалы эшчәнлеккә һәм киң кызыксынуына өлеш кертә.
Хөршидбану Натаван 1897 елның сентябрь-октябрь айларында ([[Рабигыль-ахыр|Раби Ус-Сани]] 1314) Шушада вафат була<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Ул Әгъдамдагы Имәрәт зиратында җирләнә .
== Шәхси тормышы ==
[[Файл:Hurshidbanu_Natavan_with_her_children.jpg|мини|296x296пкс|Хуршидбану Натаван, улы Мехдикули Хан Вяфа һәм кызы Ханбика Ханум]]
Натаван Карабах ханлыгының элеккеге хаким гаиләсенә, [[Шигыйчылык|шигый]] [[Ислам|мөселманнар]] булган Джаванширларга караган .
1870 еллар башында ул Шуша районының Варанда, Джеваншир, Зәңгәзур, Кебирлин һәм Чиләбеурд районнарының 53 авылының (1778 дыма) җиренә ия булган, ә 1861 елда әнисе үлгәннән соң, Натаван тагын 9 авылның (186 дыма) җирен ала<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>
Аның беренче никахы [[Кумык халкы|кумык]] кенәзе, генерал-майор Хасай хан Уцмиев белән була, аннан ике баласы туа: улы, Мехти Кули -хан (1855—1900) һәм кызы , Ханбикә Ханым (1856—1921)<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Салман Мөмтаз сүзләренчә, бу никах Кавказ вице-короле М. С. Воронцовның сәяси адымы булган:
Аның икенче никахы Шушада яшәүче, «гади кеше» Сәйид Хөсәен Агамиров белән булган {{Sfn|с=45|Джафарзаде|1961}}<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>. Бу никахтан аның биш баласы туа: өч улы, Мир Аббас ага (1868—1885), Мир Хәсән ага (1870—1903) һәм Мир Җәгъфәр ага (?-1914?), һәм ике кызы, Сара-бегум һәм Хаҗәрбикә<ref name="Khan" /> .
== Иҗаты ==
Натаванның тулы диваны сакланып калмаган, ләкин аның [[Азәрбайҗан теле|азәрбайҗан]] телендәге 13 шигыреннән торган сәнгатьчә бизәлгән альбомы бар {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Натаванның автографлары катнаш каллиграфик шрифт белән язылган, настаълик-шикасте {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Ул шулай ук [[Фарсы теле|фарсы]] телендә берничә газәл язган {{Sfn|с=50|Джафарзаде|1961}} .
[[Файл:Coast_by_Natavan.png|сулда|мини|Натаван рәсеме]]
Шагыйрәнең беренче шигырьләр җыентыгы 1928 елда Сәлмән Мөмтаз тарафыннан басылып чыга {{Sfn|с=54|Джафарзаде|1961}}, ә 1982 елда рус телендә беренче шигырьләр җыентыгы басыла<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> .
Натаван үзенең иҗат карьерасын 1850 елларда башлый. Ул «Хөршид» («Xurşid») имзасы белән язылган беренче шигырьләрен югалткан, бүгенге көнгә кадәр бик аз өлеше генә сакланып калган. 1870 елда ул «Натаван» псевдонимын ала. Натаван үз заманында ук танылу ала; аның шигырьләре телдән телгә күчкән һәм рәсем сәнгате аша тарала. Хөршидбануның шигырьләре дүрт категориягә бүленә: мәхәббәт шигырьләре, табигый матурлыкка багышланган шигырьләр, замандашлары өчен язган шигырьләре һәм моңсу шигырьләр.<ref>{{Cite web|url=http://www.gumilev-center.az/redkij-zhenskij-pocherk-xurshudbanu-natavan/|title=Редкий «женский почерк» Хуршудбану Натаван {{!}} Центр Льва Гумилева в Азербайджане|language=ru|publisher=gumilev-center.az|accessdate=2017-05-23}}</ref> Натаван — лирик шигырьләр авторы, күбесенчә улының иртә үлеме турындагы кайгыдан язылган («Мин елыйм», «Ул китте», «Улыма» һәм башкалар), ләкин аларда социаль темалар да үтеп керә, нигездә, җәмгыятьтә хатын-кызларның хокуклары җитмәү турындагы зарланулар. Хөршидбану Натаван шигъриятенең төп темалары — тормышка мәхәббәт, бәхет хыяллары һәм сөекле улын югалткан ананың кайгысы<ref name="Ахунд">{{Cite news|title=АЗЕРБАЙДЖАНСКАЯ ЛИТЕРАТУРА|publisher=ФЭБ "Русская литература и фольклор"|url=http://feb-web.ru/feb/ivl/vl7/vl7-2152.htm|accessdate=2009-12-08}}</ref> . Шигърияттән тыш, Натаван рәсемнәр дә ясаган, пейзажлар, чәчәкләр образлары һәм декоратив-кулланма сәнгать үрнәкләре тудырган.
== Хәтер ==
1960 елда Бакы үзәгендә Натаванга һәйкәл урнаштырылган (скульптор Омар Эльдаров).
Туган илдә, Шушта, 1982 елда «Вагифа шигърияте көннәре» кысаларында Хөршидбану Натаван (скульптор Хәят Абдуллаева) бюсты куела.
<gallery widths="220px" heights="200px" class="center">
Файл:Palace_of_Umtsiev,_Shushi_03.jpg|альт=Дом Хуршидбану Натаван в Шуше| <small>Шушада Хуршидбану Натаван йорты</small>
<small>Шушадан Бакуга китерелгән Хөршидбану Натаван бюсты. Әзербайҗан сәнгать музеенда ачык һавадагы күргәзмә.</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan_in_Guba.jpg|альт=Памятник Натаван в Губе| <small>[[Куба (шәһәр)|Губада]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Xurşudbanu_Natəvan.jpg|альт=Памятник Натаван в Эвьян-ле-Бен| <small>[[Эвьян-ле-Бен|Эвиан-ле-Бендагы]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan.jpg|альт=Памятник Натаван в Ватерлоо| <small>Ватерлоодагы Натаван һәйкәле</small>
Файл:Stamps_of_Azerbaijan,_2014-1187.jpg|альт=Почтовая марка Азербайджана, 2014| <small>Әзербайҗан почта маркасы, 2014</small>
</gallery>
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* {{Китап|автор=Джафарзаде А.|volume=Хуршид Бану Натаван — поэтесса и художница Азербайджана XIX века|том=I|isbn=|ref=Джафарзаде}}
[[Төркем:Азәрбайҗан телле шагыйрьләр]]
[[Төркем:Әлифба буенча шагыйрьләр]]
[[Төркем:1897 елда вафатлар]]
[[Төркем:2 октябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Шушада туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1832 елда туганнар]]
[[Төркем:6 август көнне туганнар]]
9yec7tjm54c85ytkh631lpnc40wpmqk
5795068
5795067
2026-04-20T11:05:48Z
Баныу
35185
/* Биографиясе */
5795068
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Хөршидбану''' ('''Натаван''' әдәби псевдонимы, {{Lang-az|خورشیدبانو ناتوان, Xurşidbanu Natəvan}} ; [[1832 ел|1832 елның]] [[6 август]]ы, Шуша — [[1897 ел|1897 елның]] [[2 октябрь|2 октябре]], шунда ук), Шулай ук '''«Хан Кызы»''' (''хан кызы'') — Әзербайҗан<ref>{{Китап|archivedate=2024-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240222062648/https://books.google.com/books?id=v-tHAAAAMAAJ&q=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&dq=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiRk-HFp76EAxWHORAIHRZ_C8cQ6AF6BAgCEAI}}</ref> [[Шигърият|шагыйры]], соңгы Карабах ханы Мехтикулланың кызы, Ибраһим Хәлил ханның оныгы.
== Биографиясе ==
Хөршидбану Натаван 1832 елда Шушада соңгы Карабах ханы, Карабах генерал-майоры Мәхтикулла ханның һәм соңгы Гәнҗә ханы Җәвад ханның оныгы Бәдирҗәһан бием (1802—1863) гаиләсендә туган . Аның балачагы һәм яшьлек еллары турында аз мәгълүмат бар {{Sfn|с=43|Джафарзаде|1961}}. Якын туганнары арасында Агабаҗи апасы һәм Нәва абыйсы әтисе ягыннан шагыйрьләр, ә Мөсәхиби һәм Хали абыйлары әнисе ягыннан шагыйрьләр булганнар {{Sfn|с=44|Джафарзаде|1961}}. Аны башка бер апасы Гәүһәр ханым тәрбияли һәм белем бирә. Ул шулай ук Хөршидбануга музыкага, шигърияткә һәм рәсем ясауга мәхәббәт уяткан.
Натаван өйдә белем алган, көнчыгыш телләрен өйрәнгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Галишир Нәваи|Нәваи]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башкалар классикларның әсәрләрен укый. Ул [[Дагстан]] буйлап сәяхәт иткән, [[Tbilisi|Тифлис]] һәм [[Бакы]]да була. 1858 елда ул Бакыда [[Александр Дюма]] белән очраша һәм аңа үзенең кул эшләрен бүләк иткән. Дюма шулай ук шагыйрәгә нәфис фигуралар белән [[Шахмат|шахмат комплектын]] бүләк иткән<ref>{{Cite web|url=http://www.irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|title=Путешествие на Кавказ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190712115717/http://irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|archivedate=2019-07-12|accessdate=2009-12-08}}</ref><ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref> . А. Дюма бу очрашу турында болай дип язган:
{{Өземтә| Без беренче төшке ашта була алмадык, анда ике татар (ягъни азәрбайҗан) княгинясы, әнисе һәм кызы чакырылган иде. Мөселман хатын-кызларының дини һәм иҗтимагый йоласы буенча, алар чит ил кешеләре алдында үзләренең япмасын күтәрә алмадылар... Княгиня хатыны, ә икенчесе соңгы карабах ханы Мәхтикулла кызы иде. Әнисенә 40 яшьтән дә артык түгел, ә кызларына - 20 яшь бирергә мөмкин иде. Алар икесе дә милли киемнәрдән иде. Кызы бу костюмда искиткеч гүзәл иде, хәер, [[сылулык]]ка караганда баерак иде. {{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}}}
1872 елда ул Шушада " Межлиси-үнс " («Дуслар очрашуы») әдәби түгәрәген оештыра һәм аңа җитәкчелек итә<ref name="БСЭ" /><ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|title=www.womenmusic.aznet.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131941/http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2009-09-01}}</ref> Азәрбайҗанның башка шәһәрләрендәге әдәби түгәрәкләр белән иҗади бәйләнештә булган.
Шушада классик Көнчыгыш музыкасын белүче Харрат Кули (1823—1883) тарафыннан оештырылган мәҗлес турында кызыклы мәгълүмат сакланган. Бу мәҗлеснең дини максатлары булган, ләкин [[Мөхәррәм]] аенда йолаларга ияргән дини җырлар белән беррәттән, анда [[мугам]] сәнгате өйрәтелгән. Берничә ай дәвамында әзерләнгән җеназа тамашалары тәмамланганнан соң, ханәләр шул ук мугамнарны дөньяви урыннарда — туйларда һәм башка бәйрәмнәрдә башкарганнар.
[[Файл:Шушинский_Ханский_Дворец_Дочери_Хана.jpg|сулда|мини|« Элеккеге хакимлек итүче хан кызының Шуша хан сарае .» [[Россия империясе|Империя]] елларыннан открытка.]]
Натаван халык тарафыннан хөрмәт ителгән. Шушада сарай, мәчет, сәүдә йортлары, театр, җәйге һәм кышкы клуб биналары, урта мәктәп һәм башка күп нәрсәләр төзеүгә булышлык итә<ref>{{Cite web|url=http://www.trend.az/life/socium/2137448.html|title=В Доме культуры имени М.Азизбекова прошло мероприятие, посвященное Хуршидбану Натаван — Trend Life|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131950/https://www.trend.az/life/socium/2137448.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2013-08-03}}</ref> . 1872 елда Хөршидбану, шәһәр халкын су белән тәэмин итү һәм Шушаның иминлеген яхшырту өчен, Шушадан 10 километр ераклыкта урнашкан Сарыбаба районындагы Иса чишмәсеннән су торбасы төзеткән. Натаван бу проектка йөз мең сум акча бирә. Бу торба әле дә " Хан кызы суы " дип атала. Натаван яхшы белем алган, көнчыгыш телләрен белгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башка Көнчыгыш шагыйрьләренең иҗаты белән таныш булган. [[Мирза Фатали Ахундзадә|М.]] [[Мирза Фатали Ахундзадә|Ф. Ахундов]] Натаванның рухи дөньясын үстерүдә зур роль уйнаган. Үз иҗатында ул элеккеге Әзербайҗан әдәбиятының гуманистик идеяләрен үз заманының яңа юнәлешләре белән берләштергән, халык бәхете өчен көрәшү юлларын эзләгән. Ахундов белән шәхси танышлыгы Хөршидбануның социаль мәсьәләләргә һәм файдалы эшчәнлеккә һәм киң кызыксынуына өлеш кертә.
Хөршидбану Натаван 1897 елның сентябрь-октябрь айларында ([[Рабигыль-ахыр|Раби Ус-Сани]] 1314) Шушада вафат була<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Ул Әгъдамдагы Имәрәт зиратында җирләнә .
== Шәхси тормышы ==
[[Файл:Hurshidbanu_Natavan_with_her_children.jpg|мини|296x296пкс|Хуршидбану Натаван, улы Мехдикули Хан Вяфа һәм кызы Ханбика Ханум]]
Натаван Карабах ханлыгының элеккеге хаким гаиләсенә, [[Шигыйчылык|шигый]] [[Ислам|мөселманнар]] булган Джаванширларга караган .
1870 еллар башында ул Шуша районының Варанда, Джеваншир, Зәңгәзур, Кебирлин һәм Чиләбеурд районнарының 53 авылының (1778 дыма) җиренә ия булган, ә 1861 елда әнисе үлгәннән соң, Натаван тагын 9 авылның (186 дыма) җирен ала<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>
Аның беренче никахы [[Кумык халкы|кумык]] кенәзе, генерал-майор Хасай хан Уцмиев белән була, аннан ике баласы туа: улы, Мехти Кули -хан (1855—1900) һәм кызы , Ханбикә Ханым (1856—1921)<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Салман Мөмтаз сүзләренчә, бу никах Кавказ вице-короле М. С. Воронцовның сәяси адымы булган:
Аның икенче никахы Шушада яшәүче, «гади кеше» Сәйид Хөсәен Агамиров белән булган {{Sfn|с=45|Джафарзаде|1961}}<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>. Бу никахтан аның биш баласы туа: өч улы, Мир Аббас ага (1868—1885), Мир Хәсән ага (1870—1903) һәм Мир Җәгъфәр ага (?-1914?), һәм ике кызы, Сара-бегум һәм Хаҗәрбикә<ref name="Khan" /> .
== Иҗаты ==
Натаванның тулы диваны сакланып калмаган, ләкин аның [[Азәрбайҗан теле|азәрбайҗан]] телендәге 13 шигыреннән торган сәнгатьчә бизәлгән альбомы бар {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Натаванның автографлары катнаш каллиграфик шрифт белән язылган, настаълик-шикасте {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Ул шулай ук [[Фарсы теле|фарсы]] телендә берничә газәл язган {{Sfn|с=50|Джафарзаде|1961}} .
[[Файл:Coast_by_Natavan.png|сулда|мини|Натаван рәсеме]]
Шагыйрәнең беренче шигырьләр җыентыгы 1928 елда Сәлмән Мөмтаз тарафыннан басылып чыга {{Sfn|с=54|Джафарзаде|1961}}, ә 1982 елда рус телендә беренче шигырьләр җыентыгы басыла<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> .
Натаван үзенең иҗат карьерасын 1850 елларда башлый. Ул «Хөршид» («Xurşid») имзасы белән язылган беренче шигырьләрен югалткан, бүгенге көнгә кадәр бик аз өлеше генә сакланып калган. 1870 елда ул «Натаван» псевдонимын ала. Натаван үз заманында ук танылу ала; аның шигырьләре телдән телгә күчкән һәм рәсем сәнгате аша тарала. Хөршидбануның шигырьләре дүрт категориягә бүленә: мәхәббәт шигырьләре, табигый матурлыкка багышланган шигырьләр, замандашлары өчен язган шигырьләре һәм моңсу шигырьләр.<ref>{{Cite web|url=http://www.gumilev-center.az/redkij-zhenskij-pocherk-xurshudbanu-natavan/|title=Редкий «женский почерк» Хуршудбану Натаван {{!}} Центр Льва Гумилева в Азербайджане|language=ru|publisher=gumilev-center.az|accessdate=2017-05-23}}</ref> Натаван — лирик шигырьләр авторы, күбесенчә улының иртә үлеме турындагы кайгыдан язылган («Мин елыйм», «Ул китте», «Улыма» һәм башкалар), ләкин аларда социаль темалар да үтеп керә, нигездә, җәмгыятьтә хатын-кызларның хокуклары җитмәү турындагы зарланулар. Хөршидбану Натаван шигъриятенең төп темалары — тормышка мәхәббәт, бәхет хыяллары һәм сөекле улын югалткан ананың кайгысы<ref name="Ахунд">{{Cite news|title=АЗЕРБАЙДЖАНСКАЯ ЛИТЕРАТУРА|publisher=ФЭБ "Русская литература и фольклор"|url=http://feb-web.ru/feb/ivl/vl7/vl7-2152.htm|accessdate=2009-12-08}}</ref> . Шигърияттән тыш, Натаван рәсемнәр дә ясаган, пейзажлар, чәчәкләр образлары һәм декоратив-кулланма сәнгать үрнәкләре тудырган.
== Хәтер ==
1960 елда Бакы үзәгендә Натаванга һәйкәл урнаштырылган (скульптор Омар Эльдаров).
Туган илдә, Шушта, 1982 елда «Вагифа шигърияте көннәре» кысаларында Хөршидбану Натаван (скульптор Хәят Абдуллаева) бюсты куела.
<gallery widths="220px" heights="200px" class="center">
Файл:Palace_of_Umtsiev,_Shushi_03.jpg|альт=Дом Хуршидбану Натаван в Шуше| <small>Шушада Хуршидбану Натаван йорты</small>
<small>Шушадан Бакуга китерелгән Хөршидбану Натаван бюсты. Әзербайҗан сәнгать музеенда ачык һавадагы күргәзмә.</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan_in_Guba.jpg|альт=Памятник Натаван в Губе| <small>[[Куба (шәһәр)|Губада]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Xurşudbanu_Natəvan.jpg|альт=Памятник Натаван в Эвьян-ле-Бен| <small>[[Эвьян-ле-Бен|Эвиан-ле-Бендагы]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan.jpg|альт=Памятник Натаван в Ватерлоо| <small>Ватерлоодагы Натаван һәйкәле</small>
Файл:Stamps_of_Azerbaijan,_2014-1187.jpg|альт=Почтовая марка Азербайджана, 2014| <small>Әзербайҗан почта маркасы, 2014</small>
</gallery>
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* {{Китап|автор=Джафарзаде А.|volume=Хуршид Бану Натаван — поэтесса и художница Азербайджана XIX века|том=I|isbn=|ref=Джафарзаде}}
[[Төркем:Азәрбайҗан телле шагыйрьләр]]
[[Төркем:Әлифба буенча шагыйрьләр]]
[[Төркем:1897 елда вафатлар]]
[[Төркем:2 октябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Шушада туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1832 елда туганнар]]
[[Төркем:6 август көнне туганнар]]
grzav02jrjlobl0aizxb03qhg5lby7f
5795069
5795068
2026-04-20T11:07:31Z
Баныу
35185
5795069
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Хөршидбану''' ('''Натаван''' әдәби псевдонимы, {{Lang-az|خورشیدبانو ناتوان, Xurşidbanu Natəvan}} ; [[1832 ел|1832 елның]] [[6 август]]ы, Шуша — [[1897 ел|1897 елның]] [[2 октябрь|2 октябре]], шунда ук), шулай ук '''«Хан Кызы»''' (''хан кызы'') — Әзербайҗан<ref>{{Китап|archivedate=2024-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240222062648/https://books.google.com/books?id=v-tHAAAAMAAJ&q=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&dq=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiRk-HFp76EAxWHORAIHRZ_C8cQ6AF6BAgCEAI}}</ref> [[Шигърият|шагыйры]], соңгы Карабах ханы Мәхтикулланың кызы, Ибраһим Хәлил ханның оныгы.
== Биографиясе ==
Хөршидбану Натаван 1832 елда Шушада соңгы Карабах ханы, Карабах генерал-майоры Мәхтикулла ханның һәм соңгы Гәнҗә ханы Җәвад ханның оныгы Бәдирҗәһан бием (1802—1863) гаиләсендә туган . Аның балачагы һәм яшьлек еллары турында аз мәгълүмат бар {{Sfn|с=43|Джафарзаде|1961}}. Якын туганнары арасында Агабаҗи апасы һәм Нәва абыйсы әтисе ягыннан шагыйрьләр, ә Мөсәхиби һәм Хали абыйлары әнисе ягыннан шагыйрьләр булганнар {{Sfn|с=44|Джафарзаде|1961}}. Аны башка бер апасы Гәүһәр ханым тәрбияли һәм белем бирә. Ул шулай ук Хөршидбануга музыкага, шигърияткә һәм рәсем ясауга мәхәббәт уяткан.
Натаван өйдә белем алган, көнчыгыш телләрен өйрәнгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Галишир Нәваи|Нәваи]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башкалар классикларның әсәрләрен укый. Ул [[Дагстан]] буйлап сәяхәт иткән, [[Tbilisi|Тифлис]] һәм [[Бакы]]да була. 1858 елда ул Бакыда [[Александр Дюма]] белән очраша һәм аңа үзенең кул эшләрен бүләк иткән. Дюма шулай ук шагыйрәгә нәфис фигуралар белән [[Шахмат|шахмат комплектын]] бүләк иткән<ref>{{Cite web|url=http://www.irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|title=Путешествие на Кавказ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190712115717/http://irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|archivedate=2019-07-12|accessdate=2009-12-08}}</ref><ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref> . А. Дюма бу очрашу турында болай дип язган:
{{Өземтә| Без беренче төшке ашта була алмадык, анда ике татар (ягъни азәрбайҗан) княгинясы, әнисе һәм кызы чакырылган иде. Мөселман хатын-кызларының дини һәм иҗтимагый йоласы буенча, алар чит ил кешеләре алдында үзләренең япмасын күтәрә алмадылар... Княгиня хатыны, ә икенчесе соңгы карабах ханы Мәхтикулла кызы иде. Әнисенә 40 яшьтән дә артык түгел, ә кызларына - 20 яшь бирергә мөмкин иде. Алар икесе дә милли киемнәрдән иде. Кызы бу костюмда искиткеч гүзәл иде, хәер, [[сылулык]]ка караганда баерак иде. {{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}}}
1872 елда ул Шушада " Межлиси-үнс " («Дуслар очрашуы») әдәби түгәрәген оештыра һәм аңа җитәкчелек итә<ref name="БСЭ" /><ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|title=www.womenmusic.aznet.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131941/http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2009-09-01}}</ref> Азәрбайҗанның башка шәһәрләрендәге әдәби түгәрәкләр белән иҗади бәйләнештә булган.
Шушада классик Көнчыгыш музыкасын белүче Харрат Кули (1823—1883) тарафыннан оештырылган мәҗлес турында кызыклы мәгълүмат сакланган. Бу мәҗлеснең дини максатлары булган, ләкин [[Мөхәррәм]] аенда йолаларга ияргән дини җырлар белән беррәттән, анда [[мугам]] сәнгате өйрәтелгән. Берничә ай дәвамында әзерләнгән җеназа тамашалары тәмамланганнан соң, ханәләр шул ук мугамнарны дөньяви урыннарда — туйларда һәм башка бәйрәмнәрдә башкарганнар.
[[Файл:Шушинский_Ханский_Дворец_Дочери_Хана.jpg|сулда|мини|« Элеккеге хакимлек итүче хан кызының Шуша хан сарае .» [[Россия империясе|Империя]] елларыннан открытка.]]
Натаван халык тарафыннан хөрмәт ителгән. Шушада сарай, мәчет, сәүдә йортлары, театр, җәйге һәм кышкы клуб биналары, урта мәктәп һәм башка күп нәрсәләр төзеүгә булышлык итә<ref>{{Cite web|url=http://www.trend.az/life/socium/2137448.html|title=В Доме культуры имени М.Азизбекова прошло мероприятие, посвященное Хуршидбану Натаван — Trend Life|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131950/https://www.trend.az/life/socium/2137448.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2013-08-03}}</ref> . 1872 елда Хөршидбану, шәһәр халкын су белән тәэмин итү һәм Шушаның иминлеген яхшырту өчен, Шушадан 10 километр ераклыкта урнашкан Сарыбаба районындагы Иса чишмәсеннән су торбасы төзеткән. Натаван бу проектка йөз мең сум акча бирә. Бу торба әле дә " Хан кызы суы " дип атала. Натаван яхшы белем алган, көнчыгыш телләрен белгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башка Көнчыгыш шагыйрьләренең иҗаты белән таныш булган. [[Мирза Фатали Ахундзадә|М.]] [[Мирза Фатали Ахундзадә|Ф. Ахундов]] Натаванның рухи дөньясын үстерүдә зур роль уйнаган. Үз иҗатында ул элеккеге Әзербайҗан әдәбиятының гуманистик идеяләрен үз заманының яңа юнәлешләре белән берләштергән, халык бәхете өчен көрәшү юлларын эзләгән. Ахундов белән шәхси танышлыгы Хөршидбануның социаль мәсьәләләргә һәм файдалы эшчәнлеккә һәм киң кызыксынуына өлеш кертә.
Хөршидбану Натаван 1897 елның сентябрь-октябрь айларында ([[Рабигыль-ахыр|Раби Ус-Сани]] 1314) Шушада вафат була<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Ул Әгъдамдагы Имәрәт зиратында җирләнә.
== Шәхси тормышы ==
[[Файл:Hurshidbanu_Natavan_with_her_children.jpg|мини|296x296пкс|Хуршидбану Натаван, улы Мехдикули Хан Вяфа һәм кызы Ханбика Ханум]]
Натаван Карабах ханлыгының элеккеге хаким гаиләсенә, [[Шигыйчылык|шигый]] [[Ислам|мөселманнар]] булган Джаванширларга караган .
1870 еллар башында ул Шуша районының Варанда, Джеваншир, Зәңгәзур, Кебирлин һәм Чиләбеурд районнарының 53 авылының (1778 дыма) җиренә ия булган, ә 1861 елда әнисе үлгәннән соң, Натаван тагын 9 авылның (186 дыма) җирен ала<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>
Аның беренче никахы [[Кумык халкы|кумык]] кенәзе, генерал-майор Хасай хан Уцмиев белән була, аннан ике баласы туа: улы, Мехти Кули -хан (1855—1900) һәм кызы , Ханбикә Ханым (1856—1921)<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>. Салман Мөмтаз сүзләренчә, бу никах Кавказ вице-короле М. С. Воронцовның сәяси адымы булган:
Аның икенче никахы Шушада яшәүче, «гади кеше» Сәйид Хөсәен Агамиров белән булган {{Sfn|с=45|Джафарзаде|1961}}<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>. Бу никахтан аның биш баласы туа: өч улы, Мир Аббас ага (1868—1885), Мир Хәсән ага (1870—1903) һәм Мир Җәгъфәр ага (?-1914?), һәм ике кызы, Сара-бегум һәм Хаҗәрбикә<ref name="Khan" /> .
== Иҗаты ==
Натаванның тулы диваны сакланып калмаган, ләкин аның [[Азәрбайҗан теле|азәрбайҗан]] телендәге 13 шигыреннән торган сәнгатьчә бизәлгән альбомы бар {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Натаванның автографлары катнаш каллиграфик шрифт белән язылган, настаълик-шикасте {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Ул шулай ук [[Фарсы теле|фарсы]] телендә берничә газәл язган {{Sfn|с=50|Джафарзаде|1961}} .
[[Файл:Coast_by_Natavan.png|сулда|мини|Натаван рәсеме]]
Шагыйрәнең беренче шигырьләр җыентыгы 1928 елда Сәлмән Мөмтаз тарафыннан басылып чыга {{Sfn|с=54|Джафарзаде|1961}}, ә 1982 елда рус телендә беренче шигырьләр җыентыгы басыла<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>.
Натаван үзенең иҗат карьерасын 1850 елларда башлый. Ул «Хөршид» («Xurşid») имзасы белән язылган беренче шигырьләрен югалткан, бүгенге көнгә кадәр бик аз өлеше генә сакланып калган. 1870 елда ул «Натаван» псевдонимын ала. Натаван үз заманында ук танылу ала; аның шигырьләре телдән телгә күчкән һәм рәсем сәнгате аша тарала. Хөршидбануның шигырьләре дүрт категориягә бүленә: мәхәббәт шигырьләре, табигый матурлыкка багышланган шигырьләр, замандашлары өчен язган шигырьләре һәм моңсу шигырьләр.<ref>{{Cite web|url=http://www.gumilev-center.az/redkij-zhenskij-pocherk-xurshudbanu-natavan/|title=Редкий «женский почерк» Хуршудбану Натаван {{!}} Центр Льва Гумилева в Азербайджане|language=ru|publisher=gumilev-center.az|accessdate=2017-05-23}}</ref> Натаван — лирик шигырьләр авторы, күбесенчә улының иртә үлеме турындагы кайгыдан язылган («Мин елыйм», «Ул китте», «Улыма» һәм башкалар), ләкин аларда социаль темалар да үтеп керә, нигездә, җәмгыятьтә хатын-кызларның хокуклары җитмәү турындагы зарланулар. Хөршидбану Натаван шигъриятенең төп темалары — тормышка мәхәббәт, бәхет хыяллары һәм сөекле улын югалткан ананың кайгысы<ref name="Ахунд">{{Cite news|title=АЗЕРБАЙДЖАНСКАЯ ЛИТЕРАТУРА|publisher=ФЭБ "Русская литература и фольклор"|url=http://feb-web.ru/feb/ivl/vl7/vl7-2152.htm|accessdate=2009-12-08}}</ref> . Шигърияттән тыш, Натаван рәсемнәр дә ясаган, пейзажлар, чәчәкләр образлары һәм декоратив-кулланма сәнгать үрнәкләре тудырган.
== Хәтер ==
1960 елда Бакы үзәгендә Натаванга һәйкәл урнаштырылган (скульптор Омар Эльдаров).
Туган илдә, Шушта, 1982 елда «Вагифа шигърияте көннәре» кысаларында Хөршидбану Натаван (скульптор Хәят Абдуллаева) бюсты куела.
<gallery widths="220px" heights="200px" class="center">
Файл:Palace_of_Umtsiev,_Shushi_03.jpg|альт=Дом Хуршидбану Натаван в Шуше| <small>Шушада Хуршидбану Натаван йорты</small>
<small>Шушадан Бакуга китерелгән Хөршидбану Натаван бюсты. Әзербайҗан сәнгать музеенда ачык һавадагы күргәзмә.</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan_in_Guba.jpg|альт=Памятник Натаван в Губе| <small>[[Куба (шәһәр)|Губада]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Xurşudbanu_Natəvan.jpg|альт=Памятник Натаван в Эвьян-ле-Бен| <small>[[Эвьян-ле-Бен|Эвиан-ле-Бендагы]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan.jpg|альт=Памятник Натаван в Ватерлоо| <small>Ватерлоодагы Натаван һәйкәле</small>
Файл:Stamps_of_Azerbaijan,_2014-1187.jpg|альт=Почтовая марка Азербайджана, 2014| <small>Әзербайҗан почта маркасы, 2014</small>
</gallery>
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* {{Китап|автор=Джафарзаде А.|volume=Хуршид Бану Натаван — поэтесса и художница Азербайджана XIX века|том=I|isbn=|ref=Джафарзаде}}
[[Төркем:Азәрбайҗан телле шагыйрьләр]]
[[Төркем:Әлифба буенча шагыйрьләр]]
[[Төркем:1897 елда вафатлар]]
[[Төркем:2 октябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Шушада туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1832 елда туганнар]]
[[Төркем:6 август көнне туганнар]]
8t2591zvz5sqjck338jsrx6w8dmfl0j
5795070
5795069
2026-04-20T11:19:53Z
Баныу
35185
5795070
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Хөршидбану''' ('''Натаван''' әдәби псевдонимы, {{Lang-az|خورشیدبانو ناتوان, Xurşidbanu Natəvan}} ; [[1832 ел|1832 елның]] [[6 август]]ы, Шуша — [[1897 ел|1897 елның]] [[2 октябрь|2 октябре]], шунда ук), шулай ук '''«Хан Кызы»''' (''хан кызы'') — Әзербайҗан<ref>{{Китап|archivedate=2024-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240222062648/https://books.google.com/books?id=v-tHAAAAMAAJ&q=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&dq=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiRk-HFp76EAxWHORAIHRZ_C8cQ6AF6BAgCEAI}}</ref> [[Шигърият|шагыйры]], соңгы Карабах ханы Мәхтикулланың кызы, Ибраһим Хәлил ханның оныгы.
== Биографиясе ==
Хөршидбану Натаван 1832 елда Шушада соңгы Карабах ханы, Карабах генерал-майоры Мәхтикулла ханның һәм соңгы Гәнҗә ханы Җәвад ханның оныгы Бәдирҗәһан бием (1802—1863) гаиләсендә туган . Аның балачагы һәм яшьлек еллары турында аз мәгълүмат бар {{Sfn|с=43|Джафарзаде|1961}}. Якын туганнары арасында Агабаҗи апасы һәм Нәва абыйсы әтисе ягыннан шагыйрьләр, ә Мөсәхиби һәм Хали абыйлары әнисе ягыннан шагыйрьләр булганнар {{Sfn|с=44|Джафарзаде|1961}}. Аны башка бер апасы Гәүһәр ханым тәрбияли һәм белем бирә. Ул шулай ук Хөршидбануга музыкага, шигърияткә һәм рәсем ясауга мәхәббәт уяткан.
Натаван өйдә белем алган, көнчыгыш телләрен өйрәнгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Галишир Нәваи|Нәваи]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башкалар классикларның әсәрләрен укый. Ул [[Дагстан]] буйлап сәяхәт иткән, [[Tbilisi|Тифлис]] һәм [[Бакы]]да була. 1858 елда ул Бакыда [[Александр Дюма]] белән очраша һәм аңа үзенең кул эшләрен бүләк иткән. Дюма шулай ук шагыйрәгә нәфис фигуралар белән [[Шахмат|шахмат комплектын]] бүләк иткән<ref>{{Cite web|url=http://www.irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|title=Путешествие на Кавказ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190712115717/http://irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|archivedate=2019-07-12|accessdate=2009-12-08}}</ref><ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref> . А. Дюма бу очрашу турында болай дип язган:
{{Өземтә| Без беренче төшке ашта була алмадык, анда ике татар (ягъни азәрбайҗан) княгинясы, әнисе һәм кызы чакырылган иде. Мөселман хатын-кызларының дини һәм иҗтимагый йоласы буенча, алар чит ил кешеләре алдында үзләренең япмасын күтәрә алмадылар... Княгиня хатыны, ә икенчесе соңгы карабах ханы Мәхтикулла кызы иде. Әнисенә 40 яшьтән дә артык түгел, ә кызларына - 20 яшь бирергә мөмкин иде. Алар икесе дә милли киемнәрдән иде. Кызы бу костюмда искиткеч гүзәл иде, хәер, [[сылулык]]ка караганда баерак иде{{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}.}}
1872 елда ул Шушада " Межлиси-үнс " («Дуслар очрашуы») әдәби түгәрәген оештыра һәм аңа җитәкчелек итә<ref name="БСЭ" /><ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|title=www.womenmusic.aznet.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131941/http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2009-09-01}}</ref> Азәрбайҗанның башка шәһәрләрендәге әдәби түгәрәкләр белән иҗади бәйләнештә булган.
Шушада классик Көнчыгыш музыкасын белүче Харрат Кули (1823—1883) тарафыннан оештырылган мәҗлес турында кызыклы мәгълүмат сакланган. Бу мәҗлеснең дини максатлары булган, ләкин [[Мөхәррәм]] аенда йолаларга ияргән дини җырлар белән беррәттән, анда [[мугам]] сәнгате өйрәтелгән. Берничә ай дәвамында әзерләнгән җеназа тамашалары тәмамланганнан соң, ханәләр шул ук мугамнарны дөньяви урыннарда — туйларда һәм башка бәйрәмнәрдә башкарганнар.
[[Файл:Шушинский_Ханский_Дворец_Дочери_Хана.jpg|сулда|мини|« Элеккеге хакимлек итүче хан кызының Шуша хан сарае .» [[Россия империясе|Империя]] елларыннан открытка.]]
Натаван халык тарафыннан хөрмәт ителгән. Шушада сарай, мәчет, сәүдә йортлары, театр, җәйге һәм кышкы клуб биналары, урта мәктәп һәм башка күп нәрсәләр төзеүгә булышлык итә<ref>{{Cite web|url=http://www.trend.az/life/socium/2137448.html|title=В Доме культуры имени М.Азизбекова прошло мероприятие, посвященное Хуршидбану Натаван — Trend Life|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131950/https://www.trend.az/life/socium/2137448.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2013-08-03}}</ref> . 1872 елда Хөршидбану, шәһәр халкын су белән тәэмин итү һәм Шушаның иминлеген яхшырту өчен, Шушадан 10 километр ераклыкта урнашкан Сарыбаба районындагы Иса чишмәсеннән су торбасы төзеткән. Натаван бу проектка йөз мең сум акча бирә. Бу торба әле дә " Хан кызы суы " дип атала. Натаван яхшы белем алган, көнчыгыш телләрен белгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башка Көнчыгыш шагыйрьләренең иҗаты белән таныш булган. [[Мирза Фатали Ахундзадә|М.]] [[Мирза Фатали Ахундзадә|Ф. Ахундов]] Натаванның рухи дөньясын үстерүдә зур роль уйнаган. Үз иҗатында ул элеккеге Әзербайҗан әдәбиятының гуманистик идеяләрен үз заманының яңа юнәлешләре белән берләштергән, халык бәхете өчен көрәшү юлларын эзләгән. Ахундов белән шәхси танышлыгы Хөршидбануның социаль мәсьәләләргә һәм файдалы эшчәнлеккә һәм киң кызыксынуына өлеш кертә.
Хөршидбану Натаван 1897 елның сентябрь-октябрь айларында ([[Рабигыль-ахыр|Раби Ус-Сани]] 1314) Шушада вафат була<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Ул Әгъдамдагы Имәрәт зиратында җирләнә.
== Шәхси тормышы ==
[[Файл:Hurshidbanu_Natavan_with_her_children.jpg|мини|296x296пкс|Хуршидбану Натаван, улы Мехдикули Хан Вяфа һәм кызы Ханбика Ханум]]
Натаван Карабах ханлыгының элеккеге хаким гаиләсенә, [[Шигыйчылык|шигый]] [[Ислам|мөселманнар]] булган Джаванширларга караган.
1870 еллар башында ул Шуша районының Варанда, Джеваншир, Зәңгәзур, Кебирлин һәм Чиләбеурд районнарының 53 авылының (1778 дыма) җиренә ия булган, ә 1861 елда әнисе үлгәннән соң, Натаван тагын 9 авылның (186 дыма) җирен ала<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>
Аның беренче никахы [[Кумык халкы|кумык]] кенәзе, генерал-майор Хасай хан Уцмиев белән була, аннан ике баласы туа: улы, Мехти Кули -хан (1855—1900) һәм кызы , Ханбикә Ханым (1856—1921)<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>. Сәлмән Мөмтаз сүзләренчә, бу никах Кавказ вице-короле М. С. Воронцовның сәяси адымы булган:
{{Өземтә|Ул вакытта Кавказ хакиме фельдмаршал Воронцов булган, ул төрле алымнарны кулланган һәм Әзербәйҗанда күтәрелеш булмасын өчен төрле чаралар күргән; бөтен җирдә күзәтүчеләр куйган. Шуңа күрә Натаванны үз ставленнарының берсенә (чыганакта «кул астындагылар») - Дагстан кенәзе Хасай ханга кияүгә чыгарга мәҗбүр иткән, ләкин Натаван аны бөтенләй яратмаган. Хөршидбану аның белән күп еллар үзен көчләп яши {{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}.}}
Аның икенче никахы Шушада яшәүче, «гади кеше» Сәйид Хөсәен Агамиров белән булган {{Sfn|с=45|Джафарзаде|1961}}<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>. Бу никахтан аның биш баласы туа: өч улы, Мир Аббас ага (1868—1885), Мир Хәсән ага (1870—1903) һәм Мир Җәгъфәр ага (?-1914?), һәм ике кызы, Сара-бегум һәм Хаҗәрбикә<ref name="Khan" /> .
== Иҗаты ==
Натаванның тулы диваны сакланып калмаган, ләкин аның [[Азәрбайҗан теле|азәрбайҗан]] телендәге 13 шигыреннән торган сәнгатьчә бизәлгән альбомы бар {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Натаванның автографлары катнаш каллиграфик шрифт белән язылган, настаълик-шикасте {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Ул шулай ук [[Фарсы теле|фарсы]] телендә берничә газәл язган {{Sfn|с=50|Джафарзаде|1961}} .
[[Файл:Coast_by_Natavan.png|сулда|мини|Натаван рәсеме]]
Шагыйрәнең беренче шигырьләр җыентыгы 1928 елда Сәлмән Мөмтаз тарафыннан басылып чыга {{Sfn|с=54|Джафарзаде|1961}}, ә 1982 елда рус телендә беренче шигырьләр җыентыгы басыла<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>.
Натаван үзенең иҗат карьерасын 1850 елларда башлый. Ул «Хөршид» («Xurşid») имзасы белән язылган беренче шигырьләрен югалткан, бүгенге көнгә кадәр бик аз өлеше генә сакланып калган. 1870 елда ул «Натаван» псевдонимын ала. Натаван үз заманында ук танылу ала; аның шигырьләре телдән телгә күчкән һәм рәсем сәнгате аша тарала. Хөршидбануның шигырьләре дүрт категориягә бүленә: мәхәббәт шигырьләре, табигый матурлыкка багышланган шигырьләр, замандашлары өчен язган шигырьләре һәм моңсу шигырьләр.<ref>{{Cite web|url=http://www.gumilev-center.az/redkij-zhenskij-pocherk-xurshudbanu-natavan/|title=Редкий «женский почерк» Хуршудбану Натаван {{!}} Центр Льва Гумилева в Азербайджане|language=ru|publisher=gumilev-center.az|accessdate=2017-05-23}}</ref> Натаван — лирик шигырьләр авторы, күбесенчә улының иртә үлеме турындагы кайгыдан язылган («Мин елыйм», «Ул китте», «Улыма» һәм башкалар), ләкин аларда социаль темалар да үтеп керә, нигездә, җәмгыятьтә хатын-кызларның хокуклары җитмәү турындагы зарланулар. Хөршидбану Натаван шигъриятенең төп темалары — тормышка мәхәббәт, бәхет хыяллары һәм сөекле улын югалткан ананың кайгысы<ref name="Ахунд">{{Cite news|title=АЗЕРБАЙДЖАНСКАЯ ЛИТЕРАТУРА|publisher=ФЭБ "Русская литература и фольклор"|url=http://feb-web.ru/feb/ivl/vl7/vl7-2152.htm|accessdate=2009-12-08}}</ref> . Шигърияттән тыш, Натаван рәсемнәр дә ясаган, пейзажлар, чәчәкләр образлары һәм декоратив-кулланма сәнгать үрнәкләре тудырган.
== Хәтер ==
1960 елда Бакы үзәгендә Натаванга һәйкәл урнаштырылган (скульптор Омар Эльдаров).
Туган илдә, Шушта, 1982 елда «Вагифа шигърияте көннәре» кысаларында Хөршидбану Натаван (скульптор Хәят Абдуллаева) бюсты куела.
<gallery widths="220px" heights="200px" class="center">
Файл:Palace_of_Umtsiev,_Shushi_03.jpg|альт=Дом Хуршидбану Натаван в Шуше| <small>Шушада Хуршидбану Натаван йорты</small>
<small>Шушадан Бакуга китерелгән Хөршидбану Натаван бюсты. Әзербайҗан сәнгать музеенда ачык һавадагы күргәзмә.</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan_in_Guba.jpg|альт=Памятник Натаван в Губе| <small>[[Куба (шәһәр)|Губада]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Xurşudbanu_Natəvan.jpg|альт=Памятник Натаван в Эвьян-ле-Бен| <small>[[Эвьян-ле-Бен|Эвиан-ле-Бендагы]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan.jpg|альт=Памятник Натаван в Ватерлоо| <small>Ватерлоодагы Натаван һәйкәле</small>
Файл:Stamps_of_Azerbaijan,_2014-1187.jpg|альт=Почтовая марка Азербайджана, 2014| <small>Әзербайҗан почта маркасы, 2014</small>
</gallery>
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* {{Китап|автор=Джафарзаде А.|volume=Хуршид Бану Натаван — поэтесса и художница Азербайджана XIX века|том=I|isbn=|ref=Джафарзаде}}
[[Төркем:Азәрбайҗан телле шагыйрьләр]]
[[Төркем:Әлифба буенча шагыйрьләр]]
[[Төркем:1897 елда вафатлар]]
[[Төркем:2 октябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Шушада туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1832 елда туганнар]]
[[Төркем:6 август көнне туганнар]]
73i8eytxdqhdlurj1w5n0f7thkos3yk
5795073
5795070
2026-04-20T11:21:53Z
Баныу
35185
/* Биографиясе */
5795073
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Хөршидбану''' ('''Натаван''' әдәби псевдонимы, {{Lang-az|خورشیدبانو ناتوان, Xurşidbanu Natəvan}} ; [[1832 ел|1832 елның]] [[6 август]]ы, Шуша — [[1897 ел|1897 елның]] [[2 октябрь|2 октябре]], шунда ук), шулай ук '''«Хан Кызы»''' (''хан кызы'') — Әзербайҗан<ref>{{Китап|archivedate=2024-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240222062648/https://books.google.com/books?id=v-tHAAAAMAAJ&q=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&dq=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiRk-HFp76EAxWHORAIHRZ_C8cQ6AF6BAgCEAI}}</ref> [[Шигърият|шагыйры]], соңгы Карабах ханы Мәхтикулланың кызы, Ибраһим Хәлил ханның оныгы.
== Биографиясе ==
Хөршидбану Натаван 1832 елда Шушада соңгы Карабах ханы, Карабах генерал-майоры Мәхтикулла ханның һәм соңгы Гәнҗә ханы Җәвад ханның оныгы Бәдирҗәһан бием (1802—1863) гаиләсендә туган . Аның балачагы һәм яшьлек еллары турында аз мәгълүмат бар {{Sfn|с=43|Джафарзаде|1961}}. Якын туганнары арасында Агабаҗи апасы һәм Нәва абыйсы әтисе ягыннан шагыйрьләр, ә Мөсәхиби һәм Хали абыйлары әнисе ягыннан шагыйрьләр булганнар {{Sfn|с=44|Джафарзаде|1961}}. Аны башка бер апасы Гәүһәр ханым тәрбияли һәм белем бирә. Ул шулай ук Хөршидбануга музыкага, шигърияткә һәм рәсем ясауга мәхәббәт уяткан.
Натаван өйдә белем алган, көнчыгыш телләрен өйрәнгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Галишир Нәваи|Нәваи]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башкалар классикларның әсәрләрен укый. Ул [[Дагстан]] буйлап сәяхәт иткән, [[Tbilisi|Тифлис]] һәм [[Бакы]]да була. 1858 елда ул Бакыда [[Александр Дюма]] белән очраша һәм аңа үзенең кул эшләрен бүләк иткән. Дюма шулай ук шагыйрәгә нәфис фигуралар белән [[Шахмат|шахмат комплектын]] бүләк иткән<ref>{{Cite web|url=http://www.irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|title=Путешествие на Кавказ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190712115717/http://irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|archivedate=2019-07-12|accessdate=2009-12-08}}</ref><ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref> . А. Дюма бу очрашу турында болай дип язган:
{{Өземтә| Без беренче төшке ашта була алмадык, анда ике татар (ягъни азәрбайҗан) княгинясы, әнисе һәм кызы чакырылган иде. Мөселман хатын-кызларының дини һәм иҗтимагый йоласы буенча, алар чит ил кешеләре алдында үзләренең япмасын күтәрә алмадылар... Княгиня хатыны, ә икенчесе соңгы карабах ханы Мәхтикулла кызы иде. Әнисенә 40 яшьтән дә артык түгел, ә кызларына - 20 яшь бирергә мөмкин иде. Алар икесе дә милли киемнәрдән иде. Кызы бу костюмда искиткеч гүзәл иде, хәер, [[сылулык]]ка караганда баерак иде{{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}.}}
1872 елда ул Шушада " Межлиси-үнс " («Дуслар очрашуы») әдәби түгәрәген оештыра һәм аңа җитәкчелек итә<ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|title=www.womenmusic.aznet.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131941/http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2009-09-01}}</ref> Азәрбайҗанның башка шәһәрләрендәге әдәби түгәрәкләр белән иҗади бәйләнештә булган.
Шушада классик Көнчыгыш музыкасын белүче Харрат Кули (1823—1883) тарафыннан оештырылган мәҗлес турында кызыклы мәгълүмат сакланган. Бу мәҗлеснең дини максатлары булган, ләкин [[Мөхәррәм]] аенда йолаларга ияргән дини җырлар белән беррәттән, анда [[мугам]] сәнгате өйрәтелгән. Берничә ай дәвамында әзерләнгән җеназа тамашалары тәмамланганнан соң, ханәләр шул ук мугамнарны дөньяви урыннарда — туйларда һәм башка бәйрәмнәрдә башкарганнар.
[[Файл:Шушинский_Ханский_Дворец_Дочери_Хана.jpg|сулда|мини|« Элеккеге хакимлек итүче хан кызының Шуша хан сарае .» [[Россия империясе|Империя]] елларыннан открытка.]]
Натаван халык тарафыннан хөрмәт ителгән. Шушада сарай, мәчет, сәүдә йортлары, театр, җәйге һәм кышкы клуб биналары, урта мәктәп һәм башка күп нәрсәләр төзеүгә булышлык итә<ref>{{Cite web|url=http://www.trend.az/life/socium/2137448.html|title=В Доме культуры имени М.Азизбекова прошло мероприятие, посвященное Хуршидбану Натаван — Trend Life|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131950/https://www.trend.az/life/socium/2137448.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2013-08-03}}</ref> . 1872 елда Хөршидбану, шәһәр халкын су белән тәэмин итү һәм Шушаның иминлеген яхшырту өчен, Шушадан 10 километр ераклыкта урнашкан Сарыбаба районындагы Иса чишмәсеннән су торбасы төзеткән. Натаван бу проектка йөз мең сум акча бирә. Бу торба әле дә " Хан кызы суы " дип атала. Натаван яхшы белем алган, көнчыгыш телләрен белгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башка Көнчыгыш шагыйрьләренең иҗаты белән таныш булган. [[Мирза Фатали Ахундзадә|М.]] [[Мирза Фатали Ахундзадә|Ф. Ахундов]] Натаванның рухи дөньясын үстерүдә зур роль уйнаган. Үз иҗатында ул элеккеге Әзербайҗан әдәбиятының гуманистик идеяләрен үз заманының яңа юнәлешләре белән берләштергән, халык бәхете өчен көрәшү юлларын эзләгән. Ахундов белән шәхси танышлыгы Хөршидбануның социаль мәсьәләләргә һәм файдалы эшчәнлеккә һәм киң кызыксынуына өлеш кертә.
Хөршидбану Натаван 1897 елның сентябрь-октябрь айларында ([[Рабигыль-ахыр|Раби Ус-Сани]] 1314) Шушада вафат була<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Ул Әгъдамдагы Имәрәт зиратында җирләнә.
== Шәхси тормышы ==
[[Файл:Hurshidbanu_Natavan_with_her_children.jpg|мини|296x296пкс|Хуршидбану Натаван, улы Мехдикули Хан Вяфа һәм кызы Ханбика Ханум]]
Натаван Карабах ханлыгының элеккеге хаким гаиләсенә, [[Шигыйчылык|шигый]] [[Ислам|мөселманнар]] булган Джаванширларга караган.
1870 еллар башында ул Шуша районының Варанда, Джеваншир, Зәңгәзур, Кебирлин һәм Чиләбеурд районнарының 53 авылының (1778 дыма) җиренә ия булган, ә 1861 елда әнисе үлгәннән соң, Натаван тагын 9 авылның (186 дыма) җирен ала<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>
Аның беренче никахы [[Кумык халкы|кумык]] кенәзе, генерал-майор Хасай хан Уцмиев белән була, аннан ике баласы туа: улы, Мехти Кули -хан (1855—1900) һәм кызы , Ханбикә Ханым (1856—1921)<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>. Сәлмән Мөмтаз сүзләренчә, бу никах Кавказ вице-короле М. С. Воронцовның сәяси адымы булган:
{{Өземтә|Ул вакытта Кавказ хакиме фельдмаршал Воронцов булган, ул төрле алымнарны кулланган һәм Әзербәйҗанда күтәрелеш булмасын өчен төрле чаралар күргән; бөтен җирдә күзәтүчеләр куйган. Шуңа күрә Натаванны үз ставленнарының берсенә (чыганакта «кул астындагылар») - Дагстан кенәзе Хасай ханга кияүгә чыгарга мәҗбүр иткән, ләкин Натаван аны бөтенләй яратмаган. Хөршидбану аның белән күп еллар үзен көчләп яши {{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}.}}
Аның икенче никахы Шушада яшәүче, «гади кеше» Сәйид Хөсәен Агамиров белән булган {{Sfn|с=45|Джафарзаде|1961}}<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>. Бу никахтан аның биш баласы туа: өч улы, Мир Аббас ага (1868—1885), Мир Хәсән ага (1870—1903) һәм Мир Җәгъфәр ага (?-1914?), һәм ике кызы, Сара-бегум һәм Хаҗәрбикә<ref name="Khan" /> .
== Иҗаты ==
Натаванның тулы диваны сакланып калмаган, ләкин аның [[Азәрбайҗан теле|азәрбайҗан]] телендәге 13 шигыреннән торган сәнгатьчә бизәлгән альбомы бар {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Натаванның автографлары катнаш каллиграфик шрифт белән язылган, настаълик-шикасте {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Ул шулай ук [[Фарсы теле|фарсы]] телендә берничә газәл язган {{Sfn|с=50|Джафарзаде|1961}} .
[[Файл:Coast_by_Natavan.png|сулда|мини|Натаван рәсеме]]
Шагыйрәнең беренче шигырьләр җыентыгы 1928 елда Сәлмән Мөмтаз тарафыннан басылып чыга {{Sfn|с=54|Джафарзаде|1961}}, ә 1982 елда рус телендә беренче шигырьләр җыентыгы басыла<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>.
Натаван үзенең иҗат карьерасын 1850 елларда башлый. Ул «Хөршид» («Xurşid») имзасы белән язылган беренче шигырьләрен югалткан, бүгенге көнгә кадәр бик аз өлеше генә сакланып калган. 1870 елда ул «Натаван» псевдонимын ала. Натаван үз заманында ук танылу ала; аның шигырьләре телдән телгә күчкән һәм рәсем сәнгате аша тарала. Хөршидбануның шигырьләре дүрт категориягә бүленә: мәхәббәт шигырьләре, табигый матурлыкка багышланган шигырьләр, замандашлары өчен язган шигырьләре һәм моңсу шигырьләр.<ref>{{Cite web|url=http://www.gumilev-center.az/redkij-zhenskij-pocherk-xurshudbanu-natavan/|title=Редкий «женский почерк» Хуршудбану Натаван {{!}} Центр Льва Гумилева в Азербайджане|language=ru|publisher=gumilev-center.az|accessdate=2017-05-23}}</ref> Натаван — лирик шигырьләр авторы, күбесенчә улының иртә үлеме турындагы кайгыдан язылган («Мин елыйм», «Ул китте», «Улыма» һәм башкалар), ләкин аларда социаль темалар да үтеп керә, нигездә, җәмгыятьтә хатын-кызларның хокуклары җитмәү турындагы зарланулар. Хөршидбану Натаван шигъриятенең төп темалары — тормышка мәхәббәт, бәхет хыяллары һәм сөекле улын югалткан ананың кайгысы<ref name="Ахунд">{{Cite news|title=АЗЕРБАЙДЖАНСКАЯ ЛИТЕРАТУРА|publisher=ФЭБ "Русская литература и фольклор"|url=http://feb-web.ru/feb/ivl/vl7/vl7-2152.htm|accessdate=2009-12-08}}</ref> . Шигърияттән тыш, Натаван рәсемнәр дә ясаган, пейзажлар, чәчәкләр образлары һәм декоратив-кулланма сәнгать үрнәкләре тудырган.
== Хәтер ==
1960 елда Бакы үзәгендә Натаванга һәйкәл урнаштырылган (скульптор Омар Эльдаров).
Туган илдә, Шушта, 1982 елда «Вагифа шигърияте көннәре» кысаларында Хөршидбану Натаван (скульптор Хәят Абдуллаева) бюсты куела.
<gallery widths="220px" heights="200px" class="center">
Файл:Palace_of_Umtsiev,_Shushi_03.jpg|альт=Дом Хуршидбану Натаван в Шуше| <small>Шушада Хуршидбану Натаван йорты</small>
<small>Шушадан Бакуга китерелгән Хөршидбану Натаван бюсты. Әзербайҗан сәнгать музеенда ачык һавадагы күргәзмә.</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan_in_Guba.jpg|альт=Памятник Натаван в Губе| <small>[[Куба (шәһәр)|Губада]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Xurşudbanu_Natəvan.jpg|альт=Памятник Натаван в Эвьян-ле-Бен| <small>[[Эвьян-ле-Бен|Эвиан-ле-Бендагы]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan.jpg|альт=Памятник Натаван в Ватерлоо| <small>Ватерлоодагы Натаван һәйкәле</small>
Файл:Stamps_of_Azerbaijan,_2014-1187.jpg|альт=Почтовая марка Азербайджана, 2014| <small>Әзербайҗан почта маркасы, 2014</small>
</gallery>
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* {{Китап|автор=Джафарзаде А.|volume=Хуршид Бану Натаван — поэтесса и художница Азербайджана XIX века|том=I|isbn=|ref=Джафарзаде}}
[[Төркем:Азәрбайҗан телле шагыйрьләр]]
[[Төркем:Әлифба буенча шагыйрьләр]]
[[Төркем:1897 елда вафатлар]]
[[Төркем:2 октябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Шушада туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1832 елда туганнар]]
[[Төркем:6 август көнне туганнар]]
f7yw1o7f7cp85mjj0tdllehbq2nnyje
5795082
5795073
2026-04-20T11:27:52Z
Баныу
35185
5795082
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Хөршидбану''' ('''Натаван''' әдәби псевдонимы, {{Lang-az|خورشیدبانو ناتوان, Xurşidbanu Natəvan}} ; [[1832 ел|1832 елның]] [[6 август]]ы, Шуша — [[1897 ел|1897 елның]] [[2 октябрь|2 октябре]], шунда ук), шулай ук '''«Хан Кызы»''' (''хан кызы'') — Әзербайҗан<ref>{{Китап|archivedate=2024-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240222062648/https://books.google.com/books?id=v-tHAAAAMAAJ&q=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&dq=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiRk-HFp76EAxWHORAIHRZ_C8cQ6AF6BAgCEAI}}</ref> [[Шигърият|шагыйры]], соңгы Карабах ханы Мәхтикулланың кызы, Ибраһим Хәлил ханның оныгы.
== Биографиясе ==
Хөршидбану Натаван 1832 елда Шушада соңгы Карабах ханы, Карабах генерал-майоры Мәхтикулла ханның һәм соңгы Гәнҗә ханы Җәвад ханның оныгы Бәдирҗәһан бием (1802—1863) гаиләсендә туган . Аның балачагы һәм яшьлек еллары турында аз мәгълүмат бар {{Sfn|с=43|Джафарзаде|1961}}. Якын туганнары арасында Агабаҗи апасы һәм Нәва абыйсы әтисе ягыннан шагыйрьләр, ә Мөсәхиби һәм Хали абыйлары әнисе ягыннан шагыйрьләр булганнар {{Sfn|с=44|Джафарзаде|1961}}. Аны башка бер апасы Гәүһәр ханым тәрбияли һәм белем бирә. Ул шулай ук Хөршидбануга музыкага, шигърияткә һәм рәсем ясауга мәхәббәт уяткан.
Натаван өйдә белем алган, көнчыгыш телләрен өйрәнгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Галишир Нәваи|Нәваи]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башкалар классикларның әсәрләрен укый. Ул [[Дагстан]] буйлап сәяхәт иткән, [[Tbilisi|Тифлис]] һәм [[Бакы]]да була. 1858 елда ул Бакыда [[Александр Дюма]] белән очраша һәм аңа үзенең кул эшләрен бүләк иткән. Дюма шулай ук шагыйрәгә нәфис фигуралар белән [[Шахмат|шахмат комплектын]] бүләк иткән<ref>{{Cite web|url=http://www.irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|title=Путешествие на Кавказ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190712115717/http://irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|archivedate=2019-07-12|accessdate=2009-12-08}}</ref><ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref> . А. Дюма бу очрашу турында болай дип язган:
{{Өземтә| Без беренче төшке ашта була алмадык, анда ике татар (ягъни азәрбайҗан) княгинясы, әнисе һәм кызы чакырылган иде. Мөселман хатын-кызларының дини һәм иҗтимагый йоласы буенча, алар чит ил кешеләре алдында үзләренең япмасын күтәрә алмадылар... Княгиня хатыны, ә икенчесе соңгы карабах ханы Мәхтикулла кызы иде. Әнисенә 40 яшьтән дә артык түгел, ә кызларына - 20 яшь бирергә мөмкин иде. Алар икесе дә милли киемнәрдән иде. Кызы бу костюмда искиткеч гүзәл иде, хәер, [[сылулык]]ка караганда баерак иде{{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}.}}
1872 елда ул Шушада " Межлиси-үнс " («Дуслар очрашуы») әдәби түгәрәген оештыра һәм аңа җитәкчелек итә<ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|title=www.womenmusic.aznet.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131941/http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2009-09-01}}</ref> Азәрбайҗанның башка шәһәрләрендәге әдәби түгәрәкләр белән иҗади бәйләнештә булган.
Шушада классик Көнчыгыш музыкасын белүче Харрат Кули (1823—1883) тарафыннан оештырылган мәҗлес турында кызыклы мәгълүмат сакланган. Бу мәҗлеснең дини максатлары булган, ләкин [[Мөхәррәм]] аенда йолаларга ияргән дини җырлар белән беррәттән, анда [[мугам]] сәнгате өйрәтелгән. Берничә ай дәвамында әзерләнгән җеназа тамашалары тәмамланганнан соң, ханәләр шул ук мугамнарны дөньяви урыннарда — туйларда һәм башка бәйрәмнәрдә башкарганнар.
[[Файл:Шушинский_Ханский_Дворец_Дочери_Хана.jpg|сулда|мини|« Элеккеге хакимлек итүче хан кызының Шуша хан сарае .» [[Россия империясе|Империя]] елларыннан открытка.]]
Натаван халык тарафыннан хөрмәт ителгән. Шушада сарай, мәчет, сәүдә йортлары, театр, җәйге һәм кышкы клуб биналары, урта мәктәп һәм башка күп нәрсәләр төзеүгә булышлык итә<ref>{{Cite web|url=http://www.trend.az/life/socium/2137448.html|title=В Доме культуры имени М.Азизбекова прошло мероприятие, посвященное Хуршидбану Натаван — Trend Life|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131950/https://www.trend.az/life/socium/2137448.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2013-08-03}}</ref> . 1872 елда Хөршидбану, шәһәр халкын су белән тәэмин итү һәм Шушаның иминлеген яхшырту өчен, Шушадан 10 километр ераклыкта урнашкан Сарыбаба районындагы Иса чишмәсеннән су торбасы төзеткән. Натаван бу проектка йөз мең сум акча бирә. Бу торба әле дә " Хан кызы суы " дип атала. Натаван яхшы белем алган, көнчыгыш телләрен белгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башка Көнчыгыш шагыйрьләренең иҗаты белән таныш булган. [[Мирза Фатали Ахундзадә|М.]] [[Мирза Фатали Ахундзадә|Ф. Ахундов]] Натаванның рухи дөньясын үстерүдә зур роль уйнаган. Үз иҗатында ул элеккеге Әзербайҗан әдәбиятының гуманистик идеяләрен үз заманының яңа юнәлешләре белән берләштергән, халык бәхете өчен көрәшү юлларын эзләгән. Ахундов белән шәхси танышлыгы Хөршидбануның социаль мәсьәләләргә һәм файдалы эшчәнлеккә һәм киң кызыксынуына өлеш кертә.
Хөршидбану Натаван 1897 елның сентябрь-октябрь айларында ([[Рабигыль-ахыр|Раби Ус-Сани]] 1314) Шушада вафат була<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Ул Әгъдамдагы Имәрәт зиратында җирләнә.
== Шәхси тормышы ==
[[Файл:Hurshidbanu_Natavan_with_her_children.jpg|мини|296x296пкс|Хуршидбану Натаван, улы Мехдикули Хан Вяфа һәм кызы Ханбика Ханум]]
Натаван Карабах ханлыгының элеккеге хаким гаиләсенә, [[Шигыйчылык|шигый]] [[Ислам|мөселманнар]] булган Джаванширларга караган.
1870 еллар башында ул Шуша районының Варанда, Джеваншир, Зәңгәзур, Кебирлин һәм Чиләбеурд районнарының 53 авылының (1778 дыма) җиренә ия булган, ә 1861 елда әнисе үлгәннән соң, Натаван тагын 9 авылның (186 дыма) җирен ала<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>
Аның беренче никахы [[Кумык халкы|кумык]] кенәзе, генерал-майор Хасай хан Уцмиев белән була, аннан ике баласы туа: улы, Мехти Кули -хан (1855—1900) һәм кызы , Ханбикә Ханым (1856—1921)<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>. Сәлмән Мөмтаз сүзләренчә, бу никах Кавказ вице-короле М. С. Воронцовның сәяси адымы булган:
{{Өземтә|Ул вакытта Кавказ хакиме фельдмаршал Воронцов булган, ул төрле алымнарны кулланган һәм Әзербәйҗанда күтәрелеш булмасын өчен төрле чаралар күргән; бөтен җирдә күзәтүчеләр куйган. Шуңа күрә Натаванны үз ставленнарының берсенә (чыганакта «кул астындагылар») - Дагстан кенәзе Хасай ханга кияүгә чыгарга мәҗбүр иткән, ләкин Натаван аны бөтенләй яратмаган. Хөршидбану аның белән күп еллар үзен көчләп яши {{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}.}}
Аның икенче никахы Шушада яшәүче, «гади кеше» Сәйид Хөсәен Агамиров белән булган {{Sfn|с=45|Джафарзаде|1961}}<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>. Бу никахтан аның биш баласы туа: өч улы, Мир Аббас ага (1868—1885), Мир Хәсән ага (1870—1903) һәм Мир Җәгъфәр ага (?-1914?), һәм ике кызы, Сара-бегум һәм Хаҗәрбикә<ref name="Khan" /> .
== Иҗаты ==
Натаванның тулы диваны сакланып калмаган, ләкин аның [[Азәрбайҗан теле|азәрбайҗан]] телендәге 13 шигыреннән торган сәнгатьчә бизәлгән альбомы бар {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Натаванның автографлары катнаш каллиграфик шрифт белән язылган, настаълик-шикасте {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Ул шулай ук [[Фарсы теле|фарсы]] телендә берничә газәл язган {{Sfn|с=50|Джафарзаде|1961}} .
[[Файл:Coast_by_Natavan.png|сулда|мини|Натаван рәсеме]]
Шагыйрәнең беренче шигырьләр җыентыгы 1928 елда Сәлмән Мөмтаз тарафыннан басылып чыга {{Sfn|с=54|Джафарзаде|1961}}, ә 1982 елда рус телендә беренче шигырьләр җыентыгы басыла<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>.
Натаван үзенең иҗат карьерасын 1850 елларда башлый. Ул «Хөршид» («Xurşid») имзасы белән язылган беренче шигырьләрен югалткан, бүгенге көнгә кадәр бик аз өлеше генә сакланып калган. 1870 елда ул «Натаван» псевдонимын ала. Натаван үз заманында ук танылу ала; аның шигырьләре телдән телгә күчкән һәм рәсем сәнгате аша тарала. Хөршидбануның шигырьләре дүрт категориягә бүленә: мәхәббәт шигырьләре, табигый матурлыкка багышланган шигырьләр, замандашлары өчен язган шигырьләре һәм моңсу шигырьләр.<ref>{{Cite web|url=http://www.gumilev-center.az/redkij-zhenskij-pocherk-xurshudbanu-natavan/|title=Редкий «женский почерк» Хуршудбану Натаван {{!}} Центр Льва Гумилева в Азербайджане|language=ru|publisher=gumilev-center.az|accessdate=2017-05-23}}</ref> Натаван — лирик шигырьләр авторы, күбесенчә улының иртә үлеме турындагы кайгыдан язылган («Мин елыйм», «Ул китте», «Улыма» һәм башкалар), ләкин аларда социаль темалар да үтеп керә, нигездә, җәмгыятьтә хатын-кызларның хокуклары җитмәү турындагы зарланулар. Хөршидбану Натаван шигъриятенең төп темалары — тормышка мәхәббәт, бәхет хыяллары һәм сөекле улын югалткан ананың кайгысы<ref name="Ахунд">{{Cite news|title=АЗЕРБАЙДЖАНСКАЯ ЛИТЕРАТУРА|publisher=ФЭБ "Русская литература и фольклор"|url=http://feb-web.ru/feb/ivl/vl7/vl7-2152.htm|accessdate=2009-12-08}}</ref> . Шигърияттән тыш, Натаван рәсемнәр дә ясаган, пейзажлар, чәчәкләр образлары һәм декоратив-кулланма сәнгать үрнәкләре тудырган.
== Хәтер ==
* 1960 елда Бакы үзәгендә Натаванга һәйкәл урнаштырылган (скульптор Омар Эльдаров).
Туган илдә, Шушта, 1982 елда «Вагифа шигърияте көннәре» кысаларында Хөршидбану Натаван (скульптор Хәят Абдуллаева) бюсты куела.
* 2017 елда француз шәһәре Эвьян-ле-Бендә шагыйрәгә һәйкәл ачыла. 2024 елда ул вандализмга (35) дучар була, шуннан соң Парижга, Азербайҗан илчелегенең Франциядәге мәдәни үзәге территориясенә күчерелә.
* 2022 елның 21 сентябрендә Шушта Натава истәлегенә багышланган халыкара шахмат турниры старт ала.
<gallery widths="220px" heights="200px" class="center">
Файл:Palace_of_Umtsiev,_Shushi_03.jpg|альт=Дом Хуршидбану Натаван в Шуше| <small>Шушада Хуршидбану Натаван йорты</small>
<small>Шушадан Бакуга китерелгән Хөршидбану Натаван бюсты. Әзербайҗан сәнгать музеенда ачык һавадагы күргәзмә.</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan_in_Guba.jpg|альт=Памятник Натаван в Губе| <small>[[Куба (шәһәр)|Губада]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Xurşudbanu_Natəvan.jpg|альт=Памятник Натаван в Эвьян-ле-Бен| <small>[[Эвьян-ле-Бен|Эвиан-ле-Бендагы]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan.jpg|альт=Памятник Натаван в Ватерлоо| <small>Ватерлоодагы Натаван һәйкәле</small>
Файл:Stamps_of_Azerbaijan,_2014-1187.jpg|альт=Почтовая марка Азербайджана, 2014| <small>Әзербайҗан почта маркасы, 2014</small>
</gallery>
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* {{Китап|автор=Джафарзаде А.|volume=Хуршид Бану Натаван — поэтесса и художница Азербайджана XIX века|том=I|isbn=|ref=Джафарзаде}}
[[Төркем:Азәрбайҗан телле шагыйрьләр]]
[[Төркем:Әлифба буенча шагыйрьләр]]
[[Төркем:1897 елда вафатлар]]
[[Төркем:2 октябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Шушада туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1832 елда туганнар]]
[[Төркем:6 август көнне туганнар]]
l3s1h45huo6qrm1y63wyvxnl7q9h7ta
5795083
5795082
2026-04-20T11:33:47Z
Баныу
35185
/* Хәтер */
5795083
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Хөршидбану''' ('''Натаван''' әдәби псевдонимы, {{Lang-az|خورشیدبانو ناتوان, Xurşidbanu Natəvan}} ; [[1832 ел|1832 елның]] [[6 август]]ы, Шуша — [[1897 ел|1897 елның]] [[2 октябрь|2 октябре]], шунда ук), шулай ук '''«Хан Кызы»''' (''хан кызы'') — Әзербайҗан<ref>{{Китап|archivedate=2024-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240222062648/https://books.google.com/books?id=v-tHAAAAMAAJ&q=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&dq=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiRk-HFp76EAxWHORAIHRZ_C8cQ6AF6BAgCEAI}}</ref> [[Шигърият|шагыйры]], соңгы Карабах ханы Мәхтикулланың кызы, Ибраһим Хәлил ханның оныгы.
== Биографиясе ==
Хөршидбану Натаван 1832 елда Шушада соңгы Карабах ханы, Карабах генерал-майоры Мәхтикулла ханның һәм соңгы Гәнҗә ханы Җәвад ханның оныгы Бәдирҗәһан бием (1802—1863) гаиләсендә туган . Аның балачагы һәм яшьлек еллары турында аз мәгълүмат бар {{Sfn|с=43|Джафарзаде|1961}}. Якын туганнары арасында Агабаҗи апасы һәм Нәва абыйсы әтисе ягыннан шагыйрьләр, ә Мөсәхиби һәм Хали абыйлары әнисе ягыннан шагыйрьләр булганнар {{Sfn|с=44|Джафарзаде|1961}}. Аны башка бер апасы Гәүһәр ханым тәрбияли һәм белем бирә. Ул шулай ук Хөршидбануга музыкага, шигърияткә һәм рәсем ясауга мәхәббәт уяткан.
Натаван өйдә белем алган, көнчыгыш телләрен өйрәнгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Галишир Нәваи|Нәваи]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башкалар классикларның әсәрләрен укый. Ул [[Дагстан]] буйлап сәяхәт иткән, [[Tbilisi|Тифлис]] һәм [[Бакы]]да була. 1858 елда ул Бакыда [[Александр Дюма]] белән очраша һәм аңа үзенең кул эшләрен бүләк иткән. Дюма шулай ук шагыйрәгә нәфис фигуралар белән [[Шахмат|шахмат комплектын]] бүләк иткән<ref>{{Cite web|url=http://www.irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|title=Путешествие на Кавказ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190712115717/http://irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|archivedate=2019-07-12|accessdate=2009-12-08}}</ref><ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref> . А. Дюма бу очрашу турында болай дип язган:
{{Өземтә| Без беренче төшке ашта була алмадык, анда ике татар (ягъни азәрбайҗан) княгинясы, әнисе һәм кызы чакырылган иде. Мөселман хатын-кызларының дини һәм иҗтимагый йоласы буенча, алар чит ил кешеләре алдында үзләренең япмасын күтәрә алмадылар... Княгиня хатыны, ә икенчесе соңгы карабах ханы Мәхтикулла кызы иде. Әнисенә 40 яшьтән дә артык түгел, ә кызларына - 20 яшь бирергә мөмкин иде. Алар икесе дә милли киемнәрдән иде. Кызы бу костюмда искиткеч гүзәл иде, хәер, [[сылулык]]ка караганда баерак иде{{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}.}}
1872 елда ул Шушада " Межлиси-үнс " («Дуслар очрашуы») әдәби түгәрәген оештыра һәм аңа җитәкчелек итә<ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|title=www.womenmusic.aznet.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131941/http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2009-09-01}}</ref> Азәрбайҗанның башка шәһәрләрендәге әдәби түгәрәкләр белән иҗади бәйләнештә булган.
Шушада классик Көнчыгыш музыкасын белүче Харрат Кули (1823—1883) тарафыннан оештырылган мәҗлес турында кызыклы мәгълүмат сакланган. Бу мәҗлеснең дини максатлары булган, ләкин [[Мөхәррәм]] аенда йолаларга ияргән дини җырлар белән беррәттән, анда [[мугам]] сәнгате өйрәтелгән. Берничә ай дәвамында әзерләнгән җеназа тамашалары тәмамланганнан соң, ханәләр шул ук мугамнарны дөньяви урыннарда — туйларда һәм башка бәйрәмнәрдә башкарганнар.
[[Файл:Шушинский_Ханский_Дворец_Дочери_Хана.jpg|сулда|мини|« Элеккеге хакимлек итүче хан кызының Шуша хан сарае .» [[Россия империясе|Империя]] елларыннан открытка.]]
Натаван халык тарафыннан хөрмәт ителгән. Шушада сарай, мәчет, сәүдә йортлары, театр, җәйге һәм кышкы клуб биналары, урта мәктәп һәм башка күп нәрсәләр төзеүгә булышлык итә<ref>{{Cite web|url=http://www.trend.az/life/socium/2137448.html|title=В Доме культуры имени М.Азизбекова прошло мероприятие, посвященное Хуршидбану Натаван — Trend Life|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131950/https://www.trend.az/life/socium/2137448.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2013-08-03}}</ref> . 1872 елда Хөршидбану, шәһәр халкын су белән тәэмин итү һәм Шушаның иминлеген яхшырту өчен, Шушадан 10 километр ераклыкта урнашкан Сарыбаба районындагы Иса чишмәсеннән су торбасы төзеткән. Натаван бу проектка йөз мең сум акча бирә. Бу торба әле дә " Хан кызы суы " дип атала. Натаван яхшы белем алган, көнчыгыш телләрен белгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башка Көнчыгыш шагыйрьләренең иҗаты белән таныш булган. [[Мирза Фатали Ахундзадә|М.]] [[Мирза Фатали Ахундзадә|Ф. Ахундов]] Натаванның рухи дөньясын үстерүдә зур роль уйнаган. Үз иҗатында ул элеккеге Әзербайҗан әдәбиятының гуманистик идеяләрен үз заманының яңа юнәлешләре белән берләштергән, халык бәхете өчен көрәшү юлларын эзләгән. Ахундов белән шәхси танышлыгы Хөршидбануның социаль мәсьәләләргә һәм файдалы эшчәнлеккә һәм киң кызыксынуына өлеш кертә.
Хөршидбану Натаван 1897 елның сентябрь-октябрь айларында ([[Рабигыль-ахыр|Раби Ус-Сани]] 1314) Шушада вафат була<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Ул Әгъдамдагы Имәрәт зиратында җирләнә.
== Шәхси тормышы ==
[[Файл:Hurshidbanu_Natavan_with_her_children.jpg|мини|296x296пкс|Хуршидбану Натаван, улы Мехдикули Хан Вяфа һәм кызы Ханбика Ханум]]
Натаван Карабах ханлыгының элеккеге хаким гаиләсенә, [[Шигыйчылык|шигый]] [[Ислам|мөселманнар]] булган Джаванширларга караган.
1870 еллар башында ул Шуша районының Варанда, Джеваншир, Зәңгәзур, Кебирлин һәм Чиләбеурд районнарының 53 авылының (1778 дыма) җиренә ия булган, ә 1861 елда әнисе үлгәннән соң, Натаван тагын 9 авылның (186 дыма) җирен ала<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>
Аның беренче никахы [[Кумык халкы|кумык]] кенәзе, генерал-майор Хасай хан Уцмиев белән була, аннан ике баласы туа: улы, Мехти Кули -хан (1855—1900) һәм кызы , Ханбикә Ханым (1856—1921)<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>. Сәлмән Мөмтаз сүзләренчә, бу никах Кавказ вице-короле М. С. Воронцовның сәяси адымы булган:
{{Өземтә|Ул вакытта Кавказ хакиме фельдмаршал Воронцов булган, ул төрле алымнарны кулланган һәм Әзербәйҗанда күтәрелеш булмасын өчен төрле чаралар күргән; бөтен җирдә күзәтүчеләр куйган. Шуңа күрә Натаванны үз ставленнарының берсенә (чыганакта «кул астындагылар») - Дагстан кенәзе Хасай ханга кияүгә чыгарга мәҗбүр иткән, ләкин Натаван аны бөтенләй яратмаган. Хөршидбану аның белән күп еллар үзен көчләп яши {{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}.}}
Аның икенче никахы Шушада яшәүче, «гади кеше» Сәйид Хөсәен Агамиров белән булган {{Sfn|с=45|Джафарзаде|1961}}<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>. Бу никахтан аның биш баласы туа: өч улы, Мир Аббас ага (1868—1885), Мир Хәсән ага (1870—1903) һәм Мир Җәгъфәр ага (?-1914?), һәм ике кызы, Сара-бегум һәм Хаҗәрбикә<ref name="Khan" /> .
== Иҗаты ==
Натаванның тулы диваны сакланып калмаган, ләкин аның [[Азәрбайҗан теле|азәрбайҗан]] телендәге 13 шигыреннән торган сәнгатьчә бизәлгән альбомы бар {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Натаванның автографлары катнаш каллиграфик шрифт белән язылган, настаълик-шикасте {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Ул шулай ук [[Фарсы теле|фарсы]] телендә берничә газәл язган {{Sfn|с=50|Джафарзаде|1961}} .
[[Файл:Coast_by_Natavan.png|сулда|мини|Натаван рәсеме]]
Шагыйрәнең беренче шигырьләр җыентыгы 1928 елда Сәлмән Мөмтаз тарафыннан басылып чыга {{Sfn|с=54|Джафарзаде|1961}}, ә 1982 елда рус телендә беренче шигырьләр җыентыгы басыла<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>.
Натаван үзенең иҗат карьерасын 1850 елларда башлый. Ул «Хөршид» («Xurşid») имзасы белән язылган беренче шигырьләрен югалткан, бүгенге көнгә кадәр бик аз өлеше генә сакланып калган. 1870 елда ул «Натаван» псевдонимын ала. Натаван үз заманында ук танылу ала; аның шигырьләре телдән телгә күчкән һәм рәсем сәнгате аша тарала. Хөршидбануның шигырьләре дүрт категориягә бүленә: мәхәббәт шигырьләре, табигый матурлыкка багышланган шигырьләр, замандашлары өчен язган шигырьләре һәм моңсу шигырьләр.<ref>{{Cite web|url=http://www.gumilev-center.az/redkij-zhenskij-pocherk-xurshudbanu-natavan/|title=Редкий «женский почерк» Хуршудбану Натаван {{!}} Центр Льва Гумилева в Азербайджане|language=ru|publisher=gumilev-center.az|accessdate=2017-05-23}}</ref> Натаван — лирик шигырьләр авторы, күбесенчә улының иртә үлеме турындагы кайгыдан язылган («Мин елыйм», «Ул китте», «Улыма» һәм башкалар), ләкин аларда социаль темалар да үтеп керә, нигездә, җәмгыятьтә хатын-кызларның хокуклары җитмәү турындагы зарланулар. Хөршидбану Натаван шигъриятенең төп темалары — тормышка мәхәббәт, бәхет хыяллары һәм сөекле улын югалткан ананың кайгысы<ref name="Ахунд">{{Cite news|title=АЗЕРБАЙДЖАНСКАЯ ЛИТЕРАТУРА|publisher=ФЭБ "Русская литература и фольклор"|url=http://feb-web.ru/feb/ivl/vl7/vl7-2152.htm|accessdate=2009-12-08}}</ref> . Шигърияттән тыш, Натаван рәсемнәр дә ясаган, пейзажлар, чәчәкләр образлары һәм декоратив-кулланма сәнгать үрнәкләре тудырган.
== Хәтер ==
* 1960 елда Бакы үзәгендә Натаванга һәйкәл урнаштырылган (скульптор Омар Эльдаров).
* Туган илендә, Шушта, 1982 елда «Вагифа шигърияте көннәре» кысаларында Хөршидбану Натаван (скульптор Хәят Абдуллаева) бюсты куела.
* 2017 елда француз шәһәре [[Эвьян-ле-Бен]]дә<ref>{{статья|заглавие= Во Франции открылся памятник великой азербайджанской поэтессе|ссылка= https://ru.sputnik.az/culture/20170704/410960015/pamjatnik-natavan-francija-ismailly-jevian.html|издание= [[Sputnik]]|год= 2017|месяц= 7|число= 4}}</ref> шагыйрәгә һәйкәл ачыла. 2024 елда ул вандализмга<ref>{{Cite web|url=https://1news.az/news/20240306042331607-Na-pamyatnike-Natavan-vo-Frantsii-obnaruzheny-povrezhdeniya-monument-perevezen-v-bezopasnoe-mesto-FOTO|title=На памятнике Натаван во Франции обнаружены повреждения, монумент перевезен в безопасное место - ФОТО|lang=ru|website=1news.az|access-date=2025-08-22}}</ref> дучар була, шуннан соң Парижга, Азербайҗан илчелегенең Франциядәге мәдәни үзәге территориясенә күчерелә<ref>{{Cite news|title=Памятник Хуршидбану Натаван вновь установлен во Франции|url=https://azertag.az/ru/xeber/pamyatnik_xurshidbanu_natavan_vnov_ustanovlen_vo_francii_video-2996678|website=АЗЕРТАДЖ|date=2024-05-11}}</ref>.
* 2022 елның 21 сентябрендә Шушта Натава истәлегенә багышланган халыкара шахмат турниры старт ала.
<gallery widths="220px" heights="200px" class="center">
Файл:Palace_of_Umtsiev,_Shushi_03.jpg|альт=Дом Хуршидбану Натаван в Шуше| <small>Шушада Хуршидбану Натаван йорты</small>
<small>Шушадан Бакуга китерелгән Хөршидбану Натаван бюсты. Әзербайҗан сәнгать музеенда ачык һавадагы күргәзмә.</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan_in_Guba.jpg|альт=Памятник Натаван в Губе| <small>[[Куба (шәһәр)|Губада]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Xurşudbanu_Natəvan.jpg|альт=Памятник Натаван в Эвьян-ле-Бен| <small>[[Эвьян-ле-Бен|Эвиан-ле-Бендагы]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan.jpg|альт=Памятник Натаван в Ватерлоо| <small>Ватерлоодагы Натаван һәйкәле</small>
Файл:Stamps_of_Azerbaijan,_2014-1187.jpg|альт=Почтовая марка Азербайджана, 2014| <small>Әзербайҗан почта маркасы, 2014</small>
</gallery>
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* {{Китап|автор=Джафарзаде А.|volume=Хуршид Бану Натаван — поэтесса и художница Азербайджана XIX века|том=I|isbn=|ref=Джафарзаде}}
[[Төркем:Азәрбайҗан телле шагыйрьләр]]
[[Төркем:Әлифба буенча шагыйрьләр]]
[[Төркем:1897 елда вафатлар]]
[[Төркем:2 октябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Шушада туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1832 елда туганнар]]
[[Төркем:6 август көнне туганнар]]
13a5jkxgy05jddhj1ntdfxb546jak71
5795091
5795083
2026-04-20T11:43:26Z
Баныу
35185
/* Шәхси тормышы */
5795091
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Хөршидбану''' ('''Натаван''' әдәби псевдонимы, {{Lang-az|خورشیدبانو ناتوان, Xurşidbanu Natəvan}} ; [[1832 ел|1832 елның]] [[6 август]]ы, Шуша — [[1897 ел|1897 елның]] [[2 октябрь|2 октябре]], шунда ук), шулай ук '''«Хан Кызы»''' (''хан кызы'') — Әзербайҗан<ref>{{Китап|archivedate=2024-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240222062648/https://books.google.com/books?id=v-tHAAAAMAAJ&q=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&dq=%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F++%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD,+%D0%A5%D1%83%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%83&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiRk-HFp76EAxWHORAIHRZ_C8cQ6AF6BAgCEAI}}</ref> [[Шигърият|шагыйры]], соңгы Карабах ханы Мәхтикулланың кызы, Ибраһим Хәлил ханның оныгы.
== Биографиясе ==
Хөршидбану Натаван 1832 елда Шушада соңгы Карабах ханы, Карабах генерал-майоры Мәхтикулла ханның һәм соңгы Гәнҗә ханы Җәвад ханның оныгы Бәдирҗәһан бием (1802—1863) гаиләсендә туган . Аның балачагы һәм яшьлек еллары турында аз мәгълүмат бар {{Sfn|с=43|Джафарзаде|1961}}. Якын туганнары арасында Агабаҗи апасы һәм Нәва абыйсы әтисе ягыннан шагыйрьләр, ә Мөсәхиби һәм Хали абыйлары әнисе ягыннан шагыйрьләр булганнар {{Sfn|с=44|Джафарзаде|1961}}. Аны башка бер апасы Гәүһәр ханым тәрбияли һәм белем бирә. Ул шулай ук Хөршидбануга музыкага, шигърияткә һәм рәсем ясауга мәхәббәт уяткан.
Натаван өйдә белем алган, көнчыгыш телләрен өйрәнгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Галишир Нәваи|Нәваи]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башкалар классикларның әсәрләрен укый. Ул [[Дагстан]] буйлап сәяхәт иткән, [[Tbilisi|Тифлис]] һәм [[Бакы]]да була. 1858 елда ул Бакыда [[Александр Дюма]] белән очраша һәм аңа үзенең кул эшләрен бүләк иткән. Дюма шулай ук шагыйрәгә нәфис фигуралар белән [[Шахмат|шахмат комплектын]] бүләк иткән<ref>{{Cite web|url=http://www.irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|title=Путешествие на Кавказ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190712115717/http://irs-az.com/pdf/090621161211.pdf|archivedate=2019-07-12|accessdate=2009-12-08}}</ref><ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref> . А. Дюма бу очрашу турында болай дип язган:
{{Өземтә| Без беренче төшке ашта була алмадык, анда ике татар (ягъни азәрбайҗан) княгинясы, әнисе һәм кызы чакырылган иде. Мөселман хатын-кызларының дини һәм иҗтимагый йоласы буенча, алар чит ил кешеләре алдында үзләренең япмасын күтәрә алмадылар... Княгиня хатыны, ә икенчесе соңгы карабах ханы Мәхтикулла кызы иде. Әнисенә 40 яшьтән дә артык түгел, ә кызларына - 20 яшь бирергә мөмкин иде. Алар икесе дә милли киемнәрдән иде. Кызы бу костюмда искиткеч гүзәл иде, хәер, [[сылулык]]ка караганда баерак иде{{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}.}}
1872 елда ул Шушада " Межлиси-үнс " («Дуслар очрашуы») әдәби түгәрәген оештыра һәм аңа җитәкчелек итә<ref name="О Натаван">{{Cite news|title=Взаимоотношения полов в культуре Нового времени|url=http://education.gender-az.org/Files/4.5.8rus.pdf.}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|title=www.womenmusic.aznet.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131941/http://www.womenmusic.aznet.org/mainru.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2009-09-01}}</ref> Азәрбайҗанның башка шәһәрләрендәге әдәби түгәрәкләр белән иҗади бәйләнештә булган.
Шушада классик Көнчыгыш музыкасын белүче Харрат Кули (1823—1883) тарафыннан оештырылган мәҗлес турында кызыклы мәгълүмат сакланган. Бу мәҗлеснең дини максатлары булган, ләкин [[Мөхәррәм]] аенда йолаларга ияргән дини җырлар белән беррәттән, анда [[мугам]] сәнгате өйрәтелгән. Берничә ай дәвамында әзерләнгән җеназа тамашалары тәмамланганнан соң, ханәләр шул ук мугамнарны дөньяви урыннарда — туйларда һәм башка бәйрәмнәрдә башкарганнар.
[[Файл:Шушинский_Ханский_Дворец_Дочери_Хана.jpg|сулда|мини|« Элеккеге хакимлек итүче хан кызының Шуша хан сарае .» [[Россия империясе|Империя]] елларыннан открытка.]]
Натаван халык тарафыннан хөрмәт ителгән. Шушада сарай, мәчет, сәүдә йортлары, театр, җәйге һәм кышкы клуб биналары, урта мәктәп һәм башка күп нәрсәләр төзеүгә булышлык итә<ref>{{Cite web|url=http://www.trend.az/life/socium/2137448.html|title=В Доме культуры имени М.Азизбекова прошло мероприятие, посвященное Хуршидбану Натаван — Trend Life|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404131950/https://www.trend.az/life/socium/2137448.html|archivedate=2019-04-04|accessdate=2013-08-03}}</ref> . 1872 елда Хөршидбану, шәһәр халкын су белән тәэмин итү һәм Шушаның иминлеген яхшырту өчен, Шушадан 10 километр ераклыкта урнашкан Сарыбаба районындагы Иса чишмәсеннән су торбасы төзеткән. Натаван бу проектка йөз мең сум акча бирә. Бу торба әле дә " Хан кызы суы " дип атала. Натаван яхшы белем алган, көнчыгыш телләрен белгән, [[Фирдәүси]], [[Низами Гәнҗәви|Низами]], [[Сәгъди Ширази|Сәгъди]], [[Коръән-хафиз|Хафиз]], [[Мөхәммәт Фөзүли|Физули]] һәм башка Көнчыгыш шагыйрьләренең иҗаты белән таныш булган. [[Мирза Фатали Ахундзадә|М.]] [[Мирза Фатали Ахундзадә|Ф. Ахундов]] Натаванның рухи дөньясын үстерүдә зур роль уйнаган. Үз иҗатында ул элеккеге Әзербайҗан әдәбиятының гуманистик идеяләрен үз заманының яңа юнәлешләре белән берләштергән, халык бәхете өчен көрәшү юлларын эзләгән. Ахундов белән шәхси танышлыгы Хөршидбануның социаль мәсьәләләргә һәм файдалы эшчәнлеккә һәм киң кызыксынуына өлеш кертә.
Хөршидбану Натаван 1897 елның сентябрь-октябрь айларында ([[Рабигыль-ахыр|Раби Ус-Сани]] 1314) Шушада вафат була<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref> . Ул Әгъдамдагы Имәрәт зиратында җирләнә.
== Шәхси тормышы ==
[[Файл:Hurshidbanu_Natavan_with_her_children.jpg|мини|296x296пкс|Хуршидбану Натаван, улы Мехдикули Хан Вяфа һәм кызы Ханбика Ханум]]
Натаван Карабах ханлыгының элеккеге хаким гаиләсенә, [[Шигыйчылык|шигый]] [[Ислам|мөселманнар]] булган Джаванширларга караган.
1870 еллар башында ул Шуша районының Варанда, Джеваншир, Зәңгәзур, Кебирлин һәм Чиләбеурд районнарының 53 авылының (1778 дыма) җиренә ия булган, ә 1861 елда әнисе үлгәннән соң, Натаван тагын 9 авылның (186 дыма) җирен ала<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>
Аның беренче никахы [[Кумык халкы|кумык]] кенәзе, генерал-майор Хасай хан Уцмиев белән була, аннан ике баласы туа: улы, Мехти Кули -хан (1855—1900) һәм кызы , [[Ханбикә Ханым]] (1856—1921)<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>. Сәлмән Мөмтаз сүзләренчә, бу никах Кавказ вице-короле М. С. Воронцовның сәяси адымы булган:
{{Өземтә|Ул вакытта Кавказ хакиме фельдмаршал Воронцов булган, ул төрле алымнарны кулланган һәм Әзербәйҗанда күтәрелеш булмасын өчен төрле чаралар күргән; бөтен җирдә күзәтүчеләр куйган. Шуңа күрә Натаванны үз ставленнарының берсенә (чыганакта «кул астындагылар») - Дагстан кенәзе Хасай ханга кияүгә чыгарга мәҗбүр иткән, ләкин Натаван аны бөтенләй яратмаган. Хөршидбану аның белән күп еллар үзен көчләп яши {{sfn|Джафарзаде|1961|с=44}}.}}
Аның икенче никахы Шушада яшәүче, «гади кеше» Сәйид Хөсәен Агамиров белән булган {{Sfn|с=45|Джафарзаде|1961}}<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>. Бу никахтан аның биш баласы туа: өч улы, Мир Аббас ага (1868—1885), Мир Хәсән ага (1870—1903) һәм Мир Җәгъфәр ага (?-1914?), һәм ике кызы, Сара-бегум һәм Хаҗәрбикә<ref name="Khan" /> .
== Иҗаты ==
Натаванның тулы диваны сакланып калмаган, ләкин аның [[Азәрбайҗан теле|азәрбайҗан]] телендәге 13 шигыреннән торган сәнгатьчә бизәлгән альбомы бар {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Натаванның автографлары катнаш каллиграфик шрифт белән язылган, настаълик-шикасте {{Sfn|с=51|Джафарзаде|1961}} . Ул шулай ук [[Фарсы теле|фарсы]] телендә берничә газәл язган {{Sfn|с=50|Джафарзаде|1961}} .
[[Файл:Coast_by_Natavan.png|сулда|мини|Натаван рәсеме]]
Шагыйрәнең беренче шигырьләр җыентыгы 1928 елда Сәлмән Мөмтаз тарафыннан басылып чыга {{Sfn|с=54|Джафарзаде|1961}}, ә 1982 елда рус телендә беренче шигырьләр җыентыгы басыла<ref name="Khan">{{Китап|автор=Исмаилов Э. Э.|volume=Ханы Карабахские: поколенное описание старшей линии рода|том=4, Выпуск 3-4|isbn=}}</ref>.
Натаван үзенең иҗат карьерасын 1850 елларда башлый. Ул «Хөршид» («Xurşid») имзасы белән язылган беренче шигырьләрен югалткан, бүгенге көнгә кадәр бик аз өлеше генә сакланып калган. 1870 елда ул «Натаван» псевдонимын ала. Натаван үз заманында ук танылу ала; аның шигырьләре телдән телгә күчкән һәм рәсем сәнгате аша тарала. Хөршидбануның шигырьләре дүрт категориягә бүленә: мәхәббәт шигырьләре, табигый матурлыкка багышланган шигырьләр, замандашлары өчен язган шигырьләре һәм моңсу шигырьләр.<ref>{{Cite web|url=http://www.gumilev-center.az/redkij-zhenskij-pocherk-xurshudbanu-natavan/|title=Редкий «женский почерк» Хуршудбану Натаван {{!}} Центр Льва Гумилева в Азербайджане|language=ru|publisher=gumilev-center.az|accessdate=2017-05-23}}</ref> Натаван — лирик шигырьләр авторы, күбесенчә улының иртә үлеме турындагы кайгыдан язылган («Мин елыйм», «Ул китте», «Улыма» һәм башкалар), ләкин аларда социаль темалар да үтеп керә, нигездә, җәмгыятьтә хатын-кызларның хокуклары җитмәү турындагы зарланулар. Хөршидбану Натаван шигъриятенең төп темалары — тормышка мәхәббәт, бәхет хыяллары һәм сөекле улын югалткан ананың кайгысы<ref name="Ахунд">{{Cite news|title=АЗЕРБАЙДЖАНСКАЯ ЛИТЕРАТУРА|publisher=ФЭБ "Русская литература и фольклор"|url=http://feb-web.ru/feb/ivl/vl7/vl7-2152.htm|accessdate=2009-12-08}}</ref> . Шигърияттән тыш, Натаван рәсемнәр дә ясаган, пейзажлар, чәчәкләр образлары һәм декоратив-кулланма сәнгать үрнәкләре тудырган.
== Хәтер ==
* 1960 елда Бакы үзәгендә Натаванга һәйкәл урнаштырылган (скульптор Омар Эльдаров).
* Туган илендә, Шушта, 1982 елда «Вагифа шигърияте көннәре» кысаларында Хөршидбану Натаван (скульптор Хәят Абдуллаева) бюсты куела.
* 2017 елда француз шәһәре [[Эвьян-ле-Бен]]дә<ref>{{статья|заглавие= Во Франции открылся памятник великой азербайджанской поэтессе|ссылка= https://ru.sputnik.az/culture/20170704/410960015/pamjatnik-natavan-francija-ismailly-jevian.html|издание= [[Sputnik]]|год= 2017|месяц= 7|число= 4}}</ref> шагыйрәгә һәйкәл ачыла. 2024 елда ул вандализмга<ref>{{Cite web|url=https://1news.az/news/20240306042331607-Na-pamyatnike-Natavan-vo-Frantsii-obnaruzheny-povrezhdeniya-monument-perevezen-v-bezopasnoe-mesto-FOTO|title=На памятнике Натаван во Франции обнаружены повреждения, монумент перевезен в безопасное место - ФОТО|lang=ru|website=1news.az|access-date=2025-08-22}}</ref> дучар була, шуннан соң Парижга, Азербайҗан илчелегенең Франциядәге мәдәни үзәге территориясенә күчерелә<ref>{{Cite news|title=Памятник Хуршидбану Натаван вновь установлен во Франции|url=https://azertag.az/ru/xeber/pamyatnik_xurshidbanu_natavan_vnov_ustanovlen_vo_francii_video-2996678|website=АЗЕРТАДЖ|date=2024-05-11}}</ref>.
* 2022 елның 21 сентябрендә Шушта Натава истәлегенә багышланган халыкара шахмат турниры старт ала.
<gallery widths="220px" heights="200px" class="center">
Файл:Palace_of_Umtsiev,_Shushi_03.jpg|альт=Дом Хуршидбану Натаван в Шуше| <small>Шушада Хуршидбану Натаван йорты</small>
<small>Шушадан Бакуга китерелгән Хөршидбану Натаван бюсты. Әзербайҗан сәнгать музеенда ачык һавадагы күргәзмә.</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan_in_Guba.jpg|альт=Памятник Натаван в Губе| <small>[[Куба (шәһәр)|Губада]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Xurşudbanu_Natəvan.jpg|альт=Памятник Натаван в Эвьян-ле-Бен| <small>[[Эвьян-ле-Бен|Эвиан-ле-Бендагы]] Натаван һәйкәле</small>
Файл:Statue_of_Khurshidbanu_Natavan.jpg|альт=Памятник Натаван в Ватерлоо| <small>Ватерлоодагы Натаван һәйкәле</small>
Файл:Stamps_of_Azerbaijan,_2014-1187.jpg|альт=Почтовая марка Азербайджана, 2014| <small>Әзербайҗан почта маркасы, 2014</small>
</gallery>
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* {{Китап|автор=Джафарзаде А.|volume=Хуршид Бану Натаван — поэтесса и художница Азербайджана XIX века|том=I|isbn=|ref=Джафарзаде}}
[[Төркем:Азәрбайҗан телле шагыйрьләр]]
[[Төркем:Әлифба буенча шагыйрьләр]]
[[Төркем:1897 елда вафатлар]]
[[Төркем:2 октябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Шушада туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1832 елда туганнар]]
[[Төркем:6 август көнне туганнар]]
fnqnn6xun6r1xvv3s2nkdllx17tmprc
Бәхәс:Хөршидбану Натаван
1
1488354
5795065
2026-04-20T10:53:22Z
Баныу
35185
Яңа бит: «{{ТИМ|ru|Натаван, Хуршидбану}}»
5795065
wikitext
text/x-wiki
{{ТИМ|ru|Натаван, Хуршидбану}}
s9niflubt38fhfy6c15ning1xve3tql
5795085
5795065
2026-04-20T11:36:17Z
Баныу
35185
5795085
wikitext
text/x-wiki
{{ТИМ|ru|Натаван, Хуршидбану}}
{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Баныу| ил = Азәрбайҗан| ил2 | ил3 =| тема=биография | тема2= | тема3= }}
6cbpdaj9itp98amz9qo0spu7h4uf9mo
Бәхәс:Мария Перепёлкина
1
1488355
5795072
2026-04-20T11:21:37Z
Il Nur
6874
Яңа бит: «{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Aliya2111| ил = Россия| ил2 = Казакъстан| ил3 = | тема=спорт | тема2= | тема3= }}»
5795072
wikitext
text/x-wiki
{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Aliya2111| ил = Россия| ил2 = Казакъстан| ил3 = | тема=спорт | тема2= | тема3= }}
0kttvut2jtyiplwog6t9jgjz61gi3oh
Бәхәс:Людмила Шоллар
1
1488356
5795075
2026-04-20T11:22:18Z
Il Nur
6874
Яңа бит: «{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Aliya2111| ил = Россия| ил2 = | ил3 = | тема=мәдәният | тема2= | тема3= }}»
5795075
wikitext
text/x-wiki
{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Aliya2111| ил = Россия| ил2 = | ил3 = | тема=мәдәният | тема2= | тема3= }}
a3xcvldd0675vtwufv5cqdwgkswhl1l
Бәхәс:Людмила Ремеслова
1
1488357
5795076
2026-04-20T11:22:34Z
Il Nur
6874
Яңа бит: «{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Aliya2111| ил = Россия| ил2 =Чуашлар | ил3 = | тема=спорт | тема2= | тема3= }}»
5795076
wikitext
text/x-wiki
{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Aliya2111| ил = Россия| ил2 =Чуашлар | ил3 = | тема=спорт | тема2= | тема3= }}
t89cbz82ml03x61xp9ehntbxiosu711
Бәхәс:Александра Капустина
1
1488358
5795077
2026-04-20T11:22:50Z
Il Nur
6874
Яңа бит: «{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Aliya2111| ил = Россия| ил2 = | ил3 = | тема=мәдәният| тема2= | тема3= }}»
5795077
wikitext
text/x-wiki
{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Aliya2111| ил = Россия| ил2 = | ил3 = | тема=мәдәният| тема2= | тема3= }}
sgl6ejl75qyjc4liww62kss7or2syli
Бәхәс:Нина Фуралева
1
1488359
5795078
2026-04-20T11:22:57Z
Il Nur
6874
Яңа бит: «{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Aliya2111| ил = Россия| ил2 = | ил3 = | тема=спорт | тема2= | тема3= }}»
5795078
wikitext
text/x-wiki
{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Aliya2111| ил = Россия| ил2 = | ил3 = | тема=спорт | тема2= | тема3= }}
5flaruwnw62q7pgc0eq41pis08bjoqp
Бәхәс:Күчеш икътисады
1
1488360
5795080
2026-04-20T11:24:34Z
Il Nur
6874
Яңа бит: «{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Fxan| ил = Россия| ил2 =Казакъстан | ил3 = Үзбәкстан| тема=икътисад | тема2= | тема3= }}»
5795080
wikitext
text/x-wiki
{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Fxan| ил = Россия| ил2 =Казакъстан | ил3 = Үзбәкстан| тема=икътисад | тема2= | тема3= }}
4hoqhclpj2o5yiav71ef9xth05dpxrn
Ханбикә ханым
0
1488361
5795095
2026-04-20T11:56:52Z
Баныу
35185
«[[:ru:Special:Redirect/revision/152211485|Ханбика Ханум]]» битен тәрҗемә итеп ясалган
5795095
wikitext
text/x-wiki
'''Ханбикә ханым''' ( {{Lang-az|Xanbikə xanım}} ; [[1856 ел|1856]], Шуша, [[Россия империясе]] - [[1921 ел|1921]], Әгдам, [[Әзербайҗан Совет Социалистик Республикасы|Азәрбайҗан ССР]] ) - [[Азәрбайҗан|Әзербайҗан]] шагыйре.
== Биографиясе ==
Ханбикә 1856 елда Шуша шәһәрендә туган. Тикшеренүче Бәйләр Мәммәдов аның чын исеме Фатмабикә булган дип әйтә. 1872 елда ул Нахчыван ханнары токымы прапорщик Әманулла ханга кияүгә чыга. Бу никахтан туган улы Әкбәр Нахчывани музейга [[Александр Дюма]] әнисе [[Хөршидбану Натаван|Хөршидбану Натаванга]] бүләк иткән фил сөягеннән ясалган шахмат фигурасын бүләк итә. Әманулла хан үлгәннән соң (1845-1891), ул сәүдәгәр Җаббар Әләскәровка кияүгә чыга.
== Гаиләсе ==
Әнисе ягыннан ул Джаваншир нәселеннән булган Карабах ханнарына, ә әтисе ягыннан [[Комыклар|комык]] ханнарына караган. Аның әтисе генерал-майор Хасай Хан Уцмиев (1808–1866) булган. Аның бабасы Мәһди Кули хан Карабахның соңгы ханы булган. Аның әнисе, [[Хөршидбану Натаван|Хуршидбану Натаван,]] әзербайҗан шагыйрәсе һәм хәйрияче булган <ref>{{Cite book|last=Parpală|first1=Emilia|last2=Loveday|first2=Leo|title=Contextual Identities : a Comparative and Communicational Approach|date=2015|publisher=Cambridge Scholars Publishing|id=978-1-4438-7660-5}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.zerbaijan.com/azgenerals.htm|title=Azerbaijani Generals and Admirals, Military Leaders and Heroes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060708223150/http://www.zerbaijan.com/azgenerals.htm|archivedate=2006-07-08|author=Israfil Ismaylov|date=2004|language=|publisher=www.zerbaijan.com|accessdate=2022-10-18}}</ref> . Аның абыйсы , Меһтикули хан Вафа, Россия император армиясендә подполковник булган һәм Вафа ( {{Lang-fa|وفا}} , "Тугры" дип тәрҗемә ителә <ref>{{Cite journal|author=''Ismayilov''|first=''Eldar''|title=Князья Уцмиевы в Азербайджане|url=https://www.academia.edu/31529019|journal=News of the Azerbaijan Historical and Genealogical Society|language=az|issue=6|pages=29–35|accessdate=2024-03-13}}</ref> .
Ханбикә ханым 1921 елда вафат була һәм Карабах ханнары гаиләсенең кабере булган Имарат зиратына җирләнә <ref>{{Cite news|first=''Flora''|last=''Khalilzadeh''|url=http://kaspi.az/az/tek-inci-kimi-parlayan-xan-qizi|title=Tək inci kimi parlayan Xan qızı|date=2015-04-13|accessdate=2021-01-27|lang=az}}</ref> .
== Шигърияте ==
Ханбикә ханым балачакта [[Мирза Садыйк]] һәм Мирза Рәхим Фән йогынтысында шигырьләр яза башлаган. Ул, нигездә, [[Газәл (жанр)|газәлләр]] һәм [[Робагый|рубаилар]] язган. Ханбикә бием азәрбайҗан, төрек һәм фарсы телләрендә шигырьләр язган. Ханбикәгә шигъриятендә иң зур йогынты ясаган кешеләрнең берсе - аның әнисе [[Хөршидбану Натаван]]. Ул вакыттагы матбугатта аның берничә әсәре генә басылып чыккан. Аның әсәрләренең күпчелеге архивларда табылган һәм үлгәннән соң бастырылган. Васиф Гулиевның "Кичәгә юл" китабында берничә газәл бастырылган. Бу китап Ханбикәнең " Мәҗлес-унс " әгъзаларының берсе булуын күрсәтә {{Sfn|p=111|Azərbaycan qadın şairləri antologiyası|2005}} .
== Шәҗәрә ==
{{Джеванширы}}
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* {{Cite book|title=Azärbaycan qadın şairläri antologiyası|year=2005|publisher=Avrasiya Press|location=Bakı|id=((9952-421-19-0))|ref=Azərbaycan qadın şairləri antologiyası}}
[[Төркем:Әлифба буенча шагыйрьләр]]
[[Төркем:1921 елда вафатлар]]
[[Төркем:Шушада туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1856 елда туганнар]]
1mlhuxmsce4h2cd5hyubj4z91s6wd26